ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ"

Transcript

1 ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Χ. Μπάκας, Υποψήφιος Διδάκτωρ, Α. Κατσίκης, Επίκουρος Καθηγητής, Γ. Δήμου, Καθηγητής, Τ.Α. Μικρόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής, Λέξεις Κλειδιά: εικονική πραγματικότητα, πλανητικά φαινόμενα, νοητικά μοντέλα, παρανοήσεις. Επίπεδο εκπαίδευσης: Γυμνάσιο Λύκειο. Κατηγορία: Εμπειρική Πειραματική. Περίληψη Η έρευνά μας, όπως και πολλές άλλες που διεξήχθησαν στο παρελθόν, σχετικά με τη μάθηση εννοιών έδειξε ότι τα παιδιά έρχονται στο σχολείο με ένα πλήθος παρανοήσεων αναφορικά με τα πλανητικά φαινόμενα. Οι συμβατικές μέθοδοι διδασκαλίας που δοκιμάζονται στο σχολείο συνήθως δεν μπορούν να βοηθήσουν επαρκώς στο ξεπέρασμα των δυσκολιών αυτών κυρίως λόγω της έλλειψης των κατάλληλων εκπαιδευτικών εργαλείων και εποπτικών μέσων. Το αποτέλεσμα είναι οι γνώσεις που αποκτούνται να παραμένουν αδρανείς χωρίς να ξεπερνιούνται οι προϋπάρχουσες παρερμηνείες. Είναι, επομένως, ανάγκη να παρέχονται στους μαθητές νέα εργαλεία, ικανά να προσφέρουν άμεση εποπτεία του αντικειμένου, ακραία προσέγγιση αυτού και αλληλεπίδραση με αυτό. Εργαλεία τα οποία θα επιτρέπουν σ αυτούς να εργάζονται και να μαθαίνουν ακολουθώντας το δικό τους ρυθμό, χωρίς την πίεση περιορισμένου χρονικού διαστήματος και να ανακαλύπτουν μέσα από ένα νέο, τρισδιάστατο, αλληλεπιδραστικό μαθησιακό περιβάλλον. Ισχυριζόμαστε ότι η Εικονική Πραγματικότητα είναι το νέο εργαλείο, το οποίο μπορεί να αλλάξει και να βελτιώσει τη διδασκαλία, καθώς προσφέρει όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία, και προτείνουμε μια εφαρμογή τριών εκπαιδευτικών εικονικών περιβαλλόντων για την κατανόηση των κινήσεων των ουράνιων σωμάτων (Γη Ήλιος - Σελήνη) καθώς και των φαινομένων της εναλλαγής μέρας/νύχτας και των εποχών του έτους. Η σχεδίαση των περιβαλλόντων μας έχει γίνει μετά από μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με τις παρανοήσεις των μαθητών σε αυτά τα θέματα, καθώς επίσης και μετά από αξιολόγηση των αποτελεσμάτων δικής μας εμπειρικής μελέτης σε μαθητές γυμνασίου. Abstract Designing virtual environments for planetary phenomena teaching, based on students perceptions Our research, as well as many others conducted earlier, on conceptual learning has shown that children enter the classroom with a wide range of misconceptions about planetary phenomena. Conventional teaching methods, usually, can t overcome these difficulties because of the mere lack of the appropriate educational media. Children need to be provided with new tools that allow first person s point of view, extreme close-up examination and interaction. Tools that, also, let them proceed through an experience at their own pace during a broad time period and explore and navigate on a new, 3D, interactive learning environment. We claim that Virtual Reality is the new tool that can alter and enhance the instruction as it offers all the above elements and we propose three educational virtual environments for the understanding of the motions of the celestial bodies (Earth, Sun, Moon) and the phenomena of the day / night cycle and the change of the seasons. Πλανητικά φαινόμενα στη διδακτική πράξη Η διδασκαλία, ως γνωστόν, είναι μία σύνθετη διαδικασία με πολλές πτυχές και παραμέτρους. Παρά το γεγονός ότι στα βασικά χαρακτηριστικά της εμφανίζεται ως μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία, όμως αυτή παραμένει στις λεπτομέρειές της μια μοναδική κοινωνική διαδικασία. Αυτό ασφαλώς δεν μπορεί να μας αποτρέψει από την ανάγκη της οργάνωσης και εφαρμογής της με συγκεκριμένο σχέδιο. Η διδασκαλία του γνωστικού αντικειμένου της φυσικής στο σχολείο, όπως άλλωστε κάθε γνωστικό αντικείμενο, παρουσιάζει συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν επιχειρείται η οργάνωση και η διεξαγωγή της. Έτσι θεωρούμε ότι μπορούν να διαμορφωθούν καλλίτερες προϋποθέσεις και πιθανότητες επίτευξης του επιθυμητού μαθησιακού αποτελέσματος [1]. Η επιστημονική έρευνα έχει πολλαπλώς διαπιστώσει ότι η διδακτική προσέγγιση ενός γνωστικού αντικειμένου και ιδιαίτερα του γνωστικού αντικειμένου των Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.) έχει να αντιμετωπίσει εκτός των άλλων (διδακτική επικοινωνία, οργάνωση του μαθήματος, διεξαγωγή της διδασκαλίας κτλ.) και τα ιδιωτικά σχέδια-θεωρίες των μαθητών για τα πράγματα και τα φαινόμενα που εξετάζονται στα μαθήματα [2]. Οι ιδιωτικές-ατομικές αυτές «θεωρίες» σε ό,τι αφορά στο γνωστικό αντικείμενο των φυσικών επιστημών είναι ιδιαίτερα εμφανής και έχουν μια σαφή διάρθρωση και λειτουργία [3]. Είναι πολύ πιθανό οι «θεωρίες» αυτές να βρίσκονται σε τέλεια διάσταση με τις επιστημονικές θεωρίες. Στην περίπτωση αυτή η διδακτική διαδικασία δεν αποσκοπεί μόνο στο να επιχειρήσει να 174

2 δομήσει στο μαθητή μια νέα γνώση και δεξιότητες αλλά παράλληλα να ανατρέψει τις παγιωμένες δομές της «μη δόκιμης γνώσης» η οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων έχει το χαρακτήρα της πεποίθησης [4]. Οι ιδιωτικές θεωρίες είναι τα επεξεργασμένα και δοκιμασμένα σχέδια του μαθητή τα οποία έχουν προκύψει από υποθέσεις, δοξασίες και εμπειρίες χωρίς επιστημονικό έρεισμα με ιδιαίτερα ανθεκτική υπόσταση. Είναι δηλαδή γνώση η οποία στα πλαίσια της διδασκαλίας θα συγκρουστεί δυναμικά με την αντικειμενική επιστημονική γνώση [5,6]. Η μετάβαση από τις ιδιωτικές «παρανοήσεις» στην επιστημονικά έγκυρη γνώση δεν εξαρτάται μόνο από την ποιότητα της διδασκαλίας αλλά σε μεγάλο βαθμό και από τα στερεότυπα μοντέλα ανάλυσης και ερμηνείας των μαθητών. Στον τομέα αυτό η διδακτική προσέγγιση οφείλει να ξεκαθαρίζει με απτά παραδείγματα και με σαφή λόγο το αντικείμενο της διδασκαλίας ώστε να περιορίζει τη λειτουργία των ιδιωτικών αφελών συλλήψεων και ερμηνειών. Να υπάρχει δηλαδή, μια διδακτική διαδικασία διαρθρωμένη στις ενέργειες του εκπαιδευτικού και τις δραστηριότητες του μαθητή που να λειτουργεί αφοπλιστικά αποτρέποντας την επίδραση των ιδιωτικών θεωριών του μαθητή. Για παράδειγμα, στον τομέα της Αστρονομίας οι δυσκολίες που παρουσιάζονται σχετικά με την κατανόηση των πλανητικών φαινομένων έρχονται να επιβεβαιώσουν τον παραπάνω ισχυρισμό. Τα παιδιά του δημοτικού σχολείου και της Β βάθμιας Εκπαίδευσης παρουσιάζουν προβλήματα στην κατανόηση των φαινομένων αυτών και δημιουργούν εσφαλμένη εικόνα αναφορικά με τα μεγέθη και τα σχήματα των σωμάτων, τις αποστάσεις μεταξύ τους, τα φαινόμενα της εναλλαγής ημέρας και νύχτας και εποχών του έτους, καθώς στηρίζονται στις δικές τους παρατηρήσεις και τα ερμηνεύουν όπως τα αντιλαμβάνονται. Πολλές έρευνες έχουν γίνει προκειμένου να εξακριβωθούν τα προβλήματα και οι παρανοήσεις που δημιουργούνται από τα παιδιά σε θέματα αστρονομίας και πλανητικών φαινομένων. Αξιοσημείωτο σ αυτές είναι το γεγονός ότι πολλές έννοιες σχετικές με τα θέματα αυτά δεν έχουν γίνει κατανοητές και παρερμηνεύονται κατά παρόμοιο τρόπο τόσο από μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης όσο και από φοιτητές Πανεπιστημίου. Σε έρευνα που διεξήχθη σε Δημοτικό σχολείο του Ιλινόις των Η.Π.Α. σε 60 παιδιά ηλικίας 6-11 χρονών παρατηρήθηκαν έξι διαφορετικά νοητικά μοντέλα σχετικά με το σχήμα της γης [7]. Σχετικά με τις κινήσεις των πλανητών, οι εξηγήσεις που δόθηκαν από παιδιά ηλικίας 9-12 χρονών βοήθησαν να διατυπωθούν πέντε διαφορετικά μοντέλα, τρία στηριζόμενα στην ηλιοκεντρική θεώρηση του συστήματος και δύο στη γεωκεντρική [8]. Αναφορικά με το φαινόμενο μέρας/νύχτας δόθηκαν εννιά διαφορετικές ερμηνείες από μαθητές δημοτικού σχολείου του Ιλινόις, γεγονός που δείχνει την πλούσια φαντασία και δημιουργικότητα της σκέψης που χαρακτηρίζει τα παιδιά της ηλικίας αυτής, στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν το πολύ σημαντικό αυτό φαινόμενο που παρατηρούν καθημερινά [9]. Σχετικά με το ίδιο φαινόμενο ο Sadler ερεύνησε τις ιδέες 25 παιδιών της Γ τάξης του Γυμνασίου και κατέγραψε 5 λόγους στους οποίους οφείλεται η εναλλαγή μέρας/νύχτας [10]. Ο Sadler αναφέρει πως παρόλο που παραπάνω από τους μισούς μαθητές είχαν παρακολουθήσει ειδικό μάθημα διάρκειας ενός έτους σχετικό με τις επιστήμες της γης, εντούτοις δεν έδωσαν πιο σωστές απαντήσεις από τους άλλους. Παρόμοια είναι και τα αποτελέσματα της έρευνας που έκανε ο Baxter σε παιδιά ηλικίας 9-16 ετών [11]. Τέλος, σχετικά με το φαινόμενο της εναλλαγής των εποχών του έτους, 57 φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου του Jyvaskyla της Φιλανδίας απάντησαν σε ερωτηματολόγιο το οποίο αναφερόταν στους λόγους που προκαλούν την αλλαγή θερμοκρασίας σε έναν τόπο και κατ επέκταση την αλλαγή των εποχών [1]. Από τις απαντήσεις που δόθηκαν σχηματίστηκαν επτά διαφορετικά μοντέλα εξήγησης του φαινομένου. Αξιοσημείωτο στην έρευνα αυτή είναι ότι μόνο ένας φοιτητής διατύπωσε με σαφήνεια ότι οι αλλαγές στη θερμοκρασία δεν μπορούν να εξηγηθούν με βάση την απόσταση. Πολλές απαντήσεις, μάλιστα, έδειξαν πως η σημαντικότητα που έχει για το φαινόμενο η σφαιρικότητα της γης δεν είχε γίνει ορθώς κατανοητή. Επίσης, από τις απαντήσεις των φοιτητών έγινε φανερό πως πολλή από τη γνώση που αποκτάται στο σχολείο συχνά μαθαίνεται απ έξω και βασίζεται στη μνήμη και όχι στην κατανόηση. Μεγάλη ποικιλία έχει διαπιστωθεί, επίσης, σε άλλες έρευνες και σχετικά με τις εξηγήσεις που δόθηκαν για τα μεγέθη των ουράνιων σωμάτων και τις αποστάσεις που τα χωρίζουν. Τρεις είναι τουλάχιστον οι λόγοι για τους οποίους τα παιδιά οδηγούνται στις παρερμηνείες αυτές [12]: Παρατηρούν τα σώματα και τις κινήσεις αυτών από τη γη. Είναι δύσκολο να κατανοήσουν ότι ο ήλιος είναι το κέντρο του ηλιακού μας συστήματος και όχι η γη. Τα ουράνια σώματα εκτός της περιφοράς τους γύρω από τον ήλιο, περιστρέφονται και γύρω από τον άξονά τους. Αυτή η περιστροφή δύσκολα γίνεται κατανοητή. Η απεραντοσύνη του σύμπαντος και οι τεράστιες αποστάσεις μεταξύ των ουράνιων σωμάτων καθιστούν απατηλές τις παρατηρήσεις μεγεθών, σχημάτων και κινήσεων. Όταν αναφερόμαστε στις γνώσεις των παιδιών σχετικά με το ηλιακό μας σύστημα και τα πλανητικά φαινόμενα που συμβαίνουν, εννοούμε ουσιαστικά την κατανόηση του συστήματος ήλιος γη σελήνη, καθώς και το σχήμα, το μέγεθος και τις κινήσεις των σωμάτων του συστήματος αυτού. Το σχήμα του ήλιου και της σελήνης είναι κατά ένα μεγάλο βαθμό ανοιχτό σε άμεση παρατήρηση, δε συμβαίνει όμως το ίδιο και με το σχήμα της γης. Το μέγεθος των ουράνιων σωμάτων είναι ακόμα πιο δύσκολο να κατανοηθεί, καθώς υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην εικόνα που βλέπουμε να παρουσιάζουν στον ουρανό και στο πραγματικό τους μέγεθος. Η ύπαρξη της διαφοράς αυτής μεταξύ εκείνου που φαίνεται και εκείνου που πραγματικά υφίσταται μπορεί να γίνει κατανοητή από τα παιδιά, όχι όμως και τα πραγματικά μεγέθη της γης, της σελήνης και του ήλιου, χωρίς την απόκτηση και κατανόηση κάποιων πρωταρχικών και 175

3 απαραίτητων εννοιών. Οι κινήσεις των σωμάτων προκαλούν επίσης προβλήματα όσον αφορά στη κατανόησή τους, καθώς όροι όπως περιστροφή/περιφορά και ελλειπτική/κυκλική τροχιά εναλλάσσονται πολύ συχνά δημιουργώντας σύγχυση. Επίσης, παρότι για τα φαινόμενα μέρας/νύχτας και εποχών του έτους δίνονται στους μαθητές εξηγήσεις στις σχετικές ενότητες των βιβλίων, δεν τους παρέχονται τα απαραίτητα στοιχεία και πειστήρια για την επαρκή εξήγησή τους. Εμπειρική έρευνα Παρακινούμενοι από τα αποτελέσματα των παραπάνω ερευνών πραγματοποιήσαμε έρευνα σε 102 μαθητές (11-13 ετών) της Α τάξης του 1 ου Γυμνασίου Πρέβεζας (Δεκέμβριος 1998). Τα παιδιά κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτηματολόγιο 9 ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής. Η έρευνα είχε ως στόχο τη διαπίστωση παρόμοιων παρανοήσεων από έλληνες μαθητές, τη κατανόηση των λόγων αυτών των παρανοήσεων και τη μελλοντική σχεδίαση και ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού εργαλείου, ικανού για την υποστήριξη της διδασκαλίας και βασισμένο στη σύγχρονη τεχνολογία της Εικονικής Πραγματικότητας. Ειδικότερα, προσπαθήσαμε να διαπιστώσουμε το επίπεδο γνώσης και κατανόησης πάνω σε θέματα όπως : οι κινήσεις των σωμάτων Γη - Ήλιος Σελήνη, τα μεγέθη αυτών και τις αποστάσεις μεταξύ τους, τα φαινόμενα μέρας/νύχτας και εποχών του έτους. Οι επιλογές στις ερωτήσεις που κλήθηκαν να απαντήσουν αποτελούσαν απαντήσεις νοητικά μοντέλα, σωστά και λανθασμένα, όπως αυτά είχαν διαπιστωθεί από τις προηγούμενες έρευνες. Οι ερωτήσεις, λοιπόν, αποτελούσαν, στη πλειοψηφία τους, ένα μικρό υποσύνολο των ερωτήσεων των άλλων ερευνών και σκοπός τους ήταν να επικεντρώσουν την προσοχή στα συγκεκριμένα προβλήματα με στόχο την επιβεβαίωση ή μερική απόρριψη αυτών. Πρέπει να σημειωθεί ότι όλα τα παιδιά είχαν διδαχθεί τις προηγούμενες 1 με 2 εβδομάδες σχετική ενότητα στο μάθημα της Γεωγραφίας, γεγονός που διευκόλυνε τα περισσότερα να απαντήσουν σωστά στις ερωτήσεις που βρισκόταν στην ενότητα αυτή. Παρ όλα αυτά διαπιστώθηκε πως ορισμένες έννοιες σχετικές με πλανητικά φαινόμενα, δεν μπόρεσαν να διορθωθούν και συνέχισαν να παρερμηνεύονται. Κινήσεις γης, ήλιου, σελήνης Αναφορικά με τις κινήσεις της γης, του ήλιου και της σελήνης οι μαθητές έδειξαν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους ότι έχουν κατανοήσει τόσο τη διάταξη και τις κινήσεις των σωμάτων στο διάστημα, όσο επίσης και το χρόνο που χρειάζεται η γη για να πραγματοποιήσει καθεμία από τις κινήσεις της (πίνακας 1). Συγκεκριμένα στο πρώτο ερώτημα: «Ποιο σχήμα δείχνει τις κινήσεις της γης (Γ), του ήλιου (Η) και της σελήνης (Σ) σωστά;», το 72,5% των παιδιών έδειξε ότι έχει σαφή εικόνα του συστήματος Ήλιος Γη Σελήνη αναφορικά με τη σωστή διάταξή του, αλλά και τις κινήσεις των σωμάτων που το απαρτίζουν. Αν προσθέσουμε στο ποσοστό αυτό των παιδιών που διάλεξαν τη σωστή απάντηση και εκείνο που θεώρησε πως η γη και η σελήνη κινούνται κυκλικά γύρω από τον ήλιο, τότε μπορούμε να δούμε πως το 85% των παιδιών έχει κατανοήσει το ηλιοκεντρικό μοντέλο το οποίο συνεπάγεται την κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο και την εξήγηση των πλανητικών φαινομένων με βάση την κίνηση αυτή και όχι το γεωκεντρικό μοντέλο στο οποίο η γη μένει ακίνητη και οι άλλοι πλανήτες περιφέρονται γύρω από αυτή ή εκτελούν ανεξάρτητες κινήσεις. Το στοιχείο αυτό είναι πολύ σημαντικό καθώς το ηλιοκεντρικό μοντέλο και η περιφορά της γης γύρω από τον ήλιο, είναι η βάση για την ερμηνεία και κατανόηση των φαινομένων μέρας/νύχτας και εποχών του έτους. Παρόμοιο αποτέλεσμα είχαμε και στις επόμενες δυο ερωτήσεις, στις οποίες το μεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών απάντησε σωστά. Ειδικότερα στην ερώτηση: «Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γυρίσει η γη γύρω από τον ήλιο;», ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των μαθητών (79,4%) γνώριζε ότι χρειάζεται ένας χρόνος για να γυρίσει η γη γύρω από τον ήλιο. Σημαντικό όμως ποσοστό δείχνει να συγχέει τις δύο κινήσεις της γης και να πιστεύει πως η γη περιστρέφεται κάθε μέρα γύρω από τον ήλιο. Η υποστήριξη της θεωρίας αυτής από μερίδα παιδιών (14,7%) δικαιολογείται από την προσπάθειά τους να εξηγήσουν το φαινόμενο της μέρας/νύχτας (θα δούμε παρακάτω ότι πολλά παιδιά πιστεύουν πως η μέρα και η νύχτα οφείλονται στην καθημερινή περιστροφή της γης γύρω από τον ήλιο). Κατά παρόμοιο, προς την προηγούμενη ερώτηση, τρόπο στο ερώτημα: «Πόσο χρόνο χρειάζεται για να περιστραφεί η γη γύρω από τον άξονά της;», ποσοστό ίδιο σχεδόν με της προηγούμενης ερώτησης έδειξε πως έχει ξεχωρίσει τις δύο διαφορετικές κινήσεις της γης και τους έχει αποδώσει τη σωστή διάρκεια. Και πάλι η κυριότερη παρερμηνεία που δόθηκε έχει το ίδιο, με την προηγούμενη ερώτηση, ποσοστό, στο οποίο αν προστεθούν και οι άλλες λανθασμένες απαντήσεις οι οποίες ήταν ελάχιστες, μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως μόνο 1 στα 5 παιδιά έπειτα από τη διδασκαλία της συγκεκριμένης ενότητας δεν κατανόησε τις δύο σημαντικότερες κινήσεις της γης. Παρά το προηγούμενο μεγάλο ποσοστό σωστών απαντήσεων που δείχνει πως το νοητικό μοντέλο που έχει διαμορφωθεί στα παιδιά είναι το σωστό, όταν ρωτήθηκαν να επιλέξουν το σωστό αριθμό που εκφράζει το σύνολο των κινήσεων της γης, ούτε τα μισά δεν απάντησαν σωστά. Στο ερώτημα: «Πόσες κινήσεις κάνει η γη;», μόνο το 47,1% βρήκε τη σωστή απάντηση. Το γεγονός αυτό δείχνει πως παρότι στο σχολικό βιβλίο γίνεται αναφορά στο σύνολο των κινήσεων της γης χρησιμοποιώντας και τις ανάλογες εικόνες, οι μαθητές δεν έχουν εντάξει στο νοητικό τους μοντέλο την τρίτη κίνηση της γης. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό 176

4 είναι ίσως η έλλειψη φαινομένων που να οφείλονται στην κίνηση αυτή, καθώς επίσης το γεγονός ότι η τρίτη αυτή κίνηση δεν επηρεάζει καθόλου και δεν αλλοιώνει τις δύο άλλες κινήσεις και θα μπορούσε ακόμη και να αγνοηθεί. Γενικότερο συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί σχετικά με τις κινήσεις των τριών σωμάτων είναι πως το μοντέλο που έχει διαμορφωθεί στη πλειοψηφία των παιδιών, είτε από δικές τους παρατηρήσεις και συμπεράσματα, είτε από τη σχολική διδασκαλία, είναι το επιστημονικά αποδεκτό, κάτι το οποίο είναι σημαντικό και αποτελεί προϋπόθεση ώστε να μπορέσουν να κατανοήσουν και να αποδεχτούν τα φαινόμενα του κύκλου μέρας/νύχτας και της εναλλαγής των εποχών, τα οποία έρχονται ως αποτέλεσμα των κινήσεων αυτών. Παρατηρήθηκαν, όμως, και φαινόμενα παρανοήσεων όμοια με εκείνα προηγούμενων ερευνών [6], αν και σε αρκετά μικρό ποσοστό. Έτσι, λανθασμένα νοητικά μοντέλα, όπως αυτά που ενισχύουν την ύπαρξη γεωκεντρικού συστήματος απουσιάζουν από τις επικρατούσες αντιλήψεις των παιδιών ή υποστηρίζονται από μια μικρή μειοψηφία αυτών. 1.Ποιο σχήμα δείχνει τις κινήσεις της γης (Γ), του ήλιου (Η) και της σελήνης (Σ) σωστά ; Αριθ. Παιδιών Ποσοστό % 2 2,0 3 2,9 4 3, , ,5 Δεν ξέρω / Δεν απαντώ 6 5,9 2. Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γυρίσει η γη γύρω από τον ήλιο ; Αριθ. Ποσοστό % Παιδιών Α) 24 ώρες 15 14,7 Β) 1 μήνα 2 2,0 Γ) 365 ¼ μέρες 81 79,4 Δ) 2 ½ χρόνια 3 2,9 Ε) 1 αιώνα 1 1,0 Δεν ξέρω / Δεν απαντώ Πόσο χρόνο χρειάζεται για να περιστραφεί η γη γύρω από τον άξονά της; Αριθ. Ποσοστό % Παιδιών Α) 24 ώρες 83 81,4 Β) 1 μήνα 4 3,9 Γ) 365 ¼ μέρες 13 12,7 Δ) 2 ½ χρόνια 1 1,0 Ε) 1 αιώνα 1 1,0 Δεν ξέρω / Δεν απαντώ Πόσες κινήσεις κάνει η γη ; Αριθ. Ποσοστό % Παιδιών Α) καμία 1 1,0 Β) ,7 177

5 Γ) ,5 Δ) ,1 Ε) 5 9 8,8 Δεν ξέρω / Δεν απαντώ 4 3,9 Πίνακας 1: Κινήσεις Γης, Ήλιου, Σελήνης 2. Μέγεθος των 3 σωμάτων - αποστάσεις μεταξύ τους Είδαμε προηγουμένως πως οι κινήσεις των ουράνιων σωμάτων δεν παρουσιάζουν σημαντικές δυσκολίες, όσον αφορά τόσο στην κατανόησή τους, όσο και στην αποδοχή τους από τους μαθητές του σχολείου. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικό καθώς είναι εύκολο να εξηγηθεί και να γίνει αναπαράσταση των κινήσεων αυτών κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας. Εκείνο, όμως, που είναι δύσκολο να γίνει κατανοητό ακόμα και με τη βοήθεια του κατάλληλου εποπτικού υλικού είναι η διαφορά που παρουσιάζουν τα σώματα αυτά όσον αφορά στο μέγεθός τους, καθώς και οι τεράστιες έως ασύλληπτες μεταξύ τους αποστάσεις. Την αδυναμία αυτή της σωστής αναπαράστασης παρουσιάζουν και τα σχολικά εγχειρίδια, τα οποία είτε την αποφεύγουν, είτε αδυνατούν να παρέχουν σαφή και πολλές φορές σωστή εικόνα των σχέσεων αυτών. Αναλυτικότερα, σχετικά με τα μεγέθη των ουράνιων σωμάτων και τις αποστάσεις μεταξύ τους παρατηρήθηκαν τα εξής (πίνακας 2): Στην ερώτηση «Ποιο σώμα είναι μεγαλύτερο, η γη ή ο ήλιος, και πόσες φορές;», μόνο το 63,7% του δείγματος γνώριζε τα πραγματικά μεγέθη του ήλιου και της γης καθώς και τη σχέση που υπάρχει μεταξύ των μεγεθών αυτών. Ένα σημαντικό ποσοστό (17,6%) ναι μεν θεωρεί πως ο ήλιος είναι μεγαλύτερος από τη γη, πιστεύει όμως πως είναι μόνο κατά 10 φορές μεγαλύτερος, κάτι το οποίο μπορεί να δικαιολογηθεί αν δεχθούμε ως βάση τις εικόνες που υπάρχουν στα σχολικά βιβλία, αλλά και τις αναπαραστάσεις που πραγματοποιούνται με εποπτικά μέσα. Σημαντικό, όμως είναι το γεγονός ότι 19 παιδιά του δείγματος πιστεύουν πως η γη είναι ίση ή μεγαλύτερη από τον ήλιο ή δεν απάντησαν καθόλου στην ερώτηση. Βλέπουμε λοιπόν πως παρότι τα περισσότερα έχουν σχηματίσει το σωστό μοντέλο για την κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο, δε σημαίνει πως και η αντίστοιχη αναπαράσταση που έχουν σχηματίσει για τα μεγέθη των σωμάτων που παίρνουν μέρος στη κίνηση αυτή είναι η σωστή. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η διδασκαλία των Φ.Ε. στη τάξη, το οποίο έγινε φανερό και στην προηγούμενη ερώτηση, είναι η αδυναμία αναπαραστάσεων με τη βοήθεια εποπτικών μέσων διδασκαλίας. Ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες το μάθημα λαμβάνει χώρα σε εργαστήριο ή χρησιμοποιούνται εποπτικά υλικά στην τάξη προκειμένου να γίνουν κατανοητές έννοιες, οι οποίες είναι δύσκολο απλά να ειπωθούν ή δε φέρνουν κανένα αποτέλεσμα αν αρκεστούν σε μια απλή αναφορά τους. Γενικότερα, είναι εμφανής η έλλειψη ενός εποπτικού μέσου το οποίο να μπορεί να επεμβαίνει δυναμικά στη διδασκαλία και να την τροποποιεί προσφέροντας μια διαφορετική διάσταση σ αυτή. Στο παρακάτω ερώτημα ζητήθηκε από τα παιδιά να δημιουργήσουν αναπαράσταση του ηλιακού μας συστήματος σε τέτοια κλίμακα που το μέγεθος του ήλιου να είναι ίσο με το μέγεθος ενός πορτοκαλιού. Το ζητούμενο, λοιπόν, ήταν η αντίστοιχη μείωση των αποστάσεων μεταξύ των στοιχείων του μοντέλου αυτού. Στο ερώτημα: «Αν σε ένα μοντέλο του ηλιακού συστήματος ο ήλιος είχε το μέγεθος ενός πορτοκαλιού πόσο μακριά του θα βρισκόταν η γη;», μόνο 16 παιδιά (15,7%) απάντησαν πως η απόσταση μεταξύ του ήλιου - πορτοκαλιού και της γης - κόκκου θα ήταν 15 μέτρα. Βέβαια μιας τέτοιας μορφής αναπαράσταση δεν αποτελεί μέρος της ύλης του σχολικού βιβλίου και είναι πολύ δύσκολο να γίνει από τα παιδιά, είναι όμως απαραίτητη ώστε να γίνουν όσο το δυνατό πιο κατανοητές οι αποστάσεις και τα μεγέθη των πλανητών του ηλιακού συστήματος. Στο ερώτημα αυτό αξίζει να δούμε τις απαντήσεις που προτίμησαν οι μαθητές, καθώς παρατηρούμε πως το μεγαλύτερο ποσοστό (36,3%) απάντησε πως το μοντέλο του ήλιου βρίσκεται 15 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από το μοντέλο της γης (η πραγματική απόσταση μεταξύ των σωμάτων) και το αμέσως επόμενο σε προτίμηση ποσοστό (26,5%) απάντησε 15 εκατοστά, βασιζόμενο προφανώς στα μοντέλα που παρουσιάζουν λανθασμένα τις αποστάσεις στις εικόνες των σχολικών βιβλίων. Παρόλα αυτά γνώμη μας είναι πως η κατανόηση τόσο μεγάλων αποστάσεων δεν έχει νόημα και δεν μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτή από μαθητές ετών, οι οποίοι ενδεχομένως δεν έχουν διανύσει στη ζωή αποστάσεις μεγαλύτερες μερικών χιλιομέτρων. Άλλωστε και για το μέσο ενήλικα μια απόσταση της τάξεως των μερικών εκατομμυρίων χιλιομέτρων δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από μία, απλά, τεράστια απόσταση (κάτι το οποίο θα συνέβαινε και με μερικές δεκάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα). Πιστεύουμε λοιπόν πως στο στάδιο αυτό οι αποστάσεις και τα ακριβή μεγέθη των πλανητών δεν είναι σημαντικό να γίνουν κατανοητά και να αποτελέσουν πρωταρχικό στόχο της διδασκαλίας, όσο τα φαινόμενα που προκαλούνται από την ύπαρξη και τις κινήσεις των σωμάτων του πλανητικού συστήματος. 3. Φαινόμενα μέρας/νύχτας και εποχών του έτους Στα δύο αυτά φαινόμενα αναφέρονται 3 από τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου (πίνακας 3). Προϋποθέσεις για τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις αυτές αποτελούν τα σωστά μοντέλα αναφορικά με τα μεγέθη των ουράνιων σωμάτων και τις κινήσεις τους. 178

6 Σχετικά με την εναλλαγή μέρας και νύχτας παρατηρήθηκε το εξής περίεργο. Ενώ σε προηγούμενο ερώτημα 83 μαθητές απάντησαν πως η γη χρειάζεται 1 μέρα για να κάνει μια περιστροφή γύρω από τον άξονά της, οι μαθητές αυτοί δεν μπόρεσαν να εξηγήσουν όλοι τους το φαινόμενο μέρας/νύχτας με βάση αυτή την κίνηση της γης. Πίνακας 2: Μέγεθος των τριών σωμάτων Αποστάσεις μεταξύ τους Στο ερώτημα «Τι προκαλεί τη μέρα και τη νύχτα σε ένα τόπο;» περίπου οι μισοί μαθητές (52%) απέδωσαν στην προηγούμενη κίνηση της γης την εξήγηση του φαινομένου αυτού. Ένα μεγάλο ποσοστό (35,3%) θεωρεί πως η καθημερινή κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο ευθύνεται για το φαινόμενο μέρας / νύχτας. Αυτό όμως έρχεται σε σύγκρουση με τις απαντήσεις που δόθηκαν σε προηγούμενο ερώτημα, κατά το οποίο μόνο 15 μαθητές απάντησαν πως η γη χρειάζεται μία μέρα (24 ώρες) για να γυρίσει γύρω από τον ήλιο, ποσοστό σαφώς χαμηλότερο από αυτό του παρόντος ερωτήματος κατά το οποίο πολύ περισσότεροι μαθητές αποδίδοντας την εξήγηση του φαινομένου στην περιφορά της γης γύρω από τον ήλιο θεωρούν έμμεσα πως η γη γυρίζει γύρω από αυτόν κάθε μέρα. Το γεγονός αυτό είναι πολύ σημαντικό και μας δείχνει πως πολλές πληροφορίες και γνώσεις που αποκτούν οι μαθητές παραμένουν αδρανείς, δηλαδή ενώ οι μαθητές τις αποδέχονται ως σωστές και τις συγκρατούν δεν μπορούν να τις αξιοποιήσουν και στη συγκεκριμένη περίπτωση να εξηγήσουν τα πλανητικά φαινόμενα βασιζόμενοι σ' αυτές. Τέλος, ένα στα δέκα παιδιά επέλεξε νοητικό μοντέλο το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και ξεφεύγει από κάθε εξήγηση βασιζόμενη σε κάποια από τις κινήσεις της γης. Τα επόμενα δύο ερωτήματα αναφέρονται στην αλλαγή θερμοκρασίας σε έναν τόπο τις διάφορες εποχές του έτους. Παρότι και τα δύο είναι παραπλήσια, οι απαντήσεις που δόθηκαν στο δεύτερο είναι περισσότερο συγκεντρωτικές γύρω από τη σωστή απάντηση παρά στο πρώτο ερώτημα, όπου υπάρχει μεγαλύτερο εύρος επιλεγμένων απαντήσεων. Αυτό ίσως συμβαίνει γιατί στο δεύτερο ερώτημα επιλέχθηκε ένα σημείο της επιφάνειας της γης το οποίο εμφανίζει ακραίες θερμοκρασίες, πράγμα που ίσως ώθησε τα παιδιά στο να διερευνήσουν περισσότερο τις συνθήκες που είναι υπεύθυνες για τις θερμοκρασίες αυτές. Στο ερώτημα «Ποιος είναι ο κυριότερος λόγος που το καλοκαίρι κάνει περισσότερη ζέστη σε έναν τόπο, από ότι το χειμώνα;», ποσοστό 58,8% των μαθητών απέδωσε στη αλλαγή της γωνίας που σχηματίζουν οι ακτίνες του ηλίου με την επιφάνεια της γης την αλλαγή της θερμοκρασίας σε έναν τόπο. Το ποσοστό αυτό θα ήταν σημαντικό και ίσως αρκετά ικανοποιητικό αν αναφερόταν σε ένα τυχαίο δείγμα του πληθυσμού (οι περισσότεροι πιστεύουν πως το φαινόμενο των εποχών οφείλεται στην απόσταση γης - ήλιου), δεν είναι όμως στην παρούσα περίπτωση, καθώς οι μαθητές είχαν μόλις διδαχθεί την αντίστοιχη ενότητα του σχολικού βιβλίου. Εδώ, όμως, φαίνεται το πρόβλημα που είχαμε επισημάνει και πριν, δηλαδή η αποτυχία της διδασκαλίας και η ανεπαρκής κατανόηση των διδαχθέντων, όταν αυτά δεν συνοδεύονται από τα κατάλληλα εποπτικά μέσα. Οι δυο - τρεις εικόνες του βιβλίου, οι οποίες αναφέρονται στην αλλαγή θερμοκρασίας δεν είναι δυνατόν να βοηθήσουν σημαντικά, περισσότερο, δε, όταν μια από αυτές είναι εύκολο να παραπλανήσει τους μαθητές και να τους οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα. Δεύτερη σε ποσοστό απάντηση ήταν αυτή που αποτελεί και την κύρια παρανόηση του φαινομένου και η οποία αποτελεί και την πιθανότερη εξήγηση αυτού ακόμα και από ενήλικες. 18 μαθητές (17,6%) θεωρούν πως η αλλαγή της απόστασης γης ήλιου είναι υπεύθυνη για την αλλαγή θερμοκρασίας και κατ επέκταση των εποχών του έτους. Σημαντικός αριθμός μαθητών εξήγησε το φαινόμενο με βάση το αποτέλεσμά του, θεωρούν δηλαδή πως το καλοκαίρι έχουμε περισσότερη ζέστη γιατί ο ήλιος βρίσκεται περισσότερη ώρα στον ουρανό, ενώ αυτό έρχεται ως αποτέλεσμα της κλίσης του άξονα της γης. Οι απαντήσεις αυτές είναι του τύπου «Γιατί έχει σκοτάδι το βράδυ;», απάντηση: «Για να μπορούμε να κοιμόμαστε». Προσπαθούμε, δηλαδή, να εξηγήσουμε ένα φαινόμενο με βάση το αποτέλεσμά του, αδιαφορώντας για την αιτία που το προκαλεί. Το επόμενο ερώτημα αναφέρεται στο ίδιο φαινόμενο, με τη διαφορά ότι εδώ εντοπίζεται συγκεκριμένο σημείο της γης για το οποίο ζητείται εξήγηση αναφορικά με τη διαφορά θερμοκρασίας. Στο ερώτημα «Γιατί στο Β. και στο Ν. Πόλο κάνει περισσότερο κρύο από ότι σε οποιαδήποτε άλλη περιοχή;», η σωστή απάντηση επιλέχθηκε από περισσότερους 179

7 μαθητές συγκριτικά με εκείνους που επέλεξαν την αντίστοιχη απάντηση του προηγούμενου ερωτήματος. Βέβαια, εδώ η ερώτηση αναφέρεται σε συγκεκριμένα μέρη καθ όλη τη διάρκεια του έτους και όχι σε συγκεκριμένη εποχή, οπότε οι μαθητές δεν παρασύρθηκαν, όπως στην προηγούμενη ερώτηση, από την αλλαγή απόστασης του τόπου αυτού σε σχέση με τον ήλιο που μπορεί να συμβαίνει από χειμώνα σε καλοκαίρι. Επιπρόσθετα, το σημαντικό ποσοστό το οποίο πριν εξήγησε το φαινόμενο με βάση το αποτέλεσμά του, εμφανίζεται εδώ μειωμένο, καθώς το συγκεκριμένο αποτέλεσμα συμβαίνει μόνο το χειμώνα (οι περιοχές αυτές έχουν πολλές ώρες νύχτα ή μόνο νύχτα). Σχεδίαση εφαρμογής Τα αποτελέσματα των παραπάνω ερευνών κάνουν εμφανές το πρόβλημα της κατανόησης και εμπέδωσης θεμάτων σχετικών με τα πλανητικά φαινόμενα, όπως αυτά προκύπτουν ακόμα και μετά από τη διδασκαλία αυτών στη σχολική αίθουσα. Οι δυσκολίες και τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι μαθητές οφείλονται κυρίως: στην έλλειψη του κατάλληλου εποπτικού υλικού, το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει στην κατανόηση του συγκεκριμένου αντικειμένου μέσα στην αίθουσα, στην αδυναμία του ήδη υφιστάμενου εποπτικού υλικού να εκπληρώσει τους στόχους του. Οι περιορισμένες δυνατότητες που έχει το εποπτικό υλικό των σχολείων (χάρτες, εικόνες, σφαίρες, προπλάσματα, φακοί, κ.α.) δεν δίνουν στο μαθητή τη δυνατότητα της προσωπικής εξερεύνησης και κατανόησης του αντικειμένου σε βάθος. Δεν τον αφήνουν να ανακαλύψει μόνος του, αντιμετωπίζοντας το ίδιο το φαινόμενο και όχι μια αναπαράσταση αυτού, αλλά του παρέχουν αντικείμενα τα οποία στα μάτια του έχουν πολλές άλλες χρήσεις και όχι μια τόσο διευρυμένη. Υφίσταται, λοιπόν, η ανάγκη αναζήτησης ενός εποπτικού μέσου ικανού να βοηθήσει ουσιαστικά και να παρέχει στο μαθητή δυνατότητες και ευκαιρίες για μάθηση. Ένα μέσο που να δημιουργεί ένα ισχυρά μαθησιακό περιβάλλον εργασίας και να προσφέρει: o ρεαλιστική απεικόνιση του αντικειμένου που εξετάζεται, o προσωπική επαφή του μαθητή με το αντικείμενο, o αλληλεπίδραση με αυτό, o δυνατότητα ατομικής εξερεύνησης και ανακάλυψης μέσα στο νέο περιβάλλον που δημιουργείται, o προσέγγιση και εξέταση εξαιρετικά μεγάλων αντικειμένων, όπως οι πλανήτες, με ταυτόχρονη κατανόηση των μεγεθών τους, o τρισδιάστατη απεικόνιση, o πολύπλευρη παρατήρηση του φαινομένου από διαφορετικές οπτικές γωνίες, o παροχή ελευθερίας κινήσεων. Το εποπτικό μέσο που δίνει την ευκαιρία και τη δυνατότητα για όλα τα παραπάνω είναι η νέα τεχνολογία της Εικονικής Πραγματικότητας. Η Εικονική Πραγματικότητα είναι ένα ισχυρά αλληλεπιδραστικό περιβάλλον που δημιουργείται με τη βοήθεια του Η/Υ. Μπορεί να είναι ένα περιβάλλον γραφικών ή κειμένου, ή ένας συνδυασμός και των δύο. Σε ένα εικονικό περιβάλλον βασισμένο σε γραφικά ο χρήστης αλληλεπιδρά με τον υπολογιστή και παίρνει 180

8 μέρος σε μια τρισδιάστατη προσομοίωση, στην οποία βυθίζεται τόσο πολύ ώστε ο εικονικός κόσμος φαντάζει τόσο ρεαλιστικός όσο και ο πραγματικός [13]. Ο μαθητής μπορεί να έρχεται σε επαφή με φυσικά και τεχνητά περιβάλλοντα, τα οποία να του δίνουν τη δυνατότητα της ανακάλυψης και χρησιμοποίησης των γνώσεων. Η επαφή με το περιβάλλον και οι παρατηρήσεις από αυτή παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της μάθησης. Οι παρατηρήσεις θεωρούνται σημαντικές όταν ο μαθητής παίρνει ενεργό μέρος στη διαδικασία της μάθησης και μπορεί να οδηγηθεί σε συμπεράσματα. Καθώς, όμως, τα φυσικά περιβάλλοντα δεν είναι πάντοτε διαθέσιμα χρησιμοποιούνται τα τεχνητά, τα οποία προσομοιάζουν τα φυσικά [14]. Στόχος της εφαρμογής είναι να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον μέσα στο οποίο ο μαθητής θα μπορέσει να έρθει σε άμεση επαφή με τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων και τα φαινόμενα που συμβαίνουν στο ηλιακό μας σύστημα, και ειδικότερα στο σύστημα Γη Ήλιος Σελήνη, να γνωρίσει από κοντά και να εποπτεύσει ό,τι στην πραγματικότητα βρίσκεται πολύ μακριά του, να έρθει σε σύγκρουση και να απορρίψει πιθανές παρανοήσεις και παρερμηνείες που έχει σχηματίσει γι αυτά και να εξοικειωθεί με τους εικονικούς κόσμους, οι οποίοι του παρέχουν άμεσα πληροφορίες που αφορούν την καθημερινή του ζωή. Ειδικότερα, ως στόχοι του εικονικού περιβάλλοντος είναι να γίνει σαφές ότι: Οι εποχές και η άνοδος και πτώση της θερμοκρασίας σε ένα τόπο είναι αποτέλεσμα της διαφορετικής ακτινοβολίας που λαμβάνει κάθε περιοχή από τον ήλιο, λόγω της κλίσης του άξονα της γης και της κίνησης της γης γύρω από τον ήλιο και δεν εξαρτάται σχεδόν καθόλου από την απόσταση της γης από τον ήλιο, η οποία ελάχιστα διαφέρει κατά την περιστροφή της γύρω από αυτόν. Η εναλλαγή μέρας και νύχτας είναι αποτέλεσμα της κίνησης της γης γύρω από τον άξονά της και η διαφορετική διάρκεια μέρας και νύχτας σε ένα τόπο κατά τη διάρκεια του έτους οφείλεται στη κλίση του άξονά της. Η διάρκεια της περιφοράς της σελήνης γύρω από τη γη είναι ίση με τη διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής γύρω από τον άξονά της, γι αυτό και από τη γη βλέπουμε πάντα την ίδια πλευρά της. Η θέση, δε, στην οποία βρίσκεται κάθε φορά γύρω από τη γη και η πλευρά της που φωτίζεται από τον ήλιο δημιουργούν τις φάσεις της σελήνης. Τα κύρια σημεία της εφαρμογής είναι τα εξής: εποπτεία του συστήματος Γη Ήλιος Σελήνη, κίνηση γης γύρω από τον ήλιο (εκλειπτική), περιστροφή γης γύρω από τον άξονά της (λόξωση της εκλειπτικής), κίνηση σελήνης (φάσεις σελήνης), εναλλαγή εποχών του έτους, εναλλαγή ημέρας και νύχτας. Για τη δημιουργία της εφαρμογής χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα VRT 5.60 της Superscape, το οποίο ενδείκνυται για ανάπτυξη εφαρμογών Επιτραπέζιας Εικονικής Πραγματικότητας και ως συσκευές επικοινωνίας με το εικονικό περιβάλλον το ποντίκι και το joystick. Με την είσοδό του στον εικονικό κόσμο ο χρήστης καλείται να επιλέξει μεταξύ των τριών βασικών του θεμάτων: ι) πλανητικό σύστημα, ιι) ημέρα νύχτα, ιιι) εποχές του έτους. Με την πρώτη επιλογή μπορεί να εποπτεύσει το πλανητικό σύστημα, έχοντας παράλληλα τη δυνατότητα να πλοηγηθεί μέσα σ αυτό και να το εξερευνήσει (εικόνα 1). Επιλέγοντας ο χρήστης κάποιον από τους πλανήτες έρχεται κοντά σ αυτόν και αλλάζει η οπτική γωνία από την οποία παρατηρεί το υπόλοιπο σύστημα. Τα μεγέθη των σωμάτων στο πλανητικό μοντέλο είναι ελαχιστοποιημένα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνεται φανερό το σχετικό μέγεθος αυτών. Εικόνα 1: Πλανητικό σύστημα Οι αποστάσεις μεταξύ των σωμάτων του πλανητικού μοντέλου δεν μπορεί να έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, γι αυτό και κρατήθηκαν ίσες μεταξύ τους (ακόμη και σε μοντέλο που η διάμετρος της γης θα ήταν 1 χιλιοστό η απόστασή της από τον ήλιο θα έπρεπε να ήταν 15 μέτρα). Άλλωστε, βασικός σκοπός μας είναι να αποκτήσει ο μαθητής εμπειρίες και πληροφορίες για το περιεχόμενο και την κίνηση στο διάστημα και να τα συνδέσει με τα φαινόμενα που συμβαίνουν σ αυτό. 181

9 Η εφαρμογή παρέχει επίσης πληροφορίες για τις ημέρες του έτους και την εναλλαγή αυτών κατά την περιφορά της Γης. Έτσι ο χρήστης αποκτά αίσθηση του πραγματικού χρόνου που συμβαίνουν τα φαινόμενα και κατανοεί καλύτερα το εικονικό περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται, καθώς έχει τη δυνατότητα να βλέπει και να μεταφράζει τη κίνηση των πλανητών με συνεχόμενη αλλαγή της ημερομηνίας. Η δεύτερη επιλογή του προγράμματος αναφέρεται στην εναλλαγή μέρας και νύχτας (εικόνα 2). Από τον εικονικό κόσμο έχουν αφαιρεθεί όλα τα άλλα ουράνια σώματα και έχει μείνει μόνο η γη και ο ήλιος. Εικόνα 2: Φαινόμενο εναλλαγής μέρας και νύχτας Καθώς το φαινόμενο οφείλεται κυρίως στην κίνηση της γης γύρω από τον άξονά της και μόνο η χρονική διάρκεια της εμφάνισης του ήλιου στον ουρανό εξαρτάται από τη δεύτερη, δίνεται η δυνατότητα στο χρήστη να απομονώσει και επικεντρωθεί το ενδιαφέρον του στην πρώτη, ώστε να παρατηρήσει το φαινόμενο καλύτερα. Ο χρήστης θα έχει τη δυνατότητα να παρατηρήσει το φαινόμενο τόσο από μια θέση στο διάστημα (μέσα σε ένα διαστημόπλοιο ή πάνω σε έναν πλανήτη) όσο και πάνω από την επιφάνεια της γης. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω κατευθυνόμενης πλοήγησης, η οποία θα επιτρέπει τη μεταφορά του στα σημεία εκείνα τα οποία είναι κατάλληλα για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Η τρίτη επιλογή αναφέρεται στη διπλή κίνηση της (γύρω από άξονα και ήλιο), με έμφαση στην αλλαγή κλίσης του άξονά της ως προς τον ήλιο και τη δημιουργία των εποχών του έτους (εικόνα 3). Εικόνα 3: Το φαινόμενο των εποχών του έτους σε 3 φάσεις του Ο μαθητής μπορεί να παρατηρήσει ότι, αφ ενός μεν, η απόσταση ενός τόπου από τον ήλιο δεν αλλάζει κατά την περιφορά αυτή, αφ ετέρου δε, η γωνία με την οποία πέφτουν οι ακτίνες του ήλιου σε μία περιοχή διαφοροποιείται καθ όλη τη διάρκεια της περιφοράς (αυτό πετυχαίνεται με την αλλαγή της έντασης που φωτίζεται μια περιοχή της γης ανάλογα με τη γωνία που φαίνεται από τον ήλιο). Θα έχει, επίσης, τη δυνατότητα, κατόπιν επιλογής, να βλέπει την τροχιά της γης, χρήσιμα δεδομένα για την κατανόηση των φαινομένων (εποχή, απόσταση πλανητών, κ.α.) και να επεμβαίνει στο σύστημα αλλάζοντας τη γωνία κλίσης της γης παρακολουθώντας τις συνέπειες αυτής. Η εφαρμογή βρίσκεται στο στάδιο της διαμορφωτικής αξιολόγησης από ειδικούς χρήστες (φοιτητές Π.Τ.Δ.Ε.). Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά. Αναφορές [1] Βοσνιάδου Σ., «Γνωσιακή Ψυχολογία: Ψυχολογικές Μελέτες και Δοκίμια», Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα [2] Δήμου Γ., «Απόκλιση Στιγματισμός», Εκδόσεις Gutenberg, 1998, σελ [3] Hurrelmann K., Alltagstheorien von Schulern und Lehrer uber Schulversagen, Mainz, 1979, [4] Ojala J., The concept of Planetary Phenomena held by trainee primary school teachers, International Research in Geographical and Environmental Education, 1997, vol 6, No 3, [5] Vosniadou S., Lessons from the study of knowledge acquisition in Astronomy, Journal of Curriculum Studies, 1991, vol 23, No 3, [6] Rowell. J., Dawson C., Lyndon H., Changing misconceptions: a challenge to science educators, International Journal of Science Education, 1990, vol 12, No 2, [7] Brewer W., Vosniadou S., Mental models of the Earth A study of conceptual change in childhood, Cognitive Psychology, 1992, 24, [8] Jones B., Lynch P., Children s conceptions of the Earth, Sun and Moon, International Journal of Science Education, 1987, vol 9, No 1, [9] Brewer W., Vosniadou S., Mental models of the Daylight Cycle, Cognitive Science, 1994, 18,

10 [10] Lightman A., Sadler P., Teacher predictions versus actual student gains, The Physics teacher, 1993, vol 31, [11] Baxter S., Children s understanding of familiar astronomical events, International Journal of Science Education, 1989, 11, vol 5, [12] Kambly P., Suttle J., Teaching elementary school science: Methods and Resources, The Ronald Press Company, New York. [13] Pantelidis V., Virtual Reality and Science Education, VREL. [14] Mikropoulos T., Nikolou E., Katsikis A., Virtual Realities in Biology Teaching, VRET 97 proceedings, Loughborough

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα

Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Διδακτική και Διδασκαλία της Γεωγραφίας Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?)

Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?) «Τάξη 2.0 Άλμα στο μέλλον, άνευ φοράς» Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?) Δημήτρης Γιάντσης Γενικός Διευθυντής 20 Μαρτίου 2010 «Τάξη 2.0» Φωτογραφία: http://salnk.eduportal.gr 2 Τι ΔΕΝ είναι η «Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Η ικανοποιητική δεξιότητα των τυφλών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου

Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου Εικονικό πείραμα Φυσικής Α Γυμνασίου: Γράφημα μάζας επιμήκυνσης ελατηρίου Μπλέκας Μιχάλης 1, Μυρωδικός Α. 2, Πουταχίδης Γ. 2, Σιδεράς Γ. 2 1 Καθηγητής Φυσικής, Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ

ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΗΤΗ Τι είναι ο χρονομετρητής ; Ο χρονομετρητής : αξιοποιείται στους

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα.

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα. Σημαντικά ψηφία Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός είναι 2.99792458 x 10 8 m/s. Η τιμή αυτή είναι δοσμένη σε 9 σημαντικά ψηφία. Τα 9 σημαντικά ψηφία είναι 299792458. Η τιμή αυτή μπορεί να δοθεί και με 5 σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3

STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 STRATEGIC MANAGEMENT ΙI SESSION 3 ΕΞΥΠΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ/ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΥΦΥΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η «ΔΟΜΗΣΗ» ΤΗΣ ΟΙ 5 ΠΕΙΘΑΡΧΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ/ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΜΠΟΔΙΑ/ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση του εαυτού μας

Γνώση του εαυτού μας Γνώση του εαυτού μας Self awareness Η αυτογνωσία αναφέρεται σε: Συναισθήματα Σκέψεις Ενδιαφέροντα Ισχυρά & αδύνατα σημεία Αξίες Ικανότητες Στόχους Δεξιότητες Προτιμητέο στιλ επικοινωνίας 1 Γνώση του εαυτού

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Β. Σουβατζόγλου Πειραματικό Γυμνάσιο Τρίπολης basou@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία 1 Εισαγωγή στην Ψυχολογία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2 Θέµατα Ορισµού Η ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και της νοητικές διεργασίες κυρίως των ανθρώπων αλλά και των

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015

Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, οργάνωση και αποτελεσματικότητα Ανδρέας Γεωργούδης, Λειτουργός Π.Ι. Λεμεσός Ιούνιος 2015 1 Εκπαίδευση ενηλίκων 2

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ

Η αξιολόγηση και πιστοποίηση. των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση και πιστοποίηση των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Περιγραφή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευομένων επιμορφωτών στα ΠΑΚΕ Η αξιολόγηση των εκπαιδευομένων βασίζεται σε μια συστηματικά

Διαβάστε περισσότερα

«Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων»

«Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων» «Λογισμικές εφαρμογές στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το παράδειγμα του Τομέα Οχημάτων» Ευστράτιος Ντουμανάκης Τεχνολόγος Οχημάτων, Εκπαιδευτικός, 12 ο Επαγγελματικό Λύκειο Θεσσαλονίκης entoum@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα