International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ: ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ Βαρβάρα Δημοπούλου δ.φ. Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Α Αθήνας ABSTRACT The aim of this paper is to provide evidence of the claim that idioms should be considered as a form of interaction between human perceptual and linguistic system. The evidence comes from Modern Greek and the semantic field of nature. The examples are grouped together on the basis of their meaning and form abstract systems of schemata or hierarchies in mental lexicon. In this aspect, idioms are seen as complex mechanisms, firstly with a conceptual character and then with a linguistic one, and dealt with as linguistic expression of subject cognitive schemata that shape a good deal of everyday notions. Λέξεις κλειδιά: ιδιωματισμοί, γνωστική θεμελίωση, εννοιακά πεδία, εννοιολογικές μεταφορές, εννοιολογικές μετωνυμίες, συστήματα, ιεραρχίες. 1. Εισαγωγή Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του άρθρου βρίσκονται οι κλειστοί συνδυασμοί λέξεων, δηλαδή οι λεξιλογικές ακολουθίες με λίγο πολύ δεσμευτικό χαρακτήρα ως προς τη συνεμφάνιση των μελών τους (στερεοτυπία), πολλές από τις οποίες (και οι πιο ενδιαφέρουσες) παρουσιάζουν και το επιπρόσθετο, διαβαθμισμένο γνώρισμα της σημασιακής απόκλισης από την κυριολεξία, χαρακτηρίζονται δηλαδή από ιδιωματικότητα. Το πλήθος και η ποικιλία τέτοιων εκφράσεων σε κάθε γλώσσα άρα και στην κοινή Νέα Ελληνική είναι δεδομένα, γι αυτό χρειάζεται εξ αρχής να διευκρινιστεί ότι η παρούσα ανάλυση αφορά μόνο σε φράσεις που προκύπτουν ως αποτελέσματα της δράσης των εννοιολογικών μηχανισμών της μεταφοράς και της μετωνυμίας. Ειδικότερα, τα δείγματα φράσεων που μελετώνται στο άρθρο προέρχονται από το corpus νεοελληνικών στερεοτύπων που συνέλεξε η γράφουσα κατά τα έτη με πηγές τα κυριότερα λεξικά της Κοινής Νεοελληνικής, το λεξικογραφικό αρχείο της Βιβλιοθήκης Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, μέρος του ημερήσιου και περιοδικού τύπου και, σποραδικά, προφορικές συζητήσεις, από τις οποίες κρατήθηκαν σημειώσεις. Βασικό κριτήριο για τη συγκέντρωση του υλικού στάθηκε αφενός η φραστική δομή και η παγίωση και αφετέρου το ζήτημα της πληρότητας στην κάλυψη προεπιλεγμένων εννοιών (π.χ. των στοιχείων της φύσεως). Το corpus, ωστόσο, σχεδιάστηκε κυρίως με βάση την εννοιολογική-γνωστική διάσταση των λημμάτων, το αν και κατά πόσο δηλαδή οι συγκεκριμένες δομές μπορούν να αναχθούν σε υποκείμενα εννοιολογικά μεταφορικά ή/και μετωνυμικά σχήματα που διευκολύνουν την πρόσληψη αφηρημένων εννοιών. Από σημασιολογική άποψη, οι φράσεις που εξετάζονται στο άρθρο, αλλά και όλα τα λήμματα του corpusυπάγονταιστην ευρύτατη κατηγορία της φύσης. Επειδή όμως η φύση μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει πάμπολλα και ετερόκλητα στοιχεία, και με δεδομένη την αμφίδρομη σχέση μεταξύ των σημασιολογικών πεδίων και της εξωγλωσσικής πραγματικότητας (Μότσιου 1994:175), το αχανές πεδίο της φύσεως προτείνεται να διαιρεθεί εσωτερικά σε επιμέρους σημασιολογικά - εννοιακά πεδία (π.χ. τα στοιχεία της φύσεως: φως, σκοτάδι, νερό, αέρας, γη κ.λπ., τα φυσικά φαινόμενα και μεγέθη: βρασμός, ψύξη, θερμότητα, ψυχρότητα κ.λπ., τα φυσικά σώματα: μέταλλα κ.ά.), καθένα από τα οποία αξιοποιείται από την νεοελληνική γλωσσική κοινότητα ως πηγή για τον σχηματισμό μη κυριολεκτικών σχημάτων της σκέψης και των αντιστοίχων φράσεων. Με βάση τα επιμέρους εννοιακά πεδία κατηγοριοποιήθηκαν και ταξινομήθηκαν τα λήμματα στο corpus και από το υλικό που το καθένα περιλαμβάνει αντλήθηκαν - επιλεκτικά - συγκεκριμένες φράσεις για να καλύψουν τις ανάγκες των In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ] επιχειρημάτων του παρόντος άρθρου 1. Συγκεκριμένα, τα εννοιακά πεδία της φωτιάς, της γης και του νερού (φυσικά στοιχεία), του αστεριού (φυσικό σώμα) και του λαδιού (φυσικό προϊόν) χρησιμοποιούνται στα επόμενα ως πηγές για να αποδώσουν τις αφηρημένες έννοιες της συναισθηματικής έντασης, του ζωτικού χώρου και της ισχύος, της διαχείρισης πόρων, της αξιολόγησης και της καταβολής προσπάθειας αντιστοίχως, ενώ το εννοιακό πεδίο του φωτός παρουσιάζεται σε όλο το παραγωγικό του εύρος. 2. Το θεωρητικό υπόβαθρο γενικά Οι ιδιωματισμοί αντιμετωπίζονται παραδοσιακά από τη θεωρία της γλώσσας ως εκτεταμένες λεξικοποιημένες δομές, με σημασία που δεν προκύπτει αθροιστικά από τις σημασίες των επιμέρους συστατικών τους (Fernando 1978:317, 1996:7-8, Swinney & Cutler 1973:4, Davies 1982:70, Strässler 1982:79, Cooper 1986:180, για την ελληνική φρασεολογία Αναστασιάδη Συμεωνίδη (1986), Αναστασιάδη-Συμεωνίδη και Ευθυμίου (2006), Θώμου (2011), Γαβριηλίδου (2001, 2008, 2009), Μουστάκη (1992) και Fotopoulou (1993). Με άλλα λόγια θεωρούνται κάτι σαν «μεγάλες λέξεις», αυτόνομες και ανεξάρτητες η μία από την άλλη και με περιεχόμενο εν πολλοίς καθιερωμένο και συμβατικό (Palmer :79, Carter 1987:58, Cruse :37), έτσι ώστε να μπορούν να ανακληθούν ανά πάσα στιγμή από το νοητικό λεξικό ως απλά λεξήματα, για να καλύψουν τις ανάγκες της επικοινωνιακής περίστασης Στην πραγματικότητα, ακόμη και η πιο βιαστική ματιά σε σώματα κειμένων ή σε συλλογές εκφράσεων, όπως το corpusπου προαναφέρθηκε, υποδεικνύει ότι οι ιδιωματισμοί ομαδοποιούνται, ιεραρχούνται και οργανώνονται γύρω από κεντρικούς πόλους, και μάλιστα όχι τυχαία, αλλά με βάση το κριτήριο της σημασίας. Και επειδή πρόκειται για σημασία συχνά μη κυριολεκτική, η ανάλυση των φράσεων προτείνεται να ενταχθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της συζήτησης για τους δύο βασικούς, εννοιολογικούς και γλωσσικούς μηχανισμούς παραγωγής μη κυριολεκτικών σημασιών, τη μεταφορά και τη μετωνυμία, και, φυσικά, στην έρευνα για τη μεταξύ τους διαπλοκή και τον σχηματισμό ευρύτερων συστημάτων και ιεραρχιών. Επίσης, η αναφορά στο εννοιολογικό επίπεδο σχηματισμού των φράσεων, το οποίο προηγείται του γλωσσικού, υποδεικνύει ότι ο προβληματισμός για τη φύση και τη λειτουργία των ιδιωματικών δομών λαμβάνει γνωστική κατεύθυνση. 3. Ως προς το σχήμα της μεταφοράς Από γνωστική άποψη, οι ιδιωματισμοί αντιμετωπίζονται ως γλωσσική απόδοση των υποκείμενων εννοιολογικών μεταφορικών σχημάτων (conceptual metaphor) (Lakoff & Johnson 1980:21), δηλαδή των μηχανισμών κατανόησης αφηρημένων εννοιών με τους όρους της καθημερινής εμπειρίας. Υπό την έννοια αυτή, υποστηρίζεται ότι οι εκφράσεις αντικατοπτρίζουν στην επιφανειακή δομή της γλώσσας κάθε τέτοιο σχήμα, δηλαδή ένα συγκεκριμένο σύστημα δι-εννοιολογικών αντιστοιχίσεων (cross domain mapping) ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το αφηρημένο. Με τις αντιστοιχίσεις αυτές δύο κατά βάση διαφορετικές μεταξύ τους έννοιες(η συγκεκριμένη και η αφηρημένη) προσεγγίζουν η μία την άλλη προς όφελος της κατανόησης (Lakoff :203, Gibbs 1994:248-9, Kövecses 2002:4, Niemeier 2003:196, Deignan 2005:14, Βελούδης 2005:182). Για παράδειγμα, το φυσικό στοιχείο της φωτιάς και η διαδικασία της καύσης μπορούν να συγκροτήσουν ένα εννοιακό πεδίο πηγή για εκφράσεις, όπως οι ακόλουθες: (1) Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΙΑ α) (κάτι) με καίει β) καίγεται η καρδιά μου γ) ανάβω φωτιές (σε κάποιον) δ) παίρνω φωτιά (με το πρώτο) ε) (είμαι / γίνομαι) πυρ και μανία κ.ά. 1 Το σύνολο του corpus περιλαμβάνει ενενήντα (90) επιμέρους σημασιολογικά εννοιακά πεδία και περίπου 3000 λήμματα. Παραμένει αδημοσίευτο, αλλά βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη Γλωσσολογίας του Ε.Κ.Π.Α. [ 774 ]

5 [ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ] Στις δομές αυτές ένα σαφές και συγκεκριμένο στοιχείο του φυσικού κόσμου (φωτιά, καύση) συνδέεται εννοιολογικά με το ασαφές και μη μετρήσιμο μέγεθος της έντασης των ανθρώπινων συναισθημάτων, πράγμα που προσδίδει εννοιολογική προσβασιμότητα στο ασαφές, δηλαδή διευκολύνει την πρόσληψη και κατανόησή του. Πρόκειται, στην ουσία, για έναν τρόπο εννοιολογικής υπαγωγής των στοιχείων της φυσικής εμπειρίας, όπως αυτή γίνεται αισθητή διά του σώματος, στις ανάγκες έκφρασης της αφηρημένης σκέψης (Holme 2003:391, Βελούδης 2005:178), ειδικότερα σε σχέση με την περίπλοκη φύση και γλώσσα των ανθρώπινων συναισθημάτων (Kövecses 1990, Kövecses 2000, Gavriilidou 2002, Γαβριηλίδου 2002). Και επειδή η υπαγωγή εδώ γίνεται με όρους μεταφορικούς, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι φράσεις (1) εντάσσονται στο εννοιολογικό μεταφορικό σχήμα Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΙΑ 2 που αποτελεί τη βάση τους και δικαιολογεί την παρουσία και τη χρήση τους στον λόγο. Παράλληλα, η καθεμία από τις φράσεις αντιστοιχεί σημασιολογικά σε ένα ιδιαίτερο είδος συναισθηματικής έντασης, στο εσωτερικό του ίδιου εννοιολογικού πλαισίου, δηλαδή καμία δεν είναι ισοδύναμη με την άλλη και καμία δεν μπορεί να υποκατασταθεί από άλλη ή από κάποιο κυριολεκτικό ισοδύναμο, χωρίς (μερική έστω) διατάραξη της σημασιολογικής ισορροπίας. Επιπλέον, εφόσον η κοινή εμπειρία αποτελεί τη βάση της εννοιολογικής δομής και η εννοιολογική τη βάση της γλωσσικής, οι μεταφορικές έννοιες που βασίζονται στην εμπειρία και ενσωματώνονται στους ιδιωματισμούς (Kövecses 2002:177, Steen & Gavins 2003:9) έχουν τη δύναμη όχι μόνο να περιγράφουν, αλλά και να διαμορφώνουν εν μέρει την εξωγλωσσική πραγματικότητα, όπως ο άνθρωπος την αντιλαμβάνεται (Lakoff & Johnson 1980:144, 1999:63). Επ αυτού, ένα απτό παράδειγμα από το εννοιακό πεδίο του φυσικού σώματος του αστεριού μπορεί να θεωρηθεί το σύμπλεγμα των στοιχείων της καθημερινότητας (ξενοδοχείων, εστιατορίων, ποτών κ.ά.) που αξιολογούνται με το σύμβολο και το γλωσσικό σημείο του αστεριού (π.χ. ξενοδοχείο πέντε αστέρων), εφόσον στη Νέα Ελληνική λειτουργεί το εννοιολογικό μεταφορικό σχήμα ταύτισης του αστεριού με τις έννοιες του πολύτιμου, του αξιόλογου κ.λπ.. Σημειωτέον δε ότι το συγκεκριμένο σχήμα αποτελεί μία έκφανση της ευρύτερης, προσανατολιστικού χαρακτήρα εννοιολογικής μεταφοράς ΤΟ ΚΑΛΟ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ (ΑΠΟ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ) που υλοποιείται και σε άλλα εννοιακά πεδία (π.χ. του ουρανού, σε φράσεις όπως βρίσκομαι στον έβδομο ουρανό, πετάω στα σύννεφα κ.ά.) (Δημοπούλου 2010:294). Από την άλλη μεριά, η λίγο πολύ παγιωμένη και σταθερή μορφή του συνόλου των συναφών φράσεων όχι μόνο αποκαλύπτει, στο επίπεδο της σκέψης, έναν γενικό τρόπο διαμόρφωσης των καθημερινών εννοιών, αλλά και συγκροτεί, στο επίπεδο της γλώσσας, μια παρακαταθήκη σταθερών μεταφορικών σημασιών, κοινή και διαθέσιμη σε όλα τα μέλη της γλωσσικής κοινότητας. Όλα αυτά, πάντως, δεν σημαίνουν ότι οι χρήστες της γλώσσας, κάθε φορά που προσλαμβάνουν ή αναπαράγουν μία έκφραση, ανακαλούν στον νου τους το σχήμα ή τα σχήματα. Απλώς τα σχήματα είναι εκεί και λειτουργούν ασυνείδητα, φέρνοντας τον ομιλητή σε θέση να διατρέχει με άνεση τις απαιτητικές έννοιες που αποδίδουν (Gibbs 1994:306-7). Στο σημείο τούτο υπεισέρχεται και η έννοια του πολιτισμικού πλαισίου λειτουργίας των μεταφορικών ιδιωματισμών που μπορεί να θεωρηθεί ως ένας επιπρόσθετος παράγοντας διαμόρφωσης της σημασίας και προσδιορισμού της χρήσης τους: Εφόσον οι αφηρημένες έννοιες κατανοούνται (εν μέρει) με βάση συγκεκριμένους τομείς της φυσικής εμπειρίας, είναι εύλογο πως η κάθε πολιτισμικά προσδιορισμένη οργάνωση της εμπειρίας αυτής και η διαμόρφωση σχετικών αντιλήψεων επηρεάζει τον σχηματισμό τους. Με άλλα λόγια, τα συμβατικά μεταφορικά σχήματα, που παράγουν τους ιδιωματισμούς, περικλείουν και τα συμβατικά σχήματα σκέψης της γλωσσικής κοινότητας, στην οποία κυκλοφορούν οι ιδιωματισμοί (Lakoff & Johnson 1980:22, Kövecses 1999:67, :284, Radden 2003:102). Λόγου χάρη, στο μεταφορικό σχήμα της Ελληνικής που συνδέει την καταβολή οποιασδήποτε προσπάθειας(σωματικής, ψυχολογικής κ.λπ.) με την έκθλιψη του ελαιοκάρπου και την εξαγωγή του λαδιού, περιλαμβάνονται φράσεις, όπως οι (2): (2) Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ / Ο ΚΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΞΑΓΩΓΗ ΛΑΔΙΟΥ α) βγάζω το λάδι (κάποιου) β) μου βγαίνει το λάδι κ.ά. 2 Αποδίδεται με κεφαλαία στοιχεία μικρού μεγέθους, όπως έχει καθιερωθεί. [ 775 ]

6 [ ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ] Στα δείγματα αυτά, οι επιμέρους μεταφορικές συνεπαγωγές (metaphorical entailments) 3, δηλ. οι αυτόματες διαδικασίες μεταβίβασης γνωστικών λεπτομερειών που προέρχονται από τα βαθύτερα εικονιστικά περιγράμματα (image schemata) και διαμορφώνουν τις φράσεις(kövecses 2002:94), είναι εμπλουτισμένες με στοιχεία από το νεοελληνικό πολιτισμικό σύμπαν, εφόσον οι φυσικοί ομιλητές της γλώσσας, ιδίως στα πλαίσια της παλαιότερης αγροτικής κοινωνίας, έχουν ακούσει, δει, βιώσει κ.λπ. κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία παραγωγής του λαδιού και με βάση αυτές επινόησαν τις φράσεις. Στη συνέχεια μπορούν και να χρησιμοποιήσουν το γνωστικό αυτό υλικό, αν επικρατήσει η σχετική γλωσσο-πολιτισμική επιλογή, για να εμπλουτίσουν το σχήμα, ή, αντίθετα, να το παραμερίσουν τελείως και οι φράσεις να μην πολλαπλασιαστούν ή / και να περιπέσουν σε αχρηστία. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο πολιτισμικός παράγοντας, μαζί με την εννοιολογική κοινωνική διάσταση και τη φραστική παγίωση, μεγιστοποιούν το γνωστικό όφελος των μεταφορικών ιδιωματισμών (Radman 1997:113, Crisp 2003:101). 4. Ως προς το σχήμα της μετωνυμίας Στο επίπεδο της γλωσσικής πλήρωσης, η εμφάνιση ιδιωματικών εκφράσεων μετωνυμικού χαρακτήρα υποδεικνύει την ύπαρξη εννοιολογικών μετωνυμικών σχημάτων, δηλαδή φυσικών συστημάτων συνεπαγωγών, τα οποία λειτουργούν στο εσωτερικό του ίδιου εννοιακού πεδίου (Radden & Kövecses 1999:17, Kövecses 2002:145, Barcelona 2003a:13, Barcelona 2003b:32-33), εξομαλύνοντας εννοιολογικά, με άλλα λόγια διευκολύνοντας την κατανόηση των δεδομένων που προσλαμβάνει ο ανθρώπινος νους. Η διευκόλυνση επιτυγχάνεται με την αναγωγή ενός μέλους του εννοιακού πεδίου στη θέση του πρωτοτύπου που μπορεί να υποκαταστήσει εννοιολογικά ολόκληρη την κατηγορία (Radden & Kövecses 1999:18).Σχετικό είναι το παράδειγμα από το εννοιακό πεδίο του φυσικού στοιχείου του νερού: (3) ΤΟ ΝΕΡΟ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΑΙΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΥΤΟΥ α) ανοίγω / κλείνω το νερό β) το νερό τρέχει / σταματάει / κόβεται γ) ρίχνει νερό (= βρέχει) δ) πληρώνω το νερό (= το λογαριασμό) κ.ά. Το σχήμα αυτό λειτουργεί κατ αρχάς συσχετιστικά, εφόσον συνάπτει την κεντρική έννοια του νερού με τις επιμέρους έννοιες που σχετίζονται με αυτό (παροχή, διαχείριση), αλλά ταυτόχρονα και αιτιολογικά, αφού η συνολική επιλογή των λέξεων σε κάθε φράση υπηρετεί άριστα την κατανόηση, χωρίς ανάγκη προσφυγής στις επιμέρους έννοιες για λόγους ακριβολογίας. Παράλληλα, επειδή οι συγκεκριμένες δομές είναι βαθιά θεμελιωμένες στην εμπειρία και υφίστανται τη δοκιμασία της συχνής χρήσης και τριβής στη νεοελληνική γλωσσική κοινότητα, έχουν εν μέρει αποχρωματιστεί ως προς τον στερεοτυπικό (figurative) και μη κυριολεκτικό χαρακτήρα τους και εκλαμβάνονται πρόχειρα ως κυριολεκτικές, χωρίς αυτό να μειώνει τη μετωνυμική θεμελίωση του σχηματισμού τους. Σε τελική ανάλυση, ακριβώς λόγω της πολιτισμικής καταξίωσης και της παγίωσης στη μορφή και τη σημασία τους, οι εκφράσεις αυτές, αλλά και όλοι οι νεοελληνικοί μετωνυμικοί ιδιωματισμοί, αποκαλύπτουν χρήσιμα στοιχεία για τον τρόπο σχηματισμού και κυκλοφορίας των εννοιών και άρα διαθέτουν υψηλή γνωστική λειτουργικότητα (Barcelona 2003a:14). 5. Ως προς τη διαπλοκή των δύο σχημάτων Στον καθημερινό λόγο εμφανίζονται ιδιωματισμοί που πραγματώνουν χαρακτηριστικά και των δύο μηχανισμών (μεταφοράς και μετωνυμίας), είτε κατ ακολουθία είτε συνδυαστικά και σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά. Αυτό υποδεικνύει τον σύνθετο χαρακτήρα του ανθρώπινου αντιληπτικού συστήματος και τις δομικά περίπλοκες σχέσεις αλληλεξάρτησης και επικάλυψης, οι οποίες αναπτύσσονται στο πλαίσιό του για τον εννοιολογικό σχηματισμό και τη γλωσσική αποτύπωση πιο 3 Ο όρος απαντά και στον Βελούδη (2005:190). [ 776 ]

7 [ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ] απαιτητικών εννοιών (Goossens 1995a:161, Barcelona 2003a:9, 2003c:232, Dirven 2003b:88). Στην πράξη έχουν γίνει απόπειρες κατηγοριοποίησης των σύνθετων εκφράσεων, με αναγωγή στα αντίστοιχα σχήματα (Barcelona 2003a:9-12, Goossens 1995a: , 1995b: , 2003: ), η γλωσσική πραγματικότητα ωστόσο υπερβαίνει κάθε τυπολογία, με εξαίρεση την κυρίαρχη τάση της ενσωμάτωσης της απλούστερης διαδικασίας (της μετωνυμίας) μέσα στην πολυπλοκότερη (τη μεταφορά). Η τάση αυτή υλοποιείται συνήθως με τη συγκρότηση σύνθετων σχημάτων, στα οποία η μεταφορική αναλογία εδράζεται πάνω σε μετωνυμική γειτνίαση, και στη γενετική παραγωγή ανάλογων φράσεων. Έστω το ακόλουθο παράδειγμα από το εννοιακό πεδίο της γης στη Νέα Ελληνική: (4) Ο ΖΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ / Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΗ (ΕΔΑΦΟΣ / ΤΟΠΟΣ) α) κερδίζω έδαφος (= προχωρώ: ο στρατός ~ // αποκτώ πλεονέκτημα: η άποψη ~) β) χάνω έδαφος (= υποχωρώ: ο στρατός ~ // χάνω το πλεονέκτημα: η άποψη ~) γ) κάνω τόπο (= αφήνω ελεύθερο χώρο: Κάνε τόπο να περάσω! // αφήνω ελευθερία κινήσεων: Κάντε τόπο στα νιάτα!) δ) πιάνω τόπο (= έχω αποτέλεσμα: Φρόντισε οι ενέργειες σου να πιάνουν τόπο!) ε) αφήνω στον τόπο (= σκοτώνω ακαριαία: Με ένα χτύπημα τον άφησε στον τόπο.) Οι φράσεις (4) αποτελούν κατ αρχάς τυπικούς μεταφορικούς ιδιωματισμούς και μπορούν να αναχθούν όλες στο εννοιολογικό μεταφορικό σχήμα Ο ΖΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ / Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΗ (ΕΔΑΦΟΣ / ΤΟΠΟΣ), εφόσον σε αυτές η συγκεκριμένη σημασία (τόπος, έδαφος) χρησιμοποιείται ως αφετηρία για να γίνει αντιληπτή και να εκφραστεί η αφηρημένη έννοια στόχος (έκφραση ισχύος, αποτελεσματικότητα). Ωστόσο, η μακρινή και εν πολλοίς αυθαίρετη αυτή μεταφορική μεταβίβαση βρίσκει γνωστική αιτιολογία, αν θεωρηθεί ότι βασίζεται στη θεμελιωμένη στην εμπειρία εννοιολογική μετωνυμία Η ΓΗ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ / ΤΟΥ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΧΩΡΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Παράλληλα, εσωτερικά του σχήματος οι φράσεις διαφοροποιούνται δομικά και εννοιολογικά, όπως μπορεί να γίνει αντιληπτό και από την απόδοση της σημασίας και τα παραδείγματα χρήσης που δίνονται επί τούτου σε παρένθεση. Συγκεκριμένα, οι (4) (α), (β) και (γ) είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν αφενός μετωνυμικά, αν το περικείμενο επιβάλλει την υπερίσχυση της σχέσης γειτνίασης ανάμεσα στη διαχείριση του εδάφους και στην αντίστοιχη κίνηση (προώθηση, υποχώρηση και παραμερισμός) και αφετέρου μεταφορικά, αν βάσει περικειμένου κυριαρχήσει η μεταφορική ομοιότητα ανάμεσα στη διαχείριση εδάφους και στην απόκτηση ή απώλεια πλεονεκτήματος, ενώ οι (4) (δ) και (ε) λειτουργούν κατά βάση μεταφορικά. Επομένως, ορισμένοι ιδιωματισμοί μπορούν να κινηθούν σε δύο επίπεδα (μετωνυμικό μεταφορικό), τα οποία εναλλάσσονται ελεύθερα στον λόγο, χωρίς οι χρήστες της γλώσσας να συνειδητοποιούν τη διαφορά τους. Πρόκειται στην ουσία για τη γλωσσική αποτύπωση της ύπαρξης ενός εννοιολογικού συνεχούς από τη μετωνυμία προς τη μεταφορά ή, ορθότερα, ενός συνεχούς από την κυριολεξία προς την ποιητική ή / και συμβολική χρήση της γλώσσας, βασικά ενδιάμεσα στάδια του οποίου αποτελούν η μετωνυμία και η μεταφορά (Radden 2003:93, Niemeier 2003:198, Deignan 2005:62-5). Στον φωνούμενο λόγο το συνεχές αποτυπώνεται με τη δημιουργία αναλόγων εκφράσεων, μερικές από τις οποίες παγιώνονται δομικά και σημασιολογικά και απαρτίζουν τους ιδιωματισμούς, γίνονται δε αντιληπτές και αυτές υπό μορφή συνεχούς ως προς την απόκλιση της σημασίας τους από την κυριολεξία (Cacciari 1993:31-2) και ως προς την κατανόηση και ερμηνεία τους (Cacciari & Tabossi 1988:680). 6. Ως προς τον σχηματισμό συστημάτων και ιεραρχιών Η εστίαση στη γνωστική λειτουργικότητα του μεταφορικού και του μετωνυμικού μηχανισμού, όπως αποκαλύπτεται από την παρουσία των ιδιωματισμών στον λόγο, μπορεί να οδηγήσει σε όλο και περισσότερες γενικεύσεις και αφαιρέσεις και στην υπόθεση ότι συγκροτούνται ολόκληρες ιεραρχίες και συστήματα ιεραρχιών μεταφορικών και μετωνυμικών σχημάτων, βάσει των οποίων οργανώνεται και χρησιμοποιείται μέρος του λεξιλογίου (Lakoff :222, Lakoff & Jonhson 1999:63-64, Feyaerts 2003:68-9).Σύμφωνα με τη συλλογιστική αυτή, οι ιδιωματισμοί μπορούν να αποκαλύψουν την [ 777 ]

8 [ ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ] εσωτερική δομή του διαμορφούμενου συστήματος, αφού με την πάγια και συμβατική μορφή τους αντικατοπτρίζουν τους κόμβους κατασκευής του. Ειδικά για τη Νέα Ελληνική, αν θεωρηθεί ότι οι έννοιες που σχετίζονται με τη φύση συγκροτούν ένα αχανές πεδίο, τέτοιες ιεραρχίες σχημάτων συγκροτούνται γύρω από κεντρικά λεξήματα σημασίες του πεδίου (π.χ. η γη, το φως, το νερό, ο αέρας, τα διάφορα φυτά κ.λπ.), τα οποία διαμορφώνουν τα εννοιακά πεδία πηγή (source fields),δηλαδή λειτουργούν ως εμπειρική βάση για τη μη κυριολεκτική σύλληψη αφηρημένων εννοιών και τη γλωσσική απόδοση των εννοιών αυτών μέσω των ιδιωματισμών (target fields). Για παράδειγμα, από τη φυσική εμπειρία της βίωσης του φωτός πηγάζει ένα ολόκληρο σύστημα μη κυριολεκτικών σχημάτων φορέων σημασιών και αναλόγων εκφράσεων, το οποίο οργανώνεται ως ακολούθως: Κατ αρχάς, εκτός από τις ολιγάριθμες κυριολεκτικές στερεοτυπικές εκφράσεις, επιστημονικού και πολιτισμικού χαρακτήρα (π.χ. το έτος φωτός, η πόλη του φωτός), συγκροτούνται δύο θεμελιώδη μετωνυμικά σχήματα: ΤΟ ΦΩΣ ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ (ΠΑΡΟΧΗ ΦΩΤΟΣ ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ) και ΤΟ ΦΩΣ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ. Το πρώτο από αυτά αντικατοπτρίζει τη βασική μετωνυμική σύνδεση ανάμεσα σε στενότερες και ευρύτερες οντότητες εντός του ιδίου εννοιακού πεδίου και υλοποιείται γλωσσικά μέσω τυπικών μετωνυμικών ιδιωματισμών υψηλής συχνότητας (π.χ. ανοίγω / κλείνω το φως) ή συνδυασμών μετωνυμίας και μεταφοράς (τα φώτα της ράμπας). Το δεύτερο βασίζεται στην εξίσου θεμελιακή σχέση γειτνίασης ανάμεσα στο ερέθισμα (φως) και την αίσθηση (όραση) και πραγματώνεται με ανάλογα συχνές και οικείες εκφράσεις (π.χ. χάνω / βρίσκω το φως μου), ταυτόχρονα όμως εμπλέκεται και με τον μεταφορικό σχηματισμό Η ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ / Η ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ, παράγοντας ανάλογες εκφράσεις (π.χ. Υπό το φως των καινούργιων στοιχείων, η υπόθεση περιπλέκεται) και συγκροτώντας ένα σύνθετο μετωνυμικό μεταφορικό σχήμα. Το σχήμα αυτό διαθέτει υψηλή γνωστική αξία διότι αποτελεί τη βάση, από την οποία εξακτινώνονται τα συστήματα σχημάτων που συνδέουν το φως και την όραση με τη σκέψη και το συναίσθημα. Συγκεκριμένα, από την κυριολεκτική πηγή του φωτός πηγάζει ένα σύστημα μεταφορικών ταυτίσεων, με το οποίο συλλαμβάνονται εννοιολογικά και αποδίδονται γλωσσικά διάφορα επίπεδα αντίληψης και αφηρημένης σκέψης: Η ΣΑΦΗΝΕΙΑ / Η ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ, Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣΕΙΝΑΙ ΦΩΣ, Η ΓΝΩΣΗ / Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ και Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ. Τα σχήματα αυτά κλιμακώνονται από το απλούστερο στο (σημασιολογικά) συνθετότερο και από το λιγότερο προς το περισσότερο αφηρημένο, αναγόμενα όλα στο προηγούμενο σύνθετο, μετωνυμικό μεταφορικό σχήμα, και πραγματώνονται γλωσσικά με ιδιωματισμούς οικείους και σημασιολογικά παραγωγικούς (π.χ. (κάτι είναι) φως φανάρι, φέρνω στο φως, (δίνω) τα φώτα μου, να σε φωτίσει ο Θεός!, μας φώτισες!), με μεταφορικό κυρίως χαρακτήρα και διακύμανση ως προς την παγίωση της μορφής (π.χ. βγαίνω στο φως, μου φεξε, φέξε μου και γλίστρησα!). Από την άλλη μεριά, από τη βασική ταύτιση του φωτός και της όρασης με την οπτική γωνία και την εντύπωση εξαρτάται και μία δεύτερη, επίσης κλιμακούμενη ομάδα μεταφορικών σημασιών, η οποία οργανώνεται γύρω από τα σχήματα: Η ΑΡΧΗ / Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ, Η ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ και ΤΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ / ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ (ΛΑΜΨΗ). Ως προς το πρώτο, αξίζει να σημειωθεί η διαπλοκή της κυριολεκτικής πηγής με το φυσικό φαινόμενο της ημέρας στη μεταφορική αντιστοίχιση του πρωινού φωτός με την αρχή της ανθρώπινης ζωής (π.χ. βλέπω το φως (της μέρας), το λυκαυγές της ζωής), αλλά και η παρεμβολή του πολιτισμικού στοιχείου στις σχηματιζόμενες φράσεις (π.χ. στον μεταφορικό ιδιωματισμό: δίνω (σε κάποιον) το πράσινο φως). αντίθετα, στο δεύτερο και το τρίτο υπεισέρχεται και ο παράγοντας της συναισθηματικής συμμετοχής αυτού που μεταχειρίζεται την έκφραση, με συνέπεια τον ανάλογο «χρωματισμό» της σημασίας. Τούτο γίνεται ιδιαίτερα φανερό σε δομές, όπως λ.χ. φως στο βάθος του τούνελ ή λάμπω διά της απουσίας μου, οι οποίες μπορούν να προσλάβουν δραματικό, ειρωνικό, σαρκαστικό κ.λπ. τόνο ανάλογα με την περίσταση. Τέλος, παρατηρείται και το περιορισμένα παραγωγικό μεταφορικό σχήμα ΤΟ ΤΕΛΟΣ / Η ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ / Η ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ, το οποίο συγκροτείται εκτός των βασικών συστημάτων και πραγματώνεται γλωσσικά με οικείες εκφράσεις (π.χ. αλλάζω τα φώτα (σε κάποιον)). Το διαμορφούμενο σύνολο μπορεί να παρασταθεί και σχηματικά ως εξής: [ 778 ]

9 [ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ] ΦΩΣ κυριολεκτικά στερεότυπα το έτος φωτός, η πόλη του φωτός κ.λπ. ΤΟ ΤΕΛΟΣ / Η ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ / Η ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ αλλάζω τα φώτα (σε κάποιον) φέγγω από την πείνα / την αρρώστια ΤΟ ΦΩΣ ΑΝΤΙ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ (ΠΑΡΟΧΗ ΑΠΟ ΣΥΣΚΕΥΗ) ανοίγω / κλείνω το φως ανάβω / σβήνω το φως τα φώτα της ράμπας ΤΟ ΦΩΣ ΑΝΤΙ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ χάνω / βρίσκω το φως μου έχω το φως μου + Η ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ / Η ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ Υπό το φως των καινούργιων στοιχείων, η υπόθεση περιπλέκεται. Η ΣΑΦΗΝΕΙΑ / Η ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ (κάτι είναι) φως φανάρι ηλίου φαεινότερον Η ΑΡΧΗ / Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ βλέπω το φως (της μέρας) δίνω το πράσινο φως Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ φέρνω / βγάζω στο φως έρχομαι / βγαίνω στο φως Η ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗ- ΜΑΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ ρίχνω φως βλέπω φως δεν φαίνεται φως Η ΓΝΩΣΗ / Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ φαεινή ιδέα μου φεξε φέξε μου και γλίστρησα ΤΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ / ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ λάμπω διά της απουσίας μου η αλήθεια θα λάμψει (υποδοχή) μετά φανών και λαμπάδων Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ να σε φωτίσει ο Θεός! μας φώτισες (δώσε μας) τα φώτα σου 7. Συμπεράσματα Τα παραπάνω υποδεικνύουν ότι οι ιδιωματικές σημασίες στο σημασιολογικό πεδίο της φύσεως στη Νέα Ελληνική δεν παράγονται αυθαίρετα ούτε καταγράφονται στο νοητικό λεξικό ανεξάρτητα, αλλά εμφανίζονται πλήρως αιτιολογημένες με βάση τα υποκείμενα σχήματα, ιεραρχίες και συστήματα και σημασιολογικά δομημένες έτσι ώστε να καλύπτουν ευρύ φάσμα των μεταφορικών ή / και μετωνυμικών αντιστοιχίσεων στο εσωτερικό των σχημάτων. Επομένως, οι αντίστοιχες παγιωμένες εκφράσεις αποτελούν περίπλοκους μηχανισμούς, με χαρακτήρα πρώτα εννοιολογικό και μετά γλωσσικό, και μπορούν να θεωρηθούν ως ένα χαρακτηριστικό δείγμα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα [ 779 ]

10 [ ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ] στο γνωστικό και το γλωσσικό σύστημα του ανθρώπου, δηλαδή ανάμεσα στον σχηματισμό ορισμένων (καθημερινών) εννοιών και τη γλωσσική τους απόδοση 4. Παράλληλα, από λειτουργική άποψη, οι ιδιωματικές εκφράσεις της φύσεως δεν συνιστούν αδρανή στοιχεία της γλώσσας, αλλά γνωστικά απαραίτητες μεταφορικές ή / και μετωνυμικές μονάδες που εξαρτώνται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και από κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες. Έτσι, άλλωστε, εξηγείται και η γενική δυσκολία κυριολεκτικής παράφρασης ή εύρεσης κυριολεκτικού αντιστοίχου για την καθεμία από αυτές. Επίσης, ως παγιωμένες και συμβατικές δομές, οι νεοελληνικοί ιδιωματισμοί της φύσης μπορούν να θεωρηθούν ως σημαντικός παράγοντας προώθησης τόσο της απαραίτητης για την επικοινωνία συνεκτικότητας των νοημάτων όσο και της σημασιολογικής διαφοροποίησης, δηλαδή του εμπλουτισμού και της ανανέωσης του λεξιλογίου (Fernando 1996:215, Αναστασιάδη Συμεωνίδη & Ευθυμίου 2006:18). Επιπλέον, η πολιτισμική διάσταση της σημασίας τους καθιστά τις εκφράσεις αυτές παράγοντα κοινωνικής συνοχής (Levorato 1993:126), στο μέτρο που αποτελούν συνδετικό κρίκο μεταξύ των μελών της νεοελληνικής γλωσσικής κοινότητας, αλλά και σημείο διαφοροποίησης από τα μέλη άλλων κοινοτήτων. Γενικότερα, οι ιδιωματισμοί αποτελούν για τους ομιλητές καθημερινές αξίες: όλοι μας σκεφτόμαστε και εκφραζόμαστε με αυτούς και δι αυτών, χωρίς να συνειδητοποιούμε το μεταφορικό ή/και μετωνυμικό τους υπόβαθρο. Άρα, η ύψιστη λειτουργικότητά τους συνίσταται στο ότι μετατρέπουν τη φαντασιακή λογική και τη δημιουργικότητα του μη κυριολεκτικού λόγου σε συλλογική εννοιολογική κατάκτηση και τρέχον επικοινωνιακό νόμισμα. Βιβλιογραφία α) ελληνόγλωσση Αναστασιάδη Συμεωνίδη, Άννα. και Αγγελική Ευθυμίου Οι Στερεότυπες Εκφράσεις και η Διδακτική της Νέας Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας. επιμ. Σπύρος Α. Μοσχονάς. Αθήνα: Πατάκης Αναστασιάδη Συμεωνίδη, Άννα Η νεολογία στην κοινή Νεοελληνική. Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., 65. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Βελούδης, Γιάννης Η σημασία πριν, κατά και μετά τη γλώσσα. Αθήνα: Κριτική Γαβριηλίδου, Ζωή «Παροιμίες και μεταφορά.» Γλώσσα 53/7-16. Γαβριηλίδου, Ζωή «Τάξεις Αντικειμένων: Τα συναισθήματα στη Νέα Ελληνική», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά 22 ης Συνάντησηςτου Τομέα Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη Δημοπούλου, Βαρβάρα Το λεξιλόγιο της φύσεως στις στερεότυπες εκφράσεις και στους ιδιωματισμούς: σημασιολογική ανάλυση και εφαρμογή στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως ξένης γλώσσας. Αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Θώμου Παρασκευή Λεξιλογικές συνάψεις (lexicalcollocations) στη Νέα Ελληνική ως ξένη γλώσσα. Διδακτορική Διατριβή. phdtheses.ekt.gr Μότσιου, Β Στοιχεία Λεξικολογίας. Εισαγωγή στη Νεοελληνική Λεξικολογία.< Γλωσσολογία, 9 > Αθήνα: Νεφέλη. Μουστάκη, Α «Οι στερεότυπες εκφράσεις με το βοηθητικό ρήμα είμαι στα νέα ελληνικά. Στοιχεία κατανομής». Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα. Πρακτικά της 12 ης ετήσιας συνάντησης του τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Απριλίου 1991, Θεσσαλονίκη. β) ξενόγλωσση Barcelona, Antonio. 2003a. Introduction.The cognitive theory of metaphor and metonymy. In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio Barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Barcelona, Antonio. 2003b. On the plausibility of claiming a metonymic motivation for conceptual metaphor. In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio Barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Barcelona, Antonio. 2003c. Clarifying and Applying the Notions of Metaphor and Metonymy within Cognitive Linguistics: An Update. In. Metaphor and Metonymy in Comparison and Contrast, edited by René Dirven and Ralf Pörings, Berlin, NewYork: MoutondeGruyter. Cacciari, Cristina and Patrizia.Tabossi The comprehension of idioms. In Journal of Memory and Language 27, Σε συναφή συμπεράσματα για τα σχήματα και τις παγιωμένες εκφράσεις της Αγγλικής καταλήγουν οι Nayak & Gibbs 1990:329, Gibbs & Nayak 1991:94-5, Gibbs 1993a 2 :275, 1993b:57-8, 74, Lakoff & Johnson 1999:68 και Kövecses 2002:206. [ 780 ]

11 [ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ] Cacciari, Cristina The Place of Idioms in a Literal and Metaphorical World In Idioms: Processing, Structure, and Interpretation, edited by Cristina Cacciari and PatriziaTabossi, Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Carter, Ronald Vocabulary. Applied Linguistic Perspectives. London: Allen &Unwin. Cooper, David. A Metaphor. In Aristotelian Society Series.Vol. 5. Oxford: Basil Blackwell. Crisp, Peter Conceptual Metaphor and its Expressions. In Cognitive Poetics in Practice, edited by Joanna Gavins and Gerard Steen, London: Routledge. Cruse, David. A Lexical Semantics. Cambridge: Cambridge University Press. Davies, Martin Idiom and metaphor. In Proceedings of the Aristotelian Society.Vol 83, Deignan, Alice MetaphorandCorpusLinguistics.In Converging Evidence in language and Communication Research, Vol. 6. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. Dirven, René. 2003b. Metonymy and Metaphor: Different mental strategies of conceptualisation. In Metaphor and Metonymy in Comparison and Contrast, edited by René Dirven and Ralf Pörings, Berlin, New York:Mouton de Gruyter. Fernando, Chitra Towards a definition of idiom, its nature and function In Studies in Language. Vol. 2(3), Fernando, Chitra Idioms and Idiomaticity.In Describing English Language, edited by John Sinclair and Ronald Carter. Oxford: Oxford University Press. Feyaerts, Kurt Refining the Inheritance Hypothesis: Interaction between metaphoric and metonymic hierarchies. In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio Barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Fotopoulou, A Une classification des phrases à compléments figés en grec moderne. Étude morphosyntaxique des phrases figées. Volume I & II. Αδημοσίευτηδιδακτορικήδιατριβή. Gavriilidou, Zoe Ladéterminationdesnomsdesentimentsengrecmoderne, Langages 145, 83-96, Paris: Larousse. Gavriilidou, Zoe Figement et intensité en grec modern. Meta 53/2, Gavriilidou, Zoe Les stereotypes dans les expressions figées du grec modern. Cahiers de lexicologie 95/2, Editions ClassiquesGarnier. Gibbs, Raymond W. Jr. And Nandini P. Nayak, Why idioms mean what they do. In Journal of Experimental Psychology: General. Vol.120, Gibbs, Raymond W. Jr a. «Process and products in making sense of tropes.»in Metaphor and Thought, edited by Andrew Ortony, Cambridge: Cambridge University Press. Gibbs, Raymond W. Jr. 1993b. Why Idioms Are Not Dead Metaphors In Idioms: Processing, Structure, and Interpretation, edited by Cristina Cacciari and PatriziaTabossi, Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Gibbs, Raymond W. Jr The Poetics of Mind. Figurative thought, language and understanding. Cambridge: Cambridge University Press Goossens, Louis. 1995a. Metaphtonymy: The Interaction of Metaphor and Metonymy in figurative Expressions for Linguistic Action. In By Word of Mouth. Metaphor, Metonymy and Linguistic Action in a cognitive Perspective, edited by Jacob L. Mey, Herman Parret and JefVerschueren, Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Goossens, Louis. 1995b. From Three Respectable Horses Mouths: Metonymy and Conventionalisation in a Diachronically Differentiated Data Base. In By Word of Mouth. Metaphor, Metonymy and Linguistic Action in a cognitive Perspective, edited by Jacob L. Mey, Herman Parret and JefVerschueren, Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company Goossens, L Patterns of meaning extension, parallel chaining, subjectification, and modal shifts. In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio Barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Holme, Randal Grammatical metaphor as a cognitive construct. In Grammatical Metaphor.Views from Systemic Functional Linguistics, edited by Anne-Marie Simon-Vandenbergen, Miriam Taverniers and Louise Ravelli, In Amsterdam Studies in the Theory and History of Linguistic Science, IV Current Issues in Linguistic Theory, 236. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. Kövecses, Zoltán Emotion Concepts. New York: Springer Verlag Kövecses, Zoltán Metaphor: Does It Constitute or Reflect Cultural Models? In Metaphor in Cognitive linguistics.selected Papers from the Fifth International Cognitive Linguistics Conference. Amsterdam, July 1997, edited by Raymond W. Gibbs Jr. and Gerard J. Steen, Amsterdam Studies in the Theory and History of Linguistic Science.IV Current Issues in Linguistic Theory, 175. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. Kövecses, Zoltán Metaphor and Emotion. Cambridge and New York: Cambridge University Press. Kövecses, Zoltán Metaphor. A Practical Introduction. Oxford: Oxford University Press. Kövecses, Zoltán Metaphor in Culture. Universality and Variation. Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, George The contemporary theory of metaphor. In Metaphor and Thought, edited by Andrew Ortony, Cambridge: Cambridge University Press. Lakoff, George and Mark Johnson Metaphors We Live By. Chicago: The University of Chicago Press. Lakoff, George and Mark Johnson Philosophy in the Flesh. The Embodied Mind and its Challenge to Western Thought. New York: Basic Books, A Member of the Perseus Books Group. [ 781 ]

12 [ ΒΑΡΒΑΡΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ] Levorato, Chiara M The Acquisition of Idioms and the Development of Figurative Competence. In Idioms: Processing, Structure, and Interpretation, edited by Cristina Cacciari and PatriziaTabossi, Hillsdale, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Nayak, Nandini P. & Raymond W. Gibbs Jr Conceptual knowledge in the interpretation of idioms. In Journal of Experimental Psychology: General. Vol. 119, Niemeier, Susanne Straight from the heart metonymic and metaphorical explorations. In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio Barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Palmer, F. R Semantics. Cambridge: Cambridge University Press. Radden, Günter and Zoltán. Kövecses Towards a Theory of Metonymy. In Metonymy in Language and Thought, edited by Klaus-Uwe Panther and Günter Radden, Human Cognitive Processing.Vol 4. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. Radden, Günter How metonymic are metaphors? In Metaphor and Metonymy at the Crossroads. A Cognitive Perspective, edited by Antonio barcelona, Berlin: Mouton de Gruyter. Radman, Zdravko Metaphors: Figures of the Mind. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. Steen, Gerard. J. and Joanna Gavins Contextualising cognitive poetics. In Cognitive Poetics in Practice, edited by Joanna Gavins and Gerard Steen, London: Routledge. Strässler, Jürg Idioms in English. A Pragmatic Analysis. (Tübingen Beiträge zur Linguistik, Vol. 183). Tübingen: Gunter Narr Verlag. [ 782 ]

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο, 74100 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: (+30) 28310 77632, (+30) 28310

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα:

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θέµα: Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Β ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Πολιτιστική Επικοινωνία και Τοπική ηµοσιότητα: Η αξιοποίηση των Μέσων Ενηµέρωσης, ο ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Ένα αρχέγονο ερώτηµα Τι είναι η γνώση; Ποια η διαδικασία του γνωρίζειν; θεωρίες, επιστημολογίες, μεταφορές και πρακτικές στην τάξη των μαθηματικών Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κοινωνιολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνιολογία». Εαρινό εξάμηνο 2009 ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕ- ΘΟΔΟΙ

Τμήμα Κοινωνιολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνιολογία». Εαρινό εξάμηνο 2009 ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕ- ΘΟΔΟΙ Πανεπιστήμιο Κρήτης Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Κοινωνιολογίας Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνιολογία». Εαρινό εξάμηνο 2009 ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕ- ΘΟΔΟΙ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Summary. 1. Εισαγωγή

Περίληψη. Summary. 1. Εισαγωγή Οι συγκινησιακές διαδικασίες που απορρέουν από Έλληνες και Αλβανούς μαθητές γυμνασίου κατά ν παρατήρηση φωτογραφιών Αλβανών συμμαθητών τους, όταν δε γνωρίζουν και όταν γνωρίζουν ν καταγωγή τους. Γεωργογιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL)

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) Short Product Description Οι Εξετάσεις City & Guilds IESOL και ISESOL

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens)

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens) CURRICULUM VITAE Associate professor Name: Eleni Panaretou Date of birth: 5/8/ 1958 Place of birth: Athens Address: School of Philosophy, University Campus at Zografou, room 601 email: epanar@phil.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού:

Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Γραμματισμός Κωφού Παιδιού: Μοντέλα διδασκαλίας από κάτω προς τα επάνω Επιμέλεια: Βουλγαρίδου Μαρία, Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής Εισηγήτρια Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων Κολλίντζα 1 Σημασιολογικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά σώματα κειμένων και γλωσσική διδασκαλία: Διεθνείς αναζητήσεις και διαφαινόμενες προοπτικές για την ελληνική γλώσσα

Ηλεκτρονικά σώματα κειμένων και γλωσσική διδασκαλία: Διεθνείς αναζητήσεις και διαφαινόμενες προοπτικές για την ελληνική γλώσσα 818 Ηλεκτρονικά σώματα κειμένων και γλωσσική διδασκαλία: Διεθνείς αναζητήσεις και διαφαινόμενες προοπτικές για την ελληνική γλώσσα Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα Abstract Corpus linguistics

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 12 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή

ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή Περιεχόµενα ΕΠΛ 435: Αλληλεπίδραση Ανθρώπου Υπολογιστή Θεωρητικό Υπόβαθρο: Νοητικά Μοντέλα και Ιδεατά Μοντέλα Συστήµατος Βιβλιογραφία Νοητικά µοντέλα (Mental models) Ιδεατά Μοντέλα Συστήµατος (Conceptual

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία

Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία Arabatzis, G., 2013. Βυζαντινός Κόσμος και Εννοιολογική Ιστορία. In M. Tsianikas, N. Maadad, G. Couvalis, and M. Palaktsoglou (eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ Θεόδωρος Μαρκόπουλος University of Uppsala thodorismark@yahoo.gr Abstract This paper discusses methodological

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ. Young 12.1-12.7 Ζήσος Κεφ.8

ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ. Young 12.1-12.7 Ζήσος Κεφ.8 ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Young 1.1-1.7 Ζήσος Κεφ.8 ΒΑΡΥΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΔΙΟ ΕΝΤΑΣΗ ΠΕΔΙΟΥ ΔΥΝΑΜΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΤΑΝ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΜΑΖΑΣ- ΓΗ ΚΙΝΗΣΗ ΔΟΡΥΦΟΡΩΝ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 Πολιτιστικό πρόγραµµα: Επίσκεψη στο Μουσείο Ηρακλειδών 21/2/2012 Σ.Πατσιοµίτου Η επίσκεψη στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης

Εισαγωγή. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση λ Αθώ Ανθρώπου-Υπολογιστή Εισαγωγή γή Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Παναγιώτης Κουτσαμπάσης Αλληλεπίδραση η Ανθρώπου-Υπολογιστή «μελετά τη σχεδίαση,

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα