ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ, Γιάννης Δρ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ, Αλέξανδρος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ, Γιάννης Δρ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ, Αλέξανδρος"

Transcript

1

2 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ, Γιάννης Δρ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ, Αλέξανδρος

3 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ, Γιάννης Δρ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ, Αλέξανδρος ISBN: Απαγορεύεται η ανατύπωση, η μετάφραση, η αντιγραφή μερική ή ολική μέσω φωτοτυπιών ή φωτογράφησης, καθώς και ο τρόπος έκθεσης με οποιοδήποτε οπτικοακουστικό μέσο της περιεχόμενης ύλης, χωρίς την έγγραφη άδεια των συγγραφέων.

4 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ iii ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Το βιβλίο αυτό έρχεται να προστεθεί στα πολλά και αξιόλογα συγγράμματα της ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ που είδαν το φως της δημοσιότητας στη χώρα μας. Χρειάζεται λοιπόν να προστεθεί ακόμη ένα βιβλίο; Φιλοδοξία και επιθυμία μας είναι να εκθέσουμε στον αναγνώστη (Μαθητή, Φοιτητή, Επιχειρηματία και όλους, όσους ενδιαφέρονται λιγάκι για την οικονομική επιστήμη) τις βασικές αρχές λειτουργίας της σύγχρονης Μικροοικονομικής Θεωρίας. Για την καλύτερη κατανόηση των θεμάτων που αναλύει το βιβλίο αυτό, το χωρίσαμε σε δυο μέρη. Στο Α Μέρος ασχοληθήκαμε με σημαντικά θέματα της Σύγχρονης Μικροοικονομικής θεωρίας, τα οποία αναπτύξαμε εις βάθος. Στο Β Μέρος παρουσιάζουμε μεγάλο αριθμό υποδειγματικών ασκήσεων για την καλύτερη κατανόηση της θεωρίας. Οι φοιτητές μας έχουν πλέον τη δυνατότητα να τεστάρουν τις γνώσεις που απέκτησαν στο θεωρητικό μέρος, λύνοντας τις ασκήσεις που παραθέτουμε. Στόχοι αυτού του βιβλίου είναι: Να γνωρίσει ο κάθε ενδιαφερόμενος, τον τρόπο (οικονομικής) συμπεριφοράς των οικονομικών υποκειμένων (νοικοκυριού και επιχείρησης), και πως από ορισμούς, υποθέσεις ή αρχές και με βάση τη συμπεριφορά αυτών των υποκειμένων μπορεί να δημιουργηθεί ένα σύστημα, ένα μοντέλο, το οποίο θα εξηγεί ικανοποιητικά τις αλληλεξαρτήσεις οικονομικού αιτίου και αποτελέσματος. Για το λόγο αυτό στο βιβλίο μας χρησιμοποιούμε πολλούς ορισμούς και πολλά διαγράμματα. Πώς από μια διαφοροποίηση των αποδοχών και παραδοχών που κάνουμε, μπορεί να προκύψουν διαφορετικά αποτελέσματα στο οικονομικό (και όχι μόνο) γίγνεσθαι.

5 iv ΜΕΡΟΣ 1 ο Να γίνει σύνδεση της Μικροοικονομικής θεωρίας με την πράξη μέσω παράθεσης σημαντικού αριθμού υποδειγματικών ασκήσεων για να κατανοήσει ο αναγνώστης τον τρόπο προσέγγισης αυτών των θεμάτων. Όλα αυτά προσπαθούμε να τα κάνουμε κατανοητά με τη χρήση μαθηματικών σχέσεων. Τα μαθηματικά εδώ χρησιμοποιούνται ως εργαλείο του οικονομολόγου για να καταλήξει στα συμπεράσματα που επιδιώκει και να εξηγήσει την οικονομική πραγματικότητα, την οποία προσπαθεί να αποτυπώσει. Δεν είμαστε υπέρ της άκρατης μαθηματικοποίησης της οικονομικής επιστήμης. Πολλές οικονομικές σχέσεις δεν μπορούν να εξηγηθούν μόνο με μαθηματικά μοντέλα. Εξ άλλου και η Οικονομία είναι κοινωνική επιστήμη. Για την κατανόηση όμως πολλών πραγμάτων εννοιών είναι απαραίτητη η ποσοτικοποίησή τους ή/και η παρουσίασή τους μέσω υποδειγμάτων. Ένα σημαντικό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι, ότι πολλά θέματα μακροοικονομικού ενδιαφέροντος (όπως απασχόληση, πληθωρισμός, ελλείμματα στο Ισοζύγιο Εξωτερικών Συναλλαγών κτλ.) έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά των οικονομικών υποκειμένων, δηλ. των Νοικοκυριών και των Επιχειρήσεων (δηλαδή με τη Μικροοικονομία). Η Μικροοικονομία λοιπόν θα πρέπει να προσφέρει τρόπους και προγράμματα ορθολογικής συμπεριφοράς για τις οικονομικές μονάδες, η σωστή υλοποίηση και η αποτελεσματική τήρηση των οποίων θα βοηθήσει και στην πραγματοποίηση των Μακροοικονομιών στόχων του συνόλου της οικονομίας. Η συνολική κατανάλωση των νοικοκυριών (Μακροοικονομικό μέγεθος), ως άθροισμα της κατανάλωσης των επιμέρους νοικοκυριών (Μικροοικονομικό μέγεθος) επιδρά σημαντικά στην απασχόληση, στο Ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών κτλ. Αυτή την αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση θα πρέπει να κατανοήσουν όλοι οι κοινωνικοί εταίροι (παραγωγοί, καταναλωτές, εκπρόσωποι φορέων, κράτος κτλ.) και να προσαρμόσουν ανάλογα τη λειτουργία τους. Φιλοδοξία μας είναι να κεντρίσουμε την προσοχή του αναγνώστη για τέτοιου είδους θέματα. Πιστεύουμε ότι καλός πολίτης είναι ο πληροφορημένος και σκεπτόμενος (προβληματισμένος) πολίτης. Για την πληρέστερη κατανόηση αυτών των θεμάτων και των αλληλεξαρτήσε

6 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ v ων, φιλοδοξούμε να συμβάλουμε μέσω αυτού του εγχειριδίου. Αν το πετύχουμε, θα το κρίνει ο ίδιος ο αναγνώστης. Θεωρούμε το Κράτος κινητήρια δύναμη (ρυθμιστική και όχι αιτία) της οικονομικής ανάπτυξης. Αναφερόμαστε στην παρεμβατική πολιτική του και κατά πόσο αυτή η παρεμβατική πολιτική δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες μεγιστοποίησης (αριστοποίησης) της κοινωνικής ευημερίας. Τα θέματα αυτά φυσικά αναλύονται εκτενώς από τη Νέα Πολιτική Οικονομία, τον κλάδο δηλ. της Οικονομικής Επιστήμης που ασχολείται με σύγχρονα θέματα (Οικονομική του Περιβάλλοντος, Οικονομική Θεωρία της Πολιτικής κτλ.), που αποτελούν το επόμενο πεδίο έρευνας της Οικονομικής Επιστήμης και μάλιστα της Μικροοικονομίας. Αφιερώνουμε αυτό το βιβλίο στη σπουδάζουσα νεολαία της χώρας μας. Πιστεύουμε ότι η Παιδεία αποτελεί το στέρεο θεμέλιο, στο οποίο μπορεί να στηριχθεί η χώρα μας και να αποτελέσει την απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξής της. Θεωρούμε ότι μέσω της παιδείας μπορεί να αποκτήσει η χώρα μας τα απαραίτητα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στο διεθνή χώρο. Επιθυμούμε με το βιβλίο αυτό να συμβάλλουμε στην αύξηση και βελτίωση της επένδυσης στο χώρο της παιδείας. Το κάνουμε γιατί είμαστε πεπεισμένοι, ότι η παιδεία αποτελεί το μόνο συντελεστή παραγωγής, ο οποίος δεν υπόκειται στο νόμο της φθίνουσας απόδοσης! Επιθυμούμε να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον των παραγωγικών τάξεων, προκειμένου να δώσουν ευκαιρίες απασχόλησης στους πτυχιούχους μας για να αναδείξουν και να αποδείξουν τις ικανότητές τους. Κανείς δεν έχει μηδενικό μερίδιο ευθύνης γι αυτά που γίνονται στο σπίτι του, στη σχολή του, στην πόλη του, στη χώρα του. Όπως όμως συμβαίνει συνήθως, θα κριθούμε όλοι εκ του πραγματικού αποτελέσματος της προσφοράς μας. Έτσι και εδώ τα λάθη, οι παραλήψεις και οι τυχόν ασάφειες στην επιστημολογική διατύπωση βαρύνουν, όπως είναι φυσικό, τους συγγραφείς του βιβλίου. Θεσσαλονίκη 2012 Δρ. ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ, Γιάννης Δρ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ, Αλέξανδρος

7

8 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ vii Περιεχόμενα Αντί Προλόγου... iii KEΦΑΛΑΙΟ 1 Μικροοικονομικό Αντικείμενο και Μέθοδοι Προσέγγισής του Εισαγωγικές παρατηρήσεις Αντικείμενο και τρόπος προσέγγισης των γεγονότων Η Στενότητα Το βασικό υπόδειγμα λήψης απόφασης για τους πόρους που ευρίσκονται σε στενότητα Η αλληλεπίδραση των αποφάσεων Μικροοικονομία και Μακροοικονομία Τρόποι παρουσίασης των υποδειγμάτων και μικροοικονομικές συναρτήσεις Γλωσσικοί τύποι Οικονομικές συναρτήσεις Στοιχειώδεις αρχές Οικονομετρίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η Θεωρία του Νοικοκυριού Οι οικονομικές αποφάσεις που πρέπει να λάβει ένα Νοικοκυριό Ανάλυση της απόφασης για κατανάλωση Οι προτιμήσεις του καταναλωτή και οι περιορισμοί του εισοδήματος Οι προτιμήσεις του καταναλωτή και η παρουσίασή τους Οι περιορισμοί του Εισοδήματος Το άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού Η αντίδραση του νοικοκυριού σε διαφοροποιήσεις των όρων του υποδείγματος Η συνήθης μορφή της συνάρτησης ζήτησης Η έμμεση συνάρτηση χρησιμότητας Η εισοδηματικά προσδιορισμένη συνάρτηση ζήτησης Η συνάρτηση δαπανών Ισοδύναμες και ισόρροπες εισοδηματικές παραλλαγές Το πλεόνασμα του καταναλωτή

9 viii ΜΕΡΟΣ 1 ο 2.3 Οι μακροχρόνιες καταναλωτικές αποφάσεις του νοικοκυριού Βασικά ερωτήματα Ο (διαχρονικός) εισοδηματικός περιορισμός Η (διαχρονική) συνάρτηση του δείκτη χρησιμότητας Το άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού Η αντίδραση του νοικοκυριού σε διαφοροποίηση των συνθηκών Συνάρτηση κατανάλωσης και συνάρτηση αποταμίευσης Συνάρτηση κατανάλωσης και συνάρτηση αποταμίευσης στην περίπτωση μιας συνάρτησης του δείκτη χρησιμότητας τύπου COBB DOUGLAS Τελικές παρατηρήσεις Προσφορά εργασίας και πραγματικό εισόδημα Βασικά ερωτήματα Ο εισοδηματικός περιορισμός Οι προτιμήσεις του νοικοκυριού σε σχέση με το εισόδημα και τον ελεύθερο χρόνο Η άριστη απόφαση του νοικοκυριού Η συνάρτηση προσφοράς εργασίας Συμπερασματικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Θεωρία της Επιχειρηματικής Δραστηριότητας Εισαγωγή Στοιχειώδης ανάλυση μιας απόφασης παραγωγής Βασικά ερωτήματα Ο προσδιορισμός των συνθηκών παραγωγής. Η συνάρτηση παραγωγής Μερικές ιδιαίτερες μορφές συναρτήσεων παραγωγής Η ελαχιστοποίηση του κόστους Συναρτήσεις κόστους σε συνολική μεταβολή των συντελεστών Καμπύλες κόστους σε μερική διαφοροποίηση των συντελεστών

10 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ix Αλληλεξαρτήσεις μεταξύ καμπυλών κόστους σε μερική και ολική μεταβολή των συντελεστών: Μια ειδική περίπτωση Η μεγιστοποίηση του κέρδους με δεδομένες τιμές συντελεστών και προϊόντος Προσδιορισμός του μέγιστου κέρδους με τη βοήθεια των συναρτήσεων κόστους Προσδιορισμός του μέγιστου κέρδους κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες παραγωγής Η αντίδραση της Επιχείρησης σε αλλαγές των συνθηκών λειτουργίας Το πλεόνασμα του παραγωγού Η απόφαση για παραγωγή σε συνθήκες κινδύνου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ισορροπία και Ανισορροπία στην Αγορά για ένα Προϊόν Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η αγορά για ένα προϊόν σε συμπεριφορά προσαρμογής στην ποσότητα Ατομική ζήτηση και αγοραία ζήτηση Ατομική προσφορά και αγοραία προσφορά Ισορροπία της αγοράς Ύπαρξη, σημαντικότητα και σταθερότητα της ισορροπίας της αγοράς Η αντίδραση της ισορροπίας της αγοράς σε διαφοροποιήσεις των συνθηκών λειτουργίας Κρατικές παρεμβάσεις στην αγορά Κρατικός προσδιορισμός τιμών Επιδράσεις του φόρου κατανάλωσης Μια αγορά με βραδεία προσαρμογή Μια μονοπωλιακή αγορά Περιγραφή των συνθηκών αγοράς Η ισορροπία της αγοράς κατά τον COURNOT Μονοπώλιο και Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η δομή της ολιγοπωλιακής αγοράς Αγοραία συμπεριφορά και αγοραίο αποτέλεσμα

11 x ΜΕΡΟΣ 1 ο 4. 5 Ολιγοπώλιο και Ολιγοπωλιακή αγορά Η δομή της αγοράς Αγοραία συμπεριφορά και αγοραίο αποτέλεσμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Βασικές αρχές της Οικονομικής της Ευημερίας Εισαγωγή Έννοια και σκοπός των αρχών της οικονομικής της Ευημερίας Η πρόταση της οικονομικής της ευημερίας με μορφή κουτιού Συνάρτηση Κοινωνικής Ευημερίας Συνάρτηση ευημερίας τύπου BERGSON Η συνάρτηση ευημερίας των LEONTIEF LERNER Προβλήματα με συναρτήσεις κοινωνικής ευημερίας Οικονομική της Ευημερίας κατά PARETO Το κριτήριο του PARETO Οι συνθήκες για την αριστοποίηση κατά PARETO Παρατηρήσεις Αποτελεσματική παραγωγή Η αριστοποίηση της παραγωγικής δομής και της κατανομής των αγαθών Συμπέρασμα σε σχέση με τις άριστες συνθήκες Tests συμψηφισμού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 H Συμπεριφορά των προσαρμοστών ποσότητας: Αξιολόγηση με βάση τις αρχές της Οικονομικής της Ευημερίας Οι κανόνες κατανομής και διανομής στο σημείο ισορροπίας της αγοράς Κατανομή Εισοδήματος και Χρησιμότητας Η ελεύθερη αγορά απέτυχε;

12 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Αύξουσες αποδόσεις κλίμακας, Ανταγωνισμός και Μονοπώλιο Απώλεια στατικής αποτελεσματικότητας λόγω μονοπωλιακών αγορών Στατική αποτελεσματικότητα: Μια μικρή αναφορά Αύξουσες αποδόσεις κλίμακας σε μονοπωλιακές συνθήκες Πώς μπορεί να λυθεί το πρόβλημα κατανομής των συντελεστών σε συνθήκες αύξουσας απόδοσης κλίμακας; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Εξωτερικές Επιδράσεις Τι είναι εξωτερικές επιδράσεις; Ορισμός και εισαγωγικές παρατηρήσεις Οι συνθήκες για την κατά PARETO αριστοποίηση Εξωτερικές επιδράσεις μεταξύ επιχειρήσεων με βάση τις εκροές τους Εξωτερικές επιδράσεις μεταξύ των επιχειρήσεων με βάση τους συντελεστές Ανταγωνισμός και εξωτερικές επιδράσεις Μια εξωτερική επίδραση οφειλόμενη στην εκροή Μια εξωτερική επίδραση οφειλόμενη στους συντελεστές Η διόρθωση της λανθασμένης λειτουργίας της ανταγωνιστικής αγοράς Προεισαγωγικές παρατηρήσεις Η λύση κατά PIGOU Η λύση κατά COASE ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Η Κρατική Παρέμβαση στην Αγορά Κρατικά πλαίσια λειτουργία της οικονομίας της αγοράς Τομείς που παρεμβαίνει το κράτος Πατέντες και άλλα προστατευόμενα δικαιώματα Παρεμβάσεις του Κράτους στην κατανομή των συντελεστών Δημόσια αγαθά

13 xii ΜΕΡΟΣ 1 ο Είναι αναγκαίος ο Κρατικός πατερναλισμός; Προστασία των καταναλωτών Επιβολή ανώτατων τιμών Καθορισμός Ελάχιστων Τιμών Η κριτική των κρατικών παρεμβάσεων Στόχοι και συμπεριφορά των κρατικών αρχών Σκοποί και συμπεριφορά της Δημόσιας Διοίκησης ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Διάγραμμα 1.1 Το μοντέλο της οικονομίας της αγοράς 5 Διάγραμμα 1.2 Γραφική παράσταση διαφόρων τύπων συναρτήσεων 23 Διάγραμμα 1.3 Διασπορά στοιχείων χρονολογικής σειράς Εισοδήματος Κατανάλωσης 32 Διάγραμμα 1.4 Περιπτώσεις ετεροσκεδαστικότητας των καταλοίπων 39 Διάγραμμα 1.5 Θετική και αρνητική αυτοσυσχέτιση των καταλοίπων 40 Διάγραμμα 2.1 Δέσμες ποσοτήτων καταναλωτικών αγαθών 51 Διάγραμμα 2.2 Γραφική παράσταση της καμπύλης αδιαφορίας 53 Διάγραμμα 2.3 Οριακός Λόγος Υποκατάστασης 55 Διάγραμμα 2.4 Προτιμώμενοι συνδυασμοί αγαθών για κατανάλωση 57 Διάγραμμα 2.5 Οι καμπύλες αδιαφορίας δεν πρέπει να τέμνονται 57 Διάγραμμα 2.6 Χάρτης καμπυλών αδιαφορίας 58 Διάγραμμα 2.7 Ισοκλινής καμπύλη 60 Διάγραμμα 2.7α Χάρτης ισοκλινών ακτίνων 61 Διάγραμμα 2.8 Συνολική και οριακή χρησιμότητα 64 Διάγραμμα 2.9 Γραμμή εισοδηματικού περιορισμού 68 Διάγραμμα 2.10 Το άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού 70 Διάγραμμα 2.11α Συνήθης καμπύλη ζήτησης 78 Διάγραμμα 2.11 Η καμπύλη του ENGEL 81 Διάγραμμα 2.12 Η καμπύλη ENGEL σε αναλογικά ίση σχέση Εισοδήματος Κατανάλωσης 82 Διάγραμμα 2.13 Μορφές εισοδηματικής ελαστικότητας ζήτησης 84 Διάγραμμα 2.14 Άριστο σημείο ισορροπίας του Νοικοκυριού σε διαφοροποίηση τιμής και ζήτησης 87 Διάγραμμα 2.15 Εισοδηματικό αποτέλεσμα και αποτέλεσμα υποκατάστασης 87 Διάγραμμα 2.15α Ατομικές και συνολική καμπύλη ζήτησης 91 Διάγραμμα 2.16 Διάφορες μορφές καμπυλών ζήτησης 92

14 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ xiii Διάγραμμα 2.17 Άριστο σημείο ζήτησης του νοικοκυριού με εισοδηματικό περιορισμό 109 Διάγραμμα 2.18 Καμπύλη ζήτησης κατά HICKS 111 Διαγράμματα 2.19 και 2.20 Εισοδηματικά προσαρμοσμένη και συνήθης καμπύλη ζήτησης 114 Διάγραμμα 2.21 Ισοδύναμη εισοδηματική παραλλαγή 120 Διάγραμμα 2.22 Καμπύλη δείκτη χρησιμότητας τύπου MARSHALL 123 Διάγραμμα 2.23 Το πλεόνασμα του καταναλωτή 127 Διάγραμμα 2.24 Σύγκριση των τριών μεθόδων μέτρησης του πλεονάσματος του καταναλωτή 132 Διάγραμμα 2.25 Ετοιμότητα πληρωμής του ατόμου για ένα αγαθό 135 Διάγραμμα 2.26 Διαχρονικός εισοδηματικός περιορισμός 141 Διάγραμμα 2.27 Η διαχρονική καμπύλη του δείκτη χρησιμότητας 144 Διάγραμμα 2.28 Το άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού 146 Διάγραμμα 2.29 Συνδυασμός ελεύθερου, και χρόνου εργασίας υπό εισοδηματικό περιορισμό 157 Διάγραμμα 2.30 Ελάχιστος ελεύθερος χρόνος και ελάχιστο πραγματικό εισόδημα 160 Διάγραμμα 2.31 Άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού με βάση το Εισόδημα, τον ελεύθερο χρόνο και το χρόνο εργασίας 161 Διάγραμμα 2.32 Άριστο σημείο ισορροπίας του νοικοκυριού με βάση δεδομένο χρόνο Εργασίας 162 Διάγραμμα 2.33 Καμπύλη προσφοράς εργασίας 165 Διάγραμμα 3.1 Γραμμή ισοπαραγωγής 186 Διάγραμμα 3.2 Ελαστικότητα υποκατάστασης 189 Διάγραμμα 3.3 Διάφορες μορφές ελαστικότητας υποκατάστασης 190 Διάγραμμα 3.4 Χάρτης γραμμών ισοπαραγωγής 191 Διάγραμμα 3.5 Ισοκλινής γραμμή 194 Διάγραμμα 3.6 Καμπύλη απόδοσης 196 Διάγραμμα 3.7 Γραμμές μέσης και οριακής παραγωγικότητας 198 Διάγραμμα 3.7α Συνολική, μέση και οριακή παραγωγικότητα 200 Διάγραμμα 3.7β Νεοκλασική συνάρτηση παραγωγής (Cobb Douglas) 201 Διάγραμμα 3.8 Γραμμική ομογενής συνάρτηση παραγωγής 204 Διάγραμμα 3.9 Σύστημα γραμμών ισοπαραγωγής της συνάρτησης τύπου WARLAS LEONTIEF 206 Διάγραμμα 3.10 Σύστημα δυο και περισσότερων συναρτήσεων παραγωγής WARLAS LEONTIEF 207 Διάγραμμα 3.11 Γραμμή ΟΛΥ και σχέση τοποθετημένης ποσότητας συντελεστών παραγωγής 210 Διάγραμμα 3.12 Γραμμή ίσου κόστους 215

15 xiv ΜΕΡΟΣ 1 ο Διάγραμμα 3.13 Ισορροπία μεταξύ γραμμών ίσου κόστους και ίσης παραγωγής 216 Διάγραμμα 3.14 Διάδρομος επέκτασης σε γραμμικά ομογενή συνάρτηση παραγωγής 224 Διάγραμμα 3.15 Μεταβλητά οριακά κόστη 225 Διάγραμμα 3.16 Σταθερά οριακά κόστη 225 Διάγραμμα 3.17 Δομή κόστους σε ομοθετική συνάρτηση παραγωγής με διαφορετικές αποδόσεις κλίμακας (τύπου S) 226 Διάγραμμα 3.18 Σχέση κόστους και ποσότητας παραγωγής (S μορφής) 227 Διάγραμμα 3.19 Καμπύλες οριακού και μέσου κόστους (U μορφής) 227 Διάγραμμα 3.20 Καμπύλη συνολικού κόστους 231 Διάγραμμα 3.21 Καμπύλη μέσου και οριακού κόστους 231 Διάγραμμα 3.22 Γραμμή περίβλημα του οριακού και μέσου κόστους σε απόλυτη υποκατάσταση των συντελεστών 233 Διάγραμμα 3.23 Μεγιστοποίηση του κέρδους μέσω των καμπυλών των συναρτήσεων κόστους 236 Διάγραμμα 3.24 Μεγιστοποίηση του κέρδους μέσω καμπυλών οριακού και μέσου κόστους 237 Διάγραμμα 3.25 Η μη ύπαρξη μεγιστοποίησης του κέρδους όταν το οριακό κόστος είναι χαμηλότερο από την τιμή 238 Διάγραμμα 3.25α Καμπύλη ζήτησης ενός συντελεστή 245 Διάγραμμα 3.26 Σημεία ισορροπίας ενός κατώτερου συντελεστή 248 Διάγραμμα 3.27 Το πλεόνασμα του παραγωγού 251 Διάγραμμα 3.28 Λήψη αποφάσεων παραγωγής σε συνθήκες κινδύνου 256 Διάγραμμα 3.29 Άριστη απόφαση παραγωγής σε συνθήκες κινδύνου 259 Διάγραμμα 4.1 Πρόσθεση ατομικών συναρτήσεων ζήτησης 267 Διάγραμμα 4.2 Συνήθης καμπύλη ζήτησης 267 Διάγραμμα 4.3 Καμπύλη προσφοράς 269 Διάγραμμα 4.4 Ισορροπία προσφοράς και ζήτησης 271 Διάγραμμα 4.5 Περιπτώσεις ανυπαρξίας ισορροπίας στην αγορά 273 Διάγραμμα 4.6 Ύπαρξη πολλών σημείων ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης 274 Διάγραμμα 4.7 Πλεονάζουσα ζήτηση 276 Διάγραμμα 4.8 Πλεονάζουσα ζήτηση 279 Διάγραμμα 4.9 Ισορροπία με διαφοροποίηση της τιμής 277 Διάγραμμα 4.10 Ισορροπίας με μετατόπιση της ζήτησης 281 Διάγραμμα 4.11 Ισορροπία με μετατόπιση της προσφοράς 279 Διάγραμμα 4.12 Ισορροπία με ταυτόχρονη μετατόπιση προσφοράς και ζήτησης 280 Διάγραμμα 4.13 Ισορροπία με ανελαστική καμπύλη ζήτησης 280

16 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ xv Διάγραμμα 4.14 Κρατικές τιμές υπέρ των παραγωγών 284 Διάγραμμα 414α Κρατικές τιμές υπέρ των καταναλωτών 282 Διάγραμμα 4.15 Απώλεια ευημερίας με επιβολή φόρου κατανάλωσης 285 Διάγραμμα 4.16 Δυναμική ισορροπία της αγοράς 289 Διάγραμμα 4.17 Δυναμική ανισορροπία της αγοράς 290 Διάγραμμα 4.18 Μεγιστοποίηση του κέρδους του μονοπωλητή 302 Διάγραμμα 4.19 Συνολικό κέρδος και ποσότητα παραγωγής του μονοπωλητή 303 Διάγραμμα 4.20 Οριακά Έσοδα και Οριακά Κόστη στο Μονοπώλιο 310 Διάγραμμα 4.21 Αναποτελεσματικότητα του Μονοπωλίου 311 Διάγραμμα 4.22 Ισορροπία στο μονοπωλιακό ανταγωνισμό 313 Διάγραμμα 4.23 Καμπύλες κέρδους και γραμμή αντίδρασης στο δυοπώλιο 318 Διάγραμμα 4.24 Γραμμές ίσου κέρδους στο δυοπώλιο 319 Διάγραμμα 4.25 Γραμμή αντίδρασης στο δυοπώλιο 320 Διάγραμμα 4.26 Χάρτης γραμμών ίσου κέρδους 321 Διάγραμμα 4.27 Ισορροπία κατά COURNOT στο δυοπώλιο 322 Διάγραμμα 4.28 Η ασύμμετρη λύση κατά STACKELBERG στο δυοπώλιο 324 Διάγραμμα 4.29 Κοινό άριστο σημείο κέρδους στο δυοπώλιο 327 Διάγραμμα 4.30 Το συνολικό άριστο σημείο κέρδους στο δυοπώλιο 328 Διάγραμμα 5.1 Καμπύλη μετασχηματισμού 340 Διάγραμμα 5.2 Γραμμή δυνατοτήτων χρησιμότητας 343 Διάγραμμα 5.3 Άριστο σημείο ευημερίας 346 Διάγραμμα 5.3α Συνάρτηση ευημερίας LEONTIEF LERNER 351 Διάγραμμα 5.4 Η κατά PARETO αριστοποίηση 354 Διάγραμμα 5.5 Σύστημα καμπυλών ισοπαραγωγής 358 Διάγραμμα 5.6 Το διάγραμμα κουτί του EDGEWORTH 359 Διάγραμμα 5.7 Το μέγιστο σημείο παραγωγής 361 Διάγραμμα 5.8 Καμπύλη μετασχηματισμού 363 Διάγραμμα 5.9 Μεγιστοποίηση παραγωγικής δομής και κατανομής Αγαθών 366 Διάγραμμα 5.10 Καμπύλη συμφωνίας 368 Διάγραμμα 5.11 Χάρτης δυνατοτήτων χρησιμότητας 369 Διάγραμμα 5.12 Καμπύλη περίβλημα των δυνατοτήτων χρησιμότητας 370 Διάγραμμα 5.13 Κριτήριο αριστοποίησης κατά KALDOR HICKS 373 Διάγραμμα 5.14 Το διπλό Test κατά SCITOVSKY 374 Διάγραμμα 6.1 Κατανομή εισοδήματος και χρησιμότητας στο μοντέλο 2x2x2386 Διάγραμμα 6.2 Κατανομή του εισοδήματος κοινωνικής ευημερίας 386 Διάγραμμα 6.3 Το κατά PARETO άριστο σημείο κοινωνικής ευημερίας 386 Διάγραμμα 7.1 Απώλεια στατικής αποτελεσματικότητας λόγω μονοπωλίου 397 Διάγραμμα 7.2 Καμπύλες μέσου και οριακού κόστους 406 Διάγραμμα 8.1 Ισορροπία της αγοράς με ύπαρξη εξωτερικών επιδράσεων _ 429

17 xvi ΜΕΡΟΣ 1 ο Διάγραμμα 8.2 Παραγωγή με ύπαρξη αρνητικών εξωτερικών επιδράσεων 435 Διάγραμμα 8.3 Αριστοποίηση κατά PARETO με ύπαρξη θετικών και αρνητικών εξωτερικών επιδράσεων 447 Διάγραμμα 9.1 Αποτελεσματική κατανάλωση ενός δημόσιου καταναλωτικού Αγαθού 464 Διάγραμμα 9.2 Επιβολή ανώτατης τιμής σε αγορές προσαρμοστών ποσότητας 480 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1.1 Αποτελέσματα ανάλυσης της παλινδρόμησης του διαγράμματος Πίνακας 1.2 Μετρημένες και υποθετικές τιμές του διαγράμματος Πίνακας 4.1 Μορφές και τύποι αγορών 264 Πίνακας 6.1 Διαχωρισμός των αγαθών σε κατηγορίες 393 Πίνακας 9.1 Προσωπικά και συλλογικά αγαθά στην αγοραία οικονομία με κράτος 463

18 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ 1 KEΦΑΛΑΙΟ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ 1.1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η Οικονομία (οίκος + νόμος), η Πολιτική Οικονομία (οικονομία των πολιτών) ή η Διεθνής Πολιτική Οικονομία (οικονομία των διεθνών οικονομικών συλλογικοτήτων) αποτελούν το σύνολο των δράσεων, οι οποίες αποσκοπούν στην προγραμματισμένη και σχεδιασμένη κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών και επιθυμιών με χρήση πόρων που βρίσκονται σε στενότητα. Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται δράσεις όπως η παραγωγή, η κατανάλωση, η διακίνηση και η κατανομή πόρων, αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς η Οικονομία αποτελεί χώρο κοινωνικής δράσης, καθότι κάθε κοινωνική πραγματικότητα και συλλογικότητα έχει και μια οικονομική διάσταση (ανάλογα με το πώς ορίζει ο καθένας τις ανθρώπινες «ανάγκες» και «επιθυμίες»). Οικονομία είναι η επιστήμη που ασχολείται με το συντονισμό των δράσεων των οικονομικών υποκειμένων (άτομα νοικοκυριά και επιχειρήσεις), όσον αφορά τη συμπεριφορά τους με τους (περιορισμένος) πόρους. Ή διαφορετικά: Την κατανομή περιορισμένων πόρων σε εναλλακτικές δυνατότητες χρήσης τους. Η Μικροοικονομία αποτελεί τμήμα της Πολιτικής Οικονομία, η Πολιτική Οικονομία είναι τμήμα των Οικονομικών Επιστημών. Οι Οικονομικές Επιστήμες είναι τομέας των Κοινωνικών Επιστημών, στις οποίες ανήκουν εκτός των άλλων και η Ψυχολογία, η Ανθρωπολογία καθώς και η Ιστορία, η Κοινωνιολογία κλπ. Σημείο αναφοράς στη Μικροοικονομία είναι τα επιμέρους οικονομικά υποκείμενα, τα οποία λαμβάνουν πολλές και διάφορες (οικονομικές) αποφάσεις. Με την εξήγηση αυτών των ατομικών αποφάσεων προσπαθεί η Μικροοικονομία να ερμηνεύσει το συνολικό οικονομικό γίγνεσθαι.

19 2 KEΦΑΛΑΙΟ 1 Οι κοινωνικές επιστήμες ασχολούνται με τον άνθρωπο και με την κοινωνική ζωή του. Ερωτήματα όπως π.χ. γιατί εξερράγη ο μικρασιατικός πόλεμος, ο πρώτος και δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, γιατί η δημοκρατία υπερισχύει της δικτατορίας, γιατί ο προϋπολογισμός της χώρας μας παρουσιάζει τεράστιο έλλειμμα στο ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών και πολλά άλλα, αποτελούν αντικείμενο έρευνας των κοινωνικών επιστημών. Στις οικονομικές επιστήμες η ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε σχέση με την παραγωγή, τη διανομή και την κατανάλωση των αγαθών και υπηρεσιών, ευρίσκεται στο κέντρο του ενδιαφέροντος. Έτσι διαφοροποιούνται από τις άλλες κοινωνικές επιστήμες. Η μικροοικονομική προσέγγιση ασχολείται κύρια με τα ερωτήματα που άπτονται της συμπεριφοράς του κάθε ατόμου, του νοικοκυριού και της επιχείρησης και του ρόλου τους ως καταναλωτών, παραγωγών, προσφερόντων εργασία κτλ. Η οικονομική επιστήμη καθώς και η Μικροοικονομία δεν είναι δυνατόν να οριοθετηθεί επακριβώς από τις άλλες κοινωνικές επιστήμες. Το γεγονός ότι ο άνθρωπος καταναλώνει σήμερα περισσότερο αλκοόλ και τσιγάρα απ ότι προηγούμενα, δεν αποτελεί μόνο ένα οικονομικό πρόβλημα, διότι μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να λάβει και δραματικές κοινωνικές διαστάσεις (π.χ. με την έκρηξη των δαπανών περίθαλψης και τη χρηματοδότηση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης). Στη Μικροοικονομία διατυπώνονται και αναλύονται μέθοδοι και κανόνες που αφορούν την οικονομικότητα της συμπεριφοράς του ανθρώπου. Τι θα κάνει ένας άνθρωπος, αν έρθει σε επαφή με μια σχετικά νέα οικονομική πραγματικότητα και διαφοροποιημένες οικονομικές συνθήκες; Πώς θα αντιδράσει το άτομο σε μια αύξηση της τιμής ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας; Πως θα συμπεριφερθεί ο παραγωγός ενός αγαθού, αν του προταθεί μια καλύτερη και αποδοτικότερη παραγωγική διαδικασία; Η απάντηση σε τέτοια και παρόμοιου τύπου ερωτήματα εμπεριέχουν τη λογική του τύπο «ΕΑΝ ΤΟΤΕ». Ένα σύστημα λειτουργίας και προσέγγισης του τύπου «ΕΑΝ ΤΟΤΕ» σε μικροοικονομικές υποθέσεις, χαρακτηρίζεται ως μικροοικονομική θεωρία. Στο βαθμό που η θεωρία αυτή ασχολείται με θέματα οικονομικής πραγματικότητας δεν επιτρέπεται να ανακύπτουν αντιπαραθέσεις μεταξύ θεωρίας και πραγματικότητας. Σε αντίθετη περίπτωση πρέπει η θε-

20 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ 3 ωρία να διαφοροποιηθεί ή και να απορριφθεί, ως μη ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα. Δεν είναι πάντα άμεσα αντιληπτό, ποια από όλες τις ανταγωνιστικές θεωρίες είναι η πιο κατάλληλη για την ανάλυση μιας συμπεριφοράς. Διαφορετικές θέσεις και θεωρίες είναι δυνατόν να συνυπάρχουν για μεγάλα διαστήματα η μια δίπλα στην άλλη. Στη Μακροοικονομία υ- πάρχουν τουλάχιστον δύο θέσεις, οι οποίες αξίζουν ιδιαίτερης επισήμανσης. Η μια αναφέρεται στην υπόθεση της ικανοποίησης ή χρησιμότητας (Utility) και η άλλη στην υπόθεση της μεγιστοποίησης (maximum) ή κατά πολλούς συγγραφείς της αριστοποίησης (optimum). Κατά την υπόθεση της ικανοποίησης ή χρησιμότητας, ο άνθρωπος προσπαθεί με τις αποφάσεις του και με βάση την υπάρχουσα στενότητα των αγαθών, να πετύχει ένα συγκεκριμένο επίπεδο ατομικής ι- κανοποίησης. Αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί και ως επίπεδο απαίτησης. Αν το πραγματοποιήσει, δε συντρέχει κανένας λόγος να διαφοροποιήσει τις αποφάσεις του. Σε περίπτωση που θα κλιθεί να επαναλάβει τη διαδικασία αποφάσεων, θα λειτουργούσε κατά τον ίδιο τρόπο. Αν προκύψει μια νέα δυνατότητα συμπεριφοράς ή απόφασης στο οπτικό του πεδίο, δεν είναι σίγουρο ότι θα την ακολουθήσει ακόμη και αν θα φαινόταν καλύτερη από την προηγούμενη. Οι αιτίες διαφοροποίησης της συμπεριφοράς των οικονομικών υποκειμένων απαιτούν την ύπαρξη κινήτρων συγκεκριμένης έντασης. Κατά την υπόθεση της μεγιστοποίησης ή αριστοποίησης, ο άνθρωπος «αρκείται» σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο ικανοποίησης. Για την επίτευξη της μέγιστης ικανοποίησης απαιτείται, όπως θα παρουσιάσουμε παρακάτω και η επίτευξη της μέγιστης χρησιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι, αν ένα άτομο πρέπει να αποφασίσει μεταξύ πολλών ε- ναλλακτικών λύσεων Α, Β, Γ, θα επιλέξει εκείνη, η οποία του αποφέρει τη μεγαλύτερη συνολική χρησιμότητα. Εάν προκύψει μια καλύτερη δυνατότητα ή εναλλακτική λύση, η οποία θα αυξήσει τη συνολική του χρησιμότητα, τότε θα υλοποιήσει εκείνη. Θεωρούμε δηλ. ότι το άτομο λειτουργεί ορθολογιστικά, δηλ. υποκινητικός παράγοντας της συμπεριφοράς του είναι η μεγιστοποίηση ή αριστοποίηση του ατομικού ορθολογισμού του.

21 4 KEΦΑΛΑΙΟ Αντικείμενο και τρόπος προσέγγισης των γεγονότων Η Στενότητα Οι άνθρωποι έχουν ανάγκες και επιθυμίες (needs and wands). Για την ικανοποίησή τους απαιτείται η παραγωγή συγκεκριμένων αγαθών και υπηρεσιών. Ως αγαθά από οικονομική άποψη χαρακτηρίζονται όλα τα μέσα, οι πόροι και οι αποδόσεις, που άμεσα ή έμμεσα αποσκοπούν στην κάλυψη των αναγκών και επιθυμιών των καταναλωτών (νοικοκυριών). Αυτά μπορεί να είναι υλικά αγαθά (νερό, ψωμί), υπηρεσίες (θέατρο, διακοπές), άυλα αγαθά (γνώση) ή ακόμη και δικαιώματα χρήσης (ενοίκιο, δικαιοχρησία). Ο πεινασμένος χρειάζεται ψωμί, τυρί ή και τα δύο για να καλύψει την πείνα του. Ο διψασμένος χρειάζεται νερό ή γάλα για να ξεδιψάσει. Οι πολιτιστικές ανάγκες ικανοποιούνται με βιβλία, επίσκεψη στο θέατρο, εκθέσεις ζωγραφικής κ.α. Οι πολιτικές αναζητήσεις ικανοποιούνται με την ενασχόληση με τα κοινά, αφιέρωση χρόνου και προσπάθειας για επίλυση του ζητήματος της μόλυνσης του περιβάλλοντος κλπ. Για την ικανοποίηση των αναγκών και επιθυμιών διαθέτουμε περιορισμένα μέσα. Με το περιορισμένο του εισόδημα, ο άνθρωπος μπορεί να αγοράσει μόνο έναν περιορισμένο αριθμό αγαθών ή υπηρεσιών. Ο μισθός (η σύνταξη, το χαρτζιλίκι, η υποτροφία ή το επιχειρηματικό κέρδος), είναι κατά κανόνα περιορισμένα. Γι αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί από τους κατόχους εισοδήματος ποια ποσά θα δαπανηθούν και για ποια αγαθά. Όλα τα μικροοικονομικά υποκείμενα (νοικοκυριά ή επιχειρήσεις) κατά τις οικονομικές τους αποφάσεις λειτουργούν α- πόλυτα ορθολογιστικά, δηλ. αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση (μεγιστοποίηση ή ελαχιστοποίηση) των τιθέμενων στόχων τους. Έτσι: Τα νοικοκυριά ζητούν από την αγορά αγαθά (κατανάλωση) και προσφέρουν συντελεστές (παραγωγής), εργασία και κεφάλαιο. Στόχος τους είναι η μεγιστοποίηση της χρησιμότητάς τους. Οι επιχειρήσεις προσφέρουν στην αγορά αγαθά και ζητούν προϊόντα (για παραγωγικούς σκοπούς), καθώς και συντελεστές παραγωγής (εργασία και κεφάλαιο). Στόχος τους είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους τους (οφέλους).

22 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ 5 Στο μοντέλο της οικονομίας της αγοράς (ελεύθερος ανταγωνισμός) ως αγορά χαρακτηρίζεται ο χώρος, στον οποίο συναντάται ελεύθερα η προσφορά και η ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών, εργασίας και κεφαλαίου (διάγραμμα 1.1). Στην αγορά αγαθών, τα αγαθά και οι υπηρεσίες διαπραγματεύονται σε μια συγκεκριμένη τιμή, ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτησή τους. Τα αγαθά προσφέρουν οι επιχειρήσεις και τα ζητούν τα νοικοκυριά. Στην αγορά εργασίας, ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση για εργασία προσδιορίζεται ένας συγκεκριμένος μισθός. Την εργασία προσφέρουν τα νοικοκυριά και με το μισθό που απολαμβάνουν ζητούν αγαθά και υπηρεσίες. Διάγραμμα 1.1: Το μοντέλο της οικονομίας της αγοράς Τα αγαθά δεν είναι βέβαια περιορισμένα επειδή υπάρχει στενότητα χρήματος. Αν ίσχυε αυτό, θα μπορούσε σίγουρα η εκδοτική τράπεζα να ξεπεράσει αυτή τη στενότητα με την έκδοση περισσότερων χαρτονομισμάτων. Εδώ συμβαίνει όμως ακριβώς το αντίθετο: Το χρήμα είναι περιορισμένο, επειδή ακριβώς τα αγαθά είναι περιορισμένα. Ο Robinson Crusoe (μπορεί) να είχε χρήματα στο νησί που ζούσε, όμως αυτό δεν το βοήθησε σε τίποτε για να καλύψει τις ανάγκες του. Τα α- γαθά ευρίσκονται για άλλους λόγους σε στενότητα και όχι λόγω έλλειψης χρημάτων. Ευρίσκονται σε στενότητα, λόγω του ότι τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας για την παραγωγή τους είναι και αυτά περιορισμένα. Τα μέσα αυτά για τον Robinson Crusoe ήταν μόνο η ερ-

23 6 KEΦΑΛΑΙΟ 1 γατική του δύναμη, η γη, η θάλασσα και τα εργαλεία που έφερε μαζί του ή μπορούσε να χρησιμοποιήσει ή να δημιουργήσει. Εμείς βέβαια δε ζούμε σε ένα νησί απομονωμένοι, αλλά σε μια κοινωνία και ένα κόσμο με καταμερισμένη την εργασία. Ο καταμερισμός της εργασίας περιόρισε τη στενότητα διάθεσης των πόρων. Ο καθένας μας μπορεί με τον τρόπο αυτό να εξειδικευθεί και να παράγει περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες με τα ίδια μέσα. Βέβαια και η αυξανόμενη τεχνική γνώση συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου. Η στενότητα για ορισμένα αγαθά μετατρέπεται σε πλεονασμό για μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και σε στενότητα για μια άλλη (π.χ. υ- πάρχουν «λίμνες» από γάλα και «βουνά» από γαλακτοκομικά προϊόντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έλλειψη τροφίμων και πείνα στην Αφρική). Συνεχώς εμφανίζονται όμως καινούργιες στενότητες. Ξαφνικά η καθαρή ατμόσφαιρα και το καθαρό περιβάλλον αποτελούν αγαθά που βρίσκονται σε στενότητα, και απειλούν τα δάση, τους ανθρώπους και τα ζώα με αφανισμό. Έτσι γίνεται απαραίτητη η τοποθέτηση νέων πόρων ή η αλλαγή προσανατολισμού της τοποθέτησης των πόρων, δηλ. της παραγωγής. Βλέποντάς τα από αυτή την οπτική γωνία, τα παραπάνω ζητήματα αποτελούν αντικείμενο της μικροοικονομικής θεωρίας. Εάν τα αγαθά ευρίσκονται σε στενότητα, σε σχέση με τις ανάγκες, πρέπει να γίνει λογική χρήση των διαθέσιμων πόρων, με τους οποίους αυτά θα παραχθούν. Ο συνταξιούχος π.χ. θα πρέπει να κάνει πλάνα για το πού θα δαπανήσει τη σύνταξή του και πού όχι. Ο Crusoe έπρεπε να αποφασίσει, Που, και για την παραγωγή Ποιων αγαθών θα έπρεπε να τοποθετήσει την περιορισμένη εργασία του και το χρόνο του, Πόση ποσότητα πρέπει να παράγει για το κάθε προϊόν και Πως θα το παράγει. Με το πρόβλημα της στενότητας δε συνδέεται ο άνθρωπος μόνο με την ιδιότητα του καταναλωτή, αλλά και του παραγωγού. Επειδή οι συντελεστές παραγωγής, δηλ. τα μέσα για την παραγωγή των αγαθών, είναι περιορισμένοι και κοστίζουν χρήμα, πρέπει να τοποθετηθούν κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Πρέπει να επιλεγεί η αποτελεσματικότερη παραγωγική διαδικασία. Πρέπει να υπολογιστεί η ποσότητα, η αποτελεσματικότητα, ο χρόνος λειτουργίας και ο βαθμός συμμετοχής των πόρων. Πρέπει να ευρεθούν νέες αγορές προϊόντων και να διασφαλισθούν οι παλιές. Αποφάσεις αυτού του τύπου αποτε-

24 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ 7 λούν αντικείμενο της Μικροοικονομίας. Μπορεί κανείς να διατυπώσει ότι: Η Μικροοικονομία ασχολείται με τις ανθρώπινες αποφάσεις όσον αφορά τη χρήση αυτών των περιορισμένων μέσων (πόρων) και την αλληλοεπίδραση αυτών των αποφάσεων Το βασικό υπόδειγμα λήψης απόφασης για τους πόρους που ευρίσκονται σε στενότητα Για την περιγραφή και εξήγηση τέτοιων αποφάσεων χρησιμοποιείται τυπικά μια συγκεκριμένη μορφή μοντέλου ατόμων που αποφασίζουν, καθώς και των καταστάσεων, για τις οποίες πρέπει να ληφθεί απόφαση. Τα μοντέλα αποτελούν αφαιρετική αποτύπωση της (οικονομικής) πραγματικότητας. Α- φαιρετική υπό την έννοια, ότι δεν μπορούν να ενταχθούν σε αυτό όλες οι παράμετροι που διαμορφώνουν την πραγματικότητα. Όπως ανέφερε και η αγγλίδα οικονομολόγος Joan Robinson ( ) ένα μοντέλο, που θα συμπεριλάμβανε το σύνολο των συνιστωσών της πραγματικότητας, δε θα ήταν χρησιμότερο από ένα χάρτη με κλίμακα 1:1. Βασική αρχή της (νεοκλασικής) οικονομικής σκέψης είναι, ότι στόχος και σκοπός των οικονομικών προσπαθειών και επιδιώξεων των οικονομικών υποκειμένων αποτελεί η αύξηση της ατομικής χρησιμότητας. Το άτομο δηλ. λειτουργεί με βάση την αρχή του μεθοδολογικού ή ορθολογικού ατομικισμού. Ο μεθοδολογικός α- τομικισμός εμπεριέχει δυο συνιστώσες: 1. Τον ανθρωποκεντρισμό, με βάση τον οποίο η αξία ενός αντικειμένου (υπηρεσίας, ενός κανονισμού) συνίσταται μόνο από το μέγεθος της χρησιμότητας που προσφέρει στο κάθε υποκείμενο. 2. Τη φιλελεύθερη πρόταση, η οποία αναφέρει ότι μόνο τα άτομα είναι φορείς λήψης αποφάσεων και παίκτες του συστήματος. Οι συνολικές συλλογικές αποφάσεις εξαρτώνται μόνο και αποκλειστικά από τις ατομικές αποφάσεις (και το κίνητρο της εξεύρεσης απόφασης).

25 8 KEΦΑΛΑΙΟ 1 Τα στοιχεία του αυτού του μοντέλου γίνονται εμφανή στο παρακάτω παράδειγμα: Ο Γιάννης κάνει διακοπές στη Χαλκιδική και απολαμβάνει τον ήλιο. Βέβαια η παραμονή του για πολλές ώρες στον καυτό ήλιο, του δημιούργησε το έντονο αίσθημα της πείνας και της δίψας. Δυστυχώς ό- μως έχει στην τσέπη του μόνο 10, η προέλευση των οποίων δεν μας ενδιαφέρει στο σημείο αυτό. Με τα χρήματα αυτά μπορεί να αγοράσει 10 μπουκάλια νερό που στοιχίζει 1 το ένα, ή 10 ψωμιά, που επίσης στοιχίζει 1 το ένα, ή 4 μπύρες προς 2,5 τη μια, ή 5 φραπέ προς 2 κτλ. Μπορεί δηλ. να κάνει συνδυασμούς όπως: 1 μπουκάλια νερό, 2 φραπέ, 2 μπύρες. Μπορούσε φυσικά να κάνει και άλλους συνδυασμούς αγοράς προϊόντων, οι οποίοι πρέπει να έχουν όμως έναν περιορισμό: Δηλ. η συνολική τους αξία να είναι 10. Δεν μπορεί δηλ. να πετύχει κανένα συνδυασμό, του οποίου η αξία θα είναι > 10. Επειδή κανείς δεν του δανείζει χρήματα εκεί που βρίσκεται, η επιθυμία του για 4 μπύρες και 3 φραπέ δεν μπορεί να ικανοποιηθεί. Ο κύριος Γιάννης διαπιστώνει ότι ευρίσκεται σε σημείο, που δεν μπορεί να κάνει αυθαίρετη επιλογή οποιουδήποτε συνδυασμού αγαθών, αλλά λειτουργεί κάτω από εισοδηματικό περιορισμό. Θα μπορούσε φυσικά να πετύχει μεγαλύτερη ποσότητα δυνατών συνδυασμών ή περισσότερων προϊόντων, αν η τιμή της μπύρας έπεφτε στα 2, ή μειωνόταν οι τιμές των άλλων αγαθών, όμως κάτι τέτοιο όπως διαπίστωσε είναι αδύνατο να γίνει. Για τη λύση του προβλήματος της λήψης απόφασης, δεν αρκεί να ξέρει μόνο το ότι δεν μπορεί να πετύχει οποιοδήποτε συνδυασμό Μπύρας Φραπέ. Στα πλαίσια του παραπάνω περιορισμού ο κ. Γιάννης θα πρέπει να κατατάξει τις επιθυμίες του με βάση ένα βαθμό προτεραιότητας. Δεν μπορεί να υποκύψει στην επιθυμία του και την πεποίθησή του που λέει: «Όσο ποιο πολλά, τόσο ποιο καλά». Έτσι είναι αναγκασμένος να κατατάξει όλους τους δυνατούς συνδυασμούς σε μια αξιοκρατική σειρά και από αυτούς να επιλέξει εκείνον, που του προσφέρει τη μεγαλύτερη δυνατή ατομική χρησιμότητα. Χρειάζεται δηλ. μια κατάταξη ατομικής προτίμησης, με βάση τις εναλλακτικές εφικτές δυνατότητές του. Θα πρέπει λοιπόν να έχει ίδια αντίληψη και άποψη για τις χρησιμότητες των διαφόρων εναλλακτικών δυνατοτήτων που έχει. Ποιος συνδυασμός κατανάλωσης του προσφέρει μεγαλύτερη χρησιμό-

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές.

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Βασίλης Θ. Ράπανος Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και.

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Άσκηση 5 Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 και u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 Ω = (2,0) Ω = (0,1) και το αρχικό απόθεμα και. Να προσδιοριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΙΟΙΚΗΗ. ιδασκαλία Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (Μικροοικονομία Μακροοικονομία) με τη χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή υνολική ιάρκεια 48 ώρες ΚΩ ΙΚΟ 1 2 Εισαγωγή-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ)

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ) Θεωρήματα Οικονομικών της Ευημερίας (1) Οι ανταγωνιστικές αγορές συντονίζουν τις αποφάσεις των καταναλωτών και των παραγωγών εξασφαλίζοντας Pareto αποτελεσματικές κατανομές των παραγωγικών πόρων και των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Σημείωση: Κάποιες από τις παρακάτω ασκήσεις θα λυθούν στην 6 η και 7 η διάλεξη του μαθήματος (στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πρόγραμμα) και οι υπόλοιπες θα αποτελέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας

Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας Προσφορά και Ζήτηση Υπηρεσιών Υγείας ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Σε τι ποσότητα Μέθοδοι και διαδικασίες παραγωγής Μελέτες για τον προσδιορισμό των αναγκών Προσδιορισμός Αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες

Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βασικές Οικονοµικές Έννοιες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις :

Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : Κεφάλαιο 1. ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Τέλειος ανταγωνισμός είναι μια ακραία συμπεριφορά της αγοράς, όπου πολλές εταιρίες ανταγωνίζονται με τις παρακάτω προϋποθέσεις : α) Υπάρχουν πολλές εταιρίες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου 1 ο Πακέτο Ασκήσεων. Απαντήσεις Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα 2o Μάθηµα Αναφέραµε στο πρώτο µάθηµα τρόπους µε τους οποίους το κράτος επηρεάζει την οικονοµική συµπεριφορά µας. (νοµικό πλαίσιο, το κράτος αγοράζει και παράγει αγαθά και υπηρεσίες, ρυθµίζει τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Πολιτική Οικονομία (Οικονομική Επιστήμη) είναι η επιστήμη που μελετά τα οικονομικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική - Μικροοικονομική

Μακροοικονομική - Μικροοικονομική Μακροοικονομική Μικροοικονομική Η Μακροοικονομική είναι ο κλάδος της Οικονομικής Επιστήμης που ασχολείται με τη μελέτη του οικονομικού συστήματος στο σύνολό του ή μεγάλων επιμέρους τομέων του Η Μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Ενότητα 1: Γενική Ισορροπία και Οικονομική της Ευημερίας

Περιεχόμενα. Ενότητα 1: Γενική Ισορροπία και Οικονομική της Ευημερίας Περιεχόμενα Πρόλογος... 17 Πίνακας Συμβόλων... 21 Ενότητα 1: Γενική Ισορροπία και Οικονομική της Ευημερίας 1. Ανταγωνιστική Ισορροπία 1.1. Εισαγωγή... 27 1.2. Περιγραφή μιας Ανταλλακτικής Οικονομίας...

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 19. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγικές έννοιες παραγωγικές δυνατότητες κόστος ευκαιρίας... 21

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 19. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγικές έννοιες παραγωγικές δυνατότητες κόστος ευκαιρίας... 21 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγικές έννοιες παραγωγικές δυνατότητες κόστος ευκαιρίας... 21 1.1 Ο ορισμός της οικονομικής επιστήμης και οι σχολές οικονομικής σκέψης. 21 1.2 Οι ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ ΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Οικονομικές Επιστήμες Αρχές Οικονομικής Θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ SOS & ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ www.dap papei.gr 2 ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Τι θα γράψω: Στις εξετάσεις τα θέματα περιλαμβάνουν ερωτήσεις και ασκήσεις (κυρίως ασκήσεις) όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο

45 Γ. 0 10 Β Χ 2. Η τεχνολογία βελτιώθηκε στην παραγωγή: β) Του Υ µόνο 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 1 η ενότητα: Παραγωγικές δυνατότητες Χρησιµότητα Ζήτηση 1. Στην Οικονοµική επιστήµη ως οικονοµικό πρόβληµα χαρακτηρίζουµε: α) Την έλλειψη χρηµάτων που αντιµετωπίζει µια

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. 1 ο εξάμηνο

Μικροοικονομία. 1 ο εξάμηνο Μικροοικονομία 1 ο εξάμηνο ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΣΤΟΥΣ Συνολικό Κόστος (TC): Το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την απόκτηση όλων των εισροών. Συνολικό Σταθερό Κόστος (TFC ή πάγια έξοδα): Το χρηματικό ποσό που δαπανά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό σεμινάριο στην Οικονομική θεωρία

Εισαγωγικό σεμινάριο στην Οικονομική θεωρία Εισαγωγικό σεμινάριο στην Οικονομική θεωρία Σκοπός των Σημειώσεων για το Εισαγωγικό Σεμινάριο στην Οικονομική Θεωρία είναι η εξοικείωση των μεταπτυχιακών φοιτητών με οικονομικές έννοιες και θεωρίες. Επιπλέον,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Ενέργειας

Οικονομικά της Ενέργειας Οικονομικά της Ενέργειας Ενότητα 2: Εισαγωγική διάλεξη για μηοικονομολόγους ΙΙ Κωνσταντίνος Κουνετάς Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση βασικών οικονομικών εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Χ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Β ΤΟΜΟΣ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα και τη σφραγίδα του εκδότη ISBN SET: 960-56-026-9

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

4 Προσφοράκαι Ζήτηση Προσφορά και Ζήτηση Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδύολέξεις που χρησιµοποιούν πιο συχνά οι οικονοµολόγοι. Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδυνάµεις που κάνουν τις αγορές των οικονοµιών να δουλεύουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ENATO ΤΙΜΕΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική ιαφάνεια 1 Χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Μάθημα: Περιφερειακή Οικονομική Θεματική Ενότητα: Οι θεωρίες χωροθέτησης και η περιφερειακή ανάπτυξη Χρίστος Απ. Λαδιάς Χρήστος Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

4. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε): Κάποια καταναλωτικά προϊόντα είναι αγαθά επιθυμητά για κάποιες ποσότητες και κακά ανεπιθύμητα για άλλες.

4. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε): Κάποια καταναλωτικά προϊόντα είναι αγαθά επιθυμητά για κάποιες ποσότητες και κακά ανεπιθύμητα για άλλες. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μάθημα: Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Πρώτο πακέτο ασκήσεων και λύσεων 1. Σωστό ή Λάθος (εξηγείστε):

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 3: Ο καταναλωτής επιλέγει να μεγιστοποιήσει τη χρησιμότητά του Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5., να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα