ΜΥΪΚΗ ΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΥΪΚΗ ΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣ"

Transcript

1 ρ ΠΑΞΙΝΟΣ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ Εργοφυσιολόγος Καθηγητής Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων ΜΥΪΚΗ ΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣ Ο µυϊκός ιστός καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος του ανθρώπινου σώµατος. Αντιπροσωπεύει το 40% του συνολικού βάρους του και είναι οργανωµένος σε πολλές υποµονάδες, που ονοµάζουµε µυς. Είναι διασπαρµένοι στο ανθρώπινο σώµα, έχοντας ένα συγκεκριµένο έργο ο καθένας, συµβάλλοντας έτσι στην πολυπλοκότητα των κινήσεων που εµφανίζει το ανθρώπινο σώµα. Κάθε µυς αποτελείται από έναν ικανό αριθµό µυϊκών ινών που εκτείνονται από τον ένα τένοντα του µυός µέχρι τον άλλο. Για να µπορέσούµε να κατανοήσουµε την απόδοση του µυός, είναι πρωταρχικής σηµασίας να γνωρίζουµε τη µηχανική συµπεριφορά της µεµονωµένης µυϊκής ίνας. Η πρόοδος των εργαστηριακών τεχνικών µας επιτρέπει να διερευνήσουµε, µε αρκετή ακρίβεια, τη µηχανική συµπεριφορά της αποµονωµένης µυϊκής ίνας, η οποία προηγουµένως έχει προπαρασκευασθεί ανάλογα. Ιδιαίτερα σηµαντικό είναι το γεγονός ότι η εργαστηριακή διερεύνηση (αποµονωµένη µυϊκή ίνα) προσφέρει τη δυνατότητα αξιολόγησης σε σταθερό µήκος σαρκοµερίου, παράµετρο µε µεγάλη συµβολή στην ορθότητα των αποτελεσµάτων. Η παρουσίαση αναφέρεται στην αρχιτεκτονική κατασκευή του µυός, στον τρόπο µε τον οποίο παράγεται η τάση στο εσωτερικό του, στις κινητικές µονάδες και τα χαρακτηριστικά τους και τέλος σε παραµέτρους που διαφοροποιούν την εξωτερική παραγωγή δύναµης ανάλογα µε τις συνθήκες συστολής του( εγκάρσια διατοµή του µυός και διάταξη των µυϊκών ινών, µηχανικό µοντέλο του µυός, τύποι µυϊκής συστολής, µηκοδυναµική ικανότητα, ελαστικά στοιχεία του µυός και ηλεκτροµηχανική καθυστέρηση, η ταχοδυναµική ικανότητα.) Αρχιτεκτονική κατασκευή του µυός Όπως αναφέρθηκε εισαγωγικά, ένας µυς αποτελείται από αρκετές µυϊκές ίνες τοποθετηµένες σε παράλληλη διάταξη µεταξύ τους. Κατά τον ίδιο τρόπο, κάθε µυϊκή ίνα αποτελείται από πολλές υποµονάδες που ονοµάζονται µυοϊνίδια και έχουν την ίδια διάταξη µε αυτή των µυϊκών ινών στο µυ (σχήµα 1). Τα µυοϊνίδια περιέχουν τα

2 συσταλτά στοιχεία του µυός και για το λόγο αυτό είναι τα υπεύθυνα όργανα για την ενεργητική συστολή και κατ επέκταση την παραγωγή της δύναµης. Βασική λειτουργική µονάδα του µυοϊνιδίου είναι το σαρκοµέριο. Πολλά σαρκοµέρια µαζί τοποθετηµένα σε διάταξη «εν σειρά», σχηµατίζουν το µυοϊνίδιο

3 Βασικά στοιχεία του σαρκοµερίου είναι δυο ζεύγη νηµατίων, µε διαφορετικό πάχος και τέλεια οργάνωση στη διάταξη τους (σχήµα 1). Η τµηµατική διάταξη τους στο σαρκοµέριο είναι τέτοια, ώστε, ανάλογα µε την επικάλυψη τους, να εµφανίζουν σκούρες και ανοιχτόχρωµες περιοχές στο µυοϊνίδιο. Οι διαγραµµίσεις αυτές είναι υπεύθυνες για την ονοµασία του σκελετικού µυός και ως γραµµωτού. Το παχύτερο νηµάτιο καταλαµβάνει τις σκούρες περιοχές και αποτελείται από ινώδη πρωτεΐνη, που ονοµάζεται µυοσίνη (σχήµα 2) (Hanson and Huxley, 1953; Hasselbach, 1953). Το δεύτερο ζεύγος νηµατίων αποτελείται κυρίως από σφαιρική πρωτεΐνη, την ακτίνη. Ή αλληλεπίδραση των νηµατίων αυτών είναι υπεύθυνη για τη συστολή του µυός και κατ επέκταση την παραγωγή της δύναµης. Ο βαθµός αλληλεπίδρασης τους καθορίζεται από την τροποµυοσίνη και την τροπονίνη, που βρίσκονται τοποθετηµένες επάνω στο νηµάτιο της ακτίνης, όπως φαίνεται στο σχήµα 3. Υπόθεση ολίσθησης των µυονηµατίων Η γνώση µας για την αρχιτεκτονική κατασκευή του σαρκοµερίου, όπως αυτή αναφέρθηκε παραπάνω και παρουσιάσθηκε στα σχήµατα 1,2 και 3. προέρχεται κατά κύριο λόγο από τις εργασίες των H.E. Huxley και J. Hanson (Hanson and Huxley, 1953; Huxley, 1953, Hanson and Huxley, 1954). Η παρατήρηση τους ότι το λεπτό και παχύ νηµάτιο του σαρκοµερίου διατηρούν το µήκος τους κατά τη µυϊκή συστολή, ενώ

4 η περιοχή της αλληλοεπικάλυψης τους αλλάζει µε το µήκος της µυϊκής ίνας, τους οδήγησε στο συµπέρασµα ότι η µυϊκή συστολή στηρίζεται στην ολίσθηση των νηµατίων. Στις ηµέρες µας η υπόθεση αυτή έχει τύχει γενικής αποδοχής. Σύµφωνα µε την παραπάνω υπόθεση, η δύναµη για την ολίσθηση αυτή προέρχεται από την δράση των εγκάρσιων γεφυρών της µυοσίνης, στην περιοχή όπου τα δύο νηµάτια αλληλεπικαλύπτονται (σχήµα 4). Σύµφωνα µε τα πειραµατικά δεδοµένα, οι εγκάρσιες γέφυρες έχουν επαναλαµβανόµενες επαφές µε το νηµάτιο της ακτίνης και κάθε µία από αυτές συµβάλλει στην παραγωγή δύναµης κατά τη συστολή. Η παραπάνω διαδικασία αρχίζει όταν η συγκέντρωση ασβεστίου γύρω από το µυοϊνίδιο αυξάνεται πάνω από ένα ορισµένο επίπεδο. Η ενέργεια για τη συνέχιση της δραστηριότητας των εγκάρσιων γεφυρών της µυοσίνης προέρχεται από την αποδόµηση της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP). Κινητικές µονάδες Το µικρότερο µέρος του µυός το οποίο µπορεί να ελεγχθεί ονοµάζεται κινητική µονάδα και αποτελείται από τον κινητικό νευρώνα και τις µυϊκές ίνες που νευρώνονται από αυτόν. Ο αριθµός των µυϊκών ινών µιας κινητικής µονάδας ποικίλλει (από ) ανάλογα µε το είδος των κινήσεων που εκτελούν. Οι µύες των δακτύλων, του προσώπου και των µατιών έχουν λιγότερες και βραχύτερες µυϊκές ίνες, ενώ µεγάλοι µύες όπως αυτοί των ποδιών, έχουν περισσότερες και µε µεγαλύτερος µήκος.

5 Ένας µυς αποτελείται από πολλές κινητικές µονάδες, που καθεµία νευρώνεται από διαφορετική νευρική απόληξη µε διαφορετικό επίπεδο διεγερσιµότητας. Άλλες κινητικές µονάδες απαιτούν ισχυρά ερεθίσµατα για να διεγερθούν ενώ άλλες όχι. Ανεξάρτητα µε το αν το επίπεδο διεγερσιµότητας είναι χαµηλό ή υψηλό, όταν το ερέθισµα το ξεπεράσει, τότε διεγείρονται όλες οι µυϊκές ίνες που αποτελούν την κινητική µονάδα. Ακολουθείται δηλαδή ο νόµος «όλον ή ουδέν». Η αύξηση της τάσης του µυός µπορεί να επιτευχθεί µε δύο τρόπους: α) την αύξηση της συχνότητας ερεθισµού µιας κινητικής µονάδας και β) τη διέγερση νέων κινητικών µονάδων µε υψηλότερο επίπεδο διεγερσιµότητας. Η επιστράτευση των κινητικών µονάδων ακολουθεί την «αρχή του µεγέθους», σύµφωνα µε την οποία οι µικρές κινητικές µονάδες διεγείρονται πρώτα και ακολουθούν οι µεγαλύτερες (Henneman, 1974) (σχήµα 5). Για το λόγο αυτό, κινήσεις µεγάλης ακρίβειας µπορούν να πραγµατοποιηθούν µόνο µε µικρή παραγωγή δύναµης, ενώ αντίθετα, σε κινήσεις που δεν απαιτούν µεγάλη ακρίβεια, παρουσιάζεται υψηλό επίπεδο παραγωγής δύναµης που προέρχεται από τη διέγερση µεγάλων κινητικών µονάδων. Όλες οι κινητικές µονάδες διεγείρονται και δέχονται νευρικά ερεθίσµατα σε µέγιστη συχνότητα κατά την εκούσια συστολή. Η ελάττωση της τάσης µέσα στο µυ ακολουθεί αντίστροφη πορεία. Πρώτα ελαττώνεται η συχνότητα και η λειτουργία των µεγαλύτερων κινητικών µονάδων και ακολουθούν κατά τον ίδιο τρόπο οι µικρότερες ( Milner-Brown and Stein, 1975). Οι ερευνητές έχουν καταλήξει στο συµπέρασµα ότι υπάρχουν δυο βασικές κατηγορίες κινητικών µονάδων µέσα σε κάθε µυ. Πρώτη κατηγορία είναι οι µικρές κινητικές µονάδες, βραδείας συστολής, που καλούνται και τονικές (τύπος I ). Από µεταβολικής πλευράς αποτελούνται από µυϊκές ίνες πλούσιες σε µιτοχόνδρια, ενώ

6 αιµατώνονται από ένα πλούσιο δίκτυο αιµοφόρων αγγείων. Έχουν όλες τις προϋποθέσεις για να αποδίδουν έργο αερόβια. Από την πλευρά της µηχανικής απόδοσης, παράγουν συστολές µε µικρή τάση, ενώ χρειάζονται µεγάλο χρονικό διάστηµα για την παραγωγή µέγιστης δύναµης (60 έως 120 msec). Αντίθετα, οι µεγάλες κινητικές µονάδες αποτελούνται από µυϊκές είναι που έχουν όλα τα χαρακτηριστικά για να παράγουν έργο αναερόβια. Παράγουν υψηλές τάσεις σε σύντοµο χρονικό διάστηµα (10 έως 50 msec, ταχείας συστολής) ενώ ονοµάζονται και φασικές κινητικές µονάδες (τύπος II ). Ανάλογα µε τη χηµική τους επεξεργασία, ο τύπος II χωρίζεται σε υποµονάδες (IIα και IIβ ) (Burke and Edgerton, 1975). Οι επιστήµονες διαθέτουν αρκετούς τρόπους για τη διερεύνηση του τύπου των µυϊκών ινών. Με την εισαγωγή της µυϊκής βιοψίας (Bergstrom, 1962), µικρά δείγµατα µυός µπορούν να αναλυθούν µε ειδική χηµική κατεργασία για το διαχωρισµό των µυϊκών ινών στους παραπάνω τύπους. Ακόµη, ερευνητές του τοµέα της βιοµηχανικής χρησιµοποιούν την παραγωγή της δύναµης (Milner-Brown και συν.,1973) και την ηλεκτροµυογραφία (Warmolts and Engel, 1973; Milner-Brown και συν., 1975) για να κατατάξουν τις µυϊκές ίνες στους παραπάνω τύπους. Η περιεκτικότητα ενός µυός σε ίνες βραδείας και ταχείας συστολής επηρεάζει τη µηχανική συµπεριφορά του. Ο µυς στον οποίο υπερτέρουν οι ίνες ταχείες συστολής διαθέτει βραχύτερη ηλεκτρονική καθυστέρηση, ταχύτερη ανάπτυξη της δύναµης και συντοµότερο χρόνο επαναφοράς στην ηρεµία. Άτοµα που διαθέτούν µυς µε υψηλά ποσοστά περιεκτικότητας σε ίνες ταχείας συστολής, παράγουν υψηλότερες µέγιστες ταχύτητες και υψηλότερα επίπεδα δύναµης για συγκεκριµένες ταχύτητες συστολής. Εγκάρσια διατοµή του µυός και διάταξη των µυϊκών ινών Η δύναµη ορίζεται ως η µέγιστη τάση που µπορεί να παράγει ένας µυς στη διάρκεια µιας συστολής. Στο µικροκατασκευαστικό επίπεδό του µυός, αυτό σχετίζεται µε τον αριθµό των εγκάρσιων γεφυρών της µυοσίνης, σε παράλληλη διάταξη, που µπορούν να αλληλεπιδράσουν µε την ακτίνη και να παράγουν τάση. Κάθε εγκάρσια γέφυρα είναι ένας αποµονωµένος παράγοντας παραγωγής τάσης. Σύµφωνα µε την υπόθεση ολίσθησης των µυονηµατίων, µε την παρουσία ATP και τη δραστηριοποίηση τους από τα ιόντα ασβεστίου, οι εγκάρσιες γέφυρες εµπλέκονται σε µια κυκλική διαδικασία σύνδεσης µε την ακτίνη, παραγωγή τάσης και κατόπιν αποδέσµευσης. Η κυκλική αυτή διαδικασία παραγωγής τάσης δεν είναι η ίδια για τους διαφορετικούς τύπους µυών (εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τον τύπο της βαριάς µεροµυοσίνης των εγκάρσιων γεφυριών). Υπάρχούν επίσης ερευνητικά στοιχεία τα οποία υποστηρίζουν ότι δεν παράγουν την ίδια τάση όλοι οι τύποι των εγκάρσιων γεφυρών. Ακόµα και κατά τη µέγιστη συστολή, ένα µέρος µόνο των εγκάρσιων γεφυρών δραστηριοποιείται κάθε στιγµή. Υπάρχουν λοιπόν και άλλοι παράγοντες, που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη όταν προσπαθούµε να εξηγήσόυµε τη µέγιστη παραγωγή τάσης στο αρχικό κατασκευαστικό επίπεδο του µυός. Πρακτικά µπορούµε να συσχετίσουµε τη µέγιστη παραγωγή τάσης ενός µυός µε την εγκάρσια διατοµή των µυϊκών ινών του (Morris, Tricker, 1967, Ikai and Futunaga, 1968, Ikai and Futunaga, 1970, Norman, 1977). Υποθέτοντας ότι ο αριθµός των µυοϊνιδίων των µυϊκών ινών δεν διαφέρει σηµαντικά, ο τρόπος αυτός είναι αρκετά ακριβής για την πρόβλεψη της τάσης που µπορεί να παράγει ένας µυς. Θα πρέπει βέβαια να υπολογίζουµε ότι ο εξωκυττάριος χώρος και η διάταξη των µυϊκών ινών διαφέρει από µυ σε µυ. Ως κύρια προσαρµογή σε προπονητικά προγράµµατα αύξησης της δύναµης, παρατηρούµε την αύξηση της

7 διαµέτρου της µυϊκής ίνας σε βάρος του εξωκυττάριου χώρου. Στην περίπτωση αυτή έχουµε αύξηση της εγκάρσιας διατοµής της µυϊκής ίνας, χωρίς όµως αυτή να φαίνεται και ως αύξηση της εγκάρσιας διατοµής του µυός. Όσον αφορά την διάταξη των µυϊκών ινών, αυτή διαφέρει ανάλογα µε το αν ο µυς είναι κατασκευασµένος για παραγωγή µέγιστης τάσης ή για παραγωγή υψηλού ρυθµού συστολής. Για παράδειγµα, για να αυξηθεί η ωφέλιµη εγκάρσια διατοµή, ορισµένοι µύες έχουν διάταξη µυϊκών ινών που αναφέρεται ως πτεροειδής ή πολυπτεροειδής. Η αναγκαστική επίπτωση µιας τέτοιας διάταξης των µυϊκών ινών είναι ότι το µήκος τους θα είναι βραχύτερο και αυτό σηµαίνει ότι ο µυς θα έχει ένα χαµηλότερο ρυθµό συστολής (Frost, 1973). Μηχανικό µοντέλο του µυός Στο µηχανικό µοντέλο του µυός (σχήµα 6) εµφανίζονται τρία κυρίως στοιχεία τα οποία επιδρούν στη µηχανική συµπεριφορά τόυ και διαµορφώνουν το τελικό αποτέλεσµα της συστολής. Αυτά είναι τα συσταλτά στοιχεία (Fc) και τα ελαστικά στοιχεία (Fc και Fp ). Το µοντέλο του µυός µπορεί να συµβάλει σηµαντικά στην ερµηνεία των δυναµικών ιδιοτήτων του µυός, όπως επίσης και στην κατανόηση της µηχανικής συµπεριφοράς του.

8 Τα συσταλτά στοιχεία (Fc) είναι η απεικόνιση των µυϊκών ινών, που είναι το ενεργητικό στοιχείο του µυός και κυρίως υπεύθυνο για την παραγωγή της δύναµης. Τα παράλληλα ελαστικά στοιχεία (Fp) αντιπροσωπεύουν τον συνδετικό ιστό που περιβάλλει κάθε µυϊκή ίνα, οµάδες µυϊκών ινών καθώς και ολόκληρο το µυ και επίσης της ελαστικότητα των εγκάρσιων γεφυρών (Huxley, 1974). Αντιστέκονται σε κάθε διάταση, συµπεριφέρονται δηλαδή όπως ένα ελατήριο. Τα ελαστικά στοιχεία σε σειρά (Fc) αναφέρονται κυρίως στους τένοντες των µυών που βρίσκονται σε διάταση «εν σειρά», τόσο µεταξύ τους όσο και µε τα συσταλτά και παράλληλα ελαστικά στοιχεία του µυός. Τέλος η τριβή (Τ), που συµβολίζεται µε ένα έµβολο στο µοντέλο, αντιπροσωπεύει την αντίσταση που αναπτύσσεται στον µυ, σε κάθε κίνηση των µυϊκών ινών του και η οποία προέρχεται κυρίως από το ενδοκυττάριο και εξωκυττάριο υγρό των µυϊκών κυττάρων. Τύποι µυϊκής συστολής Ανάλογα µε το εξωτερικό µηχανικό έργο ή τη διεύθυνση της δράσης, η µυϊκή συστολή δέχεται διαφορετικούς χαρακτηρισµούς. Όταν παρουσιάζεται εξωτερικό

9 µηχανικό έργο (κίνηση), η συστολή ονοµάζεται ισοτονική, ενώ όταν δεν παρουσιάζεται, αν και αναπτύσσεται εσωτερική τάση στο µυ, ονοµάζεται ισοµετρική. Η ισοτονική συστολή χωρίζεται σε δύο επιµέρόυς κατηγορίες, ανάλογα µε τη διεύθυνση του εξωτερικού έργου που παράγει. Στη µειοµετρική συστολή τα άκρα του µυός πλησιάζουν, καθώς συστέλλεται και για το λόγο αυτό το µηχανικό έργο χαρακτηρίζεται θετικό. Αντίθετα στη πλειοµετρική συστολή, τα άκρα του µυός αποµακρύνονται στη διάρκεια της συστολής. Στην περίπτωση αυτή το εξωτερικό µηχανικό έργο ονοµάζεται αρνητικό. Στην ισοµετρική συστολή τα άκρα του µυός µένουν αµετακίνητα και το εξωτερικό µηχανικό έργο είναι µηδενικό. Ένας µυς που συστέλλεται πλειο-µετρικά παράγει τη µεγαλύτερη δύναµη του σε σύγκριση µε τους άλλους δύο τύπους συστολής. Ή µειοµετρική συστολή παράγει τη µικρότερη δύναµη ενώ η ισοµετρική βρίσκεται στο ενδιάµεσο των δύο άλλων. Μηκοδυναµική ικανότητα του µυός Η βασική αυτή ικανότητα αναφέρεται στην παραγωγή της δύναµης του µυός σε σχέση µε το αρχικό µήκος του πριν από τη συστολή. Όπως φαίνεται και στο σχήµα 7 (ισοµετρική συστολή), ένας µυς παράγει τη µεγαλύτερη δύναµη του περίπου στο µήκος ηρεµίας του (Io ) και ίσως λίγο δεξιότερα (µικρή διάταση). Η εξήγηση για το σχήµα της καµπύλης βρίσκεται στις αλλαγές του σαρκοµερίου µέσα σε κάθε µυοϊνίδιο (Gordon και συν. 1966). Στο µήκος ηρεµίας, περίπου 2.0 µm µπορεί να λειτουργήσει ο µέγιστος αριθµός εγκάρσιων γεφυρών και έτσι υπάρχει η δυνατότητα µέγιστης παραγωγής δύναµης. Όσο ο µυς διατείνεται, η ακτίνη και η µυοσίνη αποµακρύνονται και ο αριθµός των εγκάρσιων γεφυρών που µπορούν να λειτουργήσουν ελαττώνεται µε αποτέλεσµα την πτώση της παραγωγής δύναµης. Σε πλήρη διάταση, περίπου 3,5 µm, σχεδόν καµία από τις εγκάρσιες γέφυρες δεν µπορεί να βρει τη θέση σύνδεσης της στην ακτίνη και έτσι η δύναµη πέφτει στο µηδέν. Αντίθετα, όσο ο µυς συσπειρώνεται (µήκος µικρότερο της ηρεµίας), παρουσιάζεται επικάλυψη των εγκάρσιων γεφυρών, µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται παρεµβολή στη δράση τους και εποµένως πτώση της παραγωγής δύναµης. Η πλήρης επικάλυψη έρχεται όταν το σαρκοµέριο έχει µήκος περίπου 1.5µm, οπότε παρουσιάζεται δραµατική πτώση της παραγωγής δύναµης, χωρίς όµως να φθάνει ποτέ σε µηδενική τιµή.

10 Στο ανθρώπινο σώµα, το διαφορετικό αρχικό µήκος του µυός αντιπροσωπεύει διαφορετικές γωνίες της άρθρωσης. Όταν η άρθρωση βρίσκεται σε πλήρη έκταση, οι εκτείνοντες µύες της άρθρωσης βρίσκονται σε θέση συσπείρωσης ενώ αντίθετα οι καµπτήρες σε θέση διάτασης. Ενδιάµεσες γωνίες της άρθρωσης δίνουν και διαφορετικό µήκος στους µυς. Το γεγονός αυτό, αν συνδυασθεί µε την µηκοδυναµική ικανότητα του µυός, δίνει διαφορετική δύναµη σε ένα µυ µε τη γωνία της άρθρωσης. Το γεγονός αυτό πρέπει να λαµβάνεται υπ όψη στη προπόνηση δύναµης. Ένα σταθερό βάρος δε φορτίζει το µυ κατά τον ίδιο τρόπο σε όλο το εύρος της άρθρωσης. Στις αρχικές και τελικές µοίρες του εύρους τροχιάς της άρθρωσης επιβαρύνει περισσότερο το µυ σε σχέση µε τις µεσαίες µοίρες ή αντίστοιχα το βάρος φαίνεται «ελαφρύτερο» στις µεσαίες µοίρες. Για το λόγο αυτό έχουν επινοηθεί ειδικές τροχαλίες στα µηχανήµατα προπόνησης (σχήµα 8) οι οποίες µε αλλαγές στον άξονα εφαρµογής της δύναµης, εναλλάσσουν τεχνητά την εφαρµοζόµενη επιβάρυνση ώστε να προσφέρουν οµοιοµορφία φόρτισης σε όλο το εύρος της άρθρωσης. Το πρόβληµα αυτό φυσικά δεν εµφανίζεται στα ισοκινητικά δυναµόµετρα. Εκεί ο δοκιµαζόµενος εφαρµόζει πάντοτε µέγιστη δύναµη και η εναλλαγή της επιβάρυνσης γίνεται µε τη διαφοροποίηση της γωνιακής ταχύτητας.

11 Στην περίπτωση της ισοτονικής συστολής, η µηκοδυναµική ικανότητα του µυός µεταβάλλεται από τη δράση των παράλληλων ελαστικών στοιχείων του µυός (Fp). Η συµπεριφορά τους µοιάζει µε αυτή ενός ελατηρίου ή ενός ελαστικού επιδέσµου. Έτσι όταν ο µυς βρίσκεται σε ηρεµία, καµία επίδραση δεν εµφανίζεται από την πλευρά των παράλληλων ελαστικών στοιχείων. Στην περίπτωση όµως διάτασης του µυός, αναπτύσσεται τάση στα Fp και η ενέργεια αυτή αθροίζεται στη δράση των συσταλτών στοιχείων µε αποτέλεσµα την αλλαγή της µηκοδυναµικής καµπύλης του µυός (σχήµα 9). Η καµπύλη Ft αντιπροσωπεύει την αθροιστική ενέργεια που παράγεται από την συνδυασµένη δράση των συσταλτών και παράλληλων ελαστικών στοιχείων. ιαφορετική από τη γραµµική σχέση (µέχρι ενός σηµείου) µήκους-δύναµης που παρουσιάζουν τα ελατήρια, είναι η µηκοδυναµική σχέση των παράλληλων ελαστικών στοιχείων, που φαίνεται να µην ακολουθεί τη γραµµικότητα αυτή (σχήµα 9, καµπύλη Fp). Η παθητική αυτή προσφορά ενέργειας, από την πλευρά των παράλληλων ελαστικών στοιχείων, παρουσιάζεται πάντα, αλλά η ενεργητική παραγωγή δύναµης από τα συσταλτά στοιχεία ελέγχεται βουλητικά. Η καµπύλη που παρουσιάσθηκε στο σχήµα 9 αντιπροσωπεύει τη µέγιστη εκούσια συστολή. Στο σχήµα 10 παρουσιάζονται οι καµπύλες της µηκοδυναµικής ικανότητας του µυός σε διαφορετικά ποσοστά της µέγιστης βουλητικής συστολής.

12 Ελαστικά στοιχεία σε σειρά και ηλεκτροµηχανική καθυστέρηση Η σχετική ταχύτητα επιµήκυνσης των ελαστικών στοιχείων σε σειρά (ΕΣΣ) φαίνεται να είναι κύριος παράγοντας εµφάνισης της ηλεκτροµηχανικής καθυστέρησης (ΗΜΚ) του µυός, που ορίζεται ως η χρονική διαφορά που παρουσιάζεται µεταξύ της εµφάνισης της ηλεκτροµυογραφικής δραστηριότητας και της τάσης του µυός. Άλλοι παράγοντες που φαίνεται να επιδρούν είναι η µεταβίβαση του ηλεκτρικού δυναµικού του µυός από το Τ-σύστηµα σωληνίσκων, η απελευθέρωση του ασβεστίου από το σαρκοπλασµατικό δίκτυο και ο σχηµατισµός των εγκάρσιων γεφυρών µεταξύ ακτίνης και µυοσί-νης, παράγοντες όµως που υπολείπονται κατά πολύ σε σπουδαιότητα σε σύγκριση µε την επίδραση των ΕΣΣ. Όπως φαίνεται και στο σχήµα 11, στην ισοµετρική συστολή η παραγωγή της δύναµης είναι αποτέλεσµα της συστολής των συσταλτών στοιχείων του µυός που µεταβιβάζεται στα ΕΣΣ τα οποία και διατείνονται (Braunwald και συν., 1967). Σε ισοτονική συστολή, πρώτα πραγµατοποιείται µια ισοµετρική συστολή µικρής χρονικής διάρκειας. Αφού τα ΕΣΣ διαταθούν, ακολουθεί η µετακίνηση του φορτίου που βρίσκεται στο άκρο του µυός, µόνο όταν η δύναµη έλξης των συσταλτών στοιχείων επάνω στα ΕΣΣ γίνει ίση ή µεγαλύτερη του βάρους του φορτιού. Η ηλεκτροµηχανική καθυστέρηση είναι µικρότερη στη πλειοµετρική συστολή σε σύγκριση µε τη µειοµετρική (Komi, 1973, Komi και Cavanagh, 1977). Αυτό

13 εξηγείται µε το ότι στην πλειοµετρική συστολή η φορά της ταχύτητας διάτασης των ΕΣΣ είναι η ίδια µε αυτή της δράσης των συσταλτών στοιχείων ενώ αντίθετη είναι στη µειοµετρική. Είναι και αυτός ένας από τους λόγους για τους οποίους η πλειοµετρική συστολή αποδίδει µεγαλύτερη παραγωγή δύναµης. Ταχοδυναµική ικανότητα του µυός Είναι µια από τις βασικότερες µηχανικές ιδιότητες του µυός και παρουσιάζει τη σχέση που υπάρχει µεταξύ της παραγωγής δύναµης και της ταχύτητας συστολής του µυός. Από το σχήµα 12 φαίνεται ότι η δύναµη που παράγει ένας µυς µειοµετρικά ή πλειοµετρικά, εξαρτάται από την ταχύτητα συστολής του. Επίσης, ενώ κατά τη µειοµετρική συστολή όσο αυξάνεται η ταχύτητα βράχυνσης, ελαττώνεται η παραγωγή δύναµης, το αντίθετο συµβαίνει µε την πλειοµετρική συστολή (Komi, 1973). Στο σχήµα 13 παρουσιάζεται η διαµόρφωση της ταχυδυναµικής καµπύλης ανάλογα µε το ποσοστό της έντασης της συστολής. Κατά τη µειοµετρική συστολή, η ελάττωση της παραγωγής δύναµης οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες. Πρωταρχικός φαίνεται να είναι η πτώση της τάσης καθώς οι εγκάρσιες γέφυρες, στο συσταλτό µέρος του µυός, αποδεσµεύονται και κατόπιν σχηµατίζονται πάλι σε θέση µεγαλύτερης συσπείρωσης του µυός. Ένας δεύτερος παράγοντας φαίνεται να είναι η εσωτερική τριβή που παρουσιάζεται από τα υγρά που υπάρχουν στο µυ, στα συσταλτά αλλά και τα ελαστικά στοιχεία του. Η εσωτερική αυτή τριβή απαιτεί εσωτερική δύναµη για να υπερνικηθεί, µε αποτέλεσµα να παρουσιάζεται µικρότερη δύναµη στον τένοντα. Λίγες έρευνες έχουν διερευνήσει την πλειοµετρική συστολή σε σχέση µε τη δύναµη που παράγει στις διάφορες ταχύτητες συστολής. Ο λόγος είναι η δυσκολία αλλά και η επικινδυνότητα της πειραµατικής διαδικασίας και όχι η µικρότερη σπουδαιότητα της σε σχέση µε την απόδοση. Οι λόγοι για τους οποίους η δύναµη

14 αυξάνει µε την αύξηση της ταχύτητας της πλειοµετρικής συστολής, είναι περίπου οι ίδιοι µε αυτούς της µειοµετρικής. Η δύναµη η οποία απαιτείται για το διαχωρισµό των εγκάρσιων γεφυρών είναι µεγαλύτερη από αυτή που απαιτείται για να συγκρατήσει στη σταθερή θέση σύζευξης, όπως στην ισοµετρική συστολή και η δύναµη αυτή αυξάνει µε την αύξηση της ταχύτητας επιβράδυνσης. Επίσης και στη πλειοµετρική συστολή η τριβή υπάρχει πάλι. Επειδή όµως η φορά της συστολής έχει αντιστραφεί, πρέπει να αναπτύσσεται µεγαλύτερη δύναµη στο τένοντα για να υπερνικήσει τη τριβή αυτή. Η ταχοδυναµική καµπύλη που παρουσιάσθηκε στο σχήµα 12 έχει διαµορφωθεί πριν από πολλές δεκαετίες, από πειράµατα σε αποµονωµένο µυ (Hill, 1983). Στην περίπτωση όπου πολλές µυϊκές οµάδες συµβάλλουν στην κίνηση (όπως συµβαίνει πράγµατι στο ανθρώπινο σώµα) ερευνητές αναφέρουν ότι το σχήµα της ταχοδυναµικής καµπύλης παραµένει όµοιο µε αυτό του αποµονωµένου µυός είτε µε εναλλασσόµενο ταχύτητα (Wikie, 1950) είτε µε σταθερή (Komi, 1973;Thorstensson και συν., 1976.Το 1978 οι Perrine και Edgerton διερεύνησαν την ταχοδυναµική ικανότητα του µυός (εκτείνοντες της κνήµης), χρησιµοποιώντας ισοκινητικό δυναµόµετρο, και παρουσιάζουν διαφορετική καµπύλη (σχήµα 14, διακεκοµµένη γραµµή) στην οποία φαίνεται ότι η µέγιστη δύναµη που µπορεί να παράγει µια οµάδα µυών είναι περίπου το 50% της µέγιστης που παρουσιάζεται σε πειράµατα από αποµονωµένο µυ. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συµπέρασµα ότι ο περιορισµός αυτός της παραγωγής δύναµης οφείλεται σε αυξηµένη νευρική προστασία.

15 Συµπεράσµατα Στην παρουσίαση αυτή έγινε µία προσπάθεια αναφοράς στις βασικότερες µηχανικές ιδιότητες του µυός. Παράλληλα, στηριζόµενοι στη µέχρι σήµερα υπάρχουσα βιβλιογραφία, παρουσιάσθηκαν εξηγήσεις των λόγων για τους οποίους ο µυς ακολουθεί αυτή τη συµπεριφορά επηρεαζόµενος από τους παράγοντες που αναλύθηκαν.

16 Φαίνεται λοιπόν ότι η εξωτερική παραγωγή δύναµης από ένα µυ, διαφοροποιείται από ορισµένους κατασκευαστικούς µηχανικούς παράγοντες όταν αυτοί ισχύουν. Η γνώση των παραγόντων αυτών είναι πρωταρχικής σηµασίας για το σχεδιασµό αποδοτικών προγραµµάτων προετοιµασίας του µυός για αθλητική απόδοση ή γενικά για την ανάπτυξη της αποτελεσµατικότητας του κατά τη µυϊκή συστολή. Όταν λαµβάνονται υπόψη κατά το σχεδιασµό προπονητικών προγραµµάτων οι παραπάνω παράγοντες, περιορίζεται επίσης σηµαντικά και η πιθανότητα τραυµατισµού. Ο τραυµατισµός, ακόµη και ο ελαφρύτερος σε έκταση ή σηµαντικότητα, επιφέρει συνήθως καταστροφικά αποτελέσµατα στην απόδοση των προπονητικών προγραµµάτων, για λόγους που δεν συµπεριλαµβάνονται στους σκοπούς της παρουσίασης. Τέλος ο αυτοσχεδιασµός του προπονητή επάνω σε αυτούς τους παράγοντες και ανάλογη αξιοποιήση τους κατά περίπτωση, βοηθούν προς την κατεύθυνση της πολύπλευρης προετοιµασίας του µυός µε αποτέλεσµα τη µεγιστοποιήση της συνολικής ανάπτυξης του. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Bergstrom J. (1962): Muscle electrolytes in man, Scan.J.Clin.Lab.Invest., Suppl.68 Braunwald E., J.Ross and E.H.Sonnenblick (1967): Mechanisms of contraction of normal and failing heart, New England J.Mead., 277: Burke R.E and V.R. Edgerton (1975): Motor unit properties and selective involvement nt in movement, Exer.Sports Sci.Rev., 3: Di Prampero, P.E. (1985): Metabolic and circulatory limitations to VO2max at the whole animal level.j.of Experimental Biology, 115, Ebashi, S. (1980): Regulation of muscle contraction, Proceeding of the Royal Society B., 207, Edman, K.A.P. (1988): Double hyperbolic force-velocity relation in frog muscle fibers, J.of Physiology, 404, Frost H.M. (1973): Orthopaedic Biomechanics, Charles C. Thomas, Springfield, IL. Gordon A.M., A.F.Huxley and F.J.Julian (1966): The variation in isometric tension with sarcomere length in vertebrate muscle fibers, J. Physiol., 184:170 Henneman E. (1974): Organization of the spinal cord. In medical Physiology Ed. By Y.B. Mountcastle, 13 th ed., Vol.1. CY.Mosby, St. Louis. Hanson J. and Huxley H.E. (1953): The structural basis of the cross-striations in muscle, Nature, Hasselbach WL. (1953): Elektronmikroskopische Untersuchungen an Muskelfibrillen bei totaler und partieller Extraktion des L-Myosins, Zeitschrift für Naturforschung. 8b, Hill A.V. (1938): The heat of shortening and the dynamic constants of muscle, Proc.R.Soc.Lond.,126B:

17 Huxley A.F. (1953): Electron-microscope studies of the organization of the filaments in striated muscle, Biochimica et Biophysica Acta, 12,387. Huxley H.E. ans Hanson J. (1954): Changes in the cross striations of muscle during contraction and stretch and their structural interpretation, Nature, 173, Huxley A.F. (1974): Muscular contraction, J.Physiol. (London) 243:1-43 Ikai M.and Fukunaga T. (1968): Calculation of muscle (strength per unit crosssectional area of human muscle by means) of ultrasonic measurement, Int Z. angew. Physiol., 26, Ikai M.and Fukunaga T. (1970): A study of training effect on strength per unit cross-sectional of muscle by means of ultrasonic measurement, Int.Z.argew. Physiol., 28, Komi P.V. (1973): Measurement of the force-velocity relationships in human muscle under concentric and eccentric contractions, In Biomechanics III, Ed.by S. Cergniglini, Karger, Basel, Komi P.V. and P.R.Cavanagh (1977): Electromechanical delay in human skeletal muscle, Med.Sci.Sports, 9:49. Komi P.V. (1979): Neuromuscular performance: Factors influencing force and speed production, Scand.J.Sci., 1:2-25. Milner-Brown H.S., R.B.Stein and R.Yemm (1973): The orderly recruitment of human motor units during voluntary isometric contractions, J.Physiol.., 230: Milner-Brown H.S., R.B.Stein (1975): The relation between the surface electrotomyogram ad muscular force, J.Physiol., 246: Moris C.B. (1949): The measurement of the strength of the muscle relative to its cross section, Res.Q.20, Norman R.W. (1977): The use of electromyography in the calculation of dynamic joint torque, (Doct.thesis), Pennlylanamia State University, State College, PA Perrine J.J. and V.R.Edgerton (1978): Muscle force-velocity and power-velocity relationships under isokinetic loading, Med.Sci.Sports, 10(3): Singh M. and V.Karpovich (1966): Isotonic and isometric forces of forearm flexors and extensors, J. Appl.Physiol., 21:1435 Thorstensson A., G.Grimby and J.Karlsson (1976): Force-velocity relations and fiber composition in human knee extensor muscles,j.appl.physiol. 40(1):12-16 fiber. Tricker R.A.R and Tricker B.J.K. (1967): The science of movement, Mills and Boon, London.

18 Warmolts J.R and W.K.Engel (1973): Correlation of motor unit behaviour with histochemical myofiber type in human by open biopsy electromyography, In New Developments in Electromyography and Clinical Neurophysiology, Ed.by J.E.Eesmedt,Vol. 1.,Karger,Basel. Wikie D.R, (1950): The relation between force and velocity in human muscle, J.Physiol, 110: Winter D.A. (1979): Biomechanics of human movements, John Wiley and Sons, New York.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εμβιομηχανική. Σοφία Ξεργιά PT, MSc, PhD

Εμβιομηχανική. Σοφία Ξεργιά PT, MSc, PhD Εμβιομηχανική Σοφία Ξεργιά PT, MSc, PhD Λειτουργία των σκελετικών μυών Γραμμή έλξης Γωνία πρόσφυσης Είδη συστολής Επίδραση της βαρύτητας Μηκοδυναμική σχέση Ταχοδυναμική σχέση Ελαστικές ιδιότητες Γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κινητικής μονάδας

Η έννοια της κινητικής μονάδας Η έννοια της κινητικής μονάδας Ταξινόμηση των μυϊκών ινών με βάση τις συσταλτές τους ιδιότητες και την αντίσταση στην κόπωση Χαρακτηριστικά Ταξινόμηση των μυϊκών ινών με βάση τα συνολικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

στοιχεία Βιο-μηχανική:

στοιχεία Βιο-μηχανική: : ορισμός Ως δύναμη ορίζεται η επίδραση, η οποία ασκούμενη σε ένα σώμα προκαλεί είτε μεταβολή στην κινητική του κατάσταση, είτε ταυτόχρονα και μεταβολή στην μορφή του. επιταχύνουν ή/και παραμορφώνουν σώματα.

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ XANIA ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ., PhD.,Κ.Φ.Α., ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία!

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία! Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... Απόλαυσε την επιτυχία! H ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣ Η εταιρεία Life-Ergo δημιουργήθηκε με σκοπό να προσφέρει πλήρεις και ολοκληρωμένες λύσεις στο χώρο του αθλητισμού. Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD)

Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD) Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD) Γρηγόρης Μπογδάνης, Ph.D Τ.Ε.Φ.Α.Α. Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τεχνική υποστήριξη & Συνεργασία: Σ. Μεθενίτης,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

94 Η χρήση των νευρωνικών µοντέλων για την κατανόηση της δοµής και λειτουργίας τού εγκεφάλου. = l b. K + + I b. K - = α n

94 Η χρήση των νευρωνικών µοντέλων για την κατανόηση της δοµής και λειτουργίας τού εγκεφάλου. = l b. K + + I b. K - = α n Nευροφυσιολογία Η μονάδα λειτουργίας του εγκεφάλου είναι ένας εξειδικευμένος τύπος κυττάρου που στη γλώσσα της Νευροφυσιολογίας ονομάζεται νευρώνας. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο αποκαλύπτει ότι ο ειδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου 2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου Στόχοι κατανόησης: Διαφορά δυναμικού της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρικού κυττάρου: Τί είναι; Πώς δημιουργείται; Ποιά είδη διαφοράς δυναμικού της μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα προς ανάλυση: Κινηµατική ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

Θέµατα προς ανάλυση: Κινηµατική ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ «Αρχές Βιοκινητικής» Μάθηµα του βασικού κύκλου σπουδών (Γ εξάµηνο)

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΛΕΞΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑ ΙΣΗΣ. Νίκος Αγγελούσης, Επ. Καθηγητής

Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΛΕΞΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑ ΙΣΗΣ. Νίκος Αγγελούσης, Επ. Καθηγητής Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΛΕΞΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΑ ΙΣΗΣ Νίκος Αγγελούσης, Επ. Καθηγητής Γενικά Οι ικανότητες για στάση και για βάδισµα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 9 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 6 : Τηλ.: 076070 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΥΚΕΙΟΥ 009 ΘΕΜΑ Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

υναµική στο επίπεδο.

υναµική στο επίπεδο. στο επίπεδο. 1.3.1. Η τάση του νήµατος, πού και γιατί; Έστω ότι σε ένα λείο οριζόντιο επίπεδο ηρεµούν δύο σώµατα Α και Β µε µάζες Μ=3kg και m=2kg αντίστοιχα, τα οποία συνδέονται µε ένα νήµα. Σε µια στιγµή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα προς ανάλυση: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

Θέµατα προς ανάλυση: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ «Αρχές Βιοκινητικής» Μάθηµα του βασικού κύκλου σπουδών (Γ εξάµηνο)

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά)

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Επιτρεπόμενη διάρκεια γραπτού 2,5 ώρες (150 λεπτά) ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Β ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/05/2010 ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 07:30 10:00 π.μ. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Θέμης Τσαταλάς, BSc, MSc ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Σπουδές 2006- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (PhD σε εξέλιξη). Τίτλος Διδακτορικής Διατριβής: Η επίδραση του μυικού τραυματισμού

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας

Ταχύτητα. Καθαρές ή βασικές μορφές ταχύτητας. Ταχύτητα. Σύνθετες μορφές ταχύτητας Ταχύτητα Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Επίκουρος καθηγήτρια προπονητική ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ vmanou@phed.auth.gr Ταχύτητα Είναι η κινητική ικανότητα του ατόμου να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D., C.S.C.S., Λέκτορας T.E.Φ.A.A..Π.Θ. Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Οι µετρήσεις δύναµης αντιπροσωπεύουν συγκεκριµένες ποιοτικές παραµέτρους

Διαβάστε περισσότερα

1 η Εργαστηριακή Άσκηση: Απλή Αρµονική Ταλάντωση

1 η Εργαστηριακή Άσκηση: Απλή Αρµονική Ταλάντωση Ονοµατεπώνυµο: µήµα: Επιµέλεια: Παναγιώτης Παζούλης Φυσική Γ Λυκείου θετικής εχνολογικής Κατεύθυνσης 1 η Εργαστηριακή Άσκηση: Απλή Αρµονική αλάντωση Α) Εισαγωγικές έννοιες. Περιοδική κίνηση ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ ΜΥΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ ΜΥΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 187 ΘΛΑΣΕΙΣ ΜΥΩΝ Παντελής Κ. Νικολάου Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών. Δ/ντης Ορθοπαιδικής Κλινικής Αθλητικών Κακώσεων Ιατρικού Κέντρου Αθηνών. Υπεύθυνος Ιατρικής κάλυψης ομάδων ΑΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD

ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD Ανάλυση της Ανθρώπινης Κίνησης Εμβιομηχανική Κινησιολογία Κινηματική Κινητική Λειτουργική Ανατομική Γραμμική Γωνιακή Γραμμική Γωνιακή Θέση Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ)

ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ) ΚΕΡΑΤΙΝΕΣ (ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΙΝΙΔΙΑ) ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ: -ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ - ΜΑΛΛΙΩΝ, ΝΥΧΙΩΝ, ΟΠΛΩΝ (ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ) - ΦΤΕΡΩΝ (ΠΤΗΝΑ) - ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΕΡΠΕΤΩΝ Οι ιστοί που περιέχουν κερατίνες Είναι συνήθως ισχυροί και αδιάλυτοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 10η Διάλεξη: «Κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της σταθεράς ενός ελατηρίου.

Προσδιορισμός της σταθεράς ενός ελατηρίου. Μ3 Προσδιορισμός της σταθεράς ενός ελατηρίου. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα προσδιοριστεί η σταθερά ενός ελατηρίου χρησιμοποιώντας στην ακολουθούμενη διαδικασία τον νόμο του Hooke και τη σχέση της περιόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας ΚΕΦΑΛΑΙΑ,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. Να βρεθούν οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης στον άξονα ' O για την απωστική δύναµη F, > και για ενέργεια Ε. (α) Είναι V και οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις)

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Πότε µια κίνηση λέγεται περιοδική; Να γράψετε τρία παραδείγµατα. Μια κίνηση λέγεται περιοδική όταν επαναλαµβάνεται σε ίσα χρονικά διαστήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 9η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 14-16 ΕΤΩΝ (1 η διάλεξη) Φαμίσης

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Μηχανών I. Διάλεξη 3. Χειμερινό Εξάμηνο 2013 Τμήμα Μηχανολόγων Μηχ., ΕΜΠ

Δυναμική Μηχανών I. Διάλεξη 3. Χειμερινό Εξάμηνο 2013 Τμήμα Μηχανολόγων Μηχ., ΕΜΠ Δυναμική Μηχανών I Διάλεξη 3 Χειμερινό Εξάμηνο 2013 Τμήμα Μηχανολόγων Μηχ., ΕΜΠ Περιεχόμενα: Διακριτή Μοντελοποίηση Μηχανικών Συστημάτων Επανάληψη: Διακριτά στοιχεία μηχανικών δυναμικών συστημάτων Δυναμικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Εισαγωγή Βασιζόμενοι στην διαθέσιμη έρευνα, η κρεατίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων

1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων 1η Εργαστηριακή Άσκηση: Πείραµα εφελκυσµού µεταλλικών δοκιµίων 1.1. Σκοπός Οι σπουδαστές θα πρέπει να αναλύουν βήµα προς βήµα τους χειρισµούς που πρέπει να εκτελέσουν για να προσδιορίσουν πειραµατικά την

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Εμβιομηχανική (Biomechanics)

Κεφάλαιο 4 ο. Εμβιομηχανική (Biomechanics) Κεφάλαιο 4 ο Εμβιομηχανική (Biomechanics) Η εμβιομηχανική (biomechanics) είναι ίσως ο παλαιότερος τομέας της βιοϊατρικής τεχνολογίας με αναφορές που φτάνουν ως την αρχαία Ελλάδα. Η λέξη «εμβιομηχανική»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

6. Σχηµατισµοί και όργανα γραµµής

6. Σχηµατισµοί και όργανα γραµµής 6. Σχηµατισµοί και όργανα γραµµής 6.1 Εισαγωγή Απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονοµική εκµετάλλευση ενός σιδηροδροµικού δικτύου αποτελεί η δυνατότητα ένωσης, τοµής, διχασµού και σύνδεσης των γραµµών σε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Ακράτειας μετά από Προστατεκτομή Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια M.Sc Specialist Phys Continence U.E.L Επιστημονικός συν. ΙΜΟΠ Εργαστηριακός συν. ΤΕΙΘ Φυσικοθεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΔΥΝΑΜΗ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμ εε ααππααννττήή σσεει ιςς (σελ. 1) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 5) ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΙ ΘΕΜΑ 1 ο (βαθµοί 2) Σώµα µε µάζα m=5,00 kg είναι προσαρµοσµένο στο ελεύθερο άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου και ταλαντώνεται εκτελώντας πέντε (5) πλήρης ταλαντώσεις σε χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν;

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Γρηγόρης Μπογδάνης, PhD Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 19 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 3 Απριλίου, 5 Ώρα: 1: - 13: Προτεινόµενες Λύσεις ΘΕΜΑ 1 (1 µονάδες) (α) Το διάστηµα που διανύει ο κάθε αθλητής είναι: X A = υ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση. Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής

Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση. Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής Δυσδιάστατη κινηματική ανάλυση Τσιόκανος Αθανάσιος, Επ. Καθηγητής Βιοκινητικής Θέματα προς ανάλυση Αντικείμενο της κινηματικής ανάλυσης Καταγραφή της κίνησης Ψηφιοποίηση Υπολογισμός δεδομένων Η δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 4Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος-Ειδικότητες: ΠΕ 18.24 ΕΡΓΑΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ

ΣΤΑΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ ΣΤΑΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ Οι Μοχλοί είναι ένα παράδειγμα συστήματος παράλληλων δυνάμεων και συναντώνται πολύ συχνά στο ανθρώπινο σώμα. Ο μοχλός είναι μια στερεή δοκός η οποία μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα

Κεφάλαιο T3. Ηχητικά κύµατα Κεφάλαιο T3 Ηχητικά κύµατα Εισαγωγή στα ηχητικά κύµατα Τα κύµατα µπορούν να διαδίδονται σε µέσα τριών διαστάσεων. Τα ηχητικά κύµατα είναι διαµήκη κύµατα. Διαδίδονται σε οποιοδήποτε υλικό. Είναι µηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση

Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση Ασκήσεις υναµικής 3 η ενότητα: Κινητική σωµατιδίου: ενέργεια, ορµή, κρούση 1. Mόλις τεθεί σε κίνηση µε σταθερή ταχύτητα, ο µάζας 1000 kg ανελκυστήρας Α ανεβαίνει µε ρυθµό έναν όροφο (3 m) το δευτερόλεπτο.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας

ΒΑΔΙΣΗ. Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD. Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας ΒΑΔΙΣΗ Σοφία Α. Ξεργιά PT, MSc, PhD Βάδιση Τμήμα Φυσικοθεραπείας Ο ΚΥΚΛΟΣ ΒΑ ΙΣΗΣ Βάδιση Ορισμός Φυσιολογική Βάδιση= Η σειρά των σύνθετων ριθμικών κινήσεων του κορμού και των άκρων, η οποία έχει ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες είναι πάρα πολλές και µπορούν να χωριστούν σε ιδιοπαθείς και ετεροπαθείς.

Οι αιτίες είναι πάρα πολλές και µπορούν να χωριστούν σε ιδιοπαθείς και ετεροπαθείς. Κακώσεις τενόντων, µυών, συνδέσµων Οι κακώσεις θα χωριστούν σε τενοντίτιδες, θλάσεις και συνδεσµικές κακώσεις. Τενοντίτιδα αναφέρεται ως η φλεγµονή σε οποιοδήποτε σηµείο του τένοντα. Συνήθως η φλεγµονή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. 1. Τι είναι ο ηλεκτρισµός, τι ονοµάζουµε ηλέκτριση των σωµάτων, ποια σώµατα ονοµάζονται ηλεκτρισµένα;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. 1. Τι είναι ο ηλεκτρισµός, τι ονοµάζουµε ηλέκτριση των σωµάτων, ποια σώµατα ονοµάζονται ηλεκτρισµένα; ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ. Τι είναι ο ηλεκτρισµός, τι ονοµάζουµε ηλέκτριση των σωµάτων, ποια σώµατα ονοµάζονται ηλεκτρισµένα; Ηλεκτρισµός ονοµάζεται η ιδιότητα που εµφανίζουν ορισµένα

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων.

Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων. ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ακαδ. Έτος 2007-2008 ιδάσκουσα: Μ. Μακροπούλου Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων. Ενδεικτικές ερωτήσεις δεν είναι όλη η εξεταστέα ύλη σε αυτές!

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΑ ΡΕΥΜΑΤΑ

ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΑ ΡΕΥΜΑΤΑ Ένα ρεύµα ονοµάζεται εναλλασσόµενο όταν το πλάτος του χαρακτηρίζεται από µια συνάρτηση του χρόνου, η οποία εµφανίζει κάποια περιοδικότητα. Το συνολικό ρεύµα που διέρχεται από µια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα

Ικανή και αναγκαία συνθήκη για να εκτελεί ένα σώµα ή ένα υλικό σηµείο Γ.Α.Τ. είναι: η συνισταµένη των δυνάµεων που ασκούνται στο σώµα να έχει τη

Ικανή και αναγκαία συνθήκη για να εκτελεί ένα σώµα ή ένα υλικό σηµείο Γ.Α.Τ. είναι: η συνισταµένη των δυνάµεων που ασκούνται στο σώµα να έχει τη ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ (µερικές σηµειώσεις...) Ικανή και αναγκαία συνθήκη για να εκτελεί ένα σώµα ή ένα υλικό σηµείο Γ.Α.Τ. είναι: η συνισταµένη των δυνάµεων που ασκούνται στο σώµα να έχει τη διεύθυνση της κίνησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Βιολογία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Α) Στις ερωτήσεις 4 να σημειώσετε την σωστή. ) Σώμα εκτελεί απλή αρμονική ταλάντωση. Η συνολική δύναμη που δέχεται: (α) είναι σταθερή.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών

Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Φυσικές ιδιότητες οδοντικών υλικών Η γνώση των µηχανικών ιδιοτήτων των υλικών είναι ουσιώδης για την επιλογή ενδεδειγµένης χρήσης και την µακρόχρονη λειτουργικότητά τους. Στη στοµατική κοιλότητα διαµορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΦΟΡΕΑ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΦΟΡΕΑ Έργο Ιδιοκτήτες Θέση ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΦΟΡΕΑ Η µελέτη συντάχθηκε µε το πρόγραµµα VK.STEEL 5.2 της Εταιρείας 4M -VK Προγράµµατα Πολιτικού Μηχανικού. Το VK.STEEL είναι πρόγραµµα επίλυσης χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

Δύναμη είναι η αιτία που μπορεί να προκαλέσει μεταβολή στην ταχύτητα ενός σώματος ή που μπορεί να το παραμορφώσει.

Δύναμη είναι η αιτία που μπορεί να προκαλέσει μεταβολή στην ταχύτητα ενός σώματος ή που μπορεί να το παραμορφώσει. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης 1. Τι είναι δύναμη; Δύναμη είναι η αιτία που μπορεί να προκαλέσει μεταβολή στην ταχύτητα ενός σώματος ή που μπορεί να το παραμορφώσει. 2. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

1 Απλή Αρµονική Ταλάντωση

1 Απλή Αρµονική Ταλάντωση ,Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Καραδηµητρίου Ε. Μιχάλης http://perifysikhs.wordpress.com mixalis.karadimitriou@gmail.com Πρόχειρες Σηµειώσεις 2011-2012 1 Απλή Αρµονική Ταλάντωση 1.1 Περιοδικά Φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 4 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση 1 H θέση ενός κινητού που κινείται σε ένα επίπεδο, προσδιορίζεται κάθε στιγμή αν: Είναι γνωστές οι συντεταγμένες του κινητού (x,y) ως συναρτήσεις του χρόνου Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα