ΘΥΜΑΡΙ (THYME): ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ - ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΥΜΑΡΙ (THYME): ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ - ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ"

Transcript

1 ΘΥΜΑΡΙ (THYME): ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ - ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Δήμητρα Δαφερέρα, Πέτρος Α. Ταραντίλης και Μόσχος Πολυσίου Εργαστήριο Χημείας, Γενικό Τμήμα, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιερά Οδός 75, Αθήνα, Τηλ: , Fax: , A. Είδη του γένους Thymus (οικογένεια Lamiaceae) Με το όνομα θυμάρι (Thyme) αναφέρονται τα περίπου 35 είδη του γένους Thymus τα οποία απαντιούνται στην Ευρώπη, στη Βόρεια Αφρική και στην Ασία. Αυτά είναι πολυετή, ποώδη φυτά, με χαμηλό και συχνά έρποντα βλαστό. Το άγριο θυμάρι (Wild Thyme) T. serpyllum, το οποίο πήρε το λατινικό όνομά του από την έρπουσα (serpent-like) μορφή του αποκαλείται «θημαρομάνα» μέλλον λόγω της χρήσης του στις εμμηνορροϊκές διαταραχές. To κοινό θυμάρι ή θυμάρι κήπων (Common Thyme or Garden Thyme) T. vulgaris, απαντάται στη Δυτική Μεσόγειο, το οποίο είναι η καλλιεργούμενη μορφή του άγριου θυμαριού. Τα κύρια συστατικά του αιθερίου ελαίου του είναι η θυμόλη, καρβακρόλη, λιναλοόλη, γερανιόλη, α-τερπινεόλη. Παρατηρείται όμως μια αξιοσημείωτη ποικιλότητα στην εκατοστιαία περιεκτικότητα των παραπάνω συστατικών, που υποδηλώνει την ύπαρξη διαφορετικών χημειότυπων θυμαριού, όπως T. vulgaris ct. thymol (χημειότυπος θυμόλης, κόκκινο θυμάρι, red thyme), ή T. vulgaris ct. geraniol (χημειότυπος γερανιόλης, γλυκό θυμάρι, sweet thyme), κ.λ.π. Στον ελλαδικό χώρο υπάρχουν περίπου 31 αυτοφυή είδη του γένους Thymus, πέντε από τα οποία είναι ενδημικά. Το πλέον κοινό είδος στη χώρα μας είναι το T. sibthorpii. Παλαιότερα στα είδη του γένους Thymus συμπεριλαμβανόταν και το T. Capitatus, θυμάρι το κεφαλωτό, το οποίο σε πολλές περιοχές της Ελλάδας αναφέρεται με το όνομα θυμάρι. Σήμερα όμως, το γενικά αποδεκτό λατινικό του όνομα είναι Coridothymus capitatus και διακινείται εμπορικά ως ρίγανη μια και έχουν κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την παρόμοια οσμή τους, που οφείλεται στην παρουσία της καρβακρόλης στα αιθέρια έλαιά τους. B. Φαρμακευτική χρήση Το θυμάρι ήταν γνωστό από την αρχαιότητα. Το αναφέρει ο Διοσκουρίδης ενώ καθιερώθηκε ως φάρμακο τον 16ο αιώνα. Ο Πλίνιος το συνιστά ως αντίδοτο για τα δαγκώματα φιδιών, το «δηλητήριο των θαλάσσιων όντων» και για τον πονοκέφαλο. Οι Ρωμαίοι έκαιγαν το φυτό πιστεύοντας ότι ο καπνός του απωθεί τους σκορπιούς. Σήμερα το θυμάρι καλλιεργείται σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες κι άλλες χώρες τόσο για τις αρωματικές όσο και για τις φαρμακευτικές ιδιότητές του. Ειδικότερα χρησιμοποιείται η ξηρή δρόγη ή το αιθέριο έλαιό του στη βιομηχανία τροφίμων, στα οποία προσδίδει καλύτερο άρωμα και γεύση. Η δρόγη του χρησιμοποιείται ως ρόφημα κυρίως όταν αναμιχθεί με μέντα και φασκόμηλο ή και άλλα αρωματικά φυτά. Τέλος όλα τα είδη του θυμαριού είναι πολύ καλά μελισσοτροφικά φυτά και το αιθέριο έλαιο τους χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία και στα καλλυντικά. B.1. Χρησιμοποιούμενα μέρη του φυτού και τρόποι εφαρμογής B.1.1. Επίγεια τμήματα: Αντισηπτικά και αποχρεμπτικά τα επίγεια τμήμα είναι ιδανικά για βαθιά εγκατεστημένες λοιμώξεις των πνευμόνων που χαρακτηρίζονται από παχύρρευστο, κιτρινωπό φλέγμα. Είναι επίσης χρήσιμο πεπτικό γιατρικό και θερμαντικό για το κρύωμα της κοιλιάς και τη συνοδευόμενη διάρροια. Συλλέξτε πριν την άνθιση και κατά τη διάρκειά της το καλοκαίρι,. Απορρίψτε τους ξυλώδεις βλαστούς. 1

2 B.1.2. Τρόποι εφαρμογής Έγχυμα: Χρησιμοποιείστε το για λοιμώξεις του θώρακα, κρύωμα της κοιλιάς ή ευερέθιστο έντερο. Βάμμα: Χρησιμοποιείστε το για τη διάρροια που συνδέεται με κρύωμα της κοιλιάς ή ως αποχρεμπτικό σε λοιμώξεις του θώρακα. Σιρόπι: Πάρτε σιρόπι φτιαγμένο από το έγχυμα για το βήχα και για τις λοιμώξεις των πνευμόνων. B.2.1. Αιθέριο έλαιο: Εξαιρετικά ισχυρό αντιβακτηριακό και αντιμυκητιασικό, το θυμέλαιο διεγείρει επίσης το ανοσοποιητικό σύστημα. Καθώς είναι συμπυκνωμένη μορφή του βοτάνου είναι ωφέλιμο για αναπνευστικά και για πεπτικά προβλήματα. Στο εμπόριο διατίθενται αρκετές ποιότητες θυμελαίου που έχουν όλες παρόμοιες δράσεις. B.2.2. Τρόποι εφαρμογής Εντριβή θώρακα: Διαλύστε 1 σταγόνες θυμελαίου σε ml αμυγδαλέλαιου ή ηλιελαίου για τις λοιμώξεις του θώρακα. Έλαιο: Διαλύστε 1 σταγόνες σε ml νερό και βάλτε το σε δαγκώματα εντόμων και σε μολυσμένες πληγές. Έλαιο μασάζ: Διαλύστε 1 σταγόνες θυμελαίου και ελαίου λεβάντας σε 25 ml αμυγδαλέλαιου ή ηλιέλαιου για ρευματικούς πόνους ή για τραβήγματα των μυών. Β.3. Προφυλάξεις: Αποφύγετε τις θεραπευτικές δόσεις θυμαριού και θυμελαίου σε οποιαδήποτε μορφή κατά την εγκυμοσύνη επειδή το βότανο είναι διεγερτικό της μήτρας. Το θυμέλαιο μπορεί να ερεθίσει τους βλεννογόνους γι αυτό να το αραιώνετε πάντα καλά. Γ. Αντιμικροβιακή δράση αιθερίων ελαίων Η αντιμικροβιακή δράση των αιθερίων ελαίων είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Αιθέρια έλαια από είδη των γενών Eucalyptus, Thymus, Origanum, Mentha, Sideritis, Salvia, Achillea, Lavandula και πλήθος άλλων φυτών έχουν μελετηθεί ως προς τις αντιμικροβιακές ιδιότητές τους σε ένα πλήθος παθογόνων μικροβίων, από τα οποία εξέχουσα θέση (ως προς το πλήθος των αναφορών) κατέχουν τα βακτήρια Staphylococcus aureus, Bacillus cereus, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, Salmonella typhimurium και η ζύμη Candida albicans. Αρκετά συστατικά αιθερίων ελαίων, όπως η θυμόλη, η γερανιόλη, η νερόλη, η κιτρονελλόλη και η κινναμαλδεϋδη επιδρούν στην ανάπτυξη και παραγωγή αφλατοξίνης του Aspergillus flavus. Μυκητοτοξική δράση έναντι των Aspergillus flavus, A. orchraceus και A. niger διαπιστώθηκε και με τα αιθέρια έλαια της ρίγανης και του θυμαριού από τους Paster et al., (199). Η δυνατότητα εφαρμογής των αιθερίων ελαίων στη γεωργία παρουσιάζεται αναλυτικά από τον Isman, B.M. (), ο οποίος περιγράφει τα μέχρι τώρα ερευνητικά αποτελέσματα σ αυτόν τον τομέα και την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη. Η υπό κενό χρησιμοποίηση αιθερίου ελαίου θυμαριού σε φρούτα εσπεριδοειδών παρεμποδίζει την ανάπτυξη του μύκητα Penicillium digitatum, ενώ συγκέντρωση 125 ppm καρβακρόλης αναφέρεται ότι έχει μυκητοκτόνο δράση σε in vitro πειράματα. H βακτηριοστατική ή βακτηριοκτόνος δράση φυσικών προϊόντων από τα φυτά, αιθερίων ελαίων ή φυτικών εκχυλισμάτων, δεν έχει τύχη μέχρι σήμερα αξιόλογης προσοχής ή μελέτης, παρόλο τα κάποια ενθαρρυντικά αποτελέσματα. 2

3 Μέχρι σήμερα δεν έχει διευκρινιστεί ο τρόπος με τον οποίο δρουν τα αιθέρια έλαια έναντι των μικροοργανισμών, έχουν όμως προταθεί αρκετές θεωρίες οι οποίες είτε τεκμηριώνονται με πειραματικά αποτελέσματα είτε όχι. Η εξάρτηση μεταξύ της χημικής δομής των συστατικών των αιθερίων ελαίων και της αντιμικροβιακής δράσης οδήγησε στη σκέψη πως μόρια που περιέχουν αρωματικό δακτύλιο και την ομάδα -ΟΗ αντιδρούν και σχηματίζουν δεσμούς υδρογόνου με ενεργά σημεία ενζύμων. Επιπλέον, σε μόρια που περιέχεται και η ισοπρόπυλο ομάδα, εκτός από την αρωματικότητα του πυρήνα συνεισφέρει στη δημιουργία δεσμών υδρογόνου και ο επαγωγικός χαρακτήρας της ομάδας. Έχει βρεθεί, με πειράματα σε κύτταρα ζύμης, ότι οι ουσίες α-πινένιο, β-πινένιο και λεμονένιο καταστρέφουν την κυτταρική ακεραιότητα και παρεμποδίζουν τη λειτουργία της αναπνοής στα μιτοχόνδρια. Ειδικώτερα, το β-πινένιο παρεμποδίζει την αναπνοή και σε ανέπαφα κύτταρα του Saccharomyces cerevisiae και σε μιτοχόνδρια που απομονώθηκαν από αυτή τη ζύμη, ενώ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις του προκάλεσαν παρεμπόδιση στη μεταφορά (translocation) πρωτονίου και ιόντων καλίου, χωρίς να παρατηρείται επίδραση στη δραστηριότητα ATPάσης. Ανάλογα συμπεράσματα προέκυψαν και για το λεμονένιο, όχι όμως για άλλα υδρόφοβα μόρια. Η επίδραση στην αναπνοή θα μπορούσε να αποδοθεί με δράση στην περιοχή του συμπλόκου ΙΙΙ της κυτοχρωμικής αλυσίδας. Μελέτες επιβεβαιώνουν πως οι κυκλικοί τερπενικοί υδρογονάνθρακες συσσωρεύονται στη μεμβράνη, γι αυτό πρακαλείται διαταραχή των ημιπερατών ιδιοτήτων της και παρεμπόδιση του μηχανισμού μετακίνησης πρωτονίων (proton motive force). Όμοια, η επίδραση αιθερίου ελαίου ρίγανης και των κύριων συστατικών του θυμόλης και καρβακρόλης κατά των Staphylococcus aureus και Pseudomonas aeruginosa αποδίδεται στην καταστροφή της ακεραιότητας της μεμβράνης με επιπλέον επιρροές στην ομοιόσταση του ph και ισορροπία των ανοργάνων ιόντων. Η θυμόλη και η καρβακρόλη, σε πειράματα με τα βακτήρια Salmonella typhimurium και Escherichia coli, αποδιοργανώνουν την εξωτερική μεμβράνη και απελευθερώνουν συστατικά της στο εξωτερικό διάλυμα, μειώνουν την αποθήκη της ενδοκυτταρικής τριφωσφορικής αδενοσίνης (Adenosine Triphosphate, ATP) και αυξάνουν το εξωκυτταρικό ATP, υποδηλώνοντας καταστροφή των ημιπερατών ιδιοτήτων της κυτοπλασματικής μεμβράνης. Το αντιμικροβιακό αποτέλεσμα των συστατικών αιθερίων ελαίων εξαρτάται από την υδροφοβικότητά τους και από την κατανομή τους στην κυτοπλασματική μικροβιακή μεμβράνη. Ο συνδυασμός S-καρβόνης και θερμοκρασίας είχε σημαντική μείωση στο πληθυσμό του βακτηρίου Listeria monogytogenes, διότι η αύξηση της θερμοκρασίας αύξανε τη διαλυτότητα της καρβόνης στη μεμβράνη. Επίσης, υποθέτουν πως η παρεμπόδιση των Staphylococcus aureus και Salmonella typhimurium από έλαιο θυμαριού οφείλεται στην υδροφοβικότητα και στους δεσμούς υδρογόνου των φαινολικών συστατικών του με τις πρωτεΐνες των μεμβρανών, μετά την κατανομή τους στο στρώμα των λιπιδίων. Σημαντική είναι και η εργασία των Takaisi-Kikuni et. al., (1996) που δείχνει πως το αιθέριο έλαιο από το φυτό Cymbopogon densiflorus (πλούσιο σε λεμονένιο και π-κυμένιο) προκάλεσε δύο μορφολογικές ανωμαλίες στα κύτταρα του Staphylococcus aureus. Συγκεκριμένα, προκάλεσε πρόωρη έναρξη διαίρεσης των κυττάρων και πάχυνση των κυτταρικών τοιχωμάτων. Το πρώτο σύμπτωμα είναι χαρακτηριστικό του τρόπου δράσης σε χαμηλές δόσεις των αντιβιοτικών β-λακτάμης (τύπου πενικιλλίνης) εμποδίζοντας τη σύνθεση των βακτηριακών τοιχωμάτων και το δεύτερο είναι χαρακτηριστικό σύπτωμα των σταφυλοκόκκων που έχουν δεχτεί τη δράση βακτηριοστατικών φαρμάκων (τύπου chloramphenicol). Μικροσκοπικές παρατηρήσεις έδειξαν πως το αιθέριο έλαιο του θυμαριού τραυματίζει τις υφές των μυκήτων Penicillium digitatum και Botrytis cinerea. 3

4 Γενικά, ουσίες που επιδεικνύουν αντιμικροβιακή δράση είναι αυτές που δεν μπορούν να μεταβολιστούν από τους μικροοργανισμούς. Αναφέρεται η δράση της S-(+)-καρβόνης στην ανάπτυξη των μυκήτων F. sulphureum και Fusarium solani var. coeruleum, εφαρμογή της οποίας σε αέρια φάση εμπόδιζε την ανάπτυξη μόνο του πρώτου μύκητα. Σε υγρό μέσο βρέθηκε ότι και οι δύο μύκητες μετασχημάτισαν την S-(+)-καρβόνη σε ισοδιυδροκαρβόνη (isodihydrocarvone), ισοδιυδροκαρβεόλη (isodihydrocarveol) και νεοϊσοδιυδροκαρβεόλη (neoisodihydrocarveol). Τα προϊόντα αυτά δεν επηρέασαν την ανάπτυξη των μυκήτων, με αποτέλεσμα αυτός ο μηχανισμός να θεωρηθεί ως μηχανισμός αποτοξίνωσης. Δ. Βιολογική δράση αιθερίου ελαίου θυμαριού σε φυτοπαθογόνους μικροοργανισμούς Στο πλαίσιο μιας γενικότερης έρευνας του εργαστηρίου μας, επί των αιθερίων ελαίων προερχόμενων από φυτά της οικογένειας Lamiaceae, μελετήθηκε η αντιμικροβιακή δράση του αιθερίου ελαίου θυμαρίου (Coridothymus capitatus, πρώην Thymus Capitatus) σε σύγκριση με τη δράση αιθερίων ελαίων ρίγανης (Origanum vulgare), δίκταμου (Origanum dictamnus) και μαντζουράνας (Origanum majorana), έναντι των μικροοργανισμών Penicillium digitatum, Botrytis cinerea, Fusarium sp. (Fusarium solani var. coeruleum) και Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis. Δ.1. Χημική σύσταση αιθερίων ελαίων που χρησιμοποιήθηκαν στα πειράματα των βιοδοκιμών Για τον προσδιορισμό της χημικής σύστασης των αιθερίων ελαίων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος GC-MS, που έχει καθιερωθεί για τέτοιες αναλύσεις. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων για τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου, της μαντζουράνας παρουσιάζονται στους Πίνακες 1, 2. Από την μελέτη του Πίνακα Β1, προκύπτει πως τα αιθέρια έλαια των φυτών της ρίγανης Ρ1, του θυμαριού Θ1 και του δίκταμου Δ1 χαρακτηρίζονται από την κυρίαρχη παρουσία της θυμόλης, η οποία επικρατεί των άλλων με ποσοστά 63,3-78,%. Η καρβακρόλη, ισομερές της θυμόλης (Σχήμα 1), προσδιορίστηκε στο αιθέριο έλαιο της ρίγανης Ρ1 και του θυμαριού Θ1 με ποσοστά 7,8 και 2,2%, αντίστοιχα, ενώ δεν ανιχνεύθηκε στο δίκταμο Δ1. Οι ουσίες γ-τερπινένιο και π-κυμένιο, οι οποίες θεωρούνται πρόδρομες ενώσεις της θυμόλης και καρβακρόλης, προσδιορίστηκαν και στα τρία παραπάνω αιθέρια έλαια και μάλιστα σε σχετικά μεγάλα ποσοστά. Τα ποσοστά του γ-τερπινενίου κυμαίνονται μεταξύ 4,3-12,7% και του π-κυμενίου μεταξύ 9,9-23,5% (Πίνακας 1). Στο αιθέριο έλαιο της μαντζουράνας Μ1 ανιχνεύθηκε ένα πλήθος ουσιών που κατέχουν αξιόλογα ποσοστά από 2,-18,3% (Πίνακας 1). Από αυτά τα συστατικά διακρίνεται το γ- τερπινένιο (18,3%) και η καρβακρόλη (16,8%), ακολούθως το α-τερπινένιο (9,8%), το π-κυμένιο (9,8%) και η τερπινεν-4-όλη (9,3%). Στον Πίνακα 2, εκτός από τη χημική σύσταση των αιθερίων ελαίων παρουσιάζονται και οι αποδόσεις τους σε αιθέριο έλαιο. Η απόδοση εκφράζεται σε ml αιθερίου ελαίου ανά 1 g αποξηραμένου φυτικού υλικού. Μεγάλες αποδόσεις σε αιθέριο έλαιο έδωσαν τα φυτά της ρίγανης (5,2%), του θυμαριού (4,%) και της μαντζουράνας (4,4%). Κύρια ουσία στο αιθέριο έλαιο της ρίγανης Ρ2, όπως και στο δείγμα ρίγανης Ρ1, προσδιορίστηκε η θυμόλη (63,7%) και ακολούθως το π-κυμένιο (13,%), η καρβακρόλη (8,6%) και το γ-τερπινένιο (7,5%). Αντίθετα, στο αιθέριο έλαιο του θυμαριού Θ2 και του δίκταμου Δ2, η κυρίαρχη ουσία ήταν η καρβακρόλη με ποσοστά 81,5 και 64,1%, αντίστοιχα. Στο αιθέριο έλαιο του δίκταμου εκτός από την καρβακρόλη, βρέθηκε και το π-κυμένιο (,3%) σε μεγάλο ποσοστό. Στη μαντζουράνα προσδιορίστηκε χημειότυπος αιθερίου ελαίου που αναφέρεται πρώτη 4

5 φορά στην Ελλάδα. Το αιθέριο έλαιό της χαρακτηρίζεται από ένα μεγάλο κλάσμα κυμιλπαραγώγων, όπως η καρβακρόλη (45,1%), το γ-τερπινένιο (9,3%), το π-κυμένιο (5,8%) και το α- τερπινένιο (5,4%). Δείγματα μαντζουράνας (Origanum majorana) από την Τουρκία και την Κούβα έδωσαν αιθέριο έλαιο με υψηλή περιεκτικότητα σε καρβακρόλη. Στην Ελλάδα για το αιθέριο έλαιο του είδους, αναφέρεται ο χημειότυπος υδροσαβινενίου / τερπινεν-4-όλης. Όλα τα δείγματα ρίγανης που μελετήθηκαν παρουσίασαν αιθέριο έλαιο με χημειότυπο θυμόλης. Στη βιβλιογραφία αναφέρονται αιθέρια έλαια ρίγανης με τέτοιο χημειότυπο. Πίνακας 1. Χημική σύσταση των αιθερίων ελαίων από Ρίγανη (Ρ1), Θυμάρι (Θ1), Δίκταμο (Δ1), Μαντζουράνα (M1), που χρησιμοποιήθηκαν στα πειράματα με το μύκητα Penicillium digitatum. Η προέλευση όλων των δειγμάτων ήταν από την Κρήτη, με εξαίρεση αυτό της μαντζουράνας που ήταν από την Αττική. Συστατικό Σύσταση (%) Ρίγανη Ρ1 Θυμάρι Θ1 Δίκταμος Δ1 Μαντζουράνα Μ1 Υδρογονάνθρακες Θουγιένιο,3 -,3 3,3 α-πινένιο,6,3,3 2,5 Καμφθένιο ,3 β-μυρκένιο ,6 α-τερπινένιο 1, 1,,9 9,8 π-κυμένιο 9,9 23,5 1,1 9,8 β-φελλανδρένιο ,2 γ-τερπινένιο 12,7 4,3 7,9 18,3 Τερπινολένιο , β-καρυοφυλλένιο,5 1,3,4,3 β-μπισαμπολένιο,4 - -,6 Αλκοόλες Υδροσαβινένιο (cis) ,4 Υδροσαβινένιο (trans) ,3 Λιναλοόλη,6 -,4 2,3 Μυρσενόλη Βορνεόλη,3,6,3 1,6 Τερπινεν-4-όλη,3,6,3 9,3 α-τερπινεόλη ,6 Φαινόλες Θυμόλη 63,3 63,6 78,,1 Καρβακρόλη 7,8 2,2-16,8 Αιθέρες και Κετόνες Ευκαλυπτόλη - - -,3 Εστέρες Οξικός εστέρας λιναλοόλης ,2 Σύνολο 97,7 97,4 98,9 95,6 5

6 Πίνακας 2. Χημική σύσταση των αιθερίων ελαίων από Ρίγανη (Ρ2-Φωκίδα), Θυμάρι (Θ2- Νάξος), Δίκταμο (Δ2-Κρήτη), Μαντζουράνα (M2-Αττική), που χρησιμοποιήθηκαν στα πειράματα με τους μύκητες Botrytis cinerea και Fusarium sp. και το βακτήριο Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis. Συστατικό Ρίγανη Ρ2 Θυμάρι Θ2 Σύσταση (%) Δίκταμος Δ2 Μαντζουράνα Μ2 Υδρογονάνθρακες α-πινένιο,5,8,5,7 Καμφθένιο -,1 - tr β-πινένιο,3,1 -,4 β-μυρκένιο 1, 1,1,5 1,3 α-τερπινένιο 1,4,8 1,1 5,4 π-κυμένιο 13, 5,4,3 5,8 β-φελλανδρένιο - tr - 1,8 γ-τερπινένιο 7,5 2,6 3,9 9,3 Τερπινολένιο,1,2,1 1,5 β-καρυοφυλλένιο 1, 2,7 1, 1, Αλκοόλες Λιναλοόλη -,4 1,3 5,6 Βορνεόλη -,2,1,5 Τερπινεν-4-όλη,3,5,9 9,4 α-τερπινεόλη -,1-2,4 Φαινόλες Θυμόλη 63,7,2 2,6,8 Καρβακρόλη 8,6 81,5 64,1 45,1 Αιθέρες και Κετόνες Οξείδιο καρυοφυλλενίου,2,5,5 - Εστέρες Οξικός εστέρας λιναλοόλης - - -,8 Οξικός εστέρας νερόλης - - -,3 Οξικός εστέρας γερανιόλης - - -,5 Σύνολο 97,6 97,2 96,7 92,6 Απόδοση σε Αιθέριο έλαιο (ml/1g) 5,2 4, 1,7 4,4 tr, ίχνη <.5 % Γενικά, τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού και του δίκταμου χαρακτηρίζονται από ουσίες που ανήκουν στις ομάδες των φαινολών και των υδρογονανθράκων, ενώ στο αιθέριο έλαιο της μαντζουράνας συμμετέχουν και αλκοόλες (Σχήμα 1, Πίνακες 1, 2). 6

7 Σχήμα 1. Δομές των συστατικών που περιέχονται ως κύρια, στα αιθέρια έλαια που μελετήθηκαν. OH OH Θυμόλη (Origanum spp., Θυμάρι) Καρβακρόλη (Origanum spp., Θυμάρι) γ-τερπινένιο (Origanum spp., Θυμάρι) OH Τερπινεν-4-όλη (Μαντζουράνα) π-κυμένιο (Origanum spp., Θυμάρι) Δ.2. Επίδραση μονοτερπενίων εμπορίου στη γραμμική αύξηση του μύκητα Penicillium digitatum. Από τα πειράματα μέτρησης της γραμμική αύξησης του μύκητα Penicillium digitatum υπό την επίδραση των μονοτερπενίων, διαπιστώθηκε ότι η θυμόλη και η καρβακρόλη είχαν ισχυρή μυκητοτοξική δράση, με σημαντικά μικρότερη εκείνη της α-τερπινεόλης (Διάγραμμα 1). Η καρβακρόλη και η θυμόλη σε συγκεντρώσεις 1 μg/ml και μg/ml αντίστοιχα, προκάλεσαν ολική παρεμπόδιση (MIC) της ανάπτυξης των αποικιών του μύκητα. Η συγκέντρωση που προκαλεί μείωση στην αύξηση κατά 5% (ED 5 ) προσδιορίστηκε για τη θυμόλη και καρβακρόλη στα 79 μg/ml και 47 μg/ml, αντίστοιχα. Γραμμική αύξηση 1 καρβακρόλη θυμόλη α-τερπινεόλη 1 3 Δραστικό συστατικό (μg/ml) Διάγραμμα 1. Επίδραση καρβακρόλης, θυμόλης και α-τερπινεόλης στη γραμμική αύξηση του μύκητα P. digitatum σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. 7

8 Η α-τερπινεόλη, στη συγκέντρωση των μg/ml παρεμποδίζει την ανάπτυξη 46%. Το π-κυμένιο, το γ-τερπινένιο, δεν έδειξαν μυκητοτοξική δράση. Δ.3. Επίδραση αιθερίων ελαίων στη γραμμική αύξηση, στη βλάστηση και παραγωγή κονιδίων του μύκητα Penicillium digitatum. Τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας, έδειξαν διαφορετικά επίπεδα δράσης στη γραμμική αύξηση, στη βλάστηση και παραγωγή κονιδίων του μύκητα Penicillium digitatum, η οποία είναι συνάρτηση της δραστικής ή των δραστικών ουσιών που περιέχουν και της φυσιολογικής λειτουργίας του μύκητα (Διάγραμμα 2). Σε συγκεντρώσεις 25, 3, 3, και μg/ml, τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας αντίστοιχα, προκάλεσαν πλήρη παρεμπόδιση της γραμμικής ανάπτυξης των αποικιών του μύκητα. Οι τιμές ED 5 για τα αιθέρια έλαια της ρίγανης και του θυμαριού προσδιορίστηκε στα 71,5 και,2 μg/ml αντίστοιχα, ενώ για το δίκταμο και τη μαντζουράνα στα 87,2 μg/ml. Γραμμική αύξηση 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος μαντζουράνα Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 2. Επίδραση των αιθερίων ελαίων ρίγανης, θυμαριού, δίκταμου και μαντζουράνας στη γραμμική αύξηση του μύκητα P. digitatum σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. Ιδιαίτερα σημαντικά κρίνονται τα αποτελέσματα που αφορούν τα αιθέρια έλαια του δίκταμου και της μαντζουράνας, διότι συγκρίνονται άμεσα με αυτά της ρίγανης και του θυμαριού, τα οποία θεωρούνται αντιμικροβιακά συστήματα με ισχυρή δράση. Συνδυάζοντας τη χημική σύσταση των αιθερίων ελαίων με τη δραστικότητά τους προκύπτει πως τα πιο δραστικά έλαια είναι αυτά που περιέχουν σε υψηλά ποσοστά θυμόλη και καρβακρόλη. Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης και του θυμαριού περιέχουν θυμόλη/καρβακρόλη σε ποσοστά 63,3/7,8% και 63,6/2,2%, αντίστοιχα, ενώ ο δίκταμος περιέχει μόνο θυμόλη σε ποσοστό 78%. Παρατηρείται, πως ο συνδυασμός θυμόλης και καρβακρόλης στο αιθέριο έλαιο έχει μεγαλύτερη επίδραση απ ότι αν χρησιμοποιηθεί ένα αιθέριο έλαιο με αυξημένα ποσοστά μίας μόνο ουσίας. Επιπλέον, η δράση του αιθερίου ελαίου είναι ισχυρότερη από αυτή της καθαρής δραστικής ουσίας. Αυτό φαίνεται εντονότερα στην περίπτωση της μαντζουράνας, η οποία ενώ περιέχει καρβακρόλη σε ποσοστό μόνο 16,8% επιδεικνύει αυξημένη βιολογική δράση. Πιθανόν, και άλλες ουσίες που υπάρχουν στο μίγμα, όπως η α-τερπινεόλη, να συνεισφέρουν στη συνολική δράση του αιθερίου ελαίου. 8

9 Τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας παρεμπόδισαν πλήρως τη βλάστηση των κονιδίων σε συγκεντρώσεις περί τα 25 μg/ml (Διάγραμμα 4). H καρβακρόλη έδειξε ανάλογη μυκητοτοξικότητα στη βλάστηση των κονιδίων του P. digitatum, με MIC που προσδιορίστηκε στο επίπεδο των 25 μg/ml από τους Caccioni and Guizzardi (1994). Βλάστηση κονιδίων 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος μαντζουράνα Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 4. Επίδραση των αιθερίων ελαίων των φυτών ρίγανης, θυμαριού, δίκταμου και μαντζουράνας στη βλάστηση κονιδίων του μύκητα P. digitatum σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. Η ED 5 για τα αιθέρια έλαια της ρίγανης και του θυμαριού υπολογίστηκε στα και 65,5 μg/ml αντίστοιχα, ενώ για το δίκταμο και τη μαντζουράνα στα 131 μg/ml. Η παραγωγή κονιδίων του μύκητα επηρεάστηκε από τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας. Στη συγκέντρωση 25 μg/ml, τα μεν τρία πρώτα έλαια παρεμπόδισαν πλήρως την παραγωγή κονιδίων και η μαντζουράνα κατά 84% (Διάγραμμα 5). Παραγωγή κονιδίων 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος μαντζουράνα Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 5. Επίδραση των αιθερίων ελαίων των φυτών ρίγανης, θυμαριού, δίκταμου και μαντζουράνας στη παραγωγή κονιδίων του μύκητα P. digitatum σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. 9

10 Δ.4. Επίδραση αιθερίων ελαίων στη γραμμική αύξηση του μύκητα Botrytis cinerea Όλα τα αιθέρια έλαια έδειξαν αξιόλογη παρεμποδιστική δράση στη γραμμική αύξηση του μύκητα Botrytis cinerea. (Διαγράμμα 6). Σε συγκεντρώσεις 15, 15,, και 3 μg/ml τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας αντίστοιχα, προκάλεσαν πλήρη παρεμπόδιση στην γραμμική αύξηση του μύκητα. Γραμμική αύξηση 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος μαντζουράνα Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 6. Επίδραση των αιθερίων ελαίων των φυτών ρίγανης, θυμαριού, δίκταμου, και μαντζουράνας στη γραμμική αύξηση του μύκητα B. cinerea σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. Δ.5. Επίδραση αιθερίων ελαίων στη γραμμική αύξηση του μύκητα Fusarium sp. (Fusarium solani var. coeruleum) Όλα τα αιθέρια έλαια έδειξαν αξιόλογη παρεμποδιστική δράση στη γραμμική αύξηση του μύκητα Fusarium sp., όπως και στην περίπτωση του μύκητα B. cinerea. (Διάγραμμα 7). Σε συγκεντρώσεις 15,, 25 και 3 μg/ml τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας αντίστοιχα, προκάλεσαν ολική αναστολή της ανάπτυξης των αποικιών του μύκητα. Γραμμική αύξηση 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος μαντζουράνα 1 3 Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 7. Επίδραση των αιθερίων ελαίων των φυτών ρίγανης, θυμαριού, δίκταμου, και μαντζουράνας στη γραμμική αύξηση του μύκητα Fusarium sp. σε θρεπτικό υπόστρωμα PDA. 1

11 Δ.6. Επίδραση αιθερίων ελαίων στην ικανότητα σχηματισμού αποικιών του βακτηρίου Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis Τα αιθέρια έλαια της ρίγανης, του θυμαριού και του δίκταμου έδειξαν αξιόλογη παρεμποδιστική δράση στην ικανότητα σχηματισμού αποικιών του βακτηρίου Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis σε τριβλία NA, (Διαγράμμα 8). Εμφάνιση αποικιών 1 ρίγανη θυμάρι δίκταμος Αιθέριο έλαιο (μg/ml) Διάγραμμα 8. Επίδραση των αιθερίων ελαίων των φυτών ρίγανης, θυμαριού, και δίκταμου στην ικανότητα σχηματισμού αποικιών του βακτηρίου Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis σε θρεπτικό υπόστρωμα NA. Συγκέντρωση 15 μg/ml αιθερίου ελαίου ρίγανης, θυμαριού και δίκταμου παρεμπόδισε την ικανότητα του βακτηρίου να σχηματίζει αποικίες στο θρεπτικό υλικό NA, σε σχέση με τον μάρτυρα. Η ED 5 για τα αιθέρια έλαια έναντι των μικροοργανισμών Botrytis cinerea, Fusarium sp., and Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis παρουσιάζεται στον πίνακα 3. Πίνακας 3. Μέση αποτελεσματική συγκέντρωση των εξετασθέντων αιθερίων ελαίων στους μικροοργανισμούς Botrytis cinerea, Fusarium sp., and Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis. Προέλευση EC a 5 b EC 5 Αιθερίου Ελαίου B. cinerea Fusarium. sp. C. michiganensis subsp. michiganensis Ρίγανη (Φωκίδα) Θυμάρι (Νάξος) Δίκταμος (Κρήτη) Μαντζουράνα (Αττική) a Η συγκέντρωση των αιθερίων ελαίων (μg/ml) που προκαλεί 5% μείωση στη γραμμική αύξηση των μυκήτων σε PDA. b Η συγκέντρωση των αιθερίων ελαίων (μg/ml) που προκαλεί 5% μείωση στην ικανότητα σχηματισμού αποικιών του βακτηρίου σε NA. 11

12 Από τα παραπάνω αποτελέσματα προκύπτει πως το βακτήριο C. michiganensis subsp. michiganensis δείχνει μεγαλύτερη ευαισθησία στη δράση των αιθερίων ελαίων, σε σχέση με τους μύκητες (Πίνακας 3). Συνδυάζοντας τα αποτελέσματα των πινάκων 1, 2 και 3 προκύπτει πως τα πιο δραστικά αιθέρια έλαια είναι αυτά που περιέχουν σε υψηλά ποσοστά τις δραστικές ουσίες θυμόλη και καρβακρόλη. Έτσι, το αποτέλεσμα από τη βιολογική δράση των αιθερίων ελαίων δεν καθορίζεται αυστηρά από την κύρια ουσία του, που μπορεί να έχει ή όχι παρεμποδιστική δράση, αλλά και από τις υπόλοιπες ουσίες που περιέχει και πιθανόν να έχουν συνεργιστικό ή ανταγωνιστικό χαρακτήρα σε σχέση με αυτή. Δ.7. Συμπεράσματα Από τη μελέτη της χημικής σύστασης των αιθερίων ελαίων της ρίγανης, του θυμαριού, του δίκταμου και της μαντζουράνας προέκυψε πως περιέχουν κυρίως θυμόλη ή/και καρβακρόλη, οι οποίες συνοδεύονται πάντα από γ-τερπινένιο και π-κυμένιο. Επιπλέον, στη μαντζουράνα προσδιορίστηκε ένα αξιόλογο κλάσμα τερπενικών αλκοολών όπως η λιναλοόλη, η τερπινεν-4- όλη και η α-τερπινεόλη. Ο χημειότυπος του αιθερίου ελαίου της μαντζουράνας (Origanum majorana) αναφέρεται για την Ελλάδα πρώτη φορά, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα βιβλιογραφικά δεδομένα. Τα αιθέρια έλαια επιδεικνύουν διάφορα επίπεδα αντιμικροβιακής δράσης που εξαρτάται από το είδος του αρωματικού φυτού και του φυτοπαθογόνου. Η βιοδραστικότητα των αιθερίων ελαίων του δίκταμου και της μαντζουράνας συγκρίνεται άμεσα με αυτή της ρίγανης και του θυμαριού. Τα αιθέρια έλαια που περιέχουν θυμόλη και καρβακρόλη έχουν ισχυρή και ευρέους φάσματος δράση σε σχετικά χαμηλές συγκεντρώσεις. Η βιολογική δράση ενός αιθερίου ελαίου είναι αποτέλεσμα της δράσης όλων των ουσιών που συμμετέχουν σε αυτό. Ενδεικτική βιβλιογραφία 1. Adam, K., Sivropoulou, A., Kokkini, S., Lanaras, T., Arsenakis, M Antifungal activities of Origanum vulgare subsp. hirtum, Mentha spicata, Lavandula angustifolia, and Salvia fruticosa essential oils against human pathogenic fungi. Journal of Agricultural and Food Chemistry 46: Adam, K., Sivropoulou, A., Kokkini, S., Lanaras, T., Arsenakis, M Antifungal activities of Origanum vulgare subsp. hirtum, Mentha spicata, Lavandula angustifolia, and Salvia fruticosa essential oils against human pathogenic fungi. Journal of Agricultural and Food Chemistry 46: Arras, G. Piga, A. D'hallewin, G The use of Thymus capitatus essential oil under vacum conditions to control Penicillium digitatum development on citrus fruit. Acta Horticulturae. 344, Caccioni, D. R. L. Guizzardi, M Inhibition of Germination and Growth of Fruit and Vegetable Postharvest Pathogenic Fungi by Essential Oil Components. Journal of Essential Oil Research. 6; 2, Daferera D. J., Ziogas B. N., Polissiou M. G.. GC-MS Analysis of Essential Oils from Some Greek Aromatic Plants and their Fungitoxicity on Penicillium digitatum, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 48, , 12

13 6. Daferera, D. J. Tarantilis, P. A. and Polissiou M. G. 2. Characterization of Essential Oils from Lamiaceae Species by Fourier Transform Raman Spectroscopy.Journal of Agricultural and Food Chemistry, 5: Daferera, D. J. Ziogas, B. N. Polissiou, M. G.. GC-MS Analysis of Essential Oils from Some Greek Aromatic Plants and Their Fungitoxicity on Penicillium digitatum Journal of Agricultural and Food Chemistry. 48; 6, Daferera, D. J. Ziogas, B. N. Polissiou, M. G. 3. The effectiveness of plant essential oils on the growth of Botrytis cinerea, Fusarium sp. and Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis. Crop Protection. 22; 1, Gardini, F. Lanciotti, R. Guerzoni, M. E. 1. Effect of trans-2-hexenal on the growth of Aspergillus flavus in relation to its concentration, temperature and water activity Letters ιn Applied Microbiology. 33; 1, Helander, I. M. Alakomi, H.-L. Latva-Kala, K. Mattila-Sandholm, T. Pol, I. Eddy, I. Smid, E. J. Gorris, L. G. M. Von Wright, A Characterization of the Action of Selected Essential Oil Components on Gram-Negative Bacteria. Journal of Agricultural and Food Chemistry 46; 9, Isman, M. B.. Plant essential oils for pest and disease management Crop Protection. 19; 8-1, Karousou, R. Koureas, D. N. Kokkini, S. 5. Essential oil composition is related to the natural habitats: Coridothymus capitatus and Satureja thymbra in NATURA sites of Crete. Phytochemistry 66; 22, Karpouhtsis, I., Pardali, E., Feggou, E., Kokkini, S., Scouras, Z., Mavragani-Tsipidou, P Insecticidal and genotoxic activities of oregano essential oils. Journal of Agricultural and Food Chemistry 46: Kokkini, S., Karousou, R., Dardioti, A., Krigas, N., Lanaras, T Autumn essential oils of Greek oregano. Phytochemistry 44: Kokkini, S., Karousou, R., Vokou, D Pattern of geographic variation of Origanum vulgare trichomes and essential oil content in Greece. Biochemical Systematics and Ecology 22: Kokkini, S., Vokou, D., Karousou, R Morphological and chemical variation of Origanum vulgare L. in Greece. Botanica Chronica 1: Ody Penelope, The Herbs Society s Complete Medicinal Herbal. Dorling Kindersley limited, London Για την Ελληνική γλώσσα Διον. Γιαλλελής & Σια Ο.Ε. Αθήνα Paster, N., Juven, B.J., Shaaya, E., Menasherov, M., Nitjan, R., Weisslowicz, H., Ravid, U Inhibitory effect of oregano and thymes essential oils on moulds and foodborne bacteria, Letters in Applied Microbiology. 11: Siatis, N. G. Kimbaris, A. C. Pappas, C. S. Tarantilis, P. A. Daferera, D. J. Polissiou, M. G. 5. Rapid Method for Simultaneous Quantitative Determination of Four Major Essential Oil Components from Oregano (Oreganum sp.) and Thyme (Thymus sp.) Using FT-Raman Spectroscopy Journal of Agricultural and Food Chemistry 53; 2, Sivropoulou, A., Papanicolaou, E., Nikolaou, C., Kokkini, S., Lanaras, T., Arsenakis, M Antimicrobial and cytotoxic activities of Origanum essential oils. Journal of Agricultural and Food Chemistry 44: Takaisi-Kikuni, N. B. Krueger, D. Gnann, W. Wecke, J Microcalorimetric and electron microscopic investigation on the effects of essential oil from Cymbopogon densiflorus on Staphylococcus aureus. Microbios 88; 354,

Κίνητρα για την προώθηση των αρωματικών φυτών

Κίνητρα για την προώθηση των αρωματικών φυτών Εφαρμογή της οργανικής γεωργίας στα αρωματικά φυτά εν προσβάλλονται από εχθρούς και ασθένειες. Οργανική καλλιέργεια αρωματικών φυτών στην Η οργανική γεωργία βελτιώνει Ελλάδα 9., την ποιότητα των αιθέριων

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 9: Αντιμικροβιακά Εμπόδια - Αιθέρια Έλαια, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΜΥΡΩΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Μ.Sc. 2 ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...3 1. Τι είναι αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά...3 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση της καλλιέργειας...3

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Απόσταξης. Distillation Techniques

Τεχνικές Απόσταξης. Distillation Techniques Ενόργανη Ανάλυση - Εργαστήριο Τεχνικές Απόσταξης Distillation Techniques Πέτρος Α. Ταραντίλης Χρήστος Παππάς Εργαστήριο Χημείας 1 Μέθοδοι Απόσταξης - Παραλαβή Πτητικών Συστατικών Η παραλαβή πτητικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σεβαστή Μακροπούλου: Χημικός Senior Product Manager Apivita. Αρωματοθεραπεία Η θεραπεία μέσω του αρώματος Μια πανάρχαια μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 12CHN409

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 12CHN409 ΠΡΑΚΤΙΚΑ 4 ης ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 12CHN409 Βιολογικά ενεργά αιθέρια έλαια και άλλες ευεργετικές για την υγεία ουσίες από Ελληνικά και Κινέζικα ενδημικά φυτά - Bioactive essential oils and other beneficial

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Δ. Κογιάννου 1, Χ. Κουνδουράκη 1, Σ. Καραβόλτσος 2, Α. Σακελλάρη 2, Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών

Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών Δρ. Κατερίνα Γρηγοριάδου Γεωπόνος Βιοτεχνολόγος http://myrtisfytoria.com e-mail: info@myrtisfytoria.com Γιατί καλλιέργεια των ελληνικών αρωματικών/φαρμακευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Ι. Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας

Μικροβιολογία Ι. Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Μικροβιολογία Ι Ενότητα 7: Ενδογενείς Παράγοντες ph, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι Οι μαθησιακοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ευτερογενείς µεταβολίτες Μικρού όγκου - µεγάλης αξίας προϊόντα (fine chemicals) Οι τιµές των προϊόντων αυτών είναι πολύ υψηλές

ευτερογενείς µεταβολίτες Μικρού όγκου - µεγάλης αξίας προϊόντα (fine chemicals) Οι τιµές των προϊόντων αυτών είναι πολύ υψηλές Προσδοκίες για αγρότες και µεταποιητές στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ιευθυντής Εργαστηρίου Χηµείας Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 ευτερογενείς µεταβολίτες Μικρού όγκου - µεγάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΣΑΝ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ

ΤΑ ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΣΑΝ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΤΑ ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΣΑΝ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΒΕΡΓΑΝΕΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ APIVITA - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Β.ΕΛΛΑΔΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Αρωματοθεραπεία είναι μια πανάρχαια μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια ΕΘΙΑΓΕ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 15: Αντιμικροβιακή Δράση Οργανικών Οξέων, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 14: Εμπόδια Μικροβιακής Προέλευσης - Βακτηριοσίνες, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 8: Αντιμικροβιακα Εμπόδια Βιολογικές Δομές, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΣΗΣ (Κεφάλαιο 6 )

ΑΥΞΗΣΗΣ (Κεφάλαιο 6 ) ΑΥΞΗΣΗΣ (Κεφάλαιο 6 ) Απαραίτητος ο έλεγχος της αύξησης (αν και η αύξηση είναι αυτοπεριοριζόμενη) Ιδιαίτερα σημαντικός ο έλεγχος για τα τρόφιμα Ο περιορισμός της αύξησης μπορεί να γίνει είτε με αναστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE ΓΙΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE ΓΙΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE ΓΙΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΚΛΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κ. Μπράβου, Ε. Χουλιτούδη, Α. Μπιμπίλας, Δ. Τσιμογιάννης, Β.

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Αιθέρια Ελαια της Ελιάς και εφαρμογές στη Βιομηχανία Τροφίμων

Αιθέρια Ελαια της Ελιάς και εφαρμογές στη Βιομηχανία Τροφίμων Αιθέρια Ελαια της Ελιάς και εφαρμογές στη Βιομηχανία Τροφίμων Χρυσούλα Τάσσου 1 & Νυχάς 2 Γεώργιος-Ιωάννης 1 Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας, Ivστιτoύτo Τεχvoλoγίας Γεωργικώv Πρoιόvτωv, Σoφ. Βεvιζέλoυ

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Κωνσταντίνα - Παρασκευή Σ. Μπαθρέλλου. Βιολόγος

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Κωνσταντίνα - Παρασκευή Σ. Μπαθρέλλου. Βιολόγος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Κωνσταντίνα - Παρασκευή Σ. Μπαθρέλλου Βιολόγος Ταξινόμηση, κατανομή και αιθέρια έλαια αρωματικών φυτών στους τύπους οικοτόπων

Διαβάστε περισσότερα

Με...Νου. Ανακαλύπτοντας μυστικά των βοτάνων. Μαρία Στικούδη Ελένη Μαλούπα Διαμάντω Λάζαρη Νίκος Κρίγκας

Με...Νου. Ανακαλύπτοντας μυστικά των βοτάνων. Μαρία Στικούδη Ελένη Μαλούπα Διαμάντω Λάζαρη Νίκος Κρίγκας Με...Νου Ανακαλύπτοντας μυστικά των βοτάνων Μαρία Στικούδη Ελένη Μαλούπα Διαμάντω Λάζαρη Νίκος Κρίγκας 5 Aromatokipos & Evexia In.indd 5 12/17/15 11:04 AM Ευχαριστίες 8 Πρόλογος 10 Εισαγωγή 12 Ο κόσμος

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. )

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) Μόσχος Γ. Πολυσίου, Χημικός, Καθηγητής Χημείας, Εργαστήριο Γενικής Χημείας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ιστορία της Τυροκομίας...17 Παγκόσμια, Ευρωπαϊκή και Ελληνική Γαλακτοκομία...29 Ταξινόμηση των Τυριών...51 Νομοθεσία για τα Τυριά...57 Βιβλιογραφία...70 Κεφάλαιο 2 Το Γάλα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 14: Εμπόδια Μικροβιακής Προέλευσης - Βακτηριοσίνες, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το DALCO -100 είναι ένα σταθεροποιημένο υδατικό διάλυμα διοξειδίου του χλωρίου περιεκτικότητας 10,000 ppm (1% κ.ο.)

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το DALCO -100 είναι ένα σταθεροποιημένο υδατικό διάλυμα διοξειδίου του χλωρίου περιεκτικότητας 10,000 ppm (1% κ.ο.) DALCO-100 ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΟ-DISINFECTANT(ΑΡ. ΕΓΚΡΙΣΗΣ Ε.Ο.Φ.: 1692/31-12-08) Σταθεροποιημένο διάλυμα διοξειδίου του χλωρίου ClO 2, απολυμαντικό πόσιμου ύδατος και χώρων τροφίμων ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Το DALCO -100 είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (2/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΙΔΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ: ΔΡΑΣΗ ΕΝΑΝΤΙ Listeria monocytogenes ΚΑΙ Pseudomonas

Διαβάστε περισσότερα

Παραλαβή αντιοξειδωτικών από το αρωματικό φυτό Satureja thymbra (θρούμπι) και μελέτη της δράσης του σε συστήματα τροφίμων

Παραλαβή αντιοξειδωτικών από το αρωματικό φυτό Satureja thymbra (θρούμπι) και μελέτη της δράσης του σε συστήματα τροφίμων Παραλαβή αντιοξειδωτικών από το αρωματικό φυτό Satureja thymbra (θρούμπι) και μελέτη της δράσης του σε συστήματα τροφίμων Ε. Χουλιτούδη, Κ. Μπράβου, Α. Μπιμπίλας, Δ. Τσιμογιάννης, Β. Ωραιοπούλου Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός Η Βιοενεργητική έχει ως αντικείμενο της τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την ενέργεια, για να υλοποιούν τις δραστηριότητες της ζωής. ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Το σύνολο των φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικογένεια LAMIACEAE (ή LABIATAE): Χειλανθή

Οικογένεια LAMIACEAE (ή LABIATAE): Χειλανθή Τάξη Lamiales Οικογένεια LAMIACEAE (ή LABIATAE): Χειλανθή Αριθμός γενών: περίπου 251 (στην Ευρώπη 41, στην Μεσογειακή περιοχή 45, στην Ελλάδα 34) Αριθμός ειδών: περίπου 6700 ( στην Ευρώπη 452, στην Ελλάδα.197).

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Μικροβιολογία Τροφίμων, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΜΗΜΑ Α1

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων, Τμήμα Χημείας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2

Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων, Τμήμα Χημείας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΜΕΘΑΝΟΛΙΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΓΚΙΝΑΡΑΣ, ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΓΚΙΝΑΡΑΣ, ΤΗΣ ΡΙΓΑΝΗΣ, ΤΟΥ ΡΟΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΚΟΤΖΙ ΜΠΕΡΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΦΛΑΤΟΞΙΝΟΓΟΝΟΥ ΜΥΚΗΤΑ ASPERGILLUS PARASITICUS. Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το

Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το Επιδραση της αλατισης και καπνισης στα θρεπτικα συστατικά των ζωικών προιοντων Εκτός από το χλωριούχο νάτριο, για συντηρηση για τα ψαρια και το κρεας, γίνεται και χρήση άλλων αλατων όπως νιτρικών και νιτρωδών.

Διαβάστε περισσότερα

Bιολογία γενικής παιδείας

Bιολογία γενικής παιδείας Bιολογία γενικής παιδείας Α1. 1. δ 2. α 3. β 4. δ ΘΕΜΑ Α Α2. ΟΛΑ ΚΑΠΟΙΑ Τοξίνες + Πλασματική μεμβράνη + Κυτταρικό τοίχωμα + Αποικίες + Κάψα + Πλασμίδια + Μαστίγια + Ριβοσώματα + Πυρηνοειδές + Ενδοσπόρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 6: Μικροοργανισμοί του Νωπού Γάλακτος (1/3), 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες Να συμπληρώσετε με τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο καταβολισμός περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα αρωματικών φυτών της ελληνικής χλωρίδας: Καταγραφή των αιθερίων ελαίων των Origanum, Satureja, Τhymbra και Thymus

Βιοποικιλότητα αρωματικών φυτών της ελληνικής χλωρίδας: Καταγραφή των αιθερίων ελαίων των Origanum, Satureja, Τhymbra και Thymus ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας και Αειφορική Εκμετάλλευση Αυτοφυών φυτών» (ΒΑΦ) Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 3: Βακτήρια που Παρουσιάζουν Ενδιαφέρον στα Τρόφιμα, 1.5ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά).

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά). ΑΡΤΥΜΑΤΑ Κάποια φυτά/τμήμα φυτών με έντονες και χαρακτηριστικές γεύσεις και αρώματα χρησιμοποιούνται αποξηραμένα είτε νωπά ως καρυκεύματα ή μπαχαρικά. Σε αυτά περιλαμβάνονται καρποί, σπόροι, φλοιοί δένδρων.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών

Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας» 1 Αξιοποίηση Φυσικών Αντιοξειδωτικών στην Εκτροφή των Αγροτικών Ζώων για Παραγωγή Προϊόντων Ποιότητας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Ζωοτεχνίας MIS 380231

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος;

Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Βότανα της Κρήτης, ένας ανεκμετάλλευτος πλούτος; Δρ. Κώστας Δ. Οικονομάκης Γεωπόνος, τέως Τακτικός Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ c.economakis@yahoo.gr Α) ΠΑΡΟΎΣΑ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ Η αρωματική-φαρμακευτική χλωρίδα της Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ σύγχρονο Φάσμα προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. μαθητικό φροντιστήριο 25ης Μαρτίου 111 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 20 990-210 50 27 990 25ης Μαρτίου 74 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 50 658-210 50 60 845 Γραβιάς 85 -

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή

Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή τοπικών παραδοσιακών προϊόντων είναι παλαιά ιστορία για

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά τρόφιμα Τα λειτουργικά τρόφιμα αποτελούν μια νέα κατηγορία καινοτόμων προϊόντων με μεγάλο ερευνητικό και τεχνολογικό ενδιαφέρον.

Λειτουργικά τρόφιμα Τα λειτουργικά τρόφιμα αποτελούν μια νέα κατηγορία καινοτόμων προϊόντων με μεγάλο ερευνητικό και τεχνολογικό ενδιαφέρον. 1 2 Λειτουργικά τρόφιμα Τα λειτουργικά τρόφιμα αποτελούν μια νέα κατηγορία καινοτόμων προϊόντων με μεγάλο ερευνητικό και τεχνολογικό ενδιαφέρον. Ο όρος «λειτουργικά τρόφιμα» αναφέρεται σε εδώδιμα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΕΝΔΗΜΙΚΩΝ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΠΟ ΜΑΙΧ ΚΑΙ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΙΤΥΛΟΥ

ΝΟΜΟΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΙΤΥΛΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΝΟΜΟΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΙΤΥΛΟΥ Μελέτη Σχεδιασμού και Υλοποίησης Πιλοτικής Δράσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Αρχιμηδης ΙΙΙ-Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Λάρισας»

ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Αρχιμηδης ΙΙΙ-Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Λάρισας» ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Αρχιμηδης ΙΙΙ-Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Λάρισας» ΥΠΟΕΡΓΟ 4 «ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟΣΤΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΡΙΓΑΝΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΨΑΡΙΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό Πείραμα Griffith (1928) o O Griffith ήταν Βρετανός βακτηριολόγος του οποίου το ερευνητικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της Χημικής Σύστασης Αιθερίων Ελαίων ορισμένων Αρωματικών Φυτών της Ελληνικής Χλωρίδας

Μελέτη της Χημικής Σύστασης Αιθερίων Ελαίων ορισμένων Αρωματικών Φυτών της Ελληνικής Χλωρίδας ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Μελέτη της Χημικής Σύστασης Αιθερίων Ελαίων ορισμένων Αρωματικών Φυτών της Ελληνικής Χλωρίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Τάξη Β1 Δ. Λουκία Μεταβολισμός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενέργεια είναι κάτι απαραίτητο για όλες της διαδικασίες της ζωής, από την πιο απλή και ασήμαντη έως τη πιο πολύπλοκη και σημαντική. Έτσι σ ' αυτή την περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΙΘΕΡΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΙΑΦΟΡΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΡΙΓΑΝΗΣ ΜΕ ΥΠΕΡΚΡΙΣΙΜΟ CO 2

ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΙΘΕΡΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΙΑΦΟΡΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΡΙΓΑΝΗΣ ΜΕ ΥΠΕΡΚΡΙΣΙΜΟ CO 2 ΕΚΧΥΛΙΣΗ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΙΘΕΡΙΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΙΑΦΟΡΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΡΙΓΑΝΗΣ ΜΕ ΥΠΕΡΚΡΙΣΙΜΟ CO 2 Χ. Λάµπρου,. Μισοπολινού-Τάταλα, Α.Τριανταφύλλου και Κ. Παναγιώτου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Εργαστήριο Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

AΡΩΜΑΤΙΚΑ, ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΗΛΗΤΤΗΡΙΩΔΗ ΦΥΤΑ

AΡΩΜΑΤΙΚΑ, ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΗΛΗΤΤΗΡΙΩΔΗ ΦΥΤΑ AΡΩΜΑΤΙΚΑ, ΦΑΡΜΑ ΑΚΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ Costanza Dal Cin D Agataa & Ιωάννα Μανωλικάκη Allium cepa L., Κρεμμύδι Οικογένεια: Amaryllidaceaee Περίοδος Άνθισης: Ιούνιο Αύγουστο Εξάπλωση: Aφρική, Aσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ Tanacetum vulgare Asteraceae πύρεθρο: το φυτό πυρεθρίνες: τα φυσικά προϊόντα πυρεθροειδή: τα συνθετικά ανάλογα πυρεθρίνης Πύρεθρο: αειθαλή φυτά από την οικογένεια Asteraceae

Διαβάστε περισσότερα

Διαφάνειες Παραδόσεων Οινολογίας Ένζυμα στην οινοποίηση

Διαφάνειες Παραδόσεων Οινολογίας Ένζυμα στην οινοποίηση Διαφάνειες Παραδόσεων Οινολογίας 2015-16 10. Ένζυμα στην οινοποίηση Πρόλογος Οι διαφάνειες παραδόσεων σημειώσεις είναι υπό επεξεργασία. Υπάρχουν οι παρακάτω ενότητες 1. Οίνος και Ελληνικός πολιτισμός 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 19-9-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 Η ανάπτυξη των βακτηριδίων ακολουθεί τέσσερεις φάσεις, η διάρκεια των οποίων εξαρτάται πρωτίστως από τη θερμοκρασία : Φάση υστέρησης (lag phase) :

Διαβάστε περισσότερα

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Fritilaria pontica Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Ενότητα 6 Τα αντιβιοτικά ως φάρμακα

Διδακτική Ενότητα 6 Τα αντιβιοτικά ως φάρμακα Διδακτική Ενότητα 6 Τα αντιβιοτικά ως φάρμακα Λέξεις και έννοιες κλειδιά: Αντιβιοτικά. Αλεξάντερ Φλέμινγκ. Ιστορία της Επιστήμης. Μηχανισμοί δράσης των αντιβιοτικών. Αντίσταση στα αντιβιοτικά. Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 4 η - ΜΕΡΟΣ Α ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ AMINEMAX και ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Το AMINΕMAX παραλαμβάνεται από κανονική ενζυματική υδρόλυση με πρώτες ύλες από σπόρους σιτηρών και καλαμποκιού σε ισορροπία με μείγμα από ειδικά ένζυμα ( Έξω πρωτει πρωτεΐνάσες-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ

ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ Διωνυμικό σύστημα του Λιναίου Γένος Είδος Vibrio cholerae Staphylococcus epidermidis Mycobacterium tuberculosis (Κεφαλαίο) (μικρό) Το αρχικό του «Γένους» γράφεται

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους.

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους. ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Γ Ένας άνθρωπος μολύνεται από ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων σε συνάρτηση με το χρόνο.

ΘΕΜΑ Γ Ένας άνθρωπος μολύνεται από ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων σε συνάρτηση με το χρόνο. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά, Κατευθυντήριες Γραμμές Γεωργικής Πρακτικής και Συγκομιδής, Α.Φ.Φ.

Λέξεις κλειδιά: Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά, Κατευθυντήριες Γραμμές Γεωργικής Πρακτικής και Συγκομιδής, Α.Φ.Φ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναντίρρητα στα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά αποδίδεται τεράστια σημασία τόσο για το άρωμα τους όσο και για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες που προέρχονται είτε από ξηρά δρόγη είτε από τα αιθέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΒΟΤΑΝΩΝ ΚΑΙ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΣΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 9 η ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 9 η ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ Γενική Μικροβιολογία Ενότητα 9 η ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ Όνομα καθηγητή: Δ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Όνομα καθηγητή: Γ. ΖΕΡΒΑΚΗΣ Όνομα καθηγητή: ΑΝ. ΤΑΜΠΑΚΑΚΗ Τμήμα: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα