Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας-Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δηµιουργική Γραφή»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας-Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δηµιουργική Γραφή»"

Transcript

1 Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας-Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Δηµιουργική Γραφή» Η Λογοτεχνία στην Εποχή των Νέων Μέσων: Ηλεκτρονική Λογοτεχνία Διπλωµατική Εργασια του Γιώργου Ναλπαντίδη ΑΜ: 53 Επόπτης καθηγητής: Θεόδωρος Κασκάλης Επιβλέποντες Καθηγητές: Σοφία Αναστασιάδου Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος Αθήνα, Δεκέµβριος 2011

2 ii

3 Ευχαριστίες Οφείλω να ευχαριστήσω τον επόπτη µου κύριο Θ. Κασκάλη που δίχως την πολύτιµη βοήθειά του δεν θα µπορούσε να ολοκληρωθεί η εκπόνηση αυτής της εργασίας και τους επιβλέποντες κ. Τ. Κωτόπουλο και κα. Σ. Αναστασιάδου για τις πολύτιµες παρατηρήσεις τους. Επίσης την κα. Σ. Νικολαΐδου που οι παραδόσεις της αποτέλεσαν αφορµή για την ενασχόλησή µου µε την ηλεκτρονική λογοτεχνία και οι παρατηρήσεις της ήταν εξαιρετικά χρήσιµες στα πρώτα στάδια του δηµιουργικού µέρους της εργασίας. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Μ. Σουλιώτη και όλους τους καθηγητές µου στο ΠΜΣ «Δηµιουργική Γραφή». iii

4 iv

5 Περίληψη Η εργασία αυτή ασχολείται µε τη χαρτογράφηση του χώρου της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας και την παρουσίαση της δηµιουργίας µιας ηλεκτρονικής λογοτεχνικής κατασκευής, των µικρο-ιστοριών. Στο πρώτο µέρος στόχος είναι η διερεύνηση της λογοτεχνίας που εµφανίζεται εντός και υπό την προϋπόθεση- των «νέων µέσων», η κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων της και ο εντοπισµός των τάσεων που φαίνεται να κυριαρχούν στη διάρκεια της σύντοµης ιστορίας της. Για τον σκοπό αυτό, αφού οριοθετηθεί ο χώρος της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας και παρατεθούν κάποια βασικά χαρακτηριστικά της ως τέχνης των νέων µέσων, ακολουθεί η ταξινόµηση των ηλεκτρονικών λογοτεχνικών κατασκευών σε κατηγορίες: υπερκειµενική λογοτεχνία, διαδραστική αφήγηση, κινητική ποίηση, σύντοµες αφηγήσεις και ολιγόλεκτη ποίηση, γεννήτριες κειµένου, υβριδικές µορφές. Από τη µελέτη των ειδών αυτών προκύπτει η συγγένεια της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας µε προϋπάρχουσες πειραµατικές µορφές λογοτεχνίας, η διαπίστωση της δυνατότητας δηµιουργικής ενσωµάτωσης εικόνας και ήχου στο λογοτεχνικό «κείµενο», κάποιες αρνητικές όψεις της εξάρτησης της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας από την τεχνολογία, και µια πρώτη εικόνα των τάσεων που τείνουν να επικρατήσουν και να αναπτυχθούν περαιτέρω στο µέλλον. Το δεύτερο µέρος αποτελείται από τις µικρο-ιστορίες (µια ηλεκτρονική λογοτεχνική κατασκευή) και τη διαδικασία δηµιουργίας τους: Τη σύλληψη της ιδέας και την παρουσίαση του πλαισίου εντός του οποίου δηµιουργήθηκαν, την προπαρασκευή µέσω του σχεδιαγράµµατος δοµής, του storyboard και του «πρωτότυπου», τη συγγραφή και επιλογή του πρωτογενούς υλικού, την τεχνική κατασκευή, τον έλεγχο επίτευξης των αρχικών στόχων, και τον µελλοντικό σχεδιασµό παρουσίασής τους. Τέλος, παρατίθενται κάποια συµπεράσµατα που προέκυψαν από την εµπειρία της δηµιουργίας των µικρο-ιστοριών. v

6 Περιεχόµενα Ευχαριστίες Περίληψη Α Μέρος iii v 1. Εισαγωγή 2 2. Ηλεκτρονική Λογοτεχνία: Ορισµός και Οριοθετήσεις 4 3. Τα «Νέα Μέσα» 6 4. Τα Είδη της Ηλεκτρονικής Λογοτεχνίας-Μία Απόπειρα Παρουσίασης Υπερκειµενική Λογοτεχνία Περιγραφή και Σύντοµη Ιστορική Αναδροµή Η Εξέλιξη της Υπερκειµενικής Λογοτεχνίας Συγγένειες µε την «Έντυπη Λογοτεχνία» Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Διαδραστική Αφήγηση Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Κινητική Ποίηση Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Flash και Twitter Fiction, SMS και Twitter Poetry Προτεινόµενοι σύνδεσµοι Γεννήτριες Kειµένου Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Υβριδικες µορφές Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Συµπεράσµατα Ηλεκτρονική Λογοτεχνία, Πειραµατική Λογοτεχνία και Δάνεια από άλλες τέχνες Τεχνολογία και Διαδίκτυο, Αρνητικές Όψεις Το µέλλον της Ηλεκτρονικής Λογοτεχνίας 34 vi

7 Β Μέρος 6. Εισαγωγή Η Ιδέα και το Πλαίσιο Δημιουργίας Η ιδέα Το Πλαίσιο Δημιουργίας Προπαρασκευή και Ανάπτυξη Δομή και Πλοήγηση Storyboard Το Πρωτότυπο Το Πρωτογενές υλικό- Ανάπτυξη και Επιλογή Η Ανάπτυξη των Κειµένων Η Επιλογή των Εικόνων Τα Κείµενα Οι Εννέα Βασικοί Χαρακτήρες Διαπλοκή των Ηρώων και Φινάλε Οι Εικόνες Η Τεχνική Κατασκευή Έλεγχος Το Ερωτηµατολόγιο: Ερωτήσεις και Απαντήσεις Αξιολόγηση των Απαντήσεων Τρόπος Διάθεσης Συμπεράσματα και Μελλοντικά Σχέδια Συμπεράσματα Μελλοντικά σχέδια 100 Βιβλιογραφία 102 vii

8 Α Μέρος 1

9 1. Εισαγωγή Η επανάσταση των «νέων µέσων» και η κυριαρχία της ψηφιακής τεχνολογίας δεν έχει αλλάξει µόνο την καθηµερινότητά µας, αλλά και τον τρόπο µε τον οποίο αντιλαµβανόµαστε τον κόσµο και συνειδητοποιούµε τον εαυτό µας και τους γύρω µας. Στο χώρο του πολιτισµού και των τεχνών οι συντελούµενες αλλαγές είναι εκκωφαντικές. Σχετίζονται µε τον τρόπο διάθεσης, αλλά και µε τη διαδικασία κατασκευής των έργων τέχνης είναι ορατές στην περιοχή της µορφής, αλλά και σε αυτήν του περιεχοµένου του καλλιτεχνικού προϊόντος. Η περιοχή της λογοτεχνίας δεν αποτελεί εξαίρεση του κανόνα αυτού. Η εργασία αυτή δεν πραγµατεύεται τις αλλαγές στο πεδίο της παραδοσιακής, «έντυπης» λογοτεχνίας (πτώση του κόστους παραγωγής, ψηφιοποίηση, ηλεκτρονικό βιβλίο, print on demand κ.τ.λ.), αλλά τη λογοτεχνία που η ύπαρξή της είναι συνυφασµένη µε τις νέες τεχνολογίες: την ηλεκτρονική λογοτεχνία. Ο στόχος είναι να εξερευνηθεί ο σχετικά νεότευκτος αυτός χώρος και να καταγραφούν οι νέες δυνατότητες αλλά και τα µειονεκτήµατα- που φέρνει η ψηφιακή τεχνολογία στην τέχνη του λόγου. Η εργασία ολοκληρώνεται µε την κατασκευή των µικρο-ιστοριών, ενός ηλεκτρονικού λογοτεχνικού κειµένου. Το πρώτο (και «θεωρητικό») τµήµα της εργασίας ασχολείται µε την καταγραφή της πορείας και των τάσεων της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας στην εικοσιπεντάχρονη περίπου ιστορία της. Για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού, οι ηλεκτρονικές λογοτεχνικές κατασκευές ταξινοµήθηκαν κατά «είδη», ώστε να είναι πιο εύκολη η µελέτη τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο ορίζεται η έννοια της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας και σκιαγραφείται η οριοθέτησή της σε σχέση µε την έντυπη λογοτεχνία και τις άλλες τέχνες. Στο τρίτο κεφάλαιο παρατίθενται κάποια βασικά χαρακτηριστικά των «νέων µέσων», εντός των οποίων η ηλεκτρονική λογοτεχνία αναπτύσσεται. Στο τέταρτο κεφάλαιο διευκρινίζονται τα κριτήρια µε βάση τα οποία τα ηλεκτρονικά λογοτεχνικά κείµενα ταξινοµήθηκαν, και οι στόχοι που αυτή η ταξινόµηση προτίθεται να υπηρετήσει. Στη συνέχεια καταγράφονται έξι διαφορετικές κατηγορίες ηλεκτρονικών λογοτεχνικών κειµένων τα βασικά τους χαρακτηριστικά, η εξέλιξή τους στο χρόνο, και οι συγγένειές τους µε την έντυπη λογοτεχνία. 2

10 Το πρώτο µέρος της εργασίας ολοκληρώνεται µε το πέµπτο κεφάλαιο, όπου γίνεται µία απόπειρα εξαγωγής συµπερασµάτων σχετικά µε την ηλεκτρονική λογοτεχνία στο σύνολό της και την πιθανή µελλοντική εξέλιξή της. Το δεύτερο, «δηµιουργικό» µέρος, αποτελείται από τις µικρο-ιστορίες (µία ηλεκτρονική λογοτεχνική «κατασκευή») και την καταγραφή της διαδικασίας δηµιουργίας τους. Αναλύεται όλη η πορεία από την ιδέα µέχρι την τελική κατασκευή του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού κειµένου και παρατίθεται το πρωτογενές υλικό από το οποίο οι µικρο-ιστορίες αποτελούνται. 3

11 2. Ηλεκτρονική Λογοτεχνία: Ορισµός και Οριοθετήσεις Ο όρος ηλεκτρονική λογοτεχνία περιέχει ένα πολύ ευρύ φάσµα λογοτεχνικών έργων (ή έργων συγγενών προς τη λογοτεχνία), τα οποία κατασκευάζονται µε στόχο την παρουσίαση τους εντός των «νέων µέσων» (new media), συνηθέστερα µέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Οι πολύ µεγάλες διαφοροποιήσεις µεταξύ των έργων αυτών κάνουν δύσκολη τη διατύπωση του ορισµού της έννοιας «ηλεκτρονική λογοτεχνία», αλλά και την τοποθέτηση των ορίων που τη διαφοροποιούν από τη µη-ηλεκτρονική, «έντυπη» λογοτεχνία και άλλες µορφές τέχνης όπως η βιντεοτέχνη (video art) και η εικαστική εγκατάσταση (installation). Οι εναλλακτικοί ορισµοί που προτείνονται δεν αποτελούν απλά διαφορετικές διατυπώσεις, αλλά σηµαντικά διαφορετικές προσεγγίσεις και οριοθετήσεις του σε µεγάλο βαθµό ανεξερεύνητου αυτού τοπίου. Αυτές οι διαφορετικές προσεγγίσεις αντικατοπτρίζονται και στη διαφορετική ορολογία που υιοθετείται από διαφορετικούς ερευνητές: υπολογιστική, ψηφιακή, πληροφορική, ηλεκτρονική λογοτεχνία, κυβερνολογοτεχνία, κ.α. 1 Ο Raine Koskimaa θεωρεί «κυβερνοκείµενα» τα εγγενώς ψηφιακά κείµενα, τα οποία έχουν δηµιουργηθεί µε τρόπο τέτοιο, ώστε καθίσταται αδύνατη η παρουσίασή τους σε έντυπη µορφή. 2 Για άλλους ερευνητές η κυβερνολογοτεχνία περιλαµβάνει όλα τα διαθέσιµα στο διαδίκτυο κείµενα, «λογοτεχνικά» και µη. 3 Για την Katherine Hayles το ηλεκτρονικό λογοτεχνικό κείµενο είναι ένα ψηφιακό αντικείµενο «πρώτης γενιάς», που έχει δηµιουργηθεί µέσω ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή και (συνήθως) µε την πρόθεση να αναγνωσθεί µέσω ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή. 4 Η Τιτίκα Δηµητρούλια προτάσσει τον ορισµό του Xavier Malbreil: «Η πληροφορική λογοτεχνία είναι µία λογοτεχνία υποστηριζόµενη από τον υπολογιστή, πολυµεσική και διαδραστική. Εµπλέκει τον συγγραφέα σε µια πρακτική συγγραφής πολύ διαφορετική από εκείνη κατά την οποία χειρίζεται µία φυσική γλώσσα, απαιτεί ειδικές τεχνικές γνώσεις, θέτει εκ των προτέρων ως στόχο της την παραγωγή ενός έργου που δεν µπορεί να πραγµατωθεί µε άλλον τρόπο. Η πληροφορική γραφή δεν 1 Δηµητρούλια, «Κυβερνολογοτεχνία, µια πρόκληση του µέλλοντος», Σύγκριση/Comparaison 17, 2 Koskimaa, Is There a Place for Digital Literature in the Information Society?, 2003, σ. 2 3 Δηµητρούλια, Κυβερνολογοτεχνία, σ Hayles, Electronic Literature: What is it?, 2007, σ. 3-4 (στο εξής: Hayles, EL) 4

12 είναι ποτέ µια υποκατάσταση µέσων προκειµένου να επιτευχθούν ταυτόσηµοι σκοποί µε αυτούς της παραδοσιακής λογοτεχνίας. Απαιτεί, αντιθέτως, την απόκτηση µιας διαφορετικής τεχνολογίας η οποία συνεπάγεται µια ειδική δηµιουργική διαδικασία». 5 Στο παρόν κείµενο δεν εκλαµβάνονται ως ηλεκτρονικά λογοτεχνικά κείµενα τα «παραδοσιακά» λογοτεχνικά κείµενα που ψηφιοποιούνται είτε για να δηµοσιευθούν στο διαδίκτυο είτε για να αναγνωσθούν σε ηλεκτρονική µορφή (ebook) στον ηλεκτρονικό αναγνώστη βιβλίων (e-book reader). Αλλά δεν αποκλείονται από το χώρο της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας κείµενα τα οποία θα µπορούσαν να δηµοσιευθούν και σε έντυπη µορφή, όπως τα κείµενα flash fiction που δηµοσιεύονται στο διαδίκτυο, η λογοτεχνία του twitter και η sms-poetry. Υπό αυτό το πρίσµα, ηλεκτρονικό λογοτεχνικό προϊόν µπορεί να θεωρηθεί το λογοτεχνικό προϊόν (ή το καλλιτεχνικό προϊόν το οποίο προϋποθέτει σε σηµαντικό βαθµό τη διαδικασία της ανάγνωσης για την προσέγγισή του) για το οποίο ο προνοµιακός χώρος «ανάγνωσης» είναι κάποιο ψηφιακό ή «νέο» µέσο (συνήθως ο ηλεκτρονικός υπολογιστής). Σε ό,τι αφορά την επιλογή του όρου «ηλεκτρονική», αυτός προτιµήθηκε και ως ακριβέστερη µετάφραση του όρου electronic (literature), ο οποίος τείνει να επικρατήσει και ως ο όρος που αντανακλά στο βέλτιστο βαθµό την ανωτέρω οριοθέτηση. 5 Malbreil,στο: Δηµητρούλια: Κυβερνολογοτεχνία, σ. 96 5

13 3. Τα «Νέα Μέσα» Η ηλεκτρονική λογοτεχνία αποτελεί προϊόν της συνοµιλίας της λογοτεχνίας µε τα λεγόµενα «νέα µέσα». Διερευνόντας τις ιδιαιτερότητες των «νέων» αυτών µέσων και κατανοώντας τα βασικά χαρακτηριστικά τους, προσεγγίζουµε τον τεχνολογικό «χώρο» εντός του οποίου η ηλεκτρονική λογοτεχνία αναπτύσσεται και τις εν δυνάµει (ή υπαρκτές) διαφοροποιήσεις της από την «έντυπη». Ο ευρύτατα χρησιµοποιούµενος όρος «νέα µέσα» (new media), αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσµα «µέσων», που η ύπαρξή τους έγινε δυνατή µέσω της «ψηφιακής επανάστασης» των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η λέξη «νέα» υπονοεί ως «παλιά» (και µάλλον ξεπερασµένα) τα «αναλογικά» µέσα (αναλογική τηλεόραση, έντυπα, φιλµ κ.α.). Η λογοτεχνία, από την επανάσταση της τυπογραφίας και µετά, δεν άλλαξε σε ό,τι αφορά τον τρόπο µε τον οποίο διατίθεται στους αναγνώστες της. Η φωτογραφία και ο κινηµατογράφος µπορεί να επηρέασαν το περιεχόµενο των λογοτεχνικών κειµένων - για παράδειγµα µειώνοντας την ανάγκη λεπτοµερούς περιγραφής των χωρικών και χρονικών µεταβολών, απέναντι σε ένα εξοικειωµένο µε την τεχνική του µοντάζ κοινό 6 - αλλά το βιβλίο ως το µέσο διάθεσης του λογοτεχνικού έργου παρέµεινε απολύτως κυρίαρχο. Η ψηφιακή επανάσταση φαίνεται πως επηρεάζει και τον τρόπο διάθεσης του λογοτεχνικού έργου στον αναγνώστη, µέσω του ηλεκτρονικού βιβλίου. Η σηµαντικότερη όµως επίδρασή της είναι ορατή στο χώρο της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας, όπου δεν αλλάζει µόνο το µέσο διάθεσης, αλλάζει το ίδιο το λογοτεχνικό «κείµενο» και ο τρόπος «συγγραφής» και «ανάγνωσής» του. Στην προσπάθεια προσέγγισης αυτών των αλλαγών, εξαιρετικά χρήσιµη είναι η παράθεση των πέντε «αρχών» των νέων µέσων όπως αυτές διατυπώθηκαν από τον Lev Manovich, και τις οποίες σε µεγάλο βαθµό θα παρατηρήσουµε εξετάζοντας τα «ρεύµατα» που έχουν αναπτυχθεί στο πεδίο της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας: α) Αριθµητική Αναπαράσταση (Numerical Representation). Όλα τα νεοµεσικά αντικείµενα µπορούν να περιγραφούν µαθηµατικά µέσω αριθµών και να διαφοροποιηθούν µέσω αλγoρίθµων κατά συνέπεια, κάθε νεοµεσικό αντικείµενο είναι µετατρέψιµο µέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή (programmable). Η υλική 6 Murphet και Rainford, Literature and Visual Technologies: Writing After Cinema, 2003, σ

14 υπόστασή του, είτε πρόκειται για κείµενο, είτε για εικόνα ή ήχο, είναι ψηφιακός «κώδικας». β) Αρθρωτή διάρθρωση (Modularity). Το νεοµεσικό αντικείµενο αποτελείται από επιµέρους στοιχεία που διατηρούν την αυτονοµία τους και που µπορούν να αποσπαστούν από αυτό και να επαναχρησιµοποιηθούν. Η ιδιότητα αυτή ισχύει για οποιοδήποτε τµήµα του νεοµεσικού αντικειµένου: εικόνα, ήχος, κείµενο, χαρακτήρας, pixel, κώδικας κ.ο.κ. γ) Αυτοµατοποίηση (Automation). Η ψηφιακή υπόσταση του νεοµεσικού αντικειµένου, η µετατρεψιµότητά του, και η αρθρωτή διάρθρωση των µερών του, δίνουν τη δυνατότητα αυτοµατοποίησης της δηµιουργίας, µετατροπής, και πρόσβασης σε αυτό. Ο ρόλος του υποκειµένου-δηµιουργού συχνά περιορίζεται στην επιλογή και «τοποθέτηση» των στοιχείων που συναποτελούν το νεοµεσικό προϊόν, και σε µεγάλο βαθµό καθορίζεται από τα τεχνολογικά «εργαλεία» που χρησιµοποιεί. δ) Μεταβλητότητα (Variability). Το νεοµεσικό αντικείµενο δεν έχει µία τελειωτική µορφή, αλλά µπορεί να υπάρχει σε πολλαπλές διαφορετικές εκδοχές. Στα «παραδοσιακά» µέσα η σειρά και η τοποθέτηση των στοιχείων του περιεχοµένου ήταν δεδοµένη. Στα διαδραστικά «νέα» µέσα η σειρά και η τοποθέτηση αποφασίζονται από τον ίδιο τον δέκτη, ο οποίος από θεατής/αναγνώστης γίνεται χρήστης (user). ε) Διακωδικοποίηση (Transcoding). Η διακωδικοποίηση περιγράφει τη µετατροπή πολιτισµικών αντικειµένων από αναλογική σε ψηφιακή µορφή. Η µέσω της διακωδικοποίησης σταδιακά προκαλούµενη ψηφιακή αναπαράσταση της πραγµατικότητας εντός του ηλεκτρονικού υπολογιστή, έχει ως αποτέλεσµα τη διαφοροποίηση του τρόπου µε τον οποίο ο ανθρώπινος πολιτισµός την αντιλαµβάνεται. Παραδοσιακές πολιτισµικές κατηγορίες επαναδιατυπώνονται στο επίπεδο του νοήµατος ή/και της γλώσσας υπό το πρίσµα της «νέας», ψηφιακής πραγµατικότητας. 7 Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά θα µπορούσαµε να τα χρησιµοποιήσουµε και για να διαχωρίσουµε τα ηλεκτρονικά λογοτεχνικά κείµενα από τα «παραδοσιακά», και θα τα συναντήσουµε εξερευνώντας τα είδη της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας όπως αυτά εµφανίζονται µέχρι σήµερα. 7 Manovich, The Language of New Media, 2001, σ

15 Η πολύ περιορισµένη «αναγνωσιµότητα» της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας δηµιουργεί αµφιβολίες για τη γονιµότητα της σύζευξης της λογοτεχνίας µε την ψηφιακή τεχνολογία. Όπως θα δούµε όµως, οι νέες δυνατότητες που προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία είναι σηµαντικές και πολύπλευρες, και το πιθανότερο είναι πως ο ηλεκτρονικός αναγνώστης (e-book reader) του µέλλοντος θα έχει τη δυνατότητα να αναπαράξει και µη-συµβατικά λογοτεχνικά κείµενα. Με αυτήν την έννοια, η χαρτογράφηση του νεότευκτου ηλεκτρονικούλογοτεχνικού κόσµου θα µπορούσε να αποτελέσει και µία πρώτη προσέγγιση της λογοτεχνίας του µέλλοντος ή έστω τη διερεύνηση των πρώτων βηµάτων ενός πολλά υποσχόµενου πειραµατικού λογοτεχνικού είδους. 8

16 4. Τα Είδη της Ηλεκτρονικής Λογοτεχνίας-Μία Απόπειρα Παρουσίασης Ο πλέον κατάλληλος τρόπος για να κατανοήσουµε το πεδίο της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας είναι να προσεγγίσουµε τις µορφές µε τις οποίες αυτή εµφανίζεται στα εικοσιπέντε περίπου χρόνια της ιστορίας της. Μέσα από τη διερεύνηση των διαφορετικών «ειδών», αποκαλύπτονται οι συγγένειες µε προϋπάρχοντα (κυρίως πειραµατικά) λογοτεχνικά ρεύµατα, παρουσιάζονται οι νέες δυνατότητες που η ψηφιακή τεχνολογία προσφέρει στην τέχνη του λόγου, αλλά και οι περιορισµοί, τα µειονεκτήµατα, και τα προβλήµατα που προκύπτουν. Η κατηγοριοποίηση των ηλεκτρονικών λογοτεχνικών «κειµένων» σε είδη προϋποθέτει έναν διαφορετικό τρόπο αντιµετώπισης από αυτόν που ακολουθείται στην περίπτωση της «παραδοσιακής» λογοτεχνίας. Οι διαφοροποιήσεις µεταξύ των «κειµένων» δεν προκύπτουν µόνο από τη διαδικασία πρόσληψης τους από τον αναγνώστη, αλλά και από τη δοµή τους, τον κώδικα, και το λογισµικό που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή τους. 8 Επιπλέον, η ταξινόµηση παρουσιάζει σηµαντικές δυσκολίες λόγω του φύσει πειραµατικού χαρακτήρα των περισσότερων ηλεκτρονικών λογοτεχνικών κειµένων. Πολλά ηλεκτρονικά λογοτεχνικά κείµενα συνδυάζουν χαρακτηριστικά διαφορετικών ειδών, ενώ κάποια άλλα είναι µη ταξινοµήσιµα. Μία πρώτη εικόνα της πολυµορφίας που χαρακτηρίζει τα ηλεκτρονικά λογοτεχνικά κείµενα µπορεί κάποιος να σχηµατίσει επισκεπτόµενος τις σελίδες: όπου φιλοξενούνται πολύ αξιόλογα και διαφορετικά µεταξύ τους «κείµενα». Στην προσπάθεια κατηγοριοποίησης της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας λήφθηκαν υπόψιν οι εξής προϋπάρχουσες ταξινοµήσεις: λογοτεχνίας: 9 α) Η Katherine Hayles παραθέτει εννέα διαφορετικά είδη ηλεκτρονικής 1. Υπερκειµενική µυθοπλασία. 2. Δικτυακή µυθοπλασία (Network Fiction), που περιλαµβάνει υπρκειµενικά λογοτεχνικά κείµενα όπου οι πιθανές «διαδροµές» που ο αναγνώστης µπορεί να επιλέξει δεν είναι διακριτές µεταξύ τους, αλλά αλληλοδιαπλέκονται. 3. Διαδραστική µυθοπλασία. 8 Hayles, EL, σ ό.π. σ

17 4. Αφήγηση προσανατολισµένη σε συγκεκριµένο τόπο µε τη χρήση της τεχνολογίας GPS (Locative Narratives). 5. Εικαστικές εγκαταστάσεις που περιέχουν λογοτεχνικά στοιχεία. 6. Λογοτεχνία του κώδικα (Codework), όπου εντός του «σώµατος» του λογοτεχνικού κειµένου εµφανίζονται τµήµατα ή το σύνολο του κώδικα που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή του Γεννήτριες κειµένου (Generative Art). 9. Flash ποίηση, όπου «flash» είναι το λογισµικό µε το οποίο κατασκευάστηκε το ηλεκτρονικό ποίηµα. β) Στην ιστοσελίδα (http://eliterature.org/about) του Οργανισµού Ηλεκτρονικής Λογοτεχνίας (Electronic Literature Organization) κατονοµάζονται τα εξής είδη: Υπερκειµενική λογοτεχνία. 2. Κινητική ποίηση. 3. Εγκαταστάσεις computer art που εµπεριέχουν λογοτεχνικά στοιχεία. 4. Ψηφιακοί χαρακτήρες που συζητούν προσοµοιάζοντας ανθρώπινους χαρακτήρες (chatterbots). 5. Διαδραστική µυθοπλασία. 6. Αφηγήµατα υπό µορφή ηλεκτρονικού ταχυδροµείου, sms µηνυµάτων ή blogs. 7. Ποιήµατα και αφηγήσεις που παράγονται από γεννήτριες κειµένου, είτε διαδραστικά, είτε µε βάση κάποιους αρχικά δοσµένους περιορισµούς. 8. Κείµενα που έχουν συγγραφεί συλλογικά. 9. Διαδικτυακές λογοτεχνικές performance. γ) Ο Jean Clement διακρίνει τρεις «οικογένειες» στην ψηφιακή λογοτεχνία, οι οποίες θεωρεί ότι µπορούν να συνδυαστούν: Συνδυαστική λογοτεχνία, που εµπεριέχει την υπερκειµενική λογοτεχνία και τις γεννήτριες κειµένου. 2. Κινούµενη ποίηση. 3. Μη γραµµική λογοτεχνία (όπου αναφέρεται κυρίως στη διαδραστική αφήγηση). 10 Memmott, E_RUPTURE://Codework"."Serration in Electronic Literature, χ.χ. 11 Electronic Literature Organization, About the ELO, χ.χ. 12 Δηµητρούλια, Κυβερνολογοτεχνία, σ

18 Η ταξινόµηση που ακολουθεί βασίστηκε στον ορισµό του χώρου της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας, όπως αυτός περιγράφεται στο κεφάλαιο 2. Οι διαφορετικές κατηγορίες επιλέχθηκαν σε µία προσπάθεια να γίνουν σε γενικές γραµµές εµφανείς οι τάσεις της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας, οι εναλλακτικές χρήσεις της ψηφιακής τεχνολογίας από αυτές, και η αντοχή και εξέλιξη τους στη διάρκεια του χρόνου. Με βάση τα κριτήρια αυτά, καταλήγουµε σε έξι είδη (ή κατηγορίες) ηλεκτρονικής λογοτεχνίας: Υπερκειµενική λογοτεχνία, διαδραστική αφήγηση, κινητική ποίηση, «σύντοµες» αφηγήσεις και ολιγόλεκτη ποίηση, γεννήτριες κειµένου, υβριδική ηλεκτρονική λογοτεχνία. Η ταξινόµηση αυτή εξυπηρετεί τις ανάγκες του παρόντος κειµένου και δεν διεκδικεί την ορθότητά της σε σχέση µε άλλες ταξινοµήσεις που προτείνονται. Ο χώρος της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας άλλωστε, είναι ταχύτατα µεταβαλλόµενος, και η οποιαδήποτε προσπάθεια καταγραφής του, γρήγορα καθίσταται παρωχηµένη. 11

19 4.1 Υπερκειµενική Λογοτεχνία Περιγραφή και Σύντοµη Ιστορική Αναδροµή Το υπερκείµενο είναι ένα δίκτυο κειµένων που εκτίθεται στην οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή και που τα κείµενα που το συναποτελούν συνδέονται µεταξύ τους µέσω υπερδεσµών (συνήθως σηµειωµένων µε διαφορετικό χρώµα ή/και γραµµατοσειρά). Όλοι µας είµαστε εξοικειωµένοι µε τα υπερκειµενικά κείµενα µια και ο παγκόσµιος ιστός (World Wide Web), στην πραγµατικότητα συνιστά ένα υπερκείµενο. (Εικόνα 1-Απλή µορφή υπερκειµένου) Το υπερκείµενο εµφανίστηκε πριν την ανάπτυξη του διαδικτύου και ταυτόχρονα µε την εµφάνιση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, χάρη στην αλµατώδη ανάπτυξή των οποίων έφτασε στη σηµερινή, ολοκληρωµένη µορφή του. «Πατέρας» του υπερκειµένου θεωρείται ο Vannevar Bush, ο οποίος σκόπευε να κατασκευάσει µία συσκευή που ονόµασε «memex». Ο χρήστης του memex θα µπορούσε να εκθέσει στην οθόνη δύο διαφορετικά κείµενα και να δηµιουργήσει συνδέσεις µεταξύ τµηµάτων των κειµένων αυτών. Ο Bush παρουσίασε το memex, το οποίο θα χρησιµοποιούσε το µικροφίλµ ως αποθηκευτικό µέσο, το Το memex δεν κατασκευάστηκε ποτέ, αλλά η ιδέα του υπερκειµένου πήρε σάρκα και οστά µε την εµφάνιση των πρώτων ηλεκτρονικών υπολογιστών από τη δεκαετία του 50 και µετά. 13 Landow, Hypertext 3.0: critical theory and new media in an era of globalization, 2006, σ

20 O Douglas Engelbart παρουσίασε το 1968 το NLS system, το οποίο υποστήριζε υπερκειµενικές δοµές. Πρόθεση του NLS ήταν κυρίως να ενισχύσει τη συλλογική ερευνητική και πνευµατική εργασία. Ο όρος υπερκείµενο (hypertext) επινοήθηκε από τον Theodore Nelson, ο οποίος επίσης πειραµατιζόταν µε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές από τη δεκαετία του εξήντα και δηµιούργησε το δικό του σύστηµα, το φιλόδοξο Xanadu, το οποίο αν και δεν κυριάρχησε, αποτέλεσε τη βάση της υπερκειµενικής δόµησης. Ο Nelson είναι και αυτός που συνέδεσε το υπερκείµενο µε τη λογοτεχνία, οραµατιζόµενος τη λογοτεχνία του µέλλοντος ως ηλεκτρονική, µη γραµµική, και διαδραστική. 14 Η υπερκειµενική λογοτεχνία (Hypertext literature) έκανε την εµφάνιση της στα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα κυρίως χάρη στο λογισµικό της εταιρείας Eastgate, «storyspace» 15. Σήµερα συναντάµε υπερκειµενικά λογοτεχνικά κείµενα κατασκευασµένα απευθείας για το διαδίκτυο (σε κώδικα html), ή µε τη βοήθεια άλλου λογισµικού (flash, word, κ.α.) Η Εξέλιξη της Υπερκειµενικής Λογοτεχνίας Η υπερκειµενική λογοτεχνία αποτελεί για πολλούς την καθαρότερη και πιο ελπιδοφόρα µορφή ηλεκτρονικής λογοτεχνίας. Το υπερκείµενο ήταν αρκετά δηµοφιλές κυρίως κατά τη δεκαετία του ενενήντα και είναι ίσως το µόνο ηλεκτρονικό λογοτεχνικό είδος που έχει απασχολήσει κριτικούς και ερευνητές. Στα εικοσιένα χρόνια που µεσολάβησαν από τη «δηµοσίευση» του πρώτου υπερκειµενικού µυθιστορήµατος µπορούµε να παρατηρήσουµε πολύ σηµαντικές αλλαγές σε ό,τι αφορά τη µορφή και το περιεχόµενο της υπερκειµενικής λογοτεχνίας. Στην προσπάθειά µας να αποτιµήσουµε αυτές τις αλλαγές, θα επικεντρωθούµε σε κάποιες κοµβικές ή αντιπροσωπευτικές υπερκειµενικές λογοτεχνικές δηµιουργίες. Το πρώτο υπερκειµενικό µυθιστόρηµα, το Afternoon, a story του Michael Joyce, που δηµοσιεύθηκε το 1990, περιέχει µόνο κείµενα στα οποία ο αναγνώστης πλοηγείται µε τη βοήθεια του λογισµικού «storyspace». Πολύ σύντοµα στα κείµενα 14 Koskimaa, Digital Literature From text to Hypertext and Beyond, 2000, κεφ. 2 [το κείµενο είναι οργανωµένο µε τη µορφή υπερκειµένου] 15 Mark Bernstein: «Storyspace: Hypertext and the process of writing», Hypertext/hypermedia handbook, 1991,

21 θα προστεθούν και εικόνες. Ένα χαρακτηριστικό και πολύ ενδιαφέρον παράδειγµα είναι το Patchwork Girl της Shelley Jackson, που δηµοσιεύτηκε επίσης µέσω του storyspace, το Το 1998, στο Grammatron του Mark Amerika, πολύ σηµαντικό ρόλο παίζει η ηχητική επένδυση που µαζί µε τα κείµενα και την κινούµενη εικόνα (animated gifs) συνθέτει το υπερκείµενο. Με την εξέλιξη των δυνατοτήτων των ηλεκτρονικών υπολογιστών και την κατάλληλη χρήση εξελιγµένου και εύκολου στη χρήση λογισµικού, ένα σηµερινό υπερκείµενο θα µπορούσε εύκολα να περιέχει (εκτός από κείµενο, εικόνες και ήχο) βίντεο και τρισδιάστατα γραφικά. Την τελευταία δεκαετία όµως η υπερκειµενική λογοτεχνία φθίνει, και τα ελάχιστα άξια λόγου έργα µιµούνται την αισθητική των κειµένων της δεκαετίας του ενενήντα, όπως για παράδειγµα το Voyage Into the Unknown του Roderick Coover (2008). (Εικόνες 2-5: Afternoon, Patchwork Girl, Grammatron, These Waves of Girls) Σε σχέση µε τη χρήση της εικόνας και του ήχου, έχει αξία να σηµειώσουµε ότι αυτή είναι γόνιµη όταν δεν λειτουργεί εικονογραφικά ή περιγραφικά σε σχέση µε το 14

22 κείµενο. Πετυχηµένη είναι η χρήση τους όταν λειτουργούν αντιστικτικά επανανοηµατοδοτώντας και εµπλουτίζοντας το κειµενικό µέρος. Θετικό επίσης είναι το αποτέλεσµα όταν η εικόνα και ο ήχος είτε αντικαθιστούν πετυχηµένα το κείµενο, είτε αποτελούν το πλαίσιο εντός του οποίου αυτό εµφανίζεται. Παραδείγµατα δηµιουργικής χρήσης της εικόνας και του ήχου συναντάµε στα: Patchwork Girl, Grammatron, Voyage into the Unknown που προαναφέρθηκαν, αλλά και στο These Waves of Girls της Caitlin Fisher (2001). Εξελίξεις και διαφοροποιήσεις παρουσιάζονται και σε ό,τι αφορά στο «περιεχόµενο» του λογοτεχνικού υπερκειµένου. Στα πρώτα υπερκείµενα όπως το Afternoon και το Patchwork Girl- κυριαρχεί η αφήγηση. Μέσω των υπερδεσµών, ο αναγνώστης επιλέγει το «µονοπάτι» ή τον αφηγητή που αυτός προτιµά. Το κείµενο µπορεί να διαβαστεί πολλές φορές, προσφέροντας διαφορετικές κάθε φορά εµπειρίες στον «αναγνώστη» ο χώρος και ο χρόνος γίνονται µεταβαλλόµενα µεγέθη εντός της µη γραµµικής, διαδραστικής, υπερκειµενικής αφήγησης. Στο δεύτερο µισό της δεκαετίας του ενενήντα εµφανίζονται υπερκείµενα που αποµακρύνονται από την αφήγηση. Σε κάποιες περιπτώσεις οι υπερδεσµοί µεταξύ των κειµένων πληθαίνουν και η συνολική δοµή γίνεται «χαώδης», όπως στο Hegirascope 2.0 του Stuart Moulthorp (1997). Σε άλλες το ίδιο το υπερκείµενο στέκεται κριτικά απέναντι στην ίδια την ηλεκτρονική λογοτεχνία και τη σατιρίζει, όπως στην περίπτωση του The Unknown των Scott Rettberg, William Gillespie, Dirk Stratton, Frank Marquardt (1999). Τέλος, εµφανίζεται το είδος της υπερκειµενικής ποίησης µε χαρακτηριστικό παράδειγµα το Rice του Oscar Ferriero (1998). Παρά το γεγονός ότι θεωρήθηκε πως θα αποτελέσει τη «λογοτεχνία του µέλλοντος» και την πολύπλευρη ανάπτυξη και εξέλιξη της, η υπερκειµενική λογοτεχνία παρουσιάζεται σήµερα φθίνουσα. 16 Οι τίτλοι που δηµοσιεύονται την τελευταία δεκαετία είναι πολύ λιγότεροι σε αριθµό, αλλά και πολύ κατώτεροι σε αξία, από τους αντίστοιχους της δεκαετίας του ενενήντα. Δεν είναι εύκολο να διευκρινιστούν οι αιτίες που συνετέλεσαν σε αυτό το αποτέλεσµα. Από τη µία πλευρά, η «λογοτεχνική κοινότητα» είτε σε ότι αφορά τους λογοτέχνες είτε στο αναγνωστικό κοινό, αγνόησε ή είδε µε καχυποψία την υπερκειµενική λογοτεχνία. Πιθανότατα θα είχαµε πολύ ενδιαφέροντα και ίσως περισσότερο δηµοφιλήαποτελέσµατα, αν περισσότεροι λογοτέχνες είχαν έρθει σε επαφή µε το συγκεκριµένο 16 Lafarge, Why the book s future never happened,

23 είδος. Από την άλλη, η υπερκειµενική λογοτεχνία µοιάζει θύµα του ίδιου του µέσου το οποίο χρησιµοποίησε. Τα δαιδαλώδη στη δοµή τους λογοτεχνικά υπερκείµενα, και η πρωτοποριακή, «µοντερνίστικη» γλώσσα που συνήθως υιοθετείται σε αυτά, µοιάζουν αποκρουστικά στον εθισµένο στη πληροφορία, βιαστικό αναγνώστη του διαδικτύου. Παρά την κατακόρυφα πτωτική πορεία που παρατηρείται, θα ήταν βεβιασµένο το να θεωρήσουµε πως η υπερκειµενική λογοτεχνία είναι οριστικά «νεκρή». Ο ηλεκτρονικός αναγνώστης του (όχι µακρινού) µέλλοντος, πιθανότατα θα έχει τη δυνατότητα να αναπαράξει υπερκείµενα, και η εξέλιξη αυτή θα µπορούσε να αποτελέσει το έναυσµα για την αναγέννηση του συγκεκριµένου είδους Συγγένειες µε την «Έντυπη Λογοτεχνία» Απαραίτητο προαπαιτούµενο για την ύπαρξη της υπερκειµενικής λογοτεχνίας είναι το µέσο στο οποίο αυτή παρουσιάζεται, δηλαδή οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Προάγγελους όµως της εµφάνισής της βρίσκουµε σε «παραδοσιακά» έντυπα λογοτεχνικά κείµενα, που τα περισσότερα από αυτά θα µπορούσαν να ενταχθούν στο χώρο της πειραµατικής λογοτεχνίας. Το Το Κουτσό του Χούλιο Κορτάσαρ, η Χλωµή Φωτιά του Βλαντιµίρ Ναµπόκοφ, Το Κάστρο των Διασταυρωµένων Πεπρωµένων και οι Αόρατες Πόλεις του Ίταλο Καλβίνο, είναι κάποια από αυτά τα κείµενα. 17 Ο λογοτέχνης που φαίνεται να επηρέασε περισσότερο τους σύγχρονους δηµιουργούς λογοτεχνικών υπερκειµένων, είναι ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες κυρίως στον Κήπο µε τα Διχαλωτά Μονοπάτια αλλά και τη Βιβλιοθήκη της Βαβέλ και το Βιβλίο της Άµµου, πολλοί δηµιουργοί της ηλεκτρονικής λογοτεχνίας διέβλεψαν τον πρώτο σχηµατισµό της διακλαδωτής δοµής και της αίσθησης της µη-ολοκλήρωσης που συναντάµε στην υπερκειµενική λογοτεχνία. 18 Η συγγένεια του υπερκειµένου µε προϋπάρχοντα λογοτεχνικά έργα, ενισχύει την απορία σχετικά µε το γιατί το υπερκείµενο δεν απασχόλησε περισσότερους «µηηλεκτρονικούς» συγγραφείς, αλλά και προσφέρει ένα ακόµη επιχείρηµα σε όσους πιστεύουν ότι στο µέλλον θα παρατηρήσουµε την περαιτέρω ανάπτυξή του. 17 Δηµητρούλια, Κυβερνολογοτεχνία, σ Noah Wardin-Fruin και Nick Monfront, New Media Reader, 2003, σ

24 4.1.4 Προτεινόµενοι Σύνδεσµοι Μία πολύ ενδιαφέρουσα συλλογή υπερκειµενικών λογοτεχνικών κειµένων συναντάµε στον ιστότοπο cyberarts web: Τα υπερκειµενικά λογοτεχνικά έργα που αναφέρθηκαν βρίσκονται (προς ανάγνωση ή αγορά) στις παρακάτω διευθύνσεις: Afternoon, a story: Patchwork Girl: Grammatron: Voyage Into The Unknown: x.html These Waves of Girls: Hegirascope 2.0: The Unknown: Rice: rice/riceindex.html 17

Ηλεκτρονική Λογοτεχνία: συγγραφικές ιδιαιτερότητες και καλλιτεχνικές προοπτικές

Ηλεκτρονική Λογοτεχνία: συγγραφικές ιδιαιτερότητες και καλλιτεχνικές προοπτικές 1 Ηλεκτρονική Λογοτεχνία: συγγραφικές ιδιαιτερότητες και καλλιτεχνικές προοπτικές Κασκάλης Θεόδωρος 1 Ναλπαντίδης Γιώργος 2 1 Αναπληρωτής Καθηγητής του τμήματος Διοίκησης Τεχνολογίας, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Γουτεµβέργιο στα e-books

Από τον Γουτεµβέργιο στα e-books Η λογοτεχνία µεταναστεύει στο διαδίκτυο Ανοικτά ερωτήµατα και νέα δεδοµένα Γιακουµάτου Τερέζα Φιλόλογος Επιµορφώτρια ΤΠΕ www.netschoolbook.gr Από τον Γουτεµβέργιο στα e-books Καταξιωµένοι λογοτέχνες µεταναστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Πολυμέσα. Ιστορική Αναδρομή Υπερκείμενο

Πολυμέσα. Ιστορική Αναδρομή Υπερκείμενο Πολυμέσα Πολυμέσα είναι κλάδος της πληροφορικής ο οποίος ασχολείται με το συνδυασμό ψηφιακών δεδομένων πολλαπλών μορφών. Τα δομικά στοιχεία των πολυμέσων είναι τα εξής : Κείμενο Εικόνα Ήχος Κινούμενη εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους

ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από όλους Αριστοτέλειο Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Ημερίδα«ΤοΣχολείοστηνΨηφιακήΕποχή: Διαδραστικοί Πίνακες και Πλατφόρμες e-learning» Θεσσαλονίκη, 12 Μαρτίου2011 ΑφήγησηκαιΕκπαίδευση: ιστορίες για όλους, ιστορίες από

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ- ΠΑΚΕ ΚΡΗΤΗΣ Αξιολόγηση Ιστοσελίδων Εργασία Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Τρόποι αξιολόγησης μιας ιστοσελίδας... 2 Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση και διατήρηση:

Συντήρηση και διατήρηση: Η πτυχιακή εργασία είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά στάδια της εκπαίδευσής σας. Σκεφτείτε ότι αντιστοιχεί σε 20 πιστωτικές μονάδες, δηλαδή όσο 4 με 5 μαθήματα μέτριας δυσκολίας! Η εκπόνησή της χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Συστήματα Πολυμέσων Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Ορισμός των Πολυμέσων / Multimedia Η ταυτόχρονη ενσωμάτωση μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον πληροφορίας, των: Κειμένου Ήχου Κάθε τύπου εικόνας (στατική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ιαγωνισµός e-στολόγιο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράµµατος etwinning Ηλεκτρονική Αδελφοποίηση 2009: Ευρωπαϊκό Έτος ηµιουργικότητας και Καινοτοµίας Με αφορµή την ανακήρυξη του έτους 2009 ως ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία της πόλης μας. Μία πολυμεσική, διαδραστική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη, της Ιστορίας, των Τεχνών και του Πολιτισμού. ΤΑΞΗ Ε

Μουσεία της πόλης μας. Μία πολυμεσική, διαδραστική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη, της Ιστορίας, των Τεχνών και του Πολιτισμού. ΤΑΞΗ Ε Μουσεία της πόλης μας Μία πολυμεσική, διαδραστική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη, της Ιστορίας, των Τεχνών και του Πολιτισμού. ΤΑΞΗ Ε ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οι μαθητές της Ε τάξης στο πλαίσιο του project Μουσειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ MORPHING ΚΑΙ VR ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΜΗΤΣΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ ΝΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑÏΡΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΑ Κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» Κ.Ε.Κ. Σωματείου «ΕΡΜΗΣ» Πρόγραμμα Κατάρτισης Εργαζόμενων σε Υπηρεσίες Κοινωνικής Φροντίδας στις Νέες Τεχνολογίες ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο e-εκπαιδευτησ K. Γάκης 1 και Α. Παλιούρας 2 1 3ο ΣΕΚ Ανατ. Αττικής 2 Γενικό Λύκειο Αρτέμιδος gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα Ηλεκτρονική Διαφήμιση Αντωνιάδου Όλγα Διαφήμιση στο διαδίκτυο Το διαδίκτυο είναι αναμφισβήτητα ένα τεράστιο πεδίο προώθησης και διαφήμισης υπηρεσιών και προϊόντων. Η ποσότητα της πληροφορίας που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Web era. Από τον Γουτεµβέργιο στο διαδίκτυο. Το τέλος της ιστοριογραφίας; ήγια την αρχή της «πραγµατικής» Ιστορίας; Χαρακτηριστικά ψηφιακής εποχής

Web era. Από τον Γουτεµβέργιο στο διαδίκτυο. Το τέλος της ιστοριογραφίας; ήγια την αρχή της «πραγµατικής» Ιστορίας; Χαρακτηριστικά ψηφιακής εποχής Στις µέρες µας Όταν η ιστορία γίνεται ψηφιακή Web era Data data data Από τον Γουτεµβέργιο στο διαδίκτυο Πληµµύρα από οπτικά και ηχητικά ίχνη Ηθέσητουιστορικού του µέλλοντος Χαρακτηριστικά ψηφιακής εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας Οδηγός Συµµετοχής Το «Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας» είναι πρωτοβουλία και δράση της Κίνησης «ΔΙΑ-ΛΟΓΟΣ-ΔΡΑΣΗ», µε την υποστήριξη του Τµήµατος Δηµοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση

B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση B) Ετοιμάζοντας μια Παρουσίαση Τι είναι μια παρουσίαση με τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή Ο υπολογιστής με την κατάλληλη εφαρμογή, μπορεί να μας βοηθήσει στη δημιουργία εντυπωσιακών εγγράφων, διαφανειών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΟΧΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ...είναι να διερευνηθεί κατά πόσο γίνεται χρήση των Social Media στο πολιτικό μάρκετινγκ στην Ελλάδα και ποια είναι η σχέση της χρήσης αυτών των μέσων με την πολιτική συμπεριφορά... Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3121 Με την ολοκλήρωση των σπουδών τους οι πτυχιούχοι του τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής και Πολυμέσων αποκτούν

Διαβάστε περισσότερα

2. Αλγόριθμοι, δομές δεδομένων και πολυπλοκότητα

2. Αλγόριθμοι, δομές δεδομένων και πολυπλοκότητα 1. Εισαγωγή 1.1 O Υπολογιστής ως εργαλείο μηχανικού 1.2 Η Επιστήμη των υπολογιστών 1.3 Ιστορικό Σημείωμα 1.4 Ο υπολογιστής μηχανή επεξεργασίας ψηφιακής πληροφορίας 1.5 Ψηφιοποίηση πληροφορίας 1.5.1 ψηφιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα

Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Οι μουσικές εκδόσεις ανάμεσα στο έντυπο και το ψηφιακό: προκλήσεις για τη μουσική πληροφόρηση και δημιουργικότητα Χριστίνα Μπάνου, Επίκουρος καθηγήτρια (Πολιτική και Εκδοτική του Βιβλίου), Τμήμα Αρχειονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αντί προλόγου. 1. Τι είναι το Twitter;

Αντί προλόγου. 1. Τι είναι το Twitter; Περιεχόµενα Αντί προλόγου...7 Πώς να χρησιµοποιήσετε το βιβλίο...13 Κεφάλαιο 1: Πώς δηµιουργώ τον λογαριασµό µου στο Twitter;...15 Κεφάλαιο 2: Πώς µπορώ να συνδεθώ και να αποσυνδεθώ από το Twitter;...37

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story. Αλέξης Μπράϊλας, PhD

Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story. Αλέξης Μπράϊλας, PhD Ψηφιακή Αφήγηση Ιστοριών στο Σχολικό Εργαστήριο Πληροφορικής με το Photo Story Αλέξης Μπράϊλας, PhD 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΠΕΚΑΠ, Βόλος 28-30 Μαρτίου, 2014 Σκοπός της εργασίας Στη συγκεκριμένη εργασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστική τέχνη και υπολογιστική όραση. Θοδωρής Παπαθεοδώρου Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών info@artech.cc http://artech.cc

Διαδραστική τέχνη και υπολογιστική όραση. Θοδωρής Παπαθεοδώρου Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών info@artech.cc http://artech.cc Διαδραστική τέχνη και υπολογιστική όραση Θοδωρής Παπαθεοδώρου Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών info@artech.cc http://artech.cc Προγραμματισμός + τέχνη?! Ιστορικά στενή σχέση του καλλιτέχνη με τα εργαλεία του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση και Ανάλυση των Επιστηµονικών, Ερευνητικών και Επαγγελµατικών συνεργασιών των µελών του Εκπαιδευτικού Προσωπικού Τµηµάτων ΑΕΙ

Χαρτογράφηση και Ανάλυση των Επιστηµονικών, Ερευνητικών και Επαγγελµατικών συνεργασιών των µελών του Εκπαιδευτικού Προσωπικού Τµηµάτων ΑΕΙ Χαρτογράφηση και Ανάλυση των Επιστηµονικών, Ερευνητικών και Επαγγελµατικών συνεργασιών των µελών του Εκπαιδευτικού Προσωπικού Τµηµάτων ΑΕΙ Ευθυµία Καγκασίδου Πτυχιακή Εργασία Τµήµα Γεωπληροφορικής και

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή 194 ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ 3. ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟΝ Δ ΑΣΚΑΛΟ ΣΤΙΣ ΤΠΕ Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών στις ΤΠΕ άνοιξε ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Καπανιάρης

Αλέξανδρος Καπανιάρης Διαδραστικά Σχολικά Βιβλία Αποθετήριο Μαθησιακών Αντικειμένων «Φωτόδεντρο» Ψηφιακή Εκπαιδευτική Πλατφόρμα Αλέξανδρος Καπανιάρης Υπεύθυνος ΚΕ.ΠΛΗ.ΝΕ.Τ. Μαγνησίας Πληροφορικός, Μ.Α., M.ed. Υπ. Δρ Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε ΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε Τα τελευταία χρόνια, µε τις ριζικές αλλαγές που βλέπουµε να πραγµατοποιούνται στη

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα