Παραγωγή φυταρίων από επιλεγμένα δένδρα πειραματικών φυτειών φελλοφόρου δρυός (Quercus suber L.) ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραγωγή φυταρίων από επιλεγμένα δένδρα πειραματικών φυτειών φελλοφόρου δρυός (Quercus suber L.) ΠΕΡΙΛΗΨΗ"

Transcript

1 15 ο Πανελλήνιο Δασολογικό Συνέδριο. Καρδίτσα, Οκτ Παραγωγή φυταρίων από επιλεγμένα δένδρα πειραματικών φυτειών φελλοφόρου δρυός (Quercus suber L.) Σπανός Ι., Πλατής Π., Γιακζίδης Γ., Σαμαρά Θ., Χαβαλές Ε., Ξανθοπούλου Ε. ΕΘΙΑΓΕ, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, Βασιλικά, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το 1992, στο αγρόκτημα του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών (ΙΔΕ) Θεσσαλονίκης εγκαταστάθηκαν δύο μόνιμες πειραματικές επιφάνειες σποροπαραγωγής, όπου παρακολουθούνται 540 δένδρα (φαινότυποι, οικογένειες), ενός νέου και ενδιαφέροντος δασοπονικού είδους, της φελλοφόρου δρυός (Quercus suber L.). Το υλικό σποράς προήλθε από πειραματικές επιφάνειες της νότιας Βουλγαρίας. Στην εργασία αυτή ερευνήθηκε η διαχρονική πορεία φυτρωτικότητας των σπόρων και επιβίωσης των φυταρίων (νεοφύτων) των άριστων επιλεγμένων δένδρων (φαινοτύπων) των πειραματικών αυτών φυτειών του ΙΔΕ, περιόδου Η φυτρωτικότητα των σπόρων όλων των δένδρων ήταν αρκετά ικανοποιητική (>60%) σε όλα τα επιλεγμένα δένδρα, ενώ η επιβίωση ήταν αρκετά ικανοποιητική (>65%) στα 15 από τα επιλεγμένα δένδρα και όχι ικανοποιητική σε δύο (<50%). Οι πειραματικές επιφάνειες του αγροκτήματος του ΙΔΕ παράγουν επάρκεια σπόρου (βαλανίδια) από γενετικό επιλεγμένο υλικό της φελλοφόρου δρυός, που θα μπορούσε να διατεθεί σε ενδιαφερόμενους. Λέξεις κλειδιά: Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, σποροπαραγωγή, επιβίωση, φυτάρια Εισαγωγή Η φελλοφόρος δρυς (Quercus suber L.) είναι ένα δικοτυλήδονο φυτό της οικογένειας των Φηοειδών (Fagaceae) και μαζί με την ελιά θεωρούνται ως τα πολυτιμότερα δένδρα της Μεσογείου και συχνά αποκαλούνται «χρυσοφόρα». To είδος απαντάται εκτεταμένα σε χώρες της Δυτικής Μεσογείου, όπως Πορτογαλία και Ισπανία (Ιβηρική χερσόνησος), αλλά φύεται και σε άλλες χώρες όπως Iταλία, Γαλλία, Μαρόκο και Αλγερία.. Είναι είδος φωτόφιλο, θερμοξηρόβιο, προσαρμοσμένο στο Μεσογειακό κλίμα, ανθεκτικό στις πυρκαγιές, έχει παχύ φλοιό και ευδοκιμεί σε πυριτικά εδάφη ενώ αποφεύγει τα αργιλώδη και αυτά τα οποία εδράζονται επί ασβεστολιθικών πετρωμάτων. Είναι ένα ποικιλόμορφο είδος, το οποίο αρχίζει να ανθοφορεί σε ηλικία έτη και εμφανίζεται με πολλές ποικιλίες στα φύλλα και στους καρπούς (Γιακζίδης 1997, Montero and Canellas 1999). Οι κυριότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την εξάπλωση του είδους, είναι η θερμοκρασία και το ύψος βροχής. Δεν αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες (<-15 ο C) και παρουσιάζει τη μεγαλύτερη απόδοση σε υγρές και βροχερές περιοχές (μέσο ετήσιο ύψος κατακρημνισμάτων mm) με μικρή ξηροθερμική περίοδο.

2 2 Η χρυσοφορία του δασοπονικού είδους οφείλεται στον φλοιό του με τις μοναδικές μονωτικές του ιδιότητες, την ελαστικότητά του και το μικρό του βάρος (Ντάφης 2000, Γιακζίδης 1997). Η φελλοφόρος δρυς είναι κατάλληλο είδος για δασολιβαδικά ή αγροδασολιβαδικά συστήματα χρήσης γης που συνδυάζουν πολλαπλούς σκοπούς (Σπανός κ.ά. 2005, 2010, Πλατής 2006). Το κύριο προϊόν της φελλοφόρου δρυός, εκτός από το ξύλο, είναι ο φλοιός από τον οποίο παράγεται ο φελλός. Ο φελλός είναι ο εξωτερικός φλοιός, ο οποίος αναπτύσσεται σε μεγάλο πάχος και αφαιρείται περιοδικά, αναπαραγόμενος από το δένδρο. Η αφαίρεση αρχίζει όταν το δένδρο έχει διάμετρο cm και επαναλαμβάνεται κάθε 8-10 έτη, ως μία ηλικία έτη. Πάνω από το 52% της παγκόσμιας παραγωγής φελλού συνεισφέρει η Πορτογαλία (Caritat et al. 1996, Borges et al. 1997). Οι χρήσεις του φελλού άρχισαν από αρχαιοτάτους χρόνους (σανδαλοποιία, φαρμακευτικές χρήσεις, κτλ.), αλλά στην εποχή μας είναι πολύ περισσότερες (πώματα, σημαδούρες, είδη χειροτεχνίας, μονώσεις, οικοδομικές κατασκευές, κτλ.). Ο φελλός επιφέρει υψηλά οικονομικά οφέλη, διότι είναι ένα ασυναγώνιστο προϊόν με φυσικές και μηχανικές ιδιότητες (ελαφρότητα, αδιαπερατότητα, κακή αγωγιμότητα, αντοχή στην τριβή, ανθεκτικότητα στην καύση, κ.ά.). Σήμερα μεγάλη ώθηση στην ευρύτερη χρήση του φελλού, έδωσε η δυνατότητα θρυμματισμού του φλοιού (φυσικού φελλού) και συγκόλλησης των τεμαχιδίων. Με τον τρόπο αυτό παράγονται σύνθετα προϊόντα φελλού, όπως θρυματοφελλός (composition cork) και συνθετικά μηχανών (φλάντζες). Επίσης παράγονται μονωτικές πλάκες (corkboard) που χρησιμοποιούντα ευρύτατα σε ψυγεία και πολλές κατασκευές για θερμική και ηχητική μόνωση. Δε βρέθηκαν μέχρι σήμερα υποκατάστατα στις βιομηχανίες κρασιού, φαρμάκων, αυτοκινήτων που να ανταγωνίζονται το φυσικό φελλό. Η χημική βιομηχανία παραγωγής υποκατάστατων του φελλού βρίσκεται σε δυσχερή θέση με την εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, που αποτελούν τα βασικά υλικά παραγωγής. Η φελλοφόρος δρυς, το ύψος της οποίας μπορεί να φθάσει τα 25-30m και διάμετρο 2-3m, παράγει, (εκτός από τον φελλό) βελανίδια για την τροφή των ζώων, καυσόξυλα, κάρβουνα και τανίνη. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν φυσικές συστάδες, ούτε και τεχνητές φυτείες της φελλοφόρου δρυός, αν και σε πολλές περιοχές οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για την ανάπτυξή της. Για πρώτη φορά, εφαρμόστηκε από το Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης πιλοτικό πρόγραμμα έρευνας, πορείας και προσαρμογής του είδους στις κλιματεδαφικές συνθήκες της χώρας μας. Οι πρώτες πειραματικές επιφάνειες εγκαταστάθηκαν το 1992 σε τρεις περιοχές της Βόρειας Ελλάδας: α) Λουτρά Θέρμης- Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών (Ν. Θεσσαλονίκης), β) Γομάτι-Ιερισσός (Ν. Χαλκιδικής) και γ) Βρασνά (Ν. Θεσσαλονίκης). Η πορεία εξέλιξης των πειραματικών επιφανειών του ΙΔΕ, καθώς και των τριών φαινοτύπων των σποροπαραγωγικών επιφανειών του ΙΔΕ (Q. suber ssp. eusuber, Q. suber ssp. οccidentalis, Q. suber ssp. occidentalis f. heterocarpa) ερευνήθηκε σε προηγούμενες εργασίες (Σπανός κ.α. 2005, Σπανός 2010). Οι βασικοί στόχοι της έρευνας αυτής είναι: *η παραγωγή φυταρίων από επιλεγμένα δένδρα *η πορεία φυτρωτικότητας και επιβίωσης των φυταρίων. *η επιλογή κατάλληλων δένδρων και ποικιλιών για παραγωγή σπόρου.

3 3 *η χρησιμοποίηση του νέου δασοπονικού είδους σε μελλοντικές αναδασώσεις στην Ελλάδα με τελικό στόχο την δασοπονική (κάλυψη των αναγκών της χώρας μας σε δασικά προϊόντα, ξύλο και ιδιαίτερα σε φελλό), αγρο-δασολιβαδική (βόσκηση του υπόροφου από οικόασιτα ή άγρια ζώα), οικολογική και περιβαλλοντική χρήση (αύξηση βιοποικιλότητας, αναψυχή, αναβάθμιση της αισθητικής του τοπίου), παραγωγή νερού, πολιτιστική κληρονομιά και παράδοση, προστασία των εδαφών από διαβρώσεις και πλημμύρες. Υλικά και μέθοδοι Περιγραφή της περιοχής έρευνας Η περιοχή έρευνας βρίσκεται στο αγρόκτημα του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών που βρίσκεται στα Λουτρά Θέρμης και απέχει 20Km ανατολικά της πόλης της Θεσσαλονίκης (40 ο γεωγραφικό πλάτος, 23 ο γεωγραφικό μήκος, 30m υπερθαλάσσιο ύψος). Από στοιχεία του μετεωρολογικού σταθμού που βρίσκεται στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών και σύμφωνα με το ομβροθερμικό πηλίκο Q (Emberger 1971) το κλίμα χαρακτηρίζεται Μεσογειακό, ψυχρό και ημίξηρο. Από το ομβροθερμικό διάγραμμα περιόδου συνάγεται ότι το μέσο ετήσιο ύψος βροχής είναι 453 mm, η μέση θερμοκρασία 15,6 ο C, η ξηροθερμική περίοδος διαρκεί 4,5 μήνες (αρχίζει αρχές Μαίου και τελειώνει στα μέσα Σεπτεμβρίου), ο ψυχρότερος μήνα είναι ο Ιανουάριος και ο θερμότερος ο Ιούλιος. Tο έδαφος προέρχεται από αποθέσεις κοιλάδας της ολοκαίνου περιόδου του τεταρτογενούς. Ανήκει στα ορφνά κολλουβιακά σιδηροπυριτικά εδάφη επί αμμοαργιλικού υποθέματος και έχει βάθος 1,0-1,2m, με ph 7,7 στην επιφάνεια. Η μηχανική σύσταση του εδάφους είναι αμμοαργιλώδης έως αργιλώδης. Τα ποσοστά αργίλου είναι υψηλά (>30%) σε όλους τους εδαφικούς ορίζοντες από την επιφάνεια και μέχρι βάθος 1,0 m (Γώγος 1985), και αργιλοοπηλώδη σύμφωνα με τις σημερινές αναλύσεις. Σχήμα 1: Ομβροθερμικό διάγραμμα μετεωρολογικού σταθμού Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών, περιόδου Figure 1: Οmbrothermic diagram of meteorological station of Forest Research institute during the period ΟΜΒΡΟΘΕΡΜΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΛΟΥΤ ΡΩΝ ΘΕΡΜΗΣ ( ) Βροχή (mm) Βροχή Μέση θερμοκρασία αέρος Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Δ Μέση θερμ. αέρος ( C)

4 4 Μέθοδος έρευνας Το Νοέμβριο του 1992 εγκαταστάθηκαν δύο πειραματικές επιφάνειες στο φυτώριο του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών, με σκοπό την παρακολούθηση του είδους. Η πρώτη επιφάνεια έχει έκταση 7,15 στρέμματα (50m x 143m) και η δεύτερη 6,25 στρέμματα (50m x 125m). Στην πρώτη επιφάνεια φυτεύτηκαν 288 δενδρύλλια φελλοφόρου δρυός, ηλικίας ενός έτους, ενώ στην δεύτερη 252. Ο φυτευτικός σύνδεσμος ήταν 5m x 4,33m (αυξητικός χώρος κάθε δενδρυλλίου 21,65 m 2 ). Τα φυτάρια παρήχθησαν στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών, και προήλθαν από σπόρους που εισήχθησαν από περιοχή της Νότιας Βουλγαρίας (Πετρίτσι). Οι σπόροι που εισήχθησαν στην Ελλάδα το 1990 (από τον δασολόγο Γ. Γιακζίδη), προήλθαν από δένδρα τριών φαινοτύπων (υπο-ειδών) (Petrov 1984, Nikolov et al 1987). α) Q. suber ssp. eusuber A. Camus β) Q. suber ssp. occidentalis (Gay) A. Vamus, γ) Q. suber ssp. occidentalis f. heterocarpa Globa-Mikhailenki Τον Νοέμβριο του 2009 (17 έτη μετά τη φύτευση) έγινε συλλογή σπόρων από 17 επιλεγμένα δένδρα της πρώτης επιφάνειας (σύνολο δένδρων 282), που υπερείχαν σε αύξηση (ύψος και διάμετρο) και ζωτικότητα, από τα υπόλοιπα δένδρα της επιφάνειας. Οι σπόροι τοποθετήθηκαν για μία εβδομάδα σε ψυγείο του ΙΔΕ (θερμοκρασία 3 ο C), και στη συνέχεια ελέγχθηκαν οι υγιείς σπόροι. Μεγάλο ποσοστό των σπόρων 20% (400 σπόροι) προσβλήθηκαν από δύο έντομα, ένα κολεόπτερο (Curculia elephas) και ένα λεπιδόπτερο (Cydia sp.) Οι υγιείς σπόροι (1.600) τοποθετήθηκαν σε πλαστικά δοχεία (12 δοχεία συνδεδεμένα σε κιβώτια), γεμισμένα με τύρφη και άμμο. Σε κάθε δοχείο φυτεύτηκε ένας σπόρος (βαλανίδι) και βυθίστηκε σε βάθος 3cm. Συνολικά για το πείραμα χρησιμοποιήθηκαν 95 κιβώτια (5 ανά δένδρο), 60 δοχεία ανά δένδρο (5 x 12), ήτοι συνολικά δοχεία (60x17). Μεγάλο ποσοστό των σπόρων προήλθε από τα υπόλοιπα μη επιλεγμένα δένδρα της σποροπαραγωγικής επιφάνειας ( =580), τα οποία αφού αναμίχθηκαν, τοποθετήθηκαν σε ανάλογα δοχεία. Τα δοχεία τοποθετήθηκαν σε θερμοκήπιο του ΙΔΕ και σε πάγκους, όπου οι συνθήκες ήταν ελεγχόμενες (υδρονέφωση, σταθερή θερμοκρασία και υγρασία), ώστε να ερευνηθεί η φυτρωτικότητα των βαλανιδιών για τη χειμερινή και εαρινή περίοδο (Νοέμβριος 2009-Μάιος 2010). Στη συνέχεια, τα δοχεία μεταφέρθηκαν σε σκιερό μέρος του αγροκτήματος του ΙΔΕ (κάτω από φυτεμένα δένδρα τραχείας πεύκης, ηλικίας 40 ετών) για παρακολούθηση της επιβίωσης των φυταρίων της φελλοφόρου δρυός για την περίοδο Μάιος 2010-Μάρτιος Επί πλέον, το Μάρτιο του 2011, λήφθηκαν 10 δείγματα εδάφους σε πέντε θέσεις (δύο δείγματα ανά θέση και σε δύο διαφορετικά βάθη, 0-20cm και 20-50cm) εντός της πρώτης πειραματικής επιφάνειας της φελλοφόρου δρυός. Οι στατιστικές αναλύσεις έγιναν με το πρόγραμμα SPSS. Για την ανάλυση των παραγόντων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ANOVA (επίπεδο σημαντικότητας P<0,05), ενώ για τη σύγκριση των μέσων όρων μεταξύ των επιλεγμένων δένδρων (οικογενειών) το Tukey s test.

5 5 Aποτελέσματα-συζήτηση Στον παρακάτω πίνακα 1 παρουσιάζονται τα κυριότερα αυξητικά στοιχεία (ύψος, στηθιαία περιφέρεια, στηθιαία διάμετρος) των 17 άριστων φαινοτύπων της φελλοφόρου δρυός. Από τον πίνακα αυτόν παρατηρούμε ότι η διάμετρος των επιλεγμένων δένδρων κυμαίνεται από 9,9-30,5 cm και το ύψος από 4,3-7,8 m. Πίνακας 1: Δασοκομικά αυξητικά στοιχεία των 17 επιλεγμένων φαινοτύπων Table 1: Silvicultural data of 17 selected phenotypes Απρίλιος 2011 Αρ. δένδρου Ύψος (m) Περιφέρεια (cm) Διάμετρος (cm) 29 4,3 33,0 10,5 46 4,8 43,0 13,7 62 5,6 53,0 16,9 65 4,7 39,0 12,4 67 5,8 49,0 15,6 86 4,0 36,0 11,5 89 6,3 34,0 10,8 90 5,5 31,0 9,9 93 4,9 36,0 11, ,1 37,0 11, ,5 58,0 18, ,5 53,0 16, ,1 48,0 15, ,5 46,0 14, ,0 95,0 30, ,7 61,0 19, ,8 70,0 22,3 Πίνακας 2: Αποτελέσματα των εδαφολογικών αναλύσεων. Table 2: Soil analysis results. Μηχανική σύσταση α/α ph Φώσφορος (mg/lit) Οργανική (%) Άμμος (%) Ιλύς (%) Άργιλος (%) 1 6,3 0,7 1, ,5 0,4 1, ,5 0,6 0, ,7 0,2 1, ,6 0,1 2, ,8 0,5 1, ,9 0,7 2, ,0 0,4 1, ,8 0,4 2, ,9 0,3 1,

6 6 Μ.Ο 6,7 0,4 1,6 44,2 45,6 10,2 Το έδαφος της πειραματικής επιφάνειας είναι αλκαλικό ως ουδέτερο, φτωχό σε οργανική ουσία. Επίσης χαρακτηρίζεται μέτριο ως προς τη μηχανική ανάλυση, εκτός της περιοχής που βρίσκεται στο δεξί άνω άκρο της πειραματικής επιφάνεια, όπου το έδαφος είναι πολύ βαρύ ως βαρύ. Στον παρακάτω πίνακα 3 παρουσιάζεται η διαχρονική πορεία φυτρωτικότητας των σπόρων (εντός του θερμοκηπίου) από 17 επιλεγμένα δένδρα (Νοέμβριος Απρίλιος 2010). Από τον πίνακα αυτόν παρατηρούμε ότι στην τελευταία καταμέτρηση, η φυτρωτικότητα ήταν ικανοποιητική σε όλα τα επιλεγμένα δένδρα (>60%). Πίνακας 3: Φυτρωτικότητα των 17 επιλεγμένων φαινοτύπων. Για την ίδια ημερομηνία, και όταν τα γράμματα (εκθέτες) που ακολουθούν τους μέσους όρους είναι ίδια, δεν υπάρχουν στατιστικές διαφορές ανάμεσα στα δένδρα (Tukey s test, n=5, P<0,05). Table 3: Germination of 17 selected phenotypes. For the same date, means followed by the same letter are not significantly different (Tukey s test, n=5, P<0,05). Αρ. δένδρου Ημερομηνία Φυτρωτικότητα (%) 29 5,0 c 21,7 e 53,3 e 63,3 d 75,0 c 78,3 b 46 1,6 b 13,3 d 50,0 e 71,7 e 85,0 d 93,3 d 62 0,0 a 26,7 e 38,3 c 61,7 d 70,0 c 80,0 c 65 51,6 g 78,3 h 91,7 g 93,3 f 93,3 e 91,7 d 67 21,7 f 35,0 g 56,7 e 71,7 d 78,3 c 83,3 c 86 11,7 e 25,0 f 60,0 f 78,3 e 90,0 e 91,7 d 89 1,6 b 0,0 a 11,7 a 28,3 a 45,0 a 76,7 b 90 1,5 b 10,0 d 40,0 d 58,3 c 68,3 b 80,0 c 93 1,6 b 10,0 d 51,7 e 63,3 d 71,7 c 76,7 b 101 3,3 c 6,7 c 18,3 a 51,7 c 71,7 c 71,7 b 144 5,0 c 5,0 c 36,7 c 50,0 c 61,7 b 71,7 b 149 6,7 d 18,3 e 33,3 c 55,0 c 68,3 73,3 b 154 8,3 d 10,0 d 16,7 a 50,0 c 63,3 b 70,0 b 166 1,6 b 1,6 a 25,0 b 33,3 a 48,3 a 61,7 a 185 0,0 a 0,0 a 23,3 b 51,7 c 65,0 b 78,3 b 268 1,5 b 11,7 d 46,7 d 70,0 e 76,7 c 88,3 c 286 1,6 b 5,0 c 15,0 a 45,0 b 76,6 c 76,7 b Στον παρακάτω πίνακα 4 παρουσιάζεται η διαχρονική πορεία επιβίωσης των φυταρίων (νεοφύτων) στις 17 οικογένειες (εκτός του θερμοκηπίου), περιόδου ένδεκα μηνών (Μάης 2010-Μάρτιος 2011). Από τον πίνακα αυτόν προκύπτει ότι στην

7 7 τελευταία καταμέτρηση, η επιβίωση ήταν αρκετά ικανοποιητική (>65) στα περισσότερα επιλεγμένα δένδρα (>60%) και όχι ικανοποιητική (<50%) σε δύο μόνο από αυτά. Πίνακας 4: Επιβίωση των 17 επιλεγμένων φαινοτύπων. Για την ίδια ημερομηνία καταμέτρησης, και όταν τα γράμματα (εκθέτες) που ακολουθούν τους μέσους όρους είναι ίδια, δεν υπάρχουν στατιστικές διαφορές ανάμεσα στα δένδρα (Tukey s test n=5, P<0,05). Table 4: Survival of 17 selected phenotypes. For the same date, means followed by the same letter are not significantly different (Tukey s test, n=5, P<0,05). Αρ. δένδρου Ημερομηνία Μάϊος 2010 Οκτ Μάρτ Eπιβίωση (%) 29 78,3 b 73,3 c 70,0 c 46 93,3 d 91,7 e 91,7 e 62 80,0 c 71,7 c 63,3 b 65 91,7 d 86,7 d 85,0 d 67 83,3 c 81,6 d 80,0 d 86 91,7 d 83,3 d 71,7 c 89 76,7 b 71,7 c 68,3 b 90 80,0 c 80,0 d 78,3 c 93 76,7 b 71,7 c 65,0 b ,7 b 71,7 c 71,1 c ,7 b 70,0 c 66,7 b ,3 b 68,3 b 63,3 b ,0 b 66,7 b 45,0 a ,7 a 58,3 a 45,0 a ,3 b 78,3 c 76,7 c ,3 c 85,0 c 83,3 d ,7 b 73,3 c 68,3 b Συμπεράσματα Η φυτρωτικότητα των σπόρων όλων των δένδρων ήταν αρκετά ικανοποιητική σε όλα τα επιλεγμένα δένδρα, ενώ η επιβίωση ήταν ικανοποιητική στα περισσότερα. Οι πειραματικές επιφάνειες του αγροκτήματος του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών παράγουν επάρκεια σπόρου από γενετικά επιλεγμένο υλικό της φελλοφόρου δρυός, που θα μπορούσε να διατεθεί σε ενδιαφερόμενους. Το νέο δασοπονικό είδος θα μπορούσε να φυτευθεί σε πολλές περιοχές της χώρας μας και να αυξήσει τα εισοδήματα των δασοκτημόνων ή αγροτών.

8 8 Για την χώρα μας, η φύτευση της φελλοφόρου δρυός θα αποτελέσει ένα πολυλειτουργικό δασολιβαδικό σύστημα χρήσης γης, κατάλληλο για: παραγωγή φελλού, παραγωγή βοσκήσιμης ύλης και ζωικών προϊόντων υψηλής βιολογικής αξίας, δημιουργία κατάλληλου φυσικού περιβάλλοντος για άγρια πανίδα, παραγωγή νερού, αποθήκευση άνθρακα, αναψυχή, βιοποικιλότητα, πολιτιστική κληρονομιά και παράδοση. Ευχαριστίες Η εργασία αυτή χρηματοδοτήθηκε από τα συνεχόμενα ερευνητικά προγράμματα Υπουργείου Γεωργίας (Γενική Γραμματεία Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος), και αποτελεί τμήμα από το συνεχόμενο ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Διερεύνηση καταλληλότητας νέων δασοπονικών ειδών και μεθόδων για αναδασώσεις». Πολλές ευχαριστίες στους υπαλλήλους του ΙΔΕ κ.κ. Αναστάσιο Τακουρίδη (Τεχνικό Δομικών Έργων) και Ζωή Πεσιμετζή (Παρασκευάστρια) για τη βοήθειά τους που προσέφεραν στη λήψη των στοιχείων υπαίθρου και τις εργαστηριακές αναλύσεις. Seedlings s production from selected trees in experimental plots of Quercus suber L. Spanos I., Platis P., Giakzidis G., Samara Th., Havales E., Xanthopoulou E. NAGREF, Forest Research institute, Vassilika, SUMMARY Ιn 1992, permanent experimental plots were established in the field of Forest Research Institute (FRI) of Thessaloniki, where 540 saplings of Quercus suber L. have been planted aiming to monitor the different phenotypes and families (trees). The material seeds introduced from experimental plots lied in south Bulgaria. In this paper was investigated the germination of seeds and survival of saplings among excellent selected phenotypes into experimental plots of FRI, during period. The germination of seeds was satisfying (>60%) at all selected trees. Therefore, the survival of seedlings was enough satisfying (>65%) in 15 from the selected trees and not satisfying (<50%) only in two. The experimental plots in the field of FRI are producing sufficiency seeds (acorns) of Quercus suber genetically selected that will be used from the citizens. Key words: Forest Research Institute, survival, seeds, seedlings Βιβλιογραφία Borges J., Oliveira A., Costa M., A quantitative approach to cork oak forest management. Forest ecology and management. 97:

9 9 Γιακζίδης Γ., Η φελλοδρύς (Quercus suber L.) και η ανάγκη εισαγωγής της στην Ελλάδα. Γεωτεχνική Ενημέρωση. Περιοδικό του ΓΕΩΤΕΕ, 1997, Τεύχος 95: Γώγος Α., Χαρακτήρες του Εδάφους και η Χλώρωση Δενδρυλλίων Λεύκης στο φυτώριο του Ι.Δ.Ε. Θεσσαλονίκης στα Λουτρά Θέρμης. Δασική Έρευνα, Τόμος VI, παράρτημα 3: Caritat A., Molinas M., Gutierrez E., Annual cork-ring width variability of Quercus suber L. in relation to temperature and precipitation (Extremadura, southwestern Spain). Forest Ecology and Management. 86 (1996): Montero G. and Canellas I., Manual de reforestation y cultivo de alcornoque (Quercus suber L.). Instituto Nacional de Investigation y Technologia Agraria y Alimentaria, Madrid, Spain, 103p. Nikolov Sn., Bluskov G., Petrov M., Studies on the Wood Certain Forms of the Cork-Oak. Forest science-no2, Sofia. Ντάφης Σ Φελλοφόρος δρυς, ένα χρυσοφόρο δένδρο. Αμφίβιον, Τεύχος 34, σελ Pertov M., On certain genetic aspects of introduction. Forest Science, No 5: 3-12 Sofia. Πλατής Π., Οικότοπος βαλανιδιάς και κτηνοτροφία στα Ακαρνανικά όρη (Β. Παπαναστάσης, και Παρίση, εκδότες, Λιβαδοπονία ξηροθερμικών περιοχών). Πρακτικά 5 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου, Ηράκλειο, 1-3 Νοεμβρίου Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία και Διεύθυνση Ανάπτυξης Ανάπτυξης, Προστασίας Δασών & Φ.Π. Δημ. Νο 13, σελ Σπανός Ι., Πλατής Π., Γιακζίδης Γ., Παπαχρήστου Θ., "Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις». Περιοδικό του ΕΘΙΑΓΕ, Τεύχος 43, σελ.18-20, Αθήνα. Σπανός Ι., Γιακζίδης Γ., Πλατής Π., Ξανθοπούλου Ε., Πορεία εξέλιξης πειραματικών φυτειών φελλοφόρου δρυός (Quercus suber L.) περιοχής ανατολικής Θεσσαλονίκης (Λουτρά Θέρμης-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών): 13 έτη μετά τη φύτευση. 12 ο Πανελλήνιο Δασολογικό Συνέδριο. Δράμα, 2-5 Οκτ Ελληνική Δασολογική Εταιρεία. Πρακτικά, Τόμος ΙΙ: Σπανός Ι., Πορεία εξέλιξης τριών φαινοτύπων ενός νέου δασοπονικού είδους, της φελλοφόρου δρυός (Quercus suber) σε πειραματικές επιφάνειας της Βόρειας Ελλάδας (Λουτρά Θέρμης-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών), 14 έτη μετά την φύτευση. Επ. Σχολής Δασολογίας & Φυσ. Περιβ. ΑΠΘ. Θεσ/νίκη (υποβληθείσα εργασία).

10 10

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Δρ Ιωάννης Σπανός, Τακτικός Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Πλατής, Τακτικός Ερευνητής Γεώργιος Γιακζίδης, Δασολόγος Δρ Θωμάς Παπαχρήστου, Τακτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ 1. Κυριότερες ιδιότητες της αργίλου 2. Ποια είναι τα ποιο κοινά ορυκτά της αργίλου. Ποιο θεωρείτε σημαντικότερο. 3. Κατατάξτε τα

Διαβάστε περισσότερα

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ ΦΑΙΝΟΛΙΚΟΣ ΑΦΡΟΣ Ο φαινολικός αφρός γνωστός και σαν ισοκυανουρίνη είναι σκληροποιημένος αφρός ο οποίος όπως και οι πολυστερίνες ανήκει στα

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων 26-27 Απριλίου 2007 Λίµνη Πλαστήρα Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡ ΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟ ΟΣΕΙΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE

ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α ΑΣΟΓΕΩΡΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΓΗΣ Θεσσαλονίκη, 4 Φεβρουαρίου 2005 ασογεωργικά συστήµατα και το ευρωπαϊκό πρόγραµµα SAFE Βασίλειος Π. Παπαναστάσης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

275 Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης

275 Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης 275 Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης Η πρώτη Ανωτάτη Δασολογική Σχολή ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1917 (Ν.893/14-9-1917) και λειτούργησε εκεί επί 10 χρόνια. Το 1927 μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας»

ΘΕΜΑ: «Διάθεση Δασικού φυτευτικού υλικού από το Δασικό Φυτώριο Λάρισας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Λάρισα, 12-01-2015 Αριθ. Πρωτ. 8079/245699 π.ε.

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΔΩΝ ΔΡΥΟΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΔΩΝ ΔΡΥΟΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΙΔΩΝ ΔΡΥΟΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Π. ΓΚΑΝΑΤΣΑΣ, Μ. ΤΣΑΚΑΛΔΗΜΗ, Θ. ΤΣΙΤΣΩΝΗ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Δασοκομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα,

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα, «Ο σχολικός κήπος μέσα από ένα πρόγραμμα Π.Ε.: Κομποστοποίηση-Κατασκευή βραχόκηπου» Παρασκευή 2 Μαΐου 2014,Π.Ε. & Δ.Ε. Β Αθήνας Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα άλλο σηµαντικό θέµα είναι η γενετική ποικιλότητα του

Ένα άλλο σηµαντικό θέµα είναι η γενετική ποικιλότητα του Το πρόγραμμα Το FRAXIGEN είναι ένα νέο ερευνητικό πρόγραµµα χρηµατοδοτούµενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση µε σκοπό τη µελέτη των γενετικών πόρων του φράξου στην Ευρώπη, ειδικότερα για δενδροφύτευση και αναδάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ Το κλίμα είναι συνδυασμός των μέσων όρων και των άκρων τιμών των μετεωρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν σ έναν τόπο. Υπάρχουν άπειρα κλίματα. Η ταξινόμηση των κλιμάτων σκοπό έχει: 1.Να

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Δασογεωργικά συστήματα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κωνσταντίνος Θ. Μαντζανάς Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δρ Σίδερης Π. ΘΕΟΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ/ντής Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών Τηλ.: 210 2819059 Ε-mail: sid_theo@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου.

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Γ. Θανάσης Θ. Ζάγκας Π. Γκανάτσας Θ. Τσιτσώνη Εργαστήριο Δασοκομίας, Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος. Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση της έρευνας. «Νο 21S Πλήρωση πόρων και Νο 20 Θερμή αδιαβροχοποίηση»

Έκθεση της έρευνας. «Νο 21S Πλήρωση πόρων και Νο 20 Θερμή αδιαβροχοποίηση» Finalit Komplett Steinpflege GmbH Πόλη Βιέννης Εις χείρας Κυρίας Μηχ. Mag. Leidinger Δημοτική Αρχή της Βιέννης Τμήμα 39-VA Auerspergstrasse 7 Ινστιτούτο Ελέγχου και Έρευνας 1080 Wien της Πόλης Βιέννης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον

Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον Έργο Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» NATURA 20 0 0 Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον Η παρούσα έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι για έντομα και νηματώδεις καραντίνας

Φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι για έντομα και νηματώδεις καραντίνας Forest Research Institute NAGREF - Greece Φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι για έντομα και νηματώδεις καραντίνας Δ. Ν. Αβτζής Εργαστήριο Δασικής Εντομολογίας και Νηματωδολογίας, Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών (Ι.Δ.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Ελληνικό Αγροδασικό Δίκτυο, Α.Π.Θ. Τι είναι δασογεωργικά συστήματα; Δασογεωργικά ονομάζονται τα συστήματα που συνδυάζουν δέντρα και γεωργικές καλλιέργειες στην

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου

Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Το περιβάλλον και ο άνθρωπος, πέρα από τη Δασολογία, στο έργο του αείμνηστου Καθηγητή Νίκου Στάμου Ημερίδα στη μνήμη του Νικόλαου Στάμου Περτούλι Τρικάλων, 5 Ιούνη 2012 Ημερίδα στη μνήμη του Ν. Στάμου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εγχώριας ποικιλίας της φαλαρίδας (Phalaris aquatica L.) για λιβαδοπονικούς σκοπούς

Δημιουργία εγχώριας ποικιλίας της φαλαρίδας (Phalaris aquatica L.) για λιβαδοπονικούς σκοπούς Δημιουργία εγχώριας ποικιλίας της φαλαρίδας (Phalaris aquatica L.) για λιβαδοπονικούς σκοπούς Δημιουργία εγχώριας ποικιλίας της φαλαρίδας (Phalaris aquatica L.) για λιβαδοπονικούς σκοπούς Ο. Ντίνη Παπαναστάση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος των Υλικών και του Προσανατολισμού στην Θερμική Συμπεριφορά Κτιρίου

Ο Ρόλος των Υλικών και του Προσανατολισμού στην Θερμική Συμπεριφορά Κτιρίου Ο Ρόλος των Υλικών και του Προσανατολισμού στην Θερμική Συμπεριφορά Κτιρίου Αμανατίδης Γιώργος 1, Θεοδούλου Λάζαρος 2, Θεοδούλου Χριστόφορος 3 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Θεσ/νίκης «Μανόλης Ανδρόνικος»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα

open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα n Διαπνέουσα θερμομόνωση n Ευχάριστο εσωτερικό κλίμα n Εξοικονόμηση ενέργειας Ευχάριστο κλίμα για μιά ζωή Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας

Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας Καθηγητή Γεωργίου Ι. Μαντάνη PhD, Dipl. Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία με θέμα: Χρήση φαρμακευτικών φυτών και αποδοχή τους από τους κατοίκους της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο οµικών Υλικών & Στοιχείων / Αθήνα, Μάιος 2008 ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων Σουζάνα Π. ΤΑΣΤΑΝΗ, ρ. Πολιτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας

Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ Ν. Κολιός Γεωλόγος ρ. Γεωθερµίας Ι.Γ.Μ.Ε. Σε σχέση µε τις υπόλοιπες Α.Π.Ε., η γεωθερµική ενέργεια παρουσιάζει την υψηλότερη εγκατεστηµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της βόσκησης στην αναγέννηση του δάσους της βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis) στη Δυτική Λέσβο

Η επίδραση της βόσκησης στην αναγέννηση του δάσους της βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis) στη Δυτική Λέσβο Η επίδραση της βόσκησης στην αναγέννηση του δάσους της βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis) στη Δυτική Λέσβο Ε. Κουτσίδου, Κ. Χαλιός και Ν.Σ. Μάργαρης Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Νερό. Ενδείκτες Βιοποικιλότητας. Προστασία της Βιοποικιλότητας. Φελλοφόρος Δρυς Έ να χρυσοφόρο δένδρο. Ευρωπαϊκή Στρατηγική

Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Νερό. Ενδείκτες Βιοποικιλότητας. Προστασία της Βιοποικιλότητας. Φελλοφόρος Δρυς Έ να χρυσοφόρο δένδρο. Ευρωπαϊκή Στρατηγική Δ IMHNIAIA ΕΚΔΟΣΗ -TOY E ΛΛHNIKOY KENTPOY ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΕΥΧΟΣ 34 ΔΡΧ. 400 με την υποστήριξη του ΥΠΕΧΩΔΕ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ - ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000 _ Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Νερό Ενδείκτες Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά δασογεωργικά συστήµατα της Ελλάδας: η περίπτωση του ήµου Ασκίου. Κ. Μαντζανάς, Ε. Τσατσιάδης και Ε. Μπατιάνης

Παραδοσιακά δασογεωργικά συστήµατα της Ελλάδας: η περίπτωση του ήµου Ασκίου. Κ. Μαντζανάς, Ε. Τσατσιάδης και Ε. Μπατιάνης Παραδοσιακά δασογεωργικά συστήµατα της Ελλάδας: η περίπτωση του ήµου Ασκίου Κ. Μαντζανάς, Ε. Τσατσιάδης και Ε. Μπατιάνης Πλεονεκτήµατα δασογεωργικών συστηµάτων Περιβαλλοντικά Οικονοµικά. Απορροή, διάβρωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα