Κουρτελής Βίκτωρ. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Κατεύθυνση Συστηµάτων Υπολογιστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κουρτελής Βίκτωρ. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Κατεύθυνση Συστηµάτων Υπολογιστών"

Transcript

1 ιαδικτυακή Εφαρµογή Εύρεσης Παρόµοιων Εικόνων στην Java µε Χρήση Παράλληλων και Κατανεµηµένων Μεθόδων ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κουρτελής Βίκτωρ Επιβλέπων Καθηγητής: Μαργαρίτης Κωνσταντίνος Εξεταστές: Μαργαρίτης Κωνσταντίνος, Χατζηγεωργίου Αλέξανδρος, Σατρατζέµη Μαρία Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση Συστηµάτων Υπολογιστών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 2012

2 ii Copyright Κουρτελής Βίκτωρ, 2012 Με επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. All rights reserved. Η έγκριση της διπλωµατικής εργασίας από το Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας δεν υποδηλώνει απαραιτήτως και αποδοχή των απόψεων του συγγραφέα εκ µέρους του Τµήµατος.

3 iii ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο Παγκόσµιος Ιστός έχει επιτρέψει την κοινοποίηση πλήθους αρχείων στους χρήστες ηλεκτρονικών υπολογιστών και φορητών συσκευών. Λόγω της ποικιλίας αυτής των εγγράφων, έχει ανακύψει η ανάγκη κατηγοριοποίησης και αναζήτησης στον υπάρχοντα όγκο πληροφορίας. Στην παρούσα εργασία, περιγράφεται µια δικτυακή εφαρµογή ανάκτησης εικόνων µε σελίδες διακοµιστή Java (JSP), κάνοντας χρήση παράλληλης (JOMP) και κατανεµηµένης (MPJ Express) τεχνολογίας. Η συγκεκριµένη τεχνολογία αναλύεται στα κυριότερα σηµεία της, δίνοντας έµφαση στον τρόπο ανάπτυξης της εφαρµογής. Τέλος, παρατίθενται πειραµατικά αποτελέσµατα απόδοσης και ακρίβειας µε πίνακες και διαγράµµατα. Λέξεις-κλειδιά: Ανάκτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου, MPI, OpenMP, JSP, Java

4 iv

5 v EXECUTIVE SUMMARY World Wide Web has allowed users of personal computers and portable devices the public access to a vast number of files. Because of this variety of documents, the need of categorization and search in the existing volume of information has been arisen. In this thesis, a web application of image retrieval with Java server pages (JSP), using parallel (JOMP) and distributed (MPJ Express) technology, is described. The specific technology is analyzed into its main points, emphasizing the way that the software has been developed. Finally, performance and accuracy experimental results are provided using tables and charts. Keywords: Content based image retrieval (CBIR), MPI, OpenMP, JSP, Java

6 vi

7 vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 1 2. Ανάκτηση Εικόνων Βάσει Περιεχοµένου Ερωτήµατα µε τη µορφή εικόνων Εξαγόµενα χαρακτηριστικά εικόνων Σύγκριση Εικόνων Χρωµατικό ιστόγραµµα Εκτεταµένο γράφηµα γειτνίασης περιοχών Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας Αρχιτεκτονικές παράλληλων και κατανεµηµένων υπολογιστών ιασύνδεση Μεταβίβασης Μηνυµάτων MPI Ανοιχτή Πολυεπεξεργασία OpenMP Τεχνολογίες Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας MPJ Express (MPI στην Java) Ανάπτυξη προγράµµατος στο MPJ Express Υλοποίηση εναλλακτικής πρόσβασης στο MPJ Express JOMP (OpenMP στην Java) Ανάπτυξη προγράµµατος στο JOMP Υβριδική ανάπτυξη προγράµµατος Τεχνολογίες ιαδικτύου Αποµακρυσµένη Κλήση Μεθόδου RMI Ανάπτυξη εφαρµογής µε RMI Εκτέλεση εφαρµογής µε RMI Μικροεφαρµογές διακοµιστή (servlets) και Σελίδες ιακοµιστή Java (JSP) Ανάπτυξη εφαρµογής µε servlets Ανάπτυξη εφαρµογής µε JSP Επεξεργασία Εικόνας Φόρτωση εικόνας Ανάκτηση πληροφοριών εικόνας... 97

8 viii 7.3. Τροποποίηση εικόνας Αποθήκευση εικόνας Περιγραφή Εφαρµογής Οπτική γωνία χρήστη ιαγραµµατική ανάλυση Αρχές και πρότυπα αντικειµενοστρεφούς σχεδίασης Προγραµµατιστικές Λεπτοµέρειες Εφαρµογής Σχεδίαση ιστοσελίδων Προεπεξεργασία δεδοµένων ιακοµιστής RMI Παραλληλοποίηση µε MPJ και JOMP Η οµοιότητα από προγραµµατιστική άποψη Πειραµατικά Αποτελέσµατα Μέγιστος χρόνος αναζήτησης σε τυπικό υπολογιστή Μέγιστος χρόνος αναζήτησης σε συστοιχία Μέγιστος χρόνος προεπεξεργασίας σε συστοιχία Ακρίβεια κατηγοριοποίησης εικόνων Συµπεράσµατα 167 Παραρτήµατα 169 i. Πίνακες πειραµατικών αποτελεσµάτων ii. Πηγαίος κώδικας και συλλογή εικόνων Παραποµπές / Βιβλιογραφικές Αναφορές 179 Πρόσθετη Βιβλιογραφία 183

9 1. Εισαγωγή Η ραγδαία εξέλιξη των τεχνολογιών αποθήκευσης και µετάδοσης των δεδοµένων µέσω του ιαδικτύου έχει απλοποιήσει µε ουσιαστικό τρόπο την δηµοσιοποίηση αρχείων, όπως εγγράφων, εικόνων, ήχου και βίντεο. Η αποτελεσµατική αναζήτηση σε αυτόν τον όγκο των δεδοµένων απαιτεί την εξαγωγή συγκεκριµένων πληροφοριών προκειµένου να δηµιουργηθεί µια βάση δεδοµένων. Η εύρεση παρόµοιων εικόνων βάσει ερωτήµατος µέσω παραλληλισµού αποτελεί τον προβληµατισµό της εργασίας. Η υψηλού επιπέδου ανάκτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου αποκτάει όλο και µεγαλύτερη σηµασία δεδοµένου του πλήθους των διαθέσιµων αρχείων και της ποικιλίας των εφαρµογών µε τις οποίες σχετίζεται. Η παρούσα εργασία µελετάει και αναπτύσσει συγκεκριµένη υλοποίηση µιας τέτοιας αναζήτησης µε χρήση σύγχρονων τεχνολογιών παράλληλης τεχνολογίας και διαδικτύου. Ο σκοπός είναι η περιγραφή των κυριότερων σηµείων του λογισµικού που αναπτύχθηκε µε έµφαση στις τεχνολογίες που χρησιµοποιήθηκαν. Η µέθοδος εργασίας είναι κατά βάση προγραµµατιστική και εν µέρει βιβλιογραφική, κάνοντας χρήση κυρίως ηλεκτρονικών πηγών από το ιαδίκτυο, αλλά και έντυπων βοηθηµάτων. Όσον αφορά τη δοµή, αρχικά αναλύεται το θεωρητικό υπόβαθρο της εργασίας, δηλαδή το πλαίσιο στο οποίο συµπεριλαµβάνεται η σύγκριση εικόνων ως προς την οµοιότητα και οι αλγοριθµικές τεχνικές για την αναπαράσταση της πληροφορίας σε µια εικόνα. Η θεωρία συµπληρώνεται µε στοιχεία και τεχνολογίες παράλληλης επεξεργασίας και διαδικτύου, καθώς και επεξεργασίας εικόνας. Στη συνέχεια, περιγράφεται η εφαρµογή που υλοποιήθηκε από την οπτική γωνία του χρήστη και του κάθε είδους προγραµµατιστή, παραθέτοντας και αποσπάσµατα κώδικα, όπου αυτό κρίνεται σκόπιµο. Τέλος, παρατίθενται πειραµατικά αποτελέσµατα που αφορούν τον τυπικό χρόνο εκτέλεσης ερωτηµάτων και την ακρίβεια

10 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 κατηγοριοποίησης, καθώς και συµπερασµατικές προτάσεις και µελλοντικές επεκτάσεις της εργασίας. Στο παράρτηµα, δίνονται οι πίνακες που προέκυψαν από τα πειραµατικά αποτελέσµατα της προεπεξεργασίας και των ερωτηµάτων σε τυπικό υπολογιστή και συστοιχία υπολογιστών.

11 2. Ανάκτηση Εικόνων Βάσει Περιεχοµένου Η ανάκτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου (Content-Based Image Retrieval, CBIR) αφορά την αναζήτηση εικόνων από συλλογές αρχείων και βάσεις δεδοµένων. Η ανάκτηση αυτή γίνεται κάνοντας χρήση µιας σηµασιολογικής περιγραφής των περιεχοµένων της κάθε εικόνας. Η φράση «βάσει περιεχοµένου» έρχεται σε αντιδιαστολή µε την παραδοσιακή αναζήτηση η οποία αξιοποιεί τα µεταδεδοµένα της εικόνας, όπως είναι λέξεις-κλειδιά, ετικέτες και περιγραφές. Η ανάγκη της εύρεσης της επιθυµητής εικόνας από µια συλλογή αφορά πλήθος επαγγελµατιών, όπως ειδησεογράφους οι οποίοι ενδιαφέρονται για κάποιο συγκεκριµένο είδος γεγονότος, σχεδιαστές που ψάχνουν για υλικά µε συγκεκριµένο χρώµα ή υφή και µηχανικούς που αναζητούν σχέδια κάποιου εξαρτήµατος. Εποµένως, οι ανάγκες του χρήστη καθορίζουν και τον τύπο του ερωτήµατος το οποίο υποβάλλεται σε µια βάση δεδοµένων. Ειδικότερα, µια αναζήτηση µπορεί να αφορά εικόνες που απεικονίζουν συγκεκριµένα γεγονότα, χαρακτηρίζονται από συγκεκριµένη διάθεση ή απλώς περιέχουν κάποια υφή ή µοτίβο. υνητικά, οι εικόνες έχουν πολλές ιδιότητες που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την ανάκτηση, µερικές από τις οποίες είναι: η παρουσία ενός συγκεκριµένου συνδυασµού χρώµατος, υφής και σχήµατος (π.χ. χρυσά αστέρια), η διάταξη συγκεκριµένων τύπων αντικειµένων (π.χ. καρέκλες γύρω από ένα τραπέζι), η απεικόνιση συγκεκριµένου τύπου γεγονότος (π.χ. ένας ποδοσφαιρικός αγώνας), η ύπαρξη επώνυµων προσώπων, τοποθεσιών ή γεγονότων (π.χ. ένας επίσηµος χαιρετά το πλήθος) υποκειµενικά συναισθήµατα που συσχετίζονται µε την εικόνα (π.χ. χαρά)

12 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 συνοδευτικά δεδοµένα ή µεταδεδοµένα, όπως ο δηµιουργός της εικόνας ή η τοποθεσία και η ηµεροµηνία λήψης µιας φωτογραφίας. Κάθε µία από τις παραπάνω ιδιότητες αφορούν και συγκεκριµένο τύπο ερωτήµατος. Με εξαίρεση το τελευταίο (που σχετίζεται µε τα µεταδεδοµένα και αφορά συστήµατα ανάκτησης κειµένου), όλα τα ερωτήµατα αντιπροσωπεύουν και ένα υψηλότερο επίπεδο αφαίρεσης από το προηγούµενο και έτσι είναι δυσκολότερο να απαντηθούν χωρίς κάποια εξωτερική πληροφόρηση [11] Ερωτήµατα µε τη µορφή εικόνων Ως εκ τούτου, ενώ οι απαιτήσεις αυτών που αναζητούν εικόνες µπορεί να διαφέρουν σηµαντικά, είναι χρήσιµο να κατηγοριοποιήσουµε τα ερωτήµατα για εικόνες σε τρία επίπεδα αυξανόµενης πολυπλοκότητας: 1 Πρωτογενή χαρακτηριστικά, όπως το χρώµα, η υφή, το σχήµα ή τοποθέτηση των στοιχείων της εικόνας. Παραδείγµατα σχετικών ερωτηµάτων περιλαµβάνουν «αναζήτηση εικόνων µε σκουρόχρωµα αντικείµενα στην πάνω δεξιά γωνία», «αναζήτηση εικόνων µε κίτρινα αστέρια σε κυκλική διάταξη» ή συνηθέστερα «αναζήτηση περισσότερων εικόνων που µοιάζουν µε µια συγκεκριµένη». Αυτό το επίπεδο ανάκτησης κάνει χρήση χαρακτηριστικών, όπως είναι µια δεδοµένη απόχρωση κίτρινου, τα οποία είναι αντικειµενικά και µπορούν άµεσα να εξαχθούν από τις ίδιες τις εικόνες, χωρίς την ανάγκη πρόσθετων πληροφοριών. Κάτι τέτοιο θέτει περιορισµούς στην αξιοποίηση του επιπέδου σε εφαρµογές όπως κατοχύρωση εµπορικών σηµάτων, ταυτοποίηση σχεδίων και χρωµατικό ταίριασµα. 2 Λογικά ή σηµασιολογικά χαρακτηριστικά, τα οποία αφορούν λογικά συµπεράσµατα σχετικά µε την ταυτότητα των απεικονιζόµενων αντικειµένων. ιακρίνονται περαιτέρω σε:

13 Ανάκτηση Εικόνων Βάσει Περιεχοµένου 5 ανάκτηση αντικειµένων ενός δεδοµένου τύπου, για παράδειγµα «αναζήτηση εικόνων ενός διώροφου λεωφορείου», και ανάκτηση µεµονωµένων αντικειµένων ή προσώπων, για παράδειγµα «αναζήτηση µιας εικόνας µε τον Παρθενώνα». Για την διεκπεραίωση αιτηµάτων αυτού του είδους, απαιτείται πρόσβαση σε κάποια εξωτερική βάση γνώσης. Στο πρώτο παράδειγµα, χρειάζεται η γνώση για την αναγνώριση ενός αντικειµένου ως λεωφορείου και όχι ως φορτηγού, ενώ στο δεύτερο απαιτείται η γνώση ότι µια συγκεκριµένη κατασκευή έχει ονοµαστεί «Παρθενώνας». Τα κριτήρια αναζήτησης στο επίπεδο αυτό είναι συνήθως αρκετά αντικειµενικά. 3 Αφηρηµένες ιδιότητες, οι οποίες σχετίζονται µε λογική επεξεργασία για τη σηµασία και το σκοπό των αντικειµένων ή του σκηνικού. Όπως και πριν, υποδιαιρούνται σε: ανάκτηση επώνυµων γεγονότων ή δραστηριοτήτων, για παράδειγµα «αναζήτηση εικόνων παραδοσιακού σκωτσέζικου χορού», και ανάκτηση εικόνων συναισθηµατικής σηµασίας, για παράδειγµα «αναζήτηση µιας εικόνας που απεικονίζει θύµατα πολέµου». Η επιτυχής απάντηση ερωτηµάτων του είδους αυτού προ ποθέτει κάποια εξειδίκευση από τη µεριά του ενδιαφεροµένου. Μπορεί να χρειαστεί πολύπλοκη λογική σκέψη και συχνά υποκειµενικές εκτιµήσεις προκειµένου να γίνει η σύνδεση µεταξύ του περιεχοµένου της εικόνας και των αφηρηµένων εννοιών. Παρόλο που τα υπάρχοντα συστήµατα CBIR λειτουργούν αποτελεσµατικά µόνο στο κατώτερο επίπεδο (των πρωτογενών χαρακτηριστικών), οι περισσότεροι χρήστες απαιτούν υψηλοτέρα επίπεδα ανάκτησης. Οι χρήστες οι οποίοι χρειάζεται να ανακτήσουν εικόνες από µια συλλογή προέρχονται από ποικίλους τοµείς, συµπεριλαµβανοµένων της πρόληψης της εγκληµατικότητας, της ιατρικής, της αρχιτεκτονικής, της ιστορίας της τέχνης και του

14 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 τύπου. Για το λόγο αυτό, γίνονται προσπάθειες προκειµένου να κατηγοριοποιηθεί η συµπεριφορά των χρηστών, έτσι ώστε µελλοντικά να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους σε µεγαλύτερο βαθµό. Η «παραδοσιακή» πρακτική ευρετηριοποίησης εικόνων βασίζεται κατά κανόνα σε περιγραφές κειµένου ή κωδικούς κατηγοριοποίησης, που υποστηρίζονται από µερικά συστήµατα ανάκτησης κειµένου τα οποία προσαρµόζονται για να διαχειρίζονται εικόνες. Αντίθετα, η ανάκτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου λειτουργεί σε τελείως διαφορετική βάση από την ευρετηριοποίηση λέξεων-κλειδιών, καθώς οι συλλογές εικόνων ουσιαστικά στερούνται κάποιας λογικής δοµής. Μια ψηφιακή εικόνα δεν είναι παρά ένας πίνακας µε τιµές εικονοστοιχείων ή πίξελ (pixels) χωρίς κάποια έµφυτη σηµασία. Σύµφωνα µε την στρατηγική CBIR, πρωταρχικά χαρακτηριστικά τα οποία διαφοροποιούν το περιεχόµενο των εικόνων, όπως είναι το χρώµα, η υφή και το σχήµα, υπολογίζονται τόσο για τις αποθηκευµένες εικόνες της συλλογής όσο και για τις εικόνεςερωτήµατα. Τα χαρακτηριστικά αυτά χρησιµοποιούνται για να προσδιοριστούν οι αποθηκευµένες εικόνες οι οποίες ταιριάζουν περισσότερο µε το κάθε ερώτηµα. Σηµασιολογικές πληροφορίες, όπως το είδος ενός απεικονιζόµενου αντικειµένου, είναι δυσκολότερο να εξαχθούν, συνεπώς η αξιοποίησή τους παραµένει ένα ανοιχτό ερευνητικό θέµα. Να επισηµάνουµε στο σηµείο αυτό ότι η ανάκτηση βίντεο και κινούµενης εικόνας είναι αντικείµενο αυξανόµενης σηµαντικότητας. Οι τεχνικές CBIR µπορούν και εδώ να χρησιµοποιηθούν για να γίνει κατάτµηση του βίντεο σε αυτόνοµες σταθερές εικόνες, να περιγραφεί το περιεχόµενο της κάθε µίας και να αναζητηθούν αρχεία βίντεο µε κάποιο καθορισµένο είδος κίνησης. ιευκρινιστικά, σηµειώνουµε ότι η αναζήτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου αντλεί πολλές από τις µεθόδους της από τον τοµέα της επεξεργασίας εικόνας και της υπολογιστικής όρασης και θεωρείται από µερικούς ερευνητές ως παράγωγη του τοµέα αυτού.

15 Ανάκτηση Εικόνων Βάσει Περιεχοµένου 7 ιαφοροποιείται, ωστόσο, από αυτούς τους κλάδους, καθώς δίνει έµφαση στην ανάκτηση εικόνων µε επιθυµητά χαρακτηριστικά από µια συλλογή µεγάλης κλίµακας. Η επεξεργασία εικόνας καλύπτει πολύ µεγαλύτερο φάσµα εφαρµογών, συµπεριλαµβανοµένων της βελτίωσης, της συµπίεσης, της µετάδοσης µέσω δικτύου και της ερµηνείας της εικόνας. Υπάρχουν, βέβαια, κοινά σηµεία ενδιαφέροντος, όπως η αναγνώριση αντικειµένων µέσω της ανάλυσης χαρακτηριστικών, όµως ο διαχωρισµός µεταξύ της βασικής ανάλυσης εικόνας και της αναζήτησης εικόνων βάσει περιεχοµένου είναι συνήθως ξεκάθαρος. Ας αναφέρουµε ένα παράδειγµα για την προηγούµενη διάκριση. Οι αστυνοµικές αρχές αρκετών χωρών κάνουν χρήση αυτόµατων συστηµάτων αναγνώρισης προσώπων. Τέτοια συστήµατα αξιοποιούνται µε δύο τρόπους. Πρώτον, η εικόνα µπροστά στην κάµερα µπορεί να συγκριθεί µε την καταχώριση ενός συγκεκριµένου ανθρώπου στη βάση δεδοµένων, έτσι ώστε να επαληθευτεί η ταυτότητά του. Στην περίπτωση αυτή, γίνεται σύγκριση µόνο δύο εικόνων και δεν µπορεί να θεωρηθεί εύκολα ως CBIR. εύτερον, µπορεί να γίνει αναζήτηση σε ολόκληρη τη βάση δεδοµένων για να βρεθεί η εικόνα που ταιριάζει περισσότερο µε την δοσµένη. Η δεύτερη περίπτωση αποτελεί και το αντικείµενο στην αναζήτηση εικόνων βάσει περιεχοµένου [11] Εξαγόµενα χαρακτηριστικά εικόνων Ανάκτηση χρώµατος Στη βιβλιογραφία, έχουν περιγραφεί αρκετές µέθοδοι ανάκτησης εικόνας στα πλαίσια της χρωµατικής οµοιότητας, αλλά οι περισσότερες είναι παραλλαγές της ίδιας βασικής ιδέας. Για κάθε εικόνα η οποία προστίθεται στη συλλογή, υπολογίζεται το χρωµατικό ιστόγραµµα που απεικονίζει την ποσοτική κατανοµή των εικονοστοιχείων του κάθε χρώµατος. Το ιστόγραµµα της κάθε εικόνας αποθηκεύεται στη βάση δεδοµένων.

16 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κατά την αναζήτηση, ο χρήστης προσδιορίζει την επιθυµητή κατανοµή των χρωµάτων, για παράδειγµα 75% µπλε και 25% άσπρο. Εναλλακτικά, υποβάλλει µια πρόσθετη εικόνα-υπόδειγµα από την οποία υπολογίζεται το ιστόγραµµά της. Στη συνέχεια, γίνεται ανάκτηση εκείνων των εικόνων των οποίων τα χρωµατικά ιστογράµµατα ταιριάζουν περισσότερο µε το ιστόγραµµα του υποδείγµατος. Η πιο συχνά χρησιµοποιούµενη τεχνική για το ταίριασµα ιστογραµµάτων είναι η παρεµβολή (intersection). Έχουν προταθεί και παραλλαγές της τεχνικής αυτής, όπως η χρήση αθροιστικών χρωµατικών ιστογραµµάτων (όπου υπολογίζεται η αθροιστική συχνότητα κάθε χρώµατος), ο συνδυασµός της παρεµβολής ιστογραµµάτων και του ταιριάσµατος περιοχών και η χρήση ερωτηµάτων για περιοχές χρωµάτων. Ανάκτηση υφής Ενδεχοµένως, η δυνατότητα ανάκτησης εικόνων µε βάση την οµοιότητα στην υφή δεν φαίνεται πολύ χρήσιµη. Ωστόσο, η δυνατότητα του ταιριάσµατος της υφής µπορεί να διευκολύνει την διάκριση µεταξύ περιοχών εικόνων µε παρόµοιο χρώµα, όπως είναι ο ουρανός και η θάλασσα ή το χορτάρι και τα φύλλα των δέντρων. Μια ποικιλία τεχνικών έχει χρησιµοποιηθεί για τον υπολογισµό της οµοιότητας στην υφή. Ουσιαστικά, µε τις τεχνικές αυτές υπολογίζεται η σχετική φωτεινότητα επιλεγµένων ζευγών εικονοστοιχείων για κάθε εικόνα. Με τον τρόπο αυτό, εκτιµώνται µέτρα υφής, όπως ο βαθµός της αντίθεσης (contrast), της ανοµοιογένειας (coarseness), της κατευθυντικότητας (directionality) και της κανονικότητας (regularity). Τα ερωτήµατα υφής υποβάλλονται µε παρόµοιο τρόπο όπως τα ερωτήµατα χρώµατος προηγουµένως, διαλέγοντας την επιθυµητή υφή από έτοιµα υποδείγµατα ή χρησιµοποιώντας µια εικόναπαράδειγµα. Έπειτα, γίνεται ανάκτηση των εικόνων των οποίων οι µετρικές υφής είναι πλησιέστερες µε αυτές της δεδοµένης εικόνας.

17 Ανάκτηση Εικόνων Βάσει Περιεχοµένου 9 Μια επέκταση της τεχνικής µιµείται τον λεγόµενο «θησαυρό λέξεων», δηλαδή ένα λεξικό ειδικού τύπου το οποίο αποδίδει τις σηµασίες λέξεων ή εκφράσεων. Παρόµοια, µε την τεχνική του «θησαυρού υφών», ανακτώνται οµοιογενείς περιοχές στις εικόνες σύµφωνα µε λέξεις-κλειδιά που αντιπροσωπεύουν σηµαντικές κατηγορίες υφών στη συλλογή, για παράδειγµα, ένας τοίχος ή ένα λιβάδι. Ανάκτηση σχήµατος Σε αντίθεση µε την υφή, το σχήµα είναι µια καλά ορισµένη έννοια, καθώς τα φυσικά αντικείµενα αναγνωρίζονται κυρίως µε βάση το σχήµα τους. Ένας αριθµός χαρακτηριστικών υπολογίζονται για κάθε σχήµα (ανεξαρτήτως διαστάσεων ή κατεύθυνσης) το οποίο αναγνωρίζεται σε κάθε αποθηκευµένη εικόνα της συλλογής. ύο είναι τα κύρια είδη χαρακτηριστικών που χρησιµοποιούνται ευρέως: γενικά χαρακτηριστικά, όπως η αναλογία ή ο λόγος των διαστάσεων, και τοπικά χαρακτηριστικά, όπως διαδοχικά τµήµατα που συνορεύουν µε άλλα αντικείµενα. Εναλλακτικές µέθοδοι για το ταίριασµα σχηµάτων περιλαµβάνουν την χρήση προτύπων ως πηγή αναφοράς υπολογισµένων σχηµάτων, τη σύγκριση ιστογραµµάτων ακµών ως προς την κατεύθυνση και γραµµικές αναπαραστάσεις σχηµάτων αντικειµένων για τη σύγκριση των οποίων αξιοποιούνται τεχνικές αντιστοίχισης ή ταιριάσµατος γραφηµάτων (graph matching). Κατόπιν, τα ερωτήµατα απαντώνται υπολογίζοντας το ίδιο σύνολο χαρακτηριστικών για την εικόνα-υπόδειγµα και ανακτώντας τις εικόνες µε παρόµοια χαρακτηριστικά µε αυτά του υποδείγµατος. Για τον σκοπό αυτό, στο σύστηµα µπορεί να υποβληθεί είτε µια έτοιµη εικόνα είτε ένα σχέδιο το οποίο έχει ζωγραφίσει ο χρήστης. Ανάκτηση άλλων πρωτογενών χαρακτηριστικών Ένας από τους πρωταρχικούς τρόπους πρόσβασης σε δεδοµένα εικόνων είναι η ανάκτηση των επιθυµητών δεδοµένων µε βάση τη θέση τους µέσα στην εικόνα. Η πρόσβαση σε δεδοµένα σύµφωνα µε

18 10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 τη θέση τους στον χώρο είναι ουσιώδες ζήτηµα για τα γεωγραφικά πληροφοριακά συστήµατα (Geographical Information Systems, GIS) και έχουν επινοηθεί αποδοτικές µέθοδοι για να επιτευχθεί αυτό. Παρόµοιες τεχνικές έχουν εφαρµοστεί σε συλλογές εικόνων, επιτρέποντας στους χρήστες να κάνουν αναζήτηση για εικόνες που περιέχουν αντικείµενα µε καθορισµένες σχετικές θέσεις µεταξύ τους. Η ευρετηριοποίηση των χωρικών δεδοµένων των εικόνων (δηλαδή των θέσεων των αντικειµένων στις εικόνες) σπανίως είναι χρήσιµη αυτονοµηµένα. Αντιθέτως, είναι αποτελεσµατική όταν χρησιµοποιείται σε συνδυασµό µε άλλα στοιχεία, όπως το χρώµα και το σχήµα [11].

19 3. Σύγκριση Εικόνων Η σύγκριση δύο εικόνων, λοιπόν, συνίσταται στον υπολογισµό του βαθµού ή ποσοστού οµοιότητάς τους, συγκρίνοντας τις δοµές δεδοµένων που σχετίζονται µε τις εικόνες αυτές. Οι δοµές αυτές αφορούν το χρώµα, το σχήµα, την υφή και άλλα στοιχεία µιας εικόνας, όπως έχουν περιγραφεί στην προηγούµενη ενότητα. Ως ψηφιακή εικόνα θεωρούµε έναν πίνακα Α µε Ν γραµµές (ύψος) και Μ στήλες (πλάτος). Πίνακας 1 Πίνακας αναπαράστασης ψηφιακής εικόνας 0 1 Μ Ν 1 Το κάθε στοιχείο του πίνακα καλείται εικονοστοιχείο ή πίξελ (picture element pixel) και περιέχει µια αριθµητική τιµή. Στον χρωµατικό χώρο RGB, µια τιµή εικονοστοιχείου δίνει πληροφορίες για την συµβολή της κάθε µίας από τις τρεις χρωµατικές συνιστώσες κόκκινο, πράσινο και µπλε, όπως επίσης και για τη διαφάνεια (συντελεστής alpha). Οι τιµή της κάθε χρωµατικής συνιστώσας κυµαίνεται από 0 (µηδενική συµβολή) µέχρι 255 (µέγιστη συµβολή). Το εύρος των τιµών της διαφάνειας είναι το ίδιο, µε το 0 να αντιπροσωπεύει το «αόρατο» και το 255 το συµπαγές χρώµα.

20 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εικόνα 1 Επιλογή χρώµατος από λογισµικό επεξεργασίας εικόνας (Paint.NET, Πίνακας 2 Παραδείγµατα χρωµάτων Χρωµατικές συνιστώσες ιαφάνεια (Alpha) Χρώµα (0, 0, 0) 255 (0, 0, 0) 128 (128, 128, 128) 255 (255, 255, 255) 255 (0, 255, 255) 255 (150, 100, 50) 255 (50, 100, 150) 191

21 Σύγκριση Εικόνων 13 Η διαδοχική σύγκριση µιας εικόνας-ερωτήµατος µε όλες τις εικόνες µιας συλλογής και η φθίνουσα ταξινόµηση των ποσοστών οµοιότητας που προκύπτουν αποτελεί τον αλγόριθµο ανάκτησης ο οποίος χρησιµοποιείται στην εργασία: Εικόνα 50.jpeg 95% Εικόνα 10.jpeg 88% Εικόνα 278.jpeg 72% Όταν, µάλιστα, επιθυµούµε τη χρήση περισσότερων της µίας βοηθητικών δοµών δεδοµένων, τότε υπολογίζουµε τα ποσοστά οµοιότητας από κάθε αλγόριθµο και συνδυάζουµε τις τιµές αυτές µε τους επιθυµητούς συντελεστές βαρύτητας για κάθε εικόνα: Μέθοδος 1 (βαρύτητα 0.3) Μέθοδος 2 (βαρύτητα 0.7) Εικόνα 50.jpeg 95% 92% 92,9% Εικόνα 10.jpeg 88% 79% 81,7% Εικόνα 278.jpeg 72% 83% 79,7% Μερικά παραδείγµατα τέτοιων βοηθητικών δοµών δεδοµένων που εξυπηρετούν στην σύγκριση εικόνων παρουσιάζονται στη συνέχεια Χρωµατικό ιστόγραµµα Ορίζουµε το ιστόγραµµα χρωµάτων µιας εικόνας ως το διάνυσµα µε τις σχετικές συχνότητες της εµφάνισης των χρωµάτων της εικόνας.

22 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εικόνα 2 Παράδειγµα ψηφιακής εικόνας 330 x 158 (= ) µε 6 διακριτά χρώµατα. Πίνακας 3 Ιστόγραµµα της παραπάνω εικόνας (τελευταία στήλη). Χρώµα (κόκκινο, πράσινο, µπλε) Συχνότητα εµφάνισης Απόλυτη Σχετική Μαύρο (0, 0, 0) ,50% Κόκκινο (237, 28, 36) ,62% Πράσινο (34, 177, 76) ,50% Μπλε (63, 72, 204) ,62% Κίτρινο (255, 201, 14) ,50% Λευκό (255, 255, 255) ,27% Σύνολο % Για την Εικόνα 2, το ιστόγραµµα είναι το διάνυσµα [0,045 0,0462 0,045 0,0462 0,045 0,7727] ηλαδή το 4,5% των εικονοστοιχείων είναι µαύρου χρώµατος, ενώ το 77,27% είναι λευκού. Παρόµοια ερµηνεύονται και τα υπόλοιπα ποσοστά. Για µια εικόνα Ν x Μ, ο παρακάτω ψευδοκώδικας υπολογίζει το χρωµατικό της ιστόγραµµα [20]:

23 Σύγκριση Εικόνων 15 Έστω ένας µετρητής για κάθε χρώµα µε µηδενική αρχική τιµή. Για κάθε εικονοστοιχείο i, j (i = 0, 1,, N 1 και j = 0, 1,, M 1) Έστω c το χρώµα του i, j. Αύξησε τον µετρητή του χρώµατος c κατά µία µονάδα. Έστω ένα κενό διάνυσµα µε πλήθος στοιχείων ίσο µε το πλήθος των µετρητών. Για κάθε µετρητή χρώµατος ιαίρεσε την τιµή του µετρητή µε το πλήθος των εικονοστοιχείων N M και τοποθέτησε το αποτέλεσµα στην επόµενη θέση του διανύσµατος. Ο παρατηρητικός αναγνώστης θα αναρωτηθεί για τη δοµή δεδοµένων που απαιτείται για τους µετρητές και σκόπιµα δεν διευκρινίζεται στον ψευδοκώδικα. Μπορεί να είναι ένα διάνυσµα πραγµατικών αριθµών ή ένας πίνακας αντιστοίχισης (µεταξύ χρωµάτων και αριθµών). Πόση µνήµη, όµως, θα πρέπει να δεσµεύσουµε στον υπολογιστή ώστε να καλύψουµε όλα τα δυνατά χρώµατα; Στην πράξη, το σύνολο των χρωµάτων που εξετάζονται και καταγράφονται δεν είναι ολόκληρο το σύνολο µε τα διακριτά χρώµατα της εικόνας. Μια εικόνα όπου το κάθε εικονοστοιχείο καταλαµβάνει 8 bits (βάθος χρώµατος) µπορεί να έχει µέγιστο πλήθος διακριτών χρωµάτων ίσο µε 256, ενώ µε βάθος χρώµατος 24 bits, τα διακριτά χρώµατα φτάνουν τα Αυτό σηµαίνει ότι θα χρειαζόµασταν ισάριθµους µετρητές για κάθε εικόνα, κάτι το οποίο δεν συµφέρει υπολογιστικά. Το χρωµατικό ιστόγραµµα µπορεί να περιλαµβάνει, λόγου χάρη, Q = 8 βαθµίδες για κάθε µία από τις συνιστώσες του χρωµατικού χώρου RGB (κόκκινο, πράσινο και µπλε). Έτσι, προκύπτει ένας χρωµατικός κύβος µε πλευρά Q και πλήθος εξεταζοµένων χρωµάτων ίσο µε 8 3 = 512.

24 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εικόνα 3 Χρωµατικός κύβος µε πλευρά 11. Ουσιαστικά, το κάθε χρώµα που συναντάται σε µια εικόνα αντικαθίσταται από ένα «γειτονικό» του στον χρωµατικό κύβο. Όσο µεγαλύτερη είναι η πλευρά του κύβου, τόσο πιο αντιπροσωπευτικό θα είναι και το ιστόγραµµα, αφού τα χρώµατα που αντικαθιστούν τα αρχικά θα είναι πλησιέστερα στα πραγµατικά. Ως διάνυσµα, το τελικό παραγόµενο ιστόγραµµα έχει Q 3 στοιχεία και αποτελείται από όλα τα στοιχεία του κύβου µε κάποια συγκεκριµένη σειρά. Η σειρά επίσκεψης του κάθε στοιχείου του κύβου γίνεται µε την προφανή µέθοδο της πλήρους απαρίθµησης: (0, 0, 0), (0, 0, 1),, (0, 0, Q 1), (0, 1, 0), (0, 1, 1),, (0, 1, Q 1),, (0, Q 1, 0), (0, Q 1, 1),, (0, Q 1, Q 1),, (Q 1, Q 1, 0), (Q 1, Q 1, 1),, (Q 1, Q 1, Q 1).

25 Σύγκριση Εικόνων 17 Ο ψευδοκώδικας, τώρα, µπορεί να γραφεί µε πιο συγκεκριµένο τρόπο, ώστε να υλοποιηθεί αποδοτικότερα ο υπολογισµός του ιστογράµµατος: Έστω counts ένας πίνακας (µετρητών) 3 διαστάσεων µε πλήθος στοιχείων της κάθε διάστασης ίσο µε Q. Για κάθε εικονοστοιχείο i, j (i = 0, 1,, N 1 και j = 0, 1,, M 1) Έστω c το χρώµα του i, j. Έστω r, g, b οι χρωµατικές συνιστώσες του κόκκινου, του πράσινου και του µπλε του χρώµατος c. Αύξησε κατά µία µονάδα την τιµή του στοιχείου του πίνακα counts µε αριθµοδείκτες [256 r / Q, 256 g / Q, 256 b / Q ]. Έστω bins ένα διάνυσµα (δεκαδικών αριθµών) Q 3 στοιχείων και i ίσο µε µηδέν. Για κάθε συνδυασµό αριθµοδεικτών r, g, b (r, g, b = 0, 1,, Q 1) Θέσε το στοιχείο bins[i ] ίσο µε counts[r, g, b ] / (N M ). Αύξησε κατά µία µονάδα το i. Σε ένα σύστηµα αναζήτησης εικόνων, ο παραπάνω υπολογισµός του ιστογράµµατος γίνεται για κάθε εικόνα της συλλογής και για την εικόνα-ερώτηµα που υποβάλλει ο χρήστης. Πλέον, η σύγκριση δυο εικόνων ανάγεται, σε πρώτη φάση, στην σύγκριση των χρωµατικών ιστογραµµάτων τους. Για την σύγκριση αυτή, µπορούν να χρησιµοποιηθούν ποικίλες µετρικές οµοιότητας διανυσµάτων [9]. Ενδεικτικά, για τα διανύσµατα (ή ιστογράµµατα) α και b, αναφέρουµε: Q 1 i= 0 την παρεµβολή (intersection), min( a, ) 3 i b i

26 18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 και τις παρακάτω µετρικές απόστασης: την απόσταση πόλης ή Μανχάταν, 3 Q 1 i= 0 a i b i 1 i= 0 την ευκλείδεια απόσταση, ( a ) την χ τετράγωνο (χ 2 ), 3 Q 3 Q i b i 2 2 ( ai bi) ( a b) 1 i= 0 i + όπου η αφαίρεση από την µονάδα οδηγεί στις αντίστοιχες µετρικές οµοιότητας. Η απόλυτη ταύτιση δύο εικόνων υποδηλώνεται µε τιµή µετρικής απόστασης ίση µε µηδέν, ενώ όσο αυξάνεται η απόκλιση των εικόνων, τόσο µεγαλώνει και η τιµή της µετρικής. Για κανονικοποιηµένα ιστογράµµατα (όπου χρησιµοποιούνται οι σχετικές συχνότητες, σύµφωνα µε τον ορισµό), η απόλυτη ταύτιση εξακριβώνεται µε τιµή µετρικής πάλι µηδέν (0), αλλά µε την µέγιστη τιµή να ισούται µε τη µονάδα (1), κάνοντας εφικτή την σύγκριση εικόνων διαφορετικών διαστάσεων [10]. Παραδείγµατος χάρη, µε Q = 2 επίπεδα κβαντοποίησης για λόγους απλότητας, η διαθέσιµη παλέτα χρωµάτων φαίνεται στην Εικόνα 4. Χρώµατα από το µαύρο (0, 0, 0) µέχρι το γκρι (µη συµπεριλαµβανοµένου) καταµετρώνται µε τον µετρητή του µαύρου, ενώ χρώµατα από το γκρι (128, 128, 128) µέχρι το λευκό (255, 255, 255) µε τον µετρητή του γκρι. Οµοίως απαριθµούνται τα υπόλοιπα χρώµατα. i

27 Σύγκριση Εικόνων 19 (0, 0, 0) (0, 0, 128) (0, 128, 0) (0, 128, 128) (128, 0, 0) (128, 0, 128) (128, 128, 0) (128, 128, 128) Εικόνα 4 Κβαντοποίηση του χρωµατικού χώρου RGB µε 2 βαθµίδες για κάθε συνιστώσα. Μια εικόνα µε όλα τα εικονοστοιχεία της λευκά θα έχει ιστόγραµµα [ ] ενώ το ιστόγραµµα µιας εικόνας µε όλα τα εικονοστοιχεία µαύρα θα είναι [ ] Με τη µέθοδο της παρεµβολής, διατρέχουµε ταυτόχρονα τα στοιχεία των διανυσµάτων ένα προς ένα και επιλέγουµε το µικρότερο κάθε φορά. Το άθροισµα των επιλεγέντων στοιχείων αποτελεί τον βαθµό οµοιότητας των διανυσµάτων. Για τα προηγούµενα ιστογράµµατα, το άθροισµα προκύπτει να είναι το αναµενόµενο: 0, δηλαδή ποσοστό οµοιότητας ίσο µε 0%. Παρόµοια, δυο ίδια ιστογράµµατα έχουν µετρική οµοιότητας ίση µε τη µονάδα, όπως και κάθε µεµονωµένο ιστόγραµµα έχει µοναδιαίο άθροισµα στοιχείων. Επιπρόσθετα, έστω η αρχική εικόνα της ενότητας και µια εικόνα µε παρόµοια χρώµατα.

28 20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Εικόνα 5 υο ψηφιακές εικόνες (α, β) µε παρόµοια χαρακτηριστικά. Τα ιστογράµµατα των εικόνων αυτών είναι [0, , , , , , ] και [0, ,042 0, , , ,79952] αντίστοιχα. Σύµφωνα µε τη µέθοδο της παρεµβολής, προκύπτει το άθροισµα 0, Αυτό είναι και το ποσοστό οµοιότητας των δύο εικόνων: 93,34%. Στο ποσοστό αυτό συνέβαλλε η οµοιότητα των χρωµάτων των εικόνων και όχι η θέση των αντικειµένων. Η Εικόνα 6 έχει το ίδιο περίπου ιστόγραµµα µε την Εικόνα 5 (β) και παρουσιάζει οµοιότητα σχεδόν 92% µε την Εικόνα 5 (α). Εικόνα 6 Εικόνα µε αναλογία χρωµάτων ίδια µε την Εικόνα 5 (β).

29 Σύγκριση Εικόνων 21 Ωστόσο, η παραπάνω εικόνα κάθε άλλο παρά όµοια είναι µε την αρχική εικόνα, αν και τα ιστογράµµατά τους δεν διαφέρουν κατά πολύ. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνει την παρατήρηση ότι το χρωµατικό ιστόγραµµα δεν απεικονίζει όλες τις πληροφορίες µιας εικόνας. Συνεπώς, απαιτούνται και άλλες δοµές δεδοµένων, όπως το γράφηµα περιοχών που περιγράφεται στην επόµενη ενότητα Εκτεταµένο γράφηµα γειτνίασης περιοχών Ορίζουµε το γράφηµα γειτνίασης περιοχών (region adjacency graph) ως ένα προσανατολισµένο, απλό και επίπεδο γράφηµα που εξάγεται από µία ψηφιακή εικόνα Α µε τις κορυφές να αντιπροσωπεύουν τις οµοιογενείς περιοχές της εικόνας και µε τις ακµές να συνδέουν δύο κορυφές εφόσον οι αντίστοιχες περιοχές έχουν ένα τουλάχιστον γειτονικό εικονοστοιχείο. Στον παραπάνω ορισµό, τα γειτονικά ενός εικονοστοιχείου Aij στην ψηφιακή εικόνα Α είναι τα Ai±1,j, Ai,j±1 (4-γειτονιά). Επίσης, µια περιοχή είναι οµοιογενής όταν τα εικονοστοιχεία της περιοχής είναι παρόµοια ανά δύο, δηλαδή για κάθε ζεύγος εικονοστοιχείων Aij και Akl οι τιµές φωτεινότητάς τους αij και αkl δεν απέχουν περισσότερο από ένα καθορισµένο όριο θ: αij αkl θ Από την άλλη µεριά, ένα εκτεταµένο γράφηµα γειτνίασης περιοχών (extended region adjacency graph) που έχει εξαχθεί από µια ψηφιακή εικόνα Α είναι ένα κατευθυνόµενο άκυκλο γράφηµα (V, E, α, β), όπου υπάρχει µια κορυφή vi V για κάθε περιοχή Ri, υπάρχει ένα τόξο (vi, vj) E εφόσον avg(ri) < avg(rj), όπου avg(r) είναι η µέση τιµή φωτεινότητας των εικονοστοιχείων της περιοχής R,

30 22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 η ετικέτα α(vi) της κορυφής vi V είναι το ποσοστό κάλυψης της περιοχής Ri σε σχέση µε το συνολικό πλήθος των εικονοστοιχείων της εικόνας και η ετικέτα β(vi, vj) του τόξου (vi, vj) E είναι η αύξηση της µέσης τιµής φωτεινότητας κατά την µετάβαση από την περιοχή Ri στην Rj. Στην Εικόνα 7 απεικονίζεται ένα τµήµα 8 επί 8 µιας ασπρόµαυρης εικόνας (ώστε να επισηµανθούν οι φωτεινότητες των εικονοστοιχείων) µε επίπεδα φωτεινότητας από 0 (µαύρο) έως και 255 (άσπρο). Με όριο οµοιογένειας θ = 20, προκύπτει το γράφηµα στην Εικόνα 8, όπου οι τιµές των κορυφών έχουν πολλαπλασιαστεί µε το πλήθος των εικονοστοιχείων της εικόνας για λόγους κατανοησιµότητας. Εικόνα 7 Τµήµα 8 x 8 ασπρόµαυρης εικόνας. Εικόνα 8 Εκτεταµένο γράφηµα γειτνίασης περιοχών της προηγούµενης εικόνας µε όριο θ = 20. Οι τιµές των κορυφών είναι πολλαπλασιασµένες µε 64 (= 8 x 8).

31 Σύγκριση Εικόνων 23 Εννοείται πως µε µηδενικό όριο (θ = 0) θα προκύψουν τόσες περιοχές όσα και τα εικονοστοιχεία (στη συνήθη περίπτωση, διότι κάποια ενδέχεται να έχουν ακριβώς την ίδια φωτεινότητα). Όσο αυξάνεται το θ τόσες λιγότερες περιοχές δηµιουργούνται, µε κατάληξη µία µόνο περιοχή (ολόκληρη η εικόνα) όταν θ = 255. Εικόνα 9 Περιοχές από την Εικόνα 7 µε παρόµοια εικονοστοιχεία για διαφορετικά όρια θ (5, 15, 25).

32 24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η αναδροµική έκδοση του αλγορίθµου υπολογισµού των περιοχών µιας εικόνας «επισκέπτεται» τη γειτονιά κάθε εικονοστοιχείου: Θέτουµε όλα τα εικονοστοιχεία ως µη σηµειωµένα. Για κάθε µη σηµειωµένο εικονοστοιχείο (i, j ) Θέτουµε το (i, j ) ως σηµειωµένο Αναθέτουµε το (i, j ) σε µια καινούρια περιοχή Επεξεργαζόµαστε την γειτονιά του (i, j ) όπου η επεξεργασία της γειτονιάς του (i, j ) ακολουθεί τα παρακάτω βήµατα: Για κάθε εικονοστοιχείο (k, l ) γειτονικό του (i, j ), µη σηµειωµένο και παρόµοιο µε το (i, j ) Θέτουµε το (k, l ) ως σηµειωµένο Αναθέτουµε το (i, j ) στην τρέχουσα περιοχή Επεξεργαζόµαστε την γειτονιά του (k, l ) Εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού των περιοχών, είναι η δηµιουργία του γραφήµατος πλέγµατος της εικόνας, όπου τα παρόµοια εικονοστοιχεία είναι συνδεδεµένα µε ακµή, και η εύρεση των συνεκτικών συνιστωσών (connected components) του γραφήµατος [4]. Έχοντας, λοιπόν, υπολογίζει τις περιοχές της εικόνας, η δηµιουργία του γραφήµατος περιοχών περιλαµβάνει την ανάθεση ετικετών στις κορυφές και τα τόξα: ηµιουργούµε ένα νέο γράφηµα g Για κάθε περιοχή Ri Προσθέτουµε µια κορυφή vi στο g Θέτουµε ως ετικέτα του vi το σχετικό µέγεθος της Ri ως προς το πλήθος των εικονοστοιχείων της εικόνας Για κάθε ζεύγος γειτονικών περιοχών Ri, Rj

33 Σύγκριση Εικόνων 25 Αν avg(ri) < avg(rj) Προσθέτουµε το τόξο (vi, vj) στο g Θέτουµε ως ετικέτα του (vi, vj) την τιµή avg(rj) avg(ri) αλλιώς αν avg(rj) < avg(ri) Προσθέτουµε το τόξο (vj, vi) στο g Θέτουµε ως ετικέτα του (vj, vi) την τιµή avg(ri) avg(rj) Για να συγκρίνουµε, συµπερασµατικά, δυο εικόνες, µπορούµε να συγκρίνουµε τα εκτεταµένα γραφήµατά τους g1 = (V1, E1, α1, β1) και g2 = (V2, E2, α2, β2). Η σύγκριση γίνεται υπολογίζοντας το βάρος της αντιστοίχισης µε το ελάχιστο βάρος του πλήρους διµερούς γραφήµατος (V, U, E) που προκύπτει από τα g1 και g2, όπου V = E1 {(Λ, Λ) U = E2 {(Λ, Λ) E = V U και κάθε τόξο (ei, ej) E έχει βάρος wij = k β1(ei) β2(ej) + (1 k) α1(vp) α2(ur) + (1 k) α1(vq) α2(us) µε ei = (vp, vq) και ej = (ur, us). Η ετικέτα των πλασµατικών κορυφών είναι α1(λ) = α2(λ) = 1 και των πλασµατικών τόξων είναι β1(λ, Λ) = β2(λ, Λ) = k 1, όπου k είναι το πλήθος των επιπέδων του γκρι στις εικόνες (συνήθως 256).

34 26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

35 4. Στοιχεία Παράλληλη αράλληλης και Κατανεµηµένη ατανεµηµένης Επεξεργασία πεξεργασίας Στα αρχικά στάδια εξέλιξης του ηλεκτρονικού υπολογιστή, το λογισµικό εκτελούνταν µε σειριακό ή ακολουθιακό τρόπο για την επίλυση ενός προβλήµατος, καθώς ήταν διαθέσιµη µία Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) και η εκτέλεση της κάθε εντολής του λογισµικού την χρονική στιγµή ti προ πέθετε την ολοκλήρωση της προηγούµενης την χρονική στιγµή ti 1: Εικόνα 10 Ακολουθιακή εκτέλεση. Με την πρόοδο της τεχνολογίας, έγινε δυνατή η χρήση πολλαπλών υπολογιστικών πόρων, όπως πολλαπλές CPUs, οπότε το πρόβληµα διασπάται σε τµήµατα που µπορούν να επιλυθούν ταυτόχρονα: Εικόνα 11 Παράλληλη εκτέλεση. Με τον όρο παράλληλη επεξεργασία, εποµένως, εννοούµε την ταυτόχρονη χρήση πολλαπλών υπολογιστικών πόρων για την

36 28 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 επίλυση ενός προβλήµατος. Το υπολογιστικό πρόβληµα διασπάται σε διακριτά τµήµατα που είναι δυνατόν να επιλυθούν ταυτόχρονα. Το κάθε τµήµα είναι απαραίτητο να εκτελείται σε διαφορετική CPU, προκειµένου να επιτύχουµε αξιόλογη απόδοση. Με τον τρόπο αυτό, µειώνεται ο χρόνος εκτέλεσης του λογισµικού για την επίλυση του δεδοµένου προβλήµατος και είναι εφικτή η επίλυση µεγαλύτερων προβληµάτων. Στο ίδιο χρονικό διάστηµα, γίνεται επεξεργασία περισσότερων δεδοµένων σε σχέση µε την σειριακή εκτέλεση και λαµβάνουν χώρα περισσότεροι υπολογισµοί. Ακόµη, τα δεδοµένα κατανέµονται σε πολλούς υπολογιστές, µε αποτέλεσµα να περιορίζονται τα προβλήµατα µεγέθους µνήµης και µπορούν να χρησιµοποιηθούν αποµακρυσµένοι πόροι µέσω του τοπικού δικτύου ή του ιαδικτύου. Κατηγοριοποιούµε τους παράλληλους υπολογιστές σύµφωνα µε την ταξινόµηση Flynn. Τα κριτήρια ή διαστάσεις είναι η πολλαπλότητα των εντολών (instructions) και των δεδοµένων (data), µε χαρακτηρισµό κάθε διάστασης ως απλής (single) ή πολλαπλής (multiple). Πίνακας 4 Κατηγοριοποίηση παράλληλων υπολογιστών κατά Flynn. Εντολές εδοµένα Απλά Πολλαπλά Απλές SISD SIMD Πολλαπλές MISD MIMD Στην πρώτη κατηγορία (Single Instruction, Single Data SISD), σε κάθε χρονική στιγµή εκτελείται µόνο µία ροή εντολών και υφίσταται επεξεργασία µόνο µια ροή δεδοµένων. Πρόκειται για τον τυπικό σειριακό υπολογιστή. Στην δεύτερη κατηγορία (Single Instruction, Multiple Data SIMD), υπάρχει συνήθως µία κεντρική µονάδα ελέγχου και πολλαπλές

37 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας 29 µονάδες επεξεργασίας (PUs) στον υπολογιστή. Σε κάθε χρονική στιγµή, εκτελείται η ίδια εντολή από όλες τις PUs, αλλά υφίσταται επεξεργασία διαφορετική ροή δεδοµένων σε κάθε PU. Παραδείγµατα στην κατηγορία αυτή αποτελούν οι διανυσµατικοί επεξεργαστές (vector processors) για τυποποιηµένα προβλήµατα, όπως πράξεις µεταξύ πινάκων, και οι µονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPUs). Στη συνέχεια (Mu Multiple Instruction, Single Data MISD) έχουµε την περίπτωση όπου σε κάθε χρονική στιγµή, εκτελούνται ανεξάρτητες ροές εντολών στην ίδια ροή δεδοµένων. Οι πιθανές χρήσεις της κατηγορίας περιλαµβάνουν την επεξεργασία σήµατος µε πολλαπλά φίλτρα συχνοτήτων και την κρυπτογράφηση κειµένου µε πολλαπλούς αλγορίθµους. Η τελευταία περίπτωση (Multiple Instruction, Multiple Data MIMD) αποτελεί τον πιο διαδεδοµένο τύπο παράλληλου υπολογιστή. Σε κάθε CPU, µπορεί να εκτελείται διαφορετική ροή εντολών ή διαφορετική εντολή της ίδιας ροής και να γίνεται επεξεργασία διαφορετικής ροής δεδοµένων ή διαφορετικών δεδοµένων της ίδιας ροής. Οι υπολογιστές της κατηγορίας αυτής διακρίνονται περαιτέρω σε: µοιραζόµενης µνήµης, όπου όλες οι CPUs έχουν πρόσβαση στην ίδια φυσική µνήµη, και κατανεµηµένης µνήµης, όπου η κάθε CPU διαθέτει τοπική µνήµη και έχει δικτυακή πρόσβαση στη µνήµη των άλλων CPUs. Συνεπώς, η επικοινωνία µεταξύ των παράλληλων διεργασιών επιτυγχάνεται είτε έµµεσα, µέσω κοινών θέσεων µνήµης, είτε άµεσα, µέσω µεταβίβασης των δεδοµένων στο δίκτυο διασύνδεσης. Με τον τρόπο αυτό, οι διεργασίες ανταλλάσουν δεδοµένα µε στόχο την επίλυση ενός προβλήµατος. Επιπρόσθετα, είναι συχνά απαραίτητος ο συγχρονισµός των διεργασιών, δηλαδή ο ορισµός ενός σηµείου (ή περισσότερων) στον κώδικα του προγράµµατος στο οποίο πρέπει να φτάσει η εκτέλεση όλων των διεργασιών. Έτσι, κάποιοι επεξεργαστές θα χρειαστεί να περιµένουν πριν συνεχίσουν, σε περίπτωση που ο έλεγχος του προγράµµατος έχει φτάσει νωρίτερα στο ορισµένο σηµείο συγχρονισµού του κώδικα [1].

38 30 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Αρχιτεκτονικές παράλληλων και κατανεµηµένων υπολογιστών Υπολογιστές µοιραζόµενης µνήµης Ως γενική διαπίστωση στις αρχιτεκτονικές µοιραζόµενης µνήµης, όλοι οι επεξεργαστές έχουν πρόσβαση σε έναν κοινό χώρο φυσικών διευθύνσεων, παρόλο που η επεξεργασία στον κάθε επεξεργαστή είναι ανεξάρτητη. Οποιοσδήποτε επεξεργαστής µπορεί να κάνει επιφέρει αλλαγές σε περιοχές της µνήµης και οι τροποποιήσεις αυτές γίνονται ορατές και στους υπόλοιπους. Η αρχιτεκτονική αυτή προσφέρει ένα κατανοητό υπόδειγµα προγραµµατισµού, καθιστώντας σχετικά εύκολη την ανάπτυξη παράλληλων προγραµµάτων, µε παρόµοιο τρόπο µε τα ακολουθιακά προγράµµατα. Επίσης, η επικοινωνία των CPUs και ο συγχρονισµός των δεδοµένων δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα προβλήµατα. Ωστόσο, είναι πρακτικά ανέφικτη η κλιµάκωση του αριθµού των επεξεργαστών, καθώς όσο αυξάνεται το πλήθος των CPUs, τόσο αυξάνεται και η κυκλοφορία στον δίαυλο της κύριας µνήµης και η δραστηριότητα της κρυφής µνήµης. Η χρήση τεχνικών ταυτόχρονου προγραµµατισµού για την πρόσβαση στα δεδοµένα αποτελεί µια ακόµη δυσκολία κατά την υλοποίηση παράλληλων προγραµµάτων στην αρχιτεκτονική αυτή. ιακρίνουµε δύο επιµέρους κατηγορίες σύµφωνα µε τον τρόπο προσπέλασης της µνήµης. Όταν οι επεξεργαστές έχουν ίσους χρόνους προσπέλασης στην τοπική και στην αποµακρυσµένη µνήµη, κάνουµε λόγο για οµοιόµορφη προσπέλαση µνήµης (Uniform Memory Access UMA, Εικόνα 12). Σε περίπτωση που η προσπέλαση της αποµακρυσµένης µνήµης είναι πιο χρονοβόρα από την προσπέλαση της τοπικής, τότε αναφερόµαστε σε ανοµοιόµορφη προσπέλαση µνήµης (Non-Uniform Memory Access NUMA, Εικόνα 13) [1].

39 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας 31 Εικόνα 12 Αρχιτεκτονική οµοιόµορφης προσπέλασης µοιραζόµενης µνήµης (UMA). Εικόνα 13 Αρχιτεκτονική ανοµοιόµορφης προσπέλασης µοιραζόµενης µνήµης (NUMA). Υπολογιστές κατανεµηµένης µνήµης Από την άλλη µεριά, στις αρχιτεκτονικές κατανεµηµένης επεξεργασίας και µνήµης, ο κάθε επεξεργαστής έχει ιδιωτική µνήµη, ενώ απαιτείται ρητή επικοινωνία µεταξύ των επεξεργαστών για την προσπέλαση αποµακρυσµένης µνήµης (µνήµης άλλων επεξεργαστών).

40 32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Εικόνα 14 Αρχιτεκτονική κατανεµηµένης µνήµης. Κατά συνέπεια, κάθε επεξεργαστής έχει ιδιωτικό χώρο διευθύνσεων και δεν υπάρχει καθολικός χώρος διευθύνσεων, όπως µε την αρχιτεκτονική µοιραζόµενης µνήµης. Είναι προφανές ότι αλλαγές σε θέσεις µνήµης ενός επεξεργαστή δεν επηρεάζουν τη µνήµη των υπόλοιπων επεξεργαστών. Η δικτύωση µεταξύ των υπολογιστών µπορεί να είναι τύπου απλού Ethernet ή µπορεί να χρησιµοποιεί υπερταχέα δίκτυα οπτικών ινών µε ταχύτητες της τάξης των Gbps (gigabits per second). Η τοπολογία των συνδεόµενων υπολογιστών είναι τύπου γραµµής, δακτυλίου, πλέγµατος ή άλλου είδους το οποίο εξυπηρετεί τις ανάγκες της εφαρµογής. Σηµαντικό πλεονέκτηµα στην αρχιτεκτονική αυτή είναι το σχετικά περιορισµένο κόστος κατασκευής και αναβάθµισης, καθώς µπορεί να γίνει χρήση συµβατικών υπολογιστών και τεχνολογιών δικτύου. Έτσι, µπορούν να επιλυθούν προβλήµατα µεγάλης κλίµακας µε συνηθισµένους υπολογιστές και δίκτυα επικοινωνίας, αξιοποιώντας τον «κατανεµηµένο» υπολογιστή που προκύπτει µε σηµαντικά βελτιωµένη επεξεργαστική ικανότητα και µεγαλύτερη διαθέσιµη µνήµη. Ωστόσο, στα µειονεκτήµατα συµπεριλαµβάνεται το σύνθετο σε αρκετά σηµεία του προγραµµατιστικό υπόδειγµα µεταβίβασης µηνυµάτων. Εξάλλου, οι χρόνοι προσπέλασης στη µνήµη διαφέρουν ανάλογα µε την θέση και την απόσταση των υπολογιστών µεταξύ τους.

41 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας 33 Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, µε την αύξηση της ταχύτητας των δικτύων κατανεµηµένης επεξεργασίας (όπως το Gigabit Ethernet), η σχέση µεταξύ παράλληλης και κατανεµηµένης επεξεργασίας γίνεται όλο και πιο στενή [5]. Υβριδικοί παράλληλοι υπολογιστές Με σκοπό την επίτευξη της υψηλότερης απόδοσης, οι ταχύτεροι υπολογιστές συνδυάζουν τις αρχιτεκτονικές µοιραζόµενης και κατανεµηµένης µνήµης. Όπως φαίνεται στην Εικόνα 15, πολυπύρηνοι επεξεργαστές συνδέονται µεταξύ τους µέσω ενός γρήγορου τοπικού δικτύου. Εικόνα 15 Υβριδική παράλληλη αρχιτεκτονική. Είναι µάλιστα εφικτή η δυνατότητα χρήσης µονάδων επεξεργασίας γραφικών ή GPU (Εικόνα 16), οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλή ταχύτητα επεξεργασίας πινακοποιηµένων δεδοµένων, όπως ψηφιακές εικόνες δύο διαστάσεων. Εικόνα 16 Υβριδική παράλληλη αρχιτεκτονική µε χρήση CPUs και GPUs.

42 34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο κάθε κόµβος της υβριδικής προσέγγισης είναι ένα σύστηµα µοιραζόµενης µνήµης (οµοιόµορφης προσπέλασης). Μέσω του δικτύου επικοινωνίας, οποιοσδήποτε κόµβος έχει πρόσβαση στη µνήµη των υπόλοιπων µε την λογική της κατανεµηµένης µνήµης (ανοµοιόµορφης προσπέλασης). Ασφαλώς, µε τη συγκεκριµένη αρχιτεκτονική, οι υπολογιστικοί πόροι αξιοποιούνται αποδοτικότερα. Είναι προφανής, ωστόσο, η δυσκολία προγραµµατισµού έχοντας υπόψη την πολυπλοκότητα ενός τέτοιου συστήµατος, καθώς απαιτείται τόσο συγχρονισµός όσο και ρητή επικοινωνία των υπολογιστών [5] ιασύνδεση Μεταβίβασης Μηνυµάτων MPI Η ιασύνδεση Μεταβίβασης Μηνυµάτων (Message Passing Interface, MPI) είναι ένα τυποποιηµένο και φορητό πρότυπο µε εφαρµογή στην κατανεµηµένη επεξεργασία. Το πρότυπο ορίζει το συντακτικό και τη σηµασιολογία διαδικασιών και συναρτήσεων και έχει υλοποιηθεί αρχικά στις γλώσσες Fortran και C/C++ και αργότερα στην Java. Πρόκειται για ένα σύνολο προδιαγραφών για την ανάπτυξη και την χρήση βιβλιοθηκών µεταβίβασης µηνυµάτων. Αυτό καθεαυτό, δεν αποτελεί βιβλιοθήκη λογισµικού, αλλά η περιγραφή µιας τέτοιας βιβλιοθήκης. Το MPI στοχεύει στην φορητότητα των εφαρµογών, στην υψηλή απόδοση και την επεκτασιµότητα. Υποστηρίζει επικοινωνία σηµείου προς σηµείο και συλλογική επικοινωνία και ορίζει ρουτίνες για τη διαχείριση περιβάλλοντος, οµάδων διεργασιών και τοπολογιών. Προγράµµατα που αξιοποιούν το MPI εκτελούνται σε τυπικά υπολογιστικά συστήµατα ή συστήµατα µοιραζόµενης µνήµης. Σε κάθε περίπτωση, οι αυτόνοµες οντότητες που επικοινωνούν είναι οι διεργασίες. Εννοείται πως για λόγους απόδοσης, θα πρέπει να ανατίθεται µία διεργασία σε κάθε CPU (ή σε κάθε πυρήνα πολυπύρηνου επεξεργαστή), ώστε να επιτευχθεί πραγµατική παραλληλοποίηση της εφαρµογής [6].

43 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας 35 Ένα τυπικό πρόγραµµα MPI έχει την ακόλουθη δοµή: Συµπερίληψη αρχείου (C/C++, Fortran) ή εισαγωγή πακέτου (Java) βιβλιοθήκης Αρχή προγράµµατος Σειριακός κώδικας Αρχικοποίηση περιβάλλοντος MPI (Αρχή παράλληλου κώδικα) Επεξεργασία και κλήσεις µεταβίβασης µηνυµάτων Τερµατισµός περιβάλλοντος MPI (Τέλος παράλληλου κώδικα) Σειριακός κώδικας Τέλος προγράµµατος Βασικές λειτουργίες του προτύπου MPI Πίνακας 5 ιαχείριση περιβάλλοντος MPI. Λειτουργία MPI_INIT MPI_INITIALIZED MPI_COMM_RANK MPI_COMM_SIZE MPI_ABORT MPI_GET_PROCESSOR_NAME MPI_WTIME MPI_FINALIZE Περιγραφή Αρχικοποιεί το περιβάλλον εκτέλεσης MPI. Υποδεικνύει αν έχει κληθεί η MPI_INIT ή όχι. Προσδιορίζει τον αύξοντα αριθµό της καλούσας διεργασίας εντός µιας οµάδας. Προσδιορίζει το πλήθος των διεργασιών εντός µιας οµάδας. Τερµατίζει όλες τις διεργασίες της οµάδας. Προσδιορίζει το όνοµα του επεξεργαστή. Επιστρέφει τον χρόνο που έχει διανυθεί σε δευτερόλεπτα. Τερµατίζει το περιβάλλον εκτέλεσης MPI.

44 36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Πίνακας 6 Σηµειακή επικοινωνία MPI. Λειτουργία Περιγραφή MPI_SEND MPI_RECV MPI_PROBE MPI_SSEND MPI_SENDRECV MPI_WAIT Στέλνει ένα µήνυµα. Αναµένει µέχρι να λάβει ένα µήνυµα. Αναµένει ελέγχοντας για την ύπαρξη µηνύµατος προς λήψη. Στέλνει ένα µήνυµα και αναµένει µέχρι ο παραλήπτης να ξεκινήσει να λαµβάνει το µήνυµα. Στέλνει ένα µήνυµα και αναµένει µέχρι να λάβει ένα άλλο. Αναµένει µέχρι την ολοκλήρωση µιας µη ανασταλτικής λειτουργίας. Πίνακας 7 Συλλογική επικοινωνία MPI. Λειτουργία MPI_BARRIER MPI_BCAST MPI_SCATTER MPI_GATHER MPI_ALLGATHER MPI_REDUCE Περιγραφή Αναµένει µέχρι όλες οι διεργασίες µιας οµάδας να φτάσουν το συγκεκριµένο σηµείο συγχρονισµού. Στέλνει ένα µήνυµα σε όλες τις διεργασίες µιας οµάδας. Κατανέµει διακριτά τµήµατα ενός µηνύµατος σε όλες τις διεργασίες µιας οµάδας. Συλλέγει διακριτά τµήµατα από όλες τις διεργασίες µιας οµάδας και τα συνενώνει σε µία διεργασίαπροορισµό. Συλλέγει διακριτά τµήµατα από όλες τις διεργασίες µιας οµάδας και τα συνενώνει σε κάθε µία διεργασία. Εφαρµόζει µια πράξη στα δεδοµένα κάθε διεργασίας µιας οµάδας.

45 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας Ανοιχτή Πολυεπεξεργασία OpenMP Η Ανοιχτή Πολυεπεξεργασία (Open Multi-Processing, OpenMP) είναι µια διασύνδεση προγραµµατισµού εφαρµογών (Application Programming Interface, API) µε υποστήριξη παράλληλης επεξεργασίας. Αποτελείται από ένα σύνολο οδηγιών προς τον µεταγλωττιστή, ρουτίνες βιβλιοθήκης και µεταβλητών περιβάλλοντος και έχει υλοποιηθεί στις γλώσσες C, C++, Fortran και µετέπειτα στην Java. Ένα τυπικό πρόγραµµα OpenMP ξεκινάει µε ένα κύριο νήµα. Στα επιθυµητά τµήµατα κώδικα, το νήµα διακλαδώνεται (fork) και δηµιουργείται µια οµάδα νηµάτων. Όταν τα νήµατα ολοκληρώσουν την επεξεργασία, συγχρονίζονται (προαιρετικά) και ενώνονται (join) µε το κύριο νήµα (Εικόνα 17). Εικόνα 17 Τυπική εκτέλεση προγράµµατος OpenMP. Σε αντίθεση µε το MPI, δεν είναι απαραίτητη (αν και εφικτή) η ρητή επικοινωνία µεταξύ των νηµάτων, καθώς ο συγχρονισµός επιτυγχάνεται αυτόµατα από τη βιβλιοθήκη. Προς αποφυγή της συνεχούς προσπέλασης στη µνήµη, κάθε νήµα µπορεί να έχει µεταβλητές ιδιωτικής εµβέλειας (πέραν των µοιραζόµενων µεταβλητών). Αυτό ορίζεται µε οδηγίες παραλληλισµού οι οποίες τοποθετούνται στην αρχή των τµηµάτων κώδικα που εκτελείται παράλληλα.

46 38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Με τον τρόπο αυτό, οι αναφορές σε µοιραζόµενες µεταβλητές αφορούν τις ίδιες τις µεταβλητές, ενώ οι αναφορές σε ιδιωτικές µεταβλητές σχετίζονται µε τοπικά αντίγραφα στην ιδιωτική µνήµη του νήµατος. Τα παράλληλα τµήµατα κώδικα είναι δυνατόν να εµφωλεύονται, εποµένως µια ιδιωτική µεταβλητή σε µια περιοχή κώδικα µπορεί να είναι µοιραζόµενη σε µια εσωτερική περιοχή [7]. Βασικές οδηγίες της διασύνδεσης OpenMP Η οδηγία parallel ορίζει το τµήµα κώδικα το οποίο θα εκτελεστεί παράλληλα. Συνδυάζεται µε τις παρακάτω οδηγίες. Πίνακας 8 Οδηγίες διαµοιρασµού εργασίας OpenMP. Οδηγία for sections single Περιγραφή ιαµοιράζει τις επαναλήψεις ενός βρόχου for στα νήµατα της παράλληλης περιοχής. ιαµοιράζει τα καθοριζόµενα τµήµατα της παράλληλης περιοχής στα νήµατα. Αναθέτει το καθοριζόµενο τµήµα κώδικα σε ένα µόνο νήµα. Πίνακας 9 Οδηγίες συγχρονισµού OpenMP. Οδηγία master critical barrier atomic Περιγραφή Αναθέτει το καθοριζόµενο τµήµα κώδικα στο κύριο νήµα και µόνο. Ορίζει την εκτέλεση του τµήµατος κώδικα από ένα νήµα κάθε φορά. Συγχρονίζει όλα τα νήµατα. Ορίζει ότι η καθοριζόµενη θέση µνήµης πρέπει να ενηµερώνεται ατοµικά (και όχι ταυτόχρονα από πολλά νήµατα).

47 Στοιχεία Παράλληλης και Κατανεµηµένης Επεξεργασίας 39 flush ordered threadprivate Συγχρονίζει τα περιεχόµενα της ιδιωτικής µνήµης των νηµάτων µε τα περιεχόµενα της µοιραζόµενης. Ορίζει ότι οι επαναλήψεις του συγκεκριµένου βρόχου θα εκτελεστούν µε τη σειρά. Μετατρέπει µεταβλητές καθολικής εµβέλειας σε ιδιωτικής εµβέλειας για τα νήµατα (προσωρινά). Συνδυαζόµενες µε τις οδηγίες διαµοιρασµού εργασίας (Πίνακας 8), οι φράσεις εµβέλειας δεδοµένων (Πίνακας 10) καθορίζουν ποιες µεταβλητές θα είναι ορατές σε όλα τα νήµατα και ποιες στο συγκεκριµένο νήµα, όπως επίσης αν και µε ποιον τρόπο θα γίνεται η µεταφορά των τιµών από και προς την παράλληλη περιοχή. Πίνακας 10 Φράσεις δήλωσης εµβέλειας δεδοµένων OpenMP. Φράση private shared default firstprivate lastprivate copyin reduction Περιγραφή Η εµβέλεια ορίζεται σε ιδιωτική για κάθε νήµα. Η εµβέλεια ορίζεται σε µοιραζόµενη για όλα τα νήµατα. Η εµβέλεια ορίζεται σε έναν προκαθορισµένο τύπο για όλες τις µεταβλητές της περιοχής. Η εµβέλεια ορίζεται σε ιδιωτική για κάθε νήµα µε αρχικές τιµές µεταβλητών τις αντίστοιχες πριν την έναρξη της παράλληλης περιοχής. Η εµβέλεια ορίζεται σε ιδιωτική για κάθε νήµα µε τελικές τιµές µεταβλητών τις αντίστοιχες (κάποιου νήµατος) κατά την έξοδο από την παράλληλη περιοχή. Αναθέτει αρχικές τιµές σε µεταβλητές τύπου threadprivate. Εκτελεί µια πράξη σε κάποιες από τις µοιραζόµενες µεταβλητές.

48 40 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

49 5. Τεχνολογίες Παράλληλης και Κατανεµη ατανεµηµένης µένης Επεξεργασία πεξεργασίας Στα επόµενα, περιγράφονται σχετικές τεχνολογίες στην Java που επιτρέπουν την ενσωµάτωση παράλληλης και κατανεµηµένης επεξεργασίας στο παραγόµενο λογισµικό. Ως δοκιµαστικό πρόγραµµα προς παραλληλοποίηση, παραθέτουµε τον υπολογισµό του αριθµού π ως 4 εφ -1 (1), αφού εφ(π/4) = 1. Για το τόξο της εφαπτοµένης εφ -1 (1), χρησιµοποιούµε την κατανοµή Cauchy: arctan(1) = x 0 2 public class PI { private static final double PI25DT = ; public static void main(string[] args) { int n = 5000; if (args.length > 0) { try { n = Integer.parseInt(args[0]); catch (NumberFormatException e) { System.out.println("Intervals number is " + n); if (n <= 0) return; double sum = 0, h = 1 / (double double)n; for (int i = 0; i <= n; i++) { double x = h * (i - 0.5); sum += f(x); double pi = h * sum; dx System.out.printf("pi is approximately %.16f\n", pi); System.out.printf("Error is %.16f\n", Math.abs(pi - PI25DT)); private static tic double f(double a) { return 4 / (1 + a * a); Χωρίς ορίσµατα, το πρόγραµµα εκτυπώνει: Intervals number is 5000 pi is approximately 3, Error is 0,

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία

Παράλληλη Επεξεργασία Παράλληλη Επεξεργασία Φροντιστήριο: Εισαγωγή στο OpenMP Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων Υψηλής Επίδοσης Parallel and Distributed Systems Group Τι είναι το OpenMP Πρότυπο Επέκταση στη C/C++ και τη Fortran

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών

1. Οργάνωση της CPU 2. Εκτέλεση εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο επίπεδο των επεξεργαστών ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ι Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της 2. εντολών 3. Παραλληλία στο επίπεδο των εντολών 4. Γραμμές διοχέτευσης 5. Παραλληλία στο

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η Γλώσσα Προγραµµατισµού C++ (The C++ Programming Language) Ιστοσελίδα του µαθήµατος. Περιεχόµενα. ηµήτριος Κατσαρός, Ph.D. Κλάσεις.

Η Γλώσσα Προγραµµατισµού C++ (The C++ Programming Language) Ιστοσελίδα του µαθήµατος. Περιεχόµενα. ηµήτριος Κατσαρός, Ph.D. Κλάσεις. 1 Η Γλώσσα Προγραµµατισµού C++ (The C++ Programming Language) ηµήτριος Κατσαρός, Ph.D. Χειµώνας 2005 ιάλεξη 5η Ιστοσελίδα του µαθήµατος 2 http://skyblue.csd.auth.gr/~dimitris/courses/cpp_fall05.htm Θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN!!! 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ!!!! Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN!!! 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ!!!! Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ FLYNN 1 ο ΕΠΑΛ ΡΟΔΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Χατζηνικόλας Κώστας www.costaschatzinikolas.gr Τα 4 Είδη Των Αρχιτεκτονικών Των Σύγχρονων Η/Υ Ο Michael J. Flynn 1 το 1966 πρότεινε τον χωρισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-6 και

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Τεχνολογικά Επιτεύγµατα Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Ανάπτυξη ισχυρών µικροεπεξεργαστών ηµιουργία τοπικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων «Εισαγωγή στα Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Γραφήµατα v1.1 (2012-01-12) Χρησιµοποιήθηκε υλικό από τις αγγλικές διαφάνειες του Kevin Wayne.

Κεφάλαιο 3. Γραφήµατα v1.1 (2012-01-12) Χρησιµοποιήθηκε υλικό από τις αγγλικές διαφάνειες του Kevin Wayne. Κεφάλαιο 3 Γραφήµατα v1.1 (2012-01-12) Χρησιµοποιήθηκε υλικό από τις αγγλικές διαφάνειες του Kevin Wayne. 1 3.1 Βασικοί Ορισµοί και Εφαρµογές γραφήµατα γράφηµα G: ένας τρόπος κωδικοποίησης των σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 1.3-1.4: Εισαγωγή Στον Προγραµµατισµό ( ιάλεξη 2) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγικές Έννοιες - Ορισµοί Ο κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Παραδείγµατα Πότε χρησιµοποιούµε υπολογιστή?

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα

Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Αλγόριθμοι και Πολυπλοκότητα Ροή Δικτύου Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μοντελοποίηση Δικτύων Μεταφοράς Τα γραφήματα χρησιμοποιούνται συχνά για την μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης

Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Χρήστος Τσαγγάρης ΕΕ ΙΠ Τµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Αιγαίου Κεφάλαιο 5ο: Εντολές Επανάληψης Η διαδικασία της επανάληψης είναι ιδιαίτερη συχνή, αφού πλήθος προβληµάτων µπορούν να επιλυθούν µε κατάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση

Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Μετάδοση Πολυμεσικών Υπηρεσιών Ψηφιακή Τηλεόραση 5 η Παρουσίαση : Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας Διδάσκων: Γιάννης Ντόκας Σύνθεση Χρωμάτων Αφαιρετική Παραγωγή Χρώματος Χρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte.

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Μάθηµα: ΕI ΙΚΟ (Η.Υ.)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων (Data Structures)

Δομές Δεδομένων (Data Structures) Δομές Δεδομένων (Data Structures) Ανάλυση - Απόδοση Αλγορίθμων Έλεγχος Αλγορίθμων. Απόδοση Προγραμμάτων. Χωρική/Χρονική Πολυπλοκότητα. Ασυμπτωτικός Συμβολισμός. Παραδείγματα. Αλγόριθμοι: Βασικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Πληροφορίες. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Κατηγορίες υλισµικού. Περίληψη µαθήµατος (συνέχεια) Επεξεργαστής Μνήµη. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Μόνο για την επόµενη Τετάρτη 25/10, το µάθηµα (12-13) δεν θα πραγµατοποιηθεί. Τα εργαστήρια θα ξεκινήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk

Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk Η πολυνηματική γλώσσα προγραμματισμού Cilk Β Καρακάσης Ερευνητικά Θέματα Υλοποίησης Γλωσσών Προγραμματισμού Μεταπτυχιακό Μάθημα (688), ΣΗΜΜΥ Νοέμβριος 2009 Β Καρακάσης (CSLab, NTUA) ΣΗΜΜΥ, Μετ/κό 688 9/2009

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες

Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Σενάριο 17: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παιχνίδι μνήμης με εικόνες Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω, Συνθετικές

Διαβάστε περισσότερα

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Αφαίρεση και Αρθρωσιμότητα 3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Πώς συνεργάζονται τα αντικείμενα που δημιουργούμε Αφαίρεση (abstraction) είναι η δυνατότητα να αγνοούμε τις λεπτομέρειες και να εστιάζουμε την προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της;

1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες εντολές (μορφές) της; 1. Πότε χρησιμοποιούμε την δομή επανάληψης; Ποιες είναι οι διάφορες (μορφές) της; Η δομή επανάληψης χρησιμοποιείται όταν μια σειρά εντολών πρέπει να εκτελεστεί σε ένα σύνολο περιπτώσεων, που έχουν κάτι

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Σαράντος Καπιδάκης 0_CONT_Ω.indd iii τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ συγγραφέας: Καπιδάκης Σαράντος 2014 Εκδόσεις Δίσιγμα Για την ελληνική γλώσσα σε όλον τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1 Βίντεο Εισαγωγή Χαρακτηριστικά του βίντεο Απόσταση θέασης Μετάδοση τηλεοπτικού σήματος Συμβατικά τηλεοπτικά συστήματα Ψηφιακό βίντεο Εναλλακτικά μορφότυπα Τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας Κινούμενες εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Τι καλείται ψευδοκώδικας; 2. Τι καλείται λογικό διάγραμμα; 3. Για ποιο λόγο είναι απαραίτητη η τυποποίηση του αλγόριθμου; 4. Ποιες είναι οι βασικές αλγοριθμικές δομές; 5. Να περιγράψετε τις

Διαβάστε περισσότερα

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ.

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 «Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. Στόχος Στόχος της Εργασίας 4 είναι να η εξοικείωση με την αντικειμενοστρέφεια (object oriented programming). Πιο συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές

Υπολογιστικές Μέθοδοι στις Κατασκευές Γενικά Για Τη Βελτιστοποίηση Η βελτιστοποίηση µπορεί να χωριστεί σε δύο µεγάλες κατηγορίες: α) την Βελτιστοποίηση Τοπολογίας (Topological Optimization) και β) την Βελτιστοποίηση Σχεδίασης (Design Optimization).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 8 (κεφάλαιο 21) Θεματοκεντρική Τεχνολογία Λογισμικού

Ενότητα 8 (κεφάλαιο 21) Θεματοκεντρική Τεχνολογία Λογισμικού ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 8 (κεφάλαιο 21) Θεματοκεντρική Τεχνολογία Λογισμικού Οι διαφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Εισαγωγή στη C Λίγα λόγια για την C Γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Dennis Richie στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (Bell Labs). Η

Διαβάστε περισσότερα

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας

Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Υλοποίηση ενός προγραμματιστικού κελύφους εργασίας Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Γιαννακίδη Αποστόλη Επιβλέπων καθηγητής Τσούλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» - Κρυπτογραφία είναι - Κρυπτανάλυση είναι - Με τον όρο κλειδί. - Κρυπτολογία = Κρυπτογραφία + Κρυπτανάλυση - Οι επιστήµες αυτές είχαν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Βασικά Στοιχεία Το αλφάβητο της C Οι βασικοί τύποι της C Δηλώσεις μεταβλητών Είσοδος/Έξοδος Βασικές εντολές της C Αλφάβητο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Digital Image Processing

Digital Image Processing Digital Image Processing Intensity Transformations Πέτρος Καρβέλης pkarvelis@gmail.com Images taken from: R. Gonzalez and R. Woods. Digital Image Processing, Prentice Hall, 2008. Image Enhancement: είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ

ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr. Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΔΗΛΟΣ delos.uoa.gr Εγχειρίδιο Χρήσης Μελών ΔΕΠ Αναζήτηση Δημόσιου Περιεχομένου Η διεύθυνση ιστού της νεάς πλατφόρμας διαχείρισης βιντεοδιαλέξεων Δήλος είναι: http://delos.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

2 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 2 + 0.5 0 0.125 + 1 + 0.5 1 0.125 + 1 + 0.75 1 0.125 1/5

2 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 + 1 + 0.5 2 + 0.25 2 + 0.5 0 0.125 + 1 + 0.5 1 0.125 + 1 + 0.75 1 0.125 1/5 IOYNIOΣ 23 Δίνονται τα εξής πρότυπα: x! = 2.5 Άσκηση η (3 µονάδες) Χρησιµοποιώντας το κριτήριο της οµοιότητας να απορριφθεί ένα χαρακτηριστικό µε βάση το συντελεστή συσχέτισης. Γράψτε εδώ το χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του Μαθήματος Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Διδάσκοντες: Θ.Ανδρόνικος - Μ.Στεφανιδάκης Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

εισαγωγικές έννοιες Παύλος Εφραιμίδης Δομές Δεδομένων και

εισαγωγικές έννοιες Παύλος Εφραιμίδης Δομές Δεδομένων και Παύλος Εφραιμίδης 1 περιεχόμενα ενθετική ταξινόμηση ανάλυση αλγορίθμων σχεδίαση αλγορίθμων 2 ενθετική ταξινόμηση 3 ενθετική ταξινόμηση Βασική αρχή: Επιλέγει ένα-έναταστοιχείατηςμηταξινομημένης ακολουθίας

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client ΕΣΔ 516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client Περιεχόμενα Περιεχόμενα Javascript και HTML Βασική σύνταξη Μεταβλητές Τελεστές Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή: Σύστηµα ιαχείρισης ιαδικτυακού Περίπτερου / Ιστοσελίδας στον διαδικτυακό τόπο kalliergea.gr

Εφαρµογή: Σύστηµα ιαχείρισης ιαδικτυακού Περίπτερου / Ιστοσελίδας στον διαδικτυακό τόπο kalliergea.gr ..χτίζουµε την ιστοσελίδα σας στο Internet www.kalliergea.gr Λάουρα Π. Καζακράντε «Καλλιεργαία» Πληροφορική - Internet - ιαφήµιση - Μεταφράσεις Τηλ.: 211 0104925, 695 6118589 Email: info@kalliergea.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Αριθμητικά συστήματα Υπάρχουν 10 τύποι ανθρώπων: Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής.

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ. Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΟΡΑΣΗ Όταν ένα ρομπότ κινείται σε άγνωστο χώρο ή σε χώρο που μπορεί να αλλάξει η διάταξή του τότε εμφανίζεται η ανάγκη της όρασης μηχανής. Αισθητήρες που χρησιμοποιούνται για να αντιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy

Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Σ ε λ ί δ α 1 Οδηγός Εγκατάστασης και Χρήσης του Arebas Easy Περιεχόμενα 1. Download Arebas Easy... 2 2. Εγκατάσταση Arebas Easy... 3 3. Εγγραφή στον Arebas Server... 7 4. Παραμετροποίηση Arebas Easy...

Διαβάστε περισσότερα

FROM TESTOTA.REGISTRY

FROM TESTOTA.REGISTRY ΟΤΑ Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη Ενότητα: Βc1.1.3 Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη και Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (BI & IT) Πρακτική Άσκηση (επίπεδο 1): Στόχος της άσκησης είναι η εµβάθυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων LOCATION BASED SERVICES ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΜΩΜΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων LOCATION BASED SERVICES ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΜΩΜΑ LOCATION BASED SERVICES ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΜΩΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Σπύρος Αθανασίου, 210 772 1436, spathan@dblab.ece.ntua.gr Ντίνος Αρκουμάνης, +30972300110, dinosar@dblab.ece.ntua.gr Με τον όρο Location Based

Διαβάστε περισσότερα

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008 Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια 2 Ορισμός Κλάσεων Σύνταξη κλάσης: πεδία, κατασκευαστές, μέθοδοι Ένας αυτόματος εκδότης εισιτηρίων είναι μια μηχανή που δέχεται χρήματα και εκδίδει ένα εισιτήριο. Εκδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ kv@hua.gr Στόχος Μαθήματος Εισαγωγή σε Βασικούς Όρους Πληροφορικής και Τηλεματικής. Εφαρμογές Τηλεματικής. Αναφορά στις κοινωνικές επιπτώσεις των Υπολογιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη

Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη ΒΕΣ 6 Προσαρµοστικά Συστήµατα στις Τηλεπικοινωνίες Βέλτιστα Ψηφιακά Φίλτρα: Φίλτρα Wiener, Ευθεία και αντίστροφη γραµµική πρόβλεψη 7 Nicolas sapatsoulis Βιβλιογραφία Ενότητας Benvenuto []: Κεφάλαιo Wirow

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

http://www.cslab.ece.ntua.gr/diplom/

http://www.cslab.ece.ntua.gr/diplom/ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ KΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ http://www.cslab.ece.ntua.gr/ ιπλωµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ Ενότητα 10β: Αλγόριθμοι Γραφημάτων-Γραφήματα- Αναπαράσταση Γραφημάτων- Διερεύνηση Πρώτα σε Πλάτος (BFS) Μαρία Σατρατζέμη Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις 1. Σκοπός Σκοπός της εισαγωγικής άσκησης είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με τη χρήση του πολύμετρου για τη μέτρηση βασικών μεγεθών ηλεκτρικού κυκλώματος, όπως μέτρηση της έντασης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Βιβλιογραφία "C Προγραμματισμός", Deitel & Deitel, Πέμπτη Έκδοση, Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λυσεις προβλημάτων τελικής φάσης Παγκύπριου Μαθητικού Διαγωνισμού Πληροφορικής 2007

Λυσεις προβλημάτων τελικής φάσης Παγκύπριου Μαθητικού Διαγωνισμού Πληροφορικής 2007 Λυσεις προβλημάτων τελικής φάσης Παγκύπριου Μαθητικού Διαγωνισμού Πληροφορικής 2007 Πρόβλημα 1 Το πρώτο πρόβλημα λύνεται με τη μέθοδο του Δυναμικού Προγραμματισμού. Για να το λύσουμε με Δυναμικό Προγραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Εφαρμογές πολυμέσων: πολλές μορφές πληροφορίας, αποθηκευμένες σε ψηφιακή μορφή, με δυνατότητα αλληλεπίδρασης κατά την παρουσίασή τους 11.1

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιπτώσεις χρήσης

Οι περιπτώσεις χρήσης 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Οι περιπτώσεις χρήσης ρ. Πάνος Φιτσιλής 2 Περιεχόµενα Το µοντέλο των περιπτώσεων χρήσης Τα διαγράµµατα των περιπτώσεων χρήσης Λεκτική περιγραφή των περιπτώσεων χρήσης Τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας

Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Εγγυημένη ποιότητα υπηρεσίας Απαιτήσεις ποιότητας υπηρεσίας Μηχανισμοί κατηγοριοποίησης Χρονοπρογραμματισμός Μηχανισμοί αστυνόμευσης Ενοποιημένες υπηρεσίες Διαφοροποιημένες υπηρεσίες Τεχνολογία Πολυμέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΒΑΙΚΕ ΕΝΝΟΙΕ ΑΓΟΡΙΘΜΩΝ ΕΡΩΤΗΕΙ ΑΞΙΟΟΓΗΗ ΕΡΩΤΗΕΙ ΩΤΟΥ ΑΘΟΥ 1. ηµειώστε το γράµµα αν η πρόταση είναι σωστή και το γράµµα αν είναι λάθος. 1. Ο αλγόριθµος πρέπει να τερµατίζεται µετά από εκτέλεση πεπερασµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΘΕΜΑ 1ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (κεφ. 9) ροµολόγηση σε ίκτυα Μεταγωγής Κυκλώµατος Σηµατοδοσία Ελέγχου Λειτουργίες Σηµατοδοσίας Τοποθεσία Σηµατοδοσίας Σηµατοδοσία Κοινού Καναλιού Σύστηµα Σηµατοδοσίας Νο 7 Βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών To λογισμικό Διαχείρισης & Επεξεργασίας Εγγράφων DocuClass παρέχει σε οργανισμούς και επιχειρήσεις την δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ MATLAB ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΛΟΒΟΥ (Ε.Τ.Ε.Π.) 2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΑΣ Ο σκοπός αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

[2] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Τύποι δεδομένων. Μπιτ. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό

[2] Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Τύποι δεδομένων. Μπιτ. επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα 1 ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ επικοινωνία εφαρμογές λειτουργικό σύστημα προγράμματα υλικό δεδομένα Αναπαράσταση δεδομένων 2 Τύποι δεδομένων Τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μάρτιος 2010 Προηγούμενη διάλεξη Μαθησιακές δυσκολίες Σε όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 1. Ερευνητική Περιοχή: Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07 Ακαδ έτος 2007-2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι Φερεντίνος 22/11/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με ΑΜ σε 3, 7, 8 & 9 22/11/07 Παράδειγμα με if/else if και user input: import javautil*; public class Grades public

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι και Πολυπλοκότητα

Αλγόριθµοι και Πολυπλοκότητα Αλγόριθµοι και Πολυπλοκότητα Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής θέµατα: Πρόβληµα, Στιγµιότυπο, Αλγόριθµος Εργαλεία εκτίµησης πολυπλοκότητας: οι τάξεις Ο(n), Ω(n), Θ(n) Ανάλυση Πολυπλοκότητας Αλγορίθµων

Διαβάστε περισσότερα