ΚΑΠΝΙΣΜΑ KAI ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΠΝΙΣΜΑ KAI ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΩΝ"

Transcript

1 ΚΑΠΝΙΣΜΑ KAI ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 1

2 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ (ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟ) 2

3 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ 1. ΕΝΕΡΓΟ Νυν καπνιστές Πρώην καπνιστές 2. ΠΑΘΗΤΙΚΟ (ETS) Περιβαλλοντική έκθεση (δουλειά, σπίτι, έξοδος κλπ) 3

4 ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑ Το κάπνισμα είναι συχνό στους ασθματικούς % των ασθματικών είναι νυν καπνιστές % των ασθματικών είναι πρώην καπνιστές Σχετίζεται με χαμηλότερο κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο. Το άσθμα συσχετίζεται με την έναρξη του καπνίσματος στους εφήβους. 4

5 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Σχετίζεται με την εμφάνιση-έναρξη του άσθματος; Κι αν ναι αυτό ισχύει μόνο για το παιδικό άσθμα; Επιπτώσεις στο ήδη εγκατεστημένο άσθμα. 5

6 ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Δεν έχει μελετηθεί εκτενώς. Το ενεργό κάπνισμα συνδέεται με το άσθμα των ενηλίκων, αλλά ο μηχανισμός της συσχέτισης δεν έχει ακόμη πλήρως διαλευκανθεί (Siroux ERJ 2000, Sparrow Am Rev Res Dis 1993, Piipari ERJ 2004). Υπάρχει πρόβλημα στη ΔΔ των ασθματικών καπνιστών από τους ασθενείς με ΧΑΠ. 6

7 KAΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ Στη διάρκεια 2.5 ετών όλες οι νεοδιαγνωσθείσες περιπτώσεις άσθματος (n=521) από μια γεωγραφική περιοχή στη Φιλανδία. Σε νυν καπνιστές OR:1.3 (95% CI, ) Σε πρώην καπνιστές OR:1.5 (95% CI ) R. Piipari et al, Smoking and asthma in adults Eur Respir J Nov;24(5):

8 ΤΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΕΙ ΤΟ ΗΔΗ ΥΠΑΡΧΟΝ ΑΣΘΜΑ; 8

9 ΑΣΘΜΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 9

10 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ι. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ 1. Συμπτώματα(Althuis J Asthma 1999). 2. Σοβαρότερο άσθμα (Siroux ERJ 2000). 3. Σοβαρότητακρίσεων(Silverman Chest 2003) έως και μοιραίες (Marquette Am Rev Resp Dis 1992). 4. Aνάγκη για ανακουφιστικά φάρμακα (Gallefoss F, Patient Educ Couns 2003). 5. Ποιότηταζωής. 10

11 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ι. ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ 11

12 ΜΕΣΗ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ FEV 1 ( ) 15.9± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ± ±8.7 Lange ΝΕJM

13 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Ι. ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΜΕΣΗ ΔΕΚΑΕΤΗΣ FEV1 ΜΗ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΙ - ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΙ - ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ 8,5% 10,1% ΜΗ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΙ - ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ 11,1% ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΙ - ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ 17,8% Apostol ΑJRCCM

14 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Οι θεραπευτικές οδηγίες είναι βασισμένες σε ασθματικούς που είναι μη καπνιστές ή πρώην καπνιστές. Καινούργιο πρόβλημα; Υποεκτιμημένο Μελέτες απέκλειαν καπνιστές 14

15 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙV. ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ ICS ( BUD 400 μg ή 1600mg d) 11 μήνες. PFTs (FEV1, PC20) ECP, EPX/EPN MPO, LF Μη καπνιστές: PFTs (FEV1) (ECP, EPX/EPN) MPO Δενυπήρξεβελτίωσηστους ασθματικούς καπνιστές. (Pedersen AJRRCM 1996). 15

16 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Chalmers Thorax

17 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ ΔPEF πρ (L/ min) ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Chalmers Thorax

18 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ FEV1 (L) ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΝΥΝ ΠΡΩΗΝ ΜΗ 18 Chaudhuri AJRCCM 2003

19 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Tomlinson et al. Thorax Apr;60(4):

20 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙV. ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ 20 Chaudhuri AJRCCM 2006

21 ΚΑΠΝΙΣΜΑ: ένας ξεχασμένος παράγοντας αντίστασης στα κορτικοειδή Αν και τα Κορτικοειδή αποτελούν τη δραστικότερη θεραπεία για το άσθμα, οι ασθματικοί καπνιστές ανθίστανται στην ευεργετικά θεραπευτικά αποτελέσματα αυτών. 21

22 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΤΥΠΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ 1. Τύπος φλεγμονωδών κυττάρων 2. Κυτταροκίνες και διαβιβαστές 3. Αναδιαμόρφωση των αεραγωγών 4. Κυκλοφορούντα κύτταρα 5. Μηχανισμοί αντίστασης στα κορτικοειδή 22

23 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. Τύπος φλεγμονωδών κυττάρων 23 Chalmers Chest 2001

24 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. Κυτταροκίνες και διαβιβαστές Α: Μη καπνιστές ασθματικοί χωρίς Κ Β: Μη καπνιστές ασθματικοί με Κ C: Καπνιστές ασθματικοί χωρίς Κ D: Μη καπνιστές E: Καπνιστές 24 Verleden CHEST 1999

25 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. Κυτταροκίνες και διαβιβαστές mrna IL-18 ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ McKay Clin Exp Allergy

26 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. Κυτταροκίνες και διαβιβαστές +ΚΟΡΤΙΖΟΝΗ KΑΠΝΙΣΤΕΣ ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ KΑΠΝΙΣΤΕΣ ΜΗ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ 26 Van Hal P, J Apppl Physiol 1996

27 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. Κύτταρα περιφερικού αίματος ΟR για Η>4% ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΜΗ ΠΡΩΗΝ ΝΥΝ Sunyer Clin Exp Allergy

28 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΙΙ. ANAΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΕΡΑΓΩΓΩΝ LBΑ (mm2) CONTROL AΣΘΜΑ ΜΟΙΡΑΙΟ ΑΣΘΜΑ 28 Carroll AJRCCM 2000

29 TΣΙΓΑΡΟ ΚΑΙ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ TΣΙΓΑΡΟ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΥΠΕΡΟΞΕΊΔΙΟ ΥΠΕΡΟΞΕΊΔΙΟ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ 29

30 ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ HDAC ΛΟΓΩ ΤΣΙΓΑΡΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΣΘΜΑ & ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΥΨΕΛΙΔΙΚΟ ΜΑΚΡΟΦΑΓΟ EΡΕΘΙΣΜΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Ο2 ΝΟΟ inos ΝΟ2 ΥΠΕΡΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΤΣΙΓΑΡΟ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ & ΦΛΕΓΜΟΝΗ NF-kB ΑΚΕΤΥΛΙΩΣΗ ΙΣΤΟΝΗΣ - HDAC2 HDAC2 ΑΚΕΤΥΛΙΩΣΗ ΙΣΤΟΝΗΣ NF-kB TNF-α ΙL-8 MMP-9 ΑΚΕΤΥΛΙΩΣΗ ΙΣΤΟΝΗΣ TNF-α ΙL-8 MMP-9 30 Barnes PJ

31 HDAC ΣΕ ΜΦ ΑΣΘΜΑΤΙΚΩΝ 31 Cosio AJRCCM 2004

32 ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗDAC2 Ito Faseb

33 ΑΣΘΜΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ συμπτώματα & αναπηρία πτώση της FEV1 Αλλαγή του τύπου της φλεγμονής απόκριση στα 33 κορτικοειδή

34 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ETS 34

35 ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ETS Sidestream και mainstream καπνός. >4,000 χημικά συστατικά. 4 από τα 6 στοιχεία μόλυνσης της ατμόσφαιρας (PM 10, NO 2, SO 2, CO) U.S. EPA. Πολλαπλά καρκινογόνα (benzene, chromium, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες). Άλλα ερεθιστικά στοιχεία -acrolein, φορμαλδεϋδη 35

36 ΠΩΣ ΜΕΤΡΙΕΤΑΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS); 36

37 ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS) Ερωτηματολόγια Μέτρηση ατομικής έκθεσης με badge νικοτίνης. Biomarkers (δόση) - κοτινίνη, χρόνος ημιζωής: 20 ώρες, υψηλή ειδικότητα. 37

38 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ETS ΧΩΡΟΣ ΣΠΙΤΙ AΛΛΑ ΣΠΙΤΙΑ/ ΚΤΙΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ/ ΟΧΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (Εσωτερικό/ Εξωτερικό) ΜΠΑΡ/ Nighclub -Έκθεση σε καπνό σε ώρες την εβδομάδα. -Ένταση. 38

39 Περιβαλλοντική έκθεση στον καπνό Αυτοαναφερόμενη: 37-63% στις ΗΠΑ σε ενήλικες. 88% από επίπεδα κοτινίνης. Ακόμη υψηλότερα σε αναπτυσσόμενες χώρες. Λίγα στοιχεία επιδημιολογικά πακοσμίως. 39

40 ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS); 40

41 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΨΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΗΣ (8-hr average, ug/m 3 ) 16-cities study, Jenkins et al, 1999 EΠΑΓΓΕΛΜΑ Nicotine (median) Nicotine (95 th %tile) Διοικητικοί RSP (median) Ελεύθεροι επαγγελματίες Κληρικοί Δημόσιοι υπάλληλοι Υπάλληλοι σε εστιατόρια κλπ * Εργαζόμενοι σε νυχτερινά κέντρα* Οικιακά

42 ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ Νικοτίνη ορού (n= 2672 εργάτες) NHANES III ΧΩΡΟΣ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΗ ΕΚΘΕΣΗ (ETS) ΚΟΤΙΝΙΝΗ (GM, ng/ml) ΚΑΜΙΑ 50%.13 ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ 12%.65 ΜΟΝΟ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ 29%.32 ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ 9%.93 Home and work exposure have additive effect on serum cotinine 42

43 ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS); Στις ΗΠΑ (Καλιφόρνια) υπάρχουν μεγαλύτεροι περιορισμοί. Έπονται οι χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επαγγελματική έκθεση στον καπνό παρουσιάζει ομοιότητες μεταξύ των διαφόρων χωρών, ενώ η οικιακή έκθεση διαφέρει σημαντικά ( ποσοστό γυναικών που καπνίζουν). 43

44 ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ETS ΣΤΟ ΑΣΘΜΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 44

45 ΜΠΟΡΕΙ Η ETS ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕΙ ΑΣΘΜΑ (ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΝΑΡΞΗ) ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΝΑΙ 45

46 ΝΕΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 37 μελέτες ( by US EPA): αιτιολογική συσχέτιση 46

47 ΜΠΟΡΕΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS) ΝΑ ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΕΙ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ; ΝΑΙ Αρκετά ισχυρά στοιχεία Συμπτώματα Χρήση υπηρεσιών υγείας Στοιχεία από μέτρηση κοτινίνης (δοσοεξάρτηση) 47

48 IL-2 IFN-γ Th 1 /Th 2 Exposure time Dose Environement Genetic factors IL-4 IL-5 IL-10 IL-13 48

49 ΚΥΗΣΗ Μητρική Th 1, Th 2 IL-4 IL-13 ΟΧΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ IL-10 TGF-β 49

50 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣ Fetal Th 2 biased allergen sensitisation Circulating allergens and maternal IgE to amniotic fluid IL-4 IL-13 IL-10 TGF-β Fetal swallowing 50

51 ENΔΟΜΗΤΡΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΑΠΝΟ ΤΣΙΓΑΡΟΥ Μητρικό κάπνισμα σχετίζεται με αυξημένο oξειδωτικό stress στο 3 μηνών νεογνό (Noakes P. et al, Τhorax 2007). Eνδομήτρια έκθεση σε καπνό ευωδώνει την αλλεργική απόκριση σε αλλεργιογόνα σε ποντίκια (Penn A. et al, Environmental Health Percpectives 2007). Μητρικό κάπνισμα (κατά την κύηση και στη συνέχεια) σχετίζεται με wheezing {OR:1.24 [ ]} και άσθμα {OR:1.22 [ ]}.(Raherison C et al, Respiratory Medicine 2006) 51

52 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Θηλασμός Aντιβιοτικά Οικογενειακό ιστορικό Κάπνισμα Λοιμώξεις Περιβάλλον 52

53 ΝΕΟΓΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΑΠΝΟ Το γονεϊκό κάπνισμα αυξάνει την πιθανότητα έκφρασης του αλληλόμορφου TNF-308 SNP το οποίο σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης παιδικού άσθματος (Wu et al, Environmental Health Percpectives 2007). Pattenden S.,Tobacco Control

54 ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ETS ΣΤΟ ΑΣΘΜΑ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ; 1. Καινούργια έναρξη άσθματος. 2. Επιδείνωση προϋπάρχοντος άσθματος. 54

55 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΝΟ (ETS) ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ Ca πνεύμονος - RR 1.24 (Hackshaw et al, 1997). Εργαζόμενοι σε μπαρ/ Γκαρσόνια Οξύς ερεθισμός ανώτερου αναπνευστικού. Συμπτώματα από το κατώτερο αναπνευστικό. Άσθμα. Παροξύνσεις γνωστού άσθματος. 55

56 Σχετίζεται η ETS με την έναρξη του άσθματος των ενηλίκων; 56

57 Study Subjects N ETS Study Results Exposure Outcomes Measure OR (95% CI) Leuenberger Populationbased 4197 Any ETS Asthma 1.39 ( ) past 12 mo yrs (home, work) Wheezing 1.94 ( ) Switzerland Dyspnea on exertion Never Chronic Smokers bronchitis 1.45 ( ) 1.65 ( ) Flodin Populationbased ETS at Asthma home, work Sweden Workplace 1.5 ( ) Cases: yrs old Controls: age/gender matched 79 Home ETS 0.9 ( )

58 Environmental tobacco smoke and new-onset adult asthma Study, Design Subjects N ETS Exposure Measure Study Outcomes OR (95% CI) Dayal, Casecontrol Populationbased, USA Cases: obstructive airway disease, never smokers Controls: age/gender/ neighborhood matched 219 Live with smoker Obstructive airway disease (asthma, chronic bronchitis) 657 Light ETS exposure Heavy ETS exposure 1.16 ( ) 1.86 ( ) Hu, Cohort yrs 2041 Parental smoking Southern California, USA Asthma at 7 yr f/u Mother smoking 1.8 ( ) Father smoking 1.6 ( ) 58

59 Environmental tobacco smoke and new-onset adult asthma Subjects N ETS Study Results Exposure Outcomes Measure OR (95% CI) Adult, nonsmoking 7 th Day Adventists Adult nonsmoking 7 th Day Adventists 3917 Duration of workplace ETS (per 10 yrs exp) 3091 Duration of workplace ETS (per 10 yrs exp) Asthma, at 10 year f/u Men 1.5 ( ) Women 1.5 ( ) Asthma, at 15-year f/u Men N.S. (not reported) Women 1.21 ( ) 59

60 ETS ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ: Κίνδυνος για εμφάνιση βρογχόσπασμου (SAPALDIA Study) 3.0 Work OR 2.0 Home Hours of Passive Smoke Exposure Per Day (Total) 60

61 ΠΡΟΚΑΛΛΕΙ Η ETS ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΠΡΟΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ; 61

62 Environmental tobacco smoke and exacerbation of pre-existing asthma Study Desi gn Subjects N ETS Study Outcomes Results Exposure Measure RR(95% CI)* Jindal, S.K. cross -sxn Adults with asthma 200 >1 hr/day ETS for Daily bronchodilator use 66% vs. 56% yrs at least 1 yr Corticosteroid use 56% vs. 42% Chest clinic, India ED visits (# per patient/yr) 0.82 vs. 0.6 Hospitalization (# per patient/yr) 0.33 vs. 0.34; p=n.s. Work absence (weeks per patient/yr) 3.6 vs. 3.0 Blanc, P.D. cross -sxn 1.7 ( ) Populationbased 206 Regular ETS Respiratory-related work disability 1.8 ( ) 5 at work yrs Work-associated symptomatic asthma Sweden 62

63 Environmental tobacco smoke and exacerbation of pre-existing asthma Study Design Subjects N ETS Exposure Study Outcomes RR(95% CI Ostro Cohort Adults with asthma 164 ETS exposure at home Cough 1.21 ( ) Denver, USA Dyspnea 1.85 ( ) Non-smokers Noctural respiratory symptoms 1.24 ( ) Restricted activity 2.08 ( ) Sippel Cohort yrs HMO, asthma 619 Regular ETS exposure, home or work Hospitalbased care (ED, hospital) 2.34 ( ) 63

64 Διαχρονικές επιπτώσεις Η παύση έκθεσης (δοσοεξαρτώμενη) στον καπνό βελτιώνει σημαντικά τα συμπτώματα του άσθματος. Η συνέχιση της έκθεσης σχετίζεται με την επιδείνωση της ποιοτητας της ζωής, αλλά όχι με την επιδείνωση της σοβαρότητας του άσθματος. 64

65 ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Η περιβαλλοντική έκθεση σε καπνό: 1. Αναμφισβήτητα προκαλεί και επιδεινώνει το παιδικό άσθμα. 2. Επιδεινώνει το άσθμα των ενηλίκων. 3. Αντικρουόμενα και μη επιβεβαιωμένα στοιχεία αναφορικά με την έναρξη του άσθματος των ενηλίκων. 65

66 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1. Οι ασθματικοί που καπνίζουν παρουσιάζουν μεγαλύτερη δυσκολία στη θεραπευτική αντιμετώπιση. 2. Το άσθμα δεν είναι πάντοτε ευαίσθητο στα κορτικοειδή. 3. Η επίπτωση του άσθματος ανθιστάμενου στα κορτικοειδή πιθανότατα υποεκτιμάται. 66

67 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1. Η αντίσταση στα κορτικοειδή στους καπνιστές: γενικευμένο φαινόμενο ή περιορισμένο στους πνεύμονες; 2. Η ευαισθησία στα στεροειδή μπορεί να επανακτηθεί μετά τη διακοπή του καπνίσματος. 3. Η συστηματική χορήγηση κορτικοειδών είναι αποτελεσματική στους ασθματικούς καπνιστές; 4. Υπάρχουν επιπρόσθετες ή εναλλακτικές θεραπείες στα εισπνεόμενα κορτικοειδή; 5. Αντιπροσωπεύουν οι ασθματικοί καπνιστές διαφορετικό φαινότυπο με τύπο φλεγμονής που δεν είναι ευαίσθητο στα κορτικοειδή; 67

68 ΕΝΤΩΜΕΤΑΞΥ... Βέβαιη και απόλυτη σύσταση στους ασθματικούς αποτελεί η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ 68

69 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΩΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ ΣΤΗ ΧΑΠ 69

70 ΧΑΠ - Σταδιοποίηση 0 "σε κίνδυνο" Σπιρομέτρηση κ.φ. Χρόνια συμπτώματα (βήχας, απόχρεμψη) FEV 1 /FVC<70% FEV 1 80% ± συμπτώματα FEV 1 /FVC<70% FEV % ± συμπτώματα Αποφυγή παραγόντων κινδύνου - Αντιγριππικός εμβολιασμός 2006 Ι Ήπια ΙΙ Μέτρια ΙΙΙ Σοβαρή FEV 1 /FVC<70% FEV % ± συμπτώματα Βρογχοδιασταλτικά βραχείας δράσης κατ' επίκληση Βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης Αποκατάσταση (Rehabilitation) IV Πολύ σοβαρή FEV 1 /FVC<70% FEV 1 <30% ή FEV 1 <50% + ΧΑΑ (ήχπκ) Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (σε συχνές παροξύνσεις) LTOT Χειρουργικές επεμβάσεις LTOT: μακροχρόνια οξυγονοθεραπεία 70 GOLD 2005

71 ΑNTIΣΤΑΣΗ ΣΤΑ ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ Το οξειδωτικό stress που προέρχεται από τον καπνό του τσιγάρου, ελαττώνει την έκφραση και δραστικότητα τoυ ενζύμου HDAC, η οποία είναι απαραίτητη για την επαρκή αναστολή της παραγωγής των κυτταροκινών από τα κορτικοειδή (Ιto Faseb 2001, ΝEJM 2005). 71

72 ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗΣ HDAC2 ΣΕ ΧΑΠ Έχει μελετηθεί η επίδραση του οξειδωτικό στρες στο μηχανισμό της καταστολής της γονιδιακής μεταγραφής (transrepression). Tο οξειδωτικό stress προκαλεί μειωμένη δραστικότητα HDAC 2 στα μακροφάγα και τα μονοκύτταρα κύτταρα καπνιστών και ασθενών με Χ.Α.Π., με επίπεδα αντιστρόφως ανάλογα της βαρύτητας της νόσου τους (Ito K, NEJM 2005), γεγονός που αυξάνει τη γονιδιακή έκφραση κυτταροκινών, όπως της IL-8 (Ito Faseb 2001). 72

73 HDAC ΣΕ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΧΑΠ MAKΡΟΦΑΓΑ (BAL) ΒΙΟΨΙΕΣ 73 Ito NEJM 2005

74 ICS ΣΕ ΧΑΠ Σε σοβαρές παροξύνσεις Σε συνυπάρχον άσθμα Μικρή αντιφλεγμονώση δράση Δεν επιδρούν στην εξέλιξη της νόσου Ανεπιθύμητες ενέργειες Ακριβά. Επίδραση σε σοβαρές παροξύνσεις. ΣΥΝΙΣΤΩΝΤΑΙ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΟΒΑΡΗ ΧΑΠ (FEV 1 <50%pr) ΜΕ ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ (3/ΕΤΟΣ) ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΗΣΑΝ ΚΟΡΤΙΚΟΣΤΕΡΟΕΙΔΕΣ PO Ή ΑNTIBIOTKO 74

75 ICS ΣΤΗ ΧΑΠ Η τακτική θεραπεία με ICS συστήνεται σε ασθενείς στα τελευταία στάδια της νόσου (ΙΙΙ και IV) με: Βελτίωση των συμπτωμάτων και αποδεδειγμένη σπιρομετρική ανταπόκριση στα ICS ή FEV 1 < 50%pr & επαναλαμβανόμενους παροξυσμούς (π.χ. 3 τα τελευταία τρία χρόνια) - Ητακτική θεραπεία με ICS δεν διαφοροποιεί την μακρόχρονη έκπτωση της FEV 1 σε ασθενείς με ΧΑΠ. - Η δοσοεξαρτώμενη σχέση και η μακροχρόνια ασφάλεια των ICS δεν είναι γνωστή. - Η μακρόχρονη χρήση από του στόματος στεροειδών δεν συνιστάται. 75

76 ΚΟΡΤΙΚΟΕΙΔΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΠΑΡΟΞΥΝΣΕΙΣ Επιπρόσθετα των βρογχοδιασταλτικών εφόσον FEV 1 < 50% pr mg/d. Πρεδνιζολόνη για 7-10 d. 76

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία»

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» The common disease asthma is probably not a single disease, but rather a complex

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα και κάπνισμα. ποιο κοντά στη ΧΑΠ ή άλλη νόσος Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Συμβουλευτικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ

ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΥΓΙΕΙΣ ΚΑΙ ΑΣΘΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου, Καλλιόπη Τανού, Αγγέλα Κουτσοκέρα, Θεόδωρος Κυρόπουλος, Ειρήνη Τσιλιώνη, Σμαράγδα Οικονομίδη, Κυριακή Λιαδάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. «Σισμανόγλειο» Βιολογικοί δείκτες Ορισμός Ο βιολογικός δείκτης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοποντίνη στο υπερκείµενο των προκλητών πτυέλων σε ασθµατικούς καπνιστές: συσχετίσεις µε δείκτες φλεγµονής και αναδιαµόρφωσης των αεραγωγών

Οστεοποντίνη στο υπερκείµενο των προκλητών πτυέλων σε ασθµατικούς καπνιστές: συσχετίσεις µε δείκτες φλεγµονής και αναδιαµόρφωσης των αεραγωγών Οστεοποντίνη στο υπερκείµενο των προκλητών πτυέλων σε ασθµατικούς καπνιστές: συσχετίσεις µε δείκτες φλεγµονής και αναδιαµόρφωσης των αεραγωγών Γ. Χειλάς, Σ. Λουκίδης, Κ. Κωστίκας, D. Simoes, Κ. Κοντογιάννη,

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα»

Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα» Σεμινάριο Άσθματος 2016 Μύθοι και Πραγματικότητα 5 top άρθρα με θέμα «Αμφιλεγόμενα Θέματα στο άσθμα» ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Αξιολόγηση δεικτών φλεγμονής: είναι εφικτή στην καθημερινή κλινική πράξη; Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα

Τι γνωρίζαμε ως τώρα «Μελέτη αναπνευστικής λειτουργίας σε παιδιά με βρογχικό άσθμα κατά τη διάρκεια της άσκησης» Janneke C van Leeuren, Frans H C de Jongh, Win M C van Aalderen, Boony J Thio Department of Pediatric Pulmonology

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

Ν.Ροβίνα. αναδιαμόρφωση των αεραγωγών στο σοβαρό ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα. λχανάτηs 1, Σ. Λουκίδης 3. Τσέλιου 1, K. KοντογιάννηK.

Ν.Ροβίνα. αναδιαμόρφωση των αεραγωγών στο σοβαρό ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα. λχανάτηs 1, Σ. Λουκίδης 3. Τσέλιου 1, K. KοντογιάννηK. αναδιαμόρφωση των αεραγωγών στο σοβαρό ανθιστάμενο στη θεραπεία άσθμα Ν.Ροβίνα 1, Π. Μπακάκος 1, E. Δήµα 1, Γ. Χειλάς 2, E. Τσέλιου 1, K. KοντογιάννηK 1, Σ. Παπίρης 3, M. AλχανάτηA λχανάτηs 1, Σ. Λουκίδης

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma

Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma 5 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2016 «ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ» Βήχας ισοδύναμος άσθματος Cough Variant Asthma Βιττωράκης Στυλιανός MD, PhD Πνευμονολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΗ ΧΑΠ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΗ ΧΑΠ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΗ ΧΑΠ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ GOLD Global Initiative

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ορισμός του άσθματος σήμερα Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος στις 2 Μαΐου η οποία καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το άσθμα» και την υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, θα θέλαμε να ενημερώσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς Εργασία βραβευθείσα από National Emphysema Foundation και American Thoracic Society (ATS 2010) Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Αγγελική Ν. Φλώρου Πνευµονολόγος Επιστηµονικός Συνεργάτης Κέντρου Άσθµατος και Αλλεργίας- Ιατρείου ιακοπής Καπνίσµατος ΕΥΓΕΝΙ ΕΙΟ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΡΙΟ ΜΟΝΑ Α ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 DIP RB-ILD Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδεις δείκτες στο σοβαρό άσθμα

Φλεγμονώδεις δείκτες στο σοβαρό άσθμα Φλεγμονώδεις δείκτες στο σοβαρό άσθμα Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Επικουρική Επιμελήτρια Β Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσοκομείο «Αττικόν» Σοβαρό άσθμα Σαν σοβαρό ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χαροκόπος Νικόλαος

Δρ. Χαροκόπος Νικόλαος Δρ. Χαροκόπος Νικόλαος Oι μεγαλύτεροι εχθροί για την υγεία δεν είναι τα μικρόβια οι ιοί και ο καρκίνος, αλλά η φτώχεια η άγνοια και η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, Τριχοπουλος,1982 ΧΡΟΝΙΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Θεραπευτική Αντιμετώπιση Άσθματος κατά την Παιδική Ηλικία Α. Καδίτης Παιδίατρος-Παιδοπνευμονολόγος Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» National Asthma Education

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο νωρίς ξεκινάει η αναδιαμόρφωση

Πόσο νωρίς ξεκινάει η αναδιαμόρφωση Πόσο νωρίς ξεκινάει η αναδιαμόρφωση Εμμ. Παρασκάκης Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης Αρχίζει η αναδιαμόρφωση των αεραγωγών στην παιδική ηλικία; ή Σε ποια περίοδο της παιδικής

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιβιοτικά στο άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος

Τα αντιβιοτικά στο άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Τα αντιβιοτικά στο άσθμα Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Antibiotics should be restricted to patients with pneumonia or to patients who did not respond to other treatments. British guidelines on the management

Διαβάστε περισσότερα

Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ;

Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ; 3ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2012 «ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ» Αντι-LTRs : Πόσο υποστηρίζονται από τις real-life μελέτες ; Δημήτριος Ζ. Λάτσιος, M.D.,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα

Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα Ο ρόλος των λείων μυϊκών ινών στο άσθμα Πασχάλης Στειρόπουλος Πνευμονολογική Κλινική ΔΠΘ Δομή Φυσιολογία λείων μυϊκών ινών των αεραγωγών Ρόλος τους στην παθοφυσιολογία του άσθματος Αναδιαμόρφωση Φλεγμονή

Διαβάστε περισσότερα

«Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;»

«Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;» «Καπνιστές ασθµατικοί: Χρειάζονται διαφορετική φαρµακευτική αντιµετώπιση;» Νικολέττα Ροβίνα Πνευµονολόγος, Επιµελήτρια Β 1η Παν/κή Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις ανεπτυγµένες χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

«Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία»

«Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία» «Συνεχής ή διαλείπουσα χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών στο παιδικό άσθμα. Τι προτείνει η βιβλιογραφία» Δρ Δήμος Κ. Γίδαρης MRCRCH, MRCPE European Diploma in Paediatric Respiratory Medicine Senior

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Άσθμα κατά την άσκηση Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Ορισμός Ως βρογχόσπασμος επαγόμενος κατά την άσκηση ορίζεται η παροδική και αναστρέψιμη στένωση των αεραγωγών που ακολουθεί την έντονη άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση

Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση Ο ρόλος της Λεπτίνης, της Αδιπονεκτίνης και της Γρελίνης στο Άσθµα στη σταθερή νόσο και στην παρόξυνση ΑΓΟΡΗ ΤΣΑΡΟΥΧΑ, ΖΩΗ ΑΝΙΗΛ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΑΛΛΗ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΟΥΛΙΑΣ, ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΩΣΤΙΚΑΣ, ΜΑΡΚΟΣ ΜΗΝΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis

The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis Η δράση της ντορνάσης άλφα στην ανομοιογένεια του αερισμού σε ασθενείς με κυστική ίνωση. R. Amin, P. Subbarao, W.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 71110

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιατρικής Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των πολυμορφισμών

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος

Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Ιδιαιτερότητες παιδικού άσθματος Νίκος Παπαδόπουλος Επ.Καθηγητής, Αλλεργιολογικό τμήμα Β ΠΠΚ Ένα παιδί δεν είναι ένας μικρόσωμος ενήλικας Η διαφορά μοιάζει εμφανής Επίδραση της ηλικίας Δυσκολίεςσεπαιδία

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία Ο ρόλος των μικρών αεραγωγών σε Άσθμα και ΧΑΠ Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Αρχίατρος Πνευμονολόγος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 ΓΣΝΘ Ανατομία μικρών αεραγωγών Φυσιολογία μικρών αεραγωγών Εκτίμηση λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι0 MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι0 MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ Φωτεινή Μάλλη 1, Ειρήνη Γερογιάννη 1 Καλλιόπη Αγγέλου 1, Βίκυ Μολλάκη 2, Φωτεινή Μπαρδάκα 1, Κωνσταντίνος Ι. Γουργουλιάνης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος

Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Θεραπευτική διαχείριση σοβαρού άσθματος Ροβίνα Νικολέττα Λέκτορας Πνευμονολογίας - Εντατικής Θεραπείας, ΕΚΠΑ Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» Κατευθυντήριες οδηγίες για το σοβαρό

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος

Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα. Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο σοβαρό άσθμα Χάρη Μπιτσάκου Πνευμονολόγος Συνοσηρότητα στο άσθμα μπορεί Να αλλάζει τον φαινότυπο του άσθματος Να είναι μέρος κοινής διαδικασίας φλεγμονής Να εμπλέκεται στην αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Ποιο είναι το επόμενο βήμα; Περιστατικό 1 Γυναίκα, 32 ετών παρουσιάζεται με δύσπνοια και συρίττουσα αναπνοή. Εδώ και 5 ημέρες είχε καταρροή και πονόλαιμο. Άρχισε προ 2ημέρου να έχει συριγμό και ξηρό βήχα. Αναφέρει κάθε άνοιξη ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειριστικά θέματα στο άσθμα β-blockers

Διαχειριστικά θέματα στο άσθμα β-blockers Διαχειριστικά θέματα στο άσθμα β-blockers Ροβίνα Νικολέττα Επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας - Εντατικής Θεραπείας Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΝΝΘΑ «η Σωτηρία» Οι β-ar ταξινομούνται σε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ. Παρασκευή Κατσαούνου Λέκτορας Πνευµονολογίας Ιατρική Σχολή Αθηνών ΓΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ. Παρασκευή Κατσαούνου Λέκτορας Πνευµονολογίας Ιατρική Σχολή Αθηνών ΓΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ Παρασκευή Κατσαούνου Λέκτορας Πνευµονολογίας Ιατρική Σχολή Αθηνών ΓΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 1 ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΤΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΧΩΡΟ H ανάγκη για απαγόρευση του καπνίσµατος αναδείχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι

LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι LAΜA στο άσθμα: Έχουν θέση; Ναι Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Μονάδας Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας-ΕΚΠΑ Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ Ε.Π.Ε. Μουσκαρινικοί υποδοχείς

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Σύσταση 9: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί και οι Επαγγελματίες Υγείας της Π.Φ.Υ., να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους παροξυσμούς άσθματος με βάση τα κλινικά σημεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ Ε. Κοσμάς 3η Πνευμον. Κλινική ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μιτοχόνδρια μυών Παραγωγή ενέργειας (ΑΤΡ, οξειδωτική φωσφορυλλίωση) Απαιτούν Ο2, υπερπαράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ H Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μία πάθηση που χαρακτηρίζεται από προοδευτική, μη αντιστρεπτή επιδείνωση της αναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΑΣΘΜΑ: ΑΠΟ ΤΟ Α ΩΣ ΤΟ Α Άσθμα στην 3 η ηλικία Ελένη Καρέτση Επιμελήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή

Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή Κράτος μέλος στον ΕΟΧ Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή Astrazeneca Uk Limited Symbicort Turbohaler Βουδεσονίδη 160 µg, Διυδρική φουμαρική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014

Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014 Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014 Παθητικό Κάπνισμα Το παθητικό κάπνισμα θεωρείται σήμερα η τρίτη προλήψιμη αιτία θνησιμότητας. «Ο εισπνεόμενος και εκπνεόμενος από τους καπνιστές καπνός (καπνός

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός Ευρύ φάσμα θεραπειών που περιλαμβάνει όλα τα συστήματα υγείας και τις πρακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον;

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανασκόπηση Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας, Στέλιος Λουκίδης, Σπυρίδων Παπίρης,

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV).

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). β αναστολείς Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). Βαθμός τεκμηρίωσης: IV Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύσιμα χαρακτηριστικά στα αποφρακτικά νοσήματα του πνεύμονα: μια καινοτόμος προσέγγιση. Στέλιος Λουκίδης MD Phd FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ

Θεραπεύσιμα χαρακτηριστικά στα αποφρακτικά νοσήματα του πνεύμονα: μια καινοτόμος προσέγγιση. Στέλιος Λουκίδης MD Phd FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ Θεραπεύσιμα χαρακτηριστικά στα αποφρακτικά νοσήματα του πνεύμονα: μια καινοτόμος προσέγγιση Στέλιος Λουκίδης MD Phd FCCP Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ Conflicts [Honorarium fees] AstraZeneca Greece & Bulgaria & Poland

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης

Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά. Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Το σοβαρό άσθμα τα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδοπνευμονολογική Μονάδα Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Εισαγωγή Τα περισσότερα παιδιά με άσθμα ανταποκρίνονται καλά στη

Διαβάστε περισσότερα

Anti-IgE: Πότε και για Πόσο?

Anti-IgE: Πότε και για Πόσο? Anti-IgE: Πότε και για Πόσο? Αγγελική Φλώρου Πνευμονολόγος Κέντρο Άσθματος και Αλλεργίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ευγενίδειο Θεραπευτήριο» Σοβαρό - Δύσκολα ελεγχόμενο άσθμα Επιδημιολογικά δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ.

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Αναπνευστικό σύστημα 4-5 wk 5-7 wk Αναπνευστικό σύστημα Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

FEV 1 : η θετική άποψη. Στέλιος Θ. Λουκίδης MD FCCP ERS secretary group 5.2 Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ

FEV 1 : η θετική άποψη. Στέλιος Θ. Λουκίδης MD FCCP ERS secretary group 5.2 Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ FEV 1 : η θετική άποψη Στέλιος Θ. Λουκίδης MD FCCP ERS secretary group 5.2 Ιατρική σχολή ΕΚΠΑ Σχεδιασμός Διάγνωση-Ανακάλυψη περιπτώσεων Διάγνωση-Θεραπεία σταθερής ΧΑΠ Ι Ήπια FEV 1 /FVC

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονή και οξειδωτικό stress στοσύνδρομοαπνοιών- Υποπνοιών Υπνου

Φλεγμονή και οξειδωτικό stress στοσύνδρομοαπνοιών- Υποπνοιών Υπνου Φλεγμονή και οξειδωτικό stress στοσύνδρομοαπνοιών- Υποπνοιών Υπνου Θεόδωρος Βασιλακόπουλος A Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Συστηματική φλεγμονή Shamsuzzaman

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιατί η φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στο άσθμα είναι σημαντική? Η βαρύτητα της φλεγμονής στους

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι;

Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Σύνδροµο αλληλοεπικάλυψης στο Άσθµα και στη ΧΑΠ Υπαρκτή οντότητα ή όχι; Πασχάλης Στειρόπουλος Πανεπιστηµιακή Πνευµονολογική Κλινική ΠΘ ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης Οι παρουσιάσεις στοχεύουν σε εκπαιδευτικούς σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο της μελέτης

Αντικείμενο της μελέτης ΟΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΛΑΤΤΩΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΟΞΕΙΑ ΑΣΘΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Symptomatic Viral Infection is Associated with Impaired Response to Treatment in Children

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα άσκησης- αναπνοών

Προγράμματα άσκησης- αναπνοών Προγράμματα άσκησης- αναπνοών Σύσταση 27: Οι αναπνευστικές ασκήσεις μπορούν να είναι χρήσιμες στην θεραπευτική υποστήριξη των άλλων φαρμάκων (IV). Συστήνονται σε ασθενείς με άσθμα ασκήσεις αναπνοής από

Διαβάστε περισσότερα