Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση"

Transcript

1 Σελ. 11 Ενδοδοντολογία ΣTOMA 2012; 40 : Βιβλιογραφική ανασκόπηση Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση Α. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ 1, Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ 1, Γ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ 1, Ε.Τ. ΦΑΡΜΑΚΗΣ 2 Εργαστήριο Ενδοδοντολογίας, Οδοντιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Incomplete long-axis crown fractures: problem-challenge for the contemporary dentist. Etiology, diagnosis and management A. STYLIANOU 1, A. ANTONIOU 1, G. SOTIROPOULOS 1, E. FARMAKIS 2 Department of Endodontology, School of Dentistry, National and Kapodistrian University of Athens Περίληψη Στην καθημερινή κλινική πράξη ο σύγχρονος οδοντίατρος έρχεται αντιμέτωπος με διαφοροδιαγνωστικά προβλήματα περίπλοκων περιστατικών, καλούμενος να προσφέρει λύσεις. Τα ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης αποτελούν μια από αυτές τις περιπτώσεις, καθώς παρουσιάζουν ασαφή και, μερικές φορές, αντικρουόμενη συμπτωματολογία. Στην παρούσα εργασία περιγράφονται διεξοδικά η πολυσύνθετη αιτιολογία και η διαγνωστική προσέγγιση, που με τη σειρά της καθορίζει και τις θεραπευτικές επιλογές. Το κλειδί της θεραπείας των δοντιών με ατελή κατάγματα μύλης είναι η απαιτούμενη γνώση και οξυδέρκεια του οδοντιάτρου ως προς τα χαρακτηριστικά κλινικά σημεία και συμπτώματα των καταγμάτων αυτών. Αναλύεται ειδικότερα η συχνότητα εμφάνισής τους ανάλογα με το φύλο και την ηλικία και δίνεται έμφαση στους ιατρογενείς παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωσή τους. Όλα τα παραπάνω αποτελούν ταυτόχρονα και έναν οδηγό πρόληψης των συγκεκριμένων καταγμάτων, ενώ πρέπει να επισημανθεί ότι η εισαγωγή νέων τεχνολογιών, όπως το οπτικό μικροσκόπιο, έχει συμβάλλει σημαντικά στην εντόπιση των ατελών καταγμάτων στην επιφάνεια της μύλης των δοντιών και τον καθορισμό με μεγαλύτερη ακρίβεια της έκτασής τους. Summary In everyday clinical practice the clinician faces many differential diagnosis problems and is called to solve complex cases. Coronal crack tooth syndrome is one of these cases, because of its conflicting symptoms. The purpose of this review is to describe thoroughly the etiology, which is multiple and complex, the diagnostic approach which in turn determines the treatment options.the key of the treatment of teeth with incomplete crown fractures are the required knowledge and the insight of the dentist for the feature clinical signs and symptoms. Especially it is analyzed the frequency of appearance depending on the sex and age and is given emphasis to the iatrogenic factors which contribute to their manifestation. All above are simultaneously a guide for prevention for these specific cracks, while should be noted that the introduction of new technologies like the dental operating microscope has contributed significantly to the localization of fracture lines to the coronal surface of teeth and the determination with greater accuracy of their limits. ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης, σύνδρομο ρωγμώδους κατάγματος. KEY WORDS: incomplete long-axis crown fracture, crack tooth syndrome. Στάλθηκε στις Εγκρίθηκε στις Oδοντίατρος 2 Λέκτορας Receivet on 15 th April, Accepted on 11 th Oct., Dentist 2 Lecturer

2 136 Εισαγωγή Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης ορίζονται τα κατάγματα της μύλης που έχουν φορά ίδια με τον επιμήκη άξονα του δοντιού, αγνώστου βάθους και ποικίλης κατεύθυνσης, εγγύς άπω ή παρειογλωσσικά, εκτεινόμενα από τη μασητική επιφάνεια των δοντιών χωρίς διαχωρισμό των κατεαγότων τμημάτων 1-3 (Εικ. 1-4). Τα κατάγματα αυτά μπορούν να επικοινωνούν με την πολφική κοιλότητα ή το περιρρίζιο ή ενδέχεται αυτό να συμβεί σε απώτερο χρόνο με τη συνέχιση ύπαρξης και δράσης του ή των αιτιολογικών παραγόντων 3. Επί μισό και πλέον αιώνα τα ατελή κατάγματα μύλης έτυχαν μεγάλης προσοχής από τη διεθνή Στυλιανού και συν βιβλιογραφία. Επικρατούσε μια δυσκολία στο να δοθεί ένας σαφής και ολοκληρωμένος ορισμός. Η δυσκολία αυτή είναι ευθέως ανάλογη με τη δυσκολία που παρουσιάζει τόσο στην εντόπιση όσο και στη διάγνωσή της, η οντότητα αυτή. Επιδημιολογικά τα αποτελέσματα των ερευνητών ποικίλλουν ως προς τη συχνότητα εμφάνισης, την ηλικία και την ομάδα δοντιών που προσβάλλεται πιο εύκολα. Σε σχετική έρευνα τα ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης, στατιστικά, εμφανίζονται συχνότερα στις ηλικίες μεταξύ τριάντα με πενήντα ετών με ίση κατανομή μεταξύ ανδρών και γυναικών 3. Η ευπαθέστερη ομάδα δοντιών είναι οι γομφίοι της κάτω γνάθου και ακολουθούν οι προγόμφιοι της άνω γνάθου (Εικ. 1-6). Η γραμμή κατάγματος συνήθως Εικόνα 1. Κάτω γομφίος με ατελές επίμηκες κάταγμα μύλης στην άπω επιφάνεια. Εικόνα 4. Γομφίος της κάτω γνάθου με ρωγμή στην άπω επιφάνειά του. Εικόνα 2. Πρώτος γομφίος της κάτω γνάθου με εμφανές ατελές επίμηκες κάταγμα μύλης εγγύς-άπω. Εικόνα 5. Γομφίος της άνω γνάθου με ατελή επιμήκη κατάγματα παρειακά και υπερώια. Εικόνα 3. Το ίδιο περιστατικό της εικόνας (2) με φωτογραφική λήψη από μασητική άποψη κάνει ακόμη περισσότερο ορατό το εγγύς-άπω ατελές επίμηκες κάταγμα της μύλης του. Εικόνα 6. Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης στους δύο προγόμφιους της άνω γνάθου (#24, #25) στην εγγύς υπερώια επιφάνειά τους.

3 Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπ. αντιμετώπιση 137 έχει εγγύς άπω διεύθυνση χωρίς να αποκλείεται η παρειογλωσσική 3. Σε άλλη μελέτη, σε δείγμα 102 δοντιών με ατελές κάταγμα, το 80% αφορούσε σε ασθενείς άνω των 40 ετών 2. Άλλοι ερευνητές επίσης βρήκαν ότι η πιο συχνή ηλικία εμφάνισης ήταν τα 40 έτη (31.2% στα 40 έτη, 26.6% στα 50 έτη) και η συχνότητα εμφάνισης είναι σχεδόν ιδία σε άντρες και γυναίκες. Πιο συχνή εμφάνιση, σύμφωνα με αυτήν την μελέτη, είχε στους πρώτους γομφίους της άνω γνάθου (33.8% στον πρώτο άνω γομφίο, 23.4% στο δεύτερο άνω γομφίο), σε σύγκριση με τους γομφίους της κάτω γνάθου (20.1% στον πρώτο κάτω γομφίο, 16.2% στον δεύτερο κάτω γομφίο). Επιπρόσθετα από πλευράς επιδημιολογίας πιο συχνά ρωγμώδη κατάγματα παρουσιάζονται σε δόντια ακέραια χωρίς αποκαταστάσεις (60,4%) και σε δόντια με εμφράξεις πρώτης κατηγορίας (29.2%) 4. Η συχνότητα εμφάνισης, σύμφωνα με άλλη έρευνα, προσεγγίζει το 36,4 % στις ηλικίες 41-50, στους γομφίους σε ποσοστό 63,6% και στο οδοντικό τόξο της άνω γνάθου το 51,5%. Επίσης εμφανίζεται πιο συχνά σε άντρες σε ποσοστό 55,8%, σε αντίθεση με τις προηγούμενες μελέτες που ανέφεραν περίπου ίση κατανομή. Επιπλέον συχνότερα εμφανίστηκε σε δόντια με αποκαταστάσεις αμαλγάματος σε ποσοστό 82%. Σαν συμπέρασμα από αυτή την έρευνα πρόεκυψε ότι ασθενείς με ανεξήγητα συμπτώματα πόνου σε δόντια με ζωντανό πολφό που έχουν εμφράξεις αμαλγάματος, ειδικά αν αφορά γομφίους της άνω γνάθου, ανεξάρτητα αν είχαν κάποιο ατύχημα κατά τη διάρκεια της μάσησης, μπορεί να είναι αποτέλεσμα κάποιου ατελούς (ή και πλήρους) κατάγματος 5. Η ταξινόμησή τους περιλαμβάνει τις εξείς τρεις κατηγορίες 6 : 1) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή μόνο της αδαμαντίνης. 2) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, χωρίς την εμπλοκή του πολφού. 3) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, καθώς και με εμπλοκή του πολφού. Αυτή η κατηγοριοποίηση διευκολύνει και τη διάγνωση αλλά και τη θεραπευτική διαδικασία. Αιτιολογία Τα ρωγμώδη κατάγματα συνήθως γίνονται αντιληπτά όταν φτάσουν στο όριο αδαμαντίνης-οδοντίνης, όπου αυξάνεται η πιθανότητα αρχόμενης συμπτωματολογίας από την εκτεθειμένη οδοντίνη. Η περιγραφή τους έχει γίνει σε πολλές εργασίες αλλά δεν υπάρχει ομοφωνία ως προς την αιτιολογία εμφάνισής τους και το μηχανισμό που προκαλούνται. Οι θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί για να εξηγήσουν το φαινόμενο ποικίλλουν από το ό,τι η αδαμαντινο-οδο- ντινική σύναψη έχει μεγαλύτερη σκληρότητα και ανθεκτικότητα σε σύγκριση με την αδαμαντίνη και με την οδοντίνη, μέχρι την παραδοχή ότι δεν προκαλεί από μονή της η αδαμαντινο-οδοντινική σύναψη λόγω της μεγαλύτερης σκληρότητάς της τα ατελή κατάγματα, αλλά ο αποκαλούμενος μανδύας οδοντίνης (mantle dentin), μια λεπτή στιβάδα κοντά στην αδαμάντινο-οδοντινική ένωση που είναι πιο μαλακή σε σύγκριση με τον κύριο όγκο της οδοντίνης. Στη συγκεκριμένη έρευνα βρέθηκε ακόμα ότι ρωγμώδη κατάγματα προκύπτουν λόγω μη αντιστοιχίας του μέτρου ελαστικότητας ανάμεσα στην αδαμαντίνη και στην οδοντίνη 7. Σε άλλη ερευνητική εργασία υποστηρίζεται ότι ρωγμές στην αδαμαντίνη εμφανίζονται λόγω εσωτερικών αρχιτεκτονικών βλαβών - αλλοιώσεων εντός των θυσάνων (tufts) των πρισμάτων της αδαμαντίνης στην αδαμαντινο-οδοντινική σύναψη 8. Η διάδοση των ρωγμών στην αδαμαντίνη γίνεται κυρίως διαμέσου των πλούσιων πρωτεϊνικά ραβδίων της αδαμαντίνης και προκύπτει σε κεκλιμένη γωνία, σε σχέση με το αρχικό σημείο έναρξης του κατάγματος, όχι μόνο διαμέσου των ραβδίων της αδαμαντίνης και του κρυσταλλικού υδροξυαπατίτη, αλλά επίσης και δυνητικά διάμεσου της πρωτεϊνικής διάτμησης 9. Επιπλέον οι αλλαγές της μικροδομής της οδοντίνης με την πάροδο της ηλικίας, μειώνουν την ικανότητα για μη ελαστική παραμόρφωση και μικρορωγμών των οδοντινοσωληναρίων 10. Σε συσχέτιση της μορφολογίας της αδαμαντίνης και της πιθανότητας εμφάνισης ρωγμώδους κατάγματος έχει βρεθεί ότι τα ατελή κατάγματα ξεκινούν από τους θυσάνους της αδαμαντίνης, από υπενασβεστιωμένες περιοχές στην αδαμάντινο-οδοντινική ένωση και στη συνέχεια αναπτύσσονται κατά τον επιμήκη άξονα του δοντιού. Η μικροοδόντωση, στις γωνίες των ρωγμών δίπλα από τους θυσάνους, παρεκκλίνει κατά μήκος της επαφής των θυσάνων και περιστασιακά διεισδύει στην παρακείμενη αδαμαντίνη. Παρόλο που έχουν ασθενείς συνδέσεις, οι θύσανοι της αδαμαντίνης, είναι γεμάτοι από οργανική υλη και παρουσιάζονται σταθεροποιημένοι στην εύκολη επέκταση με αυτοεπούλωση, όπως επίσης με αμοιβαία θωράκιση έναντι στις πιέσεις που δέχονται, υποστηρίζοντας τουλάχιστον εν μέρει την ικανότητα της αδαμαντίνης να αντέχει υψηλές λειτουργικές πιέσεις 11. Tα αίτια πρόκλησης ατελών καταγμάτων μύλης του δοντιού μπορούν να διαχωριστούν στις εξής κατηγορίες: Α. Ιατρογενή αίτια Οι υπερμεγέθεις κοιλότητες για έμφραξη της μύλης του δοντιού αποτελεί ένα βασικό αιτιολογικό παράγοντα πρόκλησης αυτών των καταγμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ομορο-

4 138 μασητική έμφραξη αμαλγάματος στον πρώτο ή δεύτερο προγόμφιο ή ακόμα και στους γομφίους της άνω και κάτω γνάθου, της οποίας η παρασκευασμένη κοιλότητα υπερεκτείνεται και σε εύρος αλλά και σε βάθος με αποτέλεσμα να δρα ως σφήνα μεταξύ του παρειακού και του γλωσσικού ή υπερώιου τοιχώματος του δοντιού 12 (Εικ. 5, 6). Η αφαίρεση μεγάλης ποσότητας οδοντικής ουσίας αναπόφευκτα οδηγεί σε εξασθένιση των φυμάτων του δοντιού, κατάσταση η οποία επιδεινώνεται αν ταυτόχρονα επιδρούν υπέρμετρες συγκλεισιακές δυνάμεις 12,13. Το πρόβλημα μπορεί να γίνει ακόμη πιο περίπλοκο όταν μια κοιλότητα που πληρούται με αμάλγαμα, το τελευταίο συμπυκνώνεται παρουσία σάλιου ή νερού και η δευτερογενής διαστολή ασκεί επιπλέον τάσεις στα τοιχώματα της κοιλότητας 3,12. Ένας άλλος ιατρογενής παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία ενός ατελούς κατάγματος της μύλης είναι ο ανεπαρκής σχεδιασμός προστασίας των φυμάτων του δοντιού σε ένθετα ή επένθετα. Αρχικά μάλιστα, η ύπαρξη των ατελών καταγμάτων μύλης είχε συσχετιστεί άμεσα με την τοποθέτηση των ενθέτων από μαλακό χρυσό με τη βοήθεια ξύλινου σφυριού 3. Βασική αρχή προστασίας των λειτουργικών φυμάτων του δοντιού είναι η πλήρης επικάλυψή τους με επαρκή επέκταση της λοξοτόμησης στην παρειακή ή γλωσσική επιφάνεια, έτσι ώστε οι τελικές απολήξεις της προσθετικής εργασίας να είναι τοποθετημένες σε περιοχές όπου δεν εξασκούνται οι δυνάμεις της μάσησης. Παρόμοια και τα μη λειτουργικά φύματα υφίστανται μερική κάλυψη με μικρή λοξοτόμηση της κορυφής τους 12. Γίνεται σαφές πως η προστασία του προς αποκατάσταση δοντιού αυξάνεται όσον αυξάνεται η κάλυψη της εξωτερικής του επιφάνειας. Χαρακτηριστική είναι και η περιγραφή ενός περιστατικού στο οποίο παρατηρήθηκε άμεσα μετά την τοποθέτηση χρυσού ενθέτου σε γομφίο, η ανάπτυξη συμπτωμάτων ατελούς κατάγματος μύλης 3. Επιπρόσθετα, οι υδραυλικές πιέσεις κατά την τοποθέτηση χυτών αποκαταστάσεων αλλά και οι φυσικές δυνάμεις που δρουν κατά την τοποθέτηση και συμπύκνωση εμφρακτικών υλικών,όπως το αμάλγαμα, μπορούν να δώσουν γένεση σε ατελή κατάγματα δοντιών3. Η λανθασμένη τοποθέτηση των σύνθετων ρητινών στις κοιλότητες με τη μεταφορά και συμπύκνωση μεγάλου όγκου εμφρακτικού υλικού, απευθείας στην παρασκευασμένη κοιλότητα, αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ενοχοποιείται για την πρόκληση τέτοιων καταγμάτων 3. Ο σωστός τρόπος τοποθέτησης των σύνθετων ρητινών είναι η «κατά στρώματα» τεχνική, ειδικά σε κοιλότητες με βάθος που υπερβαίνει τα 3 χιλιοστά. Η διαστρωματική τοποθέτηση των εμφρακτικών αυτών υλικών συμβάλλει στην αποφυγή δημιουργίας τάσεων στα τοιχώματα Στυλιανού και συν της κοιλότητας. Οι τάσεις αυτές αναπτύσσονται κατά τον πολυμερισμό των σύνθετων ρητινών και με την πάροδο του χρόνου μπορεί να αποβούν καταστροφικές για την ακεραιότητα του δοντιού 14,15. Επίσης, η περιστροφή των δοντιών στηριγμάτων _ λόγω μοχλού _ σε εκτεταμένες γέφυρες επιβαρύνει τα δόντια στηρίγματα και τα εκθέτει στον κίνδυνο κατάγματος 3. Αυτό συμβαίνει και στα ακραία δόντια στηρίγματα μερικών οδοντοστοιχιών που φέρουν συνδέσμους ακριβείας. Β. Συγκλεισιακά αίτια Η ξαφνική και μεγάλη μασητική δύναμη που ασκείται κατά το δάγκωμα ενός σκληρού αντικειμένου αποτελεί το συνηθέστερο αιτιολογικό παράγοντα πρόκλησης κατακόρυφων καταγμάτων. Επίσης, ενοχοποιούνται και οι κυκλικές δυνάμεις που επιδρούν κατά τη λειτουργία της μάσησης στα δόντια3. Είναι εύλογο ότι τα δόντια, που φέρουν εκτεταμένες αποκαταστάσεις ή μεγάλη τερηδονική καταστροφή, είναι και τα πιο ευάλωτα και τρωτά στις δυνάμεις αυτές. Αυτά τα «μασητικά ατυχήματα» συμβαίνουν συχνότερα σε άτομα μέσης ηλικίας και ηλικιωμένα άτομα, στα οποία η οδοντίνη έχει ήδη χάσει μέρος της ελαστικότητάς της 16. Παρεμβολές και έκκεντρες επαφές, ειδικότερα στους κάτω δεύτερους γομφίους, οδηγούν στην ανάπτυξη καταστροφικών οριζόντιων δυνάμεων κατά τη σύγκλειση. Η μεγάλη εμφάνιση ατελών καταγμάτων μύλης σε κάτω δεύτερους γομφίους μπορεί να οφείλεται εν μέρει στην εγγύτητά τους με την ΚΓΔ και βασίζεται στην αρχή του lever effect : «η μηχανική δύναμη σε ένα αντικείμενο είναι μεγαλύτερη όσο πιο κοντά βρίσκεται στο υπομόχλιο». Οι τραυματογόνες συγκλείσεις περιλαμβάνουν συχνά περιοδοντικούς ασθενείς στους οποίους έχει απολεσθεί μία ποσότητα περιοδοντικών ιστών συμπεριλαμβανομένου και του φατνιακού οστού 3. Άμεση συσχέτιση έχει βρεθεί μεταξύ των ατελών καταγμάτων και τις εμφράξεις τύπου Ι και ΙΙ. Αυξημένη συχνότητα παρατηρείται σε δόντια ασθενών με την πάροδο της ηλικίας, γεγονός που συνεπάγεται ότι τα ρωγμώδη κατάγματα χαρακτηρίζονται από χρονιότητα 17. Ιδιαίτερος αιτιολογικός παράγοντας για τα ατελή κατάγματα της μύλης είναι οι παραλειτουργικές έξεις του ασθενούς. Ο βρυγμός εκτός από τις αποτριβές που μπορεί να προκαλέσει στις μύλες των δοντιών, ευθύνεται και στην πρόκληση καταγμάτων 3. Οι δυνάμεις που προκαλούνται κατά το νυχτερινό βρυγμό είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από αυτές που μπορεί ένα άτομο να ασκήσει συνειδητά κι αυτό εναπόκειται στην απενεργοποίηση αναστολέων του φλοιού του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου 13. Παρόλα αυτά πρέπει να επισημανθεί ότι το σφίξιμο των δοντιών προκαλεί την άσκηση μεγαλύτερων πιέσεων απʼ ό,τι το τρίξιμο κι αυτός

5 Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπ. αντιμετώπιση 139 είναι και ο λόγος που το τρίξιμο των δοντιών δεν συμπεριλαμβάνεται στην αιτιολογία των ατελών καταγμάτων μύλης του δοντιού 12. Μία άλλη παραλειτουργική έξη που μπορεί να συμβάλει στη πρόκληση ενός κατάγματος είναι και η συστηματική δήξη σκληρών αντικειμένων 12. Γ. Μορφολογικά-Φυσικά αίτια Αίτια εμφάνισής τους αποτελούν ακόμα μορφολογικοί και φυσικοί παράγοντες όπως τα έντονα φύματα και οι βαθιές αύλακες των δοντιών που, όταν συγκλείνουν μεταξύ τους, αναπτύσσονται μεγάλες τάσεις. Επίσης και η διακύμανση της ενδοστοματικής θερμοκρασίας αποτελεί πρόσθετο επιβαρυντικό στοιχείο 18. Όλα τα παραπάνω αποτελούν προδιαθεσικούς παράγοντες στην εμφάνιση ρωγμωδών καταγμάτων ειδικά στα οπίσθια δόντια Δ. Άλλοι παράγοντες Στα πλαίσια του σύγχρονου τρόπου ζωής, επιβαρυντικός παράγοντας είναι ακόμα η τοποθέτηση κοσμημάτων (σκουλαρίκια) στα χείλη και στη γλώσσα, τα οποία πολλές φορές ευθύνονται για την εμφάνιση ατελών καταγμάτων μύλης, αφού είναι πιθανό να παρέμβουν ασυνείδητα στη σύγκλειση των δοντιών κατά τη μάσηση. Ο οδοντίατρος θα πρέπει σε αυτές τις περιπτώσεις να είναι περισσότερο υποψιασμένος στη διάγνωση ασθενών με ασαφή συμπτώματα από τον οδοντικό φραγμό 19,20. Τα ξένα σώματα, όπως το σκουλαρίκι στη γλώσσα (lingual barbell), αποτελεί στην οδοντιατρική ένα καινούριο παράγοντα που προστίθεται στην αιτιολογία των ατελών καταγμάτων μύλης των δοντιών 3,21. Η σύγχρονη βιβλιογραφία αναφέρει ικανοποιητικό αριθμό περιστατικών με σκουλαρίκι στη γλώσσα (lingual barbell), στα οποία παρατηρήθηκαν διάφορες βλάβες στα δόντια και η σύνδεσή τους με την αιτιολογία των ατελών καταγμάτων βασίστηκε στην ομοιότητα των κλινικών συμπτωμάτων και ευρημάτων που παρουσίασαν τα περιστατικά αυτά. Το σκουλαρίκι τοποθετείται στην μέση του πρόσθιου τριτημορίου της γλώσσας ενώ εκτείνεται μέχρι τον γλωσσικό χαλινό. Η πρόκληση κατάγματος των οπισθίων δοντιών γίνεται όταν το μεταλλικό αυτό εξάρτημα που βρίσκεται στη γλώσσα μεταφέρεται μεταξύ των δοντιών αυτών όπου και δαγκώνεται 21. Ακόμη, κατάγματα και ρωγμές μπορεί να προκύψουν μετά από την χρησιμοποίηση χειρολαβών υψηλών ταχυτήτων στα δόντια κατά την παρασκευή των κοιλοτήτων 3. Ως επιβαρυντικός παράγοντας έχει αναφερθεί η χρήση ακτινοβολίας laser στην οδοντίνη ειδικότερα εκείνα που δεν διαθέτουν επαρκή καταιονισμό νερού. Οι ρωγμές που προκύπτουν από τη χρήση τους μπορεί να είναι καταστροφικές διότι με οποιαδήποτε περαιτέρω μηχανική επιβάρυνση του δοντι- ού μπορεί να γίνει επέκταση του ρωγμώδους κατάγματος. Πιο συγκεκριμένα η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συσκευή laser Q-switched Er-YSGG χωρίς καταιονισμό νερού μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση αρχόμενων ατελών καταγμάτων στην οδοντίνη 22. Διάγνωση ατελών καταγμάτων μύλης Η πολυπαραγοντική αιτιολογία των ατελών καταγμάτων μύλης του δοντιού σε συνδυασμό με την ασαφή κλινική τους εικόνα καθιστούν δύσκολη την άμεση διάγνωσή τους χωρίς να προηγηθεί μία σαφής διαγνωστική διαδικασία. Είναι εύλογο το γεγονός ότι η διάγνωση των καταγμάτων αυτών τίθεται μετά από ένα λεπτομερές ιστορικό συμπτωμάτων του ασθενούς. Ο βασικότερος παράγοντας ως προς την επαρκή διάγνωση στα συμπτώματα του ασθενούς είναι η γνώση του οδοντιάτρου ότι τα ατελή κατάγματα των δοντιών έχουν μεγαλύτερη συχνότητα και πρέπει πάντα να υπάρχει η υποψία διαφοροδιάγνωσης 23. Η έγκαιρη εντόπισή τους εξασφαλίζει την άμεση θεραπευτική αντιμετώπιση των δοντιών έτσι ώστε να μειωθεί η περαιτέρω επέκταση της γραμμής του κατάγματος και η πιθανότητα εμπλοκής του πολφού ή των περιοδοντικών ιστών σε αυτό 24. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ευκολία στο να επιτευχθεί η διάγνωση εξαρτάται κυρίως από την θέση, τη διεύθυνση και την έκταση του κατάγματος διότι, με βάση τα στοιχεία αυτά, οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν μερικά ή και όλα τα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσουν τα ατελή κατάγματα. Αν μάλιστα, εμπλέκεται και ο πολφός τότε παρατηρούνται κλινικές εκδηλώσεις αντιστρεπτής ή μη πολφίτιδας ή ακόμη και νέκρωσης του πολφού, με πιθανή εμπλοκή στη συμπτωματολογία και των περιακρορριζικών ιστών. Ατελή κατάγματα μύλης μπορεί να αφορούν και σε ασυμπτωματικά δόντια 2. Η διαγνωστική διαδικασία για την ανίχνευση ατελών καταγμάτων του δοντιού περιλαμβάνει τα εξής: 1. Κλινική εξέταση Το κυριότερο κλινικό σύμπτωμα των ατελών καταγμάτων μύλης είναι ο πόνος κατά τη μάσηση, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως οξύς, μέτριας έντασης και διάρκειας λίγων δευτερολέπτων 13,23,25,26. Ο πόνος αυτός εκδηλώνεται ιδιαίτερα κατά τη μάσηση ορισμένων τροφών που εμπεριέχουν μικρά και διακριτικά σκληρά σωματίδια, όπως το ψωμί που περιέχει σπόρους. Επίσης, η δήξη σκληρών αντικειμένων από τον ασθενή μπορεί να προκαλέσει πόνο σε ένα δόντι με ατελές κάταγμα. Μετά την παύση της ασκούμενης μασητικής δύναμης, ο πόνος σταματά αλλά υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο πόνος μπορεί

6 140 Στυλιανού και συν να συνεχιστεί 13. Συχνά, ο ασθενής δεν μπορεί να εντοπίσει το συγκεκριμένο δόντι από το οποίο εκλύεται η όλη συμπτωματολογία 3. Επιπρόσθετα, ο ασθενής μπορεί να παραπονεθεί για ενόχληση ή πόνο που εκλύεται μετά την επίδραση κυρίως ψυχρών αλλά και θερμών ή γλυκών ερεθισμάτων 13,25. Επιπλέον κλινική ανίχνευση της περιοχής γίνεται με τη χρήση ενός αιχμηρού ανιχνευτήρα που τοποθετείται στις οδοντικές επιφάνειες. Το μυτερό άκρο του ανιχνευτήρα ελέγχει τα όρια τυχόν υπαρχόντων εμφράξεων, ενώ δεν αποκλείεται να εκλυθεί πόνος κατά την ενέργεια αυτή, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για τη διάγνωση 27. Με την εισαγωγή νέων τεχνολογιών, όπως το οδοντιατρικό μικροσκόπιο, η εντόπιση και άμεση οπτική παρατήρηση ρωγμών και καταγμάτων των οδοντικών επιφανειών έχει καταστεί ακόμα ευκολότερη. Πιο συγκεκριμένα, έχει προταθεί η οπτική παρατήρηση και εξέταση των υπόπτων δοντιών σε μεγέθυνση 16x. 28. Η διάδοση του κατάγματος μέσα στην οδοντική μικροδομή εξαρτάται από την εντόπισή του και τους περικλείοντες ιστούς μέσα στο ατελές κάταγμα. Η χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου (SEM) έδειξε το σχηματισμό ρωγμωδών γεφυρών και ρωγμωδών παρεκκλίσεων κοντά στις απολήξεις του ατελούς κατάγματος 29. Σχετικά πρόσφατα, έχει προταθεί η χρήση ενός συστήματος υπερήχων, χρησιμοποιώντας ένα καινοτόμο αισθητήρα, μια πρωτότυπη σύνδεση και επεξεργασία ηλεκτρονικά και ψηφιακά, σημάτων και δημιουργία αλγόριθμων, ώστε να εντοπιστεί το ρωγμώδες κάταγμα μύλης Οδοντιατρικό ιστορικό Η ορθή λήψη του οδοντιατρικού ιστορικού πρέπει να περιλαμβάνει τις διαιτητικές συνήθειες του ασθενούς, την ύπαρξη ή όχι παραλειτουργικών έξεων όπως ο βρυγμός, το ιστορικό προηγούμενων οδοντικών καταγμάτων ή τραυμάτων των δοντιών καθώς και το ιστορικό περιοδοντικής νόσου με μεγάλη συνοδό απώλεια οστικής στήριξης. Επιπλέον να περιλαμβάνει τον έλεγχο ύπαρξης εκτεταμένων εμφράξεων, συνήθως αμαλγάματος, ενθέτων-επένθετων ρητίνης ή πορσελάνης και αποκαταστάσεων με καρφίδες. Βαρύτητα δίνεται σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια που συνήθως έχουν μεγάλη απώλεια οδοντικών ιστών και είναι ύποπτα να έχουν υποστεί κάποιο ατελές κάταγμα. Καταγράφονται επίσης τα συμπτώματα του ασθενούς, όπως η ευαισθησία στο κρύο ή στο ζεστό, στα γλυκά και στη μάσηση, γίνονται και δοκιμασίες ζωτικότητας του πολφού, ελέγχεται ακόμα η ευαισθησία στην επίκρουση των περιακρορριζικών ιστών ώστε να ληφθεί υπόψη πιθανή νέκρωση του πολφού, 3. Επισκόπηση Η οπτική παρατήρηση του ασθενούς θα πρέπει να αρχίζει από το πρόσωπο ώστε να εξετασθεί η πιθανή ύπαρξη διογκωμένων μασητικών μυών που υποδηλώνουν παραλειτουργικές έξεις. Στη συνέχεια, με τον κατάλληλο φωτισμό και στέγνωμα των δοντιών, ελέγχονται προσεκτικά τα δόντια για την ύπαρξη ρωγμών ή γραμμών κατάγματος. Γενικά, όσο πιο σκοτεινή είναι η γραμμή του κατάγματος, τόσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα το κάταγμα αυτό υπάρχει στο δόντι. Επίσης, γίνεται έλεγχος για τυχόν ύπαρξη καταγμάτων στις αποκαταστάσεις του δοντιού ή ασυνήθιστων κενών διαστημάτων μεταξύ της αποκατάστασης και της οδοντικής δομής 27. Η χρήση οδοντιατρικού οπτικού μικροσκοπίου μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανίχνευση ενός ατελούς κατάγματος (Εικ. 7, 8) κατά την επισκόπηση αφού, σύμφωνα με μετρήσεις που έγιναν με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου (SEM), το πλάτος των γραμμών κατάγματος δεν βρέθηκε μεγαλύτερο της τάξης των 18 μ. 26,31. Εικόνα 7. Κλινική εντόπιση ρωγμής στην εγγύς παρειακή επιφάνεια γομφίου της κάτω γνάθου με μεγέθυνση με χρήση οδοντιατρικού οπτικού μικροσκοπίου. (Από το προσωπικό αρχείο του Αναπληρωτή Καθηγητή Ενδοδοντολογίας ΕΚΠΑ κ. Κοντακιώτη Ε.) Εικόνα 8. Χαρακτηριστική κλινική εικόνα ρωγμής κάτω από μεγέθυνση με χρήση οδοντιατρικού οπτικού μικροσκοπίου που εντοπίζεται στη μεσότητα της άπω επιφάνειας της ρίζας που έχει γεμίσει με φύραμα μετά την ολοκλήρωση της έμφραξης. (Από το προσωπικό αρχείο του Αναπληρωτή Καθηγητή Ενδοδοντολογίας ΕΚΠΑ κ. Κοντακιώτη Ε.)

7 Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπ. αντιμετώπιση Τεστ ζωτικότητας δοντιού Μπορεί να γίνει με την εφαρμογή ψυχρού ή θερμού ερεθίσματος ή με ηλεκτρικές δοκιμασίες. Συνήθως, ο πολφός δοντιών με ατελή κατάγματα μύλης αντιδρά θετικά στις δοκιμασίες ενώ, σε περίπτωση εμπλοκής του πολφού, τα αποτελέσματα των δοκιμασιών ποικίλλουν 27. Σε περίπτωση ευαισθησίας στην επίκρουση των περιακρορριζικών ιστών, πρέπει να ληφθεί υπόψη πιθανή νέκρωση του πολφού. 5. Δοκιμασίες δήξεως (Bite tests) Πρόκειται για τη χρησιμοποίηση ελαστικών ή ξύλινων αντικειμένων ή ειδικών μικρών εργαλείων όπως είναι το «Tooth Slooth» ή το «Fractfinder» που κυκλοφορούν στο εμπόριο, τα οποία τοποθετούνται σε κάθε φύμα ή βοθρίο των οπισθίων δοντιών και κατόπιν ζητείται από τον ασθενή να τα δαγκώσει ασκώντας μέτρια μασητική δύναμη 2,13. Η πρόκληση πόνου κατά τη διάρκεια της δήξης ή της μάσησης θεωρείται το κλασικό σύμπτωμα ατελούς κατάγματος και μπορεί να είναι το μοναδικό σύμπτωμα στις αρχόμενες μορφές των καταγμάτων αυτών. Βέβαια, η απουσία πόνου κατά τις δοκιμασίες αυτές δεν αποκλείει κατʼ ανάγκην την ύπαρξη μιας τέτοιας παθολογικής κατάστασης Περιοδοντική εξέταση Αφορά στην εξέταση της ουλοδοντικής σχισμής ή του θυλάκου του δοντιού που γίνεται με την περιοδοντική μύλη. Η ύπαρξη ρηχού και στενού θυλάκου κατά μήκος της γραμμής ενός κατάγματος περιορίζει την κίνηση της περιοδοντικής μύλης από περιοχή σε περιοχή και εύκολα διαφοροδιαγιγνώσκεται από ένα περιοδοντικό θύλακο που εκτός των άλλων συνοδεύεται και από όλα τα στοιχεία της φλεγμονής Χρώση οδοντικών επιφανειών Η γραμμή ενός κατάγματος μπορεί να γίνει ορατή με την εφαρμογή ειδικών χρώσεων όπως είναι το κυανό του μεθυλενίου στις οδοντικές επιφάνειες ή στις κοιλότητες μετά από την αφαίρεση παλαιών εμφράξεων 13, Διαφανοσκόπηση Με τη χρησιμοποίηση μιας φωτεινής πηγής όπως μιας λυχνίας πολυμερισμού απευθείας παρειακά ή υπερώια-γλωσσικά στο υπό εξέταση δόντι, με τις φωτεινές ακτίνες να πέφτουν κάθετα σε αυτό, μπορούμε να παρατηρήσουμε την ύπαρξη ή όχι ενός κατάγματος. Η γραμμή ενός κατάγματος προκαλεί παρεμπόδιση της διέλευσης του φωτός και το ραγών τεμάχιο οδοντικού ιστού, που έχει χάσει την ομαλή συνέχεια του με το υγιές τμήμα, παρουσιάζεται πιο σκοτεινό Ακτινογραφική εξέταση Η ακτινογραφική απεικόνιση των ατελών καταγμάτων, είναι σχεδόν αδύνατη λόγω του ελάχιστου πάχους της ρωγμής. Μόνο πλήρη κατάγματα εκτεινόμενα παρειογλωσσικά μπορούν να γίνουν αντιληπτά με ακτινολογικό έλεγχο, λόγω διαχωρισμού των κατεαγότων τμημάτων. Παρόλα αυτά υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που μπορεί να συσχετίζονται με πιθανό κάταγμα του δοντιού όπως αλλαγές στην πολφική κοιλότητα ή πέριξ της ρίζας (lamina dura). Η λύση στις περιπτώσεις αυτές είναι η λήψη ακτινογραφιών με διαφορετική γωνία και η σύγκριση αυτών, ούτως ώστε η διάγνωση των καταγμάτων να μπορεί να γίνεται όσο το δυνατό σε πιο πρώιμο στάδιο Αφαίρεση επανορθωτικής ή προσθετικής αποκατάστασης Βοηθά στην καλύτερη κλινική εξέταση του δοντιού κατά την οποία ελέγχονται ειδικότερα οι όμορες εγγύς και άπω ακρολοφίες των οπισθίων δοντιών που συνιστούν «ασθενείς» περιοχές. Με την πλήρη αφαίρεση της έμφραξης ή της στεφάνης του υπό εξέταση δοντιού καθίσταται δυνατός ο έλεγχος των ορίων αλλά και της διεύθυνσης επέκτασης του κατάγματος, παρειογλωσσική ή εγγύςάπω 13,23. Εάν όμως το κάταγμα βρίσκεται σε αρχόμενο στάδιο ενδέχεται να μην είναι ορατό ακόμη και με τη χρήση μεγέθυνσης. Θεραπευτική Αντιμετώπιση Πριν ξεκινήσει οιαδήποτε θεραπευτική αντιμετώπιση θα πρέπει να έχει γίνει προσδιορισμός της θέσης της ρωγμής, της κατεύθυνσης και του βάθους της. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των ατελών καταγμάτων μύλης διαφοροποιείται αναλόγως της έκτασης και του βάθους αυτών. Σκοπός της αντιμετώπισης των καταγμάτων μύλης είναι η αναχαίτιση επέκτασής τους, η διατήρηση της ζωτικότητας του πολφού, όπου αυτό επιτρέπετε, και τέλος μια αποκατάσταση που θα επιτρέπει στο προσβληθέν δόντι να ανταπεξέλθει στις βιολογικές, λειτουργικές και αισθητικές του υποχρεώσεις 32. Η θεραπεία στα ρωγμώδη κατάγματα μπορεί να ποικίλλει από απλή συγκλεισιακή αποκατάσταση, πραγματοποίηση ή επανάληψη κάποιων εμφράξεων με ποσοστό επιτυχίας σε αυτές τις δυο περιπτώσεις λιγότερο από 50%. Εναλλακτικά μπορεί να χρειαστεί ενδοδοντική θεραπεία ή αποκατάσταση με στεφάνες ολικής κάλυψης με ποσοστό επιτυχίας περίπου 80%. Μια σύγχρονη θεραπευτική πρόταση αποτελεί η εφαρμογή βιομετρικής μεταλλικοποίησης με νανοβακτήρια τα οποία μπορούν να παράγουν κρυσταλλικό απατίτη, με φυσιολογικές συγκεντρώσεις ασβεστίου και φωσφόρου. Έτσι αναμένεται επούλωση και

8 142 Στυλιανού και συν αναστολή της εξέλιξης της ρωγμής του κατάγματος 33. Σε σχέση με την πρόγνωση δοντιών με ατελή κατάγματα, που έχουν υποστεί ενδοδοντική θεραπεία, χειρότερη πρόγνωση είχαν τα δόντια που παρουσίαζαν πολλαπλά ρωγμώδη κατάγματα, ήταν τα τελευταία-ακραία δόντια στο φραγμό ή παρουσίαζαν θυλάκους πριν την πραγματοποίηση της ενδοδοντικής θεραπείας 34. Ειδικότερα η θεραπεία που εφαρμόζεται χωρίζεται στις εξείς περιπτώσεις αντίστοιχα με την ταξινόμηση που έχει πραγματοποιηθεί προηγούμενα στην διάγνωση των καταγμάτων αυτών: 1) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή μόνο της αδαμαντίνης. Μετά τη λήψη του ιστορικού, της κλινικής και ακτινογραφικής εξέτασης του ασθενούς και, εφόσον έχει διαγνωσθεί ατελές κάταγμα μύλης το οποίο εμπλέκει μόνο την επιφάνεια της αδαμαντίνης χωρίς οποιαδήποτε συμπτωματολογία σε θερμικά και μηχανικά ερεθίσματα, θα πρέπει να διερευνηθεί η γενεσιουργός αιτία. Πιθανότερα να προέρχεται από τραύμα σύγκλεισης, πρόωρες επαφές ή παρεμβολές. Αφού εντοπισθεί κάτι τέτοιο, γίνεται εκλεκτικός τροχισμός στα υπεύθυνα φύματα προς εξάλειψη των πρόωρων επαφών ή παρεμβολών ούτως ώστε να αποφευχθεί περεταίρω βάθυνση της ρωγμής 35. Σε περίπτωση που τα ατελή κατάγματα αδαμαντίνης δεν οφείλονται σε τραυματογόνα αίτια αλλά σε διαφορετικά, όπως φυσιολογικές ρωγμές από απομεταλλικοποίηση της αδαμαντίνης μετά από μακροχρόνια έκθεση σε όξινο περιβάλλον, προτείνονται τακτικές φθοριώσεις στο ιατρείο και η προτροπή του ασθενούς προς χρήση φθοριούχων σκευασμάτων στοματικής υγιεινής 36. Είναι γνωστή η ευεργετική δράση του φθορίου στην αδαμαντίνη αφού, η ένωσή του με τον απατίτη, σχηματίζει τον ανθεκτικότερο στην προσβολή από οξέα φθοριοαπατίτη. Στο ενδεχόμενο που οι απαιτήσεις του ασθενούς για την αισθητική είναι υψηλές και οι μικρορωγμές αφορούν προστομιακές επιφάνειες προσθίων δοντιών που έχουν συσσωρεύσει χρωστικές, ενδείκνυται τότε μια πιο επεμβατική προσέγγιση με αποκοπή οδοντικής ουσίας για την υποδοχή είτε κεραμικών όψεων, είτε όψεων από πολυμερή υλικά 37. 2) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, χωρίς την εμπλοκή του πολφού. Όταν διαγνωσθεί ατελές κάταγμα μύλης, το οποίο εκτείνεται πέραν της αδαμάντινο-οδοντινικής σύναψης χωρίς όμως να εμπλακεί ο πολφός, ακολουθείται διαφορετική και πιο πολύπλοκη θεραπευτική μεθοδολογία. Κύριο μέλημα του θεράποντος είναι η άμεση ακινητοποίηση του ρηθέντος φύματος προς αποφυγή περεταίρω συνέχισης της ρωγμής με αρνητικά επακόλουθα τη σημειακή αποκάλυψη του πολφού, τη δημιουργία πλήρους κάθετου κατάγματος μύλης ρίζας ή, τέλος, την αποκοπή του φύματος με εμπλοκή του περιοδοντίου. Κάτι τέτοιο θα ήταν επιβαρυντικό για την πρόγνωση του δοντιού 23. Για την εξασφάλιση μιας τέτοιας ακινητοποίησης (προσωρινής μέχρι την τοποθέτηση της τελικής αποκαταστάσεως) προτείνεται η χρήση ορθοδοντικών δακτυλίων ανοξείδωτου χάλυβα. Εξίσου ικανοποιητικά αποτελέσματα έχει και η εφαρμογή μεταβατικών αποκαταστάσεων από ακρυλική ρητίνη σε δόντια που παρασκευάζονται για να υποδεχθούν αποκαταστάσεις ολικής κάλυψης. Επόμενο βήμα είναι η αφαίρεση παλιών αποκαταστάσεων του δοντιού (εφόσον υπάρχουν) και προσωρινή αποκατάσταση της βλάβης με κάποιο υλικό 38. Ο ασθενής πρέπει να προσέλθει για επανεξέταση με την παρέλευση δύο έως τεσσάρων εβδομάδων. Γίνεται δοκιμασία ζωτικότητας του πολφού, εάν τα συμπτώματα του πάσχοντος δοντιού έχουν υποχωρήσει και η δοκιμασία ζωτικότητας του πολφού είναι θετική, τότε η πολφίτιδα ήταν αντιστρεπτή. Σε αυτή την περίπτωση δύναται να τοποθετηθεί η τελική αποκατάσταση στο δόντι. Εάν έχουν υποχωρήσει τα συμπτώματα αλλά η δοκιμασία ζωτικότητας του πολφού είναι αρνητική πρέπει να ξεκινήσει ενδοδοντική θεραπεία στο δόντι (εκπόλφωση, χημικομηχανική επεξεργασία ριζικών σωλήνων, προσωρινή έμφραξη μύλης και κατά δεύτερο σκοπό έμφραξη ριζικών σωλήνων) 39. 3) Ατελή κατάγματα με εμπλοκή της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, καθώς και με εμπλοκή του πολφού. Σʼ αυτή την περίπτωση πρέπει να ληφθεί μέριμνα ακινητοποίησης και προστασίας του κατεαγότος φύματος. Αφαιρούνται οι παλαιότερες αποκαταστάσεις και το δόντι αποκαθίσταται προσωρινά. Σε επανεξέταση, μετά την παρέλευση δυο με τεσσάρων εβδομάδων, γίνονται οι απαραίτητες διαγνωστικές δοκιμασίες για να διαπιστωθεί η κατάσταση του πολφού. Σχετική έρευνα αναφέρει ότι σε δόντια με ατελή επιμήκη κατάγματα και αντιστρεπτή πολφίτιδα, σε ποσοστό 80%, μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά χωρίς ενδοδοντική θεραπεία 40. Σε περίπτωση που πρόκειται τελικά για αντιστρεπτή πολφίτιδα τοποθετείται στρώμα ταχύπηκτου υδροξειδίου του ασβεστίου σαν ουδέτερο στρώμα και ακολουθεί κανονικά η έμφραξη της κοιλότητας. Σʼ αυτήν την περίπτωση όμως το πιθανότερο σενάριο είναι η νέκρωση του πολφού αφού είναι εύκολη η προσβολή του από μικρόβια λόγω μικροδιείσδυσης μέσω της ρωγμής. Σημαντικό να τονιστεί είναι η επιμόλυνση των ατελών καταγμάτων από βακτήρια με έρευνα που έχει γίνει με χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου (SEM) 41. Σε περίπτωση μη

9 Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπ. αντιμετώπιση 143 αντιστρεπτής πολφίτιδας λόγω επιμόλυνσης ή νέκρωσης του πολφού, γίνεται ενδοδοντική θεραπεία της οποίας η πρόγνωση θεωρείται αρκετά καλή 42. Σε νέκρωση του πολφού, που οφείλεται σε ατελές η πλήρες κάταγμα, έχει προταθεί η ορολογία «νέκρωση κατάγματος» (fracture necrosis). Σε επακόλουθη επέκταση της βλάβης, είτε στους περιοδοντικούς είτε στους περιακρορριζικούς ιστούς, η πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας θεωρείται μέτρια και είναι πιθανό σαν θεραπεία εκλογής να επιλεχτεί η εξαγωγή αν αποτύχει η προσπάθεια για ενδοδοντική θεραπεία 43. Αποκατάσταση των δοντιών με ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης Για την τελική αποκατάσταση των δοντιών σήμερα είναι στη διάθεση του οδοντιάτρου πληθώρα υλικών αισθητικών και μη, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει αναλόγως του περιστατικού. Αισθητικά υλικά όπως κεραμικά και πολυμερή δίνουν άψογα αποτελέσματα σε αποκαταστάσεις προσθίων αλλά και οπισθίων δοντιών, αφού οι σύγχρονες τεχνικές αδροποίησης και συγκόλλησής τους δίνει μεγάλο προσδόκιμο ζωής στη στοματική κοιλότητα σε σχέση με παλαιότερα χρόνια όπου η χρήση τους σε οπίσθια δόντια ήταν απαγορευτική λόγω των μεγάλων δυνάμεων που ασκούνται στις περιοχές αυτές. Πέραν των αισθητικών υλικών δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η χρησιμότητα μη αισθητικών υλικών όπως το αμάλγαμα το οποίο στο παρελθόν έδωσε λύσεις στους οδοντιάτρους και αποτελεί μέχρι και σήμερα, σε συνδυασμό με τη χρήση καρφίδων, ένα πολύτιμο όπλο στη φαρέτρα του σύγχρονου οδοντίατρου 37,44,45. Θεραπευτικά έχει προταθεί σαν επιλογή η αποκατάσταση δοντιών με ατελή κατάγματα μύλης με άμεσες αποκαταστάσεις σύνθετης ρητίνης με ή χωρίς επικάλυψη των φυμάτων 46,47. Εναλλακτικά, άλλη έρευνα πρότεινε σαν θεραπευτική λύση έμμεσες αποκαταστάσεις επενθέτων σύνθετης ρητίνης και τονίζει την ανάγκη προστασίας των φυμάτων με χρήση επενθέτων αποκαταστάσεων 48. Σε ανάλογα αποτελέσματα κατέληξε και άλλη έρευνα η οποία προτείνει επιπρόσθετα στεφάνες ολικής κάλυψης των φυμάτων είτε χυτές είτε κεραμικές, συγκολλούμενα κεραμικά ένθετα, καθώς και έμμεσες αποκαταστάσεις ενθέτων συνθέτων ρητινών. Ταυτόχρονα η ίδια μελέτη προτρέπει στην αποφυγή αμέσων αποκαταστάσεων συγκολλούμενου αμαλγάματος και ρητινών, ειδικά σε ευρείες εγγύς-άπω κοιλότητες 49. Διαφορετικά αποτελέσματα προκύπτουν από άλλους ερευνητές, οι οποίοι προτρέπουν τη χρήση αμαλγάματος, είτε συγκολλούμενου είτε που συγκρατείται μηχανικά με καρφίδες, ενώ δεν αναφέρουν διαφορές στην αποτελεσματικότητα μεταξύ των δυο τεχνικών αποκατάστασης 50. Επιπρόσθετα σε περιστατικά με αντιστρεπτή πολφίτιδα και ατελές κάταγμα μύλης, όταν αποκαταστάθηκαν με στεφάνες ολικής επικάλυψης, ένα ποσοστό 20% χρειάστηκε να επανέλθει για ενδοδοντική θεραπεία μετά από χρονικό διάστημα παρακολούθησης έξι μηνών 51. Θεραπευτικά προτείνονται επίσης αποκαταστάσεις που καλύπτουν τα φύματα ή εσωτερική ακινητοποίηση των μερών του δοντιού με συγκολλούμενες μεταλλοκεραμικές ή κεραμικές αποκαταστάσεις 18. Όσον αφορά την περιγραφή των τύπων των οδοντικών παρασκευών ξεφεύγουν από το σκοπό της παρούσας εργασίας, παρόλα αυτά θα αναφερθούν κάποιες βασικές αρχές που πρέπει να είναι υπόψη του θεράποντος. Καταρχάς, ο αντικειμενικός σκοπός είναι η προστασία του ρηθέντος φύματος από δυνάμεις εκτόπισης. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί κυρίως με παρασκευές για ολική κάλυψη οι οποίες σε αυτές τις περιπτώσεις διαφοροποιούνται ως εξής 52 : 1. το φύμα που βρίσκεται στο ραγών τμήμα ταπεινώνεται και λοξοτομείται, 2. καλύπτεται με κάποιο υλικό το υπερπολφικό τοίχωμα μέχρι το ύψος του ταπεινωμένου φύματος ούτως ώστε η αποκατάσταση να μην έρχεται σε επαφή με τα εσωτερικά τοιχώματα του αδυνατισμένου φύματος, 3. δημιουργούνται κιβωτίδια στο υγειές τμήμα του δοντιού και όχι παρακείμενα της ρωγμής για επιπλέον συγκράτηση, και 4. το όριο της παρασκευής μεταφέρεται ακρορριζικότερα από τα συνηθισμένα. Έτσι αυξάνεται η συγκράτηση της στεφάνης επάνω σε υγιή οδοντική ουσία και αντισταθμίζεται το χαμηλό ύψος παρασκευής του ρηθέντος φύματος. Εκτός από τον ειδικό αυτό σχεδιασμό επίσης προτείνεται η παθητική εφαρμογή ενδορριζικών αξόνων καθώς και των στεφανών ώστε να αποφευχθεί η άσκηση υπέρμετρων δυνάμεων στο ήδη αδυνατισμένο δόντι. Τέλος η κονία συγκόλλησης καλό θα ήταν να έχει πιο λεπτόρρευστη σύσταση από τη συνήθη. Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι στις περιπτώσεις εκείνες όπου ο ασθενής πάσχει από ατελή αδαμαντινογένεση ή οδοντινογένεση η θεραπευτική αντιμετώπιση είναι πιο ριζική και κάθε άλλο παρά συντηρητική λόγω του ιδιαίτερου της δομής του υποστρώματος όπου θα δεχθεί την αποκατάσταση. Θα πρέπει να αποφεύγονται εμφράξεις καθώς ένθετα και επένθετα. Μονόδρομο αποτελούν οι στεφάνες ολικής κάλυψης ώστε λόγω του ότι παρέχουν τη μεγαλύτερη δυνατή συγκράτηση συγκρινόμενες με τα υπόλοιπα είδη. Επίσης λόγω της ανώμαλης δομής της οδοντίνης και των οδοντινοσωληναρίων τα δόντια αυτά είναι πιο επιρρεπή σε μικροβιακή μικροδιείσδυση του πολφού καθώς και είναι πιο εύθραυ-

10 144 Στυλιανού και συν στα, έτσι η γραμμή κατάγματος θα προχωρήσει πολύ πιο σύντομα στον πολφό ή και στη ρίζα. Έτσι γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι ζωτικής σημασίας για την πρόγνωση του δοντιού στο φραγμό 53. Πρόληψη Κλειδί στην πρόληψη του συνδρόμου των ρωγμών και καταγμάτων μύλης είναι η γνώση του ίδιου του προβλήματος και των αιτιών που τα προκαλούν, η πλειοψηφία των οποίων οφείλεται σε ιατρογενή αίτια. Η υπέρμετρη και με ζήλο αφαίρεση οδοντικής ουσίας, οι μη ενδεικνυόμενες κατά περίπτωση αποκαταστάσεις (π.χ. έμφραξη αμαλγάματος σε προγόμφιο όταν έχουν ήδη αφαιρεθεί τα δυο τρίτα της διαφυματικής απόστασης σε παρασκευή για αποκατάσταση ΙΙης ομάδας), ο λανθασμένος σχεδιασμός των αποκαταστάσεων χωρίς πρόβλεψη για προστασία των φυμάτων και τέλος οι οξύαιχμες γωνίες των εσωτερικών ορίων των παρασκευών όπου στα σημεία αυτά συγκεντρώνονται και διαδίδονται υπέρμετρες δυνάμεις συμβάλλουν καθοριστικά στη δημιουργία και διάδοση ρωγμών στη μύλη και κατʼ επέκταση στη ρίζα του δοντιού. Επιπλέον με φειδώ πρέπει να γίνεται και η αφαίρεση οδοντικών ουσιών κατά τη διάνοιξη δοντιών για ενδοδοντική θεραπεία ανεξάρτητα αν γίνεται μετά από διάγνωση παθολογίας του πολφού ή/και των περιακρορριζικών ιστών ή γίνεται σκόπιμα για προσθετικούς λόγους τοποθέτηση ενδορριζικού άξονα. Για τους λόγους αυτούς ο κάθε κλινικός πρέπει να γνωρίζει και να εφαρμόζει πιστά τους κανόνες που διέπουν το σχεδιασμό και εφαρμογή μιας προσθετικής ή επανορθωτικής αποκατάστασης 12. Συμπεράσματα Η λεπτομερής λήψη του οδοντιατρικού ιστορικού και η σχολαστική κλινική εξέταση, με χρήση σύγχρονων τεχνολογιών όπως το οδοντιατρικό μικροσκόπιο, καθώς και η σε βάθος γνώση των αιτίων που οδηγούν στη γένεση των ρωγμωδών καταγμάτων μύλης, οδηγούν στον εύκολο και έγκαιρο εντοπισμό των ατελών καταγμάτων μύλης. Όλα τα παραπάνω έχουν σαν συνέπεια αφενός σωστή διαφοροδιάγνωση τέτοιων περιστατικών και κατʼ επέκταση την αποτελεσματική θεραπευτική τους αντιμετώπιση. Βασικός επιβαρυντικός παράγοντας αποτελούν τα ιατρογενή αίτια, ενώ και η μη φυσιολογική σύγκλειση δρα σαν συμμετοχικός παράγοντας στην εμφάνιση και επέκταση των ατελών καταγμάτων. Ζωτικής σημασίας είναι η πρόληψη των ατελών καταγμάτων της οδοντικής μύλης, πραγματοποιώντας πιο συντηρητικά την αποκοπή των οδοντικών ουσιών στις διάφορες επανορθωτικές οδοντιατρικές πράξεις. Βιβλιογραφία 1. Cameron CE. Cracked tooth syndrome. J Am Dent Assoc 1964; 68: Kahler B. The cracked tooth conundrum: terminology, classification, diagnosis and management. Am J Dent 2008; 21: Christopher D. Lynch, Robert J. McConnell. The Cracked Tooth Syndrome. J Can Dent Assoc 2002; 68: Roh BD, Lee YE. Analysis of 154 cases of teeth with cracks. Dent Traumatol. 2006; 22: Udoye CI, Jafarzadeh H. Cracked tooth syndrome: characteristics and distribution among adults in a Nigerian teaching hospital. J Endod. 2009; 35: Braly BV, Maxwell EH. Potential for tooth fracture in restorative dentistry. J Prosthet Dent 1981; 45: Bechtle S, Fett T, Rizzi G, Habelitz S, Klocke A, Schneider GA. Crack arrest within teeth at the dentinoenamel junction caused by elastic modulus mismatch. Biomaterials. 2010; 31: Chai H, Lee JJ, Lawn BR. Fracture of tooth enamel from incipient microstructural defects. J Mech Behav Biomed Mater. 2010; 3: Bechtle S, Habelitz S, Klocke A, Fett T, Schneider GA. The fracture behaviour of dental enamel. Biomaterials. 2010; 31: Nazari A, Bajaj D, Zhang D, Romberg E, Arola D. Aging and the reduction in fracture toughness of human dentin. J Mech Behav Biomed Mater. 2009; 2: Myoung S, Lee J, Constantino P, Lucas P, Chai H, Lawn B. Morphology and fracture of enamel. J Biomech. 2009; 42: Rosen. H. Cracked tooth syndrome. J Prosthet Dent. 1982; 47: Homewood CI. Cracked tooth syndrome Incidence, clinical findings and treatment. Aust Dent J. 1998;43: Δουβίτσας Γ.Π. Κλινική Αισθητική Οδοντιατρική. Εκδόσεις Ζητά Κεφ. 6: σελ Kowalczyk P. Influence of the shape of the layers in photo-cured dental restorations on the shrinkage stress peaks-fem study. Dent Mater. 2009; 25: Ratcliff S., M.Becker I., Quinn L. Type and incidence of cracks in posterior teeth. J Prosthet Dentistry.2001; 86: Ratcliff S, Becker IM, Quinn L. Type and incidence of cracks in posterior teeth. J Prosthet Dent. 2001; 86: Geurtsen W, Schwarze T, Günay H. Diagnosis, therapy and prevention of the cracked tooth syndrome. Quintessence Int. 2003; 34: Maheu-Robert LF, Andrian E, Grenier D. Overview of complications secondary to tongue and lip piercings. J Can Dent Assoc. 2007;73: De Moor RJ, De Witte AM, De Bruyne MA. Tongue piercing and associated oral and dental complications. Endod Dent Traumatol. 2000; 16:232-7.

11 Ατελή επιμήκη κατάγματα μύλης: πρόβλημα-πρόκληση για το σύγχρονο οδοντίατρο. Αιτιολογία, διάγνωση και θεραπ. αντιμετώπιση DiAngelis AJ. The lingual Barbell: a new etiology for the cracked-tooth syndrome. J Am Dent Assoc 1997; 128: Staninec M, Meshkin N, Manesh SK, Ritchie RO, Fried D. Weakening of dentin from cracks resulting from laser irradiation. Dent Mater. 2009; 25: Türp JC, Gobetti JP. The cracked tooth syndrome: an elusive diagnosis. J Am Dent Assoc. 1996; 127: Nguyen V, Palmer G. A review of the diagnosis and management of the cracked tooth. Dent Update. 2009; 36: Rodriguez D.S., Sarlani E. Decision making for the patient who presents with acute dental pain. AACN Clinical issues: Advanced Practice in Acute & Critical Care. 2005; 16: Mittal N., Sharma V., Minocha A. Management of cracked teeth a case report. Endodontology 2007; 19: Vijay S. Cracked tooth syndrome. dentaltreatment.org/cracked tooth syndrom.pdf 28. Clark DJ, Sheets CG, Paquette JM. Definitive diagnosis of early enamel and dentin cracks based on microscopic evaluation. J Esthet Restor Dent. 2003; 15: Padmanabhan SK, Balakrishnan A, Chu MC, Kim TN, Cho SJ. Micro-indentation fracture behavior of human enamel. Dent Mater. 2010; 26: Culjat MO, Singh RS, Brown ER, Neurgaonkar RR, Yoon DC, White SN. Ultrasound crack detection in a simulated human tooth. Dentomaxillofac Radiol. 2005; 34: Ellis SG. Incomplete tooth fracture proposal for a new definition. Br Dent J 2001; 190: Gutmann JL, Rakusin H. Endodontic and restorative management of incompletely fractured molar teeth Int Endod J 1994;27: Lin Y, Zheng R, He H, Du H, Lin Y. Application of biomimetic mineralization: a prophylactic therapy for cracked teeth? Med Hypotheses. 2009; 73: Tan L, Chen NN, Poon CY, Wong HB. Survival of root filled cracked teeth in a tertiary institution. Int Endod J. 2006; 39: Agar JR, Weller RN. Occlusal adjustment for initial treatment and prevention of the cracked tooth syndrome. J Prosthet Dent. 1988; 60: Yixin L., Ren Z, Hao H., Huali D., Yinghe L. Application of biomimetic mineralization: A prophylactic therapy for cracked teeth. Med Hypotheses 2009; 73: Liebenberg W.H. Esthetics in the Cracked Tooth Syndrome: Steps to Success Using Resin-Bonded Ceramic Restorations. J Esthet and Restor Dent. 1995; 7: Abou-rass M. Crack lines: The precursors of tooth fracture. Their diagnosis and treatment. Quintesence Int 1983; 102: Ailor JE. Managing incomplete fractures. J Am Dent Assoc 2000; 131: Abbott P, Leow N. Predictable management of cracked teeth with reversible pulpitis. Aust Dent J. 2009; 54: Kahler B, Moule A, Stenzel D. Bacterial contamination of cracks in symptomatic vital teeth. Aust Endod J. 2000; 26: Widdop F. The treatment of coronal fractures of permanent teeth. Aust Dent Assoc.1981; Apr: Berman LH, Kuttler S. Fracture necrosis: diagnosis, prognosis assessment, and treatment recommendations. J Endod. 2010; 36: Trushkowsky R. Restoration of a cracked tooth with a bonded amalgam, Quintessence Int 1991; 22: Burke FJT, Wilson NHF, Watts DC. Fracture resistance of teeth restored with indirect composite restorations: The effect of alternative luting procedures. Quintessence Int. 1994; 25: Opdam NJ, Roeters JJ, Loomans BA, Bronkhorst EM. Seven-year clinical evaluation of painful cracked teeth restored with a direct composite restoration. J Endod. 2008; 34: Opdam NJ, Roeters JM. The effectiveness of bonded composite restorations in the treatment of painful, cracked teeth: six-month clinical evaluation Oper Dent. 2003; 28: Signore A, Benedicenti S, Covani U, Ravera G. A 4- to 6-year retrospective clinical study of cracked teeth restored with bonded indirect resin composite onlays. Int J Prosthodont. 2007; 20: Geurtsen W, García-Godoy F. Bonded restorations for the prevention and treatment of the cracked-tooth syndrome. Am J Dent. 1999; 12: Davis R, Overton JD. Efficacy of bonded and nonbonded amalgam in the treatment of teeth with incomplete fractures. J Am Dent Assoc. 2000; 131: Krell KV, Rivera EM. A six year evaluation of cracked teeth diagnosed with reversible pulpitis: treatment and prognosis. J Endod. 2007; 33: Casciari B.J. Altered preparation design for cracked teeth JADA 1999; 130: Crawford P.JM, Aldred M., Bloch-Zupan Orphanet A. Amelogenesis imperfecta. J Rare Dis. 2007; 2: 17.

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Στρατής Παπάζογλου Προσθετολόγος, MS, PhD Επικ. Καθηγητής Οδοντικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ.

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 3 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 10 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ Σκοπός του Σεμιναρίου: Είναι να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Υπεύθυνος δραστηριότητας: Μ. Γ. ΧΑΜΠΑΖ Σκοπός: Σκοπός αυτού του μετεκπαιδευτικού προγράμματος είναι η συνεχής επιμόρφωση των οδοντιάτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ Στρατής Παπάζογλου, Επικ. Καθηγητής Μαριάννα Γαϊνταντζοπούλου, Λέκτορας Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία:

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: Αναφέρει τα στάδια προετοιμασίας των δοντιών για ενδοδοντική θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ Καλύβα Μαρία 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη ΧΟΡΗΓΟΙ Χρήστος Δανδάκης Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1965. Πτυχίο Οδοντιατρικής το 1991.

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Στρατής Παπάζογλου Επίκ. Καθηγητής Προσθετολόγος, MS, PhD Τι είναι κεραμικά υλικά; Είναι υλικά που αποτελούνται από ενώσεις μετάλλων με μη μεταλλικά στοιχεία Μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Πριν την τοποθέτηση ενδορριζικού προκατασκευασµένου άξονα αφαιρείται η γουταπέρκα από το ριζικό σωλήνα έτσι ώστε να παραµείνουν ακρορριζικά: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Παρουσίαση Από τη στιγμή της πρόσκλησής μου από το Quintessence International Publishing Group Brazil να γράψω ένα βιβλίο για την ενδοδοντία, το κεντρικό θέμα αυτής της δουλειάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Ποιο από τα παρακάτω χαρακτηρίζει την αδαµαντίνη: Έχει µεγάλη αντοχή στη θλίψη Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες δεν συνυπολογίζεται για την τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ > 11 Δραστηριότητες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης > Θεωρητική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση > Στην Οδοντιατρική Σχολή: Θηβών 2, Γουδή-Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΙ ΠΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΣ Η επιτυχία µιας ενδοδοντικής θεραπείας ΕΝ εξαρτάται από: Την γενική υγεία του ασθενή Η πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας ριζικού σωλήνα µε σπασµένο µικροεργαλείο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα

Αιτίες τραυµάτων στη στοµατική κοιλότητα Οι τραυµατισµοί στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι συνηθισµένο φαινόµενο ειδικά στις ηλικίες 7-14 ετών το στόµα είναι µία περιοχή που τραυµατίζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, ειδικά κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων 6 Ενδοδοντία De n t a l Tr i b u n e Greek Edition Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων Αrnaldo Castellucci, MD, DDS Οι διατρήσεις αποτελούν παθολογικές ή ιατρογενείς επικονωνίες μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ ΟΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ -9- ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ OΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:. ναφέρει τα δόντια που υπάρχουν στη νεογιλή και τη

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών

Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών Κλινικές Τεχνικές: Τρόποι αποτελεσματικής λεύκανσης των δοντιών απαίτηση των ασθενών για λευκότερα δόντια γίνεται όλο και εντονότερη. Τα ΜΜΕ και οι διαφημίσεις έχουν συμβάλει σημαντικά σε αυτό. Ως απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο Νίκος Τσέλιος Eιδικός Προσθετολόγος Απόφοιτος University of Michigan και Baylor College of Dentistry, USA Επιστημονικός Συνεργάτης Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιάζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι σημαίνει σωστή στοματική υγιεινή; Η σωστή στοματική υγιεινή μας εξασφαλίζει στόμα υγιές και ευχάριστη αναπνοή. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικά προβλήματα κατά τη διάρκεια αεροπορικών και διαστημικών πτήσεων

Οδοντιατρικά προβλήματα κατά τη διάρκεια αεροπορικών και διαστημικών πτήσεων Πρακτικό θέμα ΣTOMA 2011; 39: 161-166 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Οδοντιατρικά προβλήματα κατά τη διάρκεια αεροπορικών και διαστημικών πτήσεων Χ. ΠΑΠΑΔΕΛΗ 1, Α. ΗΛΙΑΔΗΣ 2, Α. ΣΙΑΦΛΙΑΚΗΣ 3, Ι. ΠΑΠΑΔΕΛΗΣ 4,

Διαβάστε περισσότερα

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης

Συνεταιρισμός Οδοντιάτρων θεσσαλονίκης Protofill Το Protofill είναι φώτο-πολυμεριζόμενη μίκρο-υβριδική σύνθετη ρητίνη γενικής χρήσης για αποκαταστάσεις στην πρόσθια και την οπίσθια περιοχή του φραγμού. Η εύπλαστη σύσταση του υλικού και η μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

BEAUTIFIL Flow Plus ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ

BEAUTIFIL Flow Plus ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ ΕΝΕΣΙΜΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΘΙΑ ΚΑΙ ΟΠΙΣΘΙΑ ΔΟΝΤΙΑ ΔΥΝΑΤΟ ΟΠΩΣ ΕΝΑ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αποκατάστασης είναι οι ιδιότητες διάχυσης του φωτός που αντιστοιχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός)

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) Η φροντίδα της καθαριότητας και υγείας των δοντιών και γενικά της στοματικής κοιλότητας επιβάλλεται για να αποφεύγονται δυσάρεστα συμπτώματα όπως......πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης

Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης Προβλήματα εγκάρσιας διάστασης McNamara JA Jr, Brudon WL. Rapid maxillary expansion. In: McNamara JA Jr, Brudon WL, eds. Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. Ann Arbor, Michigan: Needham Press, 2001:211-231.

Διαβάστε περισσότερα

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία 12 Ορθοδοντική Μίνι Βίδες Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία B.Ludwig B.Glast T.Lietz J.A.Lisson Οριζόντια μετατόπιση δοντιών Η απουσία χώρους αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για

Διαβάστε περισσότερα

Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση. σύνθετης ρητίνης χαμηλού

Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση. σύνθετης ρητίνης χαμηλού 18 De n t a l Tr i b u n e Greek Edition Ανασύσταση κολοβώματος με τη χρήση μιας σύνθετης ρητίνης διπλού πολυμερισμού και θεραπεία με ολο-κεραμικές εργασίες Senior Consuiltant Prof. Dr. Juergen Manhart

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΟΝΤΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙ ΧΡΤΡΙΤΙ ΔΟΝΤΙΩΝ -17- ΜΟΡΦΟΛΟΓΙ ΧΡΤΡΙΤΙ ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. ναγνωρίζει σε εικόνες και σε εκμαγεία τα βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα FotoSan Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα Περίληψη FotoSan αντιβακτηριακή θεραπεία Εντοπισμένη θεραπεία Καταστρέφει βακτήρια, ιούς, μύκητες, πρωτόζωα Χωρίς παρενέργειες Χωρίς αντενδείξεις ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΦΑΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι άμεσες αποκαταστάσεις

Οι άμεσες αποκαταστάσεις Κλινικά Θέματα - Επανορθωτική Οδοντιατρική De n t a l Tr i b u n e Greek Edition 9 Άμεσες αποκαταστάσεις II Ομάδας από σύνθετη ρητίνη Κλινικές λύσεις των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται συνήθως Robert

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική διερεύνηση των καταγμάτων των μακρών οστών Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ Αθήνα, Φεβρουάριος 2015 -2- Η καθιέρωση της ΚΣΑ ως σύστημα κλινικής άσκησης των πεμπτοετών και τεταρτοετών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

DMG/ICON. Οδηγίες Χρήσης

DMG/ICON. Οδηγίες Χρήσης DMG/ICON Οδηγίες Χρήσης Το Icon είναι ένα πρωτοποριακό προϊόν για την µικροεπεµβατική θεραπεία τερηδονικών βλαβών στις µεσοδόντιες και προστοµιακές περιοχές. Το Icon διατίθεται σε δύο τύπους: Παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ Όταν τα δόντια αποκλίνουν αξονικά ή παρουσιάζουν περιστροφή λόγω ενέργειας συγκλεισιακών δυνάµεων η στροφή πραγµατοποιείται γύρω από ένα υποµόχλιο, που στα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Πανοραμική ακτινογραφία Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Ενδοστοματικές ακτινογραφίες Εξωστοματικές ακτινογραφίες Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες κλινικές ανάγκες είναι: Οι ενδοστοματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως

* Αισθητικές άμεσες και έμμεσες εμφράξεις (λευκά σφραγίσματα): Η χρήση υλικών, όπως ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ: Η Διαφορά της ΓΕΝΙΚΗΣ απο την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ οδοντιατρικής,είναι: Γενικη οδοντιατρκή: Αφορά την υγεία του στόματος,καθώς και την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ Β Ορθοπαιδική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς. Εισαγωγή Οι ενδείξεις αντιμετώπισης των υποκεφαλικών καταγμάτων του ισχίου σε ασθενείς άνω των εξήντα ετών με ολική αρθροπλαστική υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙI

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙI Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟY ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Ε. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΥΛΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΙI ΑΘΗΝΑ 2010 ΔΕΠ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ

ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ Βασίλειος Ψυχογιός DVM, ESAVS dentistry ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Παθήσεις των δοντιών Παιδοδοντικές Ορθοδοντικές

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΘΗΝΑ 2002 2 ΕΛΛΗΝΙΚΗ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ.

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 7 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. Σκοπός του Σεμιναρίου:

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ Πλεονεκτήµατα των αδροποιηµένων µεταλλικών γεφυρών είναι: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: συντηρητική παρασκευή Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: αισθητική απόδοση Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία

Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Η στοματική υγεία στην τρίτη ηλικία Ενημερωτική Ομιλία για την επιτροπή Προληπτικής, Σεληνίδου Αγγελική Οδοντίατρος Δημόσιας Υγείας Πρόεδρος της Επιτροπής Προληπτικής ΟΣΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ 3 ενδείξεις 1 υλικό Το ParaCore διπλού πολυμερισμού είναι μια ενισχυμένη με ύαλο σύνθετη ρητίνη, η οποία είναι ακτινοσκιερή και διαθέσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts.

Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts. Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts. The restoration of endodontically treated teeth is a common task for the clinician. After completing endodontic treatment the tooth

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 03 ΔΟΚΙΜΕΣ(TEST) ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Καταστροφικές μέθοδοι 1. Τεχνική διάλυσης της μήτρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. 1 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ 2 0 1 3 / 7 / 4 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Οδηγός Προγράμματος ΑΘΗΝΑ 2013 Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της Οδοντικής Χειρουργικής λειτουργεί από το 1994 και βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης

Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης Σελίδα 1 από 7 Scotchbond 1 - Οδηγίες Οδοντιατρικού Συστήματος Συγκόλλησης Γενικές Πληροφορίες: Το σύστημα οδοντιατρικών συγκολλήσεων Scotchbond 1 είναι ένα απλό συνδεσμικό σύστημα υγρής μορφής, που προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

απασχόλησης επισκέψεων Κόστος Συνολικός χρόνος (min) Κόστος

απασχόλησης επισκέψεων Κόστος Συνολικός χρόνος (min) Κόστος Κωδικός ΓΕΝΙΚΑ 360100001 Εξέταση ασθενή στο ιατρείο 20 0,4783 6,1365 0,0000 8,1084 14,7232 360100002 Χορήγηση πιστοποιητικού µετά από εξέταση 30 0,4783 9,2048 0,0000 12,1626 21,8456 360100003 Συµµετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr 1 Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic 10-11-12 28-29. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic 10-11-12 28-29. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 10-11-12 28-29 Οκτωβρίου Νοεμβρίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον!

Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον! Απλώς εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον! CLEARFIL MAJESTY TM ES-2 Θα εκπλαγείτε με τη συνδυαστική ικανότητα αυτής της μοναδικής σύνθετης ρητίνης σε κάθε κλινικό περιστατικό όταν τη χρησιμοποιείτε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ.

ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 9 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές του

Διαβάστε περισσότερα

TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft

TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft 1 2 3 4 5 6 Μέγεθος βούρτσας TePe Μεσοδόντιο Βουρτσάκι πολύ μαλακό - extra soft Αυτή η μοναδική σειρά από μεσοδόντια βουρτσάκια έχει ειδικά επιλεγμένες, πολύ μαλακές ίνες για απαλό καθάρισμα. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει Κατανοούν οι γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας τις οδηγίες χρήσης όσον αφορά την ποσότητα της φθοριούχου οδοντόπαστας που πρέπει να χρησιμοποιούν; Ποιοί οι κίνδυνοι από την υπέρ δοσολογία; CE Huebner,

Διαβάστε περισσότερα