ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED»"

Transcript

1 α ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED» ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Κος ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΙΤΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ (Α.Μ: 9561) ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2009

2 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το θερμό μου ενδιαφέρον για την προσέγγιση ατόμων με διαταραχές νευρολογικής φύσεως, και συγκεκριμένα ατόμων με άνοια, από τη σκοπιά του λογοθεραπευτή, με προέτρεψε να πραγματοποιήσω τη συγκεκριμένη ερευνητική εργασία. Μέσω αυτής της προσπάθειας, μου δόθηκε η δυνατότητα να έρθω σε επαφή με ανοϊκούς ασθενείς και να συγκεντρώσω αρκετές πληροφορίες, που αφορούν τις διαταραχές που παρουσιάζουν, καθώς και τη δυσκολία που επιφέρουν οι διαταραχές αυτές στην καθημερινή τους ζωή. Στην προσπάθειά μου αυτή, υπήρξαν άνθρωποι που με βοήθησαν αλλά και με κατεύθυναν, ώστε να ολοκληρωθεί με επιτυχία η πτυχιακή μου εργασία και τους οποίους νιώθω την υποχρέωση αλλά και την ανάγκη να ευχαριστήσω θερμά. Αρχικά, τον κύριο Νάσιο Γρηγόριο, Νευρολόγο, Επίκουρο Καθηγητή του τμήματος Λογοθεραπείας του ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ και υπεύθυνου καθηγητή για τη πτυχιακή μου εργασία, για την πολύτιμη βοήθεια και το χρόνο που μου αφιέρωσε καθ'όλη τη διάρκεια της εκπόνησής της. Έπειτα, το επιστημονικό αλλά και διοικητικό προσωπικό της Μονάδας Αντιμετώπισης Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Βόλου, που δέχτηκε με χαρά να στηρίξει την προσπάθειά μου και μου έδωσε τη δυνατότητα να έρθω σε επαφή με τους ασθενείς, ώστε να καταφέρω να συλλέξω τα απαραίτητα δεδομένα για την έρευνα. Και τέλος όλους όσους έλαβαν μέρος στην έρευνα,ασθενείς και υγιείς, που αποτελούν και το σημαντικότερο κομμάτι της, διότι χωρίς τη συμμετοχή τους δεν θα μπορούσε να διεξαχθεί. 3

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Λογοθεραπεία, είναι η επιστήμη, που αντικείμενό της είναι η διάγνωση και αποκατάσταση των διαταραχών του λόγου. Ο λογοθεραπευτής αναλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος διαταραχών, ποικίλης συμπτωματολογίας αλλά και βαρύτητας. Στο μεγάλο αυτό εύρος των διαταραχών, που επηρεάζουν τη γλωσσική ικανότητα του ατόμου, ανήκει και η άνοια που θα αναπτυχθεί στην παρούσα εργασία. Η συγκεκριμένη ερευνητική εργασία πραγματοποιήθηκε με σκοπό, να μελετηθούν οι διαταραχές του λόγου, που παρουσιάζονται σε ασθενείς με ανοϊκά σύνδρομα, δεδομένου ότι η άνοια είναι μία διαταραχή που δεν επηρεάζει μόνο τη μνήμη αλλά και άλλες ανώτερες λειτουργίες όπως είναι ο λόγος. Για τη διεξαγωγή της έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν δύο εργαλεία αξιολόγησης, το Mini Mental State Examination (MMSE) και επιλεγμένοι τομείς του Western Aphasia Battery Revised (WAB R). Οι τομείς που επιλέχθηκαν από το WAB R είναι η Ακουστική Λεκτική Κατανόηση και η Κατονομασία και Εύρεση Λέξεων. Τα δύο αυτά εργαλεία χορηγήθηκαν σε 15 ασθενείς με άνοια και 14 υγιείς, οι οποίοι αποτελούσαν την ομάδα ελέγχου, ώστε να επιτευχθεί η σύγκριση των αποτελεσμάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες (ασθενείς και υγιείς). Συγκεκριμένα οι ασθενείς σημείωσαν πολύ χαμηλότερα σκορ και στις δύο δοκιμασίες που αξιολογήθηκαν, στο σύνολό τους, αλλά και στις επιμέρους υποδοκιμασίες που τις απαρτίζουν. Λέξεις κλειδιά : Άνοια, Alzheimer, Αφασικές Διαταραχές, Western Aphasia Battery Revised 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 4 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΑΦΑΣΙΕΣ Ορισμοί της Αφασίας Κλινικοί τύποι Αφασιών Αφασικά Σύνδρομα Αιτιολογία Αφασιών Αγγειακές βλάβες Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις Εγκεφαλικοί όγκοι Εκφυλιστικές Μεταβολικές Λοιμώδεις ασθένειες Αξιολόγηση της Αφασίας Εξέταση του προφορικού λόγου Εξέταση του γραπτού λόγου Εξέταση της ακουστικής κατανόησης του λόγου Οπτική κατανόηση του λόγου Εξέταση κατανόησης του γραπτού λόγου Αποκατάσταση της Αφασίας Ο ΑΝΟΙΑ Ορισμός της Άνοιας Αίτια της Άνοιας Διάγνωση της Άνοιας Ιστορικό Νευρολογική εξέταση Νευροψυχολογική εκτίμηση Εργαστηριακός έλεγχος Παρέμβαση Φάρμακα Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις Νοητική Ενδυνάμωση Λογοθεραπευτική Παρέμβαση Εργοθεραπευτική Παρέμβαση Ψυχοθεραπευτική Παρέμβαση Θεραπεία Πρόκλησης Ευχάριστων Αναμνήσεων Θεραπείες Τέχνης Φυσιοθεραπεία Γυμναστική 56 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο Περιγραφή του Western Aphasia Battery Revised Σκοπός του τεστ Περιγραφή των τομέων του τεστ 58 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Σκοπός της Έρευνας 65 ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 67 Δείγμα 67 Εργαλεία Αξιολόγησης 67 Περιγραφή των Δοκιμασιών

6 Δείγμα Ασθενή. 71 Σύντομη Αναφορά στους Ασθενείς 85 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Πίνακες Αποτελεσμάτων. 89 Γραφήματα Αποτελέσματα ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

7 7

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αύξηση του μέσου όρου ζωής, έχει ως αποτέλεσμα, την αύξηση της συχνότητας των παθήσεων που συναντάμε στην τρίτη ηλικία, όπως η άνοια, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, η υπέρταση και πολλές ακόμη παθήσεις. Στον 21 ο αιώνα, η άνοια αποτελεί μείζον κοινωνικό αλλά και ιατρικό πρόβλημα, καθώς μελέτες έχουν αποδείξει, πως με το πέρας του χρόνου παρατηρείται μία ραγδαία αύξηση των ατόμων που πάσχουν από κάποιας μορφής άνοια. Για να κατανοήσουμε όμως τι σημαίνει άνοια, θα πρέπει να δώσουμε ένα σύντομο ορισμό. Ο όρος άνοια, είναι ένας γενικός όρος, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία κατάσταση, κατά την οποία παρατηρείται γενικευμένη και προοδευτική εξασθένιση των γνωστικών λειτουργιών του ατόμου. Πολλά άτομα θεωρούν, πως όταν μιλάμε για άνοια, αναφερόμαστε αποκλειστικά και μόνο στη νόσο Alzheimer. Αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί, λέγοντας, πως μια μεγάλη ποικιλία παθήσεων μπορεί να ευθύνεται για την εμφάνιση της άνοιας, με τη νόσο Alzheimer να αποτελεί την πιο συχνή αιτία μεταξύ αυτών και να ακολουθούν η άνοια με σωμάτια Lewy,οι μετωποκροταφικές και η αγγειακή άνοια, ενώ οι άλλες αιτίες είναι συγκριτικά πιο σπάνιες. Η παρούσα εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη, το γενικό και το ειδικό. Το γενικό μέρος, αποτελεί μία θεωρητική προσέγγιση της αφασίας και της άνοιας και περιλαμβάνει τέσσερα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνεται ο ορισμός της αφασίας, οι κλινικοί τύποι, τα αίτια που την προκαλούν καθώς και η συμβολή του λογοθεραπευτή στην αξιολόγηση αλλά και αποκατάσταση των αφασικών διαταραχών. Το δεύτερο κεφάλαιο, αποτελεί μία θεωρητική προσέγγιση της άνοιας,δίνοντας τον ορισμό της, τα αίτια,καθώς και τον σημαντικό ρόλο της διεπιστημονικής ομάδας στη διάγνωση αλλά και στη παρέμβαση. Στο τρίτο κεφάλαιο του γενικού μέρους,περιγράφεται το εργαλείο αξιολόγησης (Western Aphasia Battery-Revised), που χρησιμοποιήθηκε για την διεξαγωγή της έρευνας. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο του γενικού μέρους, αναλύεται ο σκοπός για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη εργασία. Το ειδικό μέρος, αποτελεί το κομμάτι της έρευνας και μεταφέρει όλες τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από τη διεξαγωγή της. Ανατρέχοντας κανείς σε αυτό, θα μπορέσει να 8

9 πληροφορηθεί, για τον τρόπο που διεξήχθη καθώς και για τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την ανάλυση των δεδομένων. 9

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΑΦΑΣΙΕΣ 1.1 ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΑΦΑΣΙΑΣ Για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο αφασία, θα πρέπει, οι διαταραχές που παρατηρούνται στο λόγο, να οφείλονται σε βλάβες συγκεκριμένων φλοιικών και υποφλοιικών περιοχών του κεντρικού νευρικού συστήματος (Broca, Wernicke κ.ο.κ) και να παρατηρούνται μετά την ολοκληρωμένη απόκτηση της γλώσσας. Κατά καιρούς οι επιστήμονες έχουν διατυπώσει πολλούς ορισμούς για να περιγράψουν την αφασία. «Ο Brookshire ορίζει την αφασία ως: Τη διαταραχή της ικανότητας του ασθενούς να επεξεργάζεται τα σύμβολα (κώδικες) τόσο σε εκφραστικό όσο και σε αντιληπτικό επίπεδο». (Πήτα, Ρ.1998,135) «Ο Darley ορίζει την αφασία ως: Μία αναπηρία, ως αποτέλεσμα εγκεφαλικής βλάβης, της ικανότητας για ερμηνεία και διατύπωση των γλωσσικών συμβόλων». (Hegde,M. 1998,72) 1.2 ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΑΦΑΣΙΩΝ ΑΦΑΣΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΑΦΑΣΙΑ BROCA Στην αφασία Broca, η κατανόηση διατηρείται συνήθως σε ικανοποιητικό βαθμό, ενώ έχει μειωθεί σοβαρά η παραγωγή του λόγου. Δηλαδή ο ασθενής με αφασία Broca παρουσιάζει μία πολύ μεγάλη έκπτωση των λεκτικών του δραστηριοτήτων, σε ποσοτικό επίπεδο, όπως και δυσαρθρία και βραδύτητα στην ροή των λέξεων. Σε βαριές καταστάσεις η ομιλία λείπει εντελώς ή περιορίζεται σε λίγες λέξεις, στερεοτυπίες, (όπως για παράδειγμα η στερεοτυπία του πρώτου μελετηθέντος ασθενούς από τον Broca το 1861, ήταν το λεκτικό σύμπλεγμα "ΤΑΝ"). Ένα σημαντικό στοιχείο όσον αφορά τις στερεοτυπίες, είναι ο ρυθμός με τον οποίο τις προφέρει ο ασθενής. Ο ρυθμός είναι πάρα πολύ γρήγορος, μάλιστα δε, πιο γρήγορος και από τον ρυθμό των συλλαβών μίας λέξης σε φυσιολογική ροή. Μπορεί όμως να υπάρχει και κάποιος αυτόματος, αντιδραστικός λόγος, με επιφωνήματα ή βρισιές σε συγκινησιακά ερεθίσματα καθώς επίσης και αγραφία (κινητικού τύπου). 10

11 Σε πιο ελαφριές καταστάσεις ή κατά την περίοδο της επανόδου, η ομιλία εμφανίζει βραδύτητα και δισταγμό, ποσοτική μείωση, αγραμματισμό, κακή άρθρωση και δυσπροσωδία.(λογοθέτης,ι &Μυλωνάς,Ι.1996) Όσον αφορά τον εντοπισμό της βλάβης, οι ασθενείς με αφασία Broca εμφανίζουν βλάβη στον κινητικό συνειρμικό φλοιό του μετωπιαίου λοβού, εκτεινόμενο συνήθως στην οπίσθια μοίρα της τρίτης μετωπιαίας έλικας (πεδία Broadmann 44και 45), η οποία αποτελεί τμήμα της μετωπιαίας καλύπτρας (περιοχή Broca). Σε βαριές καταστάσεις, έχουν καταστραφεί και οι παρακείμενες προκινητική και προμετωπιαία περιοχή. (Kandel,E. & Schwartz,J.& Jessell,T.2006,672) ΑΦΑΣΙΑ WERNICKE Οι ασθενείς με αφασία Wernicke παρουσιάζουν σε ποικίλο βαθμό, αδυναμία στην κατανόηση των λέξεων που ακούν ή που βλέπουν γραμμένες. Οι λέξεις στον προφορικό ή γραπτό λόγο παράγονται χωρίς διστακτικότητα, με καλή ροή, αλλά δύσκολα βγάζει κανείς νόημα, γιατί υπάρχουν παραφασικές διαταραχές, νεολογισμοί, έλλειψη λέξεων, παραγραφία και παραλεξία. Η ομιλία, γενικά, από φωνητικής πλευράς είναι καλή, αλλά πάσχει από πλευράς γραμματικής και σημασιολογίας. Συχνά παρατηρείται, ακατάσχετη παραγωγή λέξεων λογόρροια. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996) Η αφασία Wernicke χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες ή υποομάδες για την καλύτερη κατανόηση των συμπτωμάτων αλλά και για την εις βάθος μελέτη της. Στην πρώτη κατηγορία της αφασίας Wernicke, ο ασθενής παρουσιάζει, λογόρροια με φωνητικές παραμορφώσεις, όσον αφορά τις λέξεις που προφέρει κατά τη διάρκεια της συζήτησης (ζαργκοναφασία), αδύνατη κατανόηση του προφορικού λόγου και σημαντικές δυσχέρειες στην επανάληψη λέξεων. Στη δεύτερη κατηγορία της αφασίας Wernicke,ο ασθενής εμφανίζει μία σχεδόν κανονική ροή της ομιλίας, αλλά με πάρα πολλά στοιχεία παραφασίας. Η κατανόηση του προφορικού και γραπτού λόγου, είναι αδύνατη, ενώ η επανάληψη, δεν παρουσιάζει σχεδόν κανένα πρόβλημα. Υπάρχει επίσης περίπτωση να εμφανιστούν και φαινόμενα ηχολαλίας. Στην τρίτη κατηγορία της αφασίας Wernicke, εμφανίζονται δυσχέρειες στην προφορική έκφραση του λόγου, λόγω έλλειψης λέξεων, ενώ όσον αφορά το γραπτό λόγο, υπάρχει αδυναμία γραφής ή γραφή με σοβαρότατες δυσχέρειες, ανάλογες με τη ζαργκοναφασία στον προφορικό λόγο.(καρπαθίου,χ.&καρπαθίου,σ.1993) 11

12 Η βλάβη στην αφασία Wernicke εντοπίζεται στην οπίσθια άνω περιοχή της πρώτης κροταφικής έλικας στο σύνορο της κροταφο βρεγματο ινιακής διασταύρωσης. (Καρπαθίου,Χ.1998,262) ΑΦΑΣΙΑ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑΣ (ΑΓΩΓΗΣ) Ο Wernicke είχε προβλέψει την αφασία αγωγής, υποστηρίζοντας, ότι μία οδός συνδέει την περιοχή Broca με μία περιοχή στον κροταφικό λοβό που έχει σχέση με την κατανόηση της γλώσσας. Από αυτό συμπέρανε ότι μια βλάβη η οποία θα άφηνε άθικτη τόσο την περιοχή Broca όσο και την περιοχή Wernicke θα μπορούσε, παρ' όλα αυτά, να τις αποσυνδέσει. Κλινικές μελέτες έχουν επαληθεύσει την πρόβλεψη αυτή. (Kandel,E. & Schwartz,J.& Jessell,T.2006) Οι ασθενείς με αφασία αγωγής παρουσιάζουν, καλή κατανόηση του προφορικού και γραπτού λόγου, ομιλία που έχει καλή ροή, καλή άρθρωση αλλά που είναι δυσνόητη από πολλές παραφασικές διαταραχές ή και νεολογισμούς. Επίσης αντιμετωπίζουν δυσκολία, στην επανάληψη λέξεων, στην κατονομασία αντικειμένων και στο μεγαλόφωνο διάβασμα. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996) Βλάβες στην τοξοειδή δεσμίδα, η οποία πορεύεται στη λευκή ουσία και συνδέει τις περιοχές Wernicke και Broca, οδηγεί στην αφασία αγωγής. (Kandel,E. & Schwartz,J.& Jessell,T.2006,673) ΣΦΑΙΡΙΚΗ (ΟΛΙΚΗ) ΑΦΑΣΙΑ Η σφαιρική (ολική) αφασία προέρχεται, από εκτεταμένες βλάβες του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένης και της περιοχής γύρω από τη σχισμή του Sylvius του αριστερού ημισφαιρίου, της λευκής ουσίας, των βασικών γαγγλίων και του θαλάμου. (Neil Martin,G.2005,337) Όσον αφορά την παθολογία του λόγου στην σφαιρική αφασία, παρατηρούνται σοβαρότατες δυσχέρειες στην έκφραση, είτε προφορική, είτε γραπτή (όπως στην αφασία Broca) και στην κατανόηση του λόγου, είτε προφορικού, είτε γραπτού (όπως στην αφασία Wernicke). (Καρπαθίου,Χ.1998) 12

13 ΔΙΑΦΛΟΙΙΚΕΣ ΑΦΑΣΙΕΣ ΔΙΑΦΛΟΙΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ Η διαφλοιϊκή κινητική αφασία, προέρχεται, από την αποσύνδεση της περιοχής Broca από την παρακείμενη συμπληρωματική κινητική περιοχή. (Neil Martin,G.2005,337) Στη διαφλοιική κινητική αφασία υπάρχει πρόβλημα στην αυθόρμητη έκφραση. Η επανάληψη λέξεων ή φράσεων και η ανάγνωση διατηρούνται σε ιδιαίτερα καλό επίπεδο και η γλωσσική κατανόηση είναι ελάχιστα διαταραγμένη. (Μεντενόπουλος,Γ.2003) ΔΙΑΦΛΟΙΙΚΗ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ Αυτό το είδος αφασίας αναφέρεται σε ασθενείς που δεν κατανοούν τη σημασία του προφορικού ή γραπτού λόγου,, παρ' όλη την καλή ροή λόγου και επανάληψη λέξεων. Επαναλαμβάνουν μία εντολή που τους δίνεται (ηχολαλία) αλλά δεν την καταλαβαίνουν και δεν την εκτελούν. Τέτοιο τύπο αφασίας συναντάμε σε μεταβολικές εγκεφαλοπάθειες και σε έσω μετωπο βρεγματικές, καθώς και κροταφικές και θαλαμικές βλάβες. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) ΑΜΙΓΕΙΣ ΤΥΠΟΙ ΑΦΑΣΙΩΝ Οι μορφές αυτές δεν είναι συχνές και οι βλάβες εντοπίζονται πάντα στο επικρατητικό ημισφαίριο. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) ΑΜΙΓΗΣ ΦΛΟΙΙΚΗ ΔΥΣΑΡΘΡΙΑ (ΥΠΟΦΛΟΙΩΔΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ) Είναι σπάνια κατάσταση φλοιϊκής δυσαρθρίας χωρίς αγραφία ή άλλες αφασικές διαταραχές. Η βλάβη, συνήθως, είναι υποφλοιώδης μεταξύ της περιοχής του Broca και του κινητικού φλοιού. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) ΑΜΙΓΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΡΑΦΙΑ Είναι σπάνια όπως και η προηγούμενη και οφείλεται σε ανάλογη περιορισμένη υποφλοιώδη βλάβη στο πίσω μέρος της μέσης μετωπιαίας έλικας. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) 13

14 ΚΑΤΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ (ΑΝΟΜΙΑ Ή ΑΜΝΗΣΙΑΚΗ ΑΦΑΣΙΑ) Ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στο να βρει τις σωστές λέξεις. Όταν του επιδειχθεί ένα αντικείμενο για να το ονομάσει, δεν βρίσκει τη λέξη, αλλά μπορεί να το περιγράψει ή να επιδείξει τη χρήση του. Όταν του ζητηθεί εκλογή λέξεων, αναγνωρίζει συνήθως μεταξύ αυτών τη σωστή για το αντικείμενο. Παρόμοια δυσκολία μπορεί να υπάρχει και στο γραπτό λόγο. Η αφασία αυτή μπορεί να εμφανιστεί από την αρχή ή να ακολουθήσει, στο στάδιο βελτίωσης, την αφασία Wernicke. Η βλάβη είναι συνήθως λίγο πιο πίσω από την περιοχή Wernicke και σχετικά βαθιά μεταξύ της οπίσθιας μοίρας της άνω και κάτω κροταφικής έλικας και της γωνιώδους έλικας. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) ΑΜΙΓΗΣ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ (ΑΜΙΓΗΣ ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΩΦΩΣΗ, ΥΠΟΦΛΟΙΩΔΗΣ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ) Είναι σπάνια και οφείλεται σε υποφλοιώδη βλάβη, που διακόπτει ίνες οι οποίες συνδέουν το ακουστικό κέντρο πρόσληψης με την περιοχή Wernicke. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,251) Η βλάβη διαταράσσει την κατανόηση του λόγου, γιατί δεν φθάνουν στην περιοχή Wernicke ερεθίσματα από το ακουστικό κέντρο, αλλά δεν αποκλείει τη μνημονική ανάκληση των λέξεων και τον σχηματισμό εσωτερικού λόγου, εφόσον η περιοχή Wernicke είναι ανέπαφη. Δεν αποκλείει επίσης την έκφραση λόγου, εφόσον η σύνδεση με το κέντρο του Broca είναι ανέπαφη. Μικρές διαταραχές στην έκφραση μπορεί να υπάρχουν, γιατί ο ασθενής χάνει τον έλεγχο της ομιλίας του, μη κατανοώντας τις λέξεις που λέει. ΑΜΙΓΗΣ ΟΠΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ Ή ΑΛΕΞΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΓΡΑΦΙΑ ( ΑΜΙΓΗΣ ΛΕΚΤΙΚΗ ΤΥΦΛΩΣΗ, ΥΠΟΦΛΟΙΩΔΗΣ ΟΠΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ) Η βλάβη εντοπίζεται στην υποφλοιώδη κροταφοϊνιακή περιοχή αριστερά (σε δεξιόχειρα) ή και στο γειτονικό τμήμα του σπληνίου του μεσολοβίου. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,252) Η βλάβη διαταράσσει την κατανόηση του γραπτού λόγου, αλλά δεν αποκλείει την μνημονική ανάκληση των λέξεων και το σχηματισμό του εσωτερικού λόγου, ούτε τη γραφή. Εν τούτοις, μικρός βαθμός αγραφίας μπορεί να υπάρχει, γιατί ο ασθενής, μη αναγνωρίζοντας αυτά που γράφει, χάνει τον έλεγχο της γραφής του και κάνει λάθη. 14

15 ΑΛΕΞΙΑ ΜΕ ΑΓΡΑΦΙΑ Περιορισμένη φλοιώδης βλάβη στη γωνιώδη έλικα του επικρατητικού ημισφαιρίου προκαλεί οπτική αφασία (αλεξία) και αγραφία. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996,252) ΣΥΝΔΡΟΜΟ GERSTMAN Συνδυάζει αγραφία, αναριθμησία, δακτυλική αγνωσία και αδυναμία διάκρισης μεταξύ δεξιού αριστερού. (Λογοθέτης,Ι. &Μυλωνάς,Ι.1996) Αφασικά σύνδρομα: Χαρακτηριστικά γνωρίσματα Αφασία Broca Διαφλοιική κινητική αφασία Πίνακας 1 Αφασία Wernicke Αφασία αγωγιμότητας Διαφλοιική αισθητική αφασία Σφαιρική / Ολική αφασία Γενική περιγραφή των γλωσσικών στοιχείων Εκφραστικέ ς δεξιότητες Σημασιολογί α (Η σωστή χρήση των λέξεων και των εννοιών τους) Εκφραστικέ ς δεξιότητες Σύνταξη (Η ικανότητα σχηματισμού Μη ρέουσα, επιβράδυνση στην λεκτική παραγωγή μικρές προτάσεις διαταραγμένη προσωδία παράξενη άρθρωση συνήθως μαζί με δυσαρθρία ή απραξία του λόγου. Η κατονομασία και η επανάληψη λέξεων και προτάσεων είναι συχνά διαταραγμένη λόγω προβλημάτων κινητικού προγραμματισμο ύ γνωρίζουν τη λέξη αλλά δεν μπορούν να την αρθρώσουν μπορούν να την ξεχωρίσουν ανάμεσα σε επιλογές. Αγραμματισμός συχνά εμφανίζεται με την αποκλειστική Περιορισμένος λόγος μαζί με πρόωρη αλαλία παραγωγή λόγου χωρίς ευφράδεια μαζί με σχετικά ισχνή ικανότητα λεκτικής επανάληψης. Μοιάζει με την αφασία Broca στην χρήση των λέξεων περιεχομένου στον αυθόρμητο λόγο διαταραγμένη ακρίβεια στον προφορικό κινητικό προγραμματισμό. Αγραμματικός λόγος που υπολείπεται ποικιλίας συντακτικών Ρέουσα παραγωγή λόγου που συνοδεύεται από σημαντικά ελλείμματα κατανόησης του προφορικού λόγου που καταλήγουν σε παραφασικά λάθη σπανίως με ημιπάρεση. Η παραφασική παραγωγή του λόγου συμπεριλαμβάνει άστοχη χρήση λέξεων (καρέκλα αντί τραπέζι), εισαγωγή λαθεμένων συλλαβών ή γραμμάτων (ροδήλατο αντί για ποδήλατο δοκρόκειλος αντί για κροκόδειλος) ή χρήση λέξεων χωρίς νόημα, νεολογισμούς (ασυλολιγα). Ρέουσα παραγωγή λόγου αλλά το περιεχόμενο είναι συχνά χωρίς κανένα νόημα Αξιοσημείωτα ελλείμματα στη λεκτική επανάληψη παρά την καλή κατανόηση του προφορικού λόγου που ρέει αλλά ωστόσο είναι παραφασικός λόγος. Ανομική κυρίως για λέξεις περιεχομένου παραφασική που μοιάζει με την αφασία Wernicke. Ρέουσα παραγωγή με κανονική ποικιλία και πολυπλοκότητα συντακτικών Σοβαρά διαταραγμένη κατανόηση του προφορικού λόγου με αλώβητες τις ικανότητες επανάληψης ρέων παραφασικός λόγος. Ανομική στον αυθόρμητο λόγο και την κατονομασία συχνή λεκτική παραφασία και απώλεια των λέξεων περιεχομένου, κυρίως των ουσιαστικών. Αποδεκτή έκταση φράσεων, περιορισμένη ποικιλία δομής Σοβαρή διαταραχή σε όλους τους γλωσσικούς τομείς μη ρέων λόγος. Περιορισμέν η σε συναισθημα τικές αναφωνήσει ς (ω! Σταμάτα! ή βλάσφημες λέξεις), ελάχιστες οικείες λέξεις (ονόματα ή απλές μη συναφείς λέξεις) ή συλλαβές χωρίς νόημα (λα λα λα, μπιπ, μπιπ). Δεν υπάρχουν συντακτικές δομές σε οποιαδήποτε 15

16 σωστών γραμματικών προτάσεων) χρήση λέξεων με κάποιο περιεχόμενο (ουσιαστικά, ρήματα, επιρρήματα) και παράλειψη των λειτουργικών λέξεων (άρθρα, σύνδεσμοι, αντωνυμίες, βοηθητικά ρήματα και προθέσεις) συχνά αναφέρεται και ως "τηλεγραφικός λόγος" (π.χ. αγόρι πάει σκύλο κορίτσι παίζει κούκλα) δομών και πολυπλοκότητας δεν υπάρχει επεξεργασία. προτάσεις κατά συρροή. δομών στον αυθόρμητο λόγο. λόγω ανομίας και παραφασικών λαθών. προσπάθεια επικοινωνίας μονολεκτική έκφραση. Πραγματιστι κή διάσταση λόγου (Η ικανότητα χρήσης λόγου κατευθυνόμε νου σε κάποιο στόχο) Επίγνωση των ελλειμμάτων βοηθά στην παρακολούθηση της επικοινωνιακής αποτελεσματικότ ητας. Δυσκολία στην έναρξη λόγου που έχει ως αποτέλεσμα την περιορισμένη ικανότητα επικοινωνίας. Η έλλειψη επίγνωσης των ελλειμμάτων και η αδυναμία αυτοελέγχου συχνά καταλήγει σε ακατάπαυστη ροή λόγου, πιεστική ανάγκη λόγου με παρατεταμένους μονολόγους που συχνά απαιτούν χειρονομίες ή βίαιη διακοπή του ομιλητή από τον ακροατή ώστε αυτός να σταματήσει την ομιλία του. Διατηρημένη προσωδία (κατάλληλη μελωδικότητα διευκρινίζει τις ερωτήσεις, τις προσταγές, τα επιφωνήματα) συνειδητοποίηση των λαθών καταλήγει σε συχνές ωστόσο άκαρπες προσπάθειες για διόρθωση που μπορεί να κάνουν τον αυθόρμητο λόγο να μοιάζει να μην έχει ροή. Φτωχή κατανόηση του προφορικού λόγου διαταράσσει την ικανότητα ελέγχου των αντιδράσεων του ακροατή και τον αυτοέλεγχο της λεκτικής παραγωγής που τελικά επηρεάζει την αποτελεσματικ ότητα της επικοινωνίας. Σοβαρή διαταραχή στην χρήση της προσωδίας, τονισμού ή χειρονομιών για την μεταφορά μηνυμάτων συχνή αδυναμία ελέγχου μη επιθυμητών εκφράσεων (όπως παραπληρω ματικών). 16

17 Κανονικός σε ροή λόγος (Ικανότητα υψηλού επιπέδου επικοινωνίας κανόνες, ροή και περιεχόμενο διαλόγου) Η καθημερινή επικοινωνία είναι λειτουργική με την ύπαρξη ικανοποιητικών στοιχείων πληροφορίας συνήθως υπάρχει η δυνατότητα μεταφοράς μηνύματος και συμμετοχής στη συζήτηση, παρά το ότι αυτή γίνεται με αρκετά μειωμένη ταχύτητα. Περιορισμένος λόγος και αδυναμία πρωτοβουλίας επηρεάζει τη λειτουργική επικοινωνία. Σημαντική διαταραχή στην μεταφορά πληροφοριών παρά την ρέουσα λεκτική παραγωγή το μεγαλύτερο βάρος επικοινωνίας το έχει ο ακροατής η έλλειψη επίγνωσης επηρεάζει την επιδιόρθωση της επικοινωνίας από τους αφασικούς. Περιφράσεις κενού λόγου ως αποτέλεσμα της ανομίας διαταράσσει την επικοινωνιακή ικανότητα καταλήγοντας σε εκτεταμένους μονολόγους με αδυναμία διόρθωσης καλός έλεγχος του ακροατή βοηθάει στην συζήτηση. Μοιάζει με την αφασία Wernicke οι επικοινωνιακέ ς ικανότητες αλλοιώνονται από τα παραφασικά λάθη και την δυσκολία στον έλεγχο της ποιότητας και της ποσότητας της λεκτικής παραγωγής. Σοβαρή διαταραχή σε οποιαδήποτε μορφή λειτουργικής επικοινωνίας. Γραπτός λόγος (Οποιαδήποτ ε γραπτή έκφραση) Προσληπτικ ές δεξιότητες Κατανόηση του προφορικού λόγου (Κατανόηση πληροφοριών και του συναισθηματι κού περιεχομένου των όσων λέγονται) Ικανότητα ανάγνωσης Μοιάζει με την παραγωγή του προφορικού λόγου στη χρήση των λέξεων περιεχομένου γενικά μη λειτουργικός λόγος εξαιτίας της ημιπάρεσης στο επικρατούν χέρι. Ήπια διαταραχή συχνά λειτουργική ικανότητα καθημερινού διαλόγου δυσκολία με τον γρήγορο λόγο και τις περίπλοκες πληροφορίες. Ήπια διαταραχή που «πάει» Παράλληλα με την λεκτική έκφραση μπορεί να επηρεαστεί από αδυναμία στο επικρατούν χέρι που χρησιμοποιείται για την γραφή. Γενικά είναι σε καλή κατάσταση λειτουργική ικανότητα καθημερινού διαλόγου μπορεί να εμφανιστεί δυσκολία με μεγαλύτερα, πιο περίπλοκα μηνύματα. Γενικά η ικανότητα δεν είναι Μηχανικά ρέων λόγος που μοιάζει με τον προφορικό λόγο, αλλά το μήνυμα είναι συχνά χωρίς περιεχόμενο και συμπεριλαμβάνει λέξεις χωρίς νόημα ή μπερδεμένες και κατά συρροή προτάσεις οι αφασικοί συνήθως δεν έχουν επίγνωση των λαθών τους και δεν μπορούν να τα διορθώσουν. Σοβαρή διαταραχή που κυμαίνεται από αδυναμία αναγνώρισης οποιουδήποτε προφορικού σήματος συμπεριλαμβανομέ νων των ήχων του περιβάλλοντος (ήχος τηλεφώνου, γάβγισμα σκύλου) μέχρι την επεξεργασία του ανθρώπινου λόγου και μέχρι μέτρια διαταραχή στην κατανόηση γρήγορου λόγου ή πολύπλοκης πληροφόρησης. Συχνά υπάρχει αλεξία η Έχει μεγάλη ποικιλία μοιάζει με τον προφορικό λόγο με την παρουσία παραφασικών λαθών η δυσκολία μπορεί να επιδεινώνεται από το συνυπάρχον πρόβλημα απραξίας του άκρου. Σε γενικές γραμμές είναι ακέραιη αλλά ωστόσο ήπια μέχρι μέτρια ελλείμματα έχουν αναφερθεί μέσα από κλινικές παρατηρήσεις η κατανόηση του προφορικού λόγου είναι το βασικό χαρακτηριστικό διαφοροποίησης από την αφασία Wernicke. Γενικά διατηρείται η ικανότητα Σοβαρή διαταραχή που μοιάζει με την προφορική παραγωγή. Φτωχή κατανόηση του προφορικού λόγου που μοιάζει με την αφασία Wernicke, παρόλα αυτά διατηρείται η ικανότητα της επανάληψης. Ποικίλει ανάλογα με Σοβαρή διαταραχή περιορισμέν ος λόγος σε αυτόματο γράψιμο της υπογραφής ή της αντιγραφής απλών λέξεων. Σοβαρή διαταραχή περιορισμέν η σε μονολεκτικό επίπεδο ή μικρές προτάσεις που εμφανίζοντα ι σε κείμενο με τον ομιλητή είτε να τις δείχνει είτε να μιμείται με χειρονομίες ώστε να βοηθηθεί η κατανόηση. Σοβαρή διαταραχή 17

18 (Κατανόηση οποιασδήποτ ε γραπτής επικοινωνίας) παράλληλα με τα ελλείμματα κατανόησης του προφορικού λόγου λειτουργική ικανότητα για κάθε μέρα, με δυσκολία σε μεγαλύτερα και πιο περίπλοκα κείμενα. διαταραγμένη λειτουργική για τις καθημερινές απαιτήσεις. σοβαρότητα κυμαίνεται από δυσκολία με μεγαλύτερες, μη οικείες λέξεις μέχρι την τέλεια αδυναμία αποκωδικοποίησης γραπτών μορφών. κατανόησης με σιωπηλή ανάγνωση, αλλά η προφορική ανάγνωση είναι παραφασική. την έκταση της βλάβης η σιωπηλή ανάγνωση είναι καλύτερη ενώ η προφορική ανάγνωση παρουσιάζει λεκτικές παραφασίες. από ολική αλεξία στην αναγνώριση συμβόλων (μπάνιο) ή περιορισμέν η σε μονολεκτικό επίπεδο (ναι όχι) και οικείες λέξεις (όνομα). (Johnstone,B.& Stonnington,H.2006,209) 1.3 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΑΦΑΣΙΩΝ Όταν μιλάμε για αίτια αφασιών, αναφερόμαστε σε βλάβες της εγκεφαλικής ουσίας, οι οποίες προέρχονται από διάφορους παράγοντες και χωρίζονται σε αγγειακές βλάβες (που είναι και οι συχνότερες), κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, χωροκατακτητικές επεξεργασίες και τέλος σε εκφυλιστικές, μεταβολικές και λοιμώδεις ασθένειες ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Ο όρος αγγειακές βλάβες, συγκεντρώνει ένα μεγάλο αριθμό παθολογικών καταστάσεων, οι οποίες χαρακτηρίζονται από τη μεταβολή της δομής του αγγειακού εγκεφαλικού συστήματος και βέβαια της αιμάτωσης του εγκεφάλου. Μια διακοπή μικρού χρονικού διαστήματος, της ροής του αίματος, μικρότερη των τριών λεπτών, προκαλεί μια πρόσκαιρη ισχαιμική βλάβη, η οποία λειτουργικά σχεδόν επανέρχεται, αντίθετα μία διακοπή μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας, έχει σαν αποτέλεσμα τη νέκρωση μιας εγκεφαλικής περιοχής, με αποτέλεσμα οι λειτουργικές διαδικασίες, οι οποίες εξαρτώνται από την συγκεκριμένη περιοχή, να ανασταλούν πλέον οριστικά. (Καρπαθίου,Χ.&Καρπαθίου,Σ.1993) 18

19 ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ Εγκεφαλική θρόμβωση, είναι η διακοπή της ροής του αίματος σε μία ή περισσότερες αρτηρίες, εξαιτίας κάποιου θρόμβου που δημιουργείται στο συγκεκριμένο σημείο. Η εγκεφαλική θρόμβωση είναι υπεύθυνη για την ατροφία της συγκεκριμένης περιοχής αλλά και άλλων γειτονικών περιοχών. Βέβαια η πιο συχνή αιτιολογία της εγκεφαλικής ατροφίας είναι η αθηρωσκλήρυνση των εγκεφαλικών αρτηριών. Ο εντοπισμός και η έκταση της ατροφίας, εξαρτάται από τις πιθανές παράπλευρες κυκλοφορίες του αίματος. Μερικές φορές η παράπλευρη κυκλοφορία είναι πάρα πολύ ανεπτυγμένη και έχει την ικανότητα να αντικαταστήσει, θα μπορούσαμε να πούμε, την κυκλοφορία μίας άλλης αρτηρίας, η οποία είναι φραγμένη, και έτσι η θρόμβωση να περάσει απαρατήρητη. Αντίθετα σε άλλες περιπτώσεις, η θρόμβωση ενός αγγείου συνοδεύεται από ατροφία όλων των περιοχών που αιματώνει. Για το λόγο αυτό, η κλινική εικόνα των ασθενών με θρομβώσεις ποικίλει. Έτσι: Σε βλάβη που προέρχεται από τη μέση αριστερή εγκεφαλική αρτηρία παρατηρούμε μία ολική αφασία μαζί με αισθητικοκινητικές δυσχέρειες στο δεξιό ήμισυ του σώματος. Σε βλάβη στις εσωτερικές διακλαδώσεις της μέσης αριστερής εγκεφαλικής αρτηρίας, παρατηρούνται φαινόμενα αφασίας Broca συνοδευόμενα με ημιπληγία. Σε βλάβη στις πολύ οπίσθιες διακλαδώσεις, παρατηρούμε κάποια από τις αφασίες του Wernicke συνοδευόμενη με δεξιά ημιανοψία. (Καρπαθίου,Χ&Καρπαθίου,Σ.1993) ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ Εγκεφαλική εμβολή είναι η απότομη έμφραξη μιας εγκεφαλικής αρτηρίας, από ένα ξένο σώμα, κινούμενο μέσα στο αίμα, το οποίο ονομάζεται έμβολο. Το έμβολο είναι δυνατόν να έχει μεγάλες διαστάσεις και να φράξει την έσω καρωτίδα ή (τις περισσότερες φορές) να έχει μικρότερες διαστάσεις, ούτως ώστε να περάσει από την καρωτίδα και να εγκατασταθεί στις εγκεφαλικές αρτηρίες. 19

20 Επειδή η εμβολή έχει τον χαρακτήρα της απότομης εγκατάστασης του εμβόλου, δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθούν παράπλευρες κυκλοφορίες, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η πρόληψη της νέκρωσης μιας συγκεκριμένης περιοχής στον εγκέφαλο. Μετά από μία εγκεφαλική εμβολή, είναι δυνατόν να παρατηρηθούν παθολογικά συμπτώματα αφασιών, όπως αμιγής αναρθρία, αφασία αγωγιμότητας, αγνωσιακή αλεξία κ.λ.π. Η αφασία σε γενικές γραμμές είναι πολύ συχνή, γιατί οι εμβολές λόγω της δυναμικής του αίματος συναντώνται στην αρτηρία του Sylvius. Η σοβαρότητα της κατάστασης μετά από μία εγκεφαλική εμβολή εξαρτάται από τον εντοπισμό της βλάβης και από την έκτασή της πάνω και εντός της εγκεφαλικής ουσίας. ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ Πρόκειται για ρήξη ενός ενδο παρεκχυματικού κλάδου κάποιας εγκεφαλικής αρτηρίας. Η πιο συχνή εγκεφαλική αιμορραγία είναι η ενδοκρανιακή αιμορραγία, που οφείλεται στην αρτηριακή πίεση. Η έκχυση αίματος λόγω αυτής της ρήξης είναι αρκετά έντονη, ούτως ώστε να προκαλέσει την καταστροφή ενός μέρους από το εγκεφαλικό παρέγχυμα, ενώ διακόπτεται η τροφοδοσία με αίμα ανάλογων περιοχών, και άλλες γειτονικές περιοχές συμπιεζόμενες αναστέλλουν τη λειτουργικότητά τους. Το σχήμα αλλά και το μέγεθος της έκτασης του αιματώματος ποικίλουν από ασθενή σε ασθενή, και ως επί το πλείστον οι ασθενείς με ενδοκρανιακή αιμορραγία επιβιώνουν, σε ποσοστό ενός τρίτου των περιπτώσεων. Όσον αφορά περιπτώσεις εγκεφαλικής αιμορραγίας στη ζώνη του λόγου παρατηρούνται : Σε αιμορραγία στην περιοχή της κάψας και του φακοειδούς πυρήνος, παρατηρείται ολική αφασία, από τη στιγμή που εντοπίζεται στο αριστερό εγκεφαλικό ημισφαίριο και βέβαια συνοδεύεται από δεξιά ημιπληγία. Σε αιμορραγία στην περιοχή όπου συναντώνται ο βρεγματικός και κροταφικός λοβός, παρατηρείται αφασία Wernicke και πάλι όσον αφορά το αριστερό εγκεφαλικό ημισφαίριο. 20

21 Εκτός από την εγκεφαλική αιμορραγία λόγω αρτηριακής πίεσης υπάρχει και η αιμορραγία λόγω ρήξεως κάποιου αρτηριακού ανευρύσματος. Η εγκεφαλική αιμορραγία λόγω ρήξεως ανευρύσματος είναι η τέταρτη κατά σειρά αιτία των εγκεφαλικών επεισοδίων, μετά τις θρομβώσεις, τις εμβολές και τις εγκεφαλικές αιμορραγίες λόγω αρτηριακής πίεσης. Πρόκειται για ρήξη ενός σακκοειδούς ανευρύσματος, που μπορεί να είναι περισσότερα του ενός, και βρίσκονται ή στην αρχή / και στις διακλαδώσεις των εγκεφαλικών αρτηριών. Η ρήξη ανευρύσματος προκαλεί αρχικά υπαραχνοειδή αιμορραγία, η όποιά είναι δυνατόν να παραμείνει μόνο σε αυτό το σημείο, ή σε άλλες περιπτώσεις να προκαλέσει βλάβη στο παρέγχυμα. Ανάλογα λοιπόν με το μέγεθος αλλά και την έκταση και τον εντοπισμό της αιμορραγίας, είναι δυνατόν να έχουμε νευροπαθολογικά φαινόμενα, όπως και κάποια αφασία. Ουσιαστικά υπάρχουν δύο περιπτώσεις για την εμφάνιση κάποιας αφασίας μετά τη ρήξη ανευρύσματος : Η μία είναι η βλάβη η οποία θα προκληθεί από την αιμορραγία σε συγκεκριμένη περιοχή και η άλλη είναι από ένα σπασμό της αρτηρίας στην οποία υπήρχε το ανεύρυσμα, με αποτέλεσμα να υπάρξει νέκρωση των περιοχών, οι οποίες τροφοδοτούνται από κλάδους της και να σημειωθεί ισχαιμία. Δίπλα στις περιπτώσεις των αρτηριακών ανευρυσμάτων βρίσκουμε τα αρτηριο φλεβικά ανευρύσματα. Πρόκειται για εκ γενετής ανωμαλία, όπου ένα φλεβικό σύστημα το οποίο έχει δημιουργηθεί ανώμαλα, θέτει σε επικοινωνία τις αρτηρίες με τις φλέβες, φαινόμενο περισσότερο σύνηθες στις γυναίκες. Η ρήξη αυτού του εγκεφαλικού αγγειώματος μοιάζει με αυτή του σακκοειδούς ανευρύσματος. Η εμφάνιση αφασίας μετά τη ρήξη τέτοιου είδους ανευρύσματος είναι ίδια με αυτή που συναντάμε και στη ρήξη σακκοειδούς ανευρύσματος και εξαρτάται από τον εντοπισμό, και αν αυτός περιλαμβάνει κάποια περιοχή της ζώνης του λόγου. Μια διαφορά μεταξύ των δύο αυτών ειδών ανευρυσμάτων, είναι ότι στο αρτηριο φλεβικό ανεύρυσμα η εμφάνιση της αφασίας είναι περισσότερο απότομη. Γενικότερα όσον αφορά τις αγγειακές βλάβες, η κλινική εικόνα είναι : Ολική βλάβη της αρτηρίας του Sylvius: Συνολική αφασία τύπου Broca. 21

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 1 Αφασίες 2 O φυσιολογικός λόγος, είναι μια σύνθετη διαντίδραση ανάμεσα σε συμβολικές αναπαραστάσεις, σε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED»

«ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED» «ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΪΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ WESTERN APHASIA BATTERY REVISED» ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Κος ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΙΤΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ (Α.Μ: 9561) ΑΝΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση

Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση Λαζάρου Ιουλιέττα 1, Τσολάκη Μάγδα 2,3 1Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ 2 3η Πανεπιστημιακή νευρολογική Κλινική «Γ.Ν. Παπανικολάου, Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ» 3 Ελληνική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές FOUNDERS CLUB Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές Το Πρόγραμμα Founders Club είναι το πληρέστερο πρόγραμμα ιδιωτικής εκπαίδευσης Λογοθεραπείας που υπάρχει.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA Γνωστικές λειτουργίες Γνωστική λειτουργία (cognition) είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δρα μέσα σε αυτόν. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas

Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas Άντρας 53 ετών Εκπαίδευση: 12 χρόνια Αστυνομικός Εναισθησία Περιθάλπουσα σύζυγος Παιδιά: 2

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 Δυσαριθμησία Αξιολόγηση Διάγνωση 2 Όροι και Ορισμοί των Μαθηματικών Διαταραχών Έχουν χρησιμοποιηθεί όροι

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού. Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή. Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος

Παρουσίαση Περιστατικού. Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή. Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος Παρουσίαση Περιστατικού Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος Δημογραφικά Στοιχεία Ηλικία:65 ετών Εκπαίδευση: 6 έτη Επάγγελμα: Μοντελίστ Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΑΦΑΣΙΑ Αυδίκου Κωνσταντίνα Ψυχολόγος Msc ΠΡΟΦΙΛ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Φύλο: γυναίκα Ηλικία: 77 ετών Εκπαίδευση: 2 έτη Επάγγελμα: οικιακά 1 ο σύμπτωμα αλλαγής: μπερδεύει

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος

Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος Φοιτητές: Καργάκου Παναγιώτα Κτενιαδάκη Ειρήνη Τάχας Ευάγγελος Εισηγητής: Κος Πέσχος Δημήτριος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Ευχαριστίες Πρωτίστως θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον εισηγητή της πτυχιακής μας εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία Διάλεξη #9 : Η γλώσσα και οι διαταραχές της Στέλλα Γιακουμάκη Τμήμα Ψυχολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση H νόσος Αλτσχάιμερ Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση Τι είναι η νόσος του Αλτσχάιμερ; Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι μια εκφυλιστική νόσος, η οποία αργά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές. 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος

Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές. 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος 1 ΒΔΗ (RHD) : Χαρακτηριστικά 1. Δεν έχει ενσυναίσθηση της καταστασης του 2. Δυσκολία ελέγχου αριστερής πλευράς 3. Δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Είναι μια χρόνια προοδευτικά εξελισσόμενη εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που επηρεάζει κυρίως την κίνηση. Τι προκαλεί την νόσο; Τι προκαλεί την νόσο; Για να γίνει η έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Δυσαρθρία ΟΜΙΛΙΑ Φλοιός Υποφλοιικοί σχηματισμοί (βασικά γάγγλια, νευρωνικά δίκτυα) Νεύρα, μύες Δυσαρθρία- βλάβες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Σπουδάστρια: Μακρή Δήμητρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Σπουδάστρια: Μακρή Δήμητρα ιj i ΐ /Ί>υν ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διερεύνηση των συχνότερων τύπων αφασίας σε ασθενείς με εγκεφαλικά επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος <<Ασκήσεις λόγου>> σε ηλικιωμένους με Ήπια Νοητική Διαταραχή

Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος <<Ασκήσεις λόγου>> σε ηλικιωμένους με Ήπια Νοητική Διαταραχή lysitsas.kon@gmail.com 9th Panhellenic Conference on Alzheimer's Disease and 1st Mediterranean on Neurodegenerative Diseases Επίδραση του θεραπευτικού προγράμματος σε ηλικιωμένους με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4

ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4 ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4 Σοφία Γ. Ερκοτίδου MSc Λογοθεραπεύτρια s.erkotidou@hotmail.com ΛΟΓΟΣ Ο λόγος είναι το κύριο χαρακτηριστικό και η δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Νευρολογικές διαταραχές

Νευρολογικές διαταραχές Νευρολογικές διαταραχές ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΛΟΒΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Το κύριο τμήμα του εγκεφάλου χωρίζεται από μία επιμήκη σχισμή σε δύο ημισφαίρια που το καθένα περιλαμβάνει πέντε διακριτούς

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση ανοιών στην κλινική πράξη παρουσίαση περιστατικών

Προσέγγιση ανοιών στην κλινική πράξη παρουσίαση περιστατικών Προσέγγιση ανοιών στην κλινική πράξη παρουσίαση περιστατικών Χαρισίου Κλεονίκη Ειδικευόμενη νευρολογίας Π.Γ.Ν.Ιωαννίνων Ποιες ψυχιατρικές διαταραχές μπορούμε να συναντήσουμε στην άνοια? ΟΛΕΣ! Όλα τα μείζονα

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ -ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σπουδάστρια: Αθηνά Κατσαντώνη (9923) Εποπτεύων καθηγητής: κ ος Πέσχος Δημήτριος. Τριμελής

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997):

Ορισμός. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997): Ορισμός Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997): «Η άνοια είναι ένα σύνδρομο που οφείλεται σε εγκεφαλική νόσο συνήθως εξελικτική ή χρόνια, στο οποίο διαπιστώνεται διαταραχή πολλών ανώτερων φλοιωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού

Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού Α εξάμηνο Διδάσκων : Α. Β. Καραπέτσας Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 1 ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ 2 Μία από τις πρώτες έρευνες που μελετούν και επιβεβαιώνουν ότι τα άτομα με μουσική

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

«Διάγνωση και Διαφορική Διάγνωση της Αναπτυξιακής Απραξίας της Ομιλίας» Διομήδης Ψωμόπουλος Λογοθεραπευτής- Ειδ. Παιδαγωγός Θεσσαλονίκη 10/12/16

«Διάγνωση και Διαφορική Διάγνωση της Αναπτυξιακής Απραξίας της Ομιλίας» Διομήδης Ψωμόπουλος Λογοθεραπευτής- Ειδ. Παιδαγωγός Θεσσαλονίκη 10/12/16 «Διάγνωση και Διαφορική Διάγνωση της Αναπτυξιακής Απραξίας της Ομιλίας» Διομήδης Ψωμόπουλος Λογοθεραπευτής- Ειδ. Παιδαγωγός Θεσσαλονίκη 10/12/16 «Διάγνωση και Διαφορική Διάγνωση της Αναπτυξιακής Απραξίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Βασικά γάγγλια Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Ιεραρχία κινητικού ελέγχου ΠΡΟΘΕΣΗ Αναμετάδοση της πληροφορίας Εξειδίκευση της θέσης και της κίνησης για να εκτελεστεί η πρόθεση δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ)

Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Λογοθεραπείας Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ) Συντάκτες: Γεωργαλλή Χριστίνα Καργάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Μαρία Σκώκου Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ DSM-IV: Ντελίριο, άνοια, αμνησιακές και άλλες γνωστικές και ψυχικές διαταραχές που οφείλονται σε σωματική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜIV ΜΗΛΙΩΝΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer Η Παγκόσμια Ημέρα Αlzheimer γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου. Σκοπόs: ευαισθητοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος:

Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος: Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος: Βλάβες του ακουστικού φλοιού Ετερόπλευρη βλάβη προκαλεί μικρή ακουστική έκπτωση (εμφανέστερη με σύντομα ή αλλοιωμένα ερεθίσματα ή σε θορυβώδες περιβάλλον)

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Ανοϊκά σύνδρομα. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος

Ανοϊκά σύνδρομα. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος Ανοϊκά σύνδρομα ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος Απώλεια μνήμης Συμπτώματα Διαταραχές λόγου Δυσπραξία Εξωπυραμιδική συνδρομή Κατάθλιψη Ψευδαισθήσεις Ταραχή Κινητική ανησυχία Βίαιη

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ «Η ψυχοκινητική καθυστέρηση ως σημαντικό κομμάτι πολλών διαταραχών. Μέθοδοι ψυχοκινητικής ανάπτυξης καθώς και υλικό (ασκήσεις) ως εναλλακτική μορφή επικουρικής αγωγής στη λογοθεραπεία». Γιαννάκη Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ Πρόσφατες εργασίες έχουν αποδείξει ότι στη μνήμη παρεμβαίνουν πολλές περιοχές του εγκεφάλου Παρ όλα αυτά, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι μνήμης και ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια

Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια ΗΠΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA 4 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΗΠΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια ioulalex27@yahoo.gr «ΤΩΡΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΞΕΧΝΑΩ ΠΟΛΥ» Είναι μια φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία)

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Τα νεογέννητα μωρά διαφέρουν από τους ενήλικες, ή ακόμα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Λογοθεραπεία. Φωνής Ομιλίας. Εξελικτική. Ο ρόλος του. λογοθεραπευτή, αξιολόγησης, του. αντιμετώπισης

Τι είναι η Λογοθεραπεία. Φωνής Ομιλίας. Εξελικτική. Ο ρόλος του. λογοθεραπευτή, αξιολόγησης, του. αντιμετώπισης ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Τι είναι η Λογοθεραπεία Λογοθεραπείαα είναι ο επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με τιςς διαταραχές: Λόγου (τη γενικότερη λεκτική επικοινωνία) Φωνής (το επίπεδο του λάρυγγα και των φωνητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ If the human brain were so simple that we could understand it, we would be so simple that we couldn t -Emerson

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας».

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Επιβλέπων καθηγητής:κ.χριστοδουλίδης Παύλος Επιμέλεια: Κατσάνου Αλεξάνδρα (Α.Μ:11074) Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ:

ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ: ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ: Γενικές Δυσκολίες Μάθησης Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες «Μαθησιακές δυσκολίες αφορούν σε μία ομάδα ανομοιογενών διαταραχών οι οποίες εκδηλώνονται με εγγενείς δυσκολίες σε πρόσκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 1 Υποφλοιώδεις αφασίες (θαλαμικές και ραβδωτοκαψικές). Η κλινική τους εικόνα μοιάζει με τις αφασίες Βroca

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΣΚΗΣΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΕΣΩ ΑΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΩΝ 1. Σκοπός της άσκησης Στην παρούσα άσκηση θα εξεταστεί η εξειδίκευση του αριστερού ημισφαιρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Μιχάλη Ευθαλία-Μαρίνα.

ΣΧΟΛΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Μιχάλη Ευθαλία-Μαρίνα. ΣΧΟΛΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μιχάλη Ευθαλία-Μαρίνα Παυλίδου Χρυσούλα Τίτλος πτυχιακής εργασίας: ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ-ΡΗΜΑΤΟΣ, ΧΡΟΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΑΦΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗΣΑΝ Α.Ε.Ε Η Κ.Ε

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΑΦΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗΣΑΝ Α.Ε.Ε Η Κ.Ε ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΑΦΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΣΤΗΣΑΝ Α.Ε.Ε Η Κ.Ε.Κ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ COMPREHENSIVE APHASIA TEST (CAT) ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΟΛΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες Η διάγνωση των διαταραχών λόγου πρέπει να γίνεται έγκαιρα, μόλις οι γονείς αντιληφθούν οτι κάτι ισως δεν πάει καλά και πρέπει να παρουσιάσουν το παιδί τους στον ειδικό. Ο ειδικός θα λάβει μέτρα για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας.

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Ανάργυρος Β.Καραπέτσας Χειμερινό εξάμηνο: 2013 2014 Εισαγωγή Σε αυτό το άρθρο υποστηρίζεται ότι οι νευροψυχολογικές μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Κωνσταντίνος Σπίγγος, Νευρολόγος

Γράφει: Κωνσταντίνος Σπίγγος, Νευρολόγος Γράφει: Κωνσταντίνος Σπίγγος, Νευρολόγος Ξεχνάτε όλο και ευκολότερα ονόματα προσώπων, αντικειμένων, εννοιών ή καθημερινές δουλειές; Ήσασταν ανέκαθεν έτσι ή είναι κάτι που σας συμβαίνει τελευταία και μάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών Στρογγυλό Τραπέζι Σωματική άσκηση και Άνοια. Από τη Γενική Ιατρική και την κοινότητα στο νοσοκομείο και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες: Παρέμβαση στην Ελλάδα του σήμερα 9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Μετωποκροταφική Άνοια Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Δομή της παρουσίασης: Α. Pick, Νόσος Pick, Σωμάτια Pick Το πρόβλημα της ταξινόμησης: - μετωποκροταφική άνοια - γνωσιακή σημασιολογική άνοια - προϊούσα

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΙΡΑΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ: κ. ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΣ Εγκεφαλικά ημισφαίρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 317160-3 Το παρόν τεύχος επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα της ΚΛΙΜΑΚΑ Σύνταξη Αρχειοθέτηση Αφρ. Στελούδη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η νοσος 1 Alzheimer σήμερα Αρχικά στάδια 2 της νόσου Οφέλη από την 3 έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ (Σ.Ε.Υ.Π.) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ BOSTON ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα