Νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες GINA για τη διαχείριση ασθενών με άσθμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες GINA για τη διαχείριση ασθενών με άσθμα"

Transcript

1 Νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες GINA για τη διαχείριση ασθενών με άσθμα Αθανάσιος Κωνσταντινίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

2 G IN lobal itiative for A sthma

3 GINA structure Board of Directors Chair: J Mark FitzGerald, MD Dissemination & Implementation Committee Chair: L-P Boulet, MD Science Committee Chair: Helen Reddel, MBBS PhD GINA ASSEMBLY GINA 2014

4 GINA Board of Directors 2014 J M FitzGerald, Chair, Canada Eric Bateman, South Africa Louis-Philippe Boulet, Canada Alvaro Cruz, Brazil Tari Haahtela, Finland Mark Levy, United Kingdom Paul O'Byrne, Canada Pierluigi Paggiaro, Italy Soren Pedersen, Denmark Manuel Soto-Quiroz, Costa Rica Helen Reddel, Australia Gary Wong, Hong Kong ROC GINA 2014

5 GINA Science Committee 2014 Helen Reddel, Australia, Chair Eric Bateman, South Africa Allan Becker, Canada Johan de Jongste, The Netherlands Jeffrey M. Drazen, USA J. Mark FitzGerald, Canada Hiromasa Inoue, Japan Robert Lemanske, Jr., USA Paul O'Byrne, Canada Soren Pedersen, Denmark Emilio Pizzichini, Brazil Stanley J. Szefler, USA GINA 2014

6 GINA Eπιστημονική Επιτροπή Συνάντηση μελών 2 φορές το χρόνο, πριν τα συνέδρια της ERS και της ATS Στενή παρακολούθηση της διεθνούς βιβλιογραφίας με έμφαση στις κλινικές δοκιμές, στα άρθρα ανασκόπησης και στις μεταναλύσεις Συζήτηση των άρθρων που πιθανά να έχουν επίπτωση στη διαχείριση της νόσου Πρόταση για αλλαγή ή προσθήκη οδηγίας όταν υπάρχουν τουλάχιστον 2 καλής ποιότητας κλινικές μελέτες και όταν έχει εγκριθεί η θεραπεία από ένα σημαντικό εθνικό οργανισμό φαρμάκων Ετήσια ανανέωση των οδηγιών, συνήθως δημοσιεύονται εκέμβριο / Ιανουάριο GINA 2014

7 GINA Assembly Συμβούλιο GINA Ένα σύνολο επιστημών που συμμετέχουν στην διασπορά και στην ενσωμάτωση των οδηγιών της GINA στα εθνικά προγράμματα οδηγιών για το άσθμα Τα μέλη συναντιούνται στη διάρκεια των συνεδριών της ERS και του ATS 45 χώρες συμμετέχουν στο Συμβούλιο της GINA GINA 2014

8 GINA resources Global Strategy for Asthma Management and Prevention 2015 Full report with many clinical tools/flow-charts, and Online Appendix Fully revised in 2014, updated 2015 Diagnosis of asthma-copd overlap syndrome (ACOS): a project of GINA and GOLD. Published within GINA report and separately Pocket Guides 2015 Asthma Management and Prevention, adults and children >5 years Asthma Management and Prevention, children 5 years Dissemination and Implementation Strategies All materials available on the GINA web site can also be ordered in hard copy Use Contact us link at bottom of webpage to order materials Additional dissemination and implementation tools will be added to the website during 2015 GINA 2015

9 Global Strategy for Asthma Management & Prevention 2015 Evidence category Sources of evidence A Well-designed RCTs or meta-analyses Consistent pattern of findings in the population for which the recommendation is made Substantial numbers of large studies B Limited number of patients, post hoc or sub-group analyses of RCTs or meta-analyses Few RCTs, or small in size, or differing population, or results somewhat inconsistent C Uncontrolled or non-randomized studies Observational studies D Panel consensus based on clinical experience or knowledge GINA 2015

10 Κύριες μεταβολές στις οδηγίες του 2014 ιάγνωση Νέος κλινικός ορισμός του άσθματος Έμφαση στην επιβεβαίωση της διάγνωσης του άσθματος για την αποφυγή υπο- και υπερ-θεραπείας Έλεγχος άσθματος ύο στόχοι έλεγχος συμπτωμάτων + μείωση παραγόντων κινδύνου Πρακτική και ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση των ασθενών Θεραπεία του άσθματος για έλεγχο των συμπτωμάτων και μείωση του κινδύνου παροξύνσεων Θεραπευτική προσέγγιση: Αρχική εκτίμηση, Τροποποίηση της θεραπείας και Επανεκτίμηση της απάντησης στη θεραπεία Πριν από την αύξηση της φαρμακευτικής αγωγής, έλεγχος της τεχνικής λήψης της υφιστάμενης αγωγής καθώς και της συμμόρφωσης Έμφαση στις μη-φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως στην αποφυγή έκθεσης σε παράγοντες κινδύνου και στις συνοσηρότητες Θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με επιδείνωση των συμπτωμάτων και παροξύνσεις Νέοι πίνακες, και τροποποιημένες οδηγίες για γραπτό σχέδιο δράσης Σύνδρομο αλληλεπικάλυψης Άσθματος ΧΑΠ Asthma-COPD overlap (ACOS) GINA 2014

11 Κύριες μεταβολές στις οδηγίες 2015 Προσθήκη τιοτροπίου Respimat είναι η νέα προσθήκη αγωγής ελέγχου στα βήματα 4 και 5, σε ασθενείς 18 ετών με ιστορικό παροξύνσεων ιαχείριση εγκύων με άσθμα ιαχείριση λοιμώξεων στη διάρκεια της εγκυμοσύνης Στη διάρκεια του τοκετού εάν απαιτηθεί μπορεί να δοθόύν εισπνεόμενα στεροειδή και SABA Στενή παρακολούθηση για υπογλυκαιμία στο νεογνό τις πρώτες 24 ώρες (ειδικά εάν είναι πρόωρο) εάν έχουν χρησιμοποιηθεί υψηλές δόσεις SABA στη μητέρα τις προηγούμενες 48 ώρες Αναπνευστικές ασκήσεις Το evidence level μειώθηκε από Α σε Β GINA 2015

12 Key changes in GINA 2015 update (2) Συσκευές ξηράς σκόνης μπορεί να χρησιμοπιηθούν για τη χορήγηση SABA σε ήπιες και μέτριες παροξύνσεις Όχι όμως για ασθενείς με ιστορικό σοβαρών παροξύνσεων Σοβαρές παροξύνσεις στην πρωτοβάθμια περίθαλψη Πριν τη μεταφορά σε Νοσοκομείο, χορήγηση εισπνεόμενου ιπρατρόπιου και SABA, καθώς iv στεροειδών και οξυγόνου GINA 2015

13 Άλλες αλλαγές στις οδηγίες 2015 Εκτίμηση παραγόντων κινδύνου: κατάχρηση SABA Η συχνή χρήση SABA είναι παράγοντας κινδύνου για παροξύνσεις άσθματος (Patel et al, CEA 2013) Πολύ συχνή χρήση SABA (π.χ. >200 δόσεις/μήνα) είναι παράγοντας κινδύνου για θάνατο σχετιζόμενο με το άσθμα (Haselkom, JACI 2009) Beta-blockers και οξέα στεφανιαία επεισόδια Εάν καρδιοεκλεκτικοί beta-blockers είναι απαραίτητοι για οξέα στεφανιαία επεισόδια, η παρουσία άσθματος δεν αποτελεί απόλυτη αντένδειξη Οι beta-blockers πρέπει να χορηγούνται μόνο υπό στενή ιατρική επίβλεψη από πνευμονολόγο, συνυπολογίζοντας τα οφέλη και τις παρανέργειες από τη χρήση τους Asthma-COPD Overlap Syndrome (ACOS) Ο στόχος της ενότητας είναι να βοηθήσει κλινικούς γιατρούς στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, καθώς και άλλους μη-πνευμονολόγους στη διάγνωση της ΧΑΠ, του άσθματος και του ACOS και στη επιλογή της καλύτερης δυνατής θεραπείας Απόλυτα εξειδικευμένος ορισμός για το ACOS δεν μπορεί να δοθεί στη παρούσα φάση, εξαιτίας των λίγων εργασιών και του μικρού αριθμού ασθενών που έχει μελετηθεί το σύνδρομο Το ACOS δεν θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει μία νόσο, αλλά η έρευνα αναμένεται να αναδείξει πολλαπλούς υποκείμενους μηχανισμούς GINA 2015

14 Ορισμός άσθματος Το άσθμα είναι μια ετερογενής νόσος, που συνήθως χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών. Χαρακτηρίζεται από ιστορικό αναπνευστικών συμπτωμάτων όπως συριγμός, αίσθημα βάρους στο στήθος και βήχα, συμπτώματα που αυξομειώνονται στην πάροδο του χρόνου, καθώς επίσης και από μεταβλητή απόφραξη των αεραγωγών. NEW! GINA 2014

15 ιαγνωστική στρατηγική στο άσθμα Η διάγνωση του άσθματος πρέπει να βασίζεται στα ακόλουθα: Ιστορικό με χαρακτηριστικά συμπτώματα Ενδείξεις μεταβλητής απόφραξης αεραγωγών, με διενέργεια δοκιμασίας αναστροφής της βρογχικής απόφραξης ή άλλες δοκιμασίες Οι κλινικές πληροφορίες καθώς και τα αποτελέσματα των δοκιμασιών πρέπει να εισάγονται στο φάκελλο του ασθενούς, κατά προτίμηση πριν την έναρξη της θεραπείας Συχνά είναι πιο δύσκολο να εδραιωθεί η διάγνωση άσθματος μετά την έναρξη της θεραπείας Το άσθμα χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα, αλλά αυτά τα δύο χαρακτηριστικά δεν είναι απαραίτητα ή επαρκή για να χαρακτηρίσουν τη διάγνωση. GINA 2014

16 NEW! GINA 2014, Box 1-1

17 ιάγνωση άσθματος - συμπτώματα Αυξημένη πιθανότητα τα συμπτώματα να οφείλονται στο άσθμα εάν: Περισσότερα από ένα συμπτώματα παρόντα (συριγμός, δύσπνοια, βήχας, αίσθημα βάρους στο στήθος) Τα συμπτώματα είναι χειρότερα το βράδυ ή νωρίς το πρωί Τα συμπτώματα έχουν αυξομειώσεις στη βαρύτητα και διαφέρουν στην πορεία του χρόνου Τα συμπτώματα εμφανίζονται ή επιδεινώνονται μετά από ιογενείς λοιμώξεις, άσκηση, έκθεση σε αλλεργιογόνα, καιρικές μεταβολές, γέλιο ή ερεθιστικούς παράγοντες όπως καυσαέρια, καπνός ή έντονες μυρωδιές Μειωμένη πιθανότητα ότι τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονατι σε άσθμα: Μεμονωμένα επεισόδια βήχα δίχως άλλα αναπνευστικά συμπτώματα Χρόνιος παραγωγικός βήχας Αίσθημα δύσπνοιας συνοδευόμενο από αίσθημα ζάλης, πονοκεφάλου ή αίσθημα μουδιάσματοις των άκρων Επεισόδια οπισθοστερνικού πόνου ύσπνοια κατά την άσκηση με συνοδό εισονευστικό συριγμό (stridor) GINA 2014

18 ιάγνωση άσθματος μεταβλητή απόφραξη αεραγωγών Εδραίωση παρουσίας απόφραξης των αεραγωγών Μειωμένο πηλίκο FEV 1 /FVC (τουλάχιστον μια φορά, όταν η FEV 1 είναι μειωμένη) Το πηλίκο FEV 1 / FVC σε υγιείς ενήλικες είναι > και σε υγιή παιδιά >0.90 Εδραίωση παρουσίας μεταβλητότητας στην αναπνευστική λειτουσργία συγκριτικά με υγιείς ενήλικες Η παρουσία μεγαλύτερης μεταβλητότητας ή η συχνότερη εμφάνιση μεταβλητότητας, υποδηλώνουν μεγαλύτερη πιθανότητα υποκείμενου άσθματος Θετική δοκιμασία αναστροφής της βρογχικής απόφραξης (ενήλικες: αύξηση της FEV 1 >12% και >200 ml; παιδιά: αύξηση >12%) Αυξημένη ημερήσια μεταβλητότητας μεταξύ βραδυνής και πρωινής PEF σε καταγραφή 1-2 εβδομάδων Σημαντική βελτίωση της FEV 1 ή της PEF μετά από 4 εβδομάδες θεραπείας ελέγχου Εάν οι αρχικές δοκιμασίες είναι αρνητικές: Επανάληψη δοκιμασιών όταν ο ασθενής είναι συμπτωματικός ή μετά από προσωρινή διακοπή της θεραπείας Επιπλεόν δοκιμασίες GINA 2014, Box 1-2

19 Τυπικά σπιρομετρικά ευρήματα στο άσθμα Volume Normal Flow FEV 1 Asthma (after BD) Asthma (before BD) Normal Asthma (after BD) Asthma (before BD) Time (seconds) Volume Note: Each FEV 1 represents the highest of three reproducible measurements GINA 2014

20 Μέγιστη εκπνευστική ροή

21 Ημερήσια διακύμανση της PEF > 20% Καταγραφή της PEFR πρωί-βράδυ για 2 εβδομάδες Φυσιολογική Άσθμα PEFR (%Predicted) 100% 50% Βραδυνή peak flow 100% 50% Πρωινή peak flow Μέγιστη - Ελάχιστη PEFR ιακύμανση PEF = Μέσος Όρος PEFR

22 ιαγνωστική προσπέλαση φυσική εξέταση Φυσική εξέταση σε ασθενείς με άσθμα Συχνά χωρίς παθολογικά ευρήματα Το πλέον συχνό εύρημα είναι συριγμός στην ακρόαση, ιδιαίτερα στην βίαιη εκπνοή Συριγμός μπορεί να υπάρχει και σε άλλες καταστάσεις, όπως: Λοιμώξεις του αναπνευστικού ΧΑΠ υσλειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού Ενδοβρογχική απόφραξη Εισρόφηση ξένου σώματος Ο συριγμός, μπορεί να λείπει σε σοβαρές παροξύνσεις του άσθματος ( σιωπηλός θώρακας ) GINA 2014

23 Eκτίμηση ασθενών με άσθμα 1. Έλεγχος του άσθματος 2 στόχοι Εκτίμηση των συμπτωμάτων τις τελευταίες 4 εβδομάδες Εκτίμηση παραγόντων για κακή έκβαση, όπως χαμηλές τιμές αναπνευστικής λειτουργίας, συμμόρφωση 2. Θεραπευτικά ζητήματα Έλεγχος της τεχνικής λήψης των εισπνεόμενων και της συμμόρφωσης με τη θεραπεία Ερωτήσεις σχετικά με παρενέργειες από τη θεραπεία Έχει ο ασθενής γραπτό σχέδιο δράσης σε περίπτωση παρόξυνσης ; Ποιά είναι η στάση και οι στόχοι του ασθενή σχετικά με τη νόσο του; 3. Συνοσυρότητες Ρινίτιδα, παραρινοκολπίτιδα, ΓΟΠ, παχυσαρκία, αποφρακτική υπνική άπνοια, κατάθλιψη και αγχώδης διαταραχή Οι συνοσυρότητες μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα και να μειώσουν την ποιότητα ζωής GINA 2014, Box 2-1

24 GINA εκτίμηση του βαθμού ελέγχου GINA 2014, Box 2-2A

25 GINA assessment of asthma control GINA 2014, Box 2-2B

26 Εκτίμηση παραγόντων κινδύνου για κακή έκβαση στο άσθμα Κίνδυνοι για μελλοντική παρόξυνση: Ιστορικό διασωλήνωσης για παρόξυνση Μη ελεγχόμενα συμπτώματα Ιστορικό 1 παροξύνσεων τους τελευταίους 12 μήνες Χαμηλή FEV 1 (μέτρηση FEV 1 στην αρχή της θεραπείας και στη συνέχεια κάθε 3-6 μήνες για τον καθορισμό της καλύτερης FEV 1 ) Κακή τεχνική λήψης των εισπνεόμενων ή / και κακή συμμόρφωση Κάπνισμα Παχυσαρκία, εγκυμοσύνη, ηωσινοφιλία στο αίμα Παράγοντες κινδύνου για μόνιμη απόφραξη των αεραγωγών: Μη λήψη εισπνεόμενων στεροειδών, κάπνισμα, επαγγελματική έκθεση, υπερπαραγωγή βρογχικής βλέννης, ηωσινοφιλία στο αίμα Παράγοντες κινδύνου για παρενέργειες από τα στεροειδή: Συχνή λήψη per os στεροειδών, υψηλές δόσεις εισπνεόμενων στεροειδών GINA 2014, Box 2-2B

27 Ο ρόλος της αναπνευστικής λειτουργίας στο άσθμα Τεκμηρίωση της διάγνωσης Μεταβλητή μείωση της εκπνευστικής ροής Πιθανά εναλλακτική διάγνωση όταν τα συμπτώματα και η αναπνευστική λειτουργία είναι εκ διαμέτρου αντίθετα Συχνά συμπτώματα αλλά φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία: καρδιακή νόσος; / κακή φυσική κατάσταση; Λίγα συμπτώματα αλλά χαμηλή FEV 1 με αποφρακτικό πρότυπο: υποεκτίμηση συμπτωμάτων από τον ασθενή Κίνδυνος παρόξυνσης Η χαμηλή FEV 1 είναι ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου παρόξυνσης Παρακολούθηση της πορείας της νόσου Mέτρηση της αναπνευστικής λειτουργίας κατά την αρχική διάγνωση και στη συνέχεια περιοδικά κάθε 3-6 μήνες Σε ασθενείς με βαρύ άσθμα ή σε όσους υποεκτιμούν τα συμπτώματα, πιθανά καλύτερη διαχείριση με δια βίου καθημερινή μέτρηση της PEF Αλλαγή θεραπείας; Περιορισμένη η συνεισφορά της FEV 1 στην αλλαγή θεραπείας όταν οι μεταβολές είναι στα πλαίσια της μεταβλητότητας και δεν συνοδεύονται από μεταβολές στη συμπτωματολογία (15% year-to-year) GINA 2014

28 Καθορισμός βαρύτητας του άσθματος Πώς; Η βαρύτητα του άσθματος καθορίζεται αναδρομικά, με βάση το θεραπευτικό επίπεδο το οποίο απαιτείται για να ελέξει τα συμπτώματα και τις παροξύνσεις του ασθενή Πότε; Καθόρισε τη βαρύτητα του άσθματος μερικούς μήνες αφότου ο ασθενής βρίσκεται σε θεραπεία για τη νόσο Η βαρύτητα δεν είναι στατική μπορεί να αλλάξει σε διάστημα μηνών ή ετών, ή μπορεί να επηρεαστεί από νέες θεραπείες για τη νόσο Κατηγορίες βαρύτητας στο άσθμα Ήπιο άσθμα: καλά ελεγχόμενο με τα βήματα 1 ή 2 (κατ επίκληση SABA ή χαμηλή δόση ICS) Μέτριο άσθμα: καλά ελεγχόμενο με το Βήμα 3 (χαμηλή δόση ICS/LABA) Σοβαρό άσθμα: για να ελεγχθεί απαιτεί Βήματα 4/5 (μέτρια ή υψηλή δόση ICS/LABA ± add-on), ή παραμένει μη ελεγχόμενο παρά τη θεραπεία GINA 2014

29 How to distinguish between uncontrolled and severe asthma Watch patient using their inhaler. Discuss adherence and barriers to use Compare inhaler technique with a devicespecific checklist, and correct errors; recheck frequently. Have an empathic discussion about barriers to adherence. Confirm the diagnosis of asthma If lung function normal during symptoms, consider halving ICS dose and repeating lung function after 2 3 weeks. Remove potential risk factors. Assess and manage comorbidities Check for risk factors or inducers such as smoking, beta-blockers, NSAIDs, allergen exposure. Check for comorbidities such as rhinitis, obesity, GERD, depression/anxiety. Consider treatment step-up Consider step up to next treatment level. Use shared decision-making, and balance potential benefits and risks. Refer to a specialist or severe asthma clinic If asthma still uncontrolled after 3 6 months on Step 4 treatment, refer for expert advice. Refer earlier if asthma symptoms severe, or doubts about diagnosis. GINA 2015, Box 2-4 (5/5)

30 Στόχοι της θεραπείας του άσθματος Η μακροχρόνια θεραπεία του άσθματος έχει τους ακόλουθους στόχους 1. Έλεγχος συμπτωμάτων: επίτευξη ικανοποιητικού ελέγχου των συμπτωμάτων και διατήρηση φυσιολογικού επιπέδου δραστηριοτήτων 2. Μείωση κινδύνου: ελαχιστοποίηση κινδύνου μελλοντικών παροξύνσεων, μόνιμης απόφραξης των αεραγωγών και παρενέργειες από τη φαρμακευτική αγωγή Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί συνεργασία μεταξύ ιατρού και ασθενή Ρωτήστε τον ασθενή σχετικά με τις δικές του προσδοκίες για τη διαχείριση της νόσου Η καλή επικοινωνία είναι ουσιαστική Πρέπει να ληφθούν υπόψη το σύστημα υγείας, η οικονομική κατάσταση, οι προτιμήσεις, το μορφωτικό επίπεδο και οι γνώσεις του ασθενή γύρω από το άσθμα και την ιατρική GINA 2014

31 Βασικές αρχές για τη θεραπεία των συμπτωμάτων και τη μείωση του κινδύνου Εδραίωση συνεργασίας μεταξύ γιατρού και ασθενή ιαχείριση του ασθματικού ασθενή με ένα συνεχόμενο κύκλο: Αξιολόγηση του ασθενή Τροποποίηση της αγωγής (φαρμακευτική και μη-φαρμακευτική) Εκτίμηση της απάντησης στη θεραπεία Εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων από τον ασθενή Λήψη εισπνεόμενων Συμμόρφωση ιαχείριση της νόσου από τον ασθενή Γραπτές οδηγίες διαχείρισης ασθματικής παρόξυνσης Παρακολούθηση της πορείας της νόσου από τον ασθενή Συχνή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό GINA 2014

32 Η διαχείριση του άσθματος για την επίτευξη ελέγχου GINA 2014, Box 3-2

33 Step 1 as-needed inhaled short-acting beta 2 -agonist (SABA) STEP 5 STEP 4 PREFERRED CONTROLLER CHOICE STEP 1 STEP 2 Low dose ICS STEP 3 Low dose ICS/LABA* Med/high ICS/LABA Refer for add-on treatment e.g. anti-ige Other controller options RELIEVER Consider low dose ICS Leukotriene receptor antagonists (LTRA) Low dose theophylline* As-needed short-acting beta 2 -agonist (SABA) Med/high dose ICS Low dose ICS+LTRA (or + theoph*) Add tiotropium# High dose ICS + LTRA (or + theoph*) As-needed SABA or low dose ICS/formoterol** Add tiotropium# Add low dose OCS *For children 6-11 years, theophylline is not recommended, and preferred Step 3 is medium dose ICS **For patients prescribed BDP/formoterol or BUD/formoterol maintenance and reliever therapy # Tiotropium by soft-mist inhaler is indicated as add-on treatment for patients with a history of exacerbations; it is not indicated in children <18 years. GINA 2015, Box 3-5, Step 1 (4/8)

34 Βήμα 1 κατ επίκληση ανακουφιστική θεραπεία Θεραπεία εκλογής: κατ επίκληση εισπνεόμενος β2- αγωνιστής βραχείας διάρκειας (SABA) Οι SABA είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί για την άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων Ωστόσο. εν υπάρχουν επαρκείς εργασίες για την ασφάλεια των SABA ως κατ επίκληση μονοθεραπεία στο άσθμα Η επιλογή για κατ επίκληση μονοθεραπεία με SABA θα πρέπει να απευθύνεται μόνο σε ασθενείς με μικρή συχνότητα συμπτωμάτων (< 2 / μήνα) μικρής διάρκειας, και χωρίς παράγοντες κινδύνου για μελλοντική παρόξυνση Άλλες επιλογές Μικρή δόση εισπνεόμενου ICS σε καθημερινή βάση GINA 2014

35 Step 1 as-needed inhaled short-acting beta 2 -agonist (SABA) STEP 5 STEP 4 PREFERRED CONTROLLER CHOICE STEP 1 STEP 2 Low dose ICS STEP 3 Low dose ICS/LABA* Med/high ICS/LABA Refer for add-on treatment e.g. anti-ige Other controller options RELIEVER Consider low dose ICS Leukotriene receptor antagonists (LTRA) Low dose theophylline* As-needed short-acting beta 2 -agonist (SABA) Med/high dose ICS Low dose ICS+LTRA (or + theoph*) Add tiotropium# High dose ICS + LTRA (or + theoph*) As-needed SABA or low dose ICS/formoterol** Add tiotropium# Add low dose OCS *For children 6-11 years, theophylline is not recommended, and preferred Step 3 is medium dose ICS **For patients prescribed BDP/formoterol or BUD/formoterol maintenance and reliever therapy # Tiotropium by soft-mist inhaler is indicated as add-on treatment for patients with a history of exacerbations; it is not indicated in children <18 years. GINA 2015, Box 3-5, Step 1 (4/8)

36 Βήμα 2 Μικρή δόση ρυθμιστικού+ κατ επίκληση SABA Προτεινόμενη αγωγή: καθημερινά μικρή δόση ICS + κατ επίκληση SABA H μικρή δόση ICS μειώνει τα συμπτώματα, τον κίνδυνο παροξύνσεων, καθώς και τον κίνδυνο νοσηλειών και θανάτων από το άσθμα Άλλες επιλογές Ανταγωνιστής υποδοχέων λευκοτριενών (LTRA) + κατ επίκληση SABA Λιγότερο αποτελεσματική θεραπεία συγκριτικά με ICS Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με άσθμα και αλλεργική ρινίτιδα ή όταν ο ασθενής δεν επιθυμεί να χρησιμοπιήσει ICS Συνδυασμός μικρής δόσης ICS /LABA + κατ επίκληση SABA Mειώνεi τα συμπτώματα και βελτιώνει περαιτέρω την αναπνευστική λειτουργία σε σύγκριση με τον ICS Πιο ακριβή επιλογή Βραχείας διάρκειας χρήση ICS + κατ επίκληση SABA για το εποχικό άσθμα Άμεση έναρξη ICS με την έναρξη των συμπτωμάτων και συνέχιση 4 εβδομάδες μετά τη λήξη της ανθοφορίας GINA 2014

37 Step 1 as-needed inhaled short-acting beta 2 -agonist (SABA) STEP 5 STEP 4 PREFERRED CONTROLLER CHOICE STEP 1 STEP 2 Low dose ICS STEP 3 Low dose ICS/LABA* Med/high ICS/LABA Refer for add-on treatment e.g. anti-ige Other controller options RELIEVER Consider low dose ICS Leukotriene receptor antagonists (LTRA) Low dose theophylline* As-needed short-acting beta 2 -agonist (SABA) Med/high dose ICS Low dose ICS+LTRA (or + theoph*) Add tiotropium# High dose ICS + LTRA (or + theoph*) As-needed SABA or low dose ICS/formoterol** Add tiotropium# Add low dose OCS *For children 6-11 years, theophylline is not recommended, and preferred Step 3 is medium dose ICS **For patients prescribed BDP/formoterol or BUD/formoterol maintenance and reliever therapy # Tiotropium by soft-mist inhaler is indicated as add-on treatment for patients with a history of exacerbations; it is not indicated in children <18 years. GINA 2015, Box 3-5, Step 1 (4/8)

38 Βήμα 3 1 ή 2 ρυθμιστικά + κατ επίκληση εισπνεόμενο ανακουφιστικό Πριν τη μετάβαση στο επόμενο βήμα Έλεγχος της χρήσης της συσκευής και της συμμόρφωσης, επιβεβαίωση της διάγνωσης άσθματος Ενήλικες / έφηβοι: η προτεινόμενη αγωγή είναι είτε μικρή δόση ICS/LABA + κατ επίκληση SABA, ή συνδυασμός ICS/ φομοτερόλης με διατήρηση του ίδιου συνδυασμού ως ανακουφιστικού φαρμάκου* Η προσθήκη LABA μειώνει τα συμπτώματα και αυξάνει την FEV 1, ενώ επιτρέπει τη μείωση της δόσης του ICS Παιδιά 6-11 ετών: η προτεινόμενη αγωγή είναι μέτρια δόση ICS με κατ επίκληση SABA Άλλες επιλογές Ενήλικοι / έφηβοι: Αύξηση δόσης ICS ή προσθήκη LTRA ή θεοφυλλίνης (λιγότερο αποτελεσματικές επιλογές συγκριτικά με ICS LABA) Παιδιά 6-11 ετών: προσθήκη LABA (παρόμοια αποτελεσματικότητα με την αύξηση ΙCS) *Approved only for low dose beclometasone/formoterol and low dose budesonide/formoterol GINA 2014

39 Step 1 as-needed inhaled short-acting beta 2 -agonist (SABA) STEP 5 STEP 4 PREFERRED CONTROLLER CHOICE STEP 1 STEP 2 Low dose ICS STEP 3 Low dose ICS/LABA* Med/high ICS/LABA Refer for add-on treatment e.g. anti-ige Other controller options RELIEVER Consider low dose ICS Leukotriene receptor antagonists (LTRA) Low dose theophylline* As-needed short-acting beta 2 -agonist (SABA) Med/high dose ICS Low dose ICS+LTRA (or + theoph*) Add tiotropium# High dose ICS + LTRA (or + theoph*) As-needed SABA or low dose ICS/formoterol** Add tiotropium# Add low dose OCS *For children 6-11 years, theophylline is not recommended, and preferred Step 3 is medium dose ICS **For patients prescribed BDP/formoterol or BUD/formoterol maintenance and reliever therapy # Tiotropium by soft-mist inhaler is indicated as add-on treatment for patients with a history of exacerbations; it is not indicated in children <18 years. GINA 2015, Box 3-5, Step 1 (4/8)

40 Βήμα 4 ύο ή περισσότερα ρυθμιστικά + κατ επίκληση εισπνεόμενο ανακουφιστικό Πριν τη μετάβαση στο επόμενο βήμα Έλεγχος της χρήσης της συσκευής και της συμμόρφωσης, επιβεβαίωση της διάγνωσης άσθματος Ενήλικοι ή έφηβοι: η καλύτερη αγωγή είναι ο συνδυασμός ICSformoterol ως συντήρηση και ανακούφιση ή μέτρια δόση ICS- LABA με κατ επίκληση Παιδιά 6 11 ετών: η καλύτερη επιλογή είναι η εξέταση από ειδικό στο παιδικό άσθμα Άλλες επιλογές (ενήλικοι ή έφηβοι) Προσθήκη τιοτροπίου Respimat Συνδυασμός υψηλών δόσεων ICS-LABA, αλλά μικρό επιπλέον όφελος και αυξημένες παρενέργειες Αύξηση της συχνότητας χορήγησης των εισπνεόμενων (για τους συνδυασμούς που περιέχουν βουδεσονίδη) Προσθήκη LTRA ή χαμηλή δόση θεοφυλλίνη *Approved only for low dose beclometasone/formoterol and low dose budesonide/formoterol GINA 2014

41 Step 1 as-needed inhaled short-acting beta 2 -agonist (SABA) STEP 5 STEP 4 PREFERRED CONTROLLER CHOICE STEP 1 STEP 2 Low dose ICS STEP 3 Low dose ICS/LABA* Med/high ICS/LABA Refer for add-on treatment e.g. anti-ige Other controller options RELIEVER Consider low dose ICS Leukotriene receptor antagonists (LTRA) Low dose theophylline* As-needed short-acting beta 2 -agonist (SABA) Med/high dose ICS Low dose ICS+LTRA (or + theoph*) Add tiotropium# High dose ICS + LTRA (or + theoph*) As-needed SABA or low dose ICS/formoterol** Add tiotropium# Add low dose OCS *For children 6-11 years, theophylline is not recommended, and preferred Step 3 is medium dose ICS **For patients prescribed BDP/formoterol or BUD/formoterol maintenance and reliever therapy # Tiotropium by soft-mist inhaler is indicated as add-on treatment for patients with a history of exacerbations; it is not indicated in children <18 years. GINA 2015, Box 3-5, Step 1 (4/8)

42 Βήμα 5 παραπομπή σε ειδικό κέντρο / προσθήκη φαρμάκων Η προτεινόμενη επιλογή είναι η παραπομπή του ασθενή σε ειδικό κέντρο για επιπλέον διερεύνηση Εάν τα συμπτώματα ή οι παροξύνσεις επιμένουν παρά την αγωγή Βήματος 5, έλεγχος της τεχνικής λήψης των ειπνεόμενων και της συμμόρφωσης Προσθήκη omalizumab (anti-ige) για ασθενείς με μέτριο ή σοβαρό αλλεργικό άσθμα που δεν ελέγχεται με την αγωγή Βήματος 4 Άλλες επιλογές στο Βήμα 5: Προσθήκη τιοτροπίου Respimat Εξέταση πτυέλων: μόνο σε λίγα κέντρα, μειώνει τις παροξύνσεις και τη χρήση στεροειδών Προσθήκη από του στόματος στεροειδών: ( 7.5 mg/ημέρα πρεδνιζόνης): η επιλογή αυτή έχει σημαντικές παρενέργειες και απαιτεί συχνό έλεγχο για οστοπόρωση GINA 2014

43 Γενικές αρχές για τη μείωση της φαρμακευτικής αγωγής Στόχος Η ανεύρεση της χαμηλότερης δόσης που ελέγχει τα συμπτώματα και τις παροξύνσεις και ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες για εμφάνιση παρενεργειών Πότε σκεφτόμαστε να μειώσουμε τη φαρμακευτική αγωγή Όταν τα συμπτώματα και η αναπνευστική λειτουργία είναι σταθερά για 3 μήνες Ο ασθενής δεν έχει πρόσφατη λοίμωξη αναπνευστικού και δεν σχεδιάζει να ταξιδέψει. Επίσης, συνιστάται αποφυγή μείωσης της θεραπείας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης Μείωση φαρμακευτικής αγωγής Mείωση ICS κατά 25 50% ανά 3 μήνες Για τους ασθενείς που βρίσκονται σε μικρές δόσεις ICS-LABA, μείωση της δοσολογίας σε 1 φορά ημερησίως Η πλήρης διακοπή του ICS δεν συνιστάται σε ενήλικες με άσθμα GINA 2014, Box 3-7

44 Μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις Aποφυγή καπνίσματος και έκθεσης σε παθητικό κάπνισμα Προτροπή για φυσική άσκηση (ενημέρωση για πιθανό βρογχόσπασμο κατά την άσκηση) Επαγγελματικό άσθμα Αναλυτικό επαγγελματικό ιστορικό για όλους τους ασθματικούς. Απομάκρυνση του ασθενή από επαγγελματικά αλλεργιογόνα. Αποφυγή φαρμάκων που μορεί να επιδεινώνουν το άσθμα Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (NSAIDs) και β-αποκλειστές Αποφυγή αλλεργιογόνων GINA 2014, Box 3-9

45 Συμμόρφωση ασθενών με τη θεραπευτική αγωγή στο άσθμα Πτωχή συμμόρφωση: Πολύ συχνή: περίπου το 50% των ενηλίκων και των παιδιών δεν λαμβάνουν τη συνταγογραφούμενη αγωγή Κίνδυνος για κακό έλεγχο των συμπτωμάτων, αυξημένες παροξύνσεις και θάνατο από ασθματική κρίση Παράγοντες που συμβάλουν στην πτωχή συμμόρφωση Μη ηθελημένη παράληψη δόσεων (πολυάσχολοι ασθενείς, ασθενείς μικρής ηλικίας ή ασθενείς με διανοητικές διαταραχές) Ηθελημένη παράλειψη δόσεων (ο ασθενής πιστεύει ότι δεν χρειάζεται πλέον να λαμβάνει την αγωγή, φόβος για παρενέργειες, κόστος) Εντόπιση ασθενών που δεν συμμορφώνονται με τη φαρμακευτική αγωγή: Πότε είναι πιο πιθανό να θυμηθείς να πάρεις τις εισπνοές, το πρωί ή το βράδυ? Πόσο συχνά νομίζεις πως παίρνεις τα εισπνεόμενα, 3 φορές την εβδομάδα, λιγότερες ή περισσότερες? Έλεγχος ημερομηνίας συνταγογράφησης, υπολειπόμενων δόσεων Ερώτηση στον ασθενή για τη γνώμη του σχετικά με τα οφέλη και τις παρενέργειες από τη φαρμακευτική αγωγή GINA 2014, Box 3-12

46 Σοβαρό άσθμα Severe asthma ύσκολο στη θεραπεία άσθμα - Difficult-to-treat asthma Πάσχει ο ασθενής πραγματικά από άσθμα? Λαμβάνει ο ασθενής σωστά την εισπνεόμενη αγωγή και συμμορφώνεται με τη θεραπεία? Υπάρχουν συνοσυρότητες? Εκτίθεται ο ασθενής σε οικιακά ή επαγγελματικά αλλεργιογόνα? GINA 2014

47 Έλεγχος ασθενών με σοβαρό άσθμα Επιβεβαίωση της διάγνωσης Πιθανές εναλλακτικές διαγνώσεις, όπως δυσλειτουργία φωνητικών χορδών, ΧΑΠ, συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού, βρογχεκτασίες, υπερηωσηνοφιλικά σύνδρομα, αγγειίτιδα Churg-Strauss Έλεγχος για συνοσυρότητες Χρόνια παραρινοκολπίτιδα, ΓΟΠ, αποφρακτική άπνοια, παχυσαρκία, ψυχολογικοί ή ψυχιατρικοί παράγοντες Έλεγχος της τεχνικής λήψης των εισπνεόμενων και συμμόρφωσης με την αγωγή Έλεγχος για πιθανή έκθεση σε αλλεργιογόνα ή τοξικές ουσίες Στο οικιακό ή επαγγελματικό περιβάλλον GINA 2014, Box 3-14 (1/2)

48 Εur Respir J 2014;43:

49 Ορισμός σοβαρού άθματος Άσθμα το οποίο απαιτεί θεραπεία Βημάτων 4 ή 5 κατά GINA για να παραμείνει ελεγχόμενο ή παραμένει μη ελεγχόμενο παρά τη θεραπεία ή απαιτεί συστηματικά στεροειδή για 50% του προηγούμενου έτους για να παραμείνει υπό έλεγχο Μη ελεγχόμενο άσθμα όταν ο ασθενής παρουσιάζει ένα από τα παρακάτω: 1) Πτωχός έλεγχος των συμπτωμάτων (ACQ consistently >1.5, ACT <20) 2) Συχνές παροξύνσεις με 2 λήψεις συστηματικών στεροειδών (> 3 ημέρες) τον προηγούμενο χρόνο 3) Σοβαρές παροξύνσεις: τουλάχιστον 1 νοσηλεία σε κοινό θάλαμο ή με διασωλήνωση στη ΜΕΘ τον προηγούμενο χρόνο 4) Απόφραξη αεραγωγών με FEV1 <80% της προβλεπόμενης τιμής Eλεγχόμενο άσθμα το οποίο χειροτερεύει με τη μείωση των υψηλών δόσεων ICS ή των συστηματικών στεροειδών ή των βιολογικών παραγόντων Εur Respir J 2014;43:

50 ιαχείριση ασθενών με σοβαρό άσθμα Τιτλοποίηση της δόσης ICS/LABA Πολύ σπάνια η πλήρης αντοχή στα εισπνεόμενα στεροειδή Αύξηση της δόσης Στενή παρακολούθηση και διαχείριση παρενεργειών, συμπεριλαμβανομένης της οστοπόρωσης Προσθήκη επιπλέον φαρμάκων Θεφυλλίνη, LTRA μικρό όφελος Tiotropium μειώνει τις παροξύνσεις Θεραπεία με βάση τον φαινότυπο Θεραπεία με βάση την ανάλυση των πτυέλων μειώνει τις παροξύνσεις και τον αριθμό των παροξύνσεων Αναπνευστική νόσος επιδεινούμενη από ασπιρίνη: προσθήκη LTRA Σοβαρό αλλεργικό άσθμα: προσθήκη anti-ige θεραπείας (omalizumab) Προσθήκη από του στόματος στεροειδών Με φαρμακευτικές παρεμβάσεις Θερμοπλαστική για επιλεγμένους αθενείς σε εξειδικευμένα κέντρα GINA 2014, Box 3-14 (2/2)

51 Written asthma action plans NEW! GINA 2014, Box 4-2 (1/2)

52 Diagnosis of asthma, COPD and asthma-copd overlap syndrome (ACOS) A joint project of GINA and GOLD GINA Global Strategy for Asthma Management and Prevention GOLD Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD GINA

53 Diagnosis of diseases of chronic airflow limitation

54 Background Eάν ο ασθενής πάσχει από χρόνια ανανευστικά συμπτώματα, η διάγνωση διαφέρει συνήθψς με βάση την ηλικία Παιδιά και νεαροί ενήλικες: συνήθως πάσχουν από άσθμα Ενήλικες >40 έτη: Η ΧΑΠ είναι πιο συχνή. Ο διαχωρισμός άσθμα και ΧΑΠ είναι δύσκολος COPD Πολλοί ασθενείς με χρόνια αναπνευστική νόσο έχουν χαρακτηριστικά τόσο άσθματος όσο και ΧΑΠ Οι ασθενείς αυτοί παρουσιάζουν Asthma-COPD Overlap Syndrome (ACOS) Το ACOS πιθανά δεν είναι μία ξεχωριστή νόσος Είναι πιθανό ότι διαφορετικοί παθογενετικοί μηχανισμοί θα ανευρεθούν GINA 2015

55 Σύνδρομο αλληλεπικάλυψης άσθματος - ΧΑΠ Οι ασθενείς με χαρακτηριστικά άσθματος και ΧΑΠ μαζί, έχουν χειρότερη πορεία νόσου συγκριτικά με ασθενείς με αμιγές άσθμα ή ΧΑΠ Συχνές παροξύνσεις Πτωχή ποιότητα ζωής Πιο γρήγορη απώλεια πνευμονικής λειτουργίας Υψηλότερη θνητότητα Μεγαλύτερη χρήση υπηρεσιών υγείας Επιπολασμός ασθενών με σύνδρομο αλληλεπικάληψης Ποσοστά 15 50% σε ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, τα οποία διαφέρουν ανάλογα με τον ορισμό που χρησιμοποιήθηκε για τον ορισμό του συνδρόμου Ο επιπολασμός διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την καπνιστική συνήθεια του πληθυσμού GINA 2014

56 Ορισμός συνδρόμου αλληλεπικάλυψης άσθματος ΧΑΠ (ΑCOS) Το άσθμα-χαπ σύνδρομο αλληλεπικάλυψης (Asthma-COPD overlap syndrome - ACOS) χαρακτηρίζεται από σταθερή απόφραξη των αεραγωγών και παρουσία χαρακτηριστικών τα οποία συνοδεύουν τόσο το άσθμα, όσο και τη ΧΑΠ. Εξειδικευμένος ορισμός για το ACOS δεν μπορεί να δοθεί σε αυτή τη φάση, μέχρι να υπάρξουν περισσότερες μελέτες για τους υποκείμενους μηχανισμούς και πιθανούς κλινικούς φαινότυπους GINA 2014, Box 5-1

57 Step 1 Does the patient have chronic airways disease? GINA 2014

58 Step 1 Έχει ο ασθενής χρόνια αναπνευστική νόσο? Ιστορικό Χρόνιος ή επαναλαμβανόμενος βήχας, παραγωγή πτυέλων, δύσπνοια, συριγμός ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια λοίμωξης κατώτερου αναπνευστικού Προηγούμενη διάγνωση άσθματος ή ΧΑΠ Προηγούμενη θεραπεία με εισπνεόμενα Ιστορικό καπνίσματος / έκθεση σε καπνό, σκόνη, χημικά, αλλεργιογόνα Φυσική εξέταση Μπορεί να είναι φυσιολογική Εκδηλώσεις υπεραερισμού ή αναπνευστικής ανεπάρκειας Συριγμός, ρεγχάζοντες, τρίζοντες GINA 2014

59 Βήμα 1 Έχει ο ασθενής χρόνια αναπνευστική νόσο? Απεικονιστικές μέθοδοι (Α/α ή CT θώρακα) Μπορεί να είναι φυσιολογικές, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια Παγίδευση αέρα, πάχυνση βρόγχων, bullae Μπορεί να ανευρεθούν και στοιχεία άλλης υποκείμενης νόσου (βρογχεκτασίες, καρκίνος πνεύμονα, φυματίωση, διάμεση πνευμονική νόσος) Ερωτηματολόγιο συνδρόμου αλληλεπικάλυψης άσθματος-χαπ Εάν ο ασθενής έχει 3 χαρακτηριστικά άσθματος ή ΧΑΠ, υπάρχει ισχυρή πιθανότητα ότι πάσχει είτε από άσθμα, είτε από ΧΑΠ Εάν ο ασθενής έχει παρόμοιo αριθμό χαρακτηριστικών τόσο άσθματος όσο και ΧΑΠ, τότε είναι πιθανό να πάσχει από ACOS GINA 2014

60 GINA GINA , Box 5-4

61 Έναρξη αρχικής θεραπείας Εάν η αρχική εκτίμηση υποδεικνύει άσθμα Έναρξη με χαμηλές δόσεις ICS Προσθήκη LABA και υπολοίπων φαρμάκων όπως απαιτείται Να μη χορηγείται LABA χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση ICS Εάν η αρχική εκτίμηση υποδεικνύει ΧΑΠ Έναρξη βρογχοδιασταλτικής αγωγής με LAMA ή LABA ή συνδυασμό Να μη χορηγείται ICS χωρίς ταυτόχρονη χορήγηση LAΜΑ ή/και LAΒA Εάν η διαφορική διάγνωση είναι εξίσου υποδεικνύει ACOS Έναρξη θεραπείας όπως σε άσθμα, εν αναμονή περαιτέρω εξετάσεων Έναρξη θεραπείας με ICS σε μικρή ή μέτρια δόση Συνήθως ταυτόχρονη έναρξη LABA ή/και LAMA, ή συνέχιση αυτών αν ήδη χρησιμοποιούνται από τον ασθενή GINA 2015

62 Probability of asthma diagnosis or response to asthma treatment in children 5 years GINA 2014, Box 6-1 (1/2)

63 Symptom patterns in children 5 years GINA 2014, Box 6-1 (2/2)

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Σύσταση 9: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί και οι Επαγγελματίες Υγείας της Π.Φ.Υ., να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους παροξυσμούς άσθματος με βάση τα κλινικά σημεία,

Διαβάστε περισσότερα

Τιοτρόπιο Respimat: Εξελίξεις στη θεραπεία του άσθματος

Τιοτρόπιο Respimat: Εξελίξεις στη θεραπεία του άσθματος Τιοτρόπιο Respimat: Εξελίξεις στη θεραπεία του άσθματος Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας Α ΚΕΘ - ΕΚΠΑ Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ Ε.Π.Ε. Ταμίας Ε.Π.Ε. GINA 2014 Stepwise

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015 Κερενίδη Νόρα ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΣYΝΔΡΟΜΟ ΑΛΛΗΛΟΕΠΙΚAΛΥΨΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο.

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Η ομάδα ανασκόπησης των κατευθυντήριων οδηγιών για το άσθμα, είχε ως σκοπό την ανάπτυξη και τη συγγραφή συστάσεων για το άσθμα ώστε να παραδοθούν στην ομάδα ομοφωνίας (consensus

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Ροβίνα Νικολέττα Λέκτορας Πνευμονολογίας - Εντατικής Θεραπείας, ΕΚΠΑ Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Κατευθυντήριες οδηγίες για το σοβαρό

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Μονάδας Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας-ΕΚΠΑ Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ Ε.Π.Ε. Μουσκαρινικοί υποδοχείς

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Άσθμα κατά την άσκηση Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Ορισμός Ως βρογχόσπασμος επαγόμενος κατά την άσκηση ορίζεται η παροδική και αναστρέψιμη στένωση των αεραγωγών που ακολουθεί την έντονη άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Α. Καδίτης Παιδίατρος-Παιδοπνευμονολόγος Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» National Asthma Education

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV).

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). β αναστολείς Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). Βαθμός τεκμηρίωσης: IV Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Βρογχικό Άσθμα Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Η διάγνωση του άσθματος βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις λειτουργικές δοκιμασίες του αναπνευστικού.

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. «Σισμανόγλειο» Βιολογικοί δείκτες Ορισμός Ο βιολογικός δείκτης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Πρωτότυπη Εργασία Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Χρίστος Π. Καρβούνης 1, Νίκος Νίκας 2, Έλενα Πανίττι

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα στα νήπια Νεώτερα στη θεραπεία

Άσθμα στα νήπια Νεώτερα στη θεραπεία Άσθμα στα νήπια Νεώτερα στη θεραπεία Φώτης Β. Κυρβασίλης Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. 1950 εισπνεόμενα στεροειδή 1970 εισπνεόμενα στεροειδή στα παιδιά 1980 ανταγωνιστές των λευκοτριενίων 1990 ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα και κάπνισμα. ποιο κοντά στη ΧΑΠ ή άλλη νόσος Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Συμβουλευτικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις

Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό Άσθμα Τωρινές και μελλοντικές θεραπευτικές προσεγγίσεις Ελευθέριος Ζέρβας 1, Chris Brightling 2, Μίνα Γκάγκα 1 1 7 η Πνευμονολογική Κλινική και Κέντρο Άσθματος, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό άσθμα. Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα

Βρογχικό άσθμα. Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Βρογχικό άσθμα Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΑΣΘΜΑ Είναι ένα από τα συχνότερα χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Μήπως υπερθεραπεύουμε το ήπιο άσθμα? Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Λέκτορας ΑΠΘ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Σύσταση 16: Στο βήμα 3 συστήνεται ως προτιμώμενη θεραπευτική επιλογή η χορήγηση χαμηλής δόσης εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ορισμός του άσθματος σήμερα Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Αξιολόγηση της παρόξυνσης άσθματος Αθανάσιος Κωνσταντινίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ελένη Γ. Τζωρτζάκη 1, Alberto Papi 2, Νικόλαος Μ. Σιαφάκας 1 1 Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το Άσθμα (GINA) Ορισμός του άσθματος Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα.

Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα. Αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα. Βαθμός τεκμηρίωσης: III-3 Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της GINA

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ»

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Επαγγελματικό άσθμα Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» 1200 πχ πάπυρος Sallier υφαντές βυσσίνωση? 460-370 πχ Ιπποκράτης Μεταλλωρύχοι Ράφτες

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα. Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2

Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα. Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2 Διαχείριση ασθενούς με σοβαρό άσθμα Στέλιος Λουκίδης MD FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ ERS chairman group 5.2 Conflicts [Honorarium fees] AstraZeneca Greece & Bulgaria & Poland Boehringer Ingelheim Greece Chiesi

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Fluticapen. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ Κάθε δόση (blister) περιέχει 250mcg ή 500mcg fluticasone

Διαβάστε περισσότερα

Βήμα 5- Προσθήκη κορτικοστεροειδών από το στόμα

Βήμα 5- Προσθήκη κορτικοστεροειδών από το στόμα Βήμα 5- Προσθήκη κορτικοστεροειδών από το στόμα Σύσταση 18: Συστήνεται στους Γενικούς Ιατρούς και σε άλλους Ιατρούς της Π.Φ.Υ., για τους ασθενείς στους οποίους ο έλεγχος του άσθματος δεν επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας

Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών υγείας Innovating in Uncertain Times Επιστημονική Ημερίδα ΕΕΦΑΜ 27Νοεμβρίου Νοεμβρίου, 2010 Βασίλης Τριαντόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος, BIΟΑXIS Healthcare Ltd London UK Νέες στρατηγικές προσέγγισης των επαγγελματιών

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιατρικής Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των πολυμορφισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή διαχείρισης παιδικού άσθματος

Εφαρμογή διαχείρισης παιδικού άσθματος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Εφαρμογή διαχείρισης παιδικού άσθματος Μενεσίδης Μιχάλης ΑΕΜ: 228 Επιβλέποντες : Αγγελίδης Παντελής, Αναπληρωτής Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI. Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος

Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI. Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Ιστορική Αναδρομή Εισαγωγή στη Δυτική ιατρική στις αρχές του 18 ου αιώνα Φάρμακα πρώτης γραμμής για αντιμετώπιση άσθματος

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Σύσταση 16: Στο βήμα 3 συστήνεται ως προτιμώμενη θεραπευτική επιλογή η χορήγηση χαμηλής δόσης εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Περιοδικεσ εκδοσεισ τησ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Εισαγωγή Τα περισσότερα παιδιά με άσθμα ανταποκρίνονται καλά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα