ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:"

Transcript

1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: Αναγνωρίζει τα ιατρογενή σφάλματα τα οποία πιθανόν να προκαλέσουν δυσκολίες ή να οδηγήσουν στην αποτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας λόγω άγνοιας της εσωτερικής μορφολογίας των δοντιών Προσδιορίζει τα όρια της πολφικής κοιλότητας και να περιγράφει τα κύρια μέρη αυτής σε μονόρριζα και πολύρριζα δόντια Περιγράφει την ανατομική μορφολογία της πολφικής κοιλότητας σε κάθε ομάδα δοντιών Αναφέρει τις μέσες τιμές μήκους των δοντιών, τον αριθμό των ριζών, των ριζικών σωλήνων και τις κάμψεις τους Αναφέρει τρόπους για την εντόπιση και εξακρίβωση της μορφολογίας των ριζικών σωλήνων στην κλινική πράξη Περιγράφει το σχήμα των ριζών των δοντιών, σε εγκάρσια τομή, σε σχέση με το σχήμα και τον αριθμό των ριζικών σωλήνων στο επίπεδο του αυχενικού, μέσου και ακρορριζικού τριτημορίου Αναφέρει τις διαφοροποιήσεις στον αριθμό των ριζικών σωλήνων ανά ομάδα δοντιών και απαριθμεί τη συχνότητά τους Αναφέρει τις κατηγορίες των ριζικών σωλήνων Περιγράφει τη θέση εντόπισης, τη συχνότητα και τη κλινική σημασία των παράπλευρων ριζικών σωλήνων Περιγράφει την εσωτερική και εξωτερική μορφολογία της ακρορριζικής περιοχής των ριζών των δοντιών Αναφέρει τους περιορισμούς της ακτινογραφικής τεχνικής στην Ενδοδοντία σε σχέση με τη μορφολογία των ριζών και των ριζικών σωλήνων Απαριθμεί τους φυσιολογικούς και παθολογικούς παράγοντες που πιθανόν να αλλοιώσουν τη μορφολογία της πολφικής κοιλότητας Ο χώρος της πολφικής κοιλότητας είναι ο χώρος στον οποίο εκτελούνται όλες οι διαδικασίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της ενδοδοντικής θεραπείας, π.χ. η χημικομηχανική επεξεργασία και η έμφραξη του συστήματος των ριζικών σωλήνων κ.ά. Συνεπώς, η γνώση της μορφολογίας των δοντιών και της πολφικής κοιλότητας αποτελεί βασικό και απαραίτητο εφόδιο για την πραγματοποίηση αυτής της θεραπείας και συντελεί στην επιτυχία της. Πολλά προβλήματα πιθανόν να δημιουργηθούν από την άγνοια ή την έλλειψη γνώσεων της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας όπως ριζικοί σωλήνες που δεν εντοπίζονται, διατρήσεις της μύλης ή της ρίζας, αλλοίωση του σχήματος ενός ριζικού σωλήνα κ.ά. Ο επεμβαίνων θα πρέπει να γνωρίζει ακριβώς τη μορφολογία της πολφικής κοιλότητας και να έχει στο νου του την τρισδιάστατη εικόνα αυτής, κατά μήκος, εύρος και πλάτος προτού αρχίσει την ενδοδοντική θεραπεία σε ένα δόντι προκειμένου να αποφύγει τα ιατρογενή σφάλματα και να εξασφαλίσει την καλύτερη δυνατή πρόγνωση αυτής. Τα μέσα που βοηθούν στην εντόπιση της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας, στην κλινική πράξη, συμπεριλαμβάνουν τη θεωρητική γνώση 1-3, τη μελέτη της αρχικής ακτινογραφίας και την ανίχνευση του μυλικού θαλάμου και των ριζικών σωλήνων. Όμως ο κλινικός οδοντίατρος θα πρέπει να γνωρίζει ότι η ακτινογραφία δείχνει τις δύο διαστάσεις από τις τρεις του χώρου και ότι διάφοροι παράγοντες όπως η ενασβεστίωση του μυλικού θαλάμου, παρεμποδίζουν τη σωστή ανίχνευση με σκοπό την εντόπιση των στομίων των ριζικών

2 σωλήνων. 4 Επιπλέον, ορισμένοι παράγοντες όπως η εθνικότητα, η ηλικία και οι συνθήκες εκτέλεσης των διαφόρων ερευνών π.χ. κλινική ή εργαστηριακή έρευνα, επηρεάζουν τις ανατομικές παραλλαγές και τα δεδομένα της πολφικής κοιλότητας, γεγονός που πιθανό να συμβεί σε όλες τις ομάδες των δοντιών Έτσι η σωστή γνώση της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας και των παραλλαγών αυτής αποτελεί ένα ισχυρό μέσο για την πραγματοποίηση ενδοδοντικής θεραπείας με σωστές προδιαγραφές. Πολφική κοιλότητα Τα όρια της πολφικής κοιλότητας καθορίζονται από την οδοντίνη, η οποία περιβάλλει τον πολφό στη μύλη και τη ρίζα του δοντιού. Η πολφική κοιλότητα ανατομικά αποτελείται από τον πολφικό ή μυλικό θάλαμο και τους ριζικούς σωλήνες (Εικ. 2-1). Μυλικός θάλαμος Ο μυλικός θάλαμος είναι το τμήμα της πολφικής κοιλότητας που αντιστοιχεί στην ανατομική μύλη του δοντιού, καταλαμβάνει την κεντρική μοίρα της και έχει το σχήμα του εξωτερικού περιγράμματός της. Περικλείεται από τέσσερα πλάγια τοιχώματα εγγύς, άπω, παρειακό, και γλωσσικό ή υπερώιο, ενώ η οροφή του μασητικά ονομάζεται υπερπολφικό τοίχωμα και η βάση του, στα πολύρριζα δόντια, υποπολφικό τοίχωμα (Εικ. 2-1). Τα δύο αυτά τοιχώματα, υπερπολφικό και υποπολφικό, έχουν μεγάλη σημασία λόγω των μορφολογικών στοιχείων που περιλαμβάνουν αλλά και λόγω της θέσης τους. ιάφοροι παράγοντες, όπως η ηλικία, η σύγκλειση, τα ερεθίσματα του πολφού π.χ. τερηδόνα, παρασκευή κοιλότητας, διάβρωση κ.ά., συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγής της οδοντίνης, γεγονός που προκαλεί σμίκρυνση των διαστάσεων του μυλικού θαλάμου με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί το σχήμα και το μέγεθός του (Εικ. 2-2). Πρέπει να σημειωθεί ότι στα μονόρριζα δόντια δεν παρατηρείται υποπολφικό τοίχωμα αλλά υπάρχει άμεση μετάπτωση του μυλικού θαλάμου προς το ριζικό σωλήνα. Υπερπολφικό τοίχωμα και πολφικά κέρατα: Στο υπερπολφικό τοίχωμα προβάλλουν προεκτάσεις της πολφικής κοιλότητας (Εικ. 2-1), τα πολφικά κέρατα, που περιέχουν πολφικό ιστό. Τα ανατομικά αυτά στοιχεία είναι εκσεσημασμένα στην πολφική κοιλότητα νεαρών ατόμων. Όμως, με την πάροδο της ηλικίας και με τη συνεχή εναπόθεση της δευτερογενούς ή τριτογενούς οδοντίνης, μειώνεται το ύψος τους ή πιθανόν και να εξαφανίζονται. Στα οπίσθια δόντια, συνήθως, ο αριθμός των πολφικών κεράτων είναι αντίστοιχος με τον αριθμό των φυμάτων ενώ στα πρόσθια υπάρχουν δύο τουλάχιστον πολφικά κέρατα ένα εγγύς και ένα άπω. Η κλινική σημασία των πολφικών κεράτων είναι μεγάλη για δύο λόγους: α) λόγω της μασητικής προέκτασής τους μπορεί εύκολα να γίνει αποκάλυψη του πολφού κατά την παρασκευή κοιλότητας για έμφραξη της μύλης και β) πολλές φορές εκλαμβάνονται, λανθασμένα, σαν στόμια των ριζικών σωλήνων, με αποτέλεσμα να μην γίνεται σωστή και ολοκληρωτική αφαίρεση του υπερπολφικού τοιχώματος, γεγονός που είναι απαραίτητο για την πραγματοποίηση της ενδοδοντικής θεραπείας. Υποπολφικό τοίχωμα: Το υποπολφικό τοίχωμα υπάρχει στα πολύρριζα δόντια με περισσότερο της μιας ρίζας λόγω του διχασμού ή τριχασμού των ριζών τους. Στο τοίχωμα αυτό εντοπίζονται τα στόμια των ριζικών σωλήνων στα σημεία συνάντησής του με το εγγύς ή άπω και το γλωσσικό ή παρειακό τοίχωμα όπου σχηματίζονται τρίεδρες γωνίες. Τα στόμια των ριζικών σωλήνων συνδέονται μεταξύ τους με αβαθείς αύλακες οι οποίες συμβάλλουν στην ανεύρεση κάποιου ενασβεστιωμένου στομίου, όταν έχει ήδη βρεθεί ένα άλλο, δια της παρακολούθησης της πορείας τους στο υποπολφικό τοίχωμα. Το τοίχωμα αυτό δεν πρέπει να θιγεί κατά τη διάρκεια διάνοιξης του μυλικού θαλάμου επειδή η μορφολογία του εμφανίζει χαρακτηριστικά με μεγάλη κλινική σημασία που συνοψίζονται στα ακόλουθα:

3 α) εμφανίζει κωνικό σχήμα με την κορυφή προς το υπερπολφικό τοίχωμα, γεγονός που αποτελεί οδηγό για τον εντοπισμό των στομίων των ριζικών σωλήνων και στη συνέχεια για την ολίσθηση των εργαλείων εντός αυτών β) το χρώμα του υποπολφικού τοιχώματος είναι πιο σκούρο από την οδοντίνη, που αποτελεί τα πλάγια τοιχώματα του μυλικού θαλάμου, και έτσι είναι σχετικά εύκολος ο εντοπισμός του (Εικ. 2-3). 16 Ριζικοί σωλήνες Ριζικός σωλήνας είναι το τμήμα της πολφικής κοιλότητας που αντιστοιχεί ανατομικά στη ρίζα του δοντιού, εντοπίζεται στο κέντρο της και το σχήμα του, σε εγκάρσιο επίπεδο, είναι ανάλογο με το εξωτερικό περίγραμμα αυτής της ρίζας ανά τριτημόριο (Εικ. 2-4). Λόγω του όρου «σωλήνας» θα περίμενε κανείς ότι πρόκειται για έναν μορφολογικό χώρο κυλινδρικού σχήματος, ο οποίος περικλείει τον πολφικό ιστό. Όμως, όπως έχει πλέον αποδειχθεί μέσα από ερευνητικές εργασίες, το σχήμα του ριζικού σωλήνα, πριν την επεξεργασία του, από το μυλικό προς το ακρορριζικό τμήμα συνήθως είναι κωνικό με το ευρύτερο στόμιο να εντοπίζεται στο ύψος του ανατομικού αυχένα και το στενότερο στο ακρορρίζιο. Ο ριζικός σωλήνας στην πραγματικότητα εμφανίζει πολύπλοκη μορφολογία με κάμψεις, εγκολπώσεις, σχισμοειδείς χώρους, νησίδες οδοντίνης, δευτερεύοντες και παράπλευρους ριζικούς σωλήνες καθώς και πολλαπλά ακρορριζικά τρήματα. Είναι λοιπόν πιο ακριβές, λόγω της προαναφερθείσας πολυπλοκότητας, να αναφερόμαστε σε σύστημα των ριζικών σωλήνων (Εικ. 2-1). Κατά την εξέταση της αρχικής ακτινογραφίας στην κλινική πράξη είναι πιθανόν να παρατηρηθεί διακοπή της συνέχειας ενός ριζικού σωλήνα στο μέσο ή στο ακρορριζικό τριτημόριο, γεγονός που υποδηλώνει την παρουσία κάποιας πολυπλοκότητας (Εικ. 2-5). Αξιοσημείωτο είναι ότι ένας ριζικός σωλήνας μπορεί να έχει διαφορετικά σχήματα σε εγκάρσιο επίπεδο, π.χ. επιμηκυσμένο ωοειδές σχήμα στο αυχενικό, ωοειδές στο μέσο και στρογγυλό στο ακρορριζικό τριτημόριο. Όμως, στην κλινική πράξη έχει διαπιστωθεί ότι το σχήμα του ριζικού σωλήνα έχει άμεση σχέση με το μέγεθος της αποκατάστασης της μύλης του δοντιού. Έτσι, σε δόντια όπου υπάρχουν μεγάλες αποκαταστάσεις στη μύλη, το σχήμα του ή των ριζικών σωλήνων εμφανίζεται τροποποιημένο στο αυχενικό, συνήθως, τριτημόριο λόγω της εναπόθεσης τριτογενούς οδοντίνης (Εικ. 2-6). 22 Επιπλέον, ο αριθμός των ριζικών σωλήνων σε μια ρίζα μπορεί να ποικίλει ανάλογα με το σχήμα της. Έτσι μια αποπεπλατυσμένη ρίζα μπορεί να έχει δύο ριζικούς σωλήνες, π.χ. η εγγύς παρειακή ρίζα του άνω γομφίου. Αντίθετα, ρίζες που είναι περισσότερο κυλινδρικές έχουν συνήθως έναν ριζικό σωλήνα στο κέντρο τους, π.χ. άπω ρίζα του άνω γομφίου. Κατηγορίες ριζικών σωλήνων: Οι ριζικοί σωλήνες που εντοπίζονται σε μια ρίζα ανάλογα με τον αριθμό τους, την ένωση ή το διαχωρισμό τους, διακρίνονται από τον Weine σε τέσσερις κατηγορίες 23 (Εικ. 2-7): Κατηγορία I: Ένας ριζικός σωλήνας ο οποίος ξεκινάει από το στόμιο και καταλήγει σε ένα κύριο ακρορριζικό τρήμα. Κατηγορία ΙΙ: ύο ριζικοί σωλήνες που ξεκινούν από διαφορετικά στόμια, σε κάποιο σημείο της πορείας τους ενώνονται και σχηματίζουν έναν κοινό σωλήνα. Κατηγορία ΙΙΙ: ύο ριζικοί σωλήνες που ξεκινούν από διαφορετικά στόμια και καταλήγουν σε δύο διαφορετικά ακρορριζικά τρήματα. Κατηγορία IV: Ένας ριζικός σωλήνας που ξεκινάει από το στόμιο, διχάζεται σε κάποιο σημείο της πορείας του, και καταλήγει σε δύο διαφορετικούς σωλήνες. Ο Vertucci και συν. το 1974, σε μια λεπτομερέστερη μελέτη, κατατάσσει τους ριζικούς σωλήνες σε οκτώ κατηγορίες 24 (Εικ. 2-8):

4 Κατηγορία I: Ένας ριζικός σωλήνας που ξεκινάει από το στόμιο και καταλήγει σε ένα ακρορριζικό τρήμα. Κατηγορία ΙΙ: ύο ριζικοί σωλήνες που ξεκινούν από διαφορετικά στόμια, σε κάποιο σημείο της πορείας τους ενώνονται και σχηματίζουν έναν κοινό σωλήνα. Κατηγορία ΙΙΙ: Ένας ριζικός σωλήνας που ξεκινάει με ένα στόμιο, χωρίζεται σε δύο στην πορεία οι οποίοι ενώνονται και σχηματίζουν έναν κοινό σωλήνα στη συνέχεια. Κατηγορία ΙV: ύο ριζικοί σωλήνες ξεκινούν από διαφορετικά στόμια και καταλήγουν σε δύο διαφορετικά ακρορριζικά τρήματα. Κατηγορία V: Ένας ριζικός σωλήνας που ξεκινάει από το στόμιο, διχάζεται σε κάποιο σημείο της πορείας του, και καταλήγει σε δύο διαφορετικούς σωλήνες. Κατηγορία VI: ύο ριζικοί σωλήνες ξεκινούν από διαφορετικά στόμια, ενώνονται στην πορεία, και λίγο πριν το ακρορρίζιο χωρίζουν πάλι και καταλήγουν σε δύο σωλήνες. Κατηγορία VII: Ένας ριζικός σωλήνας ξεκινάει από το στόμιο, χωρίζεται σε δύο στην πορεία, ενώνονται λίγο πιο ακρορριζικά, και λίγο πριν το ακρορρίζιο χωρίζουν πάλι και σχηματίζουν δύο διαφορετικούς σωλήνες. Κατηγορία VIII: Τρεις ριζικοί σωλήνες ξεκινούν από διαφορετικά στόμια και συνεχίζουν την πορεία τους μέχρι να καταλήξουν σε τρία διαφορετικά ακρορριζικά τρήματα. Κάμψεις των ριζικών σωλήνων: Οι ριζικοί σωλήνες εμφανίζουν κάμψεις ανάλογες με εκείνες που παρουσιάζουν οι ρίζες. Οι κάμψεις αυτές διακρίνονται στις εξής κατηγορίες 25 (Εικ. 2-9): 1) απλή κάμψη, 2) γωνιώδης κάμψη, 3) δρεπανοειδής κάμψη, και 4) διπλή κάμψη ή κάμψη τύπου-s. Ο βαθμός κάμψης του ριζικού σωλήνα είναι δυνατόν να διαπιστωθεί στην κλινική πράξη εφόσον αυτή εντοπίζεται προς τα άπω ή προς τα εγγύς. Όμως οι κάμψεις που εντοπίζονται προς την παρειακή ή τη γλωσσική επιφάνεια δεν μπορούν να εντοπισθούν και να μετρηθούν λόγω των περιορισμών της ακτινογραφικής τεχνικής που προαναφέρθηκαν. Λόγω της προαναφερθείσας δυσκολίας στην εντόπιση όλων των πιθανών κάμψεων του ριζικού σωλήνα, στην κλινική πράξη, είναι απαραίτητο να θεωρηθεί ότι όλοι οι ριζικοί σωλήνες έχουν κάποιο βαθμό κάμψης και να αντιμετωπισθούν ανάλογα. Ο βαθμός της κάμψης, όταν είναι εμφανής στην αρχική ακτινογραφία, μπορεί να υπολογισθεί με τη μέτρηση της προς το ακρορρίζιο γωνίας που σχηματίζεται από τη συνένωση της διερχόμενης γραμμής από το στόμιο και κατά τον επιμήκη άξονα του ριζικού σωλήνα με εκείνη από το ακρορρίζιο μέχρι το σημείο της συνένωσης με την πρώτη γραμμή (Εικ. 2-10). Έτσι, οι ριζικοί σωλήνες ανάλογα με τις κάμψεις τους διακρίνονται σε ευθείς όπου η προαναφερθείσα γωνία είναι μικρότερη των 5 ο, ελαφρώς κεκαμμένους (10-20 ο ) και ριζικούς σωλήνες με μεγάλη κάμψη (25-70 ο ). 26 ευτερεύοντες ριζικοί σωλήνες: Εκτός από τον κύριο ριζικό σωλήνα, είναι πιθανόν να παρατηρηθούν δευτερεύοντες ριζικοί σωλήνες που είναι μικρότεροι σε διάμετρο και μπορεί να πορεύονται παράλληλα και ανεξάρτητα από αυτόν ή να αποσχίζονται σε κάποιο σημείο από τον κύριο ριζικό σωλήνα και να καταλήγουν σε διαφορετικό ακρορριζικό τρήμα. Οι σωλήνες αυτοί έχουν μεγάλη κλινική σημασία, καθώς περιέχουν πολφικό ιστό, επικοινωνούν με τους περιακρορριζικούς ιστούς και καταλήγουν σε δικό τους τρήμα. Έτσι η επεξεργασία τους είναι αναγκαία για την καλή πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας. Η εντόπιση αυτών των σωλήνων πραγματοποιείται ακτινογραφικά με τη μελέτη της αρχικής ή άλλης ακτινογραφίας και κλινικά με την κατάλληλη ανίχνευση του ριζικού σωλήνα που γίνεται με μια μικρή ρίνη #10 ή 15. 1,27 Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες: Οι παράπλευροι ριζικοί σωλήνες αποτελούν διακλαδώσεις του κύριου ριζικού σωλήνα και οδούς αμφίδρομης επικοινωνίας της πολφικής κοιλότητας με το περιρρίζιο, εκτός του ακρορριζικού τρήματος. Ακολουθούν πορεία λοξή ή κάθετη στο αυχενικό, μέσο, ή ακρορριζικό τριτημόριο ή παράλληλη προς τον επιμήκη άξονα του δοντιού όταν εντοπίζονται στο σημείο διχασμού των ριζών των οπισθίων δοντιών (Εικ. 2-1 και 2-11).

5 Είναι πιθανή η παρουσία τους σε όλα τα τοιχώματα και τα τριτημόρια του ριζικού σωλήνα με τη μεγαλύτερη συχνότητα εντόπισης στο ακρορριζικό τριτημόριο και στο υποπολφικό τοίχωμα των γομφίων (Εικ. 2-12). Περιέχουν συνδετικό ιστό και αγγεία που, μετά τη νέκρωση του πολφικού ιστού και τη μόλυνση της πολφικής κοιλότητας, πιθανόν να προκαλέσουν βλάβη των περιρριζικών ιστών με αποτέλεσμα να εμφανισθούν πλαγιορριζικές διαυγάσεις εντοπιζόμενες στο σημείο και πέριξ της εκβολής του παράπλευρου σωλήνα. Οι σωλήνες αυτοί δεν είναι δυνατόν να επεξεργασθούν μηχανικά και η παρουσία τους, που έχει αποδειχθεί τόσο σε εργαστηριακές μελέτες όσο και στην κλινική πράξη, 6,28-32 διαπιστώνεται συνήθως μετά την τελική έμφραξη του ριζικού σωλήνα όταν εισέρχεται εντός αυτών εμφρακτικό υλικό (Εικ. 2-13). Με την πάροδο της ηλικίας οι σωλήνες αυτοί αποφράσσονται εξωτερικά με οστεΐνη ή/και εσωτερικά με οδοντίνη. Αναστομώσεις ριζικών σωλήνων: Οι αναστομώσεις μεταξύ των ριζικών σωλήνων αποτελούν ανατομικούς χώρους στους οποίους δύο ριζικοί σωλήνες με ξεχωριστά στόμια επικοινωνούν μεταξύ τους χωρίς να διακόπτεται η διαφορετική πορεία του καθενός (Εικ. 2-14). Συνήθως εντοπίζονται στις ρίζες των γομφίων που περιέχουν δύο ριζικούς σωλήνες, π.χ. εγγύς ρίζα των κάτω γομφίων. Η κλινική σημασία των αναστομώσεων είναι μεγάλη, επειδή είναι δύσκολος έως αδύνατος ο εντοπισμός και η μηχανική επεξεργασία των μορφολογικών αυτών περιοχών της πολφικής κοιλότητας. 18,33 Ακρορριζικό τριτημόριο του ριζικού σωλήνα Το ακρορριζικό τριτημόριο του ριζικού σωλήνα έχει μεγάλη κλινική σημασία επειδή η περιοχή αυτή σχετίζεται άμεσα με διάφορα ανατομικά, ιστολογικά και κλινικά χαρακτηριστικά τα οποία αποτελούν σημεία αναφοράς κατά την ενδοδοντική θεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, στην περιοχή αυτή υπάρχουν τα ακόλουθα ανατομικά στοιχεία: Α. Το ανατομικό ακρορρίζιο: Αποτελεί το τέλος της ρίζας κάθε δοντιού και σχηματίζεται αποκλειστικά από οστεΐνη. Με την πάροδο της ηλικίας το σημείο αυτό επιμηκύνεται και αλλάζει θέση και διαστάσεις λόγω της συνεχούς εναπόθεσης της οστεΐνης. Ως αποτέλεσμα σχηματίζεται ένας πολύ μικρός σωλήνας, κωνικού σχήματος με τη μεγαλύτερη διάμετρο προς το ακρορρίζιο (Εικ. 2-15). Ο σωλήνας αυτός περιβάλλεται αποκλειστικά από οστεΐνη και περιέχει συνδετικό ιστό του περιρριζίου. Μετά την ενδοδοντική θεραπεία ο ιστός αυτός, εφόσον δεν θιγεί η ακεραιότητά του με τις κλινικές διαδικασίες, συμβάλλει στη συνέχιση της εναπόθεσης της οστεΐνης μέχρι την πλήρη απόφραξη του ακρορριζικού τρήματος και στην επιτυχία της ενδοδοντικής θεραπείας. Β. Το ακρορριζικό τρήμα: Αποτελεί το σημείο εισόδου και εξόδου των αγγείων και νεύρων του πολφού. Στις περιπτώσεις όπου τα αγγεία αφίστανται μεταξύ τους δημιουργούνται πολλαπλά ακρορριζικά τρήματα τα οποία έχουν μικρότερο μέγεθος από εκείνο του κύριου ακρορριζικού τρήματος. Πριν την ολοκλήρωση της διάπλασης της ρίζας, το σχήμα του κύριου ακρορριζικού τρήματος είναι χοανοειδές, μετατρέπεται δε σε στρογγυλό μετά το πέρας αυτής της διάπλασης. Όμως, λόγω της συνεχούς εναπόθεσης της οστεΐνης το τρήμα αλλάζει σχήμα, εύρος και θέση. Έτσι, το σχήμα του ακρορριζικού τρήματος μπορεί να μετατραπεί σε ωοειδές ή επιμηκυσμένο ωοειδές ή ακαθόριστο ή πιθανόν να παραμείνει στρογγυλό. Το εύρος του ακρορριζικού τρήματος αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας και κυμαίνεται από μm. Η θέση του τρήματος αυτού βρίσκεται συνήθως σε κάποια πλάγια επιφάνεια της ρίζας και σε λίγες περιπτώσεις συμπίπτει με το ανατομικό ακρορρίζιο. Το ακρορριζικό τρήμα δεν φαίνεται στην ακτινογραφία και αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία στην Ενδοδοντία είναι η απόστασή του από το ανατομικό ακρορρίζιο η οποία έχει βρεθεί, σε εργαστηριακές μελέτες, να κυμαίνεται μεταξύ 0,2 και 3,8 mm Η απόσταση αυτή φαίνεται να είναι μεγαλύτερη στα οπίσθια συγκριτικά με τα πρόσθια δόντια. 39 Στην κλινική πράξη η θέση αυτή εντοπίζεται με τους ηλεκτρονικούς εντοπιστές και όχι με τη χρήση της ακτινογραφίας.

6 Γ. Η οστεϊνοοδοντινική ένωση: Είναι το σημείο όπου συνενώνεται η οστεΐνη με την οδοντίνη της ρίζας σχηματίζοντας ένα ιστολογικό χαρακτηριστικό του ριζικού σωλήνα στο ακρορριζικό τριτημόριο. Στο σημείο αυτό ο πολφικός ιστός μεταπίπτει ιστολογικά στους περιοδοντικούς ιστούς. Η ένωση αυτή απέχει από το ριζικό τρήμα κατά μέσο όρο mm και μπορεί να είναι μεγαλύτερη στους ασθενείς της τρίτης ηλικίας. 34,37,40,41. Η ακρορριζική στένωση: Αποτελεί το στενότερο σημείο του ριζικού σωλήνα στην ακρορριζική περιοχή επειδή εμφανίζει τη μικρότερη διάμετρο. Η απόσταση της ακρορριζικής στένωσης από το ακρορριζικό τρήμα αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας και κατά τον Kuttler, κυμαίνεται από 0,5 mm έως 1,5 mm. Η άποψη ότι η θέση της ακρορριζικής στένωσης συμπίπτει με εκείνη της οστεϊνοοδοντινικής ένωσης δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρούνται δύο ή τρία σημεία με στένωση ενώ σε άλλες περιπτώσεις η στένωση δεν υπάρχει στο ακρορρίζιο. Το σχήμα του ριζικού σωλήνα στη θέση αυτή μπορεί να είναι στρογγυλό, ωοειδές ή επιμηκυμένο ωοειδές. 36,42,43 Η εκτίμηση της θέσης της ακρορριζικής στένωσης, όταν υπάρχει, αλλά και του εύρους της έχει κεφαλαιώδη σημασία καθώς θα προσδιορίσει δύο βασικά στοιχεία της ενδοδοντικής θεραπείας: α) το μήκος εργασίας όπου διεκπεραιώνονται, στην κλινική πράξη, όλες οι διαδικασίες της χημικομηχανικής επεξεργασίας και της έμφραξης του ριζικού σωλήνα και β) το μέγεθος του πρώτου εργαλείου με το οποίο αρχίζει η μηχανική προπαρασκευή του ακρορριζικού τριτημορίου αυτού του σωλήνα. Σε εργαστηριακές έρευνες έχει καταγραφεί, κατά μέσο όρο, το εύρος του ριζικού σωλήνα στην περιοχή της ακρορριζικής στένωσης που κυμαίνεται από μm σε όλες τις ομάδες των δοντιών. 44,45 Μορφολογία πολφικής κοιλότητας κάθε δοντιού Άνω κεντρικός και πλάγιος τομέας Τα δόντια αυτά εμφανίζουν μια ρίζα με ένα ριζικό σωλήνα, που καταλήγει σε ένα ριζικό τρήμα (Εικ. 2-16). Όμως, σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις είναι πιθανό να έχουν και δεύτερη ρίζα με δεύτερο ριζικό σωλήνα. 46 Ο μυλικός θάλαμος είναι συνήθως αρκετά ευρύς και η εγγύς-άπω διάμετρος είναι μεγαλύτερη της παρειο-υπερώιας. Συνήθως υπάρχουν 2 ή 3 πολφικά κέρατα τα οποία σε νεαρά άτομα είναι ιδιαίτερα εκσεσημασμένα ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες παρατηρείται σμίκρυνση των διαστάσεων όλης της πολφικής κοιλότητας. Ο μυλικός θάλαμος μεταπίπτει άμεσα στο ριζικό σωλήνα στο ύψος του ανατομικού αυχένα. Ο ριζικός σωλήνας στο αυχενικό τριτημόριο, σε εγκάρσια τομή, έχει ωοειδές σχήμα το οποίο προοδευτικά γίνεται στρογγυλό προς το ακρορριζικό τριτημόριο (Εικ. 2-17). Στο μέσο και ειδικότερα στο ακρορριζικό τριτημόριο παρατηρούνται παράπλευροι ριζικοί σωλήνες σε ποσοστό 24% στον κεντρικό και 26% στον πλάγιο τομέα. 1,33,47,48 Στον κεντρικό τομέα το ακρορρίζιο είναι, συνήθως, ευθύ αλλά σε λίγες περιπτώσεις μπορεί να κλίνει άπω και σε λιγότερες εγγύς, παρειακά ή υπερώια (Εικ. 2-18). Στον πλάγιο τομέα το ακρορρίζιο εμφανίζεται ευθύ σε ποσοστό 30% και κεκαμμένο 70%. Η κάμψη εμφανίζεται προς τα άπω σε ποσοστό 53% 25,33,49,50 (Εικ. 2-19, Πίνακας 2-1). Άνω κυνόδοντας Εμφανίζει μία ρίζα και έναν ριζικό σωλήνα, που καταλήγει σε ένα ριζικό τρήμα και σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανίσει και δύο ρίζες με ανάλογο αριθμό ριζικών σωλήνων (Εικ. 2-20). 51,52 Ο μυλικός θάλαμος είναι συνήθως αρκετά ευρύς, το σχήμα του διαφέρει από εκείνο των τομέων της άνω γνάθου επειδή η μεγαλύτερη διάσταση βρίσκεται παρειο-γλωσσικά και δεν παρατηρείται πολφικό κέρας ενώ μεταπίπτει άμεσα στο ριζικό σωλήνα στο ύψος του ανατομικού αυχένα. Το σχήμα του ριζικού σωλήνα σε εγκάρσια διατομή είναι παρόμοιo των τομέων της άνω γνάθου (Εικ. 2-21). Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε

7 ποσοστό 30% στο μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. Στις περισσότερες περιπτώσεις το ακρορρίζιο εμφανίζει κάμψη και σε ποσοστό 32% κλίνει προς τα άπω 6,53 (Εικ. 2-22), (Πίνακας 2-2). Άνω πρώτος προγόμφιος Η μορφολογία του πρώτου προγομφίου της άνω γνάθου, λόγω φυλετικών διαφορών και διαφορετικών μεθόδων μελέτης της ανατομικότητάς του στις δημοσιευμένες έρευνες, εμφανίζει μεγάλες διακυμάνσεις σε ό,τι αφορά τον αριθμό των ριζών και των ριζικών σωλήνων. Έτσι το δόντι αυτό μπορεί να έχει μια ρίζα σε ποσοστό 30-60% με μέσο όρο 35%, δύο ρίζες, παρειακή και υπερώια σε ποσοστό 41,7-70% με μέσο όρο 61% και τρεις ρίζες, δύο παρειακές και μια υπερώια σε ποσοστό 0-5% με μέσο όρο 4% (Εικ. 2-23). Όταν υπάρχουν δύο ή τρεις ρίζες παρατηρείται σαφής διαχωρισμός της πολφικής κοιλότητας σε μυλικό θάλαμο και ριζικούς σωλήνες λόγω της παρουσίας του υποπολφικού τοιχώματος. Το σχήμα του μυλικού θαλάμου είναι πεπλατυσμένο κατά την παρειο-γλωσσική διάσταση, ο πολφός δε, εμφανίζει ένα παρειακό και ένα γλωσσικό κέρας που εντοπίζονται κάτω από τα αντίστοιχα φύματα. Οι διαστάσεις του θαλάμου παραμένουν ίδιες από το μασητικό προς το αυχενικό επίπεδο όπου εντοπίζονται τα στόμια των ριζικών σωλήνων στο υποπολφικό τοίχωμα. Το σχήμα των ριζικών σωλήνων σε εγκάρσια διατομή παρουσιάζεται λίγο ωοειδές αυχενικά και στρογγυλό στο μέσο και ακρορριζικό τριτημόριο (Εικ. 2-24). Οι ριζικοί σωλήνες μπορεί να είναι ένας, σε ποσοστό 3,3-26,2% με μέσο όρο 14%, δύο, παρειακός και υπερώιος, σε ποσοστό ,2% με μέσο όρο 82% και τρεις, εγγύς παρειακός, άπω παρειακός και υπερώιος, σε ποσοστό 0-5% με μέσο όρο 4%. Σε αρκετές περιπτώσεις όταν υπάρχει μία μόνο ρίζα αυτή είναι πεπλατυσμένη και πιθανόν να περιέχει δύο ανεξάρτητους ριζικούς σωλήνες που καταλήγουν σε δύο ανεξάρτητα ακρορριζικά τρήματα σε ποσοστό 49,4 έως 90,2% με μέσο όρο 65% περίπου ή σε ένα τρήμα σε ποσοστό 9,8 έως 50,1% με μέσο όρο 35% περίπου. Όταν στο δόντι αυτό υπάρχει μία ρίζα με δύο ριζικούς σωλήνες είναι πιθανόν, λόγω της αποπλάτυνσής της στην παρειο-υπερώια διάσταση, να υπάρχει αναστόμωση σε ποσοστά που κυμαίνονται από 7-34,2%, που πιθανόν να εντοπίζονται στο αυχενικό, ακρορριζικό αλλά κυρίως στο μέσο τριτημόριο. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 19,3 έως 49,5% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. 5-7,15,53-58 Συνήθως, όταν υπάρχουν δύο ρίζες αυτές έχουν το ίδιο μήκος, με την υπερώια να είναι πιο ευρεία. Πολλές φορές παρατηρείται ελαφρά απόκλιση των ακρορριζίων προς τα άπω, παρειακά ή υπερώια 59,60 (Εικ. 2-25, Πίνακας 2-3). Άνω δεύτερος προγόμφιος Σε γενικές γραμμές η μορφολογία του δεύτερου προγομφίου της άνω γνάθου είναι περίπου όμοια με εκείνη του πρώτου με διαφορετικά, όμως, ποσοστά των ριζών και ριζικών σωλήνων (Εικ. 2-26). Έτσι, το δόντι αυτό μπορεί να εμφανίσει μια ρίζα σε ποσοστό που κυμαίνεται από 70 έως 90% με μέσο όρο 80%, δύο ρίζες σε ποσοστό 10 έως 30% με μέσο όρο 19% και τρεις ρίζες σε ποσοστό 0 έως 2% με μέσο όρο 1%. Οι ριζικοί σωλήνες μπορεί να είναι ένας σε ποσοστό 44 έως 72% με μέσο όρο 71%, δύο, παρειακός και υπερώιος, σε ποσοστό 20 έως 56% με μέσο όρο 28% και τρεις, εγγύς παρειακός, άπω παρειακός και υπερώιος, σε ποσοστό 0-2% με μέσο όρο 1% (Εικ. 2-27). Ανεξάρτητα από τον αριθμό των ριζικών σωλήνων ο αριθμός των ακρορριζικών τρημάτων μπορεί να είναι ένα τρήμα σε ποσοστό 80%, δύο ανεξάρτητα ακρορριζικά τρήματα σε ποσοστό 19% και τρία σε ποσοστό 1%. Όταν στο δόντι αυτό υπάρχει μία ρίζα με δύο ριζικούς σωλήνες είναι πιθανόν, λόγω της αποπλάτυνσής της στην παρειο-υπερώια διάσταση, να υπάρχει ισθμός ή αναστόμωση επικοινωνίας μεταξύ των δύο ριζικών σωλήνων σε ποσοστό 30,8%. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 59,5% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο

8 ακρορριζικό τριτημόριο. Στην περίπτωση παρουσίας ενός ριζικού σωλήνα το στόμιό του εντοπίζεται ακριβώς στο κέντρο της ρίζας του δοντιού στο ύψος του αυχενικού επιπέδου ενώ αν εντοπισθεί ένα στόμιο παρειακά ή υπερώια τότε ο επεμβαίνων οφείλει να αναζητήσει και δεύτερο στόμιο επειδή θα υπάρχουν δύο ριζικοί σωλήνες. Συνήθως υπάρχει ελαφρά απόκλιση των ακρορριζίων προς τα άπω αλλά και υπερώια 5,6,12,53,60,61 (Εικ. 2-28, Πίνακας 2-4). Άνω πρώτος γομφίος Ο πρώτος γομφίος της άνω γνάθου εμφανίζει συνήθως τρεις ρίζες (Εικ. 2-29). Η πολφική κοιλότητα αυτού του δοντιού αποτελείται από σαφώς περιγεγραμμένο μυλικό θάλαμο, ο οποίος χωρίζεται με το υποπολφικό τοίχωμα από τους ριζικούς σωλήνες. Το σχήμα του μυλικού θαλάμου είναι τετράπλευρο με την παρειο-υπερώια διάμετρο μεγαλύτερη της εγγύςάπω (Εικ. 2-30). Ο άνω πρώτος γομφίος εμφανίζει πολύπλοκη μορφολογία της πολφικής του κοιλότητας η οποία έχει μελετηθεί, κατά καιρούς, από πολλούς σε εργαστηριακό και κλινικό επίπεδο. 5,47,62-86 Σε αξιόλογη ανάλυση 34 κλινικών και εργαστηριακών ερευνών όπου είχαν χρησιμοποιηθεί συνολικά 8400 μόνιμοι πρώτοι γομφίοι της άνω γνάθου, οι Cleghorn και συν. 79 έδειξαν μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των ερευνητών που αφορούν τον αριθμό των ριζών, των ριζικών σωλήνων, των ακρορριζικών τρημάτων κ.ά. Έτσι, βάσει της προαναφερθείσας έρευνας, οι ρίζες του δοντιού αυτού μπορεί να είναι δύο σε ποσοστά που κυμαίνονται από 2,40 έως 6,30% με μέσο όρο 3,8% και τρεις από 90,60 έως 100% με μέσο όρο 96,2%. Όταν υπάρχουν τρεις ρίζες αυτές είναι η εγγύς παρειακή, η άπω παρειακή και η υπερώια. Οι ριζικοί σωλήνες στην εγγύς παρειακή ρίζα μπορεί να είναι ένας σε ποσοστά που κυμαίνονται από 4 έως 80,7% με μέσο όρο 39,5% για τις εργαστηριακές και 45,2% για τις κλινικές έρευνες. Στην ίδια ρίζα είναι πιθανή η παρουσία δύο ριζικών σωλήνων σε ποσοστά που κυμαίνονται από 25 έως 96% με μέσο όρο 60.5% για τις εργαστηριακές και 54,7% για τις κλινικές έρευνες. Συνολικά όμως για τον πρώτο γομφίο της άνω γνάθου έχουν αναφερθεί περιπτώσεις με έναν, δύο, τρεις, τέσσερις και πέντε ριζικούς σωλήνες όπου αναφέρεται η παρουσία δύο ριζικών σωλήνων στην άπω ή/και στην υπερώια ρίζα αντί για έναν που είναι το σύνηθες. Όταν υπάρχουν δύο ριζικοί σωλήνες στην εγγύς παρειακή ρίζα μπορεί να ενώνονται και να καταλήγουν σε κοινό τρήμα σε ποσοστά που κυμαίνονται από 11,80 έως 92,5% με μέσο όρο 62% ή να καταλήγουν σε δύο διαφορετικά τρήματα σε ποσοστά που κυμαίνονται από 7,5 έως 88,2% με μέσο όρο 38%. 5,17,62,87 Αναστομώσεις μεταξύ των ριζικών σωλήνων της εγγύς ρίζας παρατηρούνται, όταν αυτή έχει δύο ριζικούς σωλήνες, σε ποσοστό 52%. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 51% στον εγγύς παρειακό, 36% στον άπω και 48% στον υπερώιο ριζικό σωλήνα, στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. Η εγγύς παρειακή ρίζα είναι πιο αποπλατυσμένη από τις άλλες και εμφανίζει ευθεία πορεία σε ποσοστό 21% και κλίση προς τα άπω σε ποσοστό 78%. Η άπω παρειακή ρίζα είναι συνήθως ευθεία σε ποσοστό 54% και με κλίση προς τα εγγύς ή προς τα άπω σε ποσοστό 19% και 17% αντίστοιχα. Η υπερώια ρίζα παρουσιάζει ευθεία πορεία σε ποσοστό 40% και κλίση στο ακρορριζικό τριτημόριο προς τα παρειακά σε ποσοστό 55% 66,74,75,88-91 (Εικ. 2-31, Πίνακας 2-5). Άνω δεύτερος γομφίος Η μορφολογία του δεύτερου άνω γομφίου είναι γενικά η ίδια με αυτή του πρώτου όταν το δόντι αυτό έχει τρεις ρίζες με τη διαφορά ότι αυτές του δευτέρου γομφίου βρίσκονται πιο κοντά μεταξύ τους. Συνήθως, όλες οι ρίζες του δευτέρου είναι κοντύτερες από αυτές του πρώτου γομφίου και δεν παρουσιάζουν έντονη κάμψη (Εικ. 2-32). Ο δεύτερος γομφίος της άνω γνάθου μπορεί να εμφανίσει μία ρίζα σε ποσοστό 2,6%, δύο ρίζες σε ποσοστό 7%, τρεις ρίζες 90% και τέσσερις ρίζες σε ποσοστό 0,40% 92 (Εικ. 2-33). Όταν το δόντι αυτό έχει μια

9 ρίζα, συνήθως εντοπίζεται ένας ριζικός σωλήνας, ενώ όταν έχει δύο ρίζες μπορεί να έχει δύο ριζικούς σωλήνες, εγγύς και άπω ή παρειακό και υπερώιο σε ποσοστό 11% ή τρεις ριζικούς σωλήνες εγγύς παρειακό, άπω παρειακό και υπερώιο σε ποσοστό 89%. 93 Όταν το δόντι αυτό έχει τρεις ρίζες, εγγύς παρειακή, άπω παρειακή και υπερώια, συνήθως υπάρχουν τρεις σωλήνες, ένας ανά ρίζα, σε ποσοστά που κυμαίνονται από 6,3 έως 71% με μέσο όρο 63% περίπου, ενώ τέσσερις σωλήνες όπου οι δύο εντοπίζονται στην εγγύς ρίζα, υπάρχουν σε ποσοστά που κυμαίνονται από 29 έως 93,7% με μέσο όρο 37% (Εικ. 2-34). 5,6,63-65,69-73,77,78,81,83,86,94,95,96 Ανεξάρτητα από τον αριθμό των ριζικών σωλήνων στην εγγύς παρειακή ρίζα, ο αριθμός των ακρορριζικών τρημάτων μπορεί να είναι ένα σε ποσοστά που κυμαίνονται από 50,7 έως 94,7% με μέσο όρο 72% περίπου, ενώ δύο ακρορριζικά τρήματα εντοπίζονται σε ποσοστά που κυμαίνονται από 10 έως 45,8% με μέσο όρο 26%. 5,6,18,64,65,69,81,87,94,97,98 Αναστομώσεις στην εγγύς παρειακή ρίζα μεταξύ των δύο ριζικών σωλήνων παρατηρούνται σε ποσοστό 21%. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 50% στον εγγύς παρειακό, 29% στον άπω και 42% στον υπερώιο ριζικό σωλήνα, στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. Η εγγύς παρειακή ρίζα είναι πιο αποπλατυσμένη από τις άλλες και εμφανίζει ευθεία πορεία σε ποσοστό 22% και κλίση προς τα άπω σε ποσοστό 54%. Η άπω παρειακή ρίζα είναι συνήθως ευθεία σε ποσοστό 54% και με κλίση προς τα εγγύς σε ποσοστό 17%. Η υπερώια ρίζα παρουσιάζει ευθεία πορεία σε ποσοστό 63% και κλίση στο ακρορριζικό τριτημόριο προς τα παρειακά σε ποσοστό 37%, Πίνακας 2-6. Κάτω κεντρικός και πλάγιος τομέας Η μορφολογία του κεντρικού και του πλάγιου τομέα της κάτω γνάθου εμφανίζει μεγάλες ομοιότητες ως προς το σχήμα της ρίζας και της πολφικής κοιλότητας με μικρές διαφορές ως προς τον αριθμό των ριζικών σωλήνων (Εικ. 2-35). Το σχήμα του μυλικού θαλάμου στα δόντια αυτά είναι πεπλατυσμένο με τη μεγαλύτερη διάσταση να βρίσκεται εγγύς-άπω. Συνήθως υπάρχουν 3 πολφικά κέρατα και σε νεαρά άτομα είναι ιδιαίτερα εκσεσημασμένα. Ο μυλικός θάλαμος μεταπίπτει άμεσα στο ριζικό σωλήνα στο ύψος του ανατομικού αυχένα. Ο ριζικός σωλήνας στο αυχενικό και μέσο τριτημόριο, σε εγκάρσια τομή, έχει ωοειδές σχήμα το οποίο προοδευτικά γίνεται στρογγυλό προς το ακρορριζικό τριτημόριο (Εικ. 2-36). Ο κεντρικός και ο πλάγιος τομέας της κάτω γνάθου έχουν έναν ριζικό σωλήνα σε ποσοστά που κυμαίνονται από 55 έως και 85% με μέσο όρο 70% περίπου, ενώ δυο ριζικοί σωλήνες εμφανίζονται από 11 έως και 44% με μέσον όρο 30% περίπου. Ένα ακρορριζικό τρήμα υπάρχει σε ποσοστά που κυμαίνονται από 80 έως 98% με μέσον όρο 95% περίπου. Στο μέσο και ειδικότερα στο ακρορριζικό τριτημόριο παρατηρούνται παράπλευροι ριζικοί σωλήνες σε ποσοστό 20% στον κεντρικό και 18% στον πλάγιο τομέα. 1,5,33,48 Στα δόντια αυτά το ακρορρίζιο είναι ευθύ σε ποσοστό 60%, εμφανίζει κλίση προς τα άπω σε ποσοστό 23% και προς παρειακά σε ποσοστό 13% 5,6,12,13,20,33,53, (Εικ. 2-37, Πίνακας 2-7). Κάτω κυνόδοντας Ο κυνόδοντας της κάτω γνάθου εμφανίζει μία ρίζα ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις εμφανίζει δύο, την παρειακή και τη γλωσσική που περιέχουν από έναν ριζικό σωλήνα 105 (Εικ. 2-38). Παρουσιάζει ευρύ μυλικό θάλαμο, με την παρειο-γλωσσική διάμετρο να είναι μεγαλύτερη της εγγύς-άπω, που μεταπίπτει άμεσα στο ριζικό σωλήνα στο ύψος του ανατομικού αυχένα. Το σχήμα του ριζικού σωλήνα σε εγκάρσια διατομή είναι ωοειδές στο αυχενικό και μέσο τριτημόριο και γίνεται στρογγυλό στο ακρορριζικό. 1-3 Όταν έχει μια ρίζα εμφανίζει έναν ριζικό σωλήνα σε ποσοστό 94% και δύο σε ποσοστό 6% 6 ενώ τα ακρορριζικά τρήματα μπορεί να είναι ένα σε ποσοστό 98,04% και δύο σε ποσοστό 1,96% 18 (Εικ. 2-39). Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 30% στο μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο.

10 Στις περισσότερες περιπτώσεις (68%) το ακρορρίζιο εμφανίζει ευθεία πορεία ενώ μπορεί να εμφανίσει προς τα άπω κάμψη σε ποσοστό 20% και παρειακά σε ποσοστό 7% 1,33 (Εικ. 2-40, Πίνακας 2-8). Κάτω πρώτος προγόμφιος Η μύλη αυτού του δοντιού εμφανίζει γλωσσική απόκλιση σε σχέση με τον επιμήκη άξονά του, γεγονός με μεγάλη κλινική σημασία ειδικά κατά τη διάνοιξη του δοντιού για ενδοδοντική θεραπεία (Εικ. 2-41). Το σχήμα του μυλικού θαλάμου στον πρώτο προγόμφιο της κάτω γνάθου είναι πεπλατυσμένο κατά την παρειο-γλωσσική διάσταση, ο πολφός δε, εμφανίζει ένα παρειακό και ένα γλωσσικό κέρας. Το σχήμα του ριζικού σωλήνα σε εγκάρσια διατομή είναι ωοειδές στο αυχενικό και μέσο τριτημόριο και γίνεται στρογγυλό στο ακρορριζικό (Εικ. 2-42). Ο κάτω πρώτος προγόμφιος εμφανίζει πολύπλοκη μορφολογία της πολφικής του κοιλότητας η οποία έχει μελετηθεί, κατά καιρούς, από πολλούς ερευνητές. 14,18,58,103, Σε αξιόλογη έρευνα της βιβλιογραφίας όπου είχαν αναλυθεί συνολικά 6700 πρώτοι προγόμφιοι της κάτω γνάθου διαπιστώθηκαν μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ των ερευνητών που αφορούν τον αριθμό των ριζών, των ριζικών σωλήνων, των ακρορριζικών τρημάτων κ.ά. 113 Έτσι, βάσει της προαναφερθείσας μελέτης και μετά την ανάλυση οκτώ εργαστηριακών ερευνών με πρώτους προγομφίους της κάτω γνάθου διαπιστώθηκε ότι το δόντι αυτό μπορεί να έχει μία ρίζα σε ποσοστό 97,9%, δύο ρίζες σε ποσοστό 1,8%, τρεις ρίζες σε ποσοστό 0,2% και τέσσερις ρίζες σε ποσοστό 0,1%. Αναλύοντας τη συχνότητα παρουσίας των ριζικών σωλήνων σε 16 έρευνες που συμπεριελάμβαναν δόντια διαπιστώθηκε ότι στον πρώτο προγόμφιο της κάτω γνάθου είναι πιθανόν να υπάρχει ένας σωλήνας σε ποσοστό 75,8% ενώ δύο ή περισσότεροι σωλήνες εντοπίζονται στο 24,2% των περιπτώσεων. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν δύο ριζικοί σωλήνες, παρειακός και γλωσσικός, ο γλωσσικός εντοπίζεται πολύ γλωσσικά, είναι στενός και παρουσιάζει έντονη και απότομη κάμψη προς τα άπω ή γλωσσικά δυσκολεύοντας πολύ την προσπάθεια εντοπισμού και επεξεργασίας του. Επιπλέον, ένα ακρορριζικό τρήμα εντοπίζεται στο 78,9% των δοντιών ενώ δύο ή περισσότερα τρήματα εντοπίζονται στο 21,1%. Άξια αναφοράς είναι έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε δόντια Κινέζων όπου διαπιστώθηκε ότι το 54% των πρώτων προγομφίων της κάτω γνάθου έχουν έναν ριζικό σωλήνα, το 22% δύο σωλήνες, το 18% έχουν τη μορφολογία της οπλής αλόγου (C-shape) και το 6% εμφανίζουν τρεις ή τέσσερις περιφερειακές ακρορριζικές διακλαδώσεις ενός ριζικού σωλήνα που σχηματίζουν ακρορριζικά δέλτα, σε απόσταση 3 χιλ. από το ακρορρίζιο. 114 Αναστομώσεις μεταξύ των ριζικών σωλήνων παρατηρούνται, όταν υπάρχει μία ρίζα με δύο ριζικούς σωλήνες, σε ποσοστό 32,1%. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 44.3% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. Σε ποσοστό 48% το ακρορρίζιο εμφανίζει ευθεία πορεία ενώ μπορεί να εμφανίσει προς τα άπω κάμψη σε ποσοστό 35%, παρειακά σε ποσοστό 2% και γλωσσικά σε ποσοστό 7% 1,33,100 (Εικ. 2-43, Πίνακας 2-9). Η προαναφερθείσα ποικιλόμορφη ανατομία της πολφικής κοιλότητας των πρώτων προγομφίων της κάτω γνάθου προδιαθέτει στον πλημμελή καθαρισμό και μορφοποίηση του 25% περίπου των ριζικών σωλήνων γεγονός που δικαιολογεί τα μεγάλα ποσοστά αποτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας στα δόντια αυτά αφενός 25,115 και αφετέρου την άποψη ότι οι προγόμφιοι της κάτω γνάθου πιθανόν να αποτελούν τα δόντια με τη μεγαλύτερη δυσκολία κατά την ενδοδοντική θεραπεία. 116 Κάτω δεύτερος προγόμφιος Ο δεύτερος προγόμφιος της κάτω γνάθου εμφανίζει τα ίδια μορφολογικά χαρακτηριστικά με τον πρώτο, αλλά παρουσιάζει λιγότερες παραλλαγές και σε μικρότερη συχνότητα (Εικ. 2-44). Έτσι, το δόντι αυτό έχει συνήθως μία ρίζα σε ποσοστό 99,6% η οποία είναι πιο ωοειδής

11 από του πρώτου. Όμως μπορεί σε σπάνιες περιπτώσεις να εμφανίσει δύο ρίζες σε ποσοστό 0,3% και σε ακόμη πιο σπάνιες τρεις ρίζες σε ποσοστό 0,1%. Ένας ριζικός σωλήνας εμφανίζεται στην πλειονότητα αυτών των δοντιών σε ποσοστό 91% ενώ δύο ή και περισσότεροι σωλήνες υπάρχουν σε ποσοστό 9%. Τα ακρορριζικά τρήματα μπορεί να είναι ένα σε ποσοστό 91,8% και δύο ή περισσότερα σε ποσοστό 8,2% (Εικ. 2-45). 117 Έχει παρατηρηθεί δε, ότι στους άνδρες τα ποσοστά των δύο ριζών και δύο ριζικών σωλήνων είναι μεγαλύτερα από τις γυναίκες. 21,118 Αναστομώσεις μεταξύ δύο ριζικών σωλήνων στην ίδια ρίζα παρατηρούνται σε ποσοστό 30%. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 48,3% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο. Σε ποσοστό (39%) το ακρορρίζιο εμφανίζει ευθεία πορεία ενώ μπορεί να εμφανίσει προς τα άπω κάμψη σε ποσοστό 40%, παρειακά σε ποσοστό 10% και γλωσσικά σε ποσοστό 3% 25 (Εικ. 2-46, Πίνακας 2-10). Κάτω πρώτος γομφίος Ο κάτω πρώτος γομφίος εμφανίζει πολύπλοκη μορφολογία της πολφικής του κοιλότητας η οποία έχει μελετηθεί, κατά καιρούς, από πολλούς ερευνητές. 5,6,10,18,21,30, Το δόντι αυτό εμφανίζει συνήθως δύο ρίζες, εγγύς και άπω, σε ποσοστό 98% (Εικ. 2-47) και σε ποσοστό 2% μπορεί να υπάρχουν τρεις ρίζες λόγω της παρουσίας και δεύτερης άπω ρίζας (Εικ. 2-48). Mια πρόσφατη έρευνα ανεβάζει το ποσοστό της τρίτης ρίζας στο 13% ειδικά σε Ασιάτες, Μογγόλους και Εσκιμώους. 130 Η εγγύς ρίζα είναι περισσότερο αποπεπλατυσμένη από την άπω και εμφανίζει κοίλανση στην άπω επιφάνειά της. Τούτο, προκαλεί λέπτυνση αυτού του τοιχώματος, γεγονός που έχει σημαντική κλινική σημασία κατά τη χημικομηχανική επεξεργασία των εγγύς ριζικών σωλήνων. Η πολφική κοιλότητα του πρώτου γομφίου της κάτω γνάθου αποτελείται από σαφώς περιγεγραμμένο μυλικό θάλαμο και από τους ριζικούς σωλήνες, που διαχωρίζονται μεταξύ τους με το υποπολφικό τοίχωμα. Τοπογραφικά, ο μυλικός θάλαμος εντοπίζεται κυρίως στο εγγύς και ελάχιστα στο μέσο τριτημόριο της μύλης. Ο πολφός εμφανίζει, συνήθως, τέσσερα πολφικά κέρατα και ο μυλικός θάλαμος στο ύψος του αυχενικού επιπέδου εμφανίζει τραπεζοειδές ή ρομβοειδές σχήμα με αποστρογγυλεμένες γωνίες και με την εγγύς-άπω διάσταση μεγαλύτερη της παρειο-γλωσσικής (Εικ. 2-49). 16 Ο αριθμός των ριζικών σωλήνων ποικίλλει και είναι πιθανόν να υπάρχουν δύο σωλήνες, ένας εγγύς και ένας άπω, σε ποσοστό 2,2%, τρεις σωλήνες, δύο εγγύς και ένας άπω, σε ποσοστό 61,3%, τέσσερις σωλήνες, δύο εγγύς και δύο άπω, σε ποσοστό 35,7% και 5 σωλήνες τρεις εγγύς και δύο άπω σε ποσοστό 0,8%. Οι ριζικοί σωλήνες στην εγγύς ρίζα μπορεί να είναι ένας σε ποσοστό 2,2%, δύο σε ποσοστό 94,4% και τρεις σε ποσοστό 2,3% που εκβάλλουν σε ένα κοινό τρήμα σε ποσοστό 37,2%, σε δύο ανεξάρτητα τρήματα σε ποσοστό 52,3% και σε τρία ανεξάρτητα τρήματα σε ποσοστό 1%. Οι ριζικοί σωλήνες στην άπω ρίζα μπορεί να είναι ένας σε ποσοστό 63% ή δύο με ποσοστό 27% που εκβάλλουν σε ένα κοινό τρήμα σε ποσοστό 77% ή σε δύο ανεξάρτητα τρήματα σε ποσοστό 23% (Εικ. 2-50). 5,6,10,19,130,131 Όταν στο δόντι αυτό υπάρχουν δύο ριζικοί σωλήνες το σχήμα του εγγύς και του άπω ριζικού σωλήνα, στο αυχενικό τριτημόριο εμφανίζεται ωοειδές ή νεφροειδές με την παρειογλωσσική διάσταση μεγαλύτερη της εγγύς-άπω, στο μέσο τριτημόριο λιγότερο ωοειδές και στο ακρορριζικό τριτημόριο ωοειδές προς το στρογγυλό (Εικ. 2-51). Όταν υπάρχουν τρεις ριζικοί σωλήνες, οι δύο εγγύς εμφανίζουν σχήμα ωοειδές προς το στρογγυλό στο αυχενικό τριτημόριο ενώ στο μέσο και ειδικά στο ακρορριζικό τριτημόριο εμφανίζεται στρογγυλό. Το ίδιο σχήμα εμφανίζουν τα στόμια των άπω ριζικών σωλήνων όταν είναι δύο. Λόγω του αποπεπλατυσμένου σχήματος των ριζών των κάτω γομφίων, αναστομώσεις εντοπίζονται στο αυχενικό, στο ακρορριζικό αλλά κυρίως στο μέσο τριτημόριο σε ποσοστό 55% στην εγγύς ρίζα και σε ποσοστό 20% στην άπω ρίζα. Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 45% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο

12 της εγγύς ρίζας, σε ποσοστό 30% της άπω ρίζας και, τέλος, σε ποσοστό 23% στο διχασμό των ριζών. Στην εγγύς ρίζα και σε ποσοστό (16%) το ακρορρίζιο εμφανίζει ευθεία πορεία και προς τα άπω κάμψη σε ποσοστό 84%. Στην άπω ρίζα υπάρχει κάμψη προς τα άπω σε ποσοστό 21%, γλωσσικά σε ποσοστό 5% ενώ η ρίζα μπορεί να είναι ευθεία σε ποσοστό 74% 1,33,100 (Πίνακας 2-11). Κάτω δεύτερος γομφίος Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του δεύτερου γομφίου της κάτω γνάθου στις περισσότερες περιπτώσεις είναι παρόμοια με εκείνα του πρώτου (Εικ. 2-52, 2-53). Η μεσορριζική διάσταση αυτού του δοντιού είναι μικρότερη από εκείνη του πρώτου γομφίου και σε αρκετές περιπτώσεις οι δύο ρίζες μπορεί να εμφανίζουν σύντηξη ή το δόντι αυτό να έχει μία μόνο ρίζα. ύο ρίζες εμφανίζονται σε ποσοστό 90%, η εγγύς και η άπω, μία ρίζα εμφανίζεται σε ποσοστό 10% ενώ δύο ρίζες με σύντηξη εμφανίζονται σε ποσοστά που διαφέρουν ανάλογα με τη φυλή. Αναφέρεται δε ότι το δόντι αυτό όταν έχει μία ρίζα πιθανόν να εμφανίζει πιο πολύπλοκη μορφολογία της πολφικής του κοιλότητας από το δόντι με δύο ρίζες επειδή μπορεί να εμφανίζονται ένας, δύο ή τρεις ριζικοί σωλήνες (Εικ. 2-54). 132 Όταν υπάρχουν δύο ρίζες η εγγύς μπορεί να έχει έναν σωλήνα σε ποσοστά που κυμαίνονται από 5 έως 65,6% με μέσον όρο 30% περίπου, ενώ δύο ριζικοί σωλήνες εμφανίζονται σε ποσοστά που κυμαίνονται από 34,4 έως 92% με μέσον όρο 70% περίπου. Όταν υπάρχουν δύο ριζικοί σωλήνες στην εγγύς ρίζα, μπορεί να εκβάλλουν σε κοινό τρήμα σε ποσοστό 62% και σε ανεξάρτητα τρήματα σε ποσοστό 38%. Στην άπω ρίζα συνήθως υπάρχει ένας ριζικός σωλήνας σε ποσοστό 92% ενώ δύο παρατηρούνται σε ποσοστό 8% περίπου εκ των οποίων το 5% εκβάλλει σε κοινό τρήμα και το υπόλοιπο 3% σε ανεξάρτητα τρήματα (Εικ. 2-55). 1-3,5,6,10,12,18,19,33,53,107, Στο δεύτερο γομφίο της κάτω γνάθου παρατηρείται η χαρακτηριστική μορφολογία, οπλής αλόγου, ή ριζικός σωλήνας τύπου C-shaped (Εικ. 2-56). 119,53,136 Σε αυτή την περίπτωση το δόντι παρουσιάζει σύντηξη των δύο ριζών που σε εγκάρσια διατομή εμφανίζουν σχήμα λατινικού γράμματος C τόσο στις ρίζες όσο και στην πολφική κοιλότητά του (Εικ. 2-53). Έτσι, οι ριζικοί σωλήνες ενώνονται με αύλακα σχήματος C, που συμπεριλαμβάνει όλους τους ριζικούς σωλήνες. Η γνώση και ο εντοπισμός της συγκεκριμένης μορφολογίας, στην κλινική πράξη, αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας. Η μορφολογία οπλής αλόγου εντοπίζεται κυρίως στις ασιατικές φυλές σε ποσοστά που κυμαίνονται από 13,9 έως 44,5% με μέσο όρο 30% περίπου, ενώ σε ευρωπαϊκούς πληθυσμούς από 2,7 έως 7,6% με μέσο όρο 4% περίπου. 96, Στο δόντι αυτό υπάρχουν αναστομώσεις που εντοπίζονται στο αυχενικό, στο ακρορριζικό αλλά κυρίως στο μέσο τριτημόριο σε ποσοστό 31% στην εγγύς ρίζα και σε ποσοστό 16% στην άπω ρίζα. Πρόσφατη έρευνα ανεβάζει το ποσοστό των αναστομώσεων στο ακρορριζικό τριτημόριο της εγγύς ρίζας στο 85%. 140 Παράπλευροι ριζικοί σωλήνες παρατηρούνται σε ποσοστό 49% στο αυχενικό, μέσο αλλά κυρίως στο ακρορριζικό τριτημόριο της εγγύς ρίζας, σε ποσοστό 34% της άπω ρίζας και σε ποσοστό 11% στο διχασμό των ριζών. Στην εγγύς ρίζα και σε ποσοστό (27%) το ακρορρίζιο εμφανίζει ευθεία πορεία, προς τα άπω κάμψη σε ποσοστό 61% και παρειακή κάμψη σε ποσοστό 4%. Η άπω ρίζα μπορεί να είναι ευθεία σε ποσοστό 58%, να έχει κάμψη προς τα άπω σε ποσοστό 18%, προς τα εγγύς σε ποσοστό 10% και παρειακά σε ποσοστό 4%. Όταν το δόντι αυτό εμφανίζεται με μία ρίζα, συνήθως είναι ευθεία σε ποσοστό 53%, εμφανίζει κάμψη προς τα άπω σε ποσοστό 26% και γλωσσικά σε ποσοστό 2% 1,29,30,100 (Πίνακας 2-12). Από την αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας όλων των δοντιών γίνεται φανερό ότι η γνώση αυτών των βασικών μορφολογικών χαρακτηριστικών είναι επιβεβλημένη επειδή καθορίζεται κάθε φορά το ανατομικό ή το φυσικό περιβάλλον στο

13 οποίο επιτελούνται όλες οι διεργασίες μιας ενδοδοντικής θεραπείας, μηχανικές ή/και χημικές, γεγονός που θα εξασφαλίσει την επιτυχία της. Συνοψίζοντας τα ανωτέρω προκύπτει ότι: Σε όλα τα μονόρριζα δόντια με έναν ριζικό σωλήνα δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός μυλικού θαλάμου-ριζικού σωλήνα, και ούτε βρίσκεται υποπολφικό τοίχωμα. Σε όλα τα πολύρριζα δόντια υπάρχει σαφής διαχωρισμός μυλικού θαλάμου-ριζικού σωλήνα, μέσω του υποπολφικού τοιχώματος το οποίο θα πρέπει να μείνει ανέπαφο κατά τη διάρκεια της ενδοδοντικής θεραπείας. Στα πολύρριζα δόντια τα στόμια των ριζικών σωλήνων εντοπίζονται στο υποπολφικό τοίχωμα, στην τρίεδρη γωνία που σχηματίζεται από τη συνένωση του τοιχώματος αυτού με τα πλάγια τοιχώματα του μυλικού θαλάμου. Στο υποπολφικό τοίχωμα υπάρχουν αύλακες που το διατρέχουν και ενώνουν τα στόμια των ριζικών σωλήνων. Το χρώμα αυτών των αυλάκων και γενικότερα του υποπολφικού τοιχώματος είναι πιο σκούρο από εκείνο της οδοντίνης των πλάγιων τοιχωμάτων του μυλικού θαλάμου. Στους γομφίους ο εντοπισμός των μεγαλύτερων στομίων των ριζικών σωλήνων πρώτα, του υπερώιου άνω και του άπω κάτω δοντιών, χρησιμεύει σαν ανατομικός οδηγός για την ανεύρεση των υπόλοιπων στομίων, ειδικά σε περιπτώσεις ενασβεστίωσης του μυλικού θαλάμου. Στα μονόρριζα δόντια με έναν ριζικό σωλήνα το στόμιο αυτού εντοπίζεται στο κέντρο του μυλικού θαλάμου στο αυχενικό επίπεδο. Στα πολύρριζα δόντια, τα στόμια βρίσκονται εκατέρωθεν της νοητής μέσης γραμμής κατά την εγγύς-άπω διάσταση των δοντιών. Εξαίρεση αποτελούν οι γομφίοι της άνω γνάθου. Σε μια αποπεπλατυσμένη ρίζα πολύρριζου δοντιού, π.χ. άπω ρίζα γομφίου κάτω, όταν υπάρχει ένας ριζικός σωλήνας το στόμιό του εντοπίζεται στο κέντρο της ρίζας στο αυχενικό επίπεδο, όπως και στα μονόρριζα δόντια, ενώ όταν υπάρχουν δύο, αυτά εντοπίζονται εκατέρωθεν και σε συμμετρική απόσταση από τη μέση γραμμή που διατρέχει τη μικρότερη διάμετρο της ρίζας. Λόγω της πολυπλοκότητας της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας επιβάλλεται ο ενδελεχής έλεγχος και η διάθεση αρκετού χρόνου μετά τη διάνοιξη του μυλικού θαλάμου, για τον εντοπισμό όλων των ριζικών σωλήνων που πιθανόν να υπάρχουν σε ένα μονόρριζο ή πολύρριζο δόντι.

Διαφορές Νεογιλών Μόνιμων Δοντιών

Διαφορές Νεογιλών Μόνιμων Δοντιών Κεφάλαιο 1 Διαφορές Νεογιλών Μόνιμων Δοντιών Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται τα εξής: Η μορφολογία των νεογιλών δοντιών. Οι βασικές διαφορές ως προς τη μύλη, τη ρίζα και τον πολφό στα νεογιλά και τα μόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μορφολογία ριζών και ριζικών σωλήνων: κλινική προσέγγιση

Μορφολογία ριζών και ριζικών σωλήνων: κλινική προσέγγιση Mορφολογία ριζών - ριζικών σωλήνων ΚYΡΙΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝOΜΕΝΟ AΡΘΡΟ Μορφολογία ριζών και ριζικών σωλήνων: κλινική προσέγγιση Π. Μπελτές* Περίληψη Η γνώση της μορφολογίας της πολφικής κοιλότητας είναι δεδομένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ.

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 3 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ.

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 7 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. Σκοπός του Σεμιναρίου:

Διαβάστε περισσότερα

7. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ

7. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ 7. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας του πρώτου και δεύτερου προγομφίου της κάτω γνάθου,

Διαβάστε περισσότερα

10. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΟΝΤΙΩΝ

10. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΟΝΤΙΩΝ 10. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΟΝΤΙΩΝ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούν οι μορφολογικές διαφορές μεταξύ των νεογιλών και των μονίμων δοντιών, όπως επίσης και μεταξύ των μονίμων δοντιών, στοιχεία απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα

6. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ

6. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ 6. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας του πρώτου και δεύτερου προγομφίου της άνω γνάθου,

Διαβάστε περισσότερα

9. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ

9. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ 9. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ Συνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας του πρώτου, δεύτερου και τρίτου γομφίου της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Υπεύθυνος δραστηριότητας: Μ. Γ. ΧΑΜΠΑΖ Σκοπός: Σκοπός αυτού του μετεκπαιδευτικού προγράμματος είναι η συνεχής επιμόρφωση των οδοντιάτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΑΝΩ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΙ (14, 15 24, 25)

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΑΝΩ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΙ (14, 15 24, 25) ΠΡΩΤΟΙ Ι ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΝΩ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΙ (14, 15 24, 25) -69- ΠΡΩΤΟΙ Ι ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΝΩ ΠΡΟΓΟΜΦΙΟΙ (14, 15-24, 25) τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. Περιγράφει τις βασικές μορφολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ.

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 6 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ANΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΚΥΝΟΔΟΝΤΕΣ (13, 23-33, 43)

ANΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΚΥΝΟΔΟΝΤΕΣ (13, 23-33, 43) ANΩ Ι ΤΩ ΥΝΟΔΟΝΤΕ (13, 23-33, 43) -3- ANΩ Ι ΤΩ ΥΝΟΔΟΝΤΕ (13, 23-33, 43) τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. Περιγράφει τις βασικές μορφολογικές διαφορές μονίμων άνω-κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Παρουσίαση Από τη στιγμή της πρόσκλησής μου από το Quintessence International Publishing Group Brazil να γράψω ένα βιβλίο για την ενδοδοντία, το κεντρικό θέμα αυτής της δουλειάς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΙ ΑΝΩ ΤΟΜΕΙΣ (11, 21 12, 22)

ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΙ ΑΝΩ ΤΟΜΕΙΣ (11, 21 12, 22) ΕΝΤΡΙΟΙ Ι ΠΛΓΙΟΙ ΝΩ ΤΟΜΕΙ (11, 21 12, 22) -29- ΕΝΤΡΙΟΙ Ι ΠΛΓΙΟΙ ΝΩ ΤΟΜΕΙ (11, 21-12, 22) τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. Περιγράφει τις βασικές μορφολογικές διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΑΝΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (16, 17 26, 27*)

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΑΝΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (16, 17 26, 27*) ΠΡΩΤΟΙ Ι ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΝΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (16, 17 26, 27*) * Ο άνω 3ος γομφίος μαζί με τον αντίστοιχο κάτω από τα δόντια με τις μεγαλύτερες μορφολογικές παραλλαγές στο φραγμό γι αυτό και δεν είναι δυνατή η περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΚΑΤΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (36, 37 46, 47*)

ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΚΑΤΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (36, 37 46, 47*) ΠΡΩΤΟΙ Ι ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΤΩ ΓΟΜΦΙΟΙ (36, 37 46, 47*) * Ο κάτω 3ος γομφίος μαζί με τον αντίστοιχο άνω είναι τα δόντια με τις μεγαλύτερες μορφολογικές παραλλαγές στο φραγμό γι αυτό και δεν είναι δυνατή η περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοδοντική θεραπεία

Ενδοδοντική θεραπεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS Ενδοδοντική θεραπεία Σε δόντια με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Ηενδοδοντική θεραπεία, χάρη στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί τόσο σε επίπεδο βιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS. Ενδοδοντική θεραπεία. Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS. Ενδοδοντική θεραπεία. Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC SOCIETY of ENDODONTICS Ενδοδοντική θεραπεία Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε Ενδοδοντική θεραπεία Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε Το δόντι αποτελείται από σκληρούς ενασβεστιωμένους

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΟΝΙΜΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ

3. ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΟΝΙΜΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ 3. ΕΙΔΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΟΝΙΜΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας του κεντρικού και του πλάγιου τομέα της άνω γνάθου, δίνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 10 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ Σκοπός του Σεμιναρίου: Είναι να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

8. ΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ

8. ΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ 8. ΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΠΡΩΤΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΙΤΟΥ ΓΟΜΦΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩ ΓΝΑΘΟΥ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας του πρώτου, δεύτερου και τρίτου γομφίου της άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΙ ΠΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΣ Η επιτυχία µιας ενδοδοντικής θεραπείας ΕΝ εξαρτάται από: Την γενική υγεία του ασθενή Η πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας ριζικού σωλήνα µε σπασµένο µικροεργαλείο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία:

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: Αναφέρει τα στάδια προετοιμασίας των δοντιών για ενδοδοντική θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΥΝΟΔΟΝΤΩΝ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ

5. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΥΝΟΔΟΝΤΩΝ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ 5. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΥΝΟΔΟΝΤΩΝ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή της μορφολογίας της μύλης και της ρίζας των κυνοδόντων της άνω και της κάτω γνάθου, δίνοντας έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ. Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Πρόγραµµα. Στην Ενδοδοντία. Εργαστήριο Ενδοδοντίας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ. Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Πρόγραµµα. Στην Ενδοδοντία. Εργαστήριο Ενδοδοντίας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Πρόγραµµα Στην Ενδοδοντία Εργαστήριο Ενδοδοντίας Επιστηµονικός Υπεύθυνος Προγράµµατος Αναπληρωτής Καθηγητής Μ. Γ. Χαµπάζ Διευθυντής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Στρατής Παπάζογλου Προσθετολόγος, MS, PhD Επικ. Καθηγητής Οδοντικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ ΟΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ -9- ΓΕΝΙ ΤΟΙΧΕΙ OΔΟΝΤΙΟΥ ΦΡΓΜΟΥ Ι ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να:. ναφέρει τα δόντια που υπάρχουν στη νεογιλή και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΙ ΚΑΤΩ ΤΟΜΕΙΣ (31, 41 32, 42)

ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΙ ΚΑΤΩ ΤΟΜΕΙΣ (31, 41 32, 42) ΕΝΤΡΙΟΙ Ι ΠΛΓΙΟΙ ΤΩ ΤΟΜΕΙ (31, 1 32, 2) -2- KENTΡΙΟΙ Ι ΠΛΓΙΟΙ ΤΩ ΤΟΜΕΙ (31, 1-32, 2) τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. Περιγράφει τις βασικές μορφολογικές διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων 6 Ενδοδοντία De n t a l Tr i b u n e Greek Edition Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων Αrnaldo Castellucci, MD, DDS Οι διατρήσεις αποτελούν παθολογικές ή ιατρογενείς επικονωνίες μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ.

ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 9 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές του

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή Κοιλοτήτων και Εμφράξεις στα Νεογιλά Δόντια

Παρασκευή Κοιλοτήτων και Εμφράξεις στα Νεογιλά Δόντια Κεφάλαιο 5 Παρασκευή Κοιλοτήτων και Εμφράξεις στα Νεογιλά Δόντια Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται τα εξής: Τερηδονικές βλάβες Ιης και ΙΙης ομάδας στους νεογιλούς γομφίους. Χαρακτηριστικά κοιλοτήτων σε νεογιλούς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΟΝΤΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΟΝΤΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙ ΧΡΤΡΙΤΙ ΔΟΝΤΙΩΝ -17- ΜΟΡΦΟΛΟΓΙ ΧΡΤΡΙΤΙ ΔΟΝΤΙΩΝ τόχοι Με το πέρας της άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: 1. ναγνωρίζει σε εικόνες και σε εκμαγεία τα βασικά μορφολογικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. 1 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να γνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης. Μόνο για οδοντιατρική χρήση. Κωδ. A1703-A1803 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οδηγίες χρήσης. Μόνο για οδοντιατρική χρήση. Κωδ. A1703-A1803 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μόνο για οδοντιατρική χρήση Οδηγίες χρήσης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Κωδ. A1703-A1803 Οι αποφρακτικές διατάξεις GUTTACORE χρησιμοποιούνται για την έμφραξη των ριζικών σωλήνων. I. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Τα προϊόντα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Εμπλοκή Πολφού και Ενδοδοντική Θεραπεία στους Ηλικιωμένους

Κεφάλαιο 7 Εμπλοκή Πολφού και Ενδοδοντική Θεραπεία στους Ηλικιωμένους Κεφάλαιο 7 Εμπλοκή Πολφού και Ενδοδοντική Θεραπεία στους Ηλικιωμένους ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Εργαστηρίου Ενδοδοντολογίας, Τομέας Παθολογίας και Θεραπευτικής Οδοντικών Ιστών Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Στάδια της ενδοδοντικής θεραπείας Εργαλεία που χρησιμοποιούνται στο στάδιο της εξέτασης και διάγνωσης

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Στάδια της ενδοδοντικής θεραπείας Εργαλεία που χρησιμοποιούνται στο στάδιο της εξέτασης και διάγνωσης ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης, ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: Απαριθμεί τα στάδια της ενδοδοντικής θεραπείας Αναφέρει, ταξινομεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Το πεπτικό σύστημα αποτελείται Από όργανα (Γαστρεντερικός σωλήνας) Αρχίζει από το σώμα και καταλήγει στον πρωκτό Χωρίζεται σε: Στοματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ Καλύβα Μαρία 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη ΧΟΡΗΓΟΙ Χρήστος Δανδάκης Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1965. Πτυχίο Οδοντιατρικής το 1991.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑ. Το 1914 από τον Lehman Ε Το 1922 από τον Palmer

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑ. Το 1914 από τον Lehman Ε Το 1922 από τον Palmer ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑ 1. Ποιός ανέφερε για πρώτη φορά την διάνοιξη του δοντιού, σαν µέσο ανακούφισης απο τον πόνο; Α Ο Lazarre Rivierre Β Ο Ambroise Pare Γ Ο Pierre Fauchard Ο John Randall Ε Κανένας απο αυτούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ»

ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΤΟ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟ ΕΜΠΡΟΣ ΤΟ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟ ΠΙΣΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ Η πνευμονική αρτηρία (pulmonary trunk) εκφύεται από τον αρτηριακό κώνο της δεξιάς κοιλίας. Έχει κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία 12 Ορθοδοντική Μίνι Βίδες Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία B.Ludwig B.Glast T.Lietz J.A.Lisson Οριζόντια μετατόπιση δοντιών Η απουσία χώρους αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για

Διαβάστε περισσότερα

Από: Οδοντιατρικό Κέντρο "Dental Center"

Από: Οδοντιατρικό Κέντρο Dental Center Από: Οδοντιατρικό Κέντρο "Dental Center" Ενδοδοντική θεραπεία ή απονεύρωση του δοντιού είναι η επέμβαση του οδοντίατρου στο εσωτερικό του δοντιού, δηλαδή στον πολφό και στην οδοντίνη. Σκοπός αυτής της

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου.

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. Διακρίνουμε τα εξής σχήματα - Οβάλ - Οβάλ μακρύ - Ορθογωνικό - Στρογγυλό - Τετραγωνικό - Τριγωνικό - Εξαγωνικό - Τραπεζοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

14η Σύνοδος Επτανησιακής Οδοντιατρικής Εταιρείας. Λευκάδα, 19 και 20 Μαΐου 2012 Σε συνεργασία με την Ελληνική Ενδοδοντική Εταιρεία

14η Σύνοδος Επτανησιακής Οδοντιατρικής Εταιρείας. Λευκάδα, 19 και 20 Μαΐου 2012 Σε συνεργασία με την Ελληνική Ενδοδοντική Εταιρεία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΕΕ Υπεύθυνοι στήλης: Μ. Φλεβοτομάς, Π. Αναστασιάδης 14η Σύνοδος Επτανησιακής Οδοντιατρικής Εταιρείας. Λευκάδα, 19 και 20 Μαΐου 2012 Σε συνεργασία με την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Αυχενικοί σπόνδυλοι 7 Θωρακικοί σπόνδυλοι 12 Οσφυϊκοί σπόνδυλοι 5 Ιερό οστό 5 συνοστεομένοι σπόνδυλοι Κόκκυγας Φυσιολογικά Κυρτώματα Σ.Σ. Η σπονδυλική στήλη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πολφοτομή και Ενδοδοντική Θεραπεία Νεογιλών Δοντιών

Πολφοτομή και Ενδοδοντική Θεραπεία Νεογιλών Δοντιών Κεφάλαιο 7 Πολφοτομή και Ενδοδοντική Θεραπεία Νεογιλών Δοντιών Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται τα εξής: Πολφοτομή Η τεχνική πολφοτομής στα νεογιλά δόντια. Υλικά κάλυψης των στομίων των ριζικών σωλήνων

Διαβάστε περισσότερα

21-22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ. Κωνσταντίνος Σώρος. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ

21-22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ. Κωνσταντίνος Σώρος. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ Κωνσταντίνος Σώρος 21-22 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015 Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Χρήστος Δανδάκης Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1965. Πτυχίο Οδοντιατρικής το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ. Οδηγός Προγράμματος

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ. Οδηγός Προγράμματος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ Οδηγός Προγράμματος 1 Το πρόγραμμα κλινικής ειδίκευσης στην Ενδοδοντία είναι τριετούς διάρκειας, χωρισμένο σε 6 εξάμηνα σπουδών. 1. Σκοποί του

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 Ο ΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Πριν την τοποθέτηση ενδορριζικού προκατασκευασµένου άξονα αφαιρείται η γουταπέρκα από το ριζικό σωλήνα έτσι ώστε να παραµείνουν ακρορριζικά: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Πανοραμική ακτινογραφία Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Ενδοστοματικές ακτινογραφίες Εξωστοματικές ακτινογραφίες Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες κλινικές ανάγκες είναι: Οι ενδοστοματικές

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Οδοντιατρική Σχολή. Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας & Ακτινολογίας

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Οδοντιατρική Σχολή. Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας & Ακτινολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Οδοντιατρική Σχολή Εργαστήριο Οδοντοφατνιακής Χειρουργικής, Χειρουργικής Εμφυτευματολογίας & Ακτινολογίας Διευθυντής : o Αν.Καθηγ. Νικόλαος Παρίσης «Χειρουργικοί

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού

Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού 10 Τάσεις και Εφαρµογές - Εµφυτεύµατα Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού X.Vela Καθώς η Εµφυτευµατολογία συνεχίζει να εξελίσσεται για την ικανοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΣ Α. ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ DDs, Dr Dent, Επίκουρος καθηγητής Τμήματος Οδοντικής Τεχνολογίας Τ.Ε.Ι. Αθήνας ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσχηματισμένες Στεφάνες για Νεογιλά Δόντια

Προσχηματισμένες Στεφάνες για Νεογιλά Δόντια Κεφάλαιο 6 Προσχηματισμένες Στεφάνες για Νεογιλά Δόντια Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται τα εξής: Διαδικασία τοποθέτησης προσχηματισμένων μεταλλικών στεφανών. Διαδικασία τοποθέτησης προσχηματισμένων μεταλλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ο ΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Ποιο από τα παρακάτω χαρακτηρίζει την αδαµαντίνη: Έχει µεγάλη αντοχή στη θλίψη Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες δεν συνυπολογίζεται για την τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ

1 η ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΪΟΣ 2008 - ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝ Ο ΟΝΤΙΑΣ Ο ακριβής υπολογισµ ός του µ ήκους εργασίας είναι δυσκολότερος: Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ: Σε δόντια µε αδιάπλαστο ακρορρίζιο Ποιό στοιχείο δεν εκτιµάται στο αρχικό ακτινογράφηµ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο

Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ 3 η ΥΠΕ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Κ.Υ.Α.Τ. ΕΥΟΣΜΟΥ Νοέμβριος, 2015 Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο Ιουλία Ιωαννίδου-Μαραθιώτου Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης. Σπύρος Δαμάσκος

Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης. Σπύρος Δαμάσκος Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης Σκοπός του σεμιναριακού αυτού μαθήματος...... ο φοιτητής να είναι σε θέση να κάνει ενδοστοματική και εξωστοματική κλινική εξέταση, και να αναγνωρίσει τα φυσιολογικά ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ Τετάρτη, 01 Σεπτέμβριος :33 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 15 Οκτώβριος :13

ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ Τετάρτη, 01 Σεπτέμβριος :33 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 15 Οκτώβριος :13 ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ 1. ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ: είναι η προβολή ενδοκοιλιακού σπλάχνου διαμέσου ενός χάσματος, το οποίο μπορεί ανατομικά να υπάρχει αλλά να είναι ευένδοτο ή να δημιουργηθεί δευτερογενώς: Βουβωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Σκληρών Οδοντικών Ιστών

Παθολογία Σκληρών Οδοντικών Ιστών Παθολογία Σκληρών Οδοντικών Ιστών Ενότητα: Κλινική εικόνα τερηδόνας. Ραχιώτης Χρήστος Οδοντιατρική Σχολή Κλινική εικόνα τερηδόνας Εισαγωγή Η τερηδόνα αποτελεί μια σύνθετη νόσο που χαρακτηρίζεται από κύκλους

Διαβάστε περισσότερα

18ο Συμπόσιο Ενδοδοντίας Θεσσαλονίκη, 1 και 2 Δεκεμβρίου 2012

18ο Συμπόσιο Ενδοδοντίας Θεσσαλονίκη, 1 και 2 Δεκεμβρίου 2012 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΕΕ Υπεύθυνοι στήλης: Μ. Φλεβοτομάς, Π. Αναστασιάδης 18ο Συμπόσιο Ενδοδοντίας Θεσσαλονίκη, 1 και 2 Δεκεμβρίου 2012 1. Γ. Ι. Σίσκος Ενδοδοντική προσέγγιση της απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Ι. ΒΡΟΤΣΟΣ: Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Αναπλ. Καθηγήτρια Α. ΤΣΑΜΗ, Υπεύθυνη του 5 ου εξαμήνου

Καθηγητής Ι. ΒΡΟΤΣΟΣ: Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Αναπλ. Καθηγήτρια Α. ΤΣΑΜΗ, Υπεύθυνη του 5 ου εξαμήνου INTERNET Ανάρτηση ερωτήσεων με σκοπό τη μελέτη και την εξοικείωση με τον τρόπο εξέτασης στο μάθημα Περιοδοντολογία Ι. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Προς τους φοιτητές και φοιτήτριες του 5 ου εξαμήνου Στα

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία)

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Τα νεογέννητα μωρά διαφέρουν από τους ενήλικες, ή ακόμα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή οδοντιατρική θεραπεία

Ψηφιακή οδοντιατρική θεραπεία 10 Ορθοδοντική Ψηφιακή οδοντιατρική θεραπεία Δύο περιστατικά SureSmile-υψηλή ποιότητα και ταχύτερη θεραπεία M. Feinberg, DMD A.Weiss, DMD Το λογισμικό διάγνωσης και θεραπευτικού σχεδιασμού SureSmile αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ

1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΔΟΝΤΙΚΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΩΝ Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται σύντομη περιγραφή των ανατομικών στοιχείων της στοματικής κοιλότητας, (προσωπικό κρανίο, άνω και κάτω γνάθος, γλώσσα, χείλη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Α ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Είναι το πιο ουραίο τμήμα του Κ.Ν.Σ. Εκτείνεται από τη βάση του κρανίου μέχρι τον 1 ο οσφυϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ Στρατής Παπάζογλου, Επικ. Καθηγητής Μαριάννα Γαϊνταντζοπούλου, Λέκτορας Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

Οι άμεσες αποκαταστάσεις

Οι άμεσες αποκαταστάσεις Κλινικά Θέματα - Επανορθωτική Οδοντιατρική De n t a l Tr i b u n e Greek Edition 9 Άμεσες αποκαταστάσεις II Ομάδας από σύνθετη ρητίνη Κλινικές λύσεις των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται συνήθως Robert

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών

Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών OΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΉΡΙΟ ΚΙΝΗΤΉΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΉΣ Ο αρθρωτήρας Hanau στην κατασκευή ολικών οδοντοστοιχιών Επιμέλεια: Καραβασίλης Δημήτριος Μπούρα Ελένη Οδοντίατροι Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΔΟΜΗΣ. Δομή Ξύλου - Θεωρία. Στέργιος Αδαμόπουλος

ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΔΟΜΗΣ. Δομή Ξύλου - Θεωρία. Στέργιος Αδαμόπουλος ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ 10-11. ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΔΟΜΗΣ Μεταβλητότητα δομής Δομή δακτυλίων Μορφολογία κυττάρων Χημική σύσταση Υποδομή Μέσα σ ένα δέντρο Ανάμεσα στα δέντρα Οριζόντια Κατακόρυφα Πλάγια Στο ίδιο είδος Σε διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ I. Συνήθως περιλαµβάνουν 5 ερωτήσεις, κάποιες από τις οποίες. αφορούν το παρασκευασµένο πτώµα. Η επιτυχής αντιµετώπισή τους

ΑΝΑΤΟΜΙΑ I. Συνήθως περιλαµβάνουν 5 ερωτήσεις, κάποιες από τις οποίες. αφορούν το παρασκευασµένο πτώµα. Η επιτυχής αντιµετώπισή τους ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΠΤΩΜΑ: Συνήθως περιλαµβάνουν 5 ερωτήσεις, κάποιες από τις οποίες αφορούν το παρασκευασµένο πτώµα. Η επιτυχής αντιµετώπισή τους προσφέρει τη δυνατότητα, µετά από ερωτήσεις του κ. Παπαδόπουλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΧΙΚΑ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ ΕΚΜΑΓΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΣΧΟΛΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΧΙΚΑ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ ΕΚΜΑΓΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΣΧΟΛΙΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΑΡΧΙΚΑ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ ΕΚΜΑΓΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΣΧΟΛΙΑ Έγινε λήψη αρχικών αποτυπωμάτων; Επιλέχθηκε το σωστό σε μέγεθος δισκάριο; Το αποτύπωμα τοποθετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2016 DECLARATION OF INTEREST NONE (Not disclosures)

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα