ΜΗΛΟΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΩΠΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΗΛΟΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΩΠΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΗΛΟΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΩΠΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΜΑΡΙΝΑ ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗ Α.Μ: 9185 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 3 η ΧΙΛΙΕΤΙΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ o Πρόλογος...σελ. 3 o Γεωλογία νησιού: οψιανός...σελ. 4 o Ανασκαφές οικισμού...σελ. 5 o Φάσεις οικισμού...σελ. 6 o Προοικιστική φάση (Α1)...σελ. 6 o Προοικιστική φάση (Α2)...σελ. 8 o Φυλακωπή Ι (Πρώτη Πόλη)...σελ. 11 o Η εξέλιξη ενός περιφερειακού κέντρου...σελ. 14 o Φυλακωπή ΙΙ (Δεύτερη Πόλη)...σελ. 15 o Φυλακωπή ΙΙΙ...σελ. 17 o Συμπεράσματα...σελ. 20 o Βιβλιογραφία...σελ. 21 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η Μήλος, στα νοτιοδυτικά των Κυκλάδων (εικ. 1) και συγκεκριμένα στο νησιωτικό σύμπλεγμα που περιλαμβάνει την Κίμωλο, την Αντίμηλο και την Πολύαιγο, αποτελεί κομβικό σημείο στη μελέτη της αιγαιακής προϊστορίας. Η Εποχή του Χαλκού τη βρίσκει να βιώνει τη σημαντική μετάβαση από τις αγροτικές κοινότητες στην αυξανόμενη συγκέντρωση του πληθυσμού σε ένα μοναδικό οικισμό, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ως πρωτοαστικός. Για περισσότερο από έναν αιώνα, ο οικισμός της Φυλακωπής, στη βορειοανατολική ακτή του νησιού, (εικ. 2) μέσω των ευρημάτων του επαληθεύει ότι η περιοχή κατοικήθηκε καθ'όλη την Εποχή του Χαλκού. Η σημασία του είναι ζωτική για την κατανόηση της προϊστορίας των Κυκλάδων και του νοτίου Αιγαίου γενικότερα 1. Το πιο βασικό για την ασφαλή μελέτη και τεκμηρίωση των ευρημάτων του ήταν η εξέτασή του σε συνάρτηση με τις περιοχές με τις οποίες συνομιλεί. Δεν αρκεί η περιγραφή μιας κοινωνικής μεταβολής όπως είναι η «αστικοποίηση», έστω και στο χωροχρονικό πλαίσιό που έλαβε χώρα, αλλά είναι σημαντική η κατανόηση των διαφόρων παραγόντων που οδήγησαν εκεί 2. Όλα τα παραπάνω έγιναν γρήγορα αντιληπτά από τον Renfrew, ο οποίος κατά τη διάρκεια της συστηματικής του ανασκαφής επιβεβαίωσε και κατέγραψε λεπτομερώς τις στρωματογραφικές παρατηρήσεις των προηγούμενων ανασκαφέων και τεκμηρίωσε με επιστημονικότητα τα νέα δεδομένα που προέκυψαν, βασιζόμενος στα γεωμορφολογικά, γεωλογικά και γεωγραφικά δεδομένα του νησιού. Εικ. 1: Χάρτης Κυκλάδων και θέση της Μήλου Εικ. 2: Νησιωτική ομάδα Μήλου 1 Renfrew: 1982, 1 2 Whitelaw: 2004, 149 3

4 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΝΗΣΙΟΥ: ΟΨΙΑΝΟΣ Το νησί παρουσιάζει μοναδικότητα ως προς τη γεωμορφολογία του χάρη στον οψιανό. Πρόκειται για μαύρο ηφαιστειακό γυαλί, το οποίο λόγω της σκληρότητας και της αιχμηρότητάς του χρησίμευσε για χιλιετίες στην κατασκευή εργαλείων (εικ. 3). Ήδη από το τέλος της 8 ης χιλιετίας ο οψιανός απαντάται στο σπήλαιο Φράγχθι, στην Αργολίδα. Αυτό συνεπάγεται κάτι πολύ σημαντικό: αφενός την ύπαρξη μιας πρώιμης ναυτικής δραστηριότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και αφετέρου την εξόρυξη και το μεταφορά του οψιανού πριν καν να έχουμε ενδείξεις για εγκατάσταση στο νησί. Η πρώτη συστηματική εξερεύνηση του οψιανού πραγματοποιήθηκε από τον Mackenzie το 1897, κατά τη διάρκεια της ανασκαφής στη Φυλακωπή. Η μελέτη του υπήρξε σημαντική, εκτός των άλλων, για την κατανόηση της οργάνωσης της εργασίας στα σημεία εξόρυξής του ορυκτού κατά την Εποχή του Χαλκού. Στη Μήλο οι δύο βασικές πηγές οψιανού βρίσκονται στα Νύχια και στο Δεμενεγάκι (εικ. 4), ενώ μια μικρότερη πηγή πράσινου οψιανού βρίσκεται στην περιοχή Μανδράκια, στη βορειοδυτική ακτή του νησιού. Η διαφορά στο χρώμα οφείλεται στη γεωχημική σύσταση του εδάφους κάθε περιοχής, η οποία μας δίνει πολλές πληροφορίες για την ακριβή προέλευση του οψιανού όποτε τον συναντάμε σε μια αρχαιολογική θέση. Μια δεύτερη συστηματική μελέτη του εν λόγω πετρώματος έγινε από τον Renfrew το 1965 μέσω της μεθόδου της ατομικής φασματοσκοπίας. Αυτό που ωστόσο υποστήριξε είναι ότι είναι άτοπο να μιλάμε για οργανωμένη εκμετάλλευση και μονωπώλιο ενός υλικού σε μια τόσο πρώιμη περίοδο. Επομένως οι όροι εμπόριο και ανταλλαγή χρησιμοποιούνται κάπως αυθαίρετα και όχι πλήρως δικαιολογημένα στην περίπτωση αυτή 3. Εικ. 3: Πυρήνες οψιανού Εικ. 4: Πηγές οψιανού 3 Renfrew: 1982,

5 ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ Ο οικισμός της Φυλακωπής είναι από τους σημαντικότερους για την κατανόηση του υλικού πολιτισμού της Εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες. Η πρώτη ανασκαφή ξεκίνησε με τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή υπό τη διεύθυνση του Duncan Mackenzie το 1896 και διήρκησε ως το 1899 και έφερε στο φως την πρώτη γνωστή «πόλη» του προϊστορικού Αιγαίου, καθορίζοντας τη φύση του οικισμού και τη βασική αλληλουχία των φάσεών του. Η δουλειά του Mackenzie έχει χαρακτηριστεί ως η πρώτη σοβαρή προσπάθεια να αναγνωστεί η στρωματογραφία μιας ανασκαφής και τα ανασκαφικά του ημερολόγια, πράγματι, αντιπροσωπεύουν τη συστηματική δουλειά που πραγματοποίησε. Η ανασκαφή δημοσιεύτηκε το 1904 σε μονογραφία, που έθεσε νέες βάσεις στη μελέτη της αιγαιακής προϊστορίας 4. Το 1911 έσκαψαν στη Φυλακωπή για μία χρονιά οι Dawkins και Droop, αλλά τα αποτελέσματα των ερευνών τους ήταν ελλιπώς δημοσιευμένα και όχι τόσο κατανοητά 5. Το διάστημα η Φυλακωπή ανασκάφηκε και πάλι από τη Βρετανική Σχολή Αθηνών υπό τη διεύθυνση του Renfrew, ο οποίος έδωσε μια σαφέστερη και αναλυτική εικόνα για τον οικισμό και ξεκαθάρισε σε μεγάλο βαθμό τη χρονολόγησή του 6. Στα χρόνια που μεσολάβησαν από τις πρώτες ανασκαφές των τελών του 19 ου αιώνα ως αυτές της δεκαετίας του 1970, οι σημαντικότατες ανασκαφές στην Κρήτη και τον ελλαδικό χώρο προσέφεραν χρήσιμες πληροφορίες για την κατανόηση της προϊστορίας του Αιγαίου, που ο Mackenzie δε διέθετε ακόμη. Αυτό συνεπαγόταν πως οι ανασκαφές του Renfrew θα έπρεπε να αναθεωρήσουν τα παλιά ανασκαφικά δεδομένα και να προσεγγίσουν τη νέα έρευνα λεπτομερέστερα και επιστημονικότερα. Ωστόσο, η έρευνά του επεκτάθηκε σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα μελέτης του νησιού, εξετάζοντας γεωμορφολογικά, γεωγραφικά και γεωλογικά στοιχεία, τα οποία δημοσιεύτηκαν ως μια συνθετική ιστορία κατοίκησης του νησιού. Ο Renfrew αναγνώρισε τη σημασία της διαδικασίας της ανάπτυξης της Φυλακωπής σε αστικό κέντρο και υπογράμμισε την επιρροή εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων σε αλληλεπίδραση ώστε να επιτευχθεί η διαδικασία αυτή 7. 4 Atkinson: Dawkins, Droop: Renfrew: Renfrew: 2007, 1-3 5

6 ΦΑΣΕΙΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ Το σημερινό τοπίο της Φυλακωπής διαφέρει αρκετά από εκείνο της αρχαιότητας (εικ. 5). Ο οικισμός αν και εκτεθειμένος στη βόρεια ακτή του νησιού, στην Εποχή του Χαλκού βρισκόταν σε μικρή χερσόνησο, την οποία προστάτευε ένα μικρό αλλά δυναμικό λιμάνι στα δυτικά της 8. Μεγάλο μέρος της πόλης βρίσκεται πλέον κατακρημνισμένο στη θάλασσα, γεγονός που μας στερεί βασικές πληροφορίες για το εύρος και το ρόλο της. Ο Mackenzie διαίρεσε τη Φυλακωπή σε 3 οικιστικές φάσεις: την Πρώτη Πόλη ( π.χ), τη Δεύτερη Πόλη ( π.χ) και την Τρίτη Πόλη ( π.χ). Αναγνώρισε πως ο οικισμός προσέλαβε αστικό χαρακτήρα στο τέλος της ΠΕΧ. Τα ελάχιστα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα πριν από την Πρώτη Πόλη τα απέδωσε σε μια προοικιστική φάση (Pre-City), η οποία καταλαμβάνει περίπου μια χιλιετία ( ). Αν και η διαίρεση του Mackenzie είναι σε μεγάλο βαθμό ορθή, οι νεότερες ανασκαφές χρειάστηκε να αναθεωρήσουν κάποια σημεία. Για παράδειγμα, τα ανώτερα κατάλοιπα της ΥΕΧ περιλήφθηκαν στην Τρίτη Πόλη, ενώ κάποια πρωιμότερα πάλι της ΥΕΧ αποδόθηκαν λανθασμένα στη Δεύτερη Πόλη και συνεπώς στη ΜΕΧ. Ο Renfrew ανέλαβε να επανεξετάσει την ορολογία αυτή και αναπροσαρμόσει τα παλιά και νέα δεδομένα 9. ΠΡΟΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΦΑΣΗ (Α1) Η προοικιστική φάση -ή αλλιώς η Φυλακωπή 0 όπως ονομάστηκε από τον Renfrew-, αντιπροσωπεύεται από ελάχιστα αρχιτεκτονικά λείψανα (εικ. 6). Τη φάση αυτή ο Renfrew διέκρινε σε φάση Α1 και φάση Α2 10. Για την προοικιστική αυτή περίοδο οι καλύτερες ενδείξεις για κατοίκηση δεν προέρχονται από τη Φυλακωπή, αλλά από 2-3 μικρότερες θέσεις. Η πρώτη που μελετήθηκε είναι το νεκροταφείο του Πηλού που αποτελείτο πιθανόν από 20 κιβωτιόσχημους τάφους, μέσα στους οποίους βρέθηκε κεραμική, αλλά καθόλου λίθινα ή μετάλλινα εργαλεία. Η συγκεκριμένη κεραμική με εγχάρακτη διακόσμηση παράλληλων γραμμών, σκοτεινόχρωμη και αδρά στιλβωμένη, συνιστά έναν τύπο που απαντάται την εποχή αυτή και σε άλλα κυκλαδονήσια και λόγω του τοπωνυμίου του Πηλού δάνεισε το όνομά της στην πολιτισμική ομάδα της Γρόττας- Πηλού που χαρακτηρίζει την περίοδο π.χ περίπου. Για όλο αυτό το διάστημα δεν μπορούμε να μιλήσουμε για κάποιον μείζονα οικισμό, παρά μόνο για διάσπαρτες, μικρές, αγροτικές κοινότητες όπως αυτές στον Πηλό και το Σαμάρι. Η θέση Σαμάρι φαίνεται να συνδέεται με το νεκροταφείο στη θέση Καλόγριες, στα δυτικά του νησιού, επαληθεύοντας αυτό που συναντάμε στις Κυκλάδες συχνά την περίοδο αυτή, δηλαδή μικρά νεκροταφεία να βρίσκονται κοντά στoυς οικισμούς τους 11. Χαρακτηριστικότερο σχήμα στην κεραμική - ιδίως για τη φάση Α1 -, είναι η φιάλη με το διογκωμένο εσωτερικά χείλος και τις σωληνωτές αποφύσεις ως λαβές (εικ. 7). Ουσιαστικά, από τη φάση αυτή δεν έχουν ανασκαφεί ευρέως θέσεις και τα περισσότερα στοιχεία τα παίρνουμε από ταφικά ευρήματα, όπως αυτά του νεκροταφείου του Πηλού, που συχνά περιλαμβάνουν μαρμάρινα αγγεία και ειδώλια Barber: 1994, 18 9 Renfrew: 1982, Renfrew:1982, Renfrew: 1982, Renfrew: 2009, 288 6

7 εικ. 5: Αεροφωτογραφία της Φυλακωπής από τα βόρεια εικ.6: Κάτοψη της Φυλακωπής 0 7

8 εικ. 7: Φιάλες της πολιτισμικής ομάδας Γρόττας-Πηλού ΠΡΟΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΦΑΣΗ (Α2) Στοιχεία για τη φάση αυτή έχουμε πάλι από την κεραμική, η οποία είναι γραπτή με χαρακτηριστικότερα σχήματα τη «σαλτσιέρα», τη φακοειδή πυξίδα, την πρόχου κ.α (εικ. 8), που αντιπροσωπεύουν πλέον την πολιτισμική ομάδα Κέρου-Σύρου ( π.χ) και η κεραμική της οποίας τεκμηριώνεται σαφώς καλύτερα στα ομώνυμα νησιά. Λεπτότεχνη κεραμική τύπου Urfinis κάνει επίσης την εμφάνισή της, περιλαμβάνοντας το σχήμα της «σαλτσιέρας» και όστρακα γραπτής και εγχάρακτης κεραμικής. Τα κεραμικά αυτά ευρήματα είναι σημαντικά ώστε να διαγνωστεί η χρονολογική συνάφεια ανάμεσα στην ομάδα Γρόττας-Πηλού και Κέρου-Σύρου. Το γεγονός βέβαια πως βρίσκεται σε περιορισμένο χώρο του οικισμού και σε μικρές ποσότητες, όπως και στην προηγούμενη περίοδο, ενισχύει την άποψη πως ακόμα δεν μπορόυμε να χαρακτηρίσουμε τη Φυλακωπή σημαντικό οικισμό 13. Μέχρι τις ανασκαφές της δεκαετίας του 1970 η αναγνώριση της κεραμικής αυτής ήταν προβληματική και αυτό γιατί συνεχίστηκε η παράδοση της σκοτεινόχρωμης κεραμικής της ΠΚ Ι. Κατά την περίοδο π.χ, όπου στην κεραμική συναντάμε επίσης την ομάδα Καστριού (εικ. 9), μια υποκατηγορία θα μπορούσαμε να πούμε της ομάδας Κέρου-Σύρου, τα πράγματα είναι κάπως θολά. Δεν έχει ταυτιστεί με σιγουριά αυτός ο τύπος κεραμικής στη Φυλακωπή, παρά μόνο μερικά όστρακα. Παρ'όλα αυτά, επειδή η ομάδα Καστριού δεν παρουσιάζει έναν κοινό χρονολογικό ορίζοντα στις Κυκλάδες, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για εγκατάλειψη της Φυλακωπής ή μη κατοίκηση την περίοδο αυτή 14. Τα νεκροταφεία των Κυκλάδων την εποχή αυτή, μέσω των ευρημάτων τους, μας δείχνουν ότι μπορούμε να μιλήσουμε για κοινωνικά ιεραρχημένα συστήματα. Αυτό δεν ισχύει για την περίπτωση της Φυλακωπής προς το παρόν, αλλά η εύρεση μιας κεφαλής εισηγμένου μαρμάρινου ειδωλίου (εικ. 10) και 2 σφραγιδόλιθων υπαινίσσονται πως ο οικισμός θα βιώσει άμεσα σημαντικές αλλαγές Renfrew, 1982, Whitelaw, 2004, Renfrew, 1982, 37 8

9 εικ. 8: Σχήματα αγγείων της ομάδας Κέρου-Σύρου εικ.9: Σχήματα αγγείων της ομάδας Καστριού 9

10 εικ. 10: Κεφαλή μαρμάρινου ειδωλίου «κανονικού» τύπου από τη Φυλακωπή (2500 π.χ) 10

11 ΦΥΛΑΚΩΠΗ Ι (ΠΡΩΤΗ ΠΟΛΗ) Την εποχή αυτή ( π.χ) αρχίζουν να χρησιμοποιούνται τα νεκροταφεία λαξευτών τάφων της Φυλακωπής. Παρ'όλο που γίνεται ο κυρίαρχος οικισμός του νησιού, δεν είναι ο μόνος: από λιγοστούς λαξευτούς τάφους τεκμηριώνονται επίσης οι οικισμοί του Ασπροχωρίου και του Σπαθιού 16. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα μοιάζουν με εκείνα των καταλοίπων της Φυλακωπής ΙΙ (Δεύτερη Πόλη) και μας δείχνει ότι το μήκος του οικισμού της Πρώτης Πόλης φτάνει ήδη τα 200 μέτρα (εικ. 11). Αυτήν την εποχή δε φαίνεται να έχουμε κάποιο είδος οχύρωσης, αλλά βάσει οικιστικών καταλοίπων γνωρίζουμε πως οι κατοικίες είναι χτισμένες η μία δίπλα στην άλλη σε συμπαγή οικοδομικά τετράγωνα,χωρισμένες από στενούς δρόμους, όπως συμβαίνει και στις επόμενες οικιστικές φάσεις. Πλέον υπάρχει σταθερότητα στον προσανατολισμό και ξεκάθαρα ένας πολεοδομικός σχεδιασμός που αντικατοπτρίζει την ορθολογική οργάνωση του οικισμού. Στην κεραμική κυριαρχούν τα ευθύγραμμα μοτίβα και από σχήματα η κωνική πυξίδα, ο ασκός (εικ. 12) και ένας εντυπωσιακός τύπος αγγείου, που ως τώρα για την περίοδο αυτή έχει βρεθεί μόνο στη Φυλακωπή, ο κέρνος (εικ. 13) 17. Η Φυλακωπή Ι είχε ήδη διαιρεθεί από τον Mackenzie σε Πρώτη Πόλη Ι.ii ( π.χ) και Πρώτη Πόλη Ι.iii ( π.χ). Και οι δύο φάσεις αυτές χαρακτηρίζονται από γεωμετρική διακόσμηση στην κεραμική (εικ. 14), αν και μια ιδιαίτερη κατηγορία σκευών με σκοτεινόχρωμη διακόσμηση και εγχάρακτα γεωμετρικά θέματα περιορίζεται στη φάση Ι.ii. Κάτι πολύ εντυπωσιακό για τη Φυλακωπή της περιόδου π.χ είναι ότι βρέθηκαν 8 ταφές βρεφών και παιδιών εντός αγγείων (εγχυτρισμοί) (εικ. 15) και οι οποίες ήρθαν στο φως με τις ανασκαφές του Ακόμη 4 εγχυτρισμοί αποκαλύφθηκαν: η μία ήδη από το 1899 και οι άλλες 3 στη δεκαετία του Και οι 12 ταφές βρίσκονται στη βορειοανατολική και νοτιοανατολική περιφέρεια του οικισμού και φαίνεται να είναι περίπου σύγχρονες μεταξύ τους. Μέχρι το τέλος της ΠΕΧ ο οικισμός έχει αναπτυχθεί πλήρως από τα ανατολικά στα δυτικά, αλλά όχι ακόμα από τα βόρεια προς τα νότια, κάτι το οποίο γίνεται εντελώς στην ΥΕΧ Renfrew: 1982, Renfrew: 2009, Whitelaw: 2004,

12 εικ. 11: Κάτοψη της Φυλακωπής Ι εικ. 12: Σχήματα αγγείων της Φυλακωπής Ι 12

13 εικ. 14: Βαρελόσχημος πίθος «γεωμετρικού» ρυθμού από τη Φυλακωπή ( ΠΚ ΙΙΙΒ) εικ. 15: Εγχυτρισμός στη Φυλακωπή (ΠΚ ΙΙΙΒ), (Dawkins-Droop 1911) 13

14 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ Έχει λεχθεί πως η Φυλακωπή αποτελεί την πρώτη γνωστή πόλη των προϊστορικών Κυκλάδων. Ο όρος πόλη όμως, όπως και ο όρος αστικοποίηση, είναι τόσο ρευστοί, που θα ήταν ίσως παρακινδυνευμένο να εφαρμοστούν άκριτα και ιδωμένοι από μια σύγχρονη ματιά στην περίπτωση της Φυλακωπής. Ένας ορισμός της αστικοποίησης που έχει δοθεί είναι ο εξής: ένας σχετικά μεγάλος, πυκνοκατοικημένος οικισμός, με μόνιμους κατοίκους οι οποίοι παρουσιάζουν κοινωνική ετερογένεια και επαγγελματική εξειδίκευση μη αγροτικού τύπου σε σχέση με μια ευρύτερη ενδοχώρα. Ωστόσο, ο ορισμός αυτός είναι σχετικός και δεν μπορεί να εφαρμοσθεί με ακρίβεια στην περίπτωσή μας. Με όρους φυσικής κλίμακας ή πληθυσμού, καμία θέση του προϊστορικού Αιγαίου δε θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αστικοποιημένη, κάτι που δεν ισχύει ωστόσο για την περίπτωση της Κνωσού, αλλά αυτό κυρίως για την ΥΕΧ. Η Φυλακωπή φαίνεται πως απαιτεί την απονομή ενός τέτοιου «τίτλου», με σημάδια εξέλιξης και κινητικότητας ήδη από την ΠΕΧ. Ωστόσο δύο τινά πρέπει να ληφθούν υπόψη: το πρώτο είναι η κλίμακα των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συστημάτων που αλληλεπιδρούν σε ένα περιφερειακό κέντρο όπως αυτό της Φυλακωπής. Το δεύτερο σχετίζεται με το ρόλο ενός τέτοιου κέντρου μέσα στα τοπικά συστήματα του οικισμού του. Στην περίπτωση της Φυλακωπής, η πόλη φαίνεται να προσλαμβάνει αστικό προφίλ κατά την ΥΕΧ: ο πληθυσμός φτάνει τους 1000 σχεδόν κατοίκους, έχουμε ενδείξεις κεντρικής διοίκησης και ύπαρξη κυκλώπειων οχυρωματικών τειχών. Ίσως, λοιπόν, να είναι πιο δόκιμος ο όρος πρωτοαστικός για τον οικισμό του τέλους της 3 ης χιλιετίας π.χ. Στη φάση αυτή, λίγα πράγματα φαίνεται να τον διαφοροποιούν από άλλες κοινότητες των Κυκλάδων του τέλους της ΠΕΧ, όπως είναι: Η Αγία Ειρήνη στην Κέα, το Δασκαλιό στην Κέρο, ο Σκάρκος στην Ίο ή ακόμα και άλλες θέσεις στην ίδια τη Μήλο. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι γεωλογικές μεταβολές που ο οικισμός υπέστη (κατακρήμνιση ακρωτηρίου στη θάλασσα) και η πιθανή λιθολόγηση των κτιριακών λειψάνων των πρώιμων φάσεών του, μας στερούν πολλά για τη διαμόρφωση μιας πληρέστερης και πιο τεκμηριωμένης εικόνας της θέσης κατά της διάρκεια της 3 ης χιλιετίας π.χ Whitelaw: 2004,

15 ΦΥΛΑΚΩΠΗ ΙΙ (ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΟΛΗ) Την περίοδο αυτή ( π.χ) σίγουρες ενδείξεις κατοίκησης στο νησί έχουμε μόνο από τη Φυλακωπή (εικ. 16). Τα οικιστικά λείψανα είναι σε έκταση περίπου ίδια με αυτά της προηγούμενης περιόδου, ωστόσο, κάποιες χρονολογικές αβεβαιότητες των πρώτων ανασκαφών καθιστούν αμφίβολη τη χρονολόγηση ενός αριθμού κτιρίων που ανασκάφηκαν τότε. Πολλά δεδομένα έχουν αναθεωρηθεί, όπως η χρονολόγηση του οχυρωματικού τείχους, που πλέον τοποθετείται στη Φυλακωπή ΙΙΙ και όχι στη ΙΙ, όπως είχε παλαιότερα προταθεί. Οι κατοικίες παρουσιάζουν παρόμοια διάταξη με αυτές της προηγούμενης φάσης και έχουμε σαφή πολεοδομικό ιστό. Τα σπίτια πλέον είναι μεγαλύτερα και πιο σύνθετα από τα προηγούμενα πρωτοκυκλαδικά και σε μερικές περιπτώσεις έχουν λαξευτή τοιχοδομία (εικ. 17). Όσον αφορά την κεραμική, η παραγωγή είναι ντόπια και στη διακόσμηση επικρατούν τα φυσιοκρατικά θέματα (εικ. 18). Οι τεχνικές και στυλιστικές κατακτήσεις της περιόδου υποδηλώνουν εξειδικευμένη παραγωγή και κοινωνική μεταβολή. Παρ'όλα αυτά, δεν μπορούμε να μιλήσουμε ακόμα για «άστυ», καθώς λείπει κάτι ουσιώδες: η ένδειξη ύπαρξης μια κεντρικής οργάνωσης που απαντάται στην ΥΕΧ. Σίγουρα ο οικισμός παρουσιάζει ομοιότητες με τις επόμενες φάσεις ακμής του και μάλιστα η κεραμική παραγωγή υποδηλώνει μια στοιχειώδη κοινοτική οργάνωση. Όμως, δε θα μπορούσε να συγκριθεί με μια πόλη σαν την Κνωσό όπου την περίοδο αυτή κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα ανάκτορα. Η Δεύτερη Πόλη καταστρέφεται πλήρως από φωτιά 20. Εικ. 16: Κάτοψη της Φυλακωπής ΙΙ 20 Renfrew: 1982, 38 15

16 εικ. 17: Κατόψεις μεσοκυκλαδικών σπιτιών από τη Φυλακωπή Εικ. 17: Πρόχους του «μαύρου και κόκινου» ρυθμού από τη Φυλακωπή ΙΙ 16

17 ΦΥΛΑΚΩΠΗ ΙΙΙ (ΤΡΙΤΗ ΠΟΛΗ) Κατά την περίοδο αυτή ( π.χ) η Φυλακωπή μετατρέπεται σε εντυπωσιακά οχυρωμένη πόλη. Στην αρχή της φάσης είναι η μοναδική κατοικημένη περιοχή στο νησί. Οι άνθρωποι έχουν συγκεντρωθεί σε έναν ισχυρό οικισμό για να αισθάνονται πιο προστατευμένοι και ασφαλείς, γεγονός που αποδεικνύεται από το κυκλώπειο τείχος με την πολυγωνική τοιχοποιία. Ένα αντίστοιχο μοντέλο οικισμού συναντάμε και στην Αγία Ειρήνη Κέας λίγο νωρίτερα. Παράλληλη με την κατασκευή του τείχους της Φυλακωπής στην ΥΕΧ Ι είναι η κατασκευή ενός μεγαροειδούς οικοδομήματος, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως μινωική έπαυλη, και φαίνεται να αποτελεί το διοικητικό κέντρο του οικισμού (εικ. 18). Το πιο εντυπωσιακό εύρημα που σχετίζεται με τον οικισμό είναι μια πήλινη πινακίδα Γραμμικής Α γραφής, η οποία απαριθμεί εμπορεύματα. Η ύπαρξη του οικοδομήματος αυτού είναι σημαντική για να προσδώσουμε στην πόλη της εποχής αυτής αστικές λειτουργίες. Οι μινωικές επιρροές είναι αδιαμφισβήτητες. Αυτό που δεν είναι, είναι αν το νησί βρίσκεται την περίοδο αυτή υπό την πολιτική δικαιοδοσία ενός μινωικού ανακτορικού κέντρου ή αν διατηρεί την αυτονομία του έχοντας υιοθετήσει ένα σύστημα γραφειοκρατίας από τη μινωική Κρήτη. Όποια και αν είναι η απάντηση, το μόνο σίγουρο είναι πως στον οικισμό βλέπουμε μια οργάνωση που αντανακλά ένα μοντέλο κοινωνικής και οικονομικής διοίκησης παρόμοιο με της ανακτορικής Κρήτης, η οποία την εποχή αυτή είναι στο απόγειό της. Σε αυτή τη φάση έχει προστεθεί και μια τέταρτη πολή. Πρόκειται για τη Φυλακωπή IV, η οποία ξεκινάει γύρω στο 1380 π.χ (ΥΕ ΙΙΙ Α) (εικ. 19). Στη φάση αυτή το τείχος βελτιώνεται (εικ. 20), πάνω στην προγενέστερη μινωική έπαυλη χτίζεται μυκηναϊκό μέγαρο και παράλληλα ένα ιερό, στο οποίο γύρω στο 1270 π.χ προστίθεται ένα ακόμα δωμάτιο στα ανατολικά του, καθιστώντας το διπλό (ανατολικό και δυτικό ιερό) (εικ. 21). Στην ΥΕΧ πέραν της Φυλακωπής, ο μόνος σημαντικός οικισμός στο νησί φαίνεται να είναι η ακρόπολη του Αγίου Σπυρίδωνα. Στον επόμενο αιώνα ο οικισμός υφίσταται παρακμή. Το ιερό ίσως καταστρέφεται από σεισμό γύρω στο 1120 π.χ. Ξαναχρησιμοποιείται τον 11 ο αιώνα, όταν και εγκαταλείπεται πλήρως το 1090 π.χ. Αυτή είναι η τελευταία ένδειξη προϊστορικής δραστηριότητας στη Φυλακωπή και τη Μήλο εν γένει Renfrew: 1982,

18 εικ. 18: Κάτοψη της μινωικής έπαυλης (και του μεταγενέστερου μυκηναϊκού μεγάρου) εικ. 19: Κάτοψη της Φυλακωπής της ΥΕΧ (μυκηναϊκή φάση) 18

19 εικ. 20: Το τείχος του οικισμού της ΥΕΧ από τα νότια εικ. 21: Τμήμα του ιερού της μυκηναϊκής φάσης της Φυλακωπής 19

20 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η Φυλακωπή της 3 ης και της 2 ης χιλιετίας υπήρξε αδιαμφισβήτητα μια δυναμική πόλη, με πολλές λειτουργίες, οι οποίες ιδίως κατά την ΥΕΧ, μπορούν να χαρακτηριστούν αστικές. Ήδη από το τέλος ΠΚ περιόδου, και συγκεκριμένα στην ΠΚ ΙΙΙΒ, η εκπνοή της 3 ης χιλιετίας βρίσκει τον οικισμό να βιώνει αλλαγές σε διάφορα επίπεδα, ακόμα και στις ταφικές πρακτικές (βλ. εγχυτρισμοί). Η ίδρυση της πόλης απορρόφησε τους πληθυσμούς των μικρότερων και διάσπαρτων αγροτικών κοινοτήτων. Τα πιο σημαντικά γεγονότα που που συνέβαλαν στη διαδικασία της «αστικοποίησης» της Φυλακωπής φαίνεται να λαμβάνουν χώρα στη ΜΕΧ, παρά νωρίτερα. Ας μην ξεχνάμε βέβαια πως η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης εικόνας της πόλης στην ΠΕΧ, δημιουργεί προβλήματα και συγχύσεις. Αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως: η πιθανή φθαρτότητα των υλικών κατασκευής των οικιών σε μια τόσο πρώιμη περίοδο, η λιθολόγηση των αρχιτεκτονικών καταλοίπων για την κατασκευή σύγχρονων κτισμάτων (π.χ μάντρες βοσκών), οι γεωλογικές μεταβολές που είναι πάντα απρόβλεπτες και είναι σύνηθες να πλήττουν παράκτιες θέσεις. Η επέκταση και ανάπτυξη της πόλης μπορεί να θεωρηθεί ως μια κοινωνική μεταβολή, σε άμεσο διάλογο με τις αλλαγές που βιώνει η Κρήτη και οι Μυκήνες αργότερα. Ο οικισμός αποτελεί από το τέλος της ΜΕΧ και ύστερα ένα μικρόκοσμο της μινωικής και μυκηναϊκής κοινωνίας, απόλυτα προσαρμοσμένο όμως στις ανάγκες του νησιού σε σχέση με την έκταση και τη δυναμική του. Η παλαιότερη φάση, που ίσως άξια διεκδικεί την απονομή του τίτλου της «αστικοποιημένης» μονάδας, ίσως κάποια στιγμή τον αποκτήσει μέσω πιο εκτεταμένων ανασκαφών και ερευνών. 20

21 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barber, R.L.N. (1994) Οι Κυκλαδες στην Εποχή του Χαλκού. Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, Αθήνα Cherry, J., Scarre, C., Sheman, S., (2004) Explaining Social Change: Studies in honour of Colin Renfrew. McDonald Institute Monographs, Cambridge Renfrew, C., (2007) Excavations at Phylakopi in Melos British Scool of Athens, London Renfrew, C., (2009) Η ανάδυση του πολιτισμού, οι Κυκλάδες και το Αιγαίο στην 3 η χιλιετία π.χ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Renfrew, C., Wagstaff, M., (1982) An island polity, The archaeology of exploitation in Melos. Cambridge University Press, Cambridge 21

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 3η ΧΙΛΙΕΤΙΑ π.χ. «Η οικιστική αρχιτεκτονική της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες και το αμυντικό της σύστημα»

ΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 3η ΧΙΛΙΕΤΙΑ π.χ. «Η οικιστική αρχιτεκτονική της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις Κυκλάδες και το αμυντικό της σύστημα» Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ελευθερία Καραμήτρου ΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 3η ΧΙΛΙΕΤΙΑ π.χ. «Η οικιστική αρχιτεκτονική της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Η ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3 η χιλιετία π.χ.)

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Η ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3 η χιλιετία π.χ.) ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ: Η ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (3 η χιλιετία π.χ.) Τα νησιά του Αιγαίου έχουν συχνά χαρακτηριστεί ως «θαλάσσια γέφυρα», καθώς είναι πολύ κοντά μεταξύ τους, καθιστώντας τα εύκολα σημεία

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης ΜΑΘΗΜΑ: Ο πολιτισμός του Β.Α. Αιγαίου κατά την 3 η χιλιετία π.χ. (ΑΠΡ 528)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Με τις πρόσφατες ανασκαφές στις Κυκλάδες η κυκλαδική προϊστορία τίθεται σε εντελώς νέες βάσεις, αφού αποκτάται επιτέλους γνώση για τη μορφή και τις δομές

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2015)

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2015) Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2015) Εισαγωγή Οι εργασίες πεδίου στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά, στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι, Ιεράπετρα), διήρκεσαν 6 εβδομάδες, ενώ ακολούθησε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΕΙΣ Πόλη: Οικισμός μόνιμου χαρακτήρα με μικρό ή μεγάλο πληθυσμιακό μέγεθος, δομημένος έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη ζωή των κατοίκων της. Οικισμός: Κατοικημένη περιοχή, οριοθετημένη

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Το ανάκτορο της Ζάκρου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Το ανάκτορο της Ζάκρου Ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου Το ανάκτορο της Κάτω Ζάκρου βρίσκεται στο ΝΑ άκρο της Κρήτης στον ομώνυμο ευρύχωρο όρμο. Η θέση ήταν γνωστή από τον 19 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το ΔΙΑΔΡΟΜΗ 5 ΝΗΣΟΣ ΔΟΚΟΣ Προβλήτα στο ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΑΣΤΡΟ Κορυφή ΔΟΚΟΥ Μήκος διαδρομής Χρόνος χωρίς στάσεις Ομορφιά διαδρομής 5,8 χλμ. 2 ώρ. 05 3 * Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το λιμάνι της

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΣΤΡΑΤΗΣ ΒΛΑΣΤΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού

Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από τη Νεολιθική έως και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού 2 ο Συνέδριο Μεταπτυχιακών Φοιτητών Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Κοινωνία και Οικονομία στην Ανατολική Μεσόγειο από

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Κέρος:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ. Κέρος: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Κέρος: Η ανασκαφή και η ερμηνεία των ευρημάτων της Ονοματεπώνυμο: Νικηβέλου Αιμιλία Α.Μ.: 7923

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 21 Μάρτιος :16 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :38

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 21 Μάρτιος :16 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 21 Μάρτιος :38 Η διασωθείσα μέχρι τους ιστορικούς χρόνους παράδοση, αλλά και τα πρώτα γραπτά κείμενα, οι πήλινες πινακίδες των αρχείων των μυκηναϊκών ανακτόρων, μας πληροφορούν για την ύπαρξη μικρών κρατών με αυστηρή

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ 22 Ιουνίου 2009 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr / info@diazoma.gr Στo πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ "8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΠΕΡΙΟΧΗ 8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ "8 ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ "8" ΝΗΣΙΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΓΑΥΡΙΟ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8020 ΦΑΣΣΑ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8040 ΓΡΗΑ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8050 ΤΟΥΡΛΙΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ ΑΕΦ 8060 ΔΥΣΒΑΤΟ ΤΗΝΟΥ ΑΕΦ 8110 ΛΙΒΑΔΑ ΤΗΝΟΥ ΑΕΦ 8140 ΑΡΜΕΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται

ΜΑΘΗΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται ΜΑΘΗΜΑ 1 Π. Γ Κ Ι Ν Η Σ 1. Να γνωρίζεις τις έννοιες γεωγραφικό πλάτος, γεωγραφικό μήκος και πως αυτές εκφράζονται 2. Να μπορείς να δώσεις την σχετική γεωγραφική θέση ενός τόπου χρησιμοποιώντας τους όρους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑΣ γ γυμνασίου

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑΣ γ γυμνασίου 1 ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑΣ γ γυμνασίου 2 Σχετικά με την εργασία Τάξη : γ γυμνασίου Μάθημα : Βιωματικές Δράσεις Θέμα : Τοπική Ιστορία Αρχαίος Πειραιάς Υπεύθυνη καθηγήτρια : Μαραθεύτη Μ. 3 Η Ηετιώνεια

Διαβάστε περισσότερα

Η3η χιλιετία π.χ., περίοδος γνωστή και ως Πρώιμη Εποχή του Χαλκού ή ως Πρώιμη Χαλκοκρατία,

Η3η χιλιετία π.χ., περίοδος γνωστή και ως Πρώιμη Εποχή του Χαλκού ή ως Πρώιμη Χαλκοκρατία, ΚΟΡΦΑΡΙ ΤΩΝ ΑΜΥΓΔΑΛΙΩΝ (ΠΑΝΟΡΜΟΣ) ΝΑΞΟΥ. ΜΙΑ ΟΧΥΡΩΜΕΝΗ ΠΡΩΤΟΚΥ Κ Λ ΑΔΙΚ Η ΑΚ Ρ ΟΠΟΛΗ Αναστασία Αγγελοπούλου Εισαγωγ ή Η3η χιλιετία π.χ., περίοδος γνωστή και ως Πρώιμη Εποχή του Χαλκού ή ως Πρώιμη Χαλκοκρατία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Νέες Πολιτείες ΙΙΙ : Λαχανόκηποι Μενεμένης Στα ενδιάμεσα όρια της πόλης Στην περιοχή Λαχανόκηποι, που ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Μενεμένης, εντοπίστηκε ένας τρίτος, εντελώς νέος για τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 15 Γ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΘΗΝΑ Στην Αθήνα διεξήχθησαν κατά τα έτη 20002010 συνολικά 298 σωστικές ανασκαφές σε οικόπεδα ιδιωτών ή σε δημόσια έργα (ΜΕΤΡΟ) και πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.1: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» -Η εφαρμογή του συστήματος κατά την Προϊστορία Δρ Σταματίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ

Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ Φθινοπωρινή Κρήτη: Ηράκλειο-Κνωσός ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΝΩΣΟΣ Ένας από τους ωραιότερους αρχαιλογικούς χώρους της Ελλάδας, βρίσκεται στα περίχωρα της Κρητικής μεγαλούπουλης. Είναι ο αγαπημένος μας γιατί πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ: Από το Παρελθόν στο Μέλλον

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ: Από το Παρελθόν στο Μέλλον ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ: Από το Παρελθόν στο Μέλλον Μαρία - Γεωργία Δ. ΣΠΑΡΤΙΝΟΥ Δρ. Βιολόγος, Υπεύθυνη Π.Ε Δευτ/θμιας Εκπ/σης Κυκλάδων 12/21/2013 ΚΠΕ Λαυρίου, Δεκέμβριος 2013 Φυσικοί Πόροι Φυσικός πόρος ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχαιολογία των πόλεων των Κυκλάδων

Η αρχαιολογία των πόλεων των Κυκλάδων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΥΑΙΝΑ ΡΑΟΥΖΑΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η αρχαιολογία των πόλεων των Κυκλάδων Επόπτης : Αλ. Μαζαράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Οικισμός αρχαιότερης και μέσης νεολιθικής στα Ρεβένια Κορινού. Πρώτα αποτελέσματα της μελέτης της κεραμικής.

Οικισμός αρχαιότερης και μέσης νεολιθικής στα Ρεβένια Κορινού. Πρώτα αποτελέσματα της μελέτης της κεραμικής. Ντ. Ούρεμ-Κώτσου, Ά. Παπαϊωάννου, T. Silva, Φ. Αδακτύλου, Μ. Μπέσιος Οικισμός αρχαιότερης και μέσης νεολιθικής στα Ρεβένια Κορινού. Πρώτα αποτελέσματα της μελέτης της κεραμικής. Στην εργασία αυτή επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΥΚΑΚΗ ΑΘΗΝΑ Τα ανοιχτά αγγεία με οπές στο χείλος από τον νεολιθικό οικισμό της Φτελιάς Μυκόνου. ΚΥΡΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Μεταλλουργία Πρώιμη Εποχή Χαλκού 3.200 2.000 π.χ. Αντίθετα με την Νεολιθική, στην Πρώιμη Χαλκοκρατία επισημαίνονται: 1) συχνότερες μεταλλουργικές δραστηριότητες. 2)παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Βιβλίου. Δημήτρης Γερμανός Τμήμα Επιστήμων Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Παρουσίαση Βιβλίου. Δημήτρης Γερμανός Τμήμα Επιστήμων Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Επιστημονική Επετηρίδα, Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τόμος 8 (2015) Παρουσίαση Βιβλίου Ρέντζου, Κ., Σακελλαρίου, Μ. (2014). Ο χώρος ως παιδαγωγικό πεδίο σε προσχολικά περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΕΧΝΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΕΧΝΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΕΧΝΗ Κυκλαδικός πολιτισµός ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΤΕΧΝΗ Την ονοµασία Κυκλάδες χρησιµοποίησαν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς για να χαρακτηρίσουν το πυκνό σύµπλεγµα των µικρών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα / / Το Ανοιχτό Πανεπιστημιακό Πρόγραμμα «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ στην Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Ιστορία της Τέχνης» φιλοδοξεί να φέρει σε επαφή το της Φιλοσοφικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Καστρί Σύρου. Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία π.χ.

Καστρί Σύρου. Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία π.χ. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015 Φιλοσοφική Σχολή Εξάμηνο: Η Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ Μινωικός πολιτισμός ΙΣΤΟΡΙΑ Κ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ σελ. βιβλ. 60-97 Μινωικός πολιτισμός Γενικές πληροφορίες Τι είναι ο Μινωικός πολιτισμός; Μινωικός πολιτισμός είναι ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε την εποχή του χαλκού στην Κρήτη και φέρει

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση από Χαλκολιθική σε Εποχή του Χαλκού ή Πολιτισμός της Φιλιάς: /2300 π.χ. Πρώιμη Χαλκοκρατία ή Πρωτοκυπριακή Περίοδος: π.χ.

Μετάβαση από Χαλκολιθική σε Εποχή του Χαλκού ή Πολιτισμός της Φιλιάς: /2300 π.χ. Πρώιμη Χαλκοκρατία ή Πρωτοκυπριακή Περίοδος: π.χ. Μετάβαση από Χαλκολιθική σε Εποχή του Χαλκού ή Πολιτισμός της Φιλιάς: 2400 2350/2300 π.χ. Πρώιμη Χαλκοκρατία ή Πρωτοκυπριακή Περίοδος: 2300 1900 π.χ. Πρωτοκυπριακή Ι: 2300 2100 π.χ. Πρωτοκυπριακή ΙΙ: 2100

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικοί πολιτισμοί του Αιγαίου

Προϊστορικοί πολιτισμοί του Αιγαίου Περίληψη : Χρονολόγηση εποχή του Λίθου Μυκηναϊκοί χρόνοι Γεωγραφικός Εντοπισμός Αρχιπέλαγος του Αιγαίου 1. Εισαγωγή Το Αιγαίο γεωφυσικά αποτελεί ένα κλειστό πέλαγος της Μεσογείου, όταν όμως εστιάσει κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 1: Aντικείμενο και εννοιολογικοί προσδιορισμοί Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 ΑΥ-21 ΛΟΓΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ / ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΓΙΑΣ - ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-24 ΟΣΤΕΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥ-26 ΛΟΓΙΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΔΡΙΒΑΛΙΑΡΗ 14/06/201 11.00 ΑΥΕ-30

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων.

Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων. Μία νέα οπτική στο τοπίο και στην οικιστική οργάνωση της Νεολιθικής Θεσσαλίας μέσα από τη συνεισφορά των γεωφυσικών διασκοπήσεων. Σαρρής Απόστολος, Καλογηροπούλου Εβίτα, Kalayci Tuna, Simon François, Donati

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γραφείο Χωρικού Σχεδιασμού και Αυτοδιοίκησης ΜΑΡΙΑ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΑΚΙΡΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ

ΔΥΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ ΔΥΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΛΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ ΣΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ Ήταν απόφαση του Heinrich Schliemann να ανασκάψει στον λόφο του Hisarlik το 1870 σε μια προσπάθεια να αποδείξει ότι ο επικός μύθος του Ομήρου

Διαβάστε περισσότερα

Μια βόλτα στην αρχαία Κέα. Μαρία Καγιάφα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Μια βόλτα στην αρχαία Κέα. Μαρία Καγιάφα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Μια βόλτα στην αρχαία Κέα Μαρία Καγιάφα Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Ένα πανέμορφο νησί των δυτικών Κυκλάδων, ανάμεσα στην ακτή της Αττικής, την Κύθνο, την Άνδρο και τη Σύρο Έκταση: 131 τ.χμ

Διαβάστε περισσότερα