Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια"

Transcript

1 Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος

2 Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε: Δεν υπάρχουν «ΧΑΠίτες», αλλά ασθενείς με ΧΑΠ!

3 G O lobal Initiative for Chronic bstructive L D ung isease Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease

4 GOLD - Στόχοι Αυξημένη αναγνώριση της ΧΑΠ από το προσωπικό υγείας, τις αρχές και το κοινό Βελτιωμένη διάγνωση, αντιμετώπιση και πρόληψη Μείωση νοσηρότητας και θνητότητας Προώθηση της έρευνας

5 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Chapters Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις REVISED 2011 Συννοσηρότητες

6 Ορισμός της ΧΑΠ Η ΧΑΠ, μια συχνή νόσος που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπισθεί, χαρακτηρίζεται από επίμονη μείωση της ροής αέρα που συνήθως είναι επιδεινούμενη και σχετίζεται με αυξημένη χρόνια φλεγμονώδη απάντηση των αεραγωγών και των πνευμόνων σε βλαπτικά σωματίδια ή αέρια. Παροξύνσεις και συννοσηρότητες συντελούν στη βαρύτητα της νόσου σε κάθε ασθενή.

7 Μηχανισμοί της Απόφραξης στη ΧΑΠ Νόσος μικρών αεραγωγών Φλεγμονή αεραγωγών Ίνωση αεραγωγών, βύσματα στον αυλό Αυξημένη αντίσταση αεραγωγών Καταστροφή παρεγχύματος Απώλεια κυψελιδικών στηρίξεων Μείωση ελαστικής επαναφοράς ΑΠΟΦΡΑΞΗ ΡΟΗΣ

8 Το φορτίο της ΧΑΠ Η ΧΑΠ είναι μια από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας στον κόσμο. Το φορτίο της ΧΑΠ προβλέπεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες λόγω της συνεχούς έκθεσης σε παράγοντες κινδύνου και της γήρανσης του πληθυσμού. Η ΧΑΠ προκαλεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση.

9 Παράγοντες κινδύνου για ΧΑΠ Γονίδια Έκθεση σε σωματίδια Καπνός Επαγγελματικές οργανικές και ανόργανες κόνεις Ρύπανση εσωτερικών χώρων από καύση βιομάζας σε πτωχά αεριζόμενους χώρους Ατμοσφαιρική ρύπανση Ανάπτυξη-αύξηση πνευμόνων Φύλο Ηλικία Αναπνευστικές λοιμώξεις Κοινωνικο-οικονομική κατάσταση Άσθμα βρογχική υπεραντιδραστικότητα Χρόνια βρογχίτιδα

10 Παράγοντες κινδύνου για ΧΑΠ Γονίδια Λοιμώξεις Κοινωνικήοικονομική κατάσταση Γηράσκων πληθυσμός

11 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Chapters Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις REVISED 2011 Συννοσηρότητες

12 Διάγνωση και αξιολόγηση Θα πρέπει να σκεφτόμαστε τη ΧΑΠ σε κάθε ασθενή με δύσπνοια, χρόνιο βήχα ή απόχρεμψη και/ή έκθεση σε παράγοντες κινδύνου. Η σπιρομέτρηση είναι απαραίτητη για τη διάγνωση. Η ανεύρεση σχέσης FEV 1 /FVC < 0.70 μετά βρογχοδιαστολή επιβεβαιώνει την παρουσία επίμονης απόφραξης ροής και συνεπώς ΧΑΠ.

13 Διάγνωση και Αξιολόγηση βασικά σημεία Οι στόχοι της αξιολόγησης της ΧΑΠ: προσδιορισμός της βαρύτητας της νόσου και του βαθμού απόφραξης, της επίδρασης που αυτή έχει στην υγεία του ασθενούς, και του κινδύνου για μελλοντικά συμβάματα. Οι συννοσηρότητες είναι συχνές σε ασθενείς με ΧΑΠ, και θα πρέπει να αναζητούνται και να αντιμετωπίζονται κατάλληλα αν υπάρχουν.

14 Αξιολόγηση της απόφραξης: Σπιρομέτρηση Η σπιρομέτρηση θα πρέπει να γίνεται μετά από χορήγηση επαρκούς δόσης εισπνεόμενου βρογχοδιασταλτικού βραχείας δράσης, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η μεταβλητότητα. Η ανεύρεση σχέσης FEV1/FVC < 0.70 μετά βρογχοδιαστολή επιβεβαιώνει την παρουσία επίμονης απόφραξης ροής. Οι τιμές θα πρέπει να ανάγονται ως προς την ηλικία ώστε να αποφεύγεται η υπερδιάγνωση ΧΑΠ στους ηλικιωμένους.

15 Σπιρομέτρηση: αποφρακτική νόσος 5 Φυσιολογική 4 Volume, liters FEV 1 = 1.8L FVC = 3.2L FEV 1 /FVC = 0.56 Απόφραξη Time, seconds

16 Στόχος της αναθεώρησης: αλλαγή στρατηγικής, από την FEV 1 μόνο σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση Η αξιολόγηση της ΧΑΠ θα πρέπει να περιλαμβάνει σε κάθε ασθενή: Βαρύτητα της απόφραξης (σπιρομέτρηση) Ένταση των συμπτωμάτων του ασθενούς Επίδραση στη γενική υγεία του ασθενούς Είναι η FEV 1, όπως εφαρμοζόταν στις προηγούμενες οδηγίες, η σωστή παράμετρος για τη σταδιοποίηση της νόσου; Κίνδυνο μελλοντικών επεισοδίων της νόσου

17 Συμπτώματα της ΧΑΠ Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ΧΑΠ είναι χρόνια και προοδευτική δύσπνοια, βήχας και απόχρεμψη. Δύσπνοια: Προοδευτική, επίμονη, χαρακτηριστικά χειρότερη με την άσκηση. Χρόνιος βήχας: Μπορεί να είναι διαλείπων και μη παραγωγικός. Χρόνια απόχρεμψη: Ασθενείς με ΧΑΠ συχνά αποβάλλουν πτύελα με τον βήχα.

18 Αξιολόγηση της ΧΑΠ Αξιολόγηση συμπτωμάτων Assess degree of airflow limitation using spirometry Χρησιμοποιείστε το COPD Assessment Assess risk of exacerbations Assess comorbidities Test (CAT) ή την κλίμακα δύσπνοιας mmrc

19 Αξιολόγηση συμπτωμάτων COPD Assessment Test (CAT): Ένα τεστ 8 σημείων που μετρά την επιβάρυνση της υγείας στη ΧΑΠ (http://catestonline.org). Μέτρηση δύσπνοιας με το τροποποιημένο Ερωτηματολόγιο του βρετανικού Medical Research Council (mmrc): έχει καλή συσχέτιση με άλλες κλίμακες υγείας και προβλέπει τον κίνδυνο μελλοντικού θανάτου.

20 Τροποποιημένο Ερωτηματολόγιο MRC

21 Ταξινόμηση βαρύτητας της απόφραξης στη ΧΑΠ* Σε ασθενείς με FEV 1 /FVC < 0.70: GOLD 1: Ήπια GOLD 2: Μέτρια GOLD 3: Βαριά FEV 1 > 80% προβλεπ. 50% < FEV 1 < 80% προβλεπ. 30% < FEV 1 < 50% προβλεπ. GOLD 4: Πολύ βαριά FEV 1 < 30% προβλεπ. *Με βάση τον FEV 1 μετά βρογχοδιαστολή

22 Γιατί ο FEV1; Ο FEV1 μειώνεται καθώς αυξάνεται η βαρύτητα της ΧΑΠ Ο FEV1 σχετίζεται με την ποιότητα ζωής Ο FEV1 είναι δείκτης πρόωρου θανάτου από ΧΑΠ, καρκίνο πνεύμονος, στεφανιαία νόσο και εγκεφαλικά επεισόδια Ο FEV1 είναι προγνωστικός παράγων του αριθμού και της βαρύτητας των παροξύνσεων σε ασθενείς με ΧΑΠ

23 Κίνδυνος παροξύνσεων Για την εκτίμηση του κινδύνου για παροξύνσεις χρησιμοποιούμε το ιστορικό παροξύνσεων και τη σπιρομέτρηση: Δυο ή περισσότερες παροξύνσεις μέσα στο τελευταίο έτος ή τιμή FEV 1 < 50 % της προβλεπόμενης είναι δείκτες υψηλού κινδύνου.

24 Συνδυασμένη αξιολόγηση ΧΑΠ Συμπτώματα Βαθμός απόφραξης της ροής Κίνδυνος παροξύνσεων Συνδυάζουμε τις αξιολογήσεις αυτές με σκοπό τη βελτίωση της αντιμετώπισης της ΧΑΠ

25 Κίνδυνος (GOLD Ταξινόμηση Βαρύτητας Απόφραξης) Κίνδυνος (Ιστορικό παροξύνσεων) Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD Συνδυασμένη αξιολόγηση της ΧΑΠ 4 (C) (D) > (A) (B) mmrc 0-1 CAT < 10 mmrc > 2 CAT > 10 Συμπτώματα (mmrc ή CAT score))

26 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD Συνδυασμένη αξιολόγηση της ΧΑΠ Επιλέγουμε τον υψηλότερο κίνδυνο σύμφωνα με τον βαθμό GOLD ή το ιστορικό παροξύνσεων Ασθεν ής Χαρακτηριστικά Σπιρομέτρηση Βαθμός Παροξύνσεις ανά έτος mmrc CAT A B C D Χαμηλός κίνδυνος Λίγα συμπτώματα Χαμηλός κίνδυνος Πολλά συμπτώματα Υψηλός κίνδυνος Λίγα συμπτώματα Υψηλός κίνδυνος Πολλά συμπτώματα GOLD < 10 GOLD > 2 10 GOLD 3-4 > < 10 GOLD 3-4 > 2 > 2 10

27 Συννοσηρότητες της ΧΑΠ Οι ασθενείς με ΧΑΠ έχουν αυξημένο κίνδυνο για: Καρδιοαγγειακά νοσήματα Οστεοπόρωση Αναπνευστικές λοιμώξεις Άγχος και Κατάθλιψη Διαβήτη Καρκίνο πνεύμονος Αυτές οι συνοδές καταστάσεις μπορεί να επηρεάζουν τη θνητότητα και τις εισαγωγές και θα πρέπει να αναζητούνται τακτικά και να αντιμετωπίζονται κατάλληλα.

28 Διαφορική Διάγνωση: ΧΑΠ και Άσθμα ΧΑΠ Έναρξη σε μέση ηλικία Τα συμπτώματα εξελίσσονται βραδέως Μακρό ιστορικό καπνίσματος ΑΣΘΜΑ Έναρξη νωρίς (συχνά στην παιδική ηλικία) Τα συμπτώματα ποικίλλουν από μέρα σε μέρα Χειρότερα τη νύχτα και νωρίς το πρωί Μπορεί να υπάρχει και αλλεργία, ρινίτιδα ή έκζεμα Θετικό οικογενειακό ιστορικό

29 Πρόσθετες Εξετάσεις Α/α θώρακος: Σπάνια διαγνωστική, αλλά βοηθεί στον αποκλεισμό άλλων διαγνώσεων και τη διαπίστωση της ύπαρξης άλλων σημαντικών παθήσεων. Στατικοί όγκοι και διάχυση: Βοηθούν στον χαρακτηρισμό της βαρύτητας, αλλά όχι στην αντιμετώπιση του αρρώστου. Οξυμετρία και Αέρια αίματος: Η σφυγμική οξυμετρία εκτιμά τον κορεσμός της αιμοσφαιρίνης και την ανάγκη του αρρώστου για χρήση οξυγόνου. Έλεγχος για έλλειψη α1-αντιθρυψίνης: Γίνεται σε Καυκάσιους ασθενείς που αναπτύσσουν ΧΑΠ κάτω από τα 45 ή έχουν ισχυρό οικογενειακό ιστορικό ΧΑΠ.

30 Πρόσθετες Εξετάσεις Δοκιμασία άσκησης: Η αντικειμενική μέτρηση της επιβάρυνσης της άσκησης, που μετρείται με μείωση της απόστασης βάδισης (π.χ. δοκιμασία βάδισης 6 min) ή με προοδευτική δοκιμασία κόπωσης σε εργαστήριο, αποτελεί ισχυρό δείκτη της κατάστασης υγείας και προγνωστικό παράγοντα. Σύνθετες βαθμολογίες: Πολλές μεταβλητές (FEV 1, δυνατότητα άσκησης ή μέγιστη κατανάλωση Ο2, απώλεια βάρους και μείωση της μερικής πίεσης Ο2) αναγνωρίζουν ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο θανάτου.

31 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Chapters Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις Συννοσηρότητες REVISED 2011

32 Προσοχή! Treat (= θεραπεία) δεν σημαίνει Cure (= ίαση) Να μη δημιουργούμε ψευδαισθήσεις και ανεδαφικές προσδοκίες

33 Θεραπευτικές επιλογές: Τα βασικά Η διακοπή καπνίσματος είναι ο κύριος παράγων που επηρεάζει τη φυσική ιστορία της ΧΑΠ. Το υγειονομικό προσωπικό θα πρέπει να ενθαρρύνει όλους τους ασθενείς να κόψουν το κάπνισμα. Φαρμακευτική αγωγή και υποκατάσταση νικοτίνης αυξάνουν τα ποσοστά μακρόχρονης διακοπής. Όλοι οι ασθενείς με ΧΑΠ ωφελούνται από την τακτική άσκηση και θα πρέπει να ενθαρρύνονται να διατηρούν φυσική δραστηριότητα.

34 Θεραπευτικές επιλογές: Τα βασικά Η σωστή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα της ΧΑΠ και τη συχνότητα και βαρύτητα των παροξύνσεων, και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής και την αντοχή στην άσκηση. Κανένα από τα υπάρχοντα φάρμακα δεν έχει αποδειχθεί οριστικά ότι τροποποιεί τη μακροχρόνια έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας στη ΧΑΠ. Εμβόλια γρίπης και πνευμονιοκόκκου θα πρέπει να προσφέρονται σύμφωνα με τις τοπικές οδηγίες.

35 Θεραπευτικές Επιλογές: Διακοπή Καπνίσματος Η παροχή συμβουλών από γιατρούς και άλλους επαγγελματίες υγείας αυξάνει τα ποσοστά διακοπής. Ακόμη και 3 λεπτά συμβουλευτικής καθοδήγησης προς τον καπνιστή οδηγούν σε διακοπή σε 5-10% των περιπτώσεων. Η θεραπεία υποκατάστασης νικοτίνης (σε διάφορες μορφές) καθώς και η φαρμακευτική αγωγή με βαρενικλίνη, βουπροπιόνη και νορττριπτυλίνη αυξάνουν τα ποσοστά μακρόχρονης αποχής από το κάπνισμα και είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικά από το placebo.

36 Θεραπευτικές επιλογές: Μείωση κινδύνου Ενθάρρυνση ολοκληρωμένων πολιτικών ελέγχου του καπνίσματος με σαφή, σταθερά και επαναλαμβανόμενα αντικαπνιστικά μηνύματα. Έμφαση στην πρωτογενή πρόληψη, κυρίως με αποφυγή ή μείωση των εκθέσεων στο χώρο εργασίας. Σημαντική είναι και η δευτερογενής πρόληψη, με επιτήρηση και έγκαιρη ανίχνευση των ασθενών. Μείωση ή αποφυγή της ρύπανσης εσωτερικών χώρων από καύση βιομάζας σε κατοικίες με πτωχό εξαερισμό. Οι ασθενείς θα πρέπει να μάθουν να παρακολουθούν τα δελτία ρύπανσης της ατμόσφαιρας, και να αποφεύγουν την έντονη εξωτερική δραστηριότητα σε επεισόδια ρύπανσης.

37 Θεραπευτικές επιλογές: Φάρμακα για ΧΑΠ β 2 -αγωνιστές Βραχείας δράσης β 2 -αγωνιστές Μακράς δράσης β 2 -αγωνιστές Αντιχολινεργικά Βραχείας δράσης αντιχολινεργικά Μακράς δράσης αντιχολινεργικά Συνδυασμός βραχείας δράσης β 2 -αγωνιστή + αντιχολινεργικού σε 1 συσκευή Μεθυλοξανθίνες Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή Συνδυασμός μακράς δράσης β 2 -αγωνιστή + στεροειδούς σε μία συσκευή Συστηματικά κορτικοστεροειδή Αναστολείς φωσφοδιεστεράσης-4

38 Θεραπευτικά μέσα: Βρογχοδιασταλτικά Τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα παίζουν κύριο ρόλο στη συμπτωματική αντιμετώπιση της ΧΑΠ. Τα βρογχοδιασταλτικά αναγράφονται ως κατ επίκλησιν ή ως τακτική αγωγή για την πρόληψη ή μείωση των συμπτωμάτων. Τα κύρια βρογχοδιασταλτικά είναι β2-αγωνιστές, αντιχολινεργικά, θεοφυλλίνη ή συνδυασμοί τους. Η επιλογή βασίζεται στα υπάρχοντα φάρμακα και στο ιστορικό ανταπόκρισης του κάθε αρρώστου από πλευράς συμπτωματικής ανακούφισης και τυχόν παρενεργειών..

39 Θεραπευτικά μέσα: Βρογχοδιασταλτικά Τα μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά είναι πιο βολικά και πιο αποτελεσματικά για συμπτωματική ανακούφιση από τα βραχείας δράσης. Τα μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά μειώνουν τις παροξύνσεις και τις αντίστοιχες νοσηλείες και βελτιώνουν συμπτώματα και ποιότητα ζωής. Ο συνδυασμός διαφορετικών βρογχοδιασταλτικών μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και να μειώσει τον κίνδυνο παρενεργειών σε σύγκριση με την αύξηση της δόσης ενός βρογχοδιασταλτικού.

40 Θεραπευτικά μέσα: εισπνεόμενα στεροειδή Τακτική θεραπεία με εισπνεόμενα στεροειδή (ICS) βελτιώνει συμπτώματα, αναπνευστική λειτουργία και ποιότητα ζωής και μειώνει τις παροξύνσεις σε ασθενείς με FEV 1 < 60% προβλεπομένου. Η θεραπεία με εισπνεόμενα στεροειδή σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πνευμονίας. Η διακοπή θεραπείας με εισπνεόμενα στεροειδή μπορεί να οδηγήσει σε παροξύνσεις σε μερικούς ασθενείς.

41 Θεραπευτικά μέσα: συνδυασμένη αγωγή Ο συνδυασμός εισπνεόμενου στεροειδούς με μακράς δράσης β2-αγωνιστή είναι πιο αποτελεσματικός από τα επιμέρους συστατικά στη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας και ΠΖ και στη μείωση των παροξύνσεων σε μέτρια ως πολύ βαριά ΧΑΠ. Η συνδυασμένη θεραπεία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο πνευμονίας. Η προσθήκη ενός συνδυασμού LABA/ICS σε ένα αντιχολινεργικό (τιοτρόπιο) φαίνεται να προσφέρει πρόσθετα οφέλη.

42 Θεραπευτικά μέσα: συστηματικά στεροειδή Η χρόνια θεραπεία με συστηματικά στεροειδή θα πρέπει να αποφεύγεται διότι η σχέση οφέλους προς κίνδυνο είναι αρνητική για τον ασθενή.

43 Θεραπευτικά μέσα: Αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης-4 Σε ασθενείς με βαριά και πολύ βαριά ΧΑΠ (GOLD 3 and 4) και ιστορικό παροξύνσεων και χρόνια βρογχίτιδα, η ροφλουμιλάστη (αναστολέας της φωσφοδιεστεράσης-4) μειώνει τις παροξύνσεις που χρειάζονται θεραπεία με συστηματικά στεροειδή.

44 Θεραπευτικά μέσα: Θεοφυλλίνη Η θεοφυλλίνη είναι λιγότερο αποτελεσματική και λιγότερο καλά ανεκτή από τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και δεν συνιστάται όταν τα τελευταία είναι διαθέσιμα από πλευράς αγοράς και κόστους [available and affordable]. Υπάρχουν ενδείξεις για ήπια βρογχοδιασταλτική δράση και κάποιο συμπτωματικό όφελος σε σταθερή ΧΑΠ έναντι του placebo. Η προσθήκη θεοφυλλίνης σε σαλμετερόλη βελτιώνει τον FEV 1 και τη δύσπνοια περισσότερο απ ό,τι μόνη η σαλμετερόλη. Η θεοφυλλίνη σε χαμηλή δόση μειώνει τις παροξύνσεις αλλά δεν βελτιώνει την αναπνευστική λειτουργία μετά βρογχοδιαστολή.

45 Θεραπευτικά μέσα: άλλες φαρμακευτικές θεραπείες Το εμβόλιο της γρίπης μπορεί να μειώσει τη σοβαρή νόσηση. Το πολυσακχαριδικό εμβόλιο κατά του πνευμονιοκόκκου συνιστάται σε ασθενείς με ΧΑΠ άνω των 65 ετών και για ασθενείς κάτω των 65 με FEV 1 < 40% προβλεπομένου. Η χρήση αντιβιοτικών δεν ενδείκνυται παρά μόνο για τη θεραπεία λοιμωδών παροξύνσεων της ΧΑΠ και άλλων μικροβιακών λοιμώξεων.

46 Θεραπευτικά μέσα: άλλες φαρμακευτικές θεραπείες Αγγειοδιασταλτικά: Το ΝΟ αντενδείκνυται σε σταθερή ΧΑΠ. Η χρήση φαρμάκων που τροποποιούν το ενδοθήλιο για την πνευμονική υπέρταση λόγω ΧΑΠ δεν συνιστάται. Θεραπεία με α-1 αντιθρυψίνη : δεν συνιστάται για ασθενείς με ΧΑΠ που δεν σχετίζεται με τη συγκεκριμένη γενετική έλλειψη. Βλεννολυτικά: Ασθενείς με κολλώδη πτύελα μπορεί να ωφεληθούν άπό βλεννολυτικά, αλλά τα συνολικά οφέλη είναι πολύ μικρά. Αντιβηχικά: Δεν συνιστώνται.

47 Θεραπευτικές επιλογές: Αποκατάσταση Όλοι οι ασθενείς με ΧΑΠ ωφελούνται από προγράμματα άσκησης με βελτίωση στην ικανότητα άσκησης, τη δύσπνοια και το αίσθημα κόπωσης. Ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα πνευμονικής αποκατάστασης διαρκεί 6 εβδομάδες, αλλά όσο περισσότερο τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα. Ασθενείς που συνεχίζουν την άσκηση στο σπίτι διατηρούν καλύτερη ποιότητα ζωής σε σχέση με όταν άρχισαν.

48 Θεραπευτικά μέσα: Άλλες θεραπείες Οξυγονοθεραπεία: Η μακρόχρονη χορήγηση οξυγόνου (> 15 ώρες/ημ.) σε ασθενείς με χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια βελτιώνει την επιβίωση σε ασθενείς με βαριά υποξαιμία ηρεμίας. Μηχανικός αερισμός: Ο συνδυασμός μη επεμβατικού αερισμού (NIV) με μακρόχρονη οξυγονοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει μια επιλεγμένη ομάδα ασθενών, ιδίως εκείνους με σημαντική ημερήσια υπερκαπνία.

49 Θεραπευτικά μέσα: χειρουργικές επιλογές Επεμβάσεις μείωσης πνευμονικού όγκου (LVRS) : πιο αποτελεσματικές από τη φαρμακευτική αγωγή σε ασθενείς με εμφύσημα των άνω λοβών και χαμηλή ικανότητα άσκησης. Η LVRS είναι δαπανηρή σε σύγκριση με τα μη χειρουργικά προγράμματα θεραπείας. Σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς με πολύ βαριά ΧΑΠ, η μεταμόσχευση πνεύμονος βελτιώνει την ποιότητα ζωής και τη λειτουργική κατάσταση.

50 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Major Chapters REVISED 2011 Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις Συννοσηρότητες

51 Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ: βασικά Αναγνώριση και μείωση της έκθεσης σε παράγοντες κινδύνου έχει μεγάλη σημασία. Η εξατομικευμένη αξιολόγηση των συμπτωμάτων, του βαθμού απόφραξης και του μελλοντικού κινδύνου παροξύνσεων θα καθορίσει τη θεραπεία. Όλοι οι ασθενείς με ΧΑΠ ωφελούνται από την αποκατάσταση και διατήρηση σωματικής δραστηριότητος. Η φαρμακευτική αγωγή μειώνει τα συμπτώματα, μειώνει τη συχνότητα και βαρύτητα των παροξύνσεων, και βελτιώνει την ποιότητα ζωής και την ικανότητα άσκησης.

52 Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ: βασικά Προτιμώνται τα μακράς δράσης σκευάσματα β 2 -αγωνιστών και αντιχολινεργικών έναντι των βραχείας δράσης. Τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά είναι πιο αποτελεσματικά και έχουν λιγότερες παρενέργειες. Μακροχρόνια αγωγή με εισπνεόμενα στεροειδή επιπλέον των βρογχοδιασταλτικών συνιστάται σε ασθενείς με υψηλό κίνδυνο παροξύνσεων.

53 Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ: βασικά Μακροχρόνια μονοθεραπεία με στεροειδή είτε σε εισπνοές είτε από το στόμα δεν συνιστάται στη ΧΑΠ. Ο αναστολέας της φωσφοδιεστεράσης-4 ροφλουμιλάστη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση των παροξύνσεων σε ασθενείς με FEV 1 < 50% προβλ., χρόνια βρογχίτιδα, και συχνές παροξύνσεις.

54 Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ: σε όλους Αποφυγή παραγόντων κινδύνου - διακοπή καπνίσματος - μείωση της εσωτερικής ρύπανσης - μείωση επαγγελματικών εκθέσεων Αντιγριπικός εμβολιασμός

55 Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ: μη φαρμακευτική Ασθεν ής Απαραίτητα Συνιστώνται Ανάλογα με τοπικές οδηγίες A Διακοπή καπνίσματος (μπορεί να περιλαμβάνει και φάρμακα) Σωματική δραστηριότητα Εμβόλιο γρίπης Εμβόλιο πνευμονιοκόκκου B, C, D Διακοπή καπνίσματος (μπορεί να περιλαμβάνει και φάρμακα) Πνευμονική αποκατάσταση Σωματική δραστηριότητα Εμβόλιο γρίπης Εμβόλιο πνευμονιοκόκκου

56 Σταθερή ΧΑΠ: Φαρμακευτική θεραπεία Ασθενής Πρώτη επιλογή Δεύτερη επιλογή Εναλλακτικά A SAMA prn ή SABA prn LAMA ή LABA ή SABA και SAMA Θεοφυλλίνη B LAMA ή LABA LAMA και LABA SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη C ICS + LABA ή LAMA LAMA και LABA PDE4-inh. SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη D ICS + LABA ή LAMA ICS και LAMA ή ICS + LABA και LAMA ή ICS+LABA και PDE4-inh. ή LAMA και LABA ή LAMA και PDE4-inh. Καρβοκυστεΐνη SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη

57 Επεξηγήσεις n n n n n n n LABA: β-διεγέρτες μακράς δράσης LAMA: αντιμουσκαρινικά μακράς δρ. SABA: β-διεγέρτες βραχείας δράσης SAMA: αντιμουσκαρινικά βραχείας δρ. ICS: εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή PDE4-inh: αναστολέας PDE4 prn: κατ επίκλησιν

58 Σταθερή ΧΑΠ: φαρμακευτική θεραπεία ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Παροξύνσεις ανά έτος GOLD 4 GOLD 3 C ICS + LABA ή LAMA ICS + LABA ή LAMA D > 2 GOLD 2 GOLD 1 A SAMA prn ή SABA prn LABA ή LAMA B 1 0 mmrc 0-1 CAT < 10 mmrc > 2 CAT > 10

59 Σταθερή ΧΑΠ: φαρμακευτική θεραπεία ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Παροξύνσεις ανά έτος GOLD 4 GOLD 3 C LAMA και LABA D ICS και LAMA ή ICS + LABA και LAMA ή ICS + LABA και PDE4-inh ή LAMA και LABA ή LAMA και PDE4-inh. > 2 GOLD 2 GOLD 1 A LAMA ή LABA ή SABA και SAMA B LAMA και LABA 1 0 mmrc 0-1 CAT < 10 mmrc > 2 CAT > 10

60 Σταθερή ΧΑΠ: φαρμακευτική θεραπεία ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Παροξύνσεις ανά έτος C D GOLD 4 GOLD 3 PDE4-inh. SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη Καρβοκυστεΐνη SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη > 2 GOLD 2 GOLD 1 A Θεοφυλλίνη SABA και/ή SAMA Θεοφυλλίνη B 1 0 mmrc 0-1 CAT < 10 mmrc > 2 CAT > 10

61 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Chapters REVISED 2011 Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις Συννοσηρότητες

62 Αντιμετώπιση παροξύνσεων Παρόξυνση ΧΑΠ είναι: ένα οξύ επεισόδιο που χαρακτηρίζεται από επιδείνωση των αναπνευστικών συμπτωμάτων του ασθενούς πέρα από τη συνηθισμένη καθημερινή διακύμανση και που οδηγεί σε αλλαγή της φαρμακευτικής αγωγής.

63 Αντιμετώπιση παροξύνσεων: βασικά Οι πιο συχνές αιτίες παροξύνσεων ΧΑΠ είναι ιώσεις του ανωτέρου αναπνευστικού και λοιμώξεις του τραχειοβρογχικού δένδρου. Η διάγνωση βασίζεται αποκλειστικά στην κλινική εκδήλωση: ο ασθενής παραπονείται για οξεία επιδείνωση των συμπτωμάτων πέρα από τη συνηθισμένη καθημερινή διακύμανση. Σκοπός της θεραπείας είναι να μειώσει την επιβάρυνση από την παρούσα παρόξυνση και να προλάβει μελλοντικές παροξύνσεις.

64 Οι παροξύνσεις ΧΑΠ συχνά μπορούν να προληφθούν. Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD Αντιμετώπιση παροξύνσεων: βασικά Βραχείας δράσης β 2 -αγωνιστές με ή χωρίς βραχείας δράσης αντιχολινεργικά είναι συνήθως τα βρογχοδιασταλτικά επιλογής σε μια παρόξυνση. Συστηματικά στεροειδή και αντιβιοτικά μπορούν να βραχύνουν τον χρόνο ανάρρωσης, να βελτιώσουν τον FEV 1 και την αρτηριακή υποξαιμία (PaO 2 ), και να μειώσουν τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής και αποτυχίας της θεραπείας, καθώς και τη διάρκεια νοσηλείας.

65 Συνέπειες των παροξύνσεων της ΧΑΠ Αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής Επιδείνωση συμπτωμάτων και αναπν. λειτουργίας Αυξημένος ρυθμός μείωσης αναπν. λειτουρ. ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ Αυξημένη Θνητότητα Αυξημένο οικονομικό κόστος

66 Αντιμετώπιση παροξύνσεων: εξετάσεις Αέρια αίματος (στο νοσοκομείο): PaO 2 < 60 mmhg με ή χωρίς PaCO 2 > 50 mmhg με αέρα= αναπνευστική ανεπάρκεια. Α/α θώρακος: για τον αποκλεισμό άλλων διαγνώσεων. ΗΚΓ: για διάγνωση συνοδών καρδιακών προβλημάτων. Γενική αίματος: λευκοκυττάρωση, πολυκυτταραιμία, αναιμία. Πυώδη πτύελα σε παρόξυνση: ένδειξη για εμπειρική αντιβιοτική αγωγή. Βιοχημικές εξετάσεις: ηλεκτρολυτικές διαταραχές, διαβήτης, υποθρεψία. Σπιρομέτρηση: δεν συνιστάται κατά την παρόξυνση.

67 Παροξύνσεις: θεραπευτικές επιλογές Οξυγόνο: χορηγείται με προσοχή για τη βελτίωση της υποξαιμίας με στόχο τιμές κορεσμού 88-92%. Βρογχοδιασταλτικά: Προτιμώνται εισπνεόμενοι βραχείας δράσης β2-αγωνιστές με ή χωρίς βραχείας δράσης αντιχολινεργικό. Συστηματικά στεροειδή: Βραχύνουν τον χρόνο ανάρρωσης, βελτιώνουν τον FEV 1 και την αρτηριακή υποξαιμία (PaO 2 ), και μειώνουν τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής ή αποτυχίας της θεραπείας και το μήκος της νοσηλείας. Συνιστάται δόση mg πρεδνιζολόνης την ημέρα για ημέρες.

68 Παροξύνσεις: θεραπευτικές επιλογές Αντιβιοτικά θα πρέπει να δίνονται σε ασθενείς: Με τρία κύρια συμπτώματα: αυξημένη δύσπνοια, αυξημένο όγκο πτυέλων, και πυώδη χαρακτήρα πτυέλων. Που χρειάζονται μηχανικό αερισμό.

69 Παροξύνσεις: θεραπευτικές επιλογές Μη επεμβατικός αερισμός (NIV): Βελτιώνει την αναπνευστική οξέωση, μειώνει την αναπνευστική συχνότητα, τη βαρύτητα της δύσπνοιας, τις επιπλοκές και τη διάρκεια νοσηλείας. Μειώνει τη θνητότητα και την ανάγκη για διασωλήνωση. GOLD Revision 2011

70 Παροξύνσεις: ενδείξεις για εισαγωγή Σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων Βαριά υποκείμενη ΧΑΠ Εμφάνιση νέων κλινικών σημείων Μη ανταπόκριση μιας παρόξυνσης σε αρχική φαρμακευτική θεραπεία Ύπαρξη σοβαρών άλλων νοσημάτων Συχνές παροξύνσεις Μεγάλη ηλικία Ανεπαρκής βοήθεια στο σπίτι

71 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Major Chapters REVISED 2011 Ορισμοί και Γενικότητες Διάγνωση και Αξιολόγηση Θεραπευτικές επιλογές Αντιμετώπιση σταθερής ΧΑΠ Παροξύνσεις Συννοσηρότητες

72 Συννοσηρότητες Η ΧΑΠ συχνά συνυπάρχει με άλλα νοσήματα (συννοσηρότητες) που μπορεί να επιβαρύνουν σημαντικά την πρόγνωση. Γενικά η παρουσία τέτοιων νοσημάτων δεν αλλάζει τη θεραπεία της ΧΑΠ, και τα συνοδά νοσήματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν να μην υπάρχει ΧΑΠ.

73 Συννοσηρότητες Καρδιοαγγειακή νόσος (όπως ισχαιμική καρδιοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια, κολπική μαρμαρυγή, και υπέρταση) είναι ίσως η πιο συχνή και πιο σημαντική νόσος που συνυπάρχει με τη ΧΑΠ. Οι καρδιοεκλεκτικοί β- αναστολείς δεν αντενδείκνυνται στη ΧΑΠ.

74 Συννοσηρότητες Οστεοπόρωση και άγχος/κατάθλιψη: συχνά υποδιαγιγνώσκονται και σχετίζονται με πτωχή ποιότητα ζωής και πρόγνωση. Καρκίνος πνεύμονος: συχνός σε ασθενείς με ΧΑΠ. Η πιο συχνή αιτία θανάτου σε ασθενείς με ήπια ΧΑΠ. Σοβαρές λοιμώξεις: οι αναπνευστικές λοιμώξεις είναι ιδιαίτερα συχνές. Μεταβολικό σύνδρομο και έκδηλος διαβήτης: πιο συχνά στη ΧΑΠ. Ο δεύτερος πιθανώς επιβαρύνει την πρόγνωση.

75 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Σύνοψη Η πρόληψη της ΧΑΠ είναι σε μεγάλο βαθμό δυνατή και θα πρέπει να αποτελεί υψηλή προτεραιότητα. Η σπιρομέτρηση απαιτείται για τη διάγνωση της ΧΑΠ. Η παρουσία σχέσης FEV 1 /FVC < 0.70 μετά βρογχοδιαστολή επιβεβαιώνει την επίμονη απόφραξη ροής και επομένως την ύπαρξη ΧΑΠ. Τα οφέλη από την πνευμονική αποκατάσταση και τη σωματική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

76 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Σύνοψη Η αξιολόγηση της ΧΑΠ περιλαμβάνει τα συμπτώματα, τον βαθμό απόφραξης, τον κίνδυνο παροξύνσεων και τις συννοσηρότητες. Η συνδυασμένη αξιολόγηση συμπτωμάτων, απόφραξης και κινδύνου παροξύνσεων είναι η βάση για την αντιμετώπιση της ΧΑΠ.

77 Global Strategy for Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2011: Σύνοψη Η αντιμετώπιση των παροξύνσεων της ΧΑΠ μειώνει την αρνητική τους επίδραση και προλαμβάνει μελλοντικές παροξύνσεις. Τυχόν συννοσηρότητες θα πρέπει να αναζητούνται και να θεραπεύονται όπως και σε ασθενείς που δεν έχουν ΧΑΠ.

78 Τελικές σκέψεις n n n n Νέες οικονομικές συνθήκες: Τι θα κάνουμε όταν οι ασθενείς δεν θα μπορούν να πληρώνουν τα φάρμακά τους; Να ξεχωρίζουμε το περιττό από το αναγκαίο Μπορώ να διακόψω κάποιο φάρμακο; Αν ναι, ποιο; Μήπως και στη ΧΑΠ ισχύει το stepdown όπως και στο άσθμα; Μεγάλο κομμάτι ψυχολογικής επιβάρυνσης, που δεν του δίνουμε την πρέπουσα βαρύτητα. Μήπως το επόμενο βήμα θα είναι να στραφούμε προς τα εκεί;

79 Η ιστοσελίδα της GOLD Αναλυτικά οι οδηγίες:

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΠ Η Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος

Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και καρδιαγγειακή νόσος Συννοσηρότητα και θεραπεία Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 24: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση της συννοσηρότητας ατόμων με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια και εξατομίκευση της θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Π GOLD. Πνευμονολογικό Τμήμα

Χ Α Π GOLD. Πνευμονολογικό Τμήμα Χ Α Π GOLD Πνευμονολογικό Τμήμα Νοσογόνος κατάσταση που χαρακτηρίζεται από περιορισμό της ροής αέρα που δεν είναι πλήρως αναστρέψιμος. Οπεριορισμός της ροής αέρα είναι προοδευτικός και σχετίζεται με παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα

Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015. Κερενίδη Νόρα Επίκουρος Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πνευμονολογική Κλινική ΛΑΡΙΣΑ 24/03/2015 Κερενίδη Νόρα ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΣYΝΔΡΟΜΟ ΑΛΛΗΛΟΕΠΙΚAΛΥΨΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.)

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 01/31 : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 02/31 Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια: Ορισµός Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από ελάττωση των εκπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Πρωτότυπη Εργασία Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Χρίστος Π. Καρβούνης 1, Νίκος Νίκας 2, Έλενα Πανίττι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Σάββατο 2 Απριλίου 2011 Ξενοδοχείο Hyatt Regency, Θεσσαλονίκη Λοίμωξη από τον

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Ανασκόπηση Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Κατερίνα Δημάκου 1, Μιχάλης Τουμπής 2, Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 3 1 Πνευμονολόγος, Συντονίστρια διευθύντρια 5

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα.

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Σταύρος Η. Κωνσιανιόπουλος Καθηγητής Πνευμονολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ~ Ί ο 2001 δημοσιεύθηκαν τα πορίσματα μιας παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Σύσταση 9: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί και οι Επαγγελματίες Υγείας της Π.Φ.Υ., να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους παροξυσμούς άσθματος με βάση τα κλινικά σημεία,

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ;

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ; Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; Η πνευμονική ίνωση αποτελεί μια ειδική μορφή χρόνιας νόσου του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του φυσιολογικού πνεύμονα με ινώδη ιστό, που καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Εργοσπιρομετρία. Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Εργοσπιρομετρία. Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Εργοσπιρομετρία Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ Η καρδιοαναπνευστική δοκιμασία κοπώσεως (ΚΑΔΚ) διερευνά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΑ-ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ www.european-lung-foundation.org

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΑ-ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ www.european-lung-foundation.org Το δελτίο αυτό έχει σκοπό να δείξει σε άτομα με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και στους φίλους και τους συγγενείς τους πώς μπορούν να έχουν μια γεμάτη ζωή με αυτή την πάθηση. Τι είναι η ΧΑΠ;

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV).

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). β αναστολείς Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). Βαθμός τεκμηρίωσης: IV Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Βασισμένο στην Παγκόσμια στρατηγική για Την Διάγνωση, αντιμετώπιση και Πρόληψη Της ΧαΠ: Global InItIatIve

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας 82 ετών με ιστορικό ΧΑΠ υπό ΧΟΘ κατ οίκον, παλαιάς TBC πνευμόνων και Α/Υ Συχνές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Πρωτότυπη Εργασία Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Ελένη Γάκη 1, MD, Γεώργιος Παπαθεοδώρου 2, PhD, Ιόλη Παπά 3, MD,

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900

3/12/2014 ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΠ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α. 8,4% σε καπνιστές άνω των 35 ετών. GOLD 2013. Tzanakis N et al. Chest 2004;125:892-900 ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» ιπλωµατική εργασία «Θεραπευτική αγωγή χρόνιας αποφρακτικής πνευµονοπάθειας και καρδιαγγειακός

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ. Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου

ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ. Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑΣ Διαμαντής Χλωρός Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. Παπανικολάου Διάγραμμα παρουσίασης Επιδημιολογία Ορισμός Αιτιολογία Παθοφυσιολογία Διάγνωση Αρχές θεραπείας Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών

4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών 4FHH1124 (CResp) Εισαγωγή στην Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών Module Leader: Ψυχογιού Αθηναΐς Γεωργία, PT, M.Sc. 1 Ενότητα Καρδιοαναπνευστικών Τί είναι η Καρδιοαναπνευστική Φυσικοθεραπεία; Εισαγωγή στην Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Πρόσκληση. Αγαπητοί συνάδελφοι, Πρόσκληση Αγαπητοί συνάδελφοι, εδώ είμαστε πάλι. Μετά από 3 χρόνια σιωπής, λόγω των συνθηκών, θα ξανασυναντηθούμε στο 4 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τις Διαταραχές του Ύπνου που θα πραγματοποιηθεί στις 15

Διαβάστε περισσότερα