Η Αδεφοβίρη ιπιβοξίλη στην Αντιµετώπιση της HBeAg (-) Χρόνιας Ηπατίτιδας Β

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Αδεφοβίρη ιπιβοξίλη στην Αντιµετώπιση της HBeAg (-) Χρόνιας Ηπατίτιδας Β"

Transcript

1 Η Αδεφοβίρη ιπιβοξίλη στην Αντιµετώπιση της HBeAg (-) Χρόνιας Ηπατίτιδας Β Στέφανος Ι. Χατζηγιάννης, Μ.D., Νικόλαος Κ. Τασσόπουλος, Μ. D., Ε. Jenny Heathcote, M.D., Ting Tsung Chang, M.D., George Kitis, M.D., Mario Rizzetto, M.D., Patric Marcellin, M.D., Seng Gee Lim, M.D., Zachary Goodman, M.D., Michael S.Wulfsohn, M.D., Ph.D., Shelly Xiong, Ph.D., John Fry, B.Sc., και Carol L.Brosgart, M.D. για την Οµάδα Μελέτης 438 της αδεφοβίρης διπιβοξίλης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Υπόβαθρο Η αδεφοβίρη διπιβοξίλη (adefovir dipivοxil), ένα νουκλεοτιδικό ανάλογο, επέδειξε κλινικά σηµαντική αντιική δραστικότητα σε ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα Β, σε κλινικές µελέτες φάσης 1 και 2. Μέθοδος 185 ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα Β, αρνητικοί για το αντιγόνο e της ηπατίτιδας Β (HBeAg), κατανεµήθηκαν τυχαία σε 2 οµάδες, προκειµένου να λάβουν είτε 10 mg αδεφοβίρης διπιβοξίλης είτε εικονικό φάρµακο (placebo) εφάπαξ ηµερησίως για 48 εβδοµάδες, µε λόγο κατανοµής 2:1 και µε διπλά τυφλή µέθοδο. Το πρωτεύον τελικό σηµείο ήταν η ιστολογική βελτίωση. Αποτελέσµατα Την εβδοµάδα 48 της µελέτης, στο 64% των ασθενών της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης, για τους οποίους υπήρχαν διαθέσιµα δείγµατα ηπατικής βιοψίας κατά την ένταξή τους στη µελέτη, διαπιστώθηκε βελτίωση των ηπατικών ιστολογικών ανωµαλιών (77 από 121), συγκριτικά µε το 33% των ασθενών της οµάδας εικονικού φαρµάκου (19 από 57, p<0,001). Τα επίπεδα DNA ορού του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV) µειώθηκαν κάτω από 400 cp/ml (copies [αντίγραφα] per milliliter) στο 51% των ασθενών της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης (63 από 123), και στο 0% των ασθενών της οµάδας εικονικού φαρµάκου (0 από 61, p<0,001). Η διάµεση µείωση των επιπέδων HBV DNA (µετά από λογαριθµική µετατροπή) ήταν µεγαλύτερη µε την αγωγή αδεφοβίρης διπιβοξίλης, απ ότι µε το εικονικό φάρµακo (3,91 vs 1,35 log cp/ml, p<0,001) Τα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης (ALT) είχαν οµαλοποιηθεί την εβδοµάδα 48 στο 72% των ασθενών που έλαβαν αδεφοβίρη διπιβοξίλη (84 από 116), συγκριτικά µε το 29% των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρµακo (17 από 59, ρ<0,001). εν αναγνωρίστηκε καµιά µετάλλαξη της HBV πολυµεράσης που να συσχετίστηκε µε αντοχή στην αδεφοβίρη. Το προφίλ ασφαλείας της αδεφοβίρης διπιβοξίλης ήταν παρόµοιο µε του εικονικού φαρµάκου. Συµπεράσµατα Σε ασθενείς µε HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β, η αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη διάρκειας 48 εβδοµάδων είχε ως αποτέλεσµα σηµαντική ιστολογική, ιολογική και βιοχηµική βελτίωση, µε προφίλ ανεπιθύµητων ενεργειών παρόµοιο µε του εικονικού φαρµάκου. εν προέκυψαν ενδείξεις ανάπτυξης ανθεκτικών στην αδεφοβίρη µεταλλάξεων της HBV πολυµεράσης. Παγκοσµίως, περισσότεροι από 350 εκατοµµύρια άνθρωποι έχουν χρόνια λοίµωξη από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV). Οι επιπλοκές της χρόνιας ηπατίτιδας Β, όπως η

2 κίρρωση, το ηπατοκυταρικό καρκίνωµα και η ηπατική νόσος τελικού σταδίου, ευθύνονται για περίπου 1 εκατοµµύριο θανάτους ετησίως. Η ηπατική βλάβη φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα σοβαρή και ταχέως εξελισσόµενη σε ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα Β, οι οποίοι είναι αρνητικοί για το αντιγόνο e της ηπατίτιδας Β (HBeAg) ορού, και θετικοί για αντισώµατα έναντι του HBeAg (αντι-hbe), στους οποίους όµως συνεχίζεται ο κλινικά σηµαντικός πολλαπλασιασµός του HBV. Στις περιπτώσεις που η HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β οφείλεται σε µεταλλάξεις του HBV, που καταστέλλουν την σύνθεση του HBeAg. Οι περισσότεροι ασθενείς µε HBeAg (-), αντι-hbe (+) και HBV DNA (+) χρόνια ηπατίτιδα Β έχουν µεταλλαγµένα στελέχη HBV, µε µεταλλάξεις στην προπυρηνική περιοχή ή στον ενισχυτή (promoter) της πυρηνικής περιοχής. (Η περιοχή του πυρήνα κωδικεύει το HBeAg). Αυτή η µορφή της νόσου απαντάται παγκοσµίως και είναι συχνότερη απ ότι πιστευόταν παλιότερα. Στην Μεσόγειο και την Νοτιοανατολική Ασία, 50 έως 80% των ασθενών µε χρόνια ηπατίτιδα Β έχουν HBeAg (-) νόσο. Λόγω της υψηλής ενδηµικότητας και χρονιότητάς της, η HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β έχει καταστεί µέριµνα µείζονος σηµασίας για τη δηµόσια υγεία. Η HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β έχει συνήθως προοδευτική πορεία. Η µόνιµη αυτόµατη ύφεση είναι σπάνια. Η νόσος χαρακτηρίζεται από συνεχή ή διαλείποντα πολλαπλασιασµό του HBV, σοβαρή νέκρωση-φλεγµονή του ήπατος και προοδευτική ίνωση. Η κίρρωση και το ηπατοκυτταρικό καρκίνωµα απαντώνται σε σχετικά υψηλό ποσοστό, και, σε ορισµένες µελέτες, περίπου το 40% των ασθενών έχουν ιστολογικά επιβεβαιοµένη κίρρωση. Η µόνιµη βιοχηµική ύφεση έχει συσχετιστεί µε µειωµένη επίπτωση ηπατοκυτταρικού καρκινώµατος και θανάτων, σε ασθενείς που αντιµετωπίσθηκαν µε ιντερφερόνη. εν είναι διαθέσιµη καµία ιδεωδώς αποτελεσµατική και ανεκτή αγωγή για τους ασθενείς µε HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β. Η ιντερφερόνη άλφα έχει αντι-ιικές και ανοσοτροποποιητικές δράσεις, που µπορούν να επάγουν ιολογική και βιοχηµική ύφεση σε τέτοιους ασθενείς, αλλά η ανταπόκριση σπάνια διατηρείται µετά από τον τερµατισµό της αγωγής. Επιπρόσθετα, η µακροπρόθεσµη αγωγή µε ιντερφερόνη άλφα είναι προβληµατική λόγω των συχνών ανεπιθύµητων ενεργειών και της ανάγκης παρεντερικής χορήγησής της. Η λαµιβουδίνη είναι ένας καλά ανεκτός, από το στόµα χορηγούµενος παράγοντας, που καταστέλλει τον πολλαπλασιασµό του HBV σε HBeAg (-) ασθενείς. Οι περισσότεροι ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στην θεραπεία µε λαµιβουδίνη υποτροπιάζουν µετά από τη διακοπή της θεραπείας. Ωστόσο, το όφελος από την µακροπρόθεσµη αγωγή συντήρησης µε λαµιβουδίνη µετριάζεται από την ανάπτυξη αντοχής στο φάρµακο. Ανθεκτικοί στην λαµιβουδίνη µεταλλαγµένοι ιοί αναφέρθηκαν έως και στο 32% των ασθενών, µετά από έναν χρόνο αγωγής µε λαµιβουδίνη. Η επιπλοκή αυτή είναι ιδιαίτερα σηµαντική, καθόσον οι ασθενείς µε HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β είναι πολύ πιθανό να χρειάζονται µακροχρόνια θεραπεία για την πρόληψη των µακροπρόθεσµων επιπλοκών, διότι σπάνια εµφανίζουν οροµετατροπή του επιφανειακού αντιγόνου της ηπατίτιδας Β (HBsAg). Η αδεφοβίρη διπιβοξίλη (Hepsera, Gilead Sciences) είναι ένα από του στόµατος χορηγούµενο προφάρµακο της αδεφοβίρης, φωσφονικού νουκλεοτιδικού αναλόγου του ΑΜΡ, µε ισχυρή δραστικότητα έναντι της δραστηριότητας της πολυµεράσης των hepanda-ιών των ρετροϊών και των ερπητοϊών. Οι προκαταρκτικές κλινικές µελέτες έδειξαν ότι µειώνει το HBV DNA ορού και τα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης, σε δόσεις των 5, 30 και 60 mg ηµερησίως, τόσο σε HBeAg (+) όσο και σε HBeAg (-) ασθενείς µε χρόνια ηπατίτιδα Β, και είχε ως αποτέλεσµα την οροµετατροπή του HBeAg σε HBeAg (+) ασθενείς. Η αγωγή αποδείχθηκε ασφαλής και καλά ανεκτή, µε χαµηλή επίπτωση ανεπιθύµητων ενεργειών, ενώ δεν έχουν αναφερθεί έως σήµερα ανθεκτικές στην αδεφοβίρη µεταλλάξεις της HBV πολυµεράσης. ιενεργήσαµε αυτήν την ελεγχόµενη µε εικονικό φάρµακο µελέτη για να διερευνήσουµε την ασφάλεια και αποτελεσµατικότητα της αγωγής µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη, διάρκειας 48 εβδοµάδων, σε δόση 10 mg εφάπαξ ηµερησίως, σε ασθενείς µε HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β. Παραθέτουµε τα αποτελέσµατα από την περίοδο των πρώτων 48 εβδοµάδων, αλλά η µελέτη είναι εν εξελίξει και θα συνεχιστεί για έως και 5 χρόνια.

3 Κατά τον σχεδιασµό της µελέτης, η λαµιβουδίνη ήταν ακόµη στο στάδιο ερευνών, συνεπώς, ως φάρµακα ελέγχου επιλέχθηκε εικονικό φάρµακα. ΜΕΘΟ ΟΙ Σχεδιασµός Μελέτης Αυτή η πολυκεντρική, διπλά-τυφλή, ελεγχόµενη µε εικονικό φάρµακο µελέτη, διενεργήθηκε σε 32 κέντρα (Καναδά, Ελλάδα, Ισραήλ, Γαλλία, Ιταλία, Αυστραλία, Ταϊβάν και Σιγκαπούρη). Οι ασθενείς εντάχθηκαν µεταξύ 10 Ιανουαρίου 2000 και 7 Ιουνίου Η µελέτη διεξήχθη σε συµµόρφωση µε την ιακήρυξη του Ελσίνκι και εγκρίθηκε από τα αρµόδια θεσµικά όργανα σε όλα τα κέντρα. Όλοι οι ασθενείς εδώσαν την εν επιγνώσει έγγραφη συγκατάθεσή τους. Οι ασθενείς κατανεµήθηκαν τυχαία, µε διπλά-τυφλή µέθοδο, προκειµένου να λάβουν 10 mg από του στόµατος αδεφοβίρη διπιβοξίλη ή εικονικό φάρµακο, εφάπαξ ηµερησίως για 48 εβδοµάδες, µε λόγο κατανοµής 2:1 (διπλάσιοι στην οµάδα δραστικής αγωγής). Η κεντρική τυχαιοποίηση στρωµατοποιήθηκε ανάλογα µε 5 γεωγραφικές περιοχές. Σε κάθε στρώµα χρησιµοποιήθηκε ξεχωριστή τυχαιοποίηση (permuted blocks µέθοδος τυχαιοποίησης που διασφαλίζει ότι, σε οποιαδήποτε χρονική στιγµή της µελέτης, σε κάθε οµάδα σύγκρισης θα κατανεµηθούν ίσοι αριθµοί συµµετεχόντων µε ένα χαρακτηριστικό που θεωρείται ότι επηρεάζει την πρόγνωση ή των απόκριση στην αγωγή - µέγεθος block 6). Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η λήψη ηπατικής βιοψίας µέσα σε έξι µήνες πριν από την επιλογή των συµµετεχόντων ή πριν την λήψη της υπό µελέτη αγωγής και την εβδοµάδα 48. Οι ιολογικές και βιοχηµικές µετρήσεις (HBV DNA ορού και επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης, χρόνος προθροµβίνης και εξετάσεις αίµατος) και ο έλεγχος για ανεπιθύµητες ενέργειες διενεργούνταν κάθε 4 εβδοµάδες. Για την παρακολούθηση της νεφρικής λειτουργίας, µετρήθηκαν η κρεατινίνη ορού και τα επίπεδα φωσφόρου κατά την ένταξη, και στη συνέχεια κάθε 4 εβδοµάδες. Οι γονοτυπικές αναλύσεις για µεταλλαγές του HBV διενεργήθηκαν κατά την ένταξη και την εβδοµάδα 48. Αν και ασθενείς µε συνολική βαθµολογία Knodell χαµηλότερη από 2 ήταν αποδεκτοί, δεν συµµετείχαν τέτοιοι ασθενείς στην µελέτη. Μετά από την εβδοµάδα 48, οι ασθενείς που κατανεµήθηκαν στην οµάδα αδεφοβίρης διπιβοξίλης ανακατανεµήθηκαν τυχαία, προκειµένου είτε να συνεχίσουν την ίδια αγωγή είτε να λάβουν εικονικό φάρµακο. Οι ασθενείς που αρχικά ελάµβαναν εικονικό φάρµακο, άρχισαν αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη. Αυτό το µέρος της µελέτης είναι εν εξελίξει και παραµένει τυφλό. Τα κλινικά δεδοµένα συλλέχθηκαν, ελέγχθηκαν και εισήχθησαν σε µια βάση δεδοµένων από την Quintiles έναν συµβαλλόµενο ερευνητικό οργανισµό. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι διενεργήθηκαν από την Covance. Ο χορηγός της µελέτης κράτησε τα δεδοµένα και διεξήγαγε τις στατιστικές αναλύσεις. Οι ακαδηµαϊκοί ερευνητές είχαν ελεύθερη πρόσβαση στα δεδοµένα. Όλοι οι συγγραφείς του άρθρου είχαν σηµαντική συµβολή στον σχεδιασµό της µελέτης, στην ερµηνεία των αποτελεσµάτων ή στο προσχέδιο ή την αναθεώρηση του άρθρου, και όλοι ενέκριναν το τελικό χειρόγραφο. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Στη µελέτη εισήχθησαν άνδρες και γυναίκες ασθενείς, 16 έως 65 ετών, σι οποί οι είχαν HBeAg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β και αντιρροπούµενη ηπατική νόσο. Ως χρόνια ηπατίτιδα Β ορίστηκε η ύπαρξη ανιχνεύσιµου HBsAg για τουλάχιστον 6 µήνες, µη ανιχνεύσιµου HBeAg ανιχνεύσιµου αντι- HBe, επίπεδο HBV DNA ορού τουλάχιστον 105 cp/ml, και επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης µεταξύ 1,5 και 15 φορές πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο. Οι ασθενείς έπρεπε να έχουν: επίπεδο ολικής χολερυθρίνης 2,5

4 mg/dl (42,7 µmol/l), χρόνο προθροµβίνης 1 δευτερόλεπτο πάνω από το φυσιολογικό όριο, επίπεδο αλβουµίνης ορού τουλάχιστον 3 g/dl, επίπεδο κρεατινίνης ορού 1,5 mg/dl (133µmol/L) και ικανοποιητική γενική αίµατος. Στα κριτήρια αποκλεισµού από τη µελέτη συµπεριλήφθησαν: προϋπάρχουσα σοβαρή παθολογική ή ψυχιατρική νόσος, χορήγηση αγωγής µε άνοση σφαιρίνη, ιντερφερόνη ή άλλες αγωγές βασιζόµενες σε ανοσοκατασταλτικά ή κυτταροκίνες, µε ενδεχόµενη δραστικότητα έναντι της νόσου HBV µέσα σε 6 µήνες πριν την επιλογή, µεταµόσχευση οργάνου ή µυελού των οστών, πρόσφατη συστηµατική αγωγή µε κορτικοστεροειδή, ανοσοκατασταλτικά ή χηµειοθεραπευτικούς παράγοντες, επίπεδο α-φετοπρωτεΐνης ορού τουλάχιστον 50 ng/ml ενδείξεις ηπατικής µάζας, ηπατική νόσο που δεν οφειλόταν στην ηπατίτιδα Β, προηγούµενη θεραπεία, διάρκειας µεγαλύτερης από 12 εβδοµάδες, µε ένα νουκλεοσιδικό ή νουκλεοτιδικό ανάλογο µε δραστικότητα έναντι του HBV, και οροθετικότητα για τον ιό ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας ή τους ιούς ηπατίτιδας C ή D. Τελικά Σηµεία Το πρωτεύον, προκαθορισµένο τελικό σηµείο αποτελεσµατικότητας ήταν η ιστολογική βελτίωση, που ορίστηκε ως η µείωση τουλάχιστον 2 βαθµών (από την αρχική τιµή) στην κλίµακα Knodell νέκρωσης-φλεγµονής, χωρίς ταυτόχρονη επιδείνωση της βαθµολογίας ίνωσης Knodell. Οι βαθµολογίες Knodell αξιολογήθηκαν από ανεξάρτητο ιστοπαθολογοανατόµο, ο οποίος δεν είχε γνώση της κατανοµής των ασθενών και του χρόνου λήψης της ηπατικής βιοψίας. ιενεργήθηκαν επίσης διαβαθµισµένες αξιολογήσεις της νέκρωσης-φλεγµονής και της ίνωσης (βελτίωση, στασιµότητα ή επιδείνωση). Ως δευτερεύοντα τελικά σηµεία συµπεριλήφθηκαν η µεταβολή των επιπέδων HBV DNA ορού µετά από την ένταξη, η επίδραση της αγωγής στα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης, και το ποσοστό ασθενών µε οροµετατροπή του HBsAg. Το HBV DNA ορού µετρήθηκε µε την µέθοδο της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυµεράσης (PRC) Roche Amplicor, µε χαµηλότερο όριο ανίχνευσης τα 400 cp/ml. Ανάλυση Ασφαλείας Στην πρωτεύουσα ανάλυση ασφαλείας συµπεριλήφθησαν όλοι οιι ασθενείς που έλαβαν τουλάχιστον µία δόση του υπό µελέτη φαρµάκου, και όλα τα συµβάµατα που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της αγωγής ή µέσα σε 30 ηµέρες µετά από τη διακοπή του υπό µελέτη φαρµάκου. Η βαρύτητα των ανεπιθύµητων ενεργειών και των παθολογικών εργαστηριακών ευρηµάτων διαβαθµίστηκε σύµφωνα µε τα Common Toxicity Criteria του National Institute of Allergy and Infectious Diseases. Επιτήρηση Αντοχής Το HBV DNA αποµονώθηκε από δείγµατα ορού που ελήφθησαν κατά την ένταξη και την εβδοµάδα 48 της µελέτης, και ενισχύθηκε µε PCR. Έγινε προσδιορισµός της αλληλουχίας των νουκλεοτιδίων της θετικής και αρνητικής έλικας του γονιδίου HBV πολυµεράσης, που αντιστοιχούν στην περιοχή της πολυµεράσης-ανάστροφης µεταγραφάσης (αµινοξέα 349 έως 692). Οι αλληλουχίες του HBV, των δειγµάτων που λήφθηκαν κατά την ένταξη και την εβδοµάδα 48 από τον ίδιο ασθενή, συγκρίθηκαν µε το πρόγραµµα MegAlign (DNAStat).

5 Στατιστική Ανάλυση Η µελέτη σχεδιάστηκε για να συµπεριλάβει 180 ασθενείς και να διαθέτει τουλάχιστον 90% ισχύ ανίχνευσης απόλυτης διαφοράς 30% µεταξύ των δύο οµάδων (60% vs 30%), όσον αφορά στο πρωτεύον τελικό σηµείο, θεωρώντας ως δεδοµένο ότι δεν θα υπήρχαν διαθέσιµα δείγµατα βιοψίας για το 25% των ασθενών την εβδοµάδα 48, ή βαθµολογίες Knodell χαµηλότερες από 2 κατά την ένταξη, και συνεπώς θα καταµετρούνταν ως µη ανταποκριθέντες, και ότι για το 8% δεν θα υπήρχαν διαθέσιµα δείγµατα βιοψίας κατά την ένταξή τους, και εποµένως θα αποκλείονταν από την ανάλυση για το πρωτεύον τελικό σηµείο αποτελεσµατικότητας. Στις στατιστικές αναλύσεις συνυπολογίστηκαν τα δεδοµένα από όλους τους ασθενείς που έλαβαν τουλάχιστον µία δόση του υπό µελέτη φαρµάκου. Στην ανάλυση των ιστολογικών τελικών σηµείων συµπεριλήφθηκε µια υποοµάδα αυτού του πληθυσµού, για τους ασθενείς της οποίας υπήρχαν αξιολογήσιµα δείγµατα βιοψίας κατά την ένταξή τους. Για το πρωτεύον τελικό σηµείο αποτελεσµατικότητας, χρησιµοποιήθηκε ο µη στρωµατοποιηµένος έλεγχος Cochran-Mantel-Haenszel, που διενεργήθηκε σε ένα ονοµαστικής κλίµακας (nominal) αµφίπλευρο επίπεδο σηµαντικότητας α = 0,05. Όλα τα διαστήµατα εµπιστοσύνης, οι έλεγχοι στατιστικής σηµαντικότητας και οι προκύπτουσες τιµές Ρ ήταν αµφίπλευρα, µε επίπεδο σηµαντικότητας α = 0,05. Ολες οι τιµές HBV DNA που ήταν µικρότερες από 400 cp/ml εξισώθηκαν µε το χαµηλότερο όριο ανίχνευσης (400 cp/ml). εν διενεργήθηκαν αναλύσεις των δεδοµένων αυτών κατά τη διάρκεια της µελέτης, εκτός από συνοπτικές αναφορές των δεδοµένων για την ασφάλεια, οι οποίες συντάσσονταν κάθε έξι µήνες προκειµένου να υποβληθούν σε ανασκόπηση από την ανεξάρτητη, εξωτερική επιτροπή παρακολούθησης των δεδοµένων.

6 Χαρακτηριστικό Ηλικία - έτη Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά των ασθενών κατά την ένιαξή τους στη µελέτη.* Αδεφοβίρη διπιβοξίλη (N=123) Placebo (N=61) Μέση ± SD 45 ± 9,8 45 ± 10,4 ιάµεση Εύρος Φύλο - αριθµός (%) Άνδρες 102 (83) 50 (82) Γυναίκες 21(17) 11(18) Φυλή - αριθµός (%) Λευκή 82 (67) 40 (66) Μαύρη 5 (4) 1 (2) Ασιατική 36 (29) 20 (33) Βάρος - kg Μέσο ± SD 76 ± 11,5 73 ± 15,4 ιάµεσο Εύρος Αλανίνη αµινοτρανσφεράση Μέση ± SD-U/L 143,5 ± 125,3 149,9 ± 195,2 ιάµεση U/L Εύρος U/L ULN - no. (%) 7 (6) 2 (3) > ULN - no. (%) 116 (94) 59 (97) Πολλαπλάσια του ULN Μέσο ± SD 3,5 ± 3,0 3,6 ± 4,5 ιάµεσο 2,3 2,4 Εύρος 0,7-17,3 0,7-33,9 HBV DNA log cp/ml** Μέσο ± SD 6,9 ± 0,9 6,9 ± 1,0 ιάµεσο 7,1 7,1 Εύρος 3,67-9,46 4,42-8,45 Βαθµολογία Knodell Συνολική Μέση ± SD 9,6 ± 3,3 8,9 ± 3,4 ιάµεση 10 9 Εύρος Νέκρωση-φλεγµονή Μέση ± SD 7,7 ± 2,7 7,1 ± 2,7 ιάµεση 8 7 Εύρος Ίνωση Μέση ± SD 1,9 ± 1,2 1,8 ± 1,1 ιάµεση 1 1 Εύρος Κίρρωση - αριθµός (%) 14 (11) 6(10) Προηγούµενες αγωγές για HBV Ιντερφερόνη αριθµός (%)*** Ιντερφερόνη 48 (39) 28 (46) Λαµιβουδίνη 10(8) 4 (7) Φαµσικλοβίρη 7 (6) 7(11) * Ένας ασθενής της οµάδας εικονικού φαρµάκου, ο οποίος δεν έλαβε καµία αγωγή, αποκλείστηκε από την ανάλυση. ULN = ανώτερο φυσιολογικό όριο, HBV = ιός ηπατίτιδας Β. ** Οι τιµές µετατράπηκαν σε λογαριθµικές, µε τη χρήση δεκαδικής κλίµακας. *** Ορισµένοι ασθενείς έλαβαν περισσότερα από ένα φάρµακα.

7 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Χαρακτηριστικά των Ασθενών Μετά από την τυχαία κατανοµή των 185 ασθενών, οι 123 ακολούθησαν αγωγή µε 10 mg αδεφοβίρης διπιβοξίλης ηµερησίως, και οι 62 αγωγή µε εικονικό φάρµακο. Ένας ασθενής που κατανεµήθηκε στην οµάδα εικονικού φαρµάκου, δεν έλαβε καµία αγωγή και αποκλείστηκε από όλες τις αναλύσεις. Τα δηµογραφικά κ.ά. χαρακτηριστικά των ασθενών κατά την ένταξή τους στη µελέτη, ήταν παρόµοια για τις δύο οµάδες της µελέτης (Πίνακας 1). 76 ασθενείς (41%) είχαν προηγουµένως αντιµετωπισθεί µε ιντερφερόνη άλφα. Ιστολογική Ανταπόκριση Η πρωτεύουσα ανάλυση βασίστηκε σε 178 ασθενείς (97%) µε αξιολογήσιµα δείγµατα ηπατικής βιοψίας κατά την ένταξη. Συνολικά, για 167 ασθενείς (91%) υπήρχαν διαθέσιµα αξιολογήσιµα προθεραπευτικά και µεταθεραπευτικά δείγµατα ηπατικής βιοψίας. Σε σηµαντικά περισσότερους ασθενείς της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης, απ ότι της οµάδας εικονικού φαρµάκου, διαπιστώθηκε ιστολογική βελτίωση, η οποία ορίστηκε ως η µείωση κατά τουλάχιστον δύο βαθµούς (από την αρχική τιµή) της κλίµακας Knodell νέκρωσης-φλεγµονής, χωρίς επιδείνωση της ίνωσης, που αποτέλεσε και το πρωτεύον τελικό σηµείο αποτελεσµατικότητας (77 από 121 [64%] νs 19 από 57 [33%] p<0,001, απόλυτη διαφορά 30,3%, 95% διάστηµα εµπιστοσύνης για τη διαφορά, µε όρια 15,4 έως 45,2). Η αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη είχε επίσης ως αποτέλεσµα την σηµαντική µείωση της συνολικής βαθµολογίας Knodell (p<0,001) της βαθµολογίας νέκρωσης φλεγµονής (p<0,001) και της βαθµολογίας ίνωσης (p=0,005) (Πίνακας 2). Η διαβαθ µισµένη (ή διατεταγµένη, ranked), αξιολόγηση κατέδειξε σηµαντική βελτίωση της νεκροφλεγµονώδους εξεργασίας (p<0,001) και της ίνωσης (p<0,001) στους ασθενείς της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης, συγκριτικά µε την οµάδα εικονικού φαρµάκου (Εικ. 1), ενώ παρατηρήθηκε επιδείνωση της νέκρωσης-φλεγµονής και της ίνωσης σε µεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρµακο. Ιστολογική Ανταπόκριση Την εβδοµάδα 48, τα επίπεδα ΗΒV DΝΑ ορού µειώθηκαν κατά µια διάµεση τιµή 3,91 Ιog cp/ml στην οµάδα αδεφοβίρης διπιβοξίλης, συγκριτικά µε 1,35 Ιog cp/ml στην οµάδα εικονικού φαρµάκου (p<0,001) (Εικ. 2). Το 51% των ασθενών της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης (63 από 123) είχαν µη ανιχνεύσιµα επίπεδα ΗΒV DΝΑ, συγκριτικά µε 0% (0 από 61) στην οµάδα εικονικού φαρµάκου (p<0,001). Βιοχηµική Ανταπόκριση Την εβδοµάδα 48, σε σηµαντικά περισσότερους ασθενείς της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης, απ ότι της οµάδας εικονικού φαρµάκου, είχαν οµαλοποιηθεί τα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης (84 από 116 [72%] νs 17 από 59 [29%], p<0,001). Η διάµεση µείωση των επιπέδων αλανίνης αµινοτρανσφεράσης, από την ένταξη έως την εβδοµάδα 48, ήταν 55 U/L στην οµάδα αδεφοβίρης διπιβοξίλης, και 38 U/L στην οµάδα εικονικού φαρµάκου (p=0,001).

8 Πίνακας 2. Μεταβολές των βαθµολογιών της κλίµακας Knodell, από την ένταξη έως την εβδοµάδα 48 της µελέτης, σε ασθενείς µε αξιολογήσιµα δείγµατα ηπατικής βιοψίας κατά την ένταξη και την εβδοµάδα 48. Αδεφοβίρη ιπιβοξίλη Placebo Ρ* Μεταβλητή (N=112) (N=55) Ρ* Μεταβολή της συνολικής βαθµολογίας Knodell Μέση ± SD -3,7 ± 3,1 0,4 ± 3,7 <0,001 ιάµεση -4 1 Εύρος -11 έως 2-9 έως 8 Μεταβολή της βαθµολογίας Knodell νέκρωσης-φλεγµονής Μέση ± SD -3,4 ± 2,9 0,3 ± 3,2 <0,001 ιάµεση -3 0 Εύρος -9 έως 2-7 έως 8 Μεταβολή της βαθµολογίας Knodell ίνωσης την εβδοµάδα 48 Μέση ± SD -0,3 ± 0,7 0,1 ± 0,9 0,005 ιάµεση 0 0 Εύρος -3 έως 1-2 έως 2 * Οι τιµές Ρ υπολογίστηκαν µε τον αθροιστικό βαθµολογικό έλεγχο Wilcoxon Προφίλ Αντοχής Ο προσδιορισµός της αλληλουχίας των νουκλεοτιδίων της περιοχής πολυµεράσηςανάοτροφης µεταγραφάσης του γονιδίου της ΗΒV πολυµεράσης, έγινε από δείγµατα ορού που λήφθηκαν κατά την ένταξη και την εβδοµάδα 48, από 117 ασθενείς µε ανιχνεύσιµα επίπεδα ΗΒV DΝΑ ορού. Τέσσερις διαφορετικές νέες υποκαταστάσεις συνέβησαν σε θέσεις συντηρηµένων αµινοξέων της πολυµεράσης ΗΒV σε 3 ασθενείς, όλοι της οµάδας εικονικού φαρµάκου. Οι in vitro φαινοτυπικές αναλύσεις έδειξαν ότι οι µεταλλαγµένοι ιοί παρέµεναν πλήρως ευαίσθητοι στην αδεφοβίρη διπιβοξίλη.

9 100% 90% 80% 3% 17% 38% 4% Worse No change Improved 70% 51% 47% Patients (%) 60% 50% 40% 7% 80% 36% 30% 20% 42% 48% 10% 25% 0% Placebo Adefovir dipivoxil Placebo Adefovir dipivoxil Necroinflammatory Activity Fibrosis Εικόνα 1. ιαβαθµισµένη αξιολόγηση της νέκρωσης-φλεγµονής και της ίνωσης. Κάθε ζεύγος δειγµάτων ηπατικών βιοψιών (ένα που λήφθηκε κατά την ένταξη και ένα την εβδοµάδα 48) αξιολογήθηκε για να προσδιοριστεί η µεταβολή της νέκρωσηςφλεγµονής και της ίνωσης (βελτίωση, στασιµότητα, επιδείνωση). Λόγω στρογγνυλοποίησης των τιµών το άθροισµα των ποσοστών µπορεί να µην είναι 100. Ανεπιθύµητες Ενέργειες Το ποσοστό κλινικών ανεπιθύµητων ενεργειών ήταν παρόµοιο µεταξύ των δύο οµάδων: το 76% των ασθενών της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης (94 από 123 ασθενείς), και το 74% των ασθενών της οµάδας εικονικού φαρµάκου (45 από 61 ασθενείς), εµφάνισαν τουλάχιστον µία ανεπιθύµητη ενέργεια. Σοβαρές (grade 3 ή 4) ανεπιθύµητες ενέργειες αναφέρθηκαν σε 7 από 123 ασθενείς (6%) της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης, και σε 6 από 61 ασθενείς (10%) της οµάδας εικονικού φαρµάκου. Η επίπτωση κεφαλαλγίας και κοιλιακού άλγους ήταν µεγαλύτερη στην οµάδα αδεφοβίρης διπιβοξίλης, απ ότι στην οµάδα εικονικού φαρµάκου (Πίνακας 3). Τα συµβάµατα αυτά ήταν γενικά ήπιας ή µέτριας βαρύτητας, και κανένα δεν οδήγησε στην διακοπή του υπό µελέτη φαρµάκου. Σε έναν ασθενή διακόπηκε η χορήγηση αδεφοβίρης διπιβοξίλης, µετά από τη διάγνωση µόλυνσης από HIV. Τέσσερις ασθενείς της οµάδας εικονικού φαρµάκου (7%) εµφάνισαν σοβαρές ανεπιθύµητες ενέργειες (απόστηµα ισχίου, παροδικό ισχαιµικό επεισόδιο, οξεία ηπατίτιδα και φλεγµονή σιελογόνων αδένων), όπως και 4 ασθενείς (3%) της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης (περιπρωκτικό απόστηµα, πόνος µετά από ηπατική βιοψία, δάγγειος πυρετός και νεφρικός κολικός). Κανένα από αυτά τα συµβάµατα δεν αποδόθηκε στην αγωγή. Με την εξαίρεση της ελάττωσης των επιπέδων ηπατικών αµινοτρανσφερασών, που συσχετίστηκε µε την αγωγή αδεφοβίρης διπιβοξίλης, δεν παρατηρήθηκαν σηµαντικές διαφορές µεταξύ των δύο οµάδων, όσον αφορά στις εργαστηριακές τιµές. εν σηµειώθηκαν σηµαντικές διαφορές µεταξύ των δύο οµάδων, όσον αφορά στις µεταβολές των τιµών κρεατινίνης ορού ή φωσφόρου ορού. Οι κλινικά σηµαντικές αυξήσεις των επιπέδων αλανίνης αµινοτρανσφερασης δεν συνοδεύτηκαν

10 από παράλληλες µεταβολές των επιπέδων χολερυθρίνης ή αλβουµίνης ορού η του χρόνου προθροµβίνης, στους ασθενείς που έλαβαν είτε αδεφοβίρη διπιβοξίλη είτε εικονικό φάρµακο. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο θεραπευτικός στόχος για τους ασθενείς µε ΗΒeΑg (-) χρόνια ηπατίτιδα Β είναι η διακοπή ή επιβράδυνση της εξέλιξης της ηπατικής βλάβης που οφείλεται στον ΗΒV, η οποία διαφορετικά µπορεί να καταλήξει σε κίρρωση και ηπατοκυτταρικό καρκίνωµα. Αντίθετα µε τους ΗΒeAg(+) ασθενείς, στους οποίους η διακοπή της θεραπείας είναι ενδεχόµενη αν διαπιστωθεί οροµετατροπή του ΗBeΑg που συνοδεύεται από την οµαλοποίηση των επιπέδων αλανίνης αµινοτρανσφεράσης και καταστολή του ΗΒV DΝΑ, η πλειονότητα των ασθενών µε ΗΒeAg(-) χρόνια ηπατίτιδα Β πιθανόν να χρήζουν µακροπρόθεσµης θεραπείας. Στους περισσότερους ΗΒeΑg(-) ασθενείς, σε απουσία οροµετατροπής του ΗΒsAg ο πολλαπλασιασµός του ΗΒV DNA υποτροπιάζει και τα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης αυξάνονται µετά από τη διακοπή της θεραπείας. Συνεπώς, η θεραπεία για την ΗΒeAg(-) ηπατίτιδα Β πρέπει να οδηγεί σε µόνιµη καταστολή του ιού και να συνοδεύεται από χαµηλή πιθανότητα ανάπτυξης αντοχής. Εικόνα 2. ιάµεση µεταβολή των επιπέδων ορού του DΝΑ του ιού της ηπατίτιδας Β (ΗΒV) από την ένταξη έως την εβδοµάδα 48.

11 Πίνακας 3 Ανεπιθύµητες ενέργειες που αναφέρθηκαν σε τουλάχιστον 5% των ασθενών της οµάδας αδεφοβίρης διπιβοξίλης.* Ανεπιθύµητη ενέργεια Αδεφοβίρη ιπιβοξίλη (Ν=123) Placebo (Ν = 61) Οποιαδήποτε ανεπιθύµητη ενέργεια 94 (76) 45 (74) Κεφαλαλγία 29 (94) 10 (16) Φαρυγγίτιδα 23 (19) 14 (23) Κοιλιακό άλγος 18 (15) 3 (5) Αδυναµία 16 (13) 10 (16) Γριπποειδές σύνδροµο 13 (11) 13 (21) Πόνος ράχης 12 (10) 4 (7) Πόνος 10 (8) 6 (10) Αυξηµένος βήχας 10 (8) 4 (7) Αϋπνία 6 (5) 1 (7) υσπεψία 6 (5) 2 (3) Ρινίτιδα 6 (5) 1 (2) *Οι ανεπιθύµητες ενέργειες ορίσθηκαν σύµφωνα µε τα τροποποιηµένα Coding Symbols for Thesaurus of Adverse Reaction Terms. Ενας ασθενής στην οµάδα εικονικού φαρµάκου δεν έλαβε καθόλου αγωγή και αποκλείσθηκε από την ανάλυση. Οι ασθενείς µπορεί να υπέστησαν περισσότερες από µια ανεπιθύµητες ενέργειες. ιαπιστώσαµε ότι η διάρκειας 48 εβδοµάδων αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη, ένα από του στόµατος χορηγούµενο νουκλεοτιδικό ανάλογο, οδηγεί σε ιστολογική, ιολογική και βιοχηµική ανταπόκριση, χωρίς επαγωγή ιικής αντοχής ή κλινικά οι ανεπιθύµητες ενέργειες, σε ασθενείς µε HBeAg(-) χρόνια ηπατίτιδα Β. Ο προσδιορισµός της αλληλουχίας των νουκλεοτιδίων του γονιδίου της ΗBV πολυµεράσης έδειξε ότι δεν συνέβησαν µεταλλάξεις του γονιδίου της πολυµεράσης, σχετιζόµενες µε αντοχή στην αδεφοβίρη διπιβοξίλη. Αυτό το εύρηµα έρχεται σε αντίθεση µε την εµπειρία από την λαµιβουδίνη, και είναι συνεπές µε τα ευρήµατα προηγούµενων µελετών, στις οποίες δεν αναγνωρίστηκε καµία µετάλλαξη της ΗΒV πολυµεράσης που να σχετίζεται µε αντοχή στην αδεφοβίρη, σε ασθενείς µε ΗΒeAg(+) ή HBeAg(-) χρόνια ηπατίτιδα Β, oι οποίοι αντιµετωπίστηκαν µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη για έως και 136 εβδοµάδες. Στην πλειονότητα των ασθενών που έλαβαν αδεφοβίρη διπιβοξίλη διαπιστώθηκε µείωση της νέκρωσης-φλεγµονής και της ίνωσης. Προηγούµενες µελέτες της θεραπείας µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη, για την ΗΒeAg(+) χρόνια ηπατίτιδα Β, κατέληξαν σε παρόµοια αποτελέσµατα. Αντίθετα, σε πολλούς ασθενείς της οµάδας εικονικού φαρµάκου διαπιστώθηκε αύξηση τόσο της νεκροφλεγµονώδους εξεργασίας όσο και της ίνωσης, κατά την πορεία της µελέτης. Τα επίπεδα ΗΒV DNA ορού µειώθηκαν ταχέως µετά από την έναρξη της θεραπείας µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη, και συνέχισαν να µειώνονται σε όλη τη διάρκεια των 48 εβδοµάδων της αγωγής, εύρηµα συνεπές µε την παρατηρηθείσα σε προηγούµενες µελέτες αντι-ιική δράση αυτού του παράγοντα. Τα επίπεδα ΗΒV DΝΑ ορού ήταν µικρότερα από το χαµηλότερο όριο ανίχνευσης (κάτω από 400 cp/ml), στο 51% των ασθενών που έλαβαν αδεφοβίρη διπιβοξίλη, συγκριτικά µε 0% των ασθενών της

12 οµάδας εικονικού φαρµάκου. Οι συγκρίσεις της ικανότητας διαφόρων αντι-ιικών παραγόντων, συµπεριλαµβανοµένων της λαµιβουδίνης και ιντερφερόνης, να καταστέλλουν τη δραστικότητα του ΗΒV DNA έως µη ανιχνεύσιµα επίπεδα, δυσχεραίνονται από τη χρήση µεθόδων διαφορετικής ευαισθησίας. Σε πολλές µελέτες άλλων παραγόντων χρησιµοποιήθηκαν µέθοδοι µοριακού υβριδισµού, στις οποίες το χαµηλότερο όριο ανίχνευσης είναι πολύ υψηλό (έως και 1 εκατοµµύριο cp/ml). Η αδεφοβίρη διπιβοξίλη αποδείχθηκε καλά ανεκτή. Κανείς ασθενής δεν αποσύρθηκε από τη µελέτη λόγω κάποιας ανεπιθύµητης ενέργειας, αποδοθείσας στην αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη. Εκτός των αυξήσεων των επιπέδων αµινοτρανσφερά σης, που συνέβησαν συχνότερα σε ασθενείς της οµάδας εικονικού φαρµάκου, σοβαρές (grade 3 ή 4) ανεπιθύµητες ενέργειες διαπιστώθηκαν σε παρόµοια συχνότητα στις οµάδες αδεφοβίρης διπιβοξίλης και εικονικού φαρµάκου. Το συνολικό προφίλ ανεπιθύµητων ενεργειών µιας δόσης 10 mg αδεφοβίρης διπιβοξίλης ήταν παρόµοιο µε του εικονικού φαρµάκου, ενώ δεν σηµειώθηκαν µεταβολές των νεφρικών µεταβλητών, όπως αυτές που αναφέρθηκαν µε υψηλότερες δόσεις (30 mg ή περισσότερο). Η αγωγή µε αδεφοβίρη διπιβοξίλη βελτίωσε τις ηπατικές ιστολογικές ανωµαλίες, µείωσε τα επίπεδα ΗΒ Γ ορού και οµαλοποίησε τα επίπεδα αλανίνης αµινοτρανσφεράσης. Η απουσία µεταλλάξεων αντοχής, κατά τη διάρκεια των 48 εβδοµάδων της θεραπείας, αποτελεί ένα δυνητικά σπουδαίο) πλεονέκτηµα, εφόσον η πλειονότητα των ασθενών µε ΗΒeAg(-) χρόνια ηπατίτιδα Β χρήζουν µακροπρόθεσµης θεραπείας.

13

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C

KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C KΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Ή C Πρόταση Ομάδας Εργασίας ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. (Γ. Παπαθεοδωρίδης, Γ. Γερμανίδης) Ιανουάριος 2008 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας Θα μιλήσουμε για 1. Ήπαρ: Δομή και Λειτουργία 2. Τύποι Ηπατίτιδας 3. Αίτια οξείας Ηπατίτιδας 4. Αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο

Χρονία ηπατίτιδα B. Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Χρονία ηπατίτιδα B ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΚΟΣΚΙΝΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ηπατολογίας, Β Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Περίληψη: Ο ιός της ηπατίτιδας Β (HBV) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης που παρουσιάστηκαν από τον EMA

Παράρτημα II. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης που παρουσιάστηκαν από τον EMA Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης που παρουσιάστηκαν από τον EMA 29 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης των Norditropin SimpleXx, Norditropin NordiFlex,

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα II. Επιστηµονικά πορίσµατα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Φαρµάκων

Παράρτηµα II. Επιστηµονικά πορίσµατα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Φαρµάκων Παράρτηµα II Επιστηµονικά πορίσµατα και λόγοι για την απόρριψη που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισµό Φαρµάκων 5 Επιστηµονικά πορίσµατα Γενική περίληψη της επιστηµονικής αξιολόγησης του Ethinylestradiol-Drospirenone

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Μ. ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΟΥ- ΒΑΓΙΩΝΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Μ. ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΟΥ- ΒΑΓΙΩΝΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Μ. ΑΡΒΑΝΙΤΙΔΟΥ- ΒΑΓΙΩΝΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΥΡΗΜΑ VS ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΥΡΗΜΑ Ι 1. Η στατιστική σημαντικότητα αντανακλά την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ DNA Ιός Μέλος της οικογένειας HEPADNA ιών Aναγνωρίζονται 3 σωµατιδιακές µορφές του ιού : 1. Μικρές σφαιρικές µορφές που αντιπροσωπεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΓΕ 2012-2013 ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΗΠΑΤΟΣ-ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ-ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ημερομηνία θέμα εκπαιδευτές 20 Νοεμβρίου Οξεία και χρόνια ηπατίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ ΥΠΟΠΤΩΝ ΓΙΑ ΓΡΙΠΗ ΠΤΗΝΩΝ εκέµβριος 2005 Για ασθενείς που διερευνώνται για γρίπη των πτηνών, η έγκαιρη επιβεβαίωση µε εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg).

Το Pradaxa είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ετεξιλική δαβιγατράνη. Διατίθεται υπό μορφή καψακίων (75, 110 και 150 mg). EMA/47517/2015 EMEA/H/C/000829 Περίληψη EPAR για το κοινό ετεξιλική δαβιγατράνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ Η συµβολή της µοριακής ανάλυσης Eλισάβετ Οικονοµάκη Βιολόγος Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ > ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ (Μη µορφολογικές) Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυµεράσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι µία γενετική νόσος που χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες προσβολές πυρετού,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II ΕΡΕΥΝΑ Η έρευνα ικανοποίησης που πραγματοποιήθηκε αφορά µία εταιρεία πληροφορικής. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ Α ΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΤΟΥ HBVAXPRO, ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΝ EMEA ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το HBVAXPRO είναι ένα µονοδύναµο εµβόλιο που έχει αναπτυχθεί για την ενεργητική

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ FLOST 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ FLOST 250 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία, περιέχουν 250 mg famciclovir.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Αισθητικής Πτυχιακή εργασία Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Εισηγητής : Ηλίου Αλεξάνδρα Θεσσαλονίκη 2009 Προλογος Η ηπατίτιδα που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι - ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ PegIntron 50 μικρογραμμάρια κόνις και διαλύτης για ενέσιμο διάλυμα σε προγεμισμένη συσκευή τύπου πένας.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού

Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού Μέθοδοι δειγματοληψίας, καθορισμός μεγέθους δείγματος, τύποι σφαλμάτων, κριτήρια εισαγωγής και αποκλεισμού Γεσθημανή Μηντζιώρη MD, MSc, PhD Μονάδα Ενδοκρινολογίας της Αναπαραγωγής, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα