Η Εικονική Πραγµατικότητα ως Εργαλείο ηµιουργίας Νοητικών Αναπαραστάσεων: ένα Παράδειγµα από τον Τοµέα των Φυσικών Επιστηµών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Εικονική Πραγµατικότητα ως Εργαλείο ηµιουργίας Νοητικών Αναπαραστάσεων: ένα Παράδειγµα από τον Τοµέα των Φυσικών Επιστηµών"

Transcript

1 Η Εικονική Πραγµατικότητα ως Εργαλείο ηµιουργίας Νοητικών Αναπαραστάσεων: ένα Παράδειγµα από τον Τοµέα των Φυσικών Επιστηµών Χρήστος Μπάκας Υπ. ιδάκτορας, καθηγητής ΠΕ19, Π.Τ..Ε., Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Απόστολος Κατσίκης Αναπληρωτής Καθηγητής, Π.Τ..Ε., Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Τάσος Μικρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Π.Τ..Ε., Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων ΠΕΡΙΛΗΨΗ Έχει παρατηρηθεί ότι οι µαθητές κατασκευάζουν ποικίλα και διαφορετικά µεταξύ τους νοητικά µοντέλα σχετικά µε τα φαινόµενα που συµβαίνουν στο ηλιακό µας σύστηµα και αφορούν την καθηµερινή µας ζωή (µέρα νύχτα, εποχές). Η συµβατική διδασκαλία συνήθως δε βοηθάει επαρκώς στο ξεπέρασµα των παρανοήσεων και τη δηµιουργία σωστών νοητικών αναπαραστάσεων. Σκοπός της έρευνάς µας ήταν να διαπιστώσουµε τη συµβολή της τεχνολογίας της Εικονικής Πραγµατικότητας στην διατήρηση, αλλαγή και κατασκευή νοητικών µοντέλων που σχετίζονται µε τα εν λόγω φαινόµενα. Το τρισδιάστατο εικονικό περιβάλλον που κατασκευάσαµε παρείχε στους µαθητές νέες εµπειρίες και προσωπική επαφή µε τα αντικείµενα και τα φαινόµενα του ηλιακού µας συστήµατος. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι οι µαθητές ενθουσιάστηκαν από την επαφή µε τον εικονικό χώρο και απέβαλλαν τις περισσότερες από τις παρανοήσεις που είχαν για τις κινήσεις των ουράνιων σωµάτων και τα φαινόµενα που δηµιουργούνται λόγω των κινήσεων αυτών. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: Εικονικά Περιβάλλοντα, Νοητικά Μοντέλα, Αστρονοµία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την επαφή και την αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον ο άνθρωπος δηµιουργεί νοητικές αναπαραστάσεις (νοητικές εικόνες, νοητικά µοντέλα) για πρόσωπα και πράγµατα, καθώς και για φαινόµενα που συµβαίνουν µέσα σ αυτό. Ο όρος νοητικό µοντέλο χρησιµοποιείται για να περιγράψει το ιδιαίτερο εκείνο είδος νοητικών αναπαραστάσεων που έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) η δοµή τους είναι ανάλογη µε τις καταστάσεις του κόσµου που αντιπροσωπεύουν, β) µπορούν να αποτελέσουν αντικείµενο «νοητικού χειρισµού» για την παραγωγή προβλέψεων σχετικά µε τις αιτιακές καταστάσεις του φυσικού κόσµου και γ) προσφέρουν εξηγήσεις των φυσικών φαινοµένων (Vosniadou και Brewer, 1994). Πρόκειται για υψηλού επιπέδου νοητικά κατασκευάσµατα που σκοπό έχουν να αναπαριστούν τη δοµή «Οι ΤΠΕ στην Εκπαίδευση», Τόµος B, Επιµ. Α. ηµητρακοπούλου, Πρακτικά 3 ου Συνεδρίου ΕΤΠΕ, 26-29/9/2002, Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Ρόδος, Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ 37

2 αντικειµένων, πεποιθήσεων ή θεωριών που ίσως δεν έχουν γίνει ποτέ ορατά, όπως το νοητικό µοντέλο του ηλιακού συστήµατος (Βοσνιάδου, 1998) Τα παιδιά έρχονται στο σχολικό χώρο µε πληθώρα διαφορετικών ερµηνειών αναφορικά µε τα πλανητικά φαινόµενα. Παρότι, όµως, βρίσκονται στην ίδια ηλικία και έχουν παρόµοιες εµπειρίες οι εξηγήσεις που δίνουν σ αυτά παρουσιάζουν µεγάλη ανοµοιοµορφία. Όταν αναφερόµαστε στις γνώσεις των παιδιών σχετικά µε το ηλιακό µας σύστηµα και τα πλανητικά φαινόµενα που συµβαίνουν εννοούµε την κατανόηση του συστήµατος Ήλιος Γη, τις κινήσεις των σωµάτων του συστήµατος αυτού, καθώς επίσης και τα φαινόµενα που οφείλονται σ αυτά. Οι κινήσεις των σωµάτων προκαλούν προβλήµατα όσον αφορά στην κατανόησή τους καθώς όροι όπως περιστροφή-περιφορά και ελλειπτική-κυκλική τροχιά εναλλάσσονται πολύ συχνά δηµιουργώντας σύγχυση. Επίσης, παρότι για τα φαινόµενα εναλλαγής µέρας και νύχτας και αλλαγής εποχών του έτους δίνονται στους µαθητές πληροφορίες και εξηγήσεις στις σχετικές ενότητες των βιβλίων, δεν τους παρέχονται τα απαραίτητα µέσα για την επαρκή εξήγηση αυτών, µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία και διατήρηση διαφόρων παρανοήσεων (Jones and Lynch 1987, Baxter 1989, Brewer and Vosniadou 1992, 1994) Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να καταγραφούν τα νοητικά µοντέλα µαθητών αναφορικά µε τα παραπάνω δύο φαινόµενα και να ελεγχθεί η συµβολή της τεχνολογίας της Εικονικής Πραγµατικότητας στη διατήρηση, την αλλαγή τους ή τη δηµιουργία νέων. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα διεξήχθη σε δύο φάσεις. Σκοπός της πρώτης φάσης ήταν η διαπίστωση και καταγραφή µοντέλων σκέψης των µαθητών σχετικά µε τα φαινόµενα που συµβαίνουν στο σύστηµα Ήλιος Γη έπειτα από τη διδασκαλία της σχετικής ενότητας στο σχολείο. Κατά τη δεύτερη φάση οι µαθητές αλληλεπίδρασαν µε εικονικούς κόσµους που σχεδιάστηκαν και αναπτύχθηκαν γι αυτό το σκοπό. Στόχος µας ήταν να διαπιστώσουµε κατά πόσο η Εικονική Πραγµατικότητα µπορεί να συµβάλει ποιοτικά στη διδασκαλία, µε τη δηµιουργία νέων νοητικών µοντέλων σκέψης, την αλλαγή των υπαρχόντων (που παρατηρήθηκαν στους µαθητές κατά την προηγούµενη συνέντευξη) και, ταυτόχρονα, τη διατήρηση των σωστών µοντέλων. Ολόκληρο το δείγµα που χρησιµοποιήθηκε κατά την πρώτη συνέντευξη αποτελούνταν από 57 µαθητές της Α Γυµνασίου (25 αγόρια και 32 κορίτσια), ηλικίας 12 και 13 ετών. Από αυτούς οι 27 (9 αγόρια και 18 κορίτσια) αποτέλεσαν την πειραµατική οµάδα, η οποία πήρε µέρος στη δεύτερη έρευνα που πραγµατοποιήθηκε µε τη χρήση του λογισµικού Εικονικής Πραγµατικότητας. Οι 57 µαθητές του δείγµατος επιλέχθηκαν µε τη µέθοδο της τυχαίας δειγµατοληψίας κατά στρώµατα (Παρασκευόπουλος 1993). Στον τρόπο επιλογής των µαθητών δεν έπαιξαν ρόλο η βαθµολογία των µαθητών στο µάθηµα της Γεωγραφίας, η επαφή και γνώση ηλεκτρονικών υπολογιστών, η γενικότερη επίδοσή τους στο σχολείο και το µορφωτικό επίπεδο των γονιών τους. Η 1η ΕΡΕΥΝΑ Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Η διάρκειά της πρώτης συνέντευξης ήταν 20 λεπτά. Οι µαθητές είχαν στη διάθεσή τους λευκή κόλλα και στυλό για τη περίπτωση που θα χρειαζόταν να σχεδιάσουν κάτι καθώς επίσης και µια υδρόγειο σφαίρα γραφείου. Οι µαθητές των τεσσάρων τµηµάτων της Α τάξης είχαν παρακολουθήσει, τρεις µε τέσσερις εβδοµάδες πριν τη συνέντευξη, συµβατική διδασκαλία στα πλαίσια του µαθήµατος της Γεωγραφίας. Αντικείµενο της ενότητας που διδάχθηκε αποτελούσαν τα εξής: α) Άστρα - Ήλιος, β) Πλανήτες, γ) Γη - Κινήσεις Γης, δ) Θερµικές ζώνες και στ) Μεσηµβρινοί Παράλληλοι. Σκοπός της πρώτης συνέντευξης ήταν η καταγραφή µοντέλων σκέψης των µαθητών σχετικά µε τα φαινόµενα που συµβαίνουν στο σύστηµα Ήλιος Γη έπειτα από τη διδασκαλία της παραπάνω ενότητας. 38

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ Οι ερωτήσεις που χρησιµοποιήθηκαν στη συνέντευξη προέκυψαν έπειτα από πιλοτική έρευνα µε ερωτηµατολόγιο που προηγήθηκε σε 102 µαθητές του ιδίου σχολείου (Μπάκας κ.α., 1999). Οι βασικές κατηγορίες στις οποίες χωρίζονται, και οι οποίες θα αποτελέσουν τους άξονες δηµιουργίας των µοντέλων σκέψης των µαθητών, είναι οι εξής: Α. Κινήσεις Γης 1. Ποιες κινήσεις κάνει η Γη στο διάστηµα; 2. Υπάρχει αλλαγή στην απόσταση ανάµεσα στον Ήλιο και τη Γη κατά της κίνησης της Γης γύρω από τον Ήλιο; Β. Φαινόµενο εναλλαγής µέρας και νύχτας 1. Πως γίνεται η αλλαγή από τη µέρα στη νύχτα; 2. Όταν στην Ελλάδα είναι πρωί και βλέπουµε τον Ήλιο ψηλά στον ουρανό πες µου σε ποιες περιοχές έχει σκοτάδι; Γιατί; 3. Όταν στην Ελλάδα είναι µεσάνυχτα τι συµβαίνει σχετικά µε τον Ήλιο στην Αυστραλία; Στη Νέα Υόρκη; Γιατί; Το πρώτο ερώτηµα της κατηγορίας είναι το βασικότερο, καθώς είναι εκείνο που ζητάει από τα παιδιά να εξηγήσουν τον τρόπο µε τον οποίο γίνεται η µετάβαση από τη µέρα στη νύχτα. Κατόπιν, επιχειρούµε να διερευνήσουµε κατά πόσο οι γνώσεις που κατέχουν οι µαθητές για το φαινόµενο αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να βγάζουν συµπεράσµατα ή αν απλά οι γνώσεις αυτές παραµένουν αδρανείς και αποτελούν προϊόν αποµνηµόνευσης. Τα επόµενα δύο ερωτήµατα, λοιπόν, είναι εκείνα που θα δείξουν ουσιαστικά την κατανόηση του φαινοµένου και παράλληλα τη χρηστικότητα της γνώσης του στην καθηµερινή µας ζωή. Θέτοντας, λοιπόν, το δεύτερο ερώτηµα εντοπίζουµε το αποτέλεσµα του φαινοµένου σε µια περιοχή (Ελλάδα - µέρα) και αναζητούµε περιοχές µε διαφορετικές συνέπειές αυτού (νύχτα). Στη συνέχεια, µε το τρίτο ερώτηµα επιχειρούµε το αντίθετο, καθώς εντοπίζουµε, πάλι, το αποτέλεσµα του φαινοµένου σε µια περιοχή (Ελλάδα - µεσάνυχτα) και αναζητούµε τις συνέπειες του φαινόµενο σε συγκεκριµένες περιοχές (Αυστραλία, Ν. Υόρκη). Γ. Φαινόµενο αλλαγής εποχών του έτους 1. Τώρα ντύνεσαι ζεστά ενώ το καλοκαίρι φοράς κοντοµάνικα. Γιατί αλλάζει η θερµοκρασία σε µια περιοχή της Γης (π.χ. Ελλάδα) κατά τη διάρκεια του έτους και πότε έχουµε ζέστη και πότε κρύο; 2. Ποιες περιοχές παρουσιάζουν πάντα τις υψηλότερες θερµοκρασίες; 3. Όταν στην Ελλάδα έχει πολλή ζέστη σε ποιες περιοχές έχει κρύο; Γιατί; 4. Τι θερµοκρασία έχει ο Καναδάς τον Ιανουάριο; Η Αυστραλία; Γιατί; Και πάλι εδώ η πρώτη είναι η βασική ερώτηση µε την οποία ζητούµε από τα παιδιά να ερµηνεύσουν το φαινόµενο. Η δεύτερη ερώτηση έχει ιδιαίτερη σκοπιµότητα καθώς χρησιµοποιήθηκε για να διαπιστώσουµε αν τα παιδιά θα µπορέσουν να αιτιολογήσουν την απάντησή τους µε βάση τα όσα ισχυρίστηκαν στην προηγούµενη ερώτηση ή αν θα δώσουν απάντηση που θα είναι αποτέλεσµα αποµνηµόνευσης (Ισηµερινός) ή συνηθισµένης σύγχυσης (έρηµοι). Με την τρίτη και την τέταρτη ερώτηση ελέγχουµε το κατά πόσο µπορούν να προβούν σε συµπεράσµατα και να εντοπίσουν πρώτα τις περιοχές εκείνες που έχουν διαφορετική θερµοκρασία από εµάς εδώ στην Ελλάδα και, ακολούθως, να υπολογίσουν τι συµβαίνει σχετικά µε τη θερµοκρασία σε µακρινά, από εµάς, µέρη κάποια συγκεκριµένη χρονική περίοδο. ΜΟΝΤΕΛΑ 1ΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Οι παραπάνω κατηγορίες ερωτηµάτων αποτέλεσαν τη βάση για τη δηµιουργία µοντέλων σκέψης των µαθητών. Οι απαντήσεις που δόθηκαν στα ερωτήµατα αυτά µας οδήγησαν στην 39

4 κατασκευή διαγραµµάτων ατοµικών χαρακτηριστικών και εν συνεχεία στο σχηµατισµό ατοµικών µοντέλων µαθητών. Α. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασιζόµενοι στις απαντήσεις που δόθηκαν στα δύο ερωτήµατα που αφορούν τις κινήσεις της Γης καταγράψαµε τα παρακάτω µοντέλα: Μοντέλο Α.1: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τον Ήλιο σε σταθερή απόσταση από αυτόν (19 µαθητές). Μοντέλο Α.2: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της, γύρω από τον Ήλιο, σε σταθερή απόσταση, και µαζί µε τον Ήλιο κινείται στο διάστηµα (9 µαθητές). Μοντέλο Α.3: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τον Ήλιο και η απόσταση από αυτόν µεταβάλλεται (16 µαθητές). Μοντέλο Α.4: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της, γύρω από τον Ήλιο, σε σταθερή απόσταση, και µαζί µε τον Ήλιο κινείται στο διάστηµα (6 µαθητές). ιάφορα µεµονωµένα µοντέλα: µοντέλα που υποστηρίχτηκαν από ένα µαθητή το καθένα, όπως: «η Γη γυρίζει γύρω από τον Ήλιο σε απόσταση που αλλάζει και συγχρόνως πηγαίνει πάνω κάτω», «η Γη γυρίζει µόνο γύρω από τον Ήλιο σε σταθερή απόσταση από αυτόν», «η Γη γυρίζει γύρω από τον Ήλιο σε σταθερή απόσταση, γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τη σελήνη», «η Γη γυρίζει γύρω από τον Ήλιο σε σταθερή απόσταση και γύρω από τους πλανήτες». Β. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΓΗ ΜΕΡΑΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΑΣ Τα µοντέλα που παρατηρήθηκαν αναφορικά µε το φαινόµενο εναλλαγής µέρας και νύχτας ήταν τα εξής: Μοντέλο Β.1: Καθώς η Γη περιστρέφεται, οι περιοχές που βλέπουν τον Ήλιο έχουν µέρα ενώ οι πίσω περιοχές έχουν νύχτα (45 µαθητές). Οι περισσότεροι από τους µαθητές του µοντέλου αυτού (36 µαθητές) διατύπωσαν την επιστηµονικά αποδεκτή εξήγηση του φαινοµένου. Επιπλέον έδειξαν ότι µπορούν και να εντοπίσουν τις περιοχές που έχουν σκοτάδι όταν στην Ελλάδα έχουµε µέρα, καθώς επίσης και να υπολογίσουν τις συνέπειες του φαινοµένου σε άλλες περιοχές της Γης όταν στην Ελλάδα είναι µεσάνυχτα. Μια δεύτερη οµάδα µαθητών (8 µαθητές) που έδωσε την ίδια εξήγηση του φαινοµένου δεν µπόρεσε να απαντήσει σωστά σε ένα και τα δύο επόµενα ερωτήµατα που ζητούσαν την εξαγωγή συµπερασµάτων µε βάση την εξήγηση που διατυπώθηκε για το εν λόγω φαινόµενο. Τέλος, υπήρξε ένας µόνο µαθητής που, αν και γνώριζε την αιτία του εν λόγω φαινοµένου, ουσιαστικά δεν µπορούσε να χρησιµοποιήσει τη γνώση αυτή παραγωγικά. Μοντέλο Β.2: Καθώς ο Ήλιος γυρίζει φωτίζει µερικές µόνο περιοχές και αυτές έχουν µέρα (5 µαθητές). Οι πέντε µαθητές που ανέπτυξαν αυτό το µοντέλο, µε εξαίρεση έναν µαθητή, δεν µπορούσαν ούτε να εντοπίσουν τις περιοχές που έχουν σκοτάδι όταν στην Ελλάδα έχουµε µέρα, ούτε να υπολογίσουν το τι συνέβαινε αναφορικά µε τον Ήλιο στην Αυστραλία και στη Ν. Υόρκη όταν στην Ελλάδα έχουµε µεσάνυχτα. ιάφορα µεµονωµένα µοντέλα: ιάφορα µοντέλα που υποστηρίχθηκαν από έναν µαθητή το καθένα και που θεωρούν πως «ο Ήλιος µία φωτίζει το βόρειο µέρος και έχει µέρα και µία το νότιο», «όταν η Γη πλησιάζει τον Ήλιο το µέρος της που βλέπει τον Ήλιο έχει µέρα και µετά καθώς γυρνάει γίνεται από την άλλη µεριά µέρα», «Η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της και κάποιες ώρες οι ακτίνες δεν φτάνουν στη Γη». Γ. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ Τα µοντέλα που παρατηρήθηκαν αναφορικά µε το φαινόµενο της αλλαγής των εποχών του έτους ήταν τα εξής: 40

5 Μοντέλο Γ.1: Οι περιοχές της Γης στις οποίες οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα έχουν ζέστη, ενώ εκείνες στις οποίες οι ακτίνες πέφτουν πλάγια έχουν κρύο (16 µαθητές). Σύµφωνα µε το µοντέλο αυτό ο βασικός λόγος για τη δηµιουργία των εποχών είναι ο διαφορετικός τρόπος µε τον οποίο πέφτουν οι ακτίνες του Ήλιου πάνω στη Γη ανάλογα µε τη θέση που βρίσκεται αυτή κάθε φορά. Έτσι, όταν µια περιοχή δέχεται κάθετα τις ακτίνες του Ήλιου τότε η περιοχή αυτή θερµαίνεται, ενώ όταν οι ακτίνες κτυπούν πλάγια την επιφάνειά της τότε στην περιοχή αυτή επικρατεί κρύο. Παρότι το επιστηµονικά αποδεκτό αυτό µοντέλο υποστηρίχτηκε από 16 µαθητές, µόνο οι 7 από αυτούς µπόρεσαν να υποδείξουν τις περιοχές εκείνες του πλανήτη µε θερµοκρασία εντελώς διαφορετική από αυτή της χώρας µας και από αυτούς µόνο οι 4 απάντησαν σωστά και στην τέταρτη ερώτηση που αφορούσε στη θερµοκρασία διαφόρων περιοχών µια δεδοµένη χρονική στιγµή. Μοντέλο Γ.2: Η Γη µετακινείται και πλησιάζει στον Ήλιο το καλοκαίρι, ενώ αποµακρύνεται από αυτόν το χειµώνα (24 µαθητές). Οι περισσότεροι µαθητές της έρευνας σχηµάτισαν νοητικό µοντέλο του συστήµατος σύµφωνα µε το οποίο η απόσταση µεταξύ Γης και Ήλιου δεν είναι σταθερή αλλά αλλάζει. Η Γη λοιπόν, πλησιάζει και αποµακρύνεται από τον Ήλιο µε αποτέλεσµα όταν είναι κοντά σε αυτόν να έχουµε ζέστη (και καλοκαίρι) και όταν είµαστε µακριά από αυτόν έχουµε κρύο (και χειµώνα). Το µοντέλο όµως αυτό που διαµόρφωσαν τους δυσκόλεψε όταν ρωτήθηκαν να συµπεράνουν και να εντοπίσουν τις περιοχές µε διαφορετική από εµάς θερµοκρασία (κρύο), µε αποτέλεσµα οι περισσότεροι από αυτούς (15 µαθητές) να δώσουν την εύκολη απάντηση ονοµάζοντας τις περιοχές εκείνες που έχουν πάντα σχεδόν σταθερές θερµοκρασίες (Β. Και Ν. Πόλος). Μοντέλο Γ.3: Ο Ήλιος χτυπάει µια περιοχή πότε κάθετα, πότε οριζόντια, πότε ίσια (4 µαθητές). Μοντέλο που υποστηρίχτηκε, παραδόξως, από 4 µαθητές και δείχνει µία σύγχυση σχετικά µε έναν Ήλιο ο οποίος για κάποιο λόγο ρίχνει πλάγιες, κάθετες και οριζόντιες ακτίνες. Οι απαντήσεις αυτές των συγκεκριµένων µαθητών µάλλον δείχνουν συγκράτηση αλλά όχι επεξεργασία κάποιων πληροφοριών του σχολικού βιβλίου. Μοντέλο Γ.4: Οι περιοχές που βλέπει ο Ήλιος έχουν καλοκαίρι και οι περιοχές που δεν βλέπει έχουν χειµώνα. (3 µαθητές). Οι τρεις αυτοί µαθητές συγχέουν το φαινόµενο αυτό µε εκείνο της µέρας και νύχτας και θεωρούν πως όταν ο Ήλιος φωτίζει µια περιοχή τότε αυτή έχει ζέστη Μοντέλο Γ.5: Κάνει κρύο όταν έχουµε χειµώνα και ζέστη όταν έχουµε καλοκαίρι (2 µαθητές). ύο µαθητές εξήγησαν το φαινόµενο βασιζόµενοι στο αποτέλεσµά του. Έτσι θεώρησαν πως ο ερχοµός του χειµώνα φέρνει το κρύο και όχι πως ο χειµώνας είναι ο ίδιος το αποτέλεσµα του συγκεκριµένου φαινοµένου. Βλέπουµε πως οι γνώσεις των µαθητών ιδιαίτερα αναφορικά µε το φαινόµενο εναλλαγής µέρας και νύχτας ήταν πολύ ικανοποιητικές. Οι περισσότεροι από αυτούς, µάλιστα, δεν δυσκολεύτηκαν να υπολογίσουν και τη διαφορά της ώρας ανάµεσα σε διαφορετικές περιοχές της Γης. Αρκετοί, πάντως, µαθητές βρέθηκε να παρουσιάζουν προβλήµατα και παρανοήσεις σχετικά µε: α) την απόσταση µεταξύ Ήλιου και Γης, την οποία δεν θεωρούσαν σταθερή, β) τη συσχέτιση µεταξύ της απόστασης των δύο σωµάτων και της θερµοκρασίας σε µία περιοχή (κοντά στον Ήλιο έχει ζέστη, µακριά από αυτόν κρύο), γ) τη σταθερή θερµοκρασία που χαρακτηρίζει έναν τόπο καθ όλη τη διάρκεια του έτους (Αυστραλία και Βραζιλία = ζέστη, Καναδάς και Γερµανία = κρύο). Τέλος, συχνά οι απαντήσεις τους ήταν βιαστικές, τυχαίες και χωρίς αιτιολόγηση ή στηρίζονταν σε εµπειρίες και απόψεις άλλων (π.χ. η θεία µου στον Καναδά µου είπε ). ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μετά την πρώτη φάση της έρευνας και την καταγραφή των νοητικών µοντέλων των µαθητών πραγµατοποιήθηκε επαφή των µαθητών µε τρισδιάστατο εικονικό περιβάλλον προσοµοίωσης αρχικά του ηλιακού µας συστήµατος και στη συνέχεια του συστήµατος Γη Ήλιος. 41

6 Πολύ περιορισµένος είναι ο αριθµός των εκπαιδευτικών εικονικών περιβαλλόντων που έχουν σχεδιαστεί για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών (Dede 1994, Mikropoulos 1997, Youngblut 1998, Johnson et al 1998). Ακόµη λιγότερα αφορούν την Αστρονοµία και το ηλιακό σύστηµά µας και αναπτύχθηκαν τόσο για τα µικρά παιδιά όσο και για σπουδαστές. Ο Johnson και οι συνεργάτες του (Johnson et al, 1999) στο Πανεπιστήµιο του Ιλλινόις δηµιούργησαν το Round Earth Project για τη µελέτη της τεχνολογίας της Εικονικής Πραγµατικότητας και πως αυτή µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να βοηθήσει στη διδασκαλία εννοιών που είναι αντίθετες µε τα νοητικά µοντέλα που έχουν αναπτύξει τα παιδιά. Σε πανεπιστηµιακό επίπεδο, ο Barab και οι συνεργάτες του (Barab et al, 2000) πρότειναν τρισδιάστατα εργαλεία µοντελοποίησης για την κατασκευή µοντέλων εικονικής πραγµατικότητας του ηλιακού συστήµατος από τους προπτυχιακούς σπουδαστές. Ο Yair και οι συνεργάτες του (Yair, 2001) πρότειναν εικονικά ταξίδια για τη µελέτη των ουράνιων σωµάτων χωρίς να έχουν δώσει όµως κάποια στοιχεία τα οποία να έχουν προκύψει από εµπειρικές µελέτες. Η βασική διαφοροποίηση της δικής µας εφαρµογής από τις παραπάνω είναι ότι δεν αποτελεί εφαρµογή εµβύθισης, µε όλα τα θετικά αλλά κυρίως τα αρνητικά που σηµαίνει αυτό (Gay, 1994) και δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισµό παρά µόνο προσωπικούς υπολογιστές όµοιους µε αυτούς που υπάρχουν σε όλα τα σχολικά εργαστήρια. Επίσης, εκτός από την ελεύθερη πλοήγηση που επιτρέπει, εστιάζει την προσοχή του χρήστη σε εκείνα τα σηµεία για τα οποία και κατασκευάστηκε (κινήσεις σωµάτων, φαινόµενα). Σκοπός µας, λοιπόν, είναι να δηµιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον µέσα στο οποίο ο µαθητής θα µπορεί να έρθει σε άµεση επαφή µε τα ουράνια σώµατα και τα φαινόµενα που συµβαίνουν στο ηλιακό µας σύστηµα, και ειδικότερα στο σύστηµα Γη Ήλιος, να γνωρίσει από κοντά και να εποπτεύσει ό,τι στην πραγµατικότητα βρίσκεται πολύ µακριά του, να έρθει σε σύγκρουση και να απορρίψει πιθανές παρανοήσεις και παρερµηνείες που έχει σχηµατίσει γι αυτά και να εξοικειωθεί µε τους εικονικούς κόσµους, οι οποίοι του παρέχουν άµεσα πληροφορίες που αφορούν την καθηµερινή του ζωή. Η εφαρµογή ξεκινά µε κατευθυνόµενη πλοήγηση στο ηλιακό µας σύστηµά, µε κατεύθυνση προς το σύστηµα Γη - Ήλιος. Ο χρήστης οδηγεί ένα εικονικό διαστηµόπλοιο και είναι σε θέση να κινείται στο διάστηµα, να αλλάζει οπτική γωνία και να ελέγχει τις ιδιότητες του εικονικού κόσµου, ακόµα και χωρίς φυσικό ανάλογο (άξονας Γης, ταχύτητα περιστροφής και περιφοράς, εµφάνιση του τρέχοντος µηνός), χρησιµοποιώντας συγκεκριµένα όργανα στην κονσόλα του διαστηµικού σκάφους. Με την εισαγωγική εικονική πτήση στο διάστηµα οι µαθητές εξοικειώνονται µε το εικονικό περιβάλλον και επισηµαίνουν τη θέση της Γης στο ηλιακό σύστηµα (εικόνα 1). Εικόνα 1: Το εσωτερικό του διαστηµοπλοίου µε θέα το σύστηµα Γη - Ήλιος Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να παρατηρεί τις κινήσεις της Γης α) από θέση κοντά στο επίπεδο της γήινης τροχιάς γύρω από τον Ήλιο και β) κατά τη διάρκεια µιας κατευθυνόµενης 42

7 πλοήγησης, από θέση κάθετη στο επίπεδο της γήινης περιφοράς. Η δεύτερη οπτική γωνία παρακολούθησης είχε σκοπό να µπορέσουν οι µαθητές να συνειδητοποιήσουν τον τρόπο µε τον οποίο η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, κάτι το οποίο θα τους ήταν χρήσιµο προκειµένου να εξηγήσουν τα πλανητικά φαινόµενα. Ο χρήστης αλληλεπιδρώντας µε το λογισµικό πλησιάζει τη Γη και εξετάζει την εναλλαγή ηµέρας και νύχτας από α) σηµείο λίγο επάνω από την επιφάνεια της Γης και από β) σηµείο που βρίσκεται κάπου στο διάστηµα, το οποίο επιτρέπει την ταυτόχρονη παρατήρηση Γης και Ήλιου. Επίσης, έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει το διαστηµόπλοιο γύρω από τη Γη σε µια ορισµένη απόσταση και να παρατηρήσει ταυτόχρονα τις συνέπειες της εναλλαγής της ηµέρας και της νύχτας σε οποιοδήποτε σηµείο της Γης. Ο χρήστης µπορεί επίσης να πλησιάσει τη Γη σε συγκεκριµένα σηµεία της τροχιάς της (π.χ. Ιούνιος και εκέµβριος) και να παρατηρήσει από µια ορισµένη απόσταση επάνω από τη γήινη επιφάνεια, έτσι ώστε να γίνει σαφές γιατί η θερµοκρασία αλλάζει σε µια θέση κατά τη διάρκεια της περιφοράς γύρω από τον Ήλιο (εικόνα 2). Εικόνα 2: Προσέγγιση της Γης τον Ιούνιο Η 2η ΕΡΕΥΝΑ Η ΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Το δεύτερο µέρος της έρευνας διεξήχθη στον ίδιο χώρο µε το πρώτο, µετά από δύο περίπου µήνες. Οι 27 µαθητές ήρθαν, ο καθένας µε τη σειρά του, σε επαφή µε το εικονικό περιβάλλον και τις δυνατότητες που αυτό τους παρέχει. Αφού περιπλανήθηκαν για λίγη ώρα σε αυτό µέσω της κατευθυνόµενης πλοήγησης, ενηµερώθηκαν για τη χρήση των εργαλείων της κονσόλας του εικονικού διαστηµοπλοίου και τις δυνατότητες της εφαρµογής. Με τη καθοδήγηση του ερευνητή ο κάθε µαθητής εξερευνούσε το χώρο και παρατηρούσε τα φαινόµενα που συµβαίνουν σε αυτόν. Στη συνέχεια καλούνταν να απαντήσει στις τρεις κατηγορίες ερωτηµάτων που ασχολείται η εφαρµογή (κινήσεις Γης και Ήλιου και φαινόµενα µέρας/νύχτας και εποχών του έτους). Καθ όλη τη διάρκεια της επαφής του µαθητή µε το εικονικό περιβάλλον ο ερευνητής δεν παρείχε καµιά άλλη βοήθεια στο µαθητή καθώς ούτε σχολίαζε τα όσα έβλεπε, ούτε εξηγούσε τίποτα σ αυτόν. Η διάρκεια της εξερεύνησης - συνέντευξης ήταν περίπου 40 λεπτά για κάθε µαθητή. Η επαφή των µαθητών µε τον εικονικό χώρο δεν αποτελεί ενισχυτική περαιτέρω διδασκαλία καθώς ο δάσκαλος ερευνητής δεν δίδαξε και δεν ενηµέρωσε για κάτι καινούργιο το µαθητή. Ο ρόλος του ήταν να τον καθοδηγήσει στην εξαγωγή των δικών του συµπερασµάτων. Σκοπός, λοιπόν, της δεύτερης συνέντευξης ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο η Εικονική Πραγµατικότητα µπορεί να συµβάλει ποιοτικά στη µάθηση, µε τη δηµιουργία νέων νοητικών µοντέλων σκέψης και την αλλαγή των υπαρχόντων. Τα ερωτήµατα που τέθηκαν στους µαθητές ήταν τα ίδια µε εκείνα της πρώτης έρευνας. 43

8 ΜΟΝΤΕΛΑ 2ΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Κατά παρόµοιο, µε την προηγούµενη έρευνα, τρόπο καταγράφηκαν τα παρακάτω µοντέλα. Α. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ Ο ρεαλιστικός τρόπος παρουσίασης της πληροφορίας που µας παρέχει το τρισδιάστατο εικονικό περιβάλλον της εφαρµογής ήταν αρκετό για να κάνει τους µαθητές να εντοπίσουν και να ξεχωρίσουν εύκολα τις δύο βασικές κινήσεις της Γης. Έτσι, και οι 27 µαθητές ανέφεραν τις δύο κινήσεις που κάνει η Γη, της περιστροφική γύρω από τον άξονά της και την κυκλική γύρω από τον Ήλιο. Η διαφοροποίηση επισηµάνθηκε µόνο αναφορικά µε τη διατήρηση η αλλαγή της απόστασης µεταξύ των δύο σωµάτων. Με βάση τις δύο ερωτήσεις αυτής της κατηγορίας δηµιουργήθηκαν τα παρακάτω µοντέλα: Μοντέλο Α.1: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τον Ήλιο σε σταθερή απόσταση από αυτόν (13 µαθητές). Από τους µαθητές αυτούς οι 8 επέλεξαν την επιστηµονικά ορθή απάντηση χωρίς να κάνουν χρήση της κατευθυνόµενης πλοήγησης που µεταφέρει το χρήστη σε σηµείο κάθετο στην τροχιά της περιφοράς της Γης, κάτι που διευκολύνει τα συµπεράσµατά του. Οι υπόλοιποι 5 έκαναν χρήση της παραπάνω βοήθειας. Μοντέλο Α.2: η Γη γυρίζει γύρω από τον εαυτό της και γύρω από τον Ήλιο και η απόσταση από αυτόν µεταβάλλεται (14 µαθητές). Οι µαθητές θεωρούν πως η Γη πλησιάζει τον Ήλιο και βρίσκεται πιο κοντά σ αυτόν είτε τη στιγµή που, στον εικονικό χώρο, αυτή βρίσκεται ακριβώς µπροστά µας (καθώς εµείς την βλέπουµε µέσα από το διαστηµόπλοιό µας), είτε όταν αυτή κρύβεται πίσω από τον Ήλιο και βρίσκεται παράλληλα στο πιο µακρινό σηµείο από εµάς. Β. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΓΗ ΜΕΡΑΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΑΣ Εντυπωσιακά ήταν επίσης και τα αποτελέσµατα που παρατηρήθηκαν έπειτα από τις δύο πρώτες ερωτήσεις που απαντήθηκαν σχετικά µε την εξήγηση του φαινοµένου και τον εντοπισµό των περιοχών του πλανήτη που έχουν σκοτάδι, τη στιγµή που κάποιες άλλες φωτίζονται. Ο ρεαλιστικός φωτισµός των εικονικών αντικειµένων διευκόλυνε τους µαθητές στα συµπεράσµατά τους τόσο για την εξήγηση της εναλλαγής µέρας και νύχτας όσο και για την κατανόηση της σχέσης των ακτινών του Ήλιου µε την ηλιοφάνεια της κάθε περιοχής της Γης. Έτσι, παρατηρήθηκε µόνο ένα µοντέλο, µε κάποιες διαφοροποιήσεις που αφορούσαν τις απαντήσεις που δόθηκαν στο τρίτο ερώτηµα. Μοντέλο Β: Καθώς η Γη περιστρέφεται, οι περιοχές που βλέπουν τον Ήλιο έχουν µέρα ενώ οι πίσω περιοχές έχουν νύχτα (27 µαθητές). Οι 27 αυτοί µαθητές έδειξαν ότι είχαν δηµιουργήσει επιστηµονικά σωστό νοητικό µοντέλο αναφορικά µε την εναλλαγή µέρας και νύχτας. Επιπλέον ήταν σε θέση να εντοπίσουν τα σηµεία εκείνα της Γης µε διαφορετική ώρα από την Ελλάδα, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς µπορούσαν και να υπολογίσουν την ώρα σε συγκεκριµένες περιοχές της Γης µακριά από την Ελλάδα (24 άτοµα την Αυστραλία, 17 άτοµα την Ν. Υόρκη). Γ. ΝΟΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ Και πάλι τα αποτελέσµατα ήταν πολύ καλά καθώς οι δυνατότητες που παρέχει η εφαρµογή για κοντινή εποπτεία από συγκεκριµένο σηµείο, περιήγηση του εικονικού διαστηµοπλοίου γύρω από τη Γη και επιβράδυνση έως σταµάτηµα των δύο κινήσεών της, βοήθησαν τους µαθητές στην εξαγωγή συµπερασµάτων αναφορικά µε τον τρόπο που πέφτουν οι ακτίνες του Ήλιου σε µια περιοχή κατά τη διάρκεια της πορείας της Γης γύρω από τον Ήλιο. Συνέπεια, λοιπόν, των παραπάνω ήταν τα δύο κυρίαρχα µοντέλα, τα οποία, µε µια µικρή παραλλαγή όσον αφορά το δεύτερο, είχαν παρατηρηθεί και στην πρώτη έρευνα, να υποστηριχθούν από δυσανάλογο αριθµό µαθητών. 44

9 Μοντέλο Γ.1: Οι περιοχές της Γης στις οποίες οι ακτίνες του Ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα έχουν ζέστη, ενώ εκείνες στις οποίες οι ακτίνες πέφτουν πλάγια έχουν κρύο (23 µαθητές). Το ποσοστό των µαθητών που υποστήριξε αυτή τη φορά το µοντέλο υπέρ-τριπλασιάστηκε συγκριτικά µε πριν. Σηµαντική διαφορά υπήρξε επίσης και σχετικά µε τη συνέπεια που έδειξαν οι µαθητές όταν χρειάστηκε να προβούν σε συµπεράσµατα αναφορικά µε τις περιοχές εκείνες του πλανήτη µε θερµοκρασία αντίθετη από αυτή της χώρας µας και όταν τους ζητήθηκε να υπολογίσουν τη θερµοκρασία συγκεκριµένων περιοχών µια δεδοµένη χρονική στιγµή. Μοντέλο Γ.2: Η Γη πλησιάζει και αποµακρύνεται από τον Ήλιο και άλλοτε ο Ήλιος τη χτυπάει πάνω από τον Ισηµερινό και έχουµε ζέστη και άλλοτε κάτω και έχουµε κρύο (2 µαθητές). Η «αδυναµία» του εικονικού περιβάλλοντος να υποστηρίξει το λανθασµένο αυτό µοντέλο µείωσε εντυπωσιακά τον αριθµό των µαθητών που το υποστήριξαν. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η Εικονική Πραγµατικότητα επιτρέπει την ενεργή συµµετοχή του µαθητή στην εκπαιδευτική διαδικασία και παρέχει τη δυνατότητα να εµπλουτίσει, να ενισχύσει, να επεξεργαστεί και να δοµήσει τις εµπειρίες του. Η εφαρµογή µας παρόλο που επιτρέπει την ελεύθερη πλοήγηση παρέχει τη δυνατότητα για την εκτέλεση συγκεκριµένων κατευθυνόµενων δραστηριοτήτων, που σκοπό έχουν να οδηγήσουν το µαθητή, κάτω από προκατασκευασµένα µονοπάτια, στην πληροφορία που θέλουµε να δει, να κατανοήσει και να αποδεχτεί. Έτσι, εύκολα µπορεί να διακρίνει κανείς ότι τα νοητικά µοντέλα που παρατηρήθηκαν κατά τη δεύτερη έρευνα µειώθηκαν ανά κατηγορία συγκριτικά µε εκείνα της πρώτης έρευνας, καθώς οι πληροφορίες που παρέχονταν τώρα στους µαθητές δεν ευνοούσαν και δεν επέτρεπαν καθόλου τη δηµιουργία µερικών από εκείνα που είχαν διατυπωθεί από τους µαθητές προηγουµένως. Αναφορικά µε το φαινόµενο εναλλαγής µέρας και νύχτας, οι δυνατότητες της εφαρµογής που επέτρεπαν στο χρήστη να εξετάσει το φαινόµενο α) από σηµείο της επιφάνειας της Γης, β) από σηµείο στο διάστηµα µακριά από αυτή και γ) οδηγώντας το διαστηµόπλοιό του γύρω από τη Γη, οδήγησε τους µαθητές όχι µόνο στο επιστηµονικά αποδεκτό µοντέλο (κάτι το οποίο οι περισσότεροι είχαν ήδη υιοθετήσει) αλλά και στην εύκολη εξαγωγή συµπερασµάτων, σχετικά µε το εν λόγω φαινόµενο, σε ολόκληρο τον πλανήτη. Αναφορικά µε το φαινόµενο της αλλαγής των εποχών, η παρατήρηση του συστήµατος Γη Ήλιος από το διάστηµα καθώς και η δυνατότητα της εφαρµογής για προσέγγιση του διαστηµοπλοίου στη Γη σε συγκεκριµένα χρονικά διαστήµατα (π.χ. Ιούνιος και εκέµβριος) οδήγησαν τους µαθητές στην αναθεώρηση των προηγούµενων νοητικών τους µοντέλων, τα οποία όπως είχαν διατυπωθεί από αυτούς στην προηγούµενη έρευνα παρουσιάζονταν ως ένα κράµα προσωπικών παρατηρήσεων και αποµνηµόνευσης των αντίστοιχων χωρίων του σχολικού βιβλίου. Προβλήµατα παρουσιάστηκαν σχετικά µε την κατανόηση του σχήµατος της περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο, καθώς οι µισοί περίπου µαθητές δεν µπόρεσαν να υιοθετήσουν το πραγµατικό. Προβλήµατα όµως έχουν εντοπιστεί και σε άλλες εφαρµογές στις οποίες, αν και η ενασχόληση του µαθητή µε το εικονικό περιβάλλον δεν παρουσίαζε ιδιαίτερα προβλήµατα και ο µαθητής είχε υψηλή την αίσθηση της παρουσίας σ αυτό, εν τούτοις τα µαθησιακά αποτελέσµατα δεν ήταν τα επιθυµητά (Johnson et al 1999, Gay 1994). Οι µαθητές δήλωσαν ενθουσιασµένοι από την εφαρµογή και ότι εξοικειώθηκαν µε το εικονικό περιβάλλον γρήγορα, ακόµη και εκείνοι που δεν είχαν ασχοληθεί κατά το παρελθόν µε υπολογιστές. εν παρουσίασαν ιδιαίτερες δυσκολίες σχετικά µε τον προσδιορισµό των αντικειµένων του εικονικού κόσµου και µπόρεσαν εύκολα να διακρίνουν τα αντικείµενα που υπάρχουν πραγµατικά (Ήλιος, πλανήτες) και εκείνα που δεν υφίστανται (άξονας Γης, ισηµερινός, τροχιά). Τέλος, επεσήµαναν τα ζωηρά χρώµατα των αντικειµένων, τις ρεαλιστικές κινήσεις των ουράνιων σωµάτων και την αίσθηση της παρουσίας τους στον εικονικό κόσµο. Ιδιαίτερα προβλήµατα προσανατολισµού δεν παρατηρήθηκαν. 45

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barab, S., Hay, K., Squire, K., Barnett, M., Schmidt, R., Karrigan, K., Yamagata-Lynvh, L. and Johnson, C. (2000) Virtual Solar System Project: Learning through a technology rich, inquiry based, participatory learning environment. Journal of Science Education and Technology, 9 (1), Baxter, S. (1989) Children s understanding of familiar astronomical events. International Journal of Science Education, 11(5), Brewer, W., Vosniadou, S. (1992) Mental models of the Earth. A study of conceptual change in childhood. Cognitive Psychology, 24, Brewer, W., Vosniadou, S. (1994) Mental models of the Daylight Cycle. Cognitive Science, 18, Dede, C., Salzman, M., Calhoun, C., Loftin, R. B., Hoblit, J., Regian, J. W. (1994) The Design of Artificial Realities to Improve Learning Newtonian Mechanics. Paper presented at the 1994 East-West International Conference on Multimedia, Hypermedia, and Virtual Reality (pp ). (Moscow), (also available at Gay, E. (1994) Is Virtual Reality a good teaching tool? Virtual Reality Special Report, Winter, Johnson, A., Roussos, M., Leigh, J., Barnes, C., Vasilakis, C. and Moher, T. (1998) The NICE Project: Learning together in a Virtual World. In Proceedings of IEEE Virtual Reality Annual International Symposium 98, (pp ). Atlanta, Georgia. Johnson, A., Moher, T., Ohlsson, S., Gillingham, M. (1999) The Round Earth Project: Deep Learning in a Collaborative Virtual World. Available at Jones, B., Lynch, P. (1987) Children s conceptions of the Earth, Sun and Moon. International Journal of Science Education, 9 (1), Lightman, A., Sadler, P. (1993) Teacher predictions versus actual student gains. The Physic teacher, 31, Mikropoulos, T. A. (1997) Virtual Environments in Science Education. In M. Bevan (ed.), Proceedings of the International Conference on Virtual Reality in Education & Training, (pp ). Loughborough. Mikropoulos, T. A., Chalkidis, A., Katsikis, A., Kossivaki, Ph. (1997) Virtual realities in environmental education: Project LAKE. Education and Information Technologies 2, Nikolou, E., Mikropoulos, T. A., Katsikis, A. (1997) Virtual Realities in Biology Teaching. In M. Bevan (ed.), Proceedings of the International Conference on Virtual Reality in Education & Training, (pp ). Loughborough. Yair, Y., Schur, Y., and Mintz, R. (2001) A Thinking Journey to the Solar System using Scientific Visualization Technologies. In D. Psillos et al. (eds.), Proceedings of the 3d International Conference on Science Education Research in the Knowledge Based Society, (pp ). Thessaloniki, Greece. Youngblut, C. (1998) Educational Uses of Virtual Reality Technology (Institute for Defense Analyses, IDA D-2128, available at Βοσνιάδου, Σ. (1998) Γνωσιακή Ψυχολογία, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg Μπάκας Χ., Μικρόπουλος Τ., ήµου Γ., Κατσίκης Α., Σχεδίαση εικονικών περιβαλλόντων για την υποστήριξη της κατανόησης πλανητικών φαινοµένων µε βάση αντιλήψεις µαθητών, 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε διεθνή συµµετοχή: ιδακτική των Μαθηµατικών και Πληροφορική στην Εκπαίδευση, Ρέθυµνο, Οκτώβριος Παρασκευόπουλου, Ι. (1993) «Μεθοδολογία επιστηµονικής έρευνας», Τόµος 2, εκδ. Ελληνικά Γράµµατα. 46

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ιαµορφωτική αξιολόγηση εικονικού εκπαιδευτικού εργαστηρίου laser

ιαµορφωτική αξιολόγηση εικονικού εκπαιδευτικού εργαστηρίου laser 382 Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση ιαµορφωτική αξιολόγηση εικονικού εκπαιδευτικού εργαστηρίου laser Τάσος Α. Μικρόπουλος, amikrop@cc.uoi.gr Βασίλης Στρουµπούλης, me00298@cc.uoi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Έναν Ιστορικό Εικονικό Κόσμο

Χτίζοντας Έναν Ιστορικό Εικονικό Κόσμο Χτίζοντας Έναν Ιστορικό Εικονικό Κόσμο Παναγιώτης Κωστάκης, Σοφία Βούρη, Aναστάσιος Α. Μικρόπουλος Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Σχολή Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 451 10 Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΗ ΣΕ ΕΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕΙΣΜΟΥ

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΗ ΣΕ ΕΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕΙΣΜΟΥ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 449 Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΗ ΣΕ ΕΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΕΙΣΜΟΥ Γιάννης Μεσσήνης Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα

Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ B Διδακτική και Διδασκαλία της Γεωγραφίας Οι εναλλακτικές ιδέες των παιδιών για το ηλιακό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Να το πάρει το ποτάµι;

Να το πάρει το ποτάµι; Να το πάρει το ποτάµι; Είναι η σκιά ενός σώµατος που το φωτίζει ο Ήλιος. Όπως η σκιά του γνώµονα ενός ηλιακού ρολογιού που µε το αργό πέρασµά της πάνω απ τα σηµάδια των ωρών και µε το ύφος µιας άλλης εποχής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Το ιδακτικό Υλικό στο Κεφάλαιο των Πιθανοτήτων της Γ τάξης του ηµοτικού: Τρόπος Κατανόησης και ιαχείρισής του από Μαθητές και ασκάλους Χρυσάνθη Σκουµπουρδή και Φραγκίσκος Καλαβάσης Περίληψη Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ

Η ΓΗ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ Η ΓΗ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΑΙΑ ΙΙ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Γ. Κωτσάνης, Ε. Σπυράτου, Ν. απόντες 470 Η ΓΗ ΣΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟ ΑΡΙΣΤΑΡΧΟ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδια με όχημα τη Γη στον Μαθητικό Υπολογιστή

Ταξίδια με όχημα τη Γη στον Μαθητικό Υπολογιστή Ταξίδια με όχημα τη Γη στον Μαθητικό Υπολογιστή Σπυράτου Ε 1., Κωτσάνης Γ 2., Δαπόντες Ν 3. 1 Εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, eirinispyratou@yahoo.com 2 Μηχανικός Πληροφορικής, Εκπαιδευτήρια Δούκα,

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Προσομοίωση του Πρωτοκόλλου TCP/IP - Εκπαιδευτικό Εικονικό Περιβάλλον για τη Β Τάξη Γυμνασίου

Σχεδίαση και Προσομοίωση του Πρωτοκόλλου TCP/IP - Εκπαιδευτικό Εικονικό Περιβάλλον για τη Β Τάξη Γυμνασίου Σχεδίαση και Προσομοίωση του Πρωτοκόλλου TCP/IP - Εκπαιδευτικό Εικονικό Περιβάλλον για τη Β Τάξη Γυμνασίου Κωνσταντίνα Τάτση 1, Ελένη Σεραλίδου 2 1 Καθηγήτρια Πληροφορικής, αποσπασμένη στο ΕΕΕΕΚ Αγ.Δημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού Μάριος Ξένος Κων/νος Ασημακόπουλος Πληροφορικός ΠΕ20 Μηχανολόγος ΠΕ12 mariosxenos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο/Η κάθε εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει το προτεινόµενο πρόγραµµα, ή να το διαµορφώσει ανάλογα µε το πώς επιθυµεί και ταιριάζει στις ανάγκες και τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε ΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε Τα τελευταία χρόνια, µε τις ριζικές αλλαγές που βλέπουµε να πραγµατοποιούνται στη

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΕΝΕΡΓΕΙΙΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμ εε ααππααννττήή σσεει ιςς (σελ. 1 ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 4 ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Οριζόντια Βολή Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, M Sc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Εισαγωγικές Εννοιες - Α Λυκείου Στην Φυσική της Α Λυκείου κυριάρχησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ιαισθητικές Αντιλήψεις στην Έννοια της Πιθανότητας ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Κώστας Κωνσταντίνου, Γεωργία Τάνου, Ιλιάδα Ηλία, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης

Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Αξιοποιώντας το Περιβάλλον PROSYS και τη ιδακτική Προσέγγιση των Περιπτώσεων σε ένα Μαθησιακό Σενάριο για τις Μηχανές Αναζήτησης Kυπαρισσία A. Παπανικολάου και Ευαγγελία Γουλή Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση 577 ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ PROSYS ΚΑΙ ΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius

Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius Διδακτική Προσέγγιση για τη τοπολογία τοπικού δικτύου και υπηρεσιών σε Client Server περιβάλλον, με το πρόγραμμα Filius Ζευγίτης Θεόδωρος 1, Καλτσίδης Χρήστος 2, Μακράκη Καλλιόπη 3 tzevgit@gmail.com, ckaltsidis@sch.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II

Case Study. Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II Case Study Η διαδικασία μέτρησης ικανοποίησης πελατών στο πρότυπο ISO 9001: Εφαρμογή σε εταιρεία Πληροφορικής II ΕΡΕΥΝΑ Η έρευνα ικανοποίησης που πραγματοποιήθηκε αφορά µία εταιρεία πληροφορικής. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD)

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Επίδειξη-Πείραμα Σκοπός Με την άσκηση αυτή θέλουμε να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα φαινόμενα της συμβολής και περίθλασης, χρησιμοποιώντας ένα καθημερινό και πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών.

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. 1. Ταξινόµ ηση. Ηλικία: 5-7 ετών. Σκοπός: Να διερευνήσουµε πώς το παιδί ταξινοµεί

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Επιµέλεια: Καλαντζής Παναγιώτης, ηµ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Γνωστικό αντικείµενο: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Μονάδες µέτρησης επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools»

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» Αβραμίδου Μαργαρίτα Καθηγήτρια Πληροφορικής, 1 ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσομοίωση

Λίγα λόγια για την προσομοίωση Λίγα λόγια για την προσομοίωση Η συγκεκριμένη προσομοίωση με εικονικό εργαστήριο είναι μια ενδιαφέρουσα και αρκετά ελκυστική προσομοίωση για τους μαθητές. Γίνεται αναπαράσταση της κίνησης των φορτίων σε

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Χαρακτηριστικών της Εικονικής Πραγματικότητας και των Χρηστών σε Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα

Μελέτη Χαρακτηριστικών της Εικονικής Πραγματικότητας και των Χρηστών σε Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα Μελέτη Χαρακτηριστικών της Εικονικής Πραγματικότητας και των Χρηστών σε Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα Α. Νάτσης 1, Α. Μικρόπουλος 1 1 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, anatsis@cc.uoi.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

One Laptop Per Child

One Laptop Per Child One Laptop Per Child Παρουσίαση του μαθητικού υπολογιστή Αν. Καθηγητής Τσινάκος Αύγουστος, Προϊστάμενος, Τμ. Βιομηχανικής Πληροφορικής TEI Kαβάλας tsinakos@teikav.edu.gr Γιατί μας αφορά ή όλη προσπάθεια?

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 2: Κινήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΙΝΗΣΕΙΣ Φυσική Β Γυμνασίου Εισαγωγή Τα πάντα γύρω μας κινούνται. Στο διάστημα όλα τα ουράνια σώματα κινούνται. Στο μικρόκοσμο συμβαίνουν κινήσεις που δεν μπορούμε να τις αντιληφθούμε άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα