ΕΛΕΓΧΟΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΕΓΧΟΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΝΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Επιβλέπων: ΡΗΓΑΚΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΧΑΝΙΑ 2013

2

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω πρώτα από όλα την οικογένεια µου για την ηθική και οικονοµική στήριξη που µου παρείχε όλη την διάρκεια των σπουδών µου. Καθώς επίσης και τους συµφοιτητές-φίλους µου για τα όµορφα φοιτητικά χρόνια που περάσαµε µαζί. Επίσης, οφείλω τις θερµές µου ευχαριστίες στον εισηγητή και επιβλέποντα καθηγητή της πτυχιακής µου εργασίας, κ. Ρηγάκη Ηρακλή ο οποίος µε τις παρατηρήσεις του και την πολύτιµη βοήθεια του, µε βοήθησε να πραγµατοποιήσω και να ολοκληρώσω την παρούσα πτυχιακή εργασία. Χανιά, Μάρτιος 2013 Μανιός Εµµανουήλ 3

4 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΦΩΤΕΙΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΕΣ Ορισµός Φωτεινών Σηµατοδοτών Ιστορική Αναφορά Πεδίο εφαρµογής-τοποθέτηση φωτεινών σηµατοδοτών Σύστηµα Σηµατοδότησης Είδη φωτεινών ενδείξεων Θέσεις κεφαλών σηµατοδότησης και διατάξεις στήριξης τους Θέσεις κεφαλών σηµατοδότησης ιατάξεις στήριξης σηµατοδοτών και στερέωση κεφάλων πάνω σε αυτές ιατάξεις υποβοήθησης οπτικών χαρακτηριστικών των σηµατοδοτών Φωτεινές πηγές...23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2o ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Ορισµός Μικροελεγκτή Εισαγωγή στους Μικροελεγκτές Προγραµµατισµός Μικροελεγκτών Ο Μικροελεγκτής Η Αρχιτεκτονική του Οργάνωση Μνήµης.32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΡΗΣ Η βασική λειτουργία της εφαρµογής Τα βήµατα για την υλοποίηση της εφαρµογής Το διάγραµµα ροής Το υλικό µέρος της εφαρµογής Ο προγραµµατισµός των µικροελεγκτών Η υλοποίηση της εφαρµογής.57 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..60 5

6 6

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ εδοµένου της οικονοµικής κρίσης που υπάρχει είναι δύσκολο για αρκετούς να ανταπεξέλθουν στα λειτουργικά έξοδα που χρειάζεται ένα όχηµα, γι αυτό τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς είναι µια οικονοµική λύση για τη µεταφορά των ανθρώπων. Ωστόσο παρατηρείται το φαινόµενο πως οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν τα δικά τους οχήµατα για τις µετακινήσεις τους µε αποτέλεσµα να δηµιουργούν κυκλοφοριακά προβλήµατα στους δρόµους και ειδικότερα στις µεγαλουπόλεις. Το πρόβληµα αυτό έχει ως αντίκτυπο στα οχήµατα έκτακτης ανάγκης, όπως είναι το ασθενοφόρο, το περιπολικό και το πυροσβεστικό, τα οποία πρέπει να κινιούνται µε άνεση στους δρόµους για το λόγο ότι η χρησιµότητα τους είναι αναγκαία και πρέπει να έχουν άµεση πρόσβαση σε ένα επείγον περιστατικό ώστε να προσφερθούν γρήγορα οι υπηρεσίες που παρέχει το κάθε ένα από αυτά. Στα πλαίσια της πτυχιακής αυτής, γίνεται ο έλεγχος των φωτεινών σηµατοδοτών για την παροχή προτεραιότητας στα οχήµατα έκτακτης ανάγκης µέσω ενός µικροελεγκτή και ενός ασύρµατου καθώς επίσης και η υλοποίηση αυτών στην πράξη µέσω µιας κατασκευής. Αρχικά γίνεται µια ιστορική αναδροµή για τον τρόπο λειτουργίας των φωτεινών σηµατοδοτών και τη σχεδίαση τους.(κεφ. 1) Στη συνέχεια γίνεται µια περιγραφή για τη χρήση και τον τρόπο προγραµµατισµού των µικροελεγκτών. Επίσης γίνεται εκτενέστερη περιγραφή και δίνεται έµφαση στους µικροελεγκτές και συγκεκριµένα στον 8051 αναφέροντας τη δοµή και τη λειτουργία του. Στην παρούσα πτυχιακή εργασία γίνεται χρήση του 8051.(κεφ. 2) Το τελευταίο κεφάλαιο, περιλαµβάνει τα βήµατα που έγιναν για την υλοποίηση της εφαρµογής όπως είναι η µελέτη του τρόπου λειτουργίας των φαναριών, η σχεδίαση των ηλεκτρικών κυκλωµάτων και τέλος το προγραµµατιστικό κοµµάτι.(κεφ. 3) 7

8 ABSTRACT Since the economic crisis that is difficult for some to cope with the operational costs required for a vehicle, so the public transportation is an economical solution for transporting people. However, the phenomenon that most people choose their own vehicles for their movements, thereby causing traffic problems on the roads especially in big cities. This problem has an impact on emergency vehicles such as ambulance, police car and the fire, which must be swung with ''comfort'' to the streets for the reason that their utility is necessary and should have direct access an emergency order to offer fast services offered by each of them. In the context of this dissertation, is the control of traffic lights to give priority to emergency vehicles through a microcontroller and a motion sensor as well as the implementation of these in practice through a structure. In the context of this dissertation, is the control of traffic lights to give priority to emergency vehicles through a microcontroller and a motion sensor as well as the implementation of these in practice through a structure. First is a throwback to the way traffic lights and their design. (Chapter 1) Then a description is given for the use and how to program microcontrollers. Also made extensive description and focus on microcontrollers and specifically in 8051 indicating its structure and function. In this thesis make use of (Chapter 2) The last chapter, the steps taken for the implementation of applications such as the study of how the lights, the design of electrical circuits and end the programming tracks. (Chapter 3) 8

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΦΩΤΕΙΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΕΣ 1.1 Ορισµός Φωτεινών Σηµατοδοτών Συσκευές σηµάτων που είναι γνωστές ως φανάρια, λάµπες κυκλοφορίας, συστήµατα σήµανσης και είναι τοποθετηµένες σε διασταυρώσεις δρόµων, διασταυρώσεις πεζών και άλλες θέσεις ώστε να ελέγχουν την οµαλή ροή κυκλοφορίας. Οι φωτεινοί σηµατοδότες εναλλάσσουν το δικαίωµα του τρόπου χρήσης του οδικού δικτύου εµφανίζοντας τα φανάρια ενός τυποποιηµένου χρώµατος (κόκκινο, πορτοκαλί, πράσινο) χρησιµοποιώντας έναν παγκόσµιο κώδικα χρωµάτων ακόµα και για αυτούς που πάσχουν από αχρωµατοψία. 1.2 Ιστορική Αναφορά Το πρώτο φανάρι τοποθετήθηκε έξω από τη Βρετανική Βουλή στο Λονδίνο τον εκέµβρη του Το τοποθέτησε εκεί ο µηχανικός τρένων J. P. Knight. Ήταν ένα ανακατασκευασµένο σιδηροδροµικό φανάρι, µε σηµατοφόρους βραχίονες και µε κόκκινες και πράσινες λάµπες. Οι λυχνίες αερίου ελέγχονταν από έναν µοχλό στη βάση τους, ώστε να φαίνεται προς την κυκλοφορία το κατάλληλο φως. Το ηλεκτρικό αυτόµατο φανάρι κατασκευάστηκε στην Αµερική το 1912, εφευρέτης του θεωρείται ο αστυνοµικός Lester Wire από το Οχάιο. Το 1914 η Αµερικάνικη Εταιρεία Φωτεινών Σηµατοδοτών τοποθέτησε ένα σύστηµα µε δύο χρώµατα, κόκκινο και πράσινο, και έναν βοµβητή (buzzer) για να προειδοποιεί για τις αλλαγές. Εµπνευστής του ήταν ο James Hoge. Το συγκεκριµένο σύστηµα επέτρεπε στην Αστυνοµία και την Πυροσβεστική να ελέγχουν τα φανάρια σε περίπτωση ανάγκης. Το πρώτο τρίχρωµο φανάρι τεσσάρων κατευθύνσεων κατασκευάστηκε από τον αστυνοµικό William Potts στο Ντιτρόιτ το Επειδή ήταν υπάλληλος της κυβέρνησης (αστυνοµικός) δεν µπορούσε να πατεντάρει την εφεύρεση του. Έτσι, το 1922 ο T.E. Hayes κατοχύρωσε το "Συνδυασµένο οδηγό κυκλοφορίας και ρυθµιστικού σήµατος" ("Combination traffic guide and traffic regulating signal"). Το πρώτο διασυνδεδεµένο σύστηµα κυκλοφορίας εγκαταστάθηκε στο Σολτ Λέικ Σίτυ το 1917 σε δρόµο µε έξι διασταυρώσεις, και ελεγχόταν από χειροκίνητους διακόπτες. Ο αυτόµατος χειρισµός του συστήµατος µπήκε τον Μάρτιο του 1922 στο Χιούστον του Τέξας. 9

10 Το 1923 ο Garrett Morgan πατεντάρισε τη δικιά του έκδοση. Ήταν ένας στύλος σε σχήµα Τ µε τρεις θέσεις: σταµάτηµα, ξεκίνηµα και σταµάτηµα προς όλες τις κατευθύνσεις. Η τρίτη κατάσταση έδινε στους οδηγούς τη δυνατότητα να σταµατήσουν µέχρι να ξεκινήσει η κυκλοφορία του αντίθετου ρεύµατος, και επίσης, για την ασφάλεια των πεζών. Το µεγάλο του πλεονέκτηµα ήταν η δυνατότητα χειρισµού του από απόσταση µέσω µηχανικής σύζευξης. Η πρώτη πόλη που συνέδεσε µε υπολογιστές το σύστηµα φαναριών των δρόµων της ήταν το Τορόντο το Τα χρώµατα των φαναριών που αναπαριστούν σταµάτηµα και ξεκίνηµα ενδέχεται να προήλθαν από αυτά που ταυτοποιούσαν το λιµάνι (κόκκινο) και το στρίψιµο προς τα δεξιά (πράσινο) στη ναυσιπλοΐα. Σύµφωνα µε τους κανόνες ναυτικής κυκλοφορίας, το πλοίο από τα αριστερά έπρεπε να σταµατήσει για αυτό που έρχεται από τα δεξιά πράγµα που ισχύει πλέον και στην χερσαία κυκλοφορία. Τέλος, αξίζει να αναφερθούµε και στους φωτεινούς σηµατοδότες µε χρονόµετρο. Το σύστηµα εισάχθηκε τη δεκαετία του 90. Η αντίστροφη µέτρηση βοηθάει τους οδηγούς και τους πεζούς να ξέρουν πόσο χρόνο έχουν µέχρι να αλλάξει το φανάρι, ώστε να αποφασίσουν αν θα περάσουν τη διασταύρωση µε ασφάλεια ή όχι. Εικόνα 1.1: Ο πρώτος σηµατοδότης βραχίονας σχεδιασµένος από τον JP Knight το 1868 στο Λονδίνο. 10

11 Εικόνα 1.2: Χειροκίνητος έλεγχος σηµατοδότης από αστυνόµο. 1.3 Πεδίο εφαρµογής-τοποθέτηση φωτεινών σηµατοδοτών Η φωτεινή σηµατοδότηση εφαρµόζεται σε περιπτώσεις όπου απαιτείται η ρύθµιση της διέλευσης ή µη κατά κύριο λόγω οχηµάτων σε συγκεκριµένα σηµεία της οδού, και για συγκεκριµένους λόγους. Τέτοιες περιπτώσεις είναι οι ακόλουθες: Ισόπεδοι κόµβοι µε µεγάλους φόρτους κυκλοφορίας ή χωρίς ασφαλή διαµόρφωση, ή κόµβοι όπου επιθυµείται επενεργούµενη σηµατοδότηση λόγω υψηλού φόρτου στη µία διεύθυνση και χαµηλού στην άλλη. Σε ισόπεδες διαβάσεις σιδηροδρόµων. Σε σταθµούς διοδίων για έγκαιρη επιλογή της κατάλληλης λωρίδας. Σε εισόδους αυτοκινητοδρόµων, για έλεγχο της προσπέλασης Στις προσβάσεις στενών τµηµάτων µε µία λωρίδα κυκλοφορίας όπως στενές γέφυρες ή σήραγγες ή περιοχές εκτέλεσης έργων,για την εναλλάξ κίνηση των δυο αντιθέτων ρευµάτων κυκλοφορίας. Μπροστά από κινητές γέφυρες, για ακινητοποίηση των οχηµάτων κυκλοφορίας. 11

12 Σε περιπτώσεις εφαρµογής αντίθετης κατεύθυνσης λωρίδων, για υπόδειξη των επιτρεπόµενων λωρίδων κίνησης. Σε συνδυασµό µε αυτόµατες κινητές πύλες. Μέσα σε περιοχές φορτοεκφορτώσεων, για την ασφαλή κίνηση των οχηµάτων. Μπροστά και κοντά σε σταθµούς έκτακτης ανάγκης, για παραχώρηση της προτεραιότητας. Σε διαβάσεις µε αυξηµένο φόρτο πεζών. Σε περιπτώσεις που απαιτείται απλή προειδοποίηση µε παλλόµενη κίτρινη ένδειξη. Η καθηµερινή εµπειρία δείχνει ότι η συνηθέστερη εφαρµογή της σηµατοδότησης γίνεται σε κόµβους αστικών περιοχών. Η καθηµερινή εµπειρία δείχνει ότι η συνηθέστερη εφαρµογή της σηµατοδότησης γίνεται σε κόµβους αστικών περιοχών. 1.4 Σύστηµα Σηµατοδότησης Τα συστήµατα σηµατοδότησης διαχωρίζονται σε δυο βασικές κατηγορίες µε βάση το είδος επενέργειας από την κυκλοφορία και το είδος συντονισµού µεταξύ διαφορετικών κόµβων. Το είδος του εφαρµοζόµενου συστήµατος επηρεάζει τον απαιτούµενο τεχνικό εξοπλισµό. Ως προς το είδος επενέργειας διακρίνονται οι παρακάτω τύποι : Συστήµατα σταθερού χρόνου (pretimed ή fixed time) : Ο χρόνος κάθε φάσης σηµατορρύθµισης είναι σταθερός. Μπορεί να υπάρχουν απλώς διαφορετικά προγράµµατα µε βάση την περίοδο της ηµέρας. Σηµατοδότηση ηµιεπενεργούµενη από τη κυκλοφορία (semiactuated ) : Στην περίπτωση αυτή καταγράφεται η κυκλοφορία σε µία ή περισσότερες, αλλά όχι σε όλες, προσβάσεις. Με βάση τις καταγραφές αυτές είναι δυνατό να µεταβληθούν δυναµικά και επί τόπου οι χρόνοι σηµατοδότησης. Συνήθως η καταγραφή γίνεται στις προσβάσεις των ασθενέστερων κινήσεων, ώστε να διακόπτονται οι κύριες κινήσεις µόνο όταν παρουσιάζονται οχήµατα ή πεζοί στις προσβάσεις αυτές. Σηµατοδότηση πλήρως επενεργούµενη (full-actuated): Η καταγραφή γίνεται σε όλες τις προσβάσεις. Η ύπαρξη επενέργειας καθιστά υποχρεωτική τη χρήση των κατάλληλων ανιχνευτών, καθώς και των κατάλληλων κεντρικών µονάδων. Τυπικό παράδειγµα συσκευών επενέργειας είναι τα πλήκτρα των πεζών. 12

13 Ως προς το είδος συντονισµού διακρίνονται οι παρακάτω τύποι : Μη συντονισµένη σηµατοδότηση : Κάθε κόµβος σε ένα δίκτυο εκτελεί το δικό του ανεξάρτητο πρόγραµµα. Συντονισµένη σηµατοδότηση κατά µήκος της αρτηρίας: Η σηµατοδότηση των διαδοχικών κόµβων µίας οδού γίνεται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να εξασφαλίζεται συνεχής ροή (πράσινο κύµα). Σε αυτήν την περίπτωση χρησιµοποιείται µία κύρια µονάδα ρύθµισης που συντονίζει τις τοπικές µονάδες κάθε κόµβου. Συστήµατα καθολικής ρύθµισης: Αποτελούν την πιο σύγχρονη εξέλιξη στο χώρο της σηµατοδότησης ενός αστικού δικτύου. Ένα τέτοιο σύστηµα καταγράφει ανά πάσα στιγµή τους φόρτους σε διάφορα σηµεία του δικτύου, ενώ µία κεντρική µονάδα αναλαµβάνει τη σηµατορρύθµιση όλης της περιοχής, µε τρόπο ώστε να πληρούνται κάποια κριτήρια, όπως η ελαχιστοποίηση του κόστους καθυστερήσεων και των στάσεων. 1.5 Είδη φωτεινών ενδείξεων Σκοπός της φωτεινής σηµατοδότησης είναι να περάσει στον οδηγό και σε οποιονδήποτε χρήστη της οδού σαφή µηνύµατα µε τη βοήθεια απλών και σαφών ενδείξεων. Έτσι στα πλαίσια της φωτεινής σηµατοδότησης εφαρµόζονται είτε απλές χρωµατικές ενδείξεις, είτε συµβολικές ενδείξεις, είτε συνδυασµός τους. Στην Ελλάδα όπως και παγκοσµίως εφαρµόζονται τρία διαφορετικά χρώµατα κόκκινο, κίτρινο και πράσινο. Κατά τον ελληνικό κώδικα οδικής κυκλοφορίας ( Κ.Ο.Κ.) υπάρχουν οι παρακάτω ενδείξεις: Πράσινη σταθερή ένδειξη : Επιτρέπει την κίνηση. Κόκκινη σταθερή ένδειξη : ηλώνει υποχρέωση στάσης. Κίτρινη σταθερή ένδειξη : Επιτρέπει την κίνηση µόνο αν προφταίνεται η κόκκινη ένδειξη. Πράσινη αναλάµπουσα ένδειξη : Συναντάται µόνο σε ενδείξεις για πεζούς. Τους επιτρέπει την κίνηση µε ιδιαίτερη προσοχή. Κόκκινη αναλάµπουσα ένδειξη : Επιβάλλει ακινητοποίηση λόγω αυξηµένου κινδύνου. Κίτρινη αναλάµπουσα ένδειξη : Επιτρέπει την κίνηση µε ιδιαίτερη προσοχή και µε παραχώρηση προτεραιότητας προς όλους τους χρήστες. 13

14 Τα σύµβολα που είναι δυνατόν να εµφανίζονται στις ενδείξεις των φωτεινών σηµατοδοτών είναι : βέλη πορείας, σύµβολα για πεζούς, ενδείξεις παραχώρησης ή υποχρεωτικής πορείας, σύµβολα προειδοποίησης. Εικόνα 1.3: Τυπική µορφή φωτεινού σηµατοδότη(κυκλικής µορφής). Εικόνα 1.4: Τυπική µορφή φωτεινού σηµατοδότη(βέλη πορείας). 14

15 Εικόνα 1.5: Συνδυασµός κυκλικής µορφής και βέλη πορείας. Εικόνα 1.6: Φωτεινή σηµατοδότηση πεζών. 15

16 Αξιοσηµείωτο είναι να αναφέρουµε ότι η Ευρώπη έχει παράδοση στην αστική ποδηλατοδροµία πάνω από µία δεκαετία. Οι ευρωπαϊκές πόλεις διαθέτουν µεγάλους ποδηλατοδρόµους κατά µήκος των πόλεων, ενώ διαθέτουν ακόµη και φωτεινούς σηµατοδότες ειδικά για ποδηλάτες. Οι οδηγοί µηχανοκίνητων οχηµάτων σέβονται τους ποδηλάτες ενώ τα ατυχήµατα µεταξύ τους είναι σπάνια. Για τις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις το ποδήλατο είναι τρόπος ζωής, από τις πιο µικρές ηλικίες έως και ηλικιωµένους. Έχουνε ποδηλατοδρόµους στους οποίους κινούνται κανονικά στο δρόµο και στα φανάρια εκτός από τη σήµανση του πεζού, υπάρχει και σήµανση για τους ποδηλάτες. Επίσης, επάνω στα πεζοδρόµια έχει ξεχωριστή λωρίδα για να κινούνται οι ποδηλάτες µε ασφάλεια ανάµεσα στους πεζούς. Αντίθετα βέβαια στην Ελλάδα η ποδηλασία έχει αναπτυχθεί µόλις τα τελευταία χρόνια ενώ οι εγκαταστάσεις για την ασφαλή µετακίνηση των ποδηλατών είναι ελάχιστες. Εικόνα 1.7: Φωτεινός σηµατοδότησης για ποδήλατα. 16

17 1.6 Θέσεις κεφαλών σηµατοδότησης και διατάξεις στήριξης τους Θέσεις κεφαλών σηµατοδότησης Τα βασικά στοιχεία εξοπλισµού σε µία σηµατοδότηση είναι οι κεφαλές µε τα φωτεινά σήµατα(κυκλικής µορφής, βέλη πορείας), διότι αυτές δίνουν τα εν λόγω σήµατα ρύθµισης της κυκλοφορίας. Κατά συνέπεια, βασικής σηµασίας στη σηµατοδότηση είναι η θέση των κεφαλών σε σχέση µε την κυκλοφορία. Υπάρχουν δύο διάταξης για την τοποθέτηση µίας κεφαλής, επάνω από το οδόστρωµα και δίπλα από το οδόστρωµα (είτε αριστερά, είτε δεξιά). Η πρώτη διάταξη είναι οι κεφαλές να τοποθετούνται επάνω από το οδόστρωµα µε σκοπό να γίνεται η έγκαιρη αντίληψή τους από τους οδηγούς από µακρινές αποστάσεις, καθώς και σε περιπτώσεις που απαιτείται σηµατοδότηση για κάθε λωρίδα ξεχωριστά (όπως σε σταθµούς διοδίων µε πολλαπλές λωρίδες, ή σε περιπτώσεις ελέγχου της χρήσης των λωρίδων).επίσης, η συγκεκριµένη διάταξη έχει το πλεονέκτηµα ότι η κεφαλή διακρίνεται από περισσότερες λωρίδες σε κόµβους. Η δεύτερη διάταξη είναι οι κεφαλές δίπλα από το οδόστρωµα, όπου συνήθως τοποθετείται και χαµηλότερα σε σχέση µε την προηγούµενη διάταξη, έχει το πλεονέκτηµα της ευκολότερης παρακολούθησης της ένδειξης όταν τα οχήµατα είναι σταµατηµένα µπροστά στο φωτεινό σηµατοδότη. Συνήθως, σε όλους τους ισόπεδους κόµβους µε φυσιολογικό κυκλοφοριακό φόρτο τοποθετούνται κεφαλές και δεξιά από το οδόστρωµα, ενώ αν το οδόστρωµα έχει µεγάλο πλάτος, υπάρχει κεφαλή και αριστερά, στην πιθανή διαχωριστική νησίδα, ή διαγώνια αριστερά, µετά τη διασταύρωση. Το ύψος τοποθέτησης των κεφαλών σηµατοδότησης θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να µην προκαλείται πρόβληµα στα διερχόµενα από κάτω οχήµατα ή πεζούς. Επίσης, θα πρέπει να βρίσκεται µέσα σε όρια που να κάνουν την κεφαλή ορατή από ένα εκτεταµένο εύρος αποστάσεων από αυτήν. Κατά τις αµερικανικές προδιαγραφές, για σηµατοδότες µε κατακόρυφη διάταξη των ενδείξεων, που είναι και ο κανόνας για τα ελληνικά δεδοµένα, ισχύουν τα εξής µεγέθη: 17

18 Για κεφαλές συνήθων σηµατοδοτών πάνω απ την οδό, η κάτω βάση του σώµατος της κεφαλής πρέπει να βρίσκεται σε ύψος τουλάχιστον 4,6 m από το οδόστρωµα, ενώ η άνω βάση το πολύ 7,8 m από αυτό. Για κεφαλές συνήθων σηµατοδοτών δίπλα από την οδό, η κάτω βάση του σώµατος της κεφαλής πρέπει να βρίσκεται σε ύψος τουλάχιστον 2,4 m από το πεζοδρόµιο ή από το οδόστρωµα (ή 1,4 m από το επίπεδο της νησίδας, εάν ο σηµατοδότης είναι τοποθετηµένος εκεί), ενώ η άνω βάση το πολύ 5,8 m από αυτό. Για κεφαλές σηµατοδοτών σε προσβάσεις αυτοκινητοδρόµων, οι οποίοι τοποθετούνται δίπλα από την οδό πρόσβασης, η κάτω βάση του σώµατος της κεφαλής πρέπει να βρίσκεται σε ύψος από 1,4 m έως 1,8 m από το οδόστρωµα. Για κεφαλές σηµατοδοτών που βρίσκονται επάνω από κάθε λωρίδα κυκλοφορίας(όπως σε σταθµούς διοδίων ή σε περιπτώσεις ελέγχου της χρήσης των λωρίδων), η κάτω βάση του σώµατος της κεφαλής πρέπει να βρίσκεται σε ύψος από 4,6 m έως 5,8 m από το οδόστρωµα. Κεφαλές σηµατοδοτών µε ενδείξεις για πεζούς πρέπει να βρίσκονται σε ύψος από 2,1 m έως 3,0 m από το πεζοδρόµιο ιατάξεις στήριξης σηµατοδοτών και στερέωση κεφάλων πάνω σε αυτές Για τη στήριξη των σωµάτων των κεφαλών σηµατοδότησης µπορούν να εφαρµοστούν διάφορες διατάξεις στήριξης. Στην Ελλάδα οι πιο συνήθεις διατάξεις είναι οι µεταλλικοί στύλοι, σε σηµατοδότες κόµβων. Άλλες διατάξεις είναι µεταλλικά πλαίσια, για περιπτώσεις σηµατοδοτών επάνω από κάθε λωρίδα ή αιώρηση από καλώδια, τα οποία µπορεί να στηρίζονται είτε σε κατακόρυφους στύλους, είτε σε άλλα σώµατα έξω από την οδό. Επίσης, είναι δυνατή η στήριξη της κεφαλής απευθείας σε κάποιο αντικείµενο έξω από την οδό, όπως τοίχος ή γέφυρα. Όσον αφορά στους µεταλλικούς στύλους, αυτοί µπορεί να είναι είτε κατακόρυφοι, είτε κατακόρυφοι µε οριζόντιο βραχίονα επάνω από το οδόστρωµα. Οι κατακόρυφοι στύλοι είναι συνήθως κυκλικής διατοµής, διαµέτρου mm και ύψους που εξαρτάται από το ύψος τοποθέτησης της κεφαλής και χρησιµοποιούνται συνήθως για τη στήριξη σηµατοδοτών δίπλα από την οδό ή σηµατοδοτών πεζών. 18

19 Οι στύλοι µε οριζόντιο βραχίονα χρησιµοποιούνται όπου απαιτείται η τοποθέτηση κεφαλής σηµατοδότησης επάνω από το οδόστρωµα χρησιµοποιούνται είτε πολυγωνικές διατοµές µεταβλητών διαµέτρων της τάξεως των mm, είτε κυκλικές διατοµές µεταβλητών διαµέτρων της τάξεως των mm. Το µήκος του χρησιµοποιούµενου βραχίονα εξαρτάται από το πλάτος της οδού, καθώς σε οδούς µε πολλαπλές λωρίδες απαιτείται η κεφαλή να βρίσκεται όσο το δυνατόν πιο εσωτερικά στην οδό. Τέλος, για τη στήριξη των στύλων στο έδαφος εφαρµόζεται είτε έµπηξη του στύλου σε βάθος περί το 1 m µε επιφανειακό θεµέλιο από σκυρόδεµα, είτε κοχλίωση επάνω σε βάση από σκυρόδεµα, µε κατάλληλη απόληξη του στύλου. Όσο αναφορά τις κεφάλες, στηρίζονται επάνω σε µεταλλικούς στύλους ή και απευθείας σε εξωτερικές επιφάνειες, η στήριξη επιτυγχάνεται µε τη βοήθεια τοπικών βραχιόνων που συνδέουν το σώµα της κεφαλής µε την επιφάνεια στήριξης. Σε περίπτωση που η κεφαλή στηρίζεται επάνω σε κατακόρυφο στύλο ή εξωτερική επιφάνεια, χρησιµοποιούνται οι παρακάτω διατάξεις στερέωσης: Απλοί βραχίονες: Για τη στερέωση ενός µεµονωµένου σώµατος σηµατοδότησης. ιπλοί βραχίονες: Για τη στερέωση σε µία θέση, δύο όµοιων σωµάτων σηµατοδότησης. Απλοί βραχίονες µε επέκταση: Για τη στερέωση σε µία θέση, δύο σωµάτων σηµατοδότησης, όπου το δεύτερο έχει µικρότερο αριθµό σηµάτων (π.χ. σώµα µε τρία σήµατα, συνοδευόµενο από δεύτερο σώµα µε δύο σήµατα αναλαµπόντων κίτρινων βελών). Βραχίονες προέκτασης: Πρόκειται για βραχίονες µε µεγάλο άνοιγµα στήριξης, για τη στερέωση του σώµατος σηµατοδότησης σε απόσταση από τον κατακόρυφο στύλο όταν υπάρχουν εµπόδια που εµποδίζουν την ορατότητα. Επίσης υπάρχει και η περίπτωση που η κεφαλή στηρίζεται επάνω σε οριζόντιο βραχίονα, χρησιµοποιείται η διάταξη της Εικόνας 1.10, µε δυνατότητα περιστροφής γύρω από τον οριζόντιο άξονα για ρύθµιση της κλίσης της κεφαλής.

20 19 Εικόνα 1.8: Στερέωση µε απλό βραχίονα. Εικόνα 1.9: Στερέωση µε βραχίονα µε επέκταση. Εικόνα 1.10: Στερέωση πάνω σε οριζόντιο άξονα.

21 ιατάξεις υποβοήθησης οπτικών χαρακτηριστικών των σηµατοδοτών Υπάρχουν δύο σοβαρά προβλήµατα που πρέπει να αντιµετωπιστούν κατά την εγκατάσταση ενός φωτεινού σηµατοδότη είναι η απαίτηση αντίθεσης µε το περιβάλλον, καθώς και η θάµβωση που προκαλείται κατά την απευθείας πρόσπτωση των ηλιακών ακτινών επάνω στο σηµατοδότη. Τα δύο αυτά φαινόµενα προκαλούν δυσκολίες στην οπτική αναγνώριση των σηµάτων. Για την εξασφάλιση επαρκούς αντίθεσης, βασικής σηµασίας είναι αρχικά το χρώµα της πρόσθιας επιφάνειας του σώµατος της κεφαλής (θυρίδες). Από εκεί και πέρα, σε περιπτώσεις που ο προσανατολισµός και το περιβάλλον του σηµατοδότη επιτείνει το πρόβληµα, τοποθετείται περιµετρικά της κεφαλής ειδικό πλαίσιο αντίθεσης κατάλληλων διαστάσεων. Συνήθως σε κεφαλές που τοποθετούνται χαµηλά, όπως οι σηµατοδότες δίπλα από την οδό, δεν απαιτείται ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ σε κεφαλές που τοποθετούνται επάνω από την οδό, οι οποίες φαίνονται πολλές φορές µε φόντο τον ουρανό, τα εν λόγω πλαίσια είναι κοινός τόπος. Η θάµβωση είναι εν γένει ένα από τα πιο συνήθη προβλήµατα, συνήθως κατά τις πρωινές ώρες όπου ο ήλιος βρίσκεται χαµηλά, και είναι περισσότερο έντονο σε χώρες µε άφθονη ηλιοφάνεια, όπως η Ελλάδα. Οι ακτίνες του ήλιου προσπίπτουν απευθείας επάνω στο κρύσταλλο, µε αποτέλεσµα τα σήµατα που είναι αναµµένα να µην φαίνονται ως αναµµένα, και το αντίστροφο. Για την αντιµετώπιση της θάµβωσης απαιτείται καταρχήν να ληφθεί πρόνοια κατά το σχεδιασµό του κρυστάλλου επικάλυψης, καθώς και γενικά του όλου οπτικού συστήµατος. Επειδή, όµως, αυτό δεν είναι αρκετό, κάθε σήµα του σηµατοδότη εφοδιάζεται και µε ένα σκιάδιο (visor), το οποίο αντιµετωπίζει, συνήθως, επαρκώς το φαινόµενο. Τα σκιάδια είναι τα χαρακτηριστικά σώµατα που καλύπτουν κάθε σήµα, όπως φαίνεται και στην Εικόνα Ωστόσο, πολλές φορές παραλείπονται αδικαιολόγητα σε σηµατοδότες πεζών (πιθανόν θεωρούνται µικρότερης σηµασίας), µε αποτέλεσµα οι πεζοί αρκετές φορές να αντιµετωπίζουν µεγάλο πρόβληµα αναγνώρισης των ενδείξεων.

22 21 Εικόνα 1.11: Φωτεινός σηµατοδότης όπου διακρίνεται το λευκό πλαίσιο αντίθεσης και το σκιάδιο. Σε περιπτώσεις που τα σκιάδια δεν επαρκούν, µπορούν να εφαρµοστούν στο εσωτερικό του σήµατος κατάλληλες αντιθαµβωτικές µάσκες (anti-phantom masks), ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι πολλές φορές οι µάσκες αυτές προκαλούν ελάττωση της φωτεινότητας των ενδείξεων, γι αυτό και πρέπει να εφαρµόζονται µε σύνεση. Οι κατασκευαστικές εταιρίες του εξωτερικού έχουν επινοήσει συστήµατα προγραµµατιζόµενης ρύθµισης των σχισµών της µάσκας, για την εφαρµογή της µόνο όταν χρειάζεται. Εικόνα 1.12: Αντιθαµβωτική µάσκα µε κυψέλες και µε σχισµές.

23 Φωτεινές πηγές Οι φωτεινές πηγές που χρησιµοποιούνται σε έναν σηµατοδότη είναι ο πιο καθοριστικός παράγοντας στο ζήτηµα του κόστους λειτουργίας του συστήµατος σηµατοδότησης. Η φωτεινή πηγή θα πρέπει να συνδυάζει χαµηλή κατανάλωση, ικανοποιητικά φωτεινά χαρακτηριστικά, διάρκεια στην απόδοση και αξιοπιστία λειτουργίας. Οι τύποι φωτεινών πηγών που χρησιµοποιούνται σήµερα είναι οι εξής: Λαµπτήρες πυρακτώσεως: Είναι οι παλαιότεροι τύποι λαµπτήρων σε σηµατοδότες. Λειτουργούν µε τάση 220 V και έχουν ισχύ Watt (για σηµατοδότες οχηµάτων, Watt). Έχουν διάρκεια ζωής περί τις ώρες. Λαµπτήρες αλογόνου: Βελτιωµένη εκδοχή λαµπτήρων, µε πολύ χαµηλότερη κατανάλωση και µεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Λειτουργούν µε τάση V, µε χρήση µετασχηµατιστή, και έχουν ισχύ Watt σε κάθε εφαρµογή. Έχουν διάρκεια ζωής περί τις ώρες. Φωτεινές πηγές µε διόδους LED: Η τελευταία εξέλιξη στο χώρο της φωτεινής σηµατοδότησης. Έχουν ισχύ Watt, αλλά µε πολύ χαµηλές απώλειες, και διάρκεια ζωής περί τις ώρες. Εικόνα 1.12: Λαµπτήρες σηµατοδοτών αριστερά διακρίνεται ο λαµπτήρας πυρακτώσεως και δεξιά ο λαµπτήρας αλογόνου. Εικόνα 1.13: Σήµα µε σύστηµα φωτισµού τύπου Led.

24 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ 2.1 Ορισµός Μικροελεγκτή Ο µικροελεγκτής είναι ένα αυτόνοµο υπολογιστικό σύστηµα, µε πολύ µικρό µέγεθος, σε ένα και µοναδικό ολοκληρωµένο κύκλωµα (computer on a chip). Όπως και όλα τα VLSI κυκλώµατα αποτελείται από µέρη που κατασκευάζονται µε διάφορες λιθογραφικές µεθόδους πάνω σε πλάκες πυριτίου, τα λεγόµενα Silicon Wafers. Πάνω σε αυτά σχηµατίζονται χιλιάδες έως εκατοµµύρια τρανζίστορ και κατ επέκταση δηµιουργούνται τα λεγόµενα ολοκληρωµένα κυκλώµατα που είναι συνδυασµός λογικών πυλών. Συνδυάζοντας τις λογικές πύλες, δηµιουργούνται υποµονάδες που επιτελούν ορισµένες πιο εξειδικευµένες λειτουργίες στον µικροελεγκτή. Μια κύρια διαφορά µεταξύ ενός µικροελεγκτή και ενός µικροεπεξεργαστή είναι πως στον µικροελεγκτή υπάρχει ενσωµατωµένη µνήµη και µονάδες ελέγχου περιφερειακών συσκευών. Οι µικροελεγκτές έχουν ως κύριο σκοπό τους να επικοινωνούν µε άλλες ηλεκτρονικές διατάξεις και όχι µε τον άνθρωπο. Είναι αρκετά βεβαρηµένοι µε υπολογιστικό φόρτο υπολογιστές, κρυµµένοι σε διάφορες ηλεκτρονικές συσκευές και οι λειτουργίες τους είναι από περιορισµένες έως πολύπλοκες εργασίες ελέγχου. 2.2 Εισαγωγή στους Μικροελεγκτές Κάποιες από τις καθηµερινές συσκευές, που ελέγχονται εν µέρη ή και πλήρως ακόµη από κάποιον µικροελεγκτή, είναι ηλεκτρονικά ρολόγια, φούρνοι µικροκυµάτων, ηλεκτρικά πλυντήρια, «εγκέφαλοι» αυτοκινήτων κτλ. Επιπλέον, εκτός από εφαρµογές καθηµερινής χρήσης, οι µικροελεγκτές χρησιµοποιούνται και κατά κόρον σε πληθώρα από επιστηµονικούς τοµείς για πειραµατισµό και έρευνα. Ενώ οι άνθρωποι αναγνώρισαν γρήγορα και εκµεταλλεύτηκαν τη υπολογιστική ισχύ του µικροεπεξεργαστή, σκέφτηκαν επίσης και µια άλλη υλοποίηση για αυτούς, και αυτή αφορούσε τον έλεγχο. Οι σχεδιαστές άρχισαν να χρησιµοποιούν µικροεπεξεργαστές σε διαφόρων ειδών µηχανήµατα που δεν είχαν καµία σχέση µε υπολογισµούς, όπως στο ψυγείο ή στην πόρτα του αυτοκινήτου.

25 24 Σε αυτές τις περιπτώσεις η ανάγκη για υψηλή υπολογιστική δύναµη δεν ήταν απαραίτητη, όπως επίσης και η παρουσία τεραστίων ποσών µνήµης ή πολύ υψηλής ταχύτητας. Έτσι λοιπόν προέκυψε µια πρόσθετη κατηγορία µικροεπεξεργαστών, η οποία προορίστηκε για απλές δραστηριότητες ελέγχου, και όχι επεξεργασία πολύ µεγάλων αριθµών. Μετά από λίγο, αυτός ο τύπος µικροεπεξεργαστών απέκτησε την δική του ταυτότητα, και ονοµάστηκε µικροελεγκτής. Ο µικροελεγκτής ανέλαβε το ρόλο της υπολογιστικής µονάδας στα embedded systems. Ένας µικροελεγκτής ενσωµατώνει περισσότερες λειτουργίες απ ότι ένας µικροεπεξεργαστής ο οποίος περιέχει µόνο κεντρική µονάδα επεξεργασίας (όπως αυτοί που χρησιµοποιούνται στους υπολογιστές). Εκτός των συνηθισµένων αριθµητικών και λογικών στοιχείων ενός µικροεπεξεργαστή, ο µικροελεγκτής διαθέτει επιπλέον λειτουργίες. Κάποιες από αυτές είναι η ικανότητα να χρησιµοποιεί µνήµη τυχαίας προσπέλασης για αποθήκευση δεδοµένων (όπως η µνήµη RAM), µνήµη µόνο για ανάγνωση για αποθήκευση προγραµµάτων, µνήµη flash για αποθήκευση προσωρινών δεδοµένων. Η κατανάλωση τους σε ισχύ είναι σχετικά µικρή (της τάξεως των millwatt και microwatt) και γενικώς έχουν την ικανότητα να διατηρούν την λειτουργικότητα τους καθώς περιµένουν ένα συµβάν, όπως το πάτηµα ενός κουµπιού ή µια διακοπή. Η δυνατότητα τους να ξοδεύουν σχεδόν µηδενική τάση κατά την διάρκεια που δεν επεξεργάζονται δεδοµένα, τους κάνει ιδανικούς σε εφαρµογές που λειτουργούν µε χαµηλή τάση ή µε µπαταρίες. Οι µικροελεγκτές χρησιµοποιούνται ευρέως σε συστήµατα και συσκευές αυτόµατου ελέγχου, όπως για παράδειγµα σε τηλεχειριστήρια, σε συσκευές γραφείου, σε οικιακές συσκευές, σε εργαλεία και παιχνίδια. Με τη µείωση του µεγέθους, του κόστους, και της κατανάλωσης ισχύος έναντι ενός µοντέλου που χρησιµοποιεί έναν ξεχωριστό µικροεπεξεργαστή, µνήµη, και συσκευές εισόδου-εξόδου, οι µικροελεγκτές είναι µια οικονοµική λύση για να ελεγχθούν ηλεκτρονικά πολλαπλές διαδικασίες.

26 25 Υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικοί τύποι µικροελεγκτών στον κόσµο σήµερα, οι οποίοι φτιάχνονται από πολυάριθµους διαφορετικούς κατασκευαστές. Ένας κατασκευαστής χτίζει µια οικογένεια µικροελεγκτών η οποία βασίζεται σε έναν συγκεκριµένο πυρήνα µικροεπεξεργαστή. Οι διαφορετικοί τύποι µικροεπεξεργαστών µιας οικογένειας δηµιουργούνται χρησιµοποιώντας τον ίδιο πυρήνα, συνδυάζοντας το µε διαφορετικούς τύπους περιφερειακών µονάδων και διαφορετικά µεγέθη µνήµης. Ένας πυρήνας µπορεί να είναι 8- bit µε περιορισµένη δύναµη, ένας άλλος 16-bit, ή να είναι µια περίπλοκη συσκευή 32-bit. Σε κάθε πυρήνα προστίθενται διαφορετικοί συνδυασµοί περιφερειακών και µεγέθους µνήµης, µε αποτέλεσµα να δηµιουργηθούν διαφορετικά µοντέλα σε µια οικογένεια µικροεπεξεργαστών. Επειδή ο πυρήνας είναι συγκεκριµένος για όλα τα µοντέλα µιας οικογένειας, οι οδηγίες για την χρήση του παραµένουν ίδιες και οι χρήστες δεν δυσκολεύονται όταν χειρίζονται διαφορετικά µοντέλα. Σε µια οικογένεια µπορεί να υπάρχουν περισσότεροι από 100 µικροελεγκτές, ο καθένας µε ελαφρώς διαφορετικές ικανότητες ή και στοχευµένοι σε πολύ συγκεκριµένες εφαρµογές. Οι µικροελεγκτές κατασκευάζονται σε διάφορες µορφές, συνήθως πλαστικές ή κεραµικές ως υλικό συσκευασίας. Η διασύνδεση µε τον εξωτερικό κόσµο παρέχεται από τους ακροδέκτες(pins). Όπου είναι δυνατόν οι µικροελεγκτές πρέπει να είναι όσο το δυνατόν µικρότεροι σε µέγεθος. Το µέγεθος καθορίζεται από τον αριθµό των ακροδεκτών του, και το διάστηµα µεταξύ τους. Υπάρχουν διάφορες αρχιτεκτονικές, πάνω στις οποίες είναι βασισµένοι οι µικροελεγκτές. Μερικές από τις πιο κοινές αρχιτεκτονικές είναι οι: CF (32-bit), ARM, MIPS (32-bit PIC32),S08, AVR, PIC (8-bit PIC16, PIC18, 16-bit dspic33 / PIC24), V850,PowerPC ISE, PSoC(Programmable System-on-Chip). 26

27 2.3 Προγραµµατισµός Μικροελεγκτών Ο προγραµµατισµός αυτών των συσκευών γίνεται µε ένα σετ εντολών που έχουν συγκεκριµένη σύνταξη και χρησιµοποιούν δύο καταστάσεις το 1 και το 0. Οι µικροελεγκτές αρχικά, προγραµµατίζονταν µόνο σε γλώσσα assembly, αλλά πλέον διάφορες γλώσσες υψηλού επιπέδου χρησιµοποιούνται για αυτόν τον σκοπό. Αυτές οι γλώσσες προγραµµατισµού είναι είτε αποκλειστικά στοχευόµενες για τον προγραµµατισµό µικροελεγκτών, ή απλά εκδόσεις τους που µας εξυπηρετούν, όπως η γλώσσα C. Σε µερικούς µικροελεγκτές υπάρχει ενσωµατωµένο λογισµικό διερµηνέα. Για παράδειγµα, η BASIC στους παλαιούς µικροελεγκτές της INTEL, BASIC και FORTH στον Zilog Z8. Η γλώσσα που αντιλαµβάνεται ένας µικροελεγκτής όπως και ένας µικροεπεξεργαστής ονοµάζεται γλώσσα µηχανής. Στην πράξη ο χρήστης προγραµµατίζει τον µικροελεγκτή σε µνηµονική γλώσσα Assembly. Η γλώσσα Assembly γενικά θεωρείται χαµηλού επιπέδου καθώς βρίσκεται πολύ κοντά στην γλώσσα µηχανής. Οι εντολές της γλώσσας µηχανής επιτελούν περιορισµένες διεργασίες και πολλές φορές χρειάζεται εκατοντάδες εντολών για να εκτελέσουν πράξεις και λειτουργίες πιο σύνθετες από τις συνηθισµένες. Υπάρχει όµως η δυνατότητα να γράψουµε το πρόγραµµα σε γλώσσα προγραµµατισµού υψηλού επιπέδου. Οι γλώσσες υψηλού επιπέδου µπορούν να µεταφραστούν σε γλώσσα χαµηλού επιπέδου µε τη βοήθεια µεταφραστικών εργαλείων, όπως είναι ο compiler (µεταγλωττιστής) και ο interpreter (διερµηνέας). Το πρώτο είναι εργαλείο λογισµικού, το οποίο δέχεται τις εντολές υψηλού επιπέδου που δίνει ο χρήστης και τις µετατρέπει σε γλώσσα µηχανής. Ο διερµηνέας από την άλλη, είναι υλικό (hardware) µέσα στον µικροελεγκτή το οποίο αποκωδικοποιεί τη γλώσσα υψηλού επιπέδου άµεσα σε γλώσσα µηχανής. Αυτό απαιτεί βεβαίως επεξεργαστική ισχύ από το µέρος του µικροελεγκτή και έχει την τάση να τρέχει πιο αργά από ένα πρόγραµµα που «µεταγλωττίστηκε» (µέσω compiler) σε γλώσσα µηχανής. Ωστόσο έχει το πλεονέκτηµα της αµεσότητας, καθώς ο προγραµµατιστής µπορεί να αλλάξει ένα σηµείο στον κώδικα του και να δει τα αποτελέσµατα χωρίς το βήµα της µεταγλώττισης.

28 Ο Μικροελεγκτής 8051 Ο 8051 είναι ένας κλασσικός µικροελεγκτής που παρουσιάστηκε από την Intel και κυριαρχούσε σε εφαρµογές ειδικού σκοπού τη δεκαετία του 80, δεδοµένου ότι διέθετε σε ένα και µοναδικό ολοκληρωµένο κύκλωµα όλα τα απαραίτητα περιφερειακά για µια πλειάδα εφαρµογών (θύρες I/O, χρονιστές/µετρητές, σειριακή θύρα κλπ). Είχε αρχικά υλοποιηθεί σε NMOS τεχνολογία. Σήµερα ο 8051 διατίθεται και σε Intellectual Property core µορφή από εταιρίες όπως πχ η Aldec. Στη µορφή αυτή όλα τα λειτουργικά χαρακτηριστικά του 8051 περιγράφονται από γλωσσά περιγραφής υλικού (HDL) όπως η VHDL ή η Verilog HDL. Στον HDL κώδικα η εταιρία που αγοράζει το IP core πρόσθετη νέα τµήµατα που περιγράφουν τα επιπρόσθετα εξειδικευµένα χαρακτηριστικά για την εφαρµογή της, µεταφράζει τον κώδικα σε κύκλωµα (synthesis) και τον µεταφέρει σε FPGA ή το διαθέτει σε µορφή νέου εµπορικού ολοκληρωµένου κυκλώµατος. Ένα πλήθος µεγάλων εταιριών(phillips,atmel,maxim,tdk,analog Devices κα) διαθέτουν σήµερα τον 8051 µε διαφορές παραλλαγές ως προς τα περιφερειακά που έχουν ενσωµατωµένα καθώς και το µέγεθος της µνήµης RAM και ROM. Υλοποιείται κυρίως σε CMOS και για το λόγο αυτό συχνά προστίθεται στο όνοµα του το γράµµα C(80C51). Όλες οι εταιρίες αυτές διαθέτουν σήµερα τον 8051 µε ενσωµατωµένη µνήµη Flash διαφόρων µεγεθών η οποία προγραµµατίζεται εύκολα ακόµα και πάνω στην πλακέτα της εφαρµογής στην οποία χρησιµοποιείται το ολοκληρωµένο. Το µεγάλο πλεονέκτηµα του 8051 είναι ο ευέλικτος συνδυασµός εσωτερικής εξωτερικής µνήµης (RAM ή ROM) ο οποίος υποστηρίζεται από τη δυνατότητα να εµφανίζει στους ακροδέκτες του ολοκληρωµένου ο δίαυλος δεδοµένων και διευθύνσεων όπως συµβαίνει στους µικροεπεξεργαστές.

29 Η Αρχιτεκτονική του 8051 Η αρχιτεκτονική του 8051 παρουσιάζεται στην Εικόνα 2.1. η Κεντρική Μονάδα Ελέγχου (CPU) που είναι η καρδία του συστήµατος περιλαµβάνει την Αριθµητική και Λογική µονάδα (ALU), το σύνολο των καταχωρητών (register set), τη µονάδα προσκόµισης και αποκωδικοποίησης εντολών (instruction fetch and decoding), τη µονάδα ελέγχου (control unit), και οτιδήποτε άλλο περιλαµβάνει µια συνηθισµένη Κεντρική Μονάδα Ελέγχου. Ένας εσωτερικός, στο ολοκληρωµένο κύκλωµα, δίαυλος συστήµατος δίνει την δυνατότητα στην CPU να επικοινωνεί µε τα ενσωµατωµένα εσωτερικά περιφερειακά όπως είναι µια εσωτερική µνήµη RAM(128bytes), ROM(4K), δυο 16-bit χρονιστές/µετρητές(timer0,timer1), µια σειριακή θύρα(serial Port). Φυσικά υπάρχει η µονάδα (Osc) που µπορεί να συνδεθεί απ ευθείας µε κρύσταλλο και να παράξει εσωτερικά το ρολόι του συστήµατος. Εικόνα 2.1: Το εσωτερικό ενός Intel 8051 Microcontroller.

30 29 Οι περισσότεροι ακροδέκτες του 8051 έχουν έκτος από κάποια βασική λειτουργιά πολυπλεγµένη και κάποια δεύτερη η οποία για να χρησιµοποιηθεί θα πρέπει να γίνει η κατάλληλη διαµόρφωση (configuration) σε σχετικό εσωτερικό καταχωρητή έλεγχου. Οι πολυπλεγµένες λειτουργιές µπορεί να διαφέρουν ελαφρά ανάµεσα σε µοντέρνες εκδόσεις του 8051 λόγο κάποιων επιπλέον περιφερειακών που είναι ενσωµατωµένα. Ενδεικτικά παρακάτω παρουσιάζονται οι ακροδέκτες από τα µοντέλα DS890C της Maxim τα οποία είναι συµβατά µε τον Vcc, GND, RST: Τροφοδοσία 5V, γείωση και εξωτερικό Reset. XTAL 1, XTAL 2: Σύνδεση κρυστάλλου η ρολογιού. PSEN~: Σήµα που χρησιµοποιείται ως Chip Enable όταν έχει συνδεθεί εξωτερική µνήµη προγράµµατος (ROM). ALE/PROG~: Ο εξωτερικός δίαυλος συστήµατος είναι πολυπλεγµένος. Το σήµα ALE χρησιµοποιείται για να δείξει ότι τη χρονική στιγµή αυτή στον πολυπλεγµένο δίαυλο υπάρχει έγκυρη διεύθυνση. Η λειτουργιά PROG~ χρησιµοποιείται για το προγραµµατισµό της εσωτερικής µνήµης. P0.0 (AD0)-P0.7 (AD7): Οι οκτώ ακροδέκτες της θύρας I/O P0. Από τους ακροδέκτες αυτούς µπορεί να ληφθεί ο δίαυλος δεδοµένων πολυπλεγµένος µε τις 8 λιγότερο σηµαντικές γραµµές του διαύλου διευθύνσεων(ad0-ad7).

31 30 P2.0 (A8)-P2.7 (A15): Οι οκτώ ακροδέκτες της θύρας I/O P2. Από τους ακροδέκτες αυτούς µπορεί να ληφθεί ο δίαυλος δεδοµένων πολυπλεγµένος µε τις 8 περισσότερο σηµαντικές γραµµές του διαύλου διευθύνσεων. P1.0 (T2): Το ψηφίο 0 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε εξωτερική γραµµή για το µετρητή Τ2 (το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο έχει 3 µετρητές/χρονιστές). P1.1 (T2EXT): Το ψηφίο 1 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε γραµµή για το χειρισµό της λειτουργιάς Capture/Reload του T2. P1.2 (RXD1): Το ψηφίο 2 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε γραµµή λήψης δεδοµένων της σειριακής θύρας 1(το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο έχει 2 σειριακές θύρες). P1.3 (TXD1): Το ψηφίο 3 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε γραµµή αποστολής δεδοµένων της σειριακής θύρας 1(το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο έχει 2 σειριακές θύρες). P1.4 (INT2): Το ψηφίο 4 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT2 (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). P1.5 (INT3~): Το ψηφίο 5 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT3~ (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). P1.6 (INT4): Το ψηφίο 6 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT4 (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). P1.7 (INT5~): Το ψηφίο 7 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT5~ (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). P3.0 (RXD0): Το ψηφίο 0 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε γραµµή λήψης δεδοµένων της σειριακής θύρας 0(το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο έχει 2 σειριακές θύρες). P3.1 (TXD0): Το ψηφίο 1 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε γραµµή αποστολής δεδοµένων της σειριακής θύρας 0(το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο έχει 2 σειριακές θύρες). P3.2 (INT0~): Το ψηφίο 2 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT0 (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). P3.3 (INT1~): Το ψηφίο 3 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή διακοπής INT1 (ειδικό για το συγκεκριµένο ολοκληρωµένο). 31

32 P3.4 (T0): Το ψηφίο 4 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή εισόδου του µετρητή T0. P3.5 (T1): Το ψηφίο 5 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή εισόδου του µετρητή T1. P3.6 (WR~): Το ψηφίο 6 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή έλεγχου WR~ που χρησιµοποιείται για την έγγραφη σε εξωτερική µνήµη δεδοµένων. P3.7 (RD~): Το ψηφίο 7 της θύρας P1 πολυπλεγµένο µε τη γραµµή έλεγχου RD~ που χρησιµοποιείται για την ανάγνωση από εξωτερική µνήµη δεδοµένων. EA~: Χρησιµοποιείται για την επιλογή εσωτερικής ή εξωτερικής µνήµης προγράµµατος Οργάνωση Μνήµης Ο 8051 ακολουθεί το µοντέλο Harvard κατά το οποίο η µνήµη προγράµµατος είναι ξεχωριστή από τη µνήµη δεδοµένων. Ο διαχωρισµός διευθύνσεων προγράµµατος και δεδοµένων επιτρέπει τη προσπέλαση θέσεων µνήµης και προγράµµατος µε διαφορετικού µήκους διευθύνσεις και µπορεί να ρυθµιστεί ανάλογα µε την εφαρµογή. Έτσι στις περισσότερες εφαρµογές µικροϋπολογιστών συστηµάτων µια µνήµη δεδοµένων 256 θέσεων (προσπελάσιµη από 8-bit διευθύνσεις) είναι αρκετή. Στην περίπτωση του 8051, 128 bytes RAM διατίθενται εσωτερικά τα οποία καταλαµβάνονται από τους configuration registers των ενσωµατωµένων περιφερειακών, από ειδικούς καταχωρητές όπως ο συσσωρευτής Α, ο Β, ο DPTR κλπ ενώ οι υπόλοιπες θέσεις από γενικής χρήσης καταχωρητές. Το πλήθος των εσωτερικών καταχωρητών µπορεί να φτάσει τους 384. Στον 8051 είναι δυνατή η διευθυνσιοδότηση εξωτερικής µνήµης δεδοµένων 16-bit για την κάλυψη εφαρµογών που έχουν ανάγκη από περισσότερη µνήµη RAM. Μια τέτοια δυνατότητα δίνεται µε τη χρήση του 16-bit καταχωρητή DPTR. Τα σήµατα RD~, WR~ χρησιµοποιούνται για την πυροδότηση ανάγνωσης και εγγραφής στις σωστές στιγµές (Read and Write Strobe). Όσο αναφορά τη µνήµη προγράµµατος αυτή µπορεί να φτάσει τα 64Κ ενώ στις πιο κλασσικές εκδόσεις 8051 υπάρχει µια εσωτερική µνήµη προγράµµατος 4Κ η οποία επεκτείνεται εξωτερικά. Το σήµα PSEN~ χρησιµοποιείται για το διάβασµα έγκυρων δεδοµένων (Real Strobe) από την εξωτερική µνήµη προγράµµατος ενώ δεν ενεργοποιείται όταν η ανάγνωση γίνεται από την εσωτερική µνήµη. 32

33 Στις πρώτες θέσεις µνήµης προγράµµατος αποθηκεύονται τα διανύσµατα διακοπών µε πρώτο το Reset Vector στη θέση 0000H(Εικόνα 2.2). Με άλλα λόγια µετά την εκκίνηση του συστήµατος εκτελείται η εντολή που βρίσκεται στη θέση 0000Η. Τα υπόλοιπα 5 διανύσµατα µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την εξυπηρέτηση γενικών διακοπών και διακοπών που προέρχονται από τα περιφερειακά και διαφέρουν στις διάφορες εκδόσεις του Οι πρώτες 4Κ θέσεις µνήµης προγράµµατος µπορούν να προσκοµιστούν είτε από την εσωτερική είτε από την εξωτερική µνήµη. Προσπέλαση µνήµης µε διεύθυνση µεγαλύτερη του 0FFFH διαβάζει εντολές πάντα από την εξωτερική µνήµη προγράµµατος. Εντολές που βρίσκονται σε διευθύνσεις µεταξύ 0000Η και 0FFFH προσκοµίζονται από την εσωτερική ROM αν το σήµα EA~ (External Address) είναι συνδεδεµένο στην τροφοδοσία ή από την εξωτερική RΟM αν το σήµα EA~ είναι γειωµένο. Εικόνα 2.2: ιανύσµατα ιακοπών. 33

34 Η προσπέλαση εξωτερικής µνήµης προγράµµατος καθίσταται δυνατή αν χρησιµοποιηθούν οι ακροδέκτες της θύρας P0 και P2 ως εξωτερικός δίαυλος δεδοµένων και διευθύνσεων. Οι 8 ακροδέκτες του P0 µεταφέρουν πολυπλεγµένες τις 8-bit λιγότερο σηµαντικές γραµµές µιας διεύθυνσης και τις τιµές των δεδοµένων. Αυτές µπορούν να διαχωριστούν µε τη βοήθεια ενός latch που κλειδώνει τις τιµές διεύθυνσης όταν ενεργοποιηθεί το σήµα Address Latch Enable (ALE) όπως φαίνεται στην Εικόνα 2.3. Η θύρα P2 µεταφέρει αποκλειστικά τις 8 πιο σηµαντικές γραµµές του διαύλου διευθύνσεων. Εικόνα 2.3: Αποπολύπλεξη. Για την προσπέλαση εξωτερικής µνήµης RAM χρησιµοποιούνται πάλι οι θύρες P0 και P2 ως εξωτερικός δίαυλος συστήµατος, µε συνδυασµό µε τα σήµατα RD~ και WR~ από τη θύρα P3. Η Εικόνα 2.4 δείχνει πως µπορεί να συνδεθεί εξωτερική µνήµη RAM 2K στον 8051 αφήνοντας και 5 γραµµές από το P2 ελεύθερες για χρήση ως ακροδέκτες γενικού σκοπού. Ουσιαστικά οι τρεις γραµµές του P2 που συµµετέχουν στη διεύθυνση είναι γραµµές γίνονται ανεξάρτητα 1 ή 0 και µπορούν να θεωρηθούν ότι επιλέγουν σελίδα από την RAM. 34

35 Εικόνα 2.4: Σύνδεση εξωτερικής RAM 2K. Η δοµή της εσωτερικής RAM περιλαµβάνει τα 128 bytes χαµηλών διευθύνσεων που περιλαµβάνουν 4 banks των 8 καταχωρητών (R0-R7). Οι 32 αυτοί καταχωρητές µπορούν να προσπελαστούν απ ευθείας µε τα ονόµατα τους στις διάφορες εντολές µε αποτέλεσµα σηµαντική µείωση του µήκους εντολών και του χρόνου εκτέλεσης τους. Η επιλογή του bank γίνεται από 2 bit στον καταχωρητή PSW. Πάνω από τους 32 αυτούς καταχωρητές υπάρχουν 16 καταχωρητές των όποιων τα bits µπορούν να διευθυνσιοδοτηθούν ανεξάρτητα από συγκεκριµένες εντολές µε διευθύνσεις από 0εως 7F. Οι καταχωρητές µε διευθύνσεις 30-7F είναι γενικής χρήσης και προσπελαύνονται ως ψηφιολέξεις (bytes). Η δοµή που περιγράφτηκε παρουσιάζεται στην Εικόνα 2.5. Στις θέσεις µνήµης δεδοµένων 80-FFβρίσκονται οι καταχωρητές ειδικού σκοπού (Special Function Registers-SFRs) όπως ο συσσωρευτής ACC (στη θέση Ε0), άλλοι καταχωρητές όπως ο Β που συµµετέχει στις πράξεις πολλαπλασιασµού/διαίρεσης, ο καταχώρησης κατάστασης (Program Status Word-PSW), ενώ σε ειδικές περιοχές βρίσκονται καταχωρητές που αφορούν τα περιφερειακά (τις θύρες Ι/Ο, τους χρονιστές, τη σειριακή θύρα κλπ). 35

36 Εικόνα 2.5: Τα χαµηλότερα 128bytes της εσωτερικής RAM. Τα χαµηλότερα 128 bytes της εσωτερικής RAM µπορούν να προσπελαστούν είτε µε έµµεση είτε µε άµεση διευθυνσιοδότηση. Στις διευθύνσεις 80-FF όµως, η έµµεση και η άµεση διευθυνσιοδότηση προσπελαύνουν διαφορετικούς καταχωρητές. Οι καταχωρητές ειδικού σκοπού της Εικόνας 2.6, προσπελαύνονται µε άµεση διευθυνσιοδότηση ενώ η έµµεση προσπελαύνει 128 διαφορετικούς καταχωρητές γενικού σκοπού. Κατά συνέπεια το σύνολο των εσωτερικών καταχωρητών ανάγνωσης/εγγραφής φτάνει τους 3 128=384. Εικόνα 2.6: Οι καταχωρητές ειδικού σκοπού. 36

37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 3.1 Η βασική λειτουργία της εφαρµογής Όπως αναφέραµε στην εισαγωγή η αυξηµένη χρήση των οχηµάτων στους δρόµους και κυρίως των πόλεων έχει σαν αποτέλεσµα την δηµιουργία κυκλοφοριακών κουµφούζιων δηµιουργώντας έτσι προβλήµατα στην µετακίνηση των οχηµάτων έκτακτης ανάγκης. Γι αυτό το λόγο η παρούσα πτυχιακή έχει ως σκοπό την διευκόλυνση των οχηµάτων αυτών ώστε να µπορούν να κινηθούν άµεσα στο σηµείο όπου υπάρχει ανάγκη. Η εφαρµογή η οποία υλοποιήθηκε είναι η τοποθέτηση ασύρµατου στα οχήµατα έκτακτης ανάγκης και στους φωτεινούς σηµατοδότες ώστε κάθε φορά όπου ένα όχηµα ανάγκης πρέπει να µεταβεί σε κάποιο σηµείο στέλνει σήµα στους δέκτες που βρίσκονται πάνω στα φανάρια και αυτόµατα δίνουν προτεραιότητα (µε πράσινο) στους δρόµους απ τους οποίους περνάει και διακόπτουν (µε κόκκινο) όλους τους άλλους. Η υλοποίηση έγινε µε τη χρήση του µικροελεγκτή 8051, αρχικά έγινε η µελέτη για τον τρόπο λειτουργίας των φωτεινών σηµατοδοτών καθώς επίσης και για τον τρόπο µε τον οποίο θα δίνεται η προτεραιότητα. Στη συνέχεια έγινε η δηµιουργία του αναπτυξιακού (πλακέτα) στο οποίο τοποθετήθηκε ο µικροελεγκτής καθώς και τα φανάρια χρησιµοποιώντας λαµπάκια τύπου led. Έπειτα υλοποιήθηκε µέσω αναπτυξιακού και τοποθετήθηκε το ασύρµατο µε το οποίο γίνεται η επικοινωνία των οχηµάτων και των φαναριών. Τέλος γράφτηκαν οι κώδικες µε τους οποίους θα προγραµµατιστούν οι µικροελεγκτές µέσω του κατάλληλου προγράµµατος KEIL uvision χρησιµοποιώντας τη γλωσσά assembly. Η συγκεκριµένη εφαρµογή έγινε σε µια διασταύρωση µε δυο φανάρια και γι αυτό θα πρέπει να τονιστεί ότι είναι εφικτή και για δρόµους µε περισσότερα από δυο φανάρια τροποποιώντας τον κώδικα και προσθέτοντας περισσότερους φωτεινούς σηµατοδότες.

38 Τα βήµατα για την υλοποίηση της εφαρµογής Το πρώτο βήµα που έγινε είναι η µελέτη γύρω από τον τρόπο λειτουργίας των φωτεινών σηµατοδοτών, δηλαδή το πως δουλεύει ένα φανάρι σε φυσιολογικές συνθήκες. Πιο συγκεκριµένα µε ποια σειρά αλλάζουν οι φωτεινές ενδείξεις των φαναριών (πράσινο µετά κίτρινο µετά κόκκινο και µετά πάλι πράσινο κλπ), πόσο χρόνο µένει αναµµένη η κάθε ένδειξη και αφού έχουν συγκεντρωθεί οι βασικές αυτές πληροφορίες γίνεται ο συνδυασµός µε ένα άλλο φανάρι. Οι παρακάτω πίνακες δείχνουν τον τρόπο µε τον οποίο δουλεύουν δυο φανάρια καθώς επίσης πως συµπεριφέρονται όταν θα υπάρξει ανάγκη. Για την εφαρµογή που υλοποιήθηκε έχουµε δυο φανάρια Α και Β και 5 καταστάσεις για την λειτουργία τους (οι άσσοι και τα µηδενικά υποδηλώνουν το πότε είναι ενεργοποιηµένα και πότε όχι): Φανάρια/Καταστάσεις 1 η 2 η 3 η 4 η 5 η ARED AYELLOW AGREEN BRED BYELLOW BGREEN Στην περίπτωση όπου κάποιο από τα οχήµατα έκτακτης ανάγκης περάσει απ τον δρόµο που βρίσκονται τα φανάρια Α και Β εκείνα λειτουργούν ως εξής.

39 38 Αν το όχηµα περάσει από το φανάρι Α τότε: Φανάρια/Ανάγκη Ασθενοφόρο-Πυροσβεστικό- Περιπολικό (κατάσταση 6 η ) ARED 0 AYELLOW 0 AGREEN 1 BRED 1 BYELLOW 0 BGREEN 0 Αν το όχηµα περάσει από το φανάρι Β τότε: Φανάρια/Ανάγκη Ασθενοφόρο-Πυροσβεστικό- Περιπολικό (κατάσταση 7 η ) ARED 1 AYELLOW 0 AGREEN 0 BRED 0 BYELLOW 0 BGREEN 1 Αφού έχουµε µελετήσει την συµπεριφορά των δυο φαναριών σε φυσιολογικές συνθήκες αλλά και σε περιπτώσεις ανάγκης, στη συνέχεια γίνεται η µελέτη για το ασύρµατο όσο αναφορά τον τρόπο λειτουργίας του αλλά και για την τοποθέτηση του. Το ασύρµατο αποτελείτε από τον ποµπό ο οποίος τοποθετείται στα οχήµατα έκτακτης ανάγκης και τον δέκτη όπου τοποθετείται επάνω στους φωτεινούς σηµατοδότες. Το ασύρµατο το οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για την παρούσα εφαρµογή είναι χαµηλής κατανάλωσης ισχύος µε τροφοδοσία 3,3Volt και εµβέλειας 50 έως 100 µέτρα (m) υπεραρκετά για την συγκριµένη εφαρµογή ωστόσο µπορεί να αυξηθεί έως 300 µέτρα συνδέοντας το µε ένα ενισχυτή.

40 39 Η επικοινωνία του ασύρµατου και του µικροελεγκτή 8051γίνεται σειριακά. Ο δέκτης συνδέεται στην σειριακή πόρτα του µικροελεγκτή ώστε κάθε φόρα που ο ποµπός στέλνει ένα µήνυµα ανάγκης στο δέκτη εκείνος µε την σειρά του το µεταφέρει στο µικροελεγκτή. Το µήνυµα που στέλνει ο ποµπός στον δέκτη είναι µια σειρά από έντεκα ψηφία τα οποία χωρίζονται σε οµάδες όπου η κάθε οµάδα δηλώνει κάτι διαφορετικό. Τα δυο πρώτα ψηφία δείχνουν ποιο όχηµα ανάγκης είναι, για την εφαρµογή αυτή ορίσαµε ότι το ασθενοφόρο έχει (01), το πυροσβεστικό (02) και το περιπολικό (03), θα πρέπει να αναφερθεί εδώ ότι µπορούν να προστεθούν, ανάλογα µε τον τρόπο µε τον οποίο χρησιµοποιείτε η εφαρµογή, και άλλα οχήµατα όπως είναι του δήµου, στρατιωτικά, κλπ. Τα άλλα τρία ψηφία δείχνουν αν υπάρχει αναγκαιότητα ή όχι. Η αναγκαιότητα είναι πολύ σηµαντική για το λόγο ότι δείχνει ότι κάποιο όχηµα πρέπει να µεταβεί σε κάποιο σηµείο άµεσα, επίσης µέσω της αναγκαιότητας γίνεται ο έλεγχος για την παροχή προτεραιότητας για το λόγο ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου δυο ή και περισσότερα οχήµατα ανάγκης περνούν από διαφορετικούς δρόµους και γι αυτό θα πρέπει να υπάρχουν κάποιοι κανόνες µε τους οποίους θα δίνεται προτεραιότητα. Αρχικά ορίζουµε την αναγκαιότητα µε 1ΧΧ (όπου ΧΧ ο αριθµός του οχήµατος) και 0XX την µη αναγκαιότητα, για παράδειγµα αν το ασθενοφόρο πρέπει να µεταβεί κάπου τότε έχουµε ανάγκη και τα ψηφία της αναγκαιότητας θα είναι 101, αν δεν υπάρχει ανάγκη τότε θα είναι 001. Έπειτα γίνεται ο έλεγχος προτεραιότητας όπου ελέγχονται ποια οχήµατα έχουν ανάγκη (µέσω της αναγκαιότητας) ώστε να τους δοθεί η προτεραιότητα, γι αυτό το λόγο θέτουµε µια σειρά προτεραιότητας µε σκοπό να υπάρχει µια οργάνωση στον τρόπο µε τον οποίο θα δίνεται η προτεραιότητα στα οχήµατα. Η σειρά προτεραιότητας που ορίζουµε για αυτήν την εφαρµογή είναι πρώτα το ασθενοφόρο µετά το πυροσβεστικό και τελευταίο το περιπολικό και σε περίπτωση όπου υπάρχουν και άλλα οχήµατα τα προσαρµόζουµε στη σειρά προτεραιότητας που έχουµε ορίσει. Ο τρόπος ελέγχου προτεραιότητας: Αν ένα ασθενοφόρο περνάει από τον δρόµο Α και ένα περιπολικό περνάει από τον δρόµο Β, έστω και τα δυο πρέπει να µεταβούν σε κάποιο µέρος (ύπαρξη ανάγκης) τότε θα δοθεί προτεραιότητα στο δρόµο που είναι το ασθενοφόρο και ύστερα στο δρόµο που είναι το περιπολικό σύµφωνα µε την σειρά προτεραιότητας που έχουµε ορίσει.

41 40 Αν ένα πυροσβεστικό περνάει από τον δρόµο Α, ένα ασθενοφόρο περνάει από τον δρόµο Β και ένα περιπολικό περνάει από το δρόµο Γ και έστω ότι και τα τρία οχήµατα έχουν ανάγκη τότε θα δοθεί προτεραιότητα πρώτα στον δρόµο Β µετά στον δρόµο Α και τελευταία στον δρόµο Γ σύµφωνα µε την σειρά προτεραιότητας που έχουµε ορίσει. Με τα υπόλοιπα έξι ψηφία αριθµούµε όλους τους φωτεινούς σηµατοδότες που υπάρχουν µε σκοπό ο έλεγχος προτεραιότητας να γίνεται και µέσω GPS. Η παρούσα εφαρµογή έχει µόνο δυο φανάρια και δεν έγινε µε χρήση GPS γι αυτό δώσαµε εµείς τους αριθµούς για το ένα και για το άλλο. Όταν ένα όχηµα έκτακτης ανάγκης πρέπει να µεταβεί σε κάποιο σηµείο ορίζει στο GPS ποια διαδροµή θα ακολουθήσει για να φτάσει στο προορισµό του, έτσι έχοντας αριθµήσει τα φανάρια καθώς το όχηµα πλησιάζει σε αυτά αναγνωρίζουν τον αριθµό τους και παρέχουν προτεραιότητα. Ο δέκτης µπορεί να τοποθετηθεί στα φανάρια µε δυο τρόπους: 1. Σε µια διασταύρωση µε δυο φανάρια, όπως της εφαρµογής, ο δέκτης µπορεί να τοποθετηθεί στο ένα φανάρι µε δυο κεραίες όπου η µια θα είναι στραµµένη έτσι ώστε να κοιτάζει τον ένα δρόµο και η άλλη τον άλλο. 2. Σε µια διασταύρωση µε δυο φανάρια, όπως της εφαρµογής, µπορεί στο κάθε φανάρι να είναι τοποθετηµένος ένας δέκτης Το διάγραµµα ροής. Σύµφωνα µε τους παραπάνω πίνακες σχηµατίστηκε το διάγραµµα ροής Εικόνα 3.1 όπου δείχνει τα βήµατα µε τα οποία δουλεύουν οι φωτεινοί σηµατοδότες σε κανονικές συνθήκες αλλά και σε συνθήκες όπου υπάρχει να ανάγκη.

42 41 Αρχικοποίηση Αρχή Ανάγκη στο Φανάρι Α (κατ.6) ΝΑΙ Α πράσινο Β κόκκινο ΟΧΙ Αλλαγή κατ. σε 2 ΟΧΙ Ανάγκη στο Φανάρι Β (κατ.7) ΝΑΙ Α κόκκινο Β πράσινο Κατάσταση 2 ΝΑΙ Α κίτρινο Β κόκκινο Αλλαγή κατ. σε 4 ΟΧΙ Αλλαγή κατ. σε 3 Κατάσταση 3 ΝΑΙ Α κόκκινο Β πράσινο ΟΧΙ Αλλαγή κατ. σε 4 Κατάσταση 4 ΝΑΙ Α κόκκινο Β κίτρινο ΟΧΙ Αλλαγή κατ. σε 5 ΟΧΙ Κατάσταση 5 ΝΑΙ Α πράσινο Β κόκκινο Αλλαγή κατ. σε 1 Εικόνα 3.1: ιάγραµµα ροής. 42

43 Στο διάγραµµα ροής της Εικόνας 3.1 διακρίνονται οι εξής διαδικασίες: Αρχικοποίηση: Κατά τη διαδικασία της αρχικοποίησης, ρυθµίζονται σε ποιες πόρτες του µικροελεγκτή θα συνδεθούν τα λαµπάκια για τους φωτεινούς σηµατοδότες. Αρχή: Εδώ ξεκινάει το κυρίως πρόγραµµα, όπου έχει ρυθµιστεί η 1 η κατάσταση για τα φανάρια που είναι Α πράσινο και Β κόκκινο για χρόνο 10sec (δευτερόλεπτα). Έλεγχος ανάγκης για το φανάρι Α: Σε αυτή τη διαδικασία γίνεται ο έλεγχος για το αν κάποιο απ τα οχήµατα ανάγκης περνάει απ το δρόµο που βρίσκεται το φανάρι Α, αν υπάρχει τότε είναι η 6 η κατάσταση και έχουµε Α πράσινο και Β κόκκινο και είναι συνεχώς αναµµένα µέχρις ότου περάσει το όχηµα και η κυκλοφορία επανέρχεται µετά από 17sec. Επίσης έχουµε την αλλαγή κατάστασης από την 6 η στη 2 η. Έλεγχος ανάγκης για το φανάρι Β: Σε αυτή τη διαδικασία γίνεται ο έλεγχος για το αν κάποιο απ τα οχήµατα ανάγκης περνάει απ το δρόµο που βρίσκεται το φανάρι Β, αν υπάρχει τότε είναι η 7 η κατάσταση και έχουµε Α κόκκινο και Β πράσινο και είναι συνεχώς αναµµένα µέχρις ότου περάσει το όχηµα και η κυκλοφορία επανέρχεται µετά από 17sec. Επίσης έχουµε την αλλαγή κατάστασης από την 7 η στη 4 η. Έλεγχος 2 ης κατάστασης: Εδώ έχουµε τον έλεγχο σε ποια κατάσταση βρισκόµαστε και στη συγκριµένη περίπτωση αν είναι η 2 η κατάσταση τότε τα φανάρια αλλάζουν σε Α κίτρινο και Β κόκκινο για χρόνο 5sec και επίσης γίνεται αλλαγή από τη 2 η στη 3 η κατάσταση. Έλεγχος 3 ης κατάστασης: Αν είναι η 3 η κατάσταση τότε τα φανάρια αλλάζουν σε Α κόκκινο και Β πράσινο για χρόνο 10sec και επίσης γίνεται αλλαγή από τη 3 η στη 4 η κατάσταση. Έλεγχος 4 ης κατάστασης: Αν είναι η 4 η κατάσταση τότε τα φανάρια αλλάζουν σε Α κόκκινο και Β κίτρινο για χρόνο 5sec και επίσης γίνεται αλλαγή από τη 4 η στη 5 η κατάσταση. Έλεγχος 5 ης κατάστασης: Αν είναι η 5 η κατάσταση τότε τα φανάρια αλλάζουν σε Α πράσινο και Β κόκκινο για χρόνο 10sec και επίσης γίνεται αλλαγή από τη 5 η στη 1 η κατάσταση. 43

44 3.2.2 Το υλικό µέρος της εφαρµογής. Το επόµενο βήµα είναι η σχεδίαση και η κατασκευή των ηλεκτρονικών κυκλωµάτων (πλακέτες) όπου στο ένα θα τοποθετηθούν τα εξαρτήµατα ώστε να δηµιουργήσουµε τους φωτεινούς σηµατοδότες και στο άλλο το ασύρµατο για την επικοινωνία. Η σχεδίαση έγινε χρησιµοποιώντας το λογισµικό Eagle. Το ηλεκτρονικό κύκλωµα για τα φανάρια αποτελείται από: Την διάταξη τροφοδοσίας. Την βαθµίδα για τη σύνδεση του υπολογιστή µε την πλακέτα προγραµµατισµού, µέσω σειριακής θύρας RS-232. Την βαθµίδα του µικροελεγκτή Το ηλεκτρονικό κύκλωµα για το ασύρµατο αποτελείται από: Την βαθµίδα του µικροελεγκτή MSP43F2132. Την βαθµίδα του ποµποδέκτη CC2500. Τα κυκλωµατικά διαγράµµατα της εφαρµογής καθώς και τα pcb φαίνονται στις παρακάτω Εικόνες 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. Σε αυτή την παράγραφο που θα ακολουθήσει περιγράφονται τα βασικά χαρακτηριστικά και η λειτουργία των ολοκληρωµένων κυκλωµάτων και των βασικών εξαρτηµάτων που χρησιµοποιήθηκαν για την υλοποίηση της εφαρµογής. 44

45 45

46 46

47 Εικόνα 3.4: Το pcb διάγραµµα για τα φανάρια. Εικόνα 3.5: Το pcb διάγραµµα για το ασύρµατο. 47

48 Το ηλεκτρονικό κύκλωµα για τα φανάρια: Η διάταξη της τροφοδοσίας των εξαρτηµάτων αποτελείται από ένα LM7805 regulator ( γραµµικό ρυθµιστή τάσης) όπου τα δυο τελευταία ψηφία υποδηλώνουν την τάση που παράγει στην έξοδο, στην συγκεκριµένη περίπτωση 5Volt. Το πλεονέκτηµα αυτού του regulator είναι ότι δεν απαιτεί επιπρόσθετα συστατικά για να παρέχει µια σταθερή, ρυθµιζόµενη τάση και αυτό το καθιστά εύκολο στη χρήση καθώς επίσης είναι οικονοµικό και αποδοτικό. Για την τροφοδοσία της εφαρµογής (Vcc) χρησιµοποιήθηκε κοινό τροφοδοτικό εµπορίου µε δυνατότητα επιλογής τάσης. Εικόνα 3.6: Ο ρυθµιστής σε κέλυφος και το διάγραµµα των ακροδεκτών του. Εικόνα 3.7: Το σχηµατικό διάγραµµα του ρυθµιστή τάσης. 48

49 Η επικοινωνία της εφαρµογής µε τον υπολογιστή έγινε µέσω της σειριακής θύρας και χρησιµοποιήθηκε το πρωτόκολλο επικοινωνίας RS Το ολοκληρωµένο κύκλωµα MAX232 της εταιρίας Maxim, χρησιµοποιήθηκε για το σκοπό αυτό. Πρόκειται για ένα ποµποδέκτη για σειριακή επικοινωνία RS-232, χαµηλής κατανάλωσης. Η βασική λειτουργία του είναι να µετατρέπει τις στάθµες TTL/CMOS που προέρχονται από την κεντρική µονάδα επεξεργασίας και ελέγχου σε στάθµες RS-232, για την σειριακή θύρα UART του υπολογιστή. Η λειτουργία του στηρίζεται στους εξωτερικούς πυκνωτές που συνδέονται στο ολοκληρωµένο έτσι ώστε δίνοντας του +5V παράγει επίπεδα τάσης +10V και -10V που χρειάζονται για την επικοινωνία και στους αντιστροφής τάσεων που υπάρχουν στις βαθµίδες εκποµπής και λήψης µέσα στο ολοκληρωµένο. Η ταχύτητα επικοινωνίας που µπορεί να υποστηρίξει είναι µέχρι 120kbps. Εικόνα 3.8: Ο ποµποδέκτης MAX232 σε κέλυφος και το διάγραµµα των ακροδεκτών του. Εικόνα 3.9: Το σχηµατικό του ποµποδέκτη. 49

50 Η βαθµίδα του µικροελεγκτή αποτελείται από τον µικροελεγκτή 8051(40 pins) όπου σε αυτόν συνδέεται ένας κρύσταλλος MHz για την παραγωγή του ρολογιού από τον ενσωµατωµένο ταλαντωτή, επίσης στις πόρτες P1.0 έως P1.5 συνδέονται τα λαµπάκια τύπου led ώστε να δηµιουργήσουµε τους φωτεινούς σηµατοδότες, ακόµη στις πόρτες P0.0 έως P0.7 και P2.0 έως P2.7 συνδέονται υποδοχές (pin connectors) ώστε να συνδεθούν σε αυτές περιφερειακά άλλες εφαρµογές, τέλος ο υποδοχέας sv2 συνδέει τον ποµποδέκτη MAX232 µε τον µικροελεγκτή και στον υποδοχέα con1 συνδέεται το ασύρµατο. Στο κεφάλαιο 2 που προηγήθηκε υπάρχουν αναλυτικά τα χαρακτηριστικά του µικροελεγκτή Εικόνα 3.10: Ο µικροελεγκτής 8051 σε κέλυφος. Εικόνα 3.11: Ο κρύσταλλος MHz σε κέλυφος. Εικόνα 3.12: Οι υποδοχείς. 50

51 Εικόνα 3.13: Λαµπάκια τύπου led. Εικόνα 3.14: Το σχηµατικό του µικροελεγκτή. 51

52 Το ηλεκτρονικό κύκλωµα για το ασύρµατο: Το αναπτυξιακό του ασύρµατου αποτελείται από δυο βαθµίδες η µια είναι εκείνη µε το µικροελεγκτή MSP430F2132 της εταιρίας Texas Instruments. Πρόκειται για ένα µικροελεγκτή χαµηλού κόστους και πολύ χαµηλής κατανάλωσης, ιδανικό για εφαρµογές που τροφοδοτούνται από µπαταρία. Στο εσωτερικό του έχει µία κεντρική µονάδα επεξεργασίας των 16-bit, καταχωρητές των 16-bit, έναν ψηφιακά ελεγχόµενο ταλαντωτή (DCO), 2 µετρητές των 16-bit, ένας µετρητής ελέγχου σε περίπτωση σφάλµατος στο πρόγραµµα του µικροελεγκτή (watchdog timer), σειριακή επικοινωνία (UART/IrDA/SPI), ένας µετατροπέας από αναλογικό σε ψηφιακό (Α/D) και 24 ακροδέκτες εισόδου-εξόδου. Η µέγιστη συχνότητα χρονισµού είναι 16MHz. Η µνήµη του µικροελεγκτή είναι 8ΚΒ, 256Β flash memory και 512B RAM. Ο µικροελεγκτής µπορεί να τροφοδοτηθεί από 1,8V µέχρι 3,6V. Εικόνα 3.15: O µικροελεγκτής MSP430F2132 σε κέλυφος και το διάγραµµα των ακροδεκτών του. 52

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών Οδική σήµανση και σηµατοδότηση Κατακόρυφη σήµανση 1. Φωτεινοί Σηµατοδότες ( Φανάρια) 2. Πινακίδες Σήµανσης Οριζόντια σήµανση Κυκλοφοριακά Βοηθήµατα ιαγραµµίσεις στους δρόµους Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ - CPU Μπακρατσάς Γιώργος geback007@yahoo.gr Δεκέμβριος, 2014 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... 4 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΥΠΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΣ INTELLIGENT TRAFFIC LIGHTS

ΕΞΥΠΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΣ INTELLIGENT TRAFFIC LIGHTS ΕΞΥΠΝΟΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΕΣ INTELLIGENT TRAFFIC LIGHTS ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ: Α.Ε.Μ. 4307 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΟΓΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑ 2014 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ H εργασία είναι αφιερωμένη στους γονείς μου οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17 ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ Μνήμες (Memory) - Είναι ημιαγώγιμα κυκλώματα που μπορούν να αποθηκεύσουν ένα σύνολο από δυαδικά ψηφία (bit). - Μια μνήμη αποθηκεύει λέξεις (σειρές από bit). - Σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO 1η Νοεμβρίου 2012 Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO Από την 1η Νοεμβρίου 2012 θα ισχύουν διάφορες αλλαγές στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας της ΝΝΟ. Πολλές από αυτές τις αλλαγές είναι απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές μικροελεγκτών

Εφαρμογές μικροελεγκτών Μικροελεγκτές Έναν ορισμό που θα μπορούσαμε να δώσουμε για τους μικροελεγκτές είναι ο εξής: Μικροελεγκτής είναι ένα προγραμματιζόμενο ολοκληρωμένο κύκλωμα το οποίο διαθέτει επεξεργαστή, μνήμη, διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1 1.1.1 Αναλογικά σήματα 1 1.1.2 Οι αντιστάσεις 3 1.1.3 Οι πυκνωτές 7 1.1.4 Τα πηνία 11 1.1.5 Οι δίοδοι 13 1.1.6

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE

Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE Σύστηµα Καθοδήγησης σε Parking DUPLINE Ανιχνεύει τις ελεύθερες θέσεις πάρκινγκ και οδηγεί τον οδηγό σε αυτές από τη συντοµότερη δυνατή διαδροµή Ανίχνευση αυτοκινήτου µε αισθητήρα υπερήχων ultrasonic Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή

Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ. Εισαγωγή Εισαγωγή Εργαστήριο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΜΕ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουµε την εσωτερική δοµή και αρχιτεκτονική της κεντρικής µονάδας επεξεργασίας, να κατανοήσουµε τον τρόπο µε τον οποίο λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Μνήµης

Αρχιτεκτονική Μνήµης ΕΣ 08 Επεξεργαστές Ψηφιακών Σηµάτων Αρχιτεκτονική Μνήµης Τµήµα Επιστήµη και Τεχνολογίας Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Βιβλιογραφία Ενότητας Kuo [2005]: Chapters 3 & 4 Lapsley [2002]: Chapter

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 8. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 8 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας και Μνήμη 1 Αρχιτεκτονική του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Μονάδες Εισόδου Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε. Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC)

ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε. Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC) ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Κόµβοι αποτελούν κρίσιµα σηµεία του οδικού δικτύου. Είναι τα σηµεία όπου οι

Διαβάστε περισσότερα

Intersection Control

Intersection Control Κυκλοφοριακή Ικανότητα Σηµατοδοτούµενων κόµβων Intersecton Control Traffc Control Sgnals hgh volume streets Pedestran Sgnals Full Sgnals Warrants nclude volume, peds, accdents, lanes, operatng speeds,

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.3 Ο Επεξεργαστής - Εισαγωγή - Συχνότητα λειτουργίας - Εύρος διαδρόμου δεδομένων - Εύρος διαδρόμου διευθύνσεων - Εύρος καταχωρητών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ

Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Εισαγωγή Εργαστήριο ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΝΗΜΗΣ Σκοπός του εργαστηρίου είναι να κατανοήσουµε τους τρόπους προσπέλασης της µνήµης (µέθοδοι διευθυνσιοδότησης) σε ένα υπολογιστικό σύστηµα. Η Μνήµη 1 Ψηφιακή Λογική 4

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ ΜΝΗΜΩΝ. ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ RAM CMOS. ΤΥΠΟΙ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΑΡΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Model: ED-CS5000. Ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου για συρόμενες και ανοιγόμενες μονόφυλλες πόρτες.

Model: ED-CS5000. Ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου για συρόμενες και ανοιγόμενες μονόφυλλες πόρτες. Model: ED-CS5000 Ηλεκτρονικός πίνακας ελέγχου για συρόμενες και ανοιγόμενες μονόφυλλες πόρτες. Ο πίνακας είναι συμβατός με χειριστήρια σταθερού (11 32bit) η κυλιόμενου κωδικού στην συχνότητα των 433,92Mhz

Διαβάστε περισσότερα

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ IMAGO F3000 Συνοπτική περιγραφή Αυτοί οι ελεγκτές διαδικασίας χτίζονται σε ένα σχεδιασμό επεκτάσιμης μονάδας, και είναι κατάλληλοι για τον έλεγχο ρύθμιση λειτουργίας, ψησίματος, καπνίσματος και ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΙΑΦΟΡΙΚΟΣ ΘΕΡΜΟΣΤΑΤΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ 2 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ 1 ΕΝΤΟΛΗ SELTRON SGC13 1. Πρόλογος Οι ψηφιακοί διαφορικοί θερµοστάτες ηλιακών της SELTRON λειτουργούν µε µικροεπεξεργαστή, διαθέτουν απόλυτη ακρίβεια

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό.

Ερωτήσεις θεωρίας MY. Μέρος Α. Υλικό. Ερωτήσεις θεωρίας MY Μέρος Α. Υλικό. 1. Η μνήμη ROM είναι συνδυαστικό ή ακολουθιακό κύκλωμα; 2. α) Να σχεδιαστεί μία μνήμη ROM που να δίνει στις εξόδους της το πλήθος των ημερών του μήνα, ο αριθμός του

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή

Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Στοιχεία αρχιτεκτονικής μικροεπεξεργαστή Αριθμός bit δίαυλου δεδομένων (Data Bus) Αριθμός bit δίαυλου διευθύνσεων (Address Bus) Μέγιστη συχνότητα λειτουργίας (Clock Frequency) Τύποι εντολών Αριθμητική

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Σ.Τ.ΕΦ.) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ασύγχρονη σειριακή

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή - Εισαγωγή - Αρχιτεκτονική προσωπικού υπολογιστή - Βασικά τμήματα ενός προσωπικού υπολογιστή - Η κεντρική μονάδα Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

8.1 Θεωρητική εισαγωγή

8.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 8 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ Σκοπός: Η µελέτη της λειτουργίας των καταχωρητών. Θα υλοποιηθεί ένας απλός στατικός καταχωρητής 4-bit µε Flip-Flop τύπου D και θα µελετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΑΕ ΑΠΟ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ ΜΕΧΡΙ ΚΗΠΟΥΣ, 2011-2012 ΚΩ. ΑΝΑΦΟΡΑΣ 4969 180.000 ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΙΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΜΙΠ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ (1/3) Ικανότητα οχήματος: Ο μέγιστος αριθμός επιβατών που μπορεί να εξυπηρετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 12 : Δομή και Λειτουργία της CPU 2/2 Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΦΩΤΙΣΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 2 1.1. Φωτιστικά σώµατα ασφαλείας µε λειτουργία autotest 2 1.2. ιευθυνσιοδοτούµενα φωτιστικά σώµατα ασφαλείας 3 2. ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 3 3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια και Κατακόρυφη σήµανση: αναπόσπαστο τµήµα της Φωτεινής Σηµατοδότησης

Οριζόντια και Κατακόρυφη σήµανση: αναπόσπαστο τµήµα της Φωτεινής Σηµατοδότησης Οριζόντια και Κατακόρυφη σήµανση: αναπόσπαστο τµήµα της Φωτεινής Σηµατοδότησης Σ. Μαριδάκης Ε. Μπούρας Περίληψη Στα πλαίσια της φωτεινής σηµατοδότησης σε κόµβους, τόσο η διαµόρφωση άσο και η κατακόρυφη

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC)

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) O ADC αναλαμβάνει να μετατρέψει αναλογικές τάσεις σε ψηφιακές ώστε να είναι διαθέσιμες εσωτερικά στο μικροελεγκτή για επεξεργασία. Η αναλογική τάση που θέλουμε να ψηφιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1

Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΔΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΕΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΑ - ΟΡΙΣΜΟΙ Άρθρο 1. Πεδίο εφαρμογής του

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών

Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών Μάθημα 4.7 Θύρες περιφερειακών - Εισαγωγή - Η σειριακή θύρα - Η παράλληλη θύρα - Οι θύρες πληκτρολογίου και ποντικιού τύπου PS/2 - Ο διάδρομος USB Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια PAIDIKO TRAUMA3.qxp 1/8/2008 9:55 Page 1 παιδιά Κυκλοφορώ µε ασφάλεια για µικρός οδηγός Με την υποστήριξη των PAIDIKO TRAUMA3.qxp 1/8/2008 9:55 Page 2 2 3 Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας συντάσσεται από το

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα - Εισαγωγή - Οι βάσεις του επεξεργαστή και της μνήμης - Οι υποδοχές της μητρικής πλακέτας - Άλλα μέρη της μητρική πλακέτας - Τυποποιήσεις στην κατασκευή μητρικών πλακετών Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ. ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ. ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2009 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ 1 Γενική οργάνωση του υπολογιστή Ο καταχωρητής δεδομένων της μνήμης (memory data register

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 13 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροµηχανική κλειδαριά θωρακισµένης πόρτας

Ηλεκτροµηχανική κλειδαριά θωρακισµένης πόρτας x1r Ηλεκτροµηχανική κλειδαριά θωρακισµένης πόρτας Η Ιταλική εταιρεία FIAM (γκρούπ ISEO), µε 50 χρόνια εµπειρίας στην κατασκευή κλειδαριών, παρουσιάζει τη νέα ηλεκτροµηχανική κλειδαριά για θωρακισµένες

Διαβάστε περισσότερα

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους;

; Γιατί είναι ταχύτερη η λήψη και αποκωδικοποίηση των εντολών σταθερού μήκους; Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Αρχιτεκτονικές Συνόλου Εντολών (ΙΙ) (Δομή Εντολών και Παραδείγματα) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ Αδαμαντία Μπαλαφούτα Προϊσταμένη χειρουργικής κλινικής Γ.Ν. Κορίνθου Τα τελευταία χρόνια η οδήγηση ποδηλάτου έχει αυξηθεί µεταξύ των κατοίκων του αναπτυγµένου κόσµου. Λόγω της συνεχιζόµενης

Διαβάστε περισσότερα

4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων

4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων 4. Βασικοί κανόνες τοποθέτησης των πινακίδων 4.1 Γενικά (1) Η σωστή επιλογή της θέσης των πληροφοριακών πινακίδων είναι βασικής σηµασίας για την έγκαιρη παρατήρηση της πληροφοριακής σήµανσης καθώς επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Tornado 251 Οδηγίες εγκατάστασης και χρήσης

Tornado 251 Οδηγίες εγκατάστασης και χρήσης Tornado 251 Οδηγίες εγκατάστασης και χρήσης 1 Παρουσίαση του Tornado 251 Με το Tornado 251 µπορείτε να αποκτήσετε ένα µη διεισδυτικό, ευρυζωνικό, ασύρµατο, οικιακό δίκτυο και να ξεχάσετε τα καλώδια. Το

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ρ Θεοδώρου Παύλος pavlos@aegean.gr Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.9 (1/2) ρ Παύλος Θεοδώρου 1 Εισαγωγή Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann. Πως λειτουργεί η ΚΜΕ; Κεντρική μονάδα επεξεργασίας [3] ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Αρχιτεκτονική Eckert-von Neumann εισόδου μεταφορά δεδομένων από έξω προς τον Η/Υ εξόδου μεταφορά δεδομένων από τον Η/Υ προς τα έξω ΕΠΛ 031: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Κύκλος Μηχανής κεντρικός έλεγχος/πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH).

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). Η σχετική υγρασία είναι ο λόγος επί τοις εκατό (%) της μάζας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΣΤΑΣΕΙΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΣΤΑΣΕΙΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ & ΤΕΡΜΑΤΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Στάσεις Λεωφορείων Στάσεις κατά μήκος της γραμμής Στάσεις στα σημεία συμβολής δύο ή περισσοτέρων λεωφορειακών γραμμών (πιθανά σημεία μετεπιβίβασης).

Διαβάστε περισσότερα

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός 5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός Μνήµη Η µνήµη καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος ενός υπολογιστικού συστήµατος Δύο τύποι: ROM - RAM RΟΜs CPU

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια PAIDIKO TRAUMA3.qxp 12/9/2008 2:02 Page 1 παιδιά Κυκλοφορώ µε ασφάλεια για µικρός οδηγός Με την υποστήριξη των PAIDIKO TRAUMA3.qxp 12/9/2008 2:02 Page 2 2 Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας συντάσσεται από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ

ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ ΣΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ ΟΝΟΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: ΒΟΥΡΔΕΡΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Α.Μ: 30086 ΙΩΑΝΝΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ Α.Μ: 33359 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems)

Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Ενσωµατωµένα Υπολογιστικά Συστήµατα (Embedded Computer Systems) Μαθηµα 2 ηµήτρης Λιούπης 1 Intel SA-1110 µc StrongARM core. System-on-Chip. Εξέλιξη των SA-110 και SA-1100. 2 ARM cores ARM: IP (intellectual

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ

ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ 5.1 Εισαγωγή Η φωτεινή σηµατοδότηση είναι η δραστηριότητα στα πλαίσια του ελέγχου της κυκλοφορίας, που δίνει οδηγίες για την κίνηση των χρηστών της οδού µε τη βοήθεια φωτεινών ενδείξεων. Η σηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής.

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. Αισθητήρες που χρησιμοποιούνται για να αντιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΧΩΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ 8051

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΧΩΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ 8051 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΧΩΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ 8051 από τους ΛΟΥΠΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. I Βασικές Γνώσεις 1

Περιεχόµενα. I Βασικές Γνώσεις 1 Περιεχόµενα I Βασικές Γνώσεις 1 1 Μοντελοποίηση Προγραµµάτων 3 1.1 Ψευδογλώσσα....................... 6 1.2 Διαγράµµατα Ροής..................... 6 1.3 Παραδείγµατα σε Ψευδογλώσσα και Διαγράµµατα Ροής.

Διαβάστε περισσότερα

www.tridimas.gr E-mail: info@tridimas.gr

www.tridimas.gr E-mail: info@tridimas.gr Κεντρικό: Ν. Πλαστήρα 257 & Αιόλου 36, ΤΚ: 135 62, Αγ. Ανάργυροι Αθήνα, Τηλ. Κέντρο: 210 26 20 250, Fax: 210 26 23 805 Υποκατάστημα: Σμύρνης 31, Τ.Κ.: 143 41, Ν. Φιλαδέλφεια, Αθήνα Τηλ: 210 25 25 534-210

Διαβάστε περισσότερα

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να

(Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να Κεεφάάλλααι ιοο:: 3Β ο Τίττλλοοςς Κεεφααλλααί ίοουυ: : Αρχιτεκτονική Ηλ/κου Τµήµατος των Υπολ. Συστηµάτων (Ιούνιος 2001 ΤΕΕ Ηµερήσιο) Σε κάθε µία από τις παρακάτω περιπτώσεις, να αναφέρετε τις τιµές των

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller

Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller 1. Γενικά. Ιστορικά, οι πρώτοι λαμπτήρες που κατασκευάστηκαν ήταν οι γνωστοί σε όλους μας λαμπτήρες πυρακτώσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μικροελεγκτές και Ενσωματωμένα συστήματα Ανάπτυξη και Εφαρμογές Κωδικός Μαθήματος Μ2 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε

Διαβάστε περισσότερα

...smart technology ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

...smart technology ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ MADE IN GERMANY...smart technology ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Για περισσότερο από 50 χρόνια η γερμανική εταιρία Brennenstuhl καινοτομεί στην ανάπτυξη νέων προϊόντων ηλεκτρονικού & ηλεκτρολογικού εξοπλισμού με

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΚΟΠΕΣ (INTERRUPTS) ΟΙ ΙΑΚΟΠΕΣ ΕΙΝΑΙ «ΣΥΜΒΑΝΤΑ», ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

74HC573 D7 D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0 LE OE A0 A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 AD0 AD1 AD2 AD3 AD4 AD5 AD6 AD7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 Q7 Q6 Q5 Q4 Q3 Q2 Q1 Q0

74HC573 D7 D6 D5 D4 D3 D2 D1 D0 LE OE A0 A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 AD0 AD1 AD2 AD3 AD4 AD5 AD6 AD7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 Q7 Q6 Q5 Q4 Q3 Q2 Q1 Q0 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Καθηγητής: Νικολαΐδης Νικ. Ημ/νία εξέτασης: 28-6-2012 ΘΕΜΑ 1 (3,5 μονάδες) Σχεδιάστε το απλούστερο κύκλωμα για συνδεθεί μία ROM 16 ΚΒ σε έναν 8051: α) ως μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι Βασικά δομικά στοιχεία ενός Η/Υ Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι 1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Γνώσεις αλληλεπίδρασης υλικού λογισμικού Ο ρόλος των οδηγών συσκευών Τα μέρη της κύριας μονάδας και των περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ

Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ Β2.1 Βασικές έννοιες της Αρχιτεκτονικής του Η/Υ Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε και να εξηγούμε τι είναι Αρχιτεκτονική Η/Υ Να γνωρίσουμε τα βασικά εξαρτήματα που βρίσκονται στο εσωτερικό του υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ F3-9000 ΜΕ ΕΠΙΤΗΡΗΤΗ ΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ F3-9000 ΜΕ ΕΠΙΤΗΡΗΤΗ ΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ F3-9000 ΜΕ ΕΠΙΤΗΡΗΤΗ ΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΡΙΦΑΣΙΚΟΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΕΞΟ ΟΣ ΓΙΑ ΜΟΤΕΡ 380Vac 1.-2.-3. ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΜΟΤΕΡ 380Vac ΦΑΣΕΙΣ. 4. ΟΥ ΕΤΕΡΟΣ ΜΟΤΕΡ. 5. ΓΕΙΩΣΗ ΜΟΤΕΡ. ΕΙΣΟ ΟΣ ΙΚΤΥΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΟΥΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΖΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΟΥΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΖΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝ. ΓΡΑΜ. ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΟΥΣ ΣΗΜΑΤΟ ΟΤΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΧΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ 4 ο Εξάμηνο Μαδεμλής Ιωάννης ΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Οι λογικές πράξεις που υποστηρίζει η Assembly του 8088 είναι : Πράξη AND Πράξη OR Πράξη NOT Πράξη XOR Με τις λογικές πράξεις μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit)

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit) ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Οι υπολογιστές αποτελούνται από πολλά εξαρτήµατα. Τα περισσότερα από αυτά είναι εσωτερικά, που βρίσκονται µέσα στο κουτί του υπολογιστή. Ωστόσο, µερικά εξαρτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX»)

ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX») ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΤΑΞΗ ΣΤ ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX») ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) Παιδιά, ας προσπαθήσουμε να λύσουμε το πιο κάτω ΠΡΟΒΛΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή Θα δούµε την οργάνωση ενός υπολογιστή Στον επόµενο µάθηµα θα δούµε πως συνδέονται πολλοί Η/Υ για να σχηµατίσουν

Διαβάστε περισσότερα