ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 7. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ηµήτρης Μπουρίκος Υποψήφιος ιδάκτορας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Ιούνιος 2006

2 Περίληψη Στη νέα εποχή της ψηφιακής οικονοµίας και της οικονοµίας γνώσης και καινοτοµίας ο ρόλος του πανεπιστηµίου θεωρείται καθοριστικός. ιάφορες πολιτικές και µέθοδοι για τη διασύνδεση του πανεπιστηµίου µε την αγορά εργασίας βρίσκονται στο επίκεντρο της δηµόσιας συζήτησης στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Το ελληνικό παράδειγµα αναδεικνύει την ανάγκη για µια µεταρρυθµιστική προσπάθεια που θα στοχεύει στην επίτευξη ευρύτερης πρόσβασης στο πανεπιστήµιο αλλά και πρόσβασης του πανεπιστηµίου στο εγχώριο και στο διεθνές οικονοµικό και επιστηµονικό περιβάλλον. Η πρόσβαση στις πανεπιστηµιακές σπουδές δεν είναι δεδοµένη για όλες τις ελληνικές περιφέρειες και ιδιαίτερα για ορισµένες οµάδες του πληθυσµού (µειονότητες, αποστερηµένοι). Σχολές µε κύρος και κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές µεσαίων και ανώτερων εισοδηµατικών στρωµάτων, ενώ σχολές µε ασαφή και µη κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές από µεσαία και κατώτερα εισοδηµατικά στρώµατα. Υψηλά ποσοστά φοιτητών δεν ολοκληρώνουν ποτέ τις σπουδές τους στο πανεπιστήµιο. Παρατηρείται ιδιότυπη «ιδιωτικοποίηση» των ερευνητικών αποτελεσµάτων και πληροφοριών από πανεπιστηµιακούς, ερευνητές και διοικητικά στελέχη των πανεπιστηµίων, πράγµα που εµποδίζει την επίτευξη δικτύων συνεργασίας, οικονοµιών κλίµακας και διάχυσης της γνώσης. Πολλά πανεπιστηµιακά τµήµατα µοιάζουν µε «κεχωρισµένα οχυρά». Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας αποδεικνύεται όλο και πιο δύσκολη, γεγονός που οφείλεται σε µεγάλο βαθµό σε παράγοντες ανεξάρτητους από την εκπαίδευση (ακαµψίες αγοράς εργασίας, κλειστά επαγγέλµατα, πρότυπο οικονοµικής ανάπτυξης). Για την εκπαιδευτική µεταρρύθµιση στο χώρο του πανεπιστηµίου προτείνεται η επικέντρωση της προσπάθειας στην καθιέρωση θεσµών ενίσχυσης, αξιολόγησης και επιβράβευσης «επιτευγµάτων πρόσβασης» των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων (π.χ. συµµετοχή σε ερευνητικά δίκτυα, υποστήριξη µειονεκτούντων φοιτητών, ενσωµάτωση διάστασης του φύλου, ανάπτυξη επιχειρηµατικότητας). 2

3 Περιεχόµενα 1. Το ζήτηµα της πρόσβασης στο νέο οικονοµικό και κοινωνικό περιβάλλον Ζητήµατα πρόσβασης στο ελληνικό πανεπιστήµιο: ελλείµµατα και προκλήσεις Πρόσβαση-είσοδος των νέων στο πανεπιστήµιο Πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος Πρόσβαση του διδακτικού προσωπικού και του φοιτητικού πληθυσµού στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα Πρόσβαση των αποφοίτων στην αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας)...14 Βασικό συµπέρασµα...20 Βιβλιογραφία-Πηγές

4 1. Το ζήτηµα της πρόσβασης στο νέο οικονοµικό και κοινωνικό περιβάλλον Το ελληνικό πανεπιστήµιο αποτελεί παραδοσιακά το βασικό δίαυλο κοινωνικής και οικονοµικής ανόδου των µεσαίων και κατώτερων κοινωνικοοικονοµικών στρωµάτων της χώρας µας (Τσουκαλάς, 1975 Λαµπίρη- ηµάκη, 1974). Η χρησιµότητά του ως διαύλου κοινωνικής κινητικότητας κατέστησε σηµαντικό το αίτηµα της διεύρυνσης της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης µε την εισαγωγή όλο και περισσότερων αποφοίτων δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης στα πανεπιστηµιακά τµήµατα. Ωστόσο, τα σηµερινά δεδοµένα για τη συµβολή των πανεπιστηµιακών σπουδών στην κοινωνικοοικονοµική άνοδο και κινητικότητα έχουν προκαλέσει αµφισβητήσεις όσον αφορά τον παραδοσιακό τους ρόλο και έχουν αναδείξει νέες κατευθύνσεις και προσανατολισµούς σχετικά κυρίως µε την προσαρµογή του πανεπιστηµίου στο νέο κοινωνικό και οικονοµικό περιβάλλον. Στη σχετική συζήτηση συµµετέχουν πολλοί άµεσα και έµµεσα ενδιαφερόµενοι: κινήσεις πολιτών, εκπαιδευτικοί, φοιτητές, επιχειρηµατικός κόσµος και διεθνείς οργανισµοί φιλοδοξούν να επηρεάσουν τη διαµόρφωση του στρατηγικού οράµατος για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα. Η αξιοποίηση µιας σειράς ερευνητικών ευρηµάτων για τις στάσεις των φοιτητών και των αποφοίτων πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης, και για τις προσδοκίες της επιχειρηµατικής κοινότητας και τµήµατος της κοινωνίας των πολιτών, σε συνδυασµό µε τη συζήτηση που διεξάγεται για το ρόλο του πανεπιστηµίου του 21ου αιώνα στους διεθνείς και περιφερειακούς οργανισµούς (Παγκόσµια Τράπεζα, ιεθνές Γραφείο Εργασίας, UNESCO, Ευρωπαϊκή Ένωση), αναδεικνύει ως κυρίαρχο θέµα την πρόσβαση των πανεπιστηµίων στη νέα οικονοµία της γνώσης. Η έµφαση στο ζήτηµα της πρόσβασης συνδέεται µε τις σύγχρονες τάσεις και εξελίξεις στην 4

5 οικονοµία (κυριαρχία του τοµέα των υπηρεσιών, οικονοµία της γνώσης και της καινοτοµίας, ψηφιακή οικονοµία, αυξηµένος διεθνής ανταγωνισµός) και µε τις δυσκολίες των πιο αδύναµων οµάδων του πληθυσµού να συµµετάσχουν στη νέα οικονοµία (και κοινωνία). Η νέα ψηφιακή οικονοµία χαρακτηρίζεται από τη δηµιουργία των δικτύων και την αντικατάσταση της ιδιοκτησίας από την πρόσβαση (Rifkin, 2001). Τι σηµαίνει όµως πρόσβαση; Ένας ορισµός είναι ο εξής: «Η ανταλλαγή ιδιοκτησίας ανάµεσα σε πωλητές και αγοραστές, το πιο σηµαντικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου συστήµατος της αγοράς, παραχωρεί τη θέση της σε µια βραχυπρόθεσµη πρόσβαση ανάµεσα σε παρέχοντες υπηρεσίες και πελάτες που λειτουργούν εντός ενός δικτύου σχέσεων. Στην οικονοµία των δικτύων είναι πιο πιθανό τόσο η φυσική όσο και η πνευµατική ιδιοκτησία να γίνονται αντικείµενο πρόσβασης παρά ανταλλαγής από τις επιχειρήσεις» (Rifkin, 2001, σ. 17). Η νέα ψηφιακή εποχή δηµιουργεί τις δικές της κοινωνικοοικονοµικές διακρίσεις. Ο Rifkin (2001, σ. 34) αναφέρεται πλέον στην ύπαρξη των συνδεδεµένων και των µη συνδεδεµένων (ατόµων, οργανώσεων, ιδρυµάτων κ.ά.) και στο µεταξύ τους χάσµα, πολύ ευρύτερο από το χάσµα ανάµεσα σε έχοντες και σε µη έχοντες. Η δυνατότητα πρόσβασης στην πληροφορία και στην ψηφιακή οικονοµία αποτελεί λοιπόν το κριτήριο των νέων αποκλεισµών, αλλά και το κριτήριο για την αξιολόγηση των θεσµών (όπως το εκπαιδευτικό σύστηµα) ως προς τη συµβολή τους: στην επιτάχυνση των αναπτυξιακών ρυθµών, στην ανάκτηση και διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, και στην άµβλυνση του χάσµατος µεταξύ συνδεδεµένων (προνοµιούχων) και µη συνδεδεµένων (µη προνοµιούχων). 5

6 Η ιακήρυξη της UNESCO (1998) για την ανώτατη εκπαίδευση του 21ου αιώνα δίνει ιδιαίτερη σηµασία στην εξασφάλιση ισότιµων συνθηκών πρόσβασης σε αυτήν και στη σύνδεση της ανώτατης µε τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση (βλ. σχετικά άρθρο 3 της ιακήρυξης). Στο συγκεκριµένο άρθρο της ιακήρυξης επισηµαίνεται η ανάγκη ενεργητικής διευκόλυνσης ειδικών οµάδων του πληθυσµού (π.χ. µειονότητες, µειονεκτούντες, άτοµα µε ειδικές ανάγκες), επειδή οι συγκεκριµένες οµάδες και άτοµα έχουν να συνεισφέρουν σηµαντική «προστιθέµενη αξία» στην ανάπτυξη της κοινωνίας και της οικονοµίας. Επίσης, από την UNESCO προτείνεται η διευκόλυνση της δηµοσιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσµάτων (άρθρο 5), η συνεργασία µε τον κόσµο της εργασίας και µε στόχο τις κοινωνικές ανάγκες (άρθρα 6, 7), και η προώθηση εκπαιδευτικών µεθόδων που προάγουν την κριτική σκέψη και τη δηµιουργικότητα (άρθρο 9) 1. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή µε ανακοίνωσή της, που δηµοσιεύτηκε στις 10 Μαΐου 2006, κάνει λόγο για την ανάγκη πρόσβασης α) φοιτητών σε πανεπιστήµια χωρών άλλων από τη χώρα προέλευσής τους, β) φοιτητών που σπουδάζουν στο εξωτερικό σε πηγές χρηµατοδότησης της χώρας όπου φοιτούν (δάνεια, υποτροφίες), και γ) των µεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών στην πανεπιστηµιακή εκπαίδευση (European Commission, 2006). 1 Συγκριτικά µε τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το σχετικό δηµόσιο διάλογο στην Ευρώπη, η UNESCO εκφράζει µια στρατηγική και ένα όραµα για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα πιο στενά συνδεδεµένα µε τα υπόλοιπα υποσυστήµατα πλην του οικονοµικού (κοινωνικό υποσύστηµα). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εστιάζεται κυρίως στην ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας των πανεπιστηµίων της έναντι των αµερικανικών, ενώ η UNESCO ενδιαφέρεται και για τις ποιοτικές διαστάσεις της πρόσβασης στο πανεπιστήµιο (ποιοι και πώς έχουν πρόσβαση) καθώς και για το ρόλο του τελευταίου στην άµβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. 6

7 Η έννοια της πρόσβασης µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την ανάλυση και την αξιολόγηση µιας σειράς θεµάτων και πρακτικών που σχετίζονται µε το ελληνικό πανεπιστήµιο και το ρόλο του στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και οικονοµία. 2. Ζητήµατα πρόσβασης στο ελληνικό πανεπιστήµιο: ελλείµµατα και προκλήσεις Η πρόσβαση σε σχέση µε το ελληνικό πανεπιστήµιο προσλαµβάνει δύο διαστάσεις, ποσοτική και ποιοτική, και αναφέρεται σε τέσσερα διακριτά υποσυστήµατα της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης: α) πρόσβαση-είσοδος των νέων στα πανεπιστήµια, β) πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος, γ) πρόσβαση του ανθρώπινου δυναµικού (διδάσκοντες και φοιτητές) στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα, και δ) πρόσβαση των αποφοίτων των πανεπιστηµίων στην εγχώρια και στη διεθνή αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας) Πρόσβαση-είσοδος των νέων στο πανεπιστήµιο Όπως διαπιστώνεται από τα υψηλά ποσοστά φοιτητών τα οποία καταγράφονται για τα πανεπιστήµια (ηµεδαπής και αλλοδαπής), ολοένα και περισσότεροι Έλληνες νέοι συµµετέχουν σε αυτό το µορφωσιογόνο περιβάλλον. Προβλέπονται µάλιστα ειδικές ρυθµίσεις για πληθυσµιακές οµάδες µε συγκριτικά µειονεκτήµατα (π.χ. ποσοστώσεις υπέρ των αποφοίτων εσπερινών λυκείων). Ωστόσο, τα ευρήµατα σύγχρονων εµπειρικών ερευνών που έχουν πραγµατοποιηθεί στην Ελλάδα οδηγούν στο συµπέρασµα ότι υπάρχουν υψηλά ποσοστά σχολικής διαρροής από τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση (γυµνάσια και 7

8 λύκεια) και χαµηλός δείκτης πρόσβασης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση σε συγκεκριµένες περιφέρειες και δήµους της χώρας. Σύµφωνα µε σχετική έρευνα του Ε.Κ.Κ.Ε. 2 για την περίοδο , καταγράφονται ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά (πάνω από 20%) σχολικής διαρροής στο γυµνάσιο στην Κρήτη (νοµοί Ρεθύµνης, Ηρακλείου, Λασιθίου), στη Θράκη (νοµοί Ξάνθης και Ροδόπης), στα Ιόνια Νησιά (νοµοί Ζακύνθου, Κεφαλονιάς, Λευκάδας) και στην Πελοπόννησο (νοµοί Αρκαδίας, Ηλείας, Λακωνίας). Παλιότερη έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για τη σχολική διαρροή στο γυµνάσιο για το σχολικό έτος (Παλαιοκρασάς κ.ά., 2003) καταδεικνύει επίσης τη µειονεκτική θέση νοµών της Κρήτης, της Θράκης και νησιών του Ιονίου και του Αιγαίου. Στο σύνολο της χώρας καταγράφεται σχολική διαρροή σε ποσοστό σχεδόν 7%, µε το νοµό Ξάνθης να φτάνει στο 21,7% και το νοµό Ευρυτανίας στο 16%. Υπάρχουν µάλιστα γυµνάσια στην Ξάνθη, στο Ηράκλειο της Κρήτης και στην Ευρυτανία µε ποσοστό σχολικής διαρροής πάνω από 60%. Η µεγαλύτερη διαρροή µαθητών στην περιοχή της πρωτεύουσας παρουσιάζεται σε υποβαθµισµένες περιοχές της Αθήνας και της υτικής Αττικής. Γυµνάσια των Αγίων Αναργύρων, του Περιστερίου, του Ασπρόπυργου και του Ζεφυρίου εµφανίζουν ποσοστά σχολικής διαρροής πάνω από 20%: ο ένας στους πέντε µαθητές που εγγράφηκαν στο γυµνάσιο την περίοδο δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του σε αυτό. Η περιφερειακή διάσταση της πρόσβασης και ειδικότερα των πιθανοτήτων εισόδου στην τριτοβάθµια εκπαίδευση αναδεικνύεται και από έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της Γ.Σ.Ε.Ε. το 2005 (Κ.ΑΝ.Ε.Π-.Γ.Σ.Ε.Ε, 2005). Σύµφωνα µε τα επεξεργασµένα στοιχεία από τα αποτελέσµατα των Πανελλήνιων Εξετάσεων του 2004 και του 2005 για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια 8

9 εκπαίδευση, προκύπτει σηµαντική διασπορά του βαθµού επιτυχίας ανά νοµό και περιφέρεια. Σε αρκετές περιπτώσεις ο χαµηλός βαθµός εισόδου συσχετίζεται µε χαµηλό δείκτη τοπικής ανάπτυξης, µε υψηλή ανεργία, µε κλιµακούµενη αποβιοµηχάνιση και µε χαµηλό κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. Μεταξύ των νοµών µε χαµηλό δείκτη πρόσβασης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και χαµηλό δείκτη ευηµερίας περιλαµβάνονται οι νοµοί Ευρυτανίας, Άρτας, Ηλείας, Ροδόπης, Ξάνθης και Πέλλας. Οξυµµένα φαινόµενα αποκλεισµού από την εκπαίδευση παρατηρούνται µεταξύ συγκεκριµένων οµάδων του πληθυσµού, όπως οι µετανάστες, τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες, οι τσιγγάνοι (Ροµ), οι φυλακισµένοι νέοι, οι Πόντιοι από την πρώην Ε.Σ.Σ.. και οι κοινωνικά και οικονοµικά µειονεκτούντες (βλ. χαρακτηριστικά Τρέσσου, 1998). Η ανυπαρξία ή η αποτυχία συγκεκριµένων δηµόσιων πολιτικών για καθεµιά από τις παραπάνω οµάδες 3 συντελούν στην περιθωριοποίησή τους και στον τελικό αποκλεισµό τους από το εκπαιδευτικό σύστηµα. Τελική συνέπεια του αποκλεισµού τους είναι η διαγενεακή µεταβίβαση της φτώχειας 4, µείζον ζήτηµα των δηµόσιων πολιτικών κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Ωστόσο, τα υψηλά ποσοστά µη αποφοίτησης των σπουδαστών από τα ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης (εγκατάλειψη σπουδών), που σε ορισµένες περιπτώσεις αγγίζουν και το 40% των εγγεγραµµένων (βλ. Χατζηπαντελή, 2005), αναδεικνύουν επίσης τις ποιοτικές διαστάσεις της εισόδου, οι οποίες σχετίζονται 2 Σχετική αναφορά και παρουσίαση στοιχείων στο άρθρο του Β. Παπαναστασούλη (2006), «Τα θρανία της αποτυχίας». 3 Παραδείγµατα µπορούν να αντληθούν από την ανεπιτυχή µεταναστευτική πολιτική (βλ. Τριανταφυλλίδου, 2005) και την ανυπαρξία σχολικών κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη και την ενδυνάµωση των µαθητών που προέρχονται από µειονεκτούσες οµάδες του πληθυσµού. 4 Σύµφωνα µε τα τελευταία στοιχεία οικογενειακών προϋπολογισµών περιόδου Φεβρουαρίου Ιανουαρίου 2005, το 83,7% των φτωχών είτε είναι αναλφάβητοι, είτε έχει τελειώσει µερικές τάξεις του δηµοτικού, είτε το δηµοτικό ή το γυµνάσιο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους µη φτωχούς εκτιµάται σε 47,3%. Επίσης, στο φτωχό πληθυσµό παρατηρείται µεγαλύτερη εκπαιδευτική στασιµότητα (εκπαιδευτικό επίπεδο των µελών του νοικοκυριού ίδιο ακριβώς µε αυτό των γονιών τους). Βλ. αναλυτικότερα Ε.Σ.Υ.Ε. (2006). 9

10 άµεσα µε παράγοντες όπως η κατοχή επαρκών οικονοµικών µέσων για την επιτυχή παρακολούθηση των µαθηµάτων. Η είσοδος στο πανεπιστήµιο των νέων φοιτητών υπό το βάρος των ποιοτικών ελλείψεων συντελεί σε σηµαντικό βαθµό στην ανεπιτυχή παρακολούθηση των µαθηµάτων, στην ενίσχυση του φαινοµένου των βραδυπορούντων φοιτητών, στη σπατάλη πολύτιµων πόρων (δηµόσιων και ιδιωτικών) και στην ενίσχυση των µειωµένων προσδοκιών των συγκεκριµένων φοιτητών για κοινωνικοοικονοµική κινητικότητα. Η «οικειοθελής αποχώρηση» των φοιτητών από το πανεπιστήµιο («αιώνιοι» φοιτητές) αποδίδεται συνήθως σε προσωπικές ιδιαιτερότητες της ελληνικής οικογένειας και των παιδιών-φοιτητών της («επιζητούν την καλοπέραση», «είναι φυγόπονοι», «υπερπροστατευτικοί γονείς», «βλέπουν το πανεπιστήµιο ως διασκέδαση», «είναι τεµπέληδες», «έχουν µετατρέψει το πανεπιστήµιο σε καφετέρια» κ.ά.), αναπαράγοντας µε αυτό τον τρόπο στο δηµόσιο διάλογο την ερµηνευτική δύναµη της «ψυχολογιοποίησης» 5 (λανθασµένη απόδοση των κοινωνικών συµπεριφορών και τοποθετήσεων των φοιτητών σε ατοµικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά). Η εφαρµογή τέτοιων ερµηνειών παραβλέπει τη συστηµική διάσταση του πανεπιστηµίου, το γεγονός δηλαδή ότι αποτελεί υποσύστηµα ενός ευρύτερου συστήµατος το οποίο βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση µε αυτό το τελευταίο. Μεταβλητές όπως η κοινωνική και η οικονοµική κατάσταση των φοιτητών, καθώς και η γεωγραφική περιφέρεια από την οποία προέρχονται, φαίνεται ότι συντελούν 5 Για το φαινόµενο της ψυχολογιοποίησης και τις επιπτώσεις των ψυχολογικών ερµηνειών στα φαινόµενα κοινωνικής επιρροής βλ. αναλυτικότερα Παπαστάµου (1989). Η ψυχολογιοποίηση αναφέρεται στην εγκαθίδρυση ενός ψυχολογικού ντετερµινισµού, µιας αιτιότητας ανάµεσα σε µια κοινωνική συµπεριφορά ή µια ιδεολογική τοποθέτηση και στα ψυχολογικά χαρακτηριστικά που την προκάλεσαν. Επίσης, η ψυχολογιοποίηση αποτελεί έναν τρόπο αντίστασης στις απόπειρες πειθούς, στην αλλαγή της γνώµης, ακόµη και στην κοινωνική αλλαγή (Παπαστάµου, 1989, σσ ). 10

11 στην παράταση των σπουδών και στην εγκατάλειψή τους όταν οι οικονοµικές δυσκολίες δεν είναι δυνατόν να αντιµετωπιστούν. Σηµαντική µερίδα φοιτητών εργάζεται παράλληλα µε τις σπουδές για να καλύψει βασικά έξοδα διαβίωσης µε αρνητικές συνέπειες για το χρόνο αποφοίτησης αλλά και για την ποιότητα του αποκτώµενου πτυχίου (ελλιπής παρακολούθηση µαθηµάτων, µη ενσωµάτωση στην πανεπιστηµιακή κοινότητα, οριακή βαθµολογική επιτυχία, µη απόκτηση βασικών δεξιοτήτων) Πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος Η λειτουργία των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων (υποµονάδες του πανεπιστηµιακού συστήµατος) στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας, αλλά και στο πλαίσιο αναζήτησης αυξηµένης κοινωνικής λογοδοσίας για όλους τους δηµόσιους φορείς, προϋποθέτει τόσο την ελεύθερη πρόσβαση επιµέρους υποµονάδων στα ερευνητικά πορίσµατα των υπολοίπων (π.χ. πανεπιστηµιακά τµήµατα, εργαστηριακά κέντρα-ινστιτούτα των τµηµάτων, ερευνητικές οµάδες) όσο και την πρόσβαση της ευρύτερης κοινότητας (επιχειρήσεις, µη κυβερνητικές οργανώσεις, ενδιαφερόµενοι πολίτες) στην ερευνητική δραστηριότητα του πανεπιστηµιακού συστήµατος. Η έρευνα που διεξάγεται από δηµόσια συστήµατα µε δηµόσια χρηµατοδότηση εµπίπτει στον ορισµό του δηµόσιου αγαθού και ως εκ τούτου δεν µπορεί να αποκλειστεί σε κανέναν πολίτη (πόσο µάλλον στους υπόλοιπους ερευνητές) η πρόσβαση σε αυτήν. Στα ελληνικά πανεπιστήµια παρατηρείται µια ιδιότυπη «ιδιωτικοποίηση» των ερευνητικών πορισµάτων: οι ερευνητές ή οι επικεφαλής των 11

12 ερευνητικών οµάδων ή φορέων ανακοινώνουν τα πορίσµατα των ερευνών τους µε όποιον τρόπο, όποτε και σε όποιους επιθυµούν 6. Η «ιδιωτικοποίηση» αυτή συνεπάγεται µια σειρά αρνητικών οικονοµιών τόσο για το ίδιο το πανεπιστηµιακό σύστηµα όσο και για την ευρύτερη κοινότητα: χαµηλός βαθµός διάχυσης της γνώσης, ερευνητικές επικαλύψεις, απόκτηση οιονεί προσόδων από τη διαχείριση της γνώσης 7, κατακερµατισµός των υποµονάδων (τµηµάτων, εργαστηρίων) σε άτυπα επιµέρους καθεστώτα µε ιδιαίτερη οργανωσιακή κουλτούρα, έλλειψη οικοδόµησης «πανεπιστηµιακής κοινότητας», µειωµένη «εµπλοκή» παραγόντων της ευρύτερης κοινότητας (επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνία πολιτών) στη λειτουργία της «πανεπιστηµιακής κοινότητας». Σε πολλές υποµονάδες του πανεπιστηµιακού συστήµατος παρατηρείται η τάση «ενθυλάκωσης» των ερευνητικών αποτελεσµάτων στο εσωτερικό του συστήµατος (κλειστό σύστηµα) µε µειωµένη ανατροφοδότηση και άρνηση συζήτησης οποιασδήποτε προσαρµογής στο εξωτερικό περιβάλλον (ευρύτερα συστήµατα). 6 εν παραβλέπεται η σηµαντική παράµετρος µιας γενικότερης ανασφάλειας ως προς τη χρήση ερευνητικών πορισµάτων που συνδέεται βασικά µε την προστασία των πνευµατικών δικαιωµάτων. Ωστόσο, η όποια ανασφάλεια σχετικά µε την προστασία των πνευµατικών δικαιωµάτων µάλλον επιβεβαιώνει την έλλειψη εµπιστοσύνης εντός της πανεπιστηµιακής και ερευνητικής κοινότητας. Πολλές φορές γίνεται κατάχρηση και αντιδεοντολογική χρήση της ως επιχειρήµατος. Η γνήσια πανεπιστηµιακή κοινότητα επιδιώκει τη δηµοσιοποίηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων της στο µέγιστο βαθµό, έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο επιστηµονικός διάλογος. 7 Οι κατέχοντες τα πορίσµατα της δηµόσιας χρηµατοδοτούµενης έρευνας στα πανεπιστήµια έχουν ένα συγκριτικό πλεονέκτηµα έναντι των υπολοίπων και συχνά αποφεύγουν την αξιολόγησή τους από την υπόλοιπη επιστηµονική κοινότητα. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της δηµοσίευσης κάποιων ερευνητικών συµπερασµάτων σε εφηµερίδες (για την απόκτηση της αναγκαίας δηµοσιότητας) και την ίδια στιγµή της άρνησης σε άλλους ερευνητές και µέλη της πανεπιστηµιακής κοινότητας να έχουν πρόσβαση στα πορίσµατα και στη µεθοδολογία. Οι Πελαγίδης και Μητσόπουλος (2006) κάνουν λόγο και για προνοµιούχες προσόδους που αναφέρονται στην αύξηση του ελεύθερου χρόνου, στην αναζήτηση πόρων από εξωπανεπιστηµιακές δραστηριότητες και στη λανθάνουσα φήµη (κύρος) του επαγγέλµατος. Είναι προφανές ότι η επιλεκτική παροχή πρόσβασης στα αποτελέσµατα συγκεκριµένων ερευνητικών δραστηριοτήτων µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την άντληση εξωπανεπιστηµιακών προσόδων. 12

13 2.3. Πρόσβαση του διδακτικού προσωπικού και του φοιτητικού πληθυσµού στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα Η συµµετοχή διδασκόντων και φοιτητών σε εκπαιδευτικά προγράµµατα της αλλοδαπής θεωρείται σηµαντική προϋπόθεση για την άρση των εθνοκεντρικών προτύπων στην επιστηµονική µεθοδολογία αλλά και για την κατανόηση σύγχρονων τάσεων της επιστήµης σε όλα τα γνωστικά αντικείµενα. Η ίδια η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ασκεί πιέσεις και για την αύξηση της κινητικότητας του ερευνητικού προσωπικού στον ευρωπαϊκό χώρο και για τη διάχυση της γνώσης µεταξύ χωρών και ερευνητικών πεδίων. Η κινητικότητα διδασκόντων και σπουδαστών σε πανεπιστήµια άλλων χωρών για την παρακολούθηση σεµιναρίων, τη συµµετοχή σε εκπαιδευτικά προγράµµατα, για την παρακολούθηση µέρους των µαθηµάτων του προγράµµατος σπουδών ή για τη διενέργεια τµήµατος έρευνας συµβάλλει στη διεθνοποίηση και αναδεικνύει τη βάση για την ανάπτυξη µιας σειράς θετικών οικονοµιών: εξοικείωση µε διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήµατα και διδακτικές πρακτικές, εξοικείωση µε το πολυπολιτισµικό περιβάλλον, συνειδητοποίηση και αντιµετώπιση εθνικών στερεοτύπων και επιστηµονικών µεροληψιών, ανάπτυξη συγκριτικής σκέψης και µεθοδολογίας, χρήση ξένων γλωσσών στην επιστηµονική έρευνα, οικοδόµηση διακρατικών και διεθνών ερευνητικών δικτύων. Παρά την αύξηση της κινητικότητας διδασκόντων και φοιτητών προς το εξωτερικό, προτείνεται η ανάπτυξη ενεργειών διεθνοποίησης όπως η οργάνωση διεθνών σεµιναρίων (π.χ. θερινά σχολεία summer schools), που δίνουν την ευκαιρία σε διδάσκοντες, ερευνητές και φοιτητές να έρχονται σε επαφή µε αλλοδαπούς οµολόγους τους εντός των εθνικών εκπαιδευτικών ιδρυµάτων, η χρήση ξένων γλωσσών σε ορισµένα µαθήµατα, η πρόβλεψη για αλλοδαπούς επισκέπτες καθηγητές 13

14 σε µαθήµατα ή σεµινάρια των εγχώριων πανεπιστηµίων και η χρηµατοδοτική ενίσχυση των φοιτητών όλων των επιπέδων (προπτυχιακού και µεταπτυχιακού) για τη συστηµατική συµµετοχή σε διεθνή προγράµµατα εκπαίδευσης Πρόσβαση των αποφοίτων στην αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας) Ποιες είναι οι εκροές του πανεπιστηµιακού συστήµατος; Ποιες θα πρέπει να είναι; Πώς σχεδιάζονται; Πώς αξιολογούνται; Το κριτήριο της πρόσβασης στην αγορά εργασίας αποκτά τα τελευταία χρόνια όλο και πιο βαρύνουσα σηµασία. Η υψηλή ανεργία στις ευρωπαϊκές κοινωνίες µετατοπίζει το πρόβληµα κυρίως στην ποσοτική διάσταση, παραβλέποντας την ποιοτική διάσταση της απασχόλησης. (Τι είδους απασχόληση επιθυµούν οι νέοι; Η απασχόληση εξασφαλίζει και αξιοπρεπή διαβίωση;) Συχνά µάλιστα, στη δηµόσια συζήτηση, τα πανεπιστήµια θεωρούνται ως εκπαιδευτήρια που παράγουν ανέργους, ακριβώς επειδή τα ποσοστά ανεργίας έχουν πολλαπλές συνέπειες τόσο για την κοινωνία όσο και για το πολιτικό σύστηµα. Ωστόσο, σε χώρες όπως η δική µας, όπου η απασχόληση στο δηµόσιο τοµέα είναι υψηλή και όπου µια σειρά επαγγελµάτων είναι «κλειστά», στο πλαίσιο της όποιας αξιολόγησης για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας το πανεπιστήµιο δεν φαίνεται να βαρύνεται µε ευθύνες σε ό,τι αφορά την εν λόγω πρόσβαση. ιαρθρωτικά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας, διακυµάνσεις, κρίσεις και προσαρµογές των παραγωγικών δοµών της οικονοµίας µοιάζουν να διαδραµατίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο στην εξήγηση του φαινοµένου, και όχι η καλή ή κακή εκπαίδευση που προσφέρεται στα ελληνικά πανεπιστήµια. 14

15 Παράδειγµα 1ο: Η δηµιουργία θεσµών όπως το ολοήµερο σχολείο οδήγησε σε απορρόφηση σηµαντικού αριθµού αποφοίτων παιδαγωγικών τµηµάτων και µείωσε την ανεργία τους στα επίπεδα της ανεργίας τριβής. Ασφαλώς, τη χαµηλή ανεργία των εκπαιδευτικών δηµοτικής εκπαίδευσης δεν µπορούµε να την αποδώσουµε στην κατάρτιση που λαµβάνουν στα εν λόγω τµήµατα, παρά µόνο στις επιλογές που έκανε η πολιτεία για τη δηµιουργία εκπαιδευτικών µονάδων και προγραµµάτων. Παράδειγµα 2ο: Η άσκηση πολλών επαγγελµάτων συναντά θεσµικούς περιορισµούς για λόγους «προστασίας» των ήδη υπαρχόντων επαγγελµατιών από την αύξηση του ανταγωνισµού. Τέτοιο παράδειγµα αποτελεί ο κλάδος των φαρµακοποιών. Η άσκηση του επαγγέλµατος του φαρµακοποιού περιορίζεται µε βάση πληθυσµιακά και χωροθετικά κριτήρια, µε αποτέλεσµα να µη χορηγείται άδεια λειτουργίας φαρµακείου σε νέους πτυχιούχους φαρµακοποιούς, οι οποίοι και αποκλείονται από την αγορά εργασίας. Θα µπορούσε άραγε να αποδοθεί η ανεργία των νέων πτυχιούχων φαρµακευτικής στην ελλιπή κατάρτιση ή στην αποτυχία των τµηµάτων τους να προσαρµοστούν στην αγορά εργασίας; Παράδειγµα 3ο: Η άνθηση ή ταχεία ανάπτυξη συγκεκριµένων τοµέων της οικονοµίας κατά περιόδους (χρηµατιστήριο και αγορά κεφαλαίου , αγορά κατοικίας , e-banking 2000) οδηγεί στην αναζήτηση συγκεκριµένων πτυχιούχων. Όµως, στις περιόδους κάµψης των συγκεκριµένων κλάδων παρατηρείται αύξηση της ανεργίας και της υποαπασχόλησης των πριν από λίγα χρόνια περιζήτητων στελεχών (οδηγούνται σε εθελούσια έξοδο, υποβαθµίζονται ιεραρχικά και µισθολογικά, καταλήγουν στην παραοικονοµία κ.ά.). Τα τελευταία χρόνια γίνεται σηµαντική προσπάθεια διασύνδεσης των πανεπιστηµίων µε την αγορά εργασίας (γραφεία σταδιοδροµίας, γραφεία διασύνδεσης, γραφεία 15

16 επιχειρηµατικότητας, συζητήσεις µε την επιχειρηµατική κοινότητα). Επίσης, δηµιουργούνται Κ.Ε.Κ. στα πανεπιστήµια για την ενίσχυση της διά βίου εκπαίδευσης και την επικαιροποίηση των δεξιοτήτων των πτυχιούχων 8. Ωστόσο, η αναλογία δηµόσιας και ιδιωτικής απασχόλησης υπέρ της πρώτης οδηγεί µεγάλο αριθµό πανεπιστηµιακών τµηµάτων (ακόµη και τα πιο marketoriented ) να προσανατολίζουν επαγγελµατικά τους αποφοίτους τους στο δηµόσιο τοµέα (π.χ. εισάγουν µαθήµατα παιδαγωγικής και διδακτικής στα προγράµµατα σπουδών τους παραπέµποντας στους διαγωνισµούς του Α.Σ.Ε.Π. για εκπαιδευτικούς). Η ποιοτική διάσταση της απασχόλησης είναι ένα κριτήριο αξιολόγησης της αγοράς εργασίας και όχι του πανεπιστηµίου. Παράδειγµα: σε πολλές χώρες η αύξηση της απασχόλησης δεν συνεπάγεται και αποφυγή της φτώχειας. Οι φτωχοί εργαζόµενοι ( in-work poverty ) ανέρχονται στη χώρα µας για το 2001 σε 13% περίπου του συνόλου των εργαζοµένων (Eurostat: 2005), γεγονός που αναδεικνύει την ποιοτική διάσταση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας και τη σηµασία που έχουν γι αυτή παράγοντες όπως η κοινωνικοοικονοµική προέλευση των αποφοίτων (κατοχή κοινωνικού κεφαλαίου), αλλά και ευρύτερων οικονοµικών µετασχηµατισµών στην αλυσίδα παραγωγής και στην αλυσίδα αξίας (π.χ. αποβιοµηχάνιση, ανάπτυξη της άυλης οικονοµίας, ανταγωνιστικότητα χωρών µε χαµηλό κόστος εργασίας). Το ζητούµενο δεν είναι απλώς η πρόσβαση στην αγορά εργασίας, αλλά η πρόσβαση στην ποιοτική εργασία (εξασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, διοχέτευση δηµιουργικών αναζητήσεων κ.ά.). Ζητούµενο δεν είναι απλώς η ανάπτυξη, αλλά η βιώσιµη και η ανθρώπινη ανάπτυξη, τµήµα των οποίων είναι και η 8 Βλ. και τον πρόσφατο Νόµο 3369/2005 για τη συστηµατοποίηση της διά βίου µάθησης (ΦΕΚ 171Α, 6 Ιουλίου 2005). 16

17 οικονοµική ανάπτυξη. Το πανεπιστήµιο είναι υποσύστηµα του ευρύτερου κοινωνικού σχηµατισµού, όπως και η αγορά εργασίας 9. Οι κυβερνητικές και νοµοθετικές αποτυχίες στον τοµέα της εκπαίδευσης, µε την ανυπαρξία σχεδιασµού στρατηγικής για το σύνολο του εκπαιδευτικού συστήµατος, συντείνουν στην ολοένα αυξανόµενη τάση διατήρησης του κλειστού συστήµατος της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης, αφού, όπως υποστηρίζεται στην πολιτική επιστήµη, οι όποιες µεταρρυθµιστικές προτάσεις καταλήγουν να υποχωρούν υπό την πίεση καλά οργανωµένων οµάδων που διαθέτουν τη δύναµη της αρνησικυρίας 10. Η ποιοτική και ποσοτική διαφοροποίηση της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση (Πόσοι έχουν πρόσβαση; Τι είδους πρόσβαση έχουν; Ποια τα αποτελέσµατα της πρόσβασης;) µεταξύ των πανεπιστηµιακών υποµονάδων, µεταξύ του πανεπιστηµίου και της ευρύτερης ακαδηµαϊκής και ερευνητικής κοινότητας και µεταξύ των πανεπιστηµίων και του οικονοµικού συστήµατος θα µπορούσε να διατυπωθεί ως µεταρρυθµιστική πρόταση: Η διεύρυνση της πρόσβασης (ολοένα και περισσότεροι συµµετέχοντες) αλλά και η ένταση και το βάθος της πρόσβασης θα µπορούσαν να ενεργοποιήσουν µια σειρά «θετικών καταλυτών» (π.χ. διδάσκοντες µε διεθνή ερευνητικό προσανατολισµό, 9 Υπάρχει µεταξύ τους σχέση ανώτερου και κατώτερου υποσυστήµατος; Το πανεπιστήµιο είναι (δέον να είναι) υποσύστηµα του πολιτισµικού συστήµατος ή του οικονοµικού συστήµατος; Ποιοι οι αξιακοί προσανατολισµοί του; Ποιος ο «θεµελιώδης µύθος» του; Εάν ο θεµελιώδης µύθος του πανεπιστηµίου γίνει «αγοραίος» (η παραγωγή απασχολούµενων), τότε µάλλον προετοιµάζει την πλήρη κατάρρευση της νοµιµοποίησής του. Ακριβώς το ίδιο αποτέλεσµα (κατάρρευση της νοµιµοποίησης) επιτυγχάνεται και από το παραδοσιακό πανεπιστήµιο, που λειτουργεί ως «κλειστό σύστηµα» διασπασµένων επιµέρους µονάδων µε ιδιαίτερη οργανωσιακή κουλτούρα («κεχωρισµένα οχυρά»), µε απώτερη συνέπεια την αµφισβήτηση του κύρους και της ανάγκης δηµόσιας χρηµατοδότησής του. 10 Βλ. αναλυτικά για τη δύναµη των οργανωµένων οµάδων στο ελληνικό πανεπιστήµιο, Πελαγίδης & Μητσόπουλος, 2006, σσ , καθώς και Μαυρογορδάτος, 2005, σσ

18 φοιτητές µε ισχυρή επιθυµία κοινωνικής ανέλιξης) που ενυπάρχουν στο πανεπιστηµιακό σύστηµα, αλλά εµφανίζουν σηµάδια κόπωσης ή ακόµα και παραίτησης. Η θεσµοθέτηση και παρακολούθηση ενός συστήµατος κοινωνικής λογοδοσίας των πανεπιστηµίων που θα συνδέει «επιτεύγµατα πρόσβασης» µε αµοιβές και χρηµατοδοτήσεις θα µπορούσε να ενεργοποιήσει τις αδρανείς δυνάµεις και να οδηγήσει στην υιοθέτηση των µεταρρυθµιστικών προτάσεων. Παραδείγµατα κριτηρίων πρόσβασης Παράδειγµα 1ο: Η διάχυση των πληροφοριών για τις δραστηριότητες µιας πανεπιστηµιακής υποµονάδας που επιτυγχάνεται µέσω του διαδικτύου. Παράδειγµα 2ο: Ο σχεδιασµός και η υλοποίηση δράσεων για την ενσωµάτωση των γυναικών και των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στην πανεπιστηµιακή ζωή. Παράδειγµα 3ο: Η εξεύρεση θεσµικών τρόπων για τη θετική ενίσχυση φοιτητών οι οποίου έχουν κοινωνικοοικονοµικά µειονεκτήµατα (συγκριτικά µε άλλους φοιτητές). Η έµφαση στην ενίσχυση της πρόσβασης (ποιοτικής και ποσοτικής, εσωτερικής και εξωτερικής) θεωρούµε ότι είναι ο απαραίτητος όρος για την επίτευξη του µέγιστου αποτελέσµατος σε όλες τις προτεινόµενες επιµέρους δράσεις. Παράδειγµα: Η αύξηση της δηµόσιας χρηµατοδότησης δεν εγγυάται ούτε την αποτελεσµατικότητα ούτε την αποδοτικότητα του συστήµατος στο βαθµό που οι µηχανισµοί διάχυσης της παραγόµενης γνώσης παραµένουν ανενεργοί (απλώς αυξάνονται οι καταναλωτικές δαπάνες). Επιπρόσθετα, και ως συνέπεια της «επιλεκτικής» πρόσβασης στις καλές πανεπιστηµιακές σχολές φοιτητών προερχόµενων από ευνοϊκό κοινωνικοοικονοµικό 18

19 περιβάλλον 11, η αύξηση της δηµόσιας χρηµατοδότησης της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης λειτουργεί σε µεγάλο βαθµό ως εφαρµογή «αντεστραµµένης» κοινωνικής πολιτικής: οι λιγότερο ευηµερούντες φορολογούµενοι πολίτες χρηµατοδοτούν δυσανάλογα, µέσω των δηµόσιων πανεπιστηµίων, την εκπαίδευση των περισσότερο ευηµερούντων πολιτών. 11 Στις πανεπιστηµιακές σχολές κύρους όπως είναι οι ιατρικές σχολές, που οδηγούν σε κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα, συγκεντρώνονται φοιτητές που προέρχονται κυρίως από τα µεσαία και ανώτερα εισοδηµατικά στρώµατα της ελληνικής κοινωνίας. Αντίθετα, σχολές µε ασαφή επαγγελµατικό προσανατολισµό και µη κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές από τα φτωχότερα εισοδηµατικά στρώµατα. 19

20 Βασικό συµπέρασµα Η όποια προσπάθεια µεταρρύθµισης του ελληνικού πανεπιστηµιακού συστήµατος οφείλει να λάβει υπόψη της τις βασικές ανισότητες και ανεπάρκειες πρόσβασης ορισµένων οµάδων του πληθυσµού στο πανεπιστήµιο, τη διάκριση µεταξύ σχολών κύρους και µε κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα για τους αποφοίτους τους και σχολών ασαφούς επαγγελµατικού χαρακτήρα, την ύπαρξη κλειστών υποµονάδων (τµηµάτων και σχολών ή και ολόκληρων πανεπιστηµίων) µέσα στο πανεπιστηµιακό σύστηµα, καθώς και την ανάγκη «επικοινωνίας» µε την αγορά εργασίας και τη διεθνή επιστηµονική κοινότητα. Το ζητούµενο της πρόσβασης αποκτά µείζονα χαρακτήρα, αυτή τη φορά όµως περισσότερο ποιοτικό (προσαρµογή στο εξωτερικό περιβάλλον και τις κοινωνικές ανάγκες) και λιγότερο ποσοτικό (επέκταση του συστήµατος). Ένα σηµαντικό ποσοστό των Ελλήνων αποφοίτων της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης φοιτά σε κάποιο ίδρυµα της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, ωστόσο πολύ µικρότερο ποσοστό καταφέρνει να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Προτείνεται η ενίσχυση, αξιολόγηση και επιβράβευση «επιτευγµάτων πρόσβασης» των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων, καθώς και η συνέργεια άλλων πολιτικών (κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης, µεταναστευτική πολιτική), προκειµένου να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα. Το όραµα της UNESCO για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα θα µπορούσε να αποτελέσει πηγή βασικών κατευθύνσεων στη στρατηγική του ελληνικού πανεπιστηµίου στο νέο κοινωνικό και οικονοµικό περιβάλλον. 20

21 Βιβλιογραφία-Πηγές Ελληνόγλωσση Ε.Σ.Υ.Ε. (2006). Έρευνα οικογενειακών προϋπολογισµών 2004/2005, ΕΣΥΕ: Αθήνα (www.statistics.gr ) Κ.ΑΝ.Ε.Π.-Γ.Σ.Ε.Ε. (2005). Προεκτάσεις εκπαιδευτικών πολιτικών. Οι διαφοροποιηµένοι δείκτες των τοπικών κοινωνιών στο επίκεντρο της εθνικής πολιτικής για την περιφερειακή ανάπτυξη, Κ.ΑΝ.Ε.Π.-Γ.Σ.Ε.Ε.: Αθήνα. Λαµπίρη- ηµάκη Ι. (1974). Προς µια ελληνική κοινωνιολογία της παιδείας, Αθήνα. Μαυρογορδάτος Γ. (2005), Οµάδες πίεσης και δηµοκρατία, Πατάκης: Αθήνα (3η ανατύπωση). Μορέν Ε. (2000). Οι εφτά γνώσεις κλειδιά για την παιδεία του µέλλοντος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου: Αθήνα. Παλαιοκρασάς Σ. κ.ά. (2001). Μαθητική διαρροή στο Γυµνάσιο (φουρνιά 1997/1998), Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: Αθήνα. (http://www.pi-schools.gr/programs/par/drop_2000.htm ). Παπαναστασούλης Β. (2006). «Τα θρανία της αποτυχίας», Ελευθεροτυπία, 13/3/2006. Παπαστάµου Σ. (1989). Ψυχολογιοποίηση, Οδυσσέας: Αθήνα. Πελαγίδης Θ. & Μητσόπουλος Μ. (2006). Ανάλυση της ελληνικής οικονοµίας. Η προσοδοθηρία και οι µεταρρυθµίσεις, Παπαζήσης: Αθήνα. Rifkin J. (2001). Η νέα εποχή της πρόσβασης, Λιβάνης: Αθήνα. Τρέσσου Ευαγγελία (1998). «Αποκλεισµός ειδικών οµάδων από την εκπαίδευση σε συνθήκες σχολικής διαφοροποίησης και σε συνθήκες σχολικής συνύπαρξης», 21

22 Πρακτικά συνεδρίου Ιδρύµατος Σάκη Καράγιωργα µε θέµα: «Κοινωνικές ανισότητες και κοινωνικός αποκλεισµός», Αθήνα. (http://www.eled.auth.gr/reds/txt/exclusion/apokl-karg_tr.htm) Τριανταφυλλίδου Ά. (2005). «Ελληνική Μεταναστευτική Πολιτική: Προβλήµατα και Κατευθύνσεις», Κείµενα Πολιτικής, Νο 6, ΕΛΙΑΜΕΠ, Αθήνα. Τσουκαλάς Κ. (1975). «Η ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα ως µηχανισµός κοινωνικής αναπαραγωγής», ευκαλίων, τ. 13. Χατζηπαντελής Θ. (2005). «Παρατηρητήριο ΑΠΘ. Η ροή των φοιτητών». (http://web.auth.gr/dent/el/info/auth_obs_post.ppt ) 22

23 Ξενόγλωσση Bardone L. & Guio A.-C. (2005). In-Work Poverty, Statistics in focus, 5/2005, Eurostat. Demunter C. (2005). The digital divide in Europe, Statistics in focus, 38/2005, Eurostat. European Commission (2003). The role of the universities in the Europe of knowledge, COM (2003) 58 final. European Commission (2006). Delivering on the modernization agenda for Universities: Education, research and innovation, COM (2006) 208 final. Gros D. (2006). Employment and competitiveness. The key role of education, CEPS Policy Brief No. 93 (www.ceps.be) Machin S. (2006). Social disadvantages and education experiences, OECD Social, Employment and Migration Working Papers, No 1, OECD: Paris. Teichler U. (1998). The requirements of the world of work, Working Document submitted to World Conference on Higher Education, UNESCO, Paris (http://www.unesco.org/education/wche) UNESCO (1998). World Declaration on Higher Education for the Twenty-First Century: Vision and Action, UNESCO, Paris. (http://www.unesco.org/education/educprog/wche/declaration_eng.htm) 23

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ένα από τα επτά Τομεακά/ Εθνικά Επιχειρησιακά Προγράμματα με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ Ναταλία Σπυροπούλου Κοινωνιολόγος Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμων Γ Βαθμίδας Επικοινωνία Γραφείο 5.5, τηλ. 210-7491714, e-mail: nspyropou@ekke.gr Σπουδές Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου 1 Κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα ΑΕΠ Έξι χρόνια σε οικονομική ύφεση δημιούργησαν συνθήκες χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Δράση 07: Γιώργος Πιερράκος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω α) της προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Π.Ε.Π. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2014 2020

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Π.Ε.Π. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2014 2020 Περιφέρεια Θεσσαλίας ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014 2020 Π.Ε.Π. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2014 2020 Λάρισα, 20 3 2014 Συνοπτικές κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Κύριοι άξονες 1. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU Το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 (A renewed European agenda for adult learning 2012-14) Μαθαίνω για καλύτερη ζωή και καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2014-2020. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση & Διά Βίου Μάθηση

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2014-2020. Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση & Διά Βίου Μάθηση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 2014-2020 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρία από την εφαρμογή της αξιολόγησης στην Ανώτατη Εκπαίδευση: Έρευνα στο Δ.Π.Θ.

Εμπειρία από την εφαρμογή της αξιολόγησης στην Ανώτατη Εκπαίδευση: Έρευνα στο Δ.Π.Θ. Εμπειρία από την εφαρμογή της αξιολόγησης στην Ανώτατη Εκπαίδευση: Έρευνα στο Δ.Π.Θ. ΜΟ.ΔΙ.Π. Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Καραμπίνης Αθανάσιος, Καθηγητής, Μέλος ΜΟ.ΔΙ.Π. Δ.Π.Θ. Σοφία Μαρσίδου, Εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση. µεταξύ. Επιχειρήσεων & Κοινωνίας

Η αλληλεπίδραση. µεταξύ. Επιχειρήσεων & Κοινωνίας Η αλληλεπίδραση µεταξύ Επιχειρήσεων & Κοινωνίας Μάρτιος 2013 Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ΕΚΕ Τονίζει H σηµερινή παγκόσµια οικονοµική κρίση οφείλεται στην έλλειψη διαφάνειας, λογοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων

Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων Η συμβολή του ΕΚΤ στην επιτυχή εφαρμογή της Σύστασης «ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ: ΣΠΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΗΣ ΜΕΙΟΝΕΞΙΑΣ» Σταματία Παπούλια Προϊσταμένη Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού & Παρακολούθησης ράσεων ΕΚΤ (ΕΥΣΕΚΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Ημερίδα για έτος καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 9 Δεκεμβρίου 2010 Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Δρ. Π. Περιστερά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές

Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές ΕΝΩΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΩΝ (E.ΓΕΩ.) ΕΛΛΑ ΑΣ Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές Παναγιώτης Στρατάκης Γεωγράφος, Υπ. ρ. Ε.Μ.Π. Ηµερίδα Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ), η οποία προέκυψε ύστερα από την ενοποίηση της ΕΣΔΔ και της ΕΣΤΑ (Ν. 3966/ΦΕΚ 118/τ. Α /24-5-2011

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Καθηγήτρια Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» - ΕΠΑΝ ΙΙ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» - ΕΠΑΝ ΙΙ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» - ΕΠΑΝ ΙΙ Πρόγραµµα - Πράσινες Υποδοµές 2010 ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ/ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ερευνητικών δεδομένων :

Πηγές ερευνητικών δεδομένων : Έργο : Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) Ενότητα : ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ Στοιχεία : βάση δεδομένων 2004 και 2008 Ενότητα : ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον:

Στόχος θα είναι η ανάπτυξη του κοινωνικού έργου των Δήμων με γνώμονα τον: Ημερίδα με θέμα: Η κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα Τετάρτη 18 Μαρτίου Civitel Hotel Μαρούσι. ώρα 10:00 π.μ. Οργάνωση: ΑΠΟΣΤΟΛΗ της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών Εισήγηση με Θέμα: Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Α-ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 2006-2010 Ο Δήμος Συκεών επιδιώκοντας να συμβάλει στην ισότιμη κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορικά με τις θέσεις της για το σχέδιο «Αθηνά» η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι:

Αναφορικά με τις θέσεις της για το σχέδιο «Αθηνά» η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι: ΘΕΜΑ : Οι θέσεις του Τομέα Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ για το σχέδιο «Αθηνά» Συνέντευξη τύπου παραχώρησε σήμερα ο Τομέας Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ προκειμένου να παρουσιάσει τις θέσεις του για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΣΕΣ 2014-2020 ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ 2014 2020 ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Α ΒΑΘΜΙΑΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΝΕΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η κυβερνητική πολιτική στοχεύει στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την παροχή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς κλάδους σπουδών σε όσο

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζουμε την Ελλάδα του 2020 Δημόσια Πανεπιστήμια & ΤΕΙ Θύλακες Αριστείας στην Ελλάδα του 2020

Σχεδιάζουμε την Ελλάδα του 2020 Δημόσια Πανεπιστήμια & ΤΕΙ Θύλακες Αριστείας στην Ελλάδα του 2020 Σχεδιάζουμε την Ελλάδα του 2020 Δημόσια Πανεπιστήμια & ΤΕΙ Θύλακες Αριστείας στην Ελλάδα του 2020 Στοιχεία Εξωτερικής Αξιολόγησης & Ακαδημαϊκή Πιστοποίηση Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τέρμα Μαγνησίας, 62124,

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002535117 2015-01-21

15PROC002535117 2015-01-21 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Ε.Π Περιφέρειας Κρήτης Ταχ. Δ/νση : Δ. Μποφώρ 7 71202 Ηράκλειο Πληροφορίες : Γ. Ανδρουλάκης Τηλ : 2813-404502

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

H σχέση του πατρικού επαγγέλµατος των νεοεισελθόντων φοιτητών στα ελληνικά Α.Ε.Ι. το 2001 σε σχέση µε τον νοµό γέννησής τους.

H σχέση του πατρικού επαγγέλµατος των νεοεισελθόντων φοιτητών στα ελληνικά Α.Ε.Ι. το 2001 σε σχέση µε τον νοµό γέννησής τους. 44 Θεωρείο παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο H σχέση του πατρικού επαγγέλµατος των νεοεισελθόντων φοιτητών στα ελληνικά Α.Ε.Ι. το 2001 σε σχέση µε τον νοµό γέννησής τους. Ηλίας Αθανασιάδης Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΠΣ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΜΟΝΑ Α Α2 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Πιττακού 2-4 & Περιάνδρου Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10558

Διαβάστε περισσότερα

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας

Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020. Δρ Γιάννης Τόλιας Η Προσέγγιση της Εξυπνης Εξειδίκευσης στον Αναπτυξιακό Σχεδιασμό 2014-2020 Δρ Γιάννης Τόλιας Διάρθρωση της παρουσίασης: 1. Τα πανευρωπαϊκά διδάγματα από 4 προγραμματικές περιόδους (ή Πακέτα ή ΚΠΣ ή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης

Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης Χωροταξικός Σχεδιασμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης (Εισήγηση προς την ΟΣΕΠ ΤΕΙ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Η «άναρχη» ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της ίδρυσης νέων τμημάτων, παραρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΝ ΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ FEDERATION OF HELLENIC ASSOCIATIONS OF YOUNG ENTREPRENEURS ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Προτάσεις για δράση! Πως επιχειρήσεις, κυβέρνηση αλλά και οι διάφορες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών µπορούν να βοηθήσουν τους νέους ανθρώπους να ξεκινήσουν την δική τους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ MARKETING ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ m133 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΛΑΠΑΤΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12

Στ. Πάγκαλος, σχ.σύµβουλος ΠΕ12 ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ Αθήνα, 13 και 14 Μαρτίου 2010 ευτεροβάθµια Τεχνική - Επαγγελµατική Εκπαίδευση. Ανάγκη για ριζικές αλλαγές, χωρίς τα σφάλµατα του παρελθόντος Σταύρος Πάγκαλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ECTS: ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προωθεί τη συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµίων ως µέσο για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία

Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία Χρηµατοδοτήσεις: Ευνοϊκές οι προτάσεις της Κοµισιόν για τη διευκόλυνση της απορρόφησης των κονδυλίων της περιόδου 2007-2013, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ι ΕΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΣΙΚΑΛΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ (MSc) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ (Ρ/Η) Η εκπαίδευση ενηλίκων αλλά και η επαγγελµατική κατάρτισή τους έχει πολλά χαρακτηριστικά αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Στρατηγική Περιόδου

Αναπτυξιακή Στρατηγική Περιόδου ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» Αναπτυξιακή Στρατηγική Περιόδου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ε.Π. «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» Αναπτυξιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµ.Πρωτ. 941 Αθήνα 6/5/2008. Προς Τον Υπουργό Παιδείας κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη ΚΟΙΝ: Συλλόγους Εκπ/κών Π.Ε.

Αριθµ.Πρωτ. 941 Αθήνα 6/5/2008. Προς Τον Υπουργό Παιδείας κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη ΚΟΙΝ: Συλλόγους Εκπ/κών Π.Ε. Αριθµ.Πρωτ. 941 Αθήνα 6/5/2008 Θέµα: Σχέδιο Νόµου για την Ειδική Αγωγή ΣΧΕΤ: Αρ. Πρωτ:2208/2-4-08 επιστολή σας Προς Τον Υπουργό Παιδείας κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη ΚΟΙΝ: Συλλόγους Εκπ/κών Π.Ε. Κύριε Υπουργέ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ)

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ) ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 141 21 Μαρούσι: 11/3/2013 Αριθμ. Πρωτ.:

Διαβάστε περισσότερα

β) το µοναδικό «κριτήριο» διορισµού πολύτεκνου οικονοµολόγου σε ηµόσιο Σχολείο και µάλιστα της επιλογής του είναι ΜΟΝΟΝ η υποβολή σχετικής

β) το µοναδικό «κριτήριο» διορισµού πολύτεκνου οικονοµολόγου σε ηµόσιο Σχολείο και µάλιστα της επιλογής του είναι ΜΟΝΟΝ η υποβολή σχετικής ΟΤΑΝ Η ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΓΩΝ ΕΧΕΙ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ Α) ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Με αφορµή την ανακοίνωση των µεταθέσεων του 2009 στον κλάδο των οικονοµολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΚ39-630 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΙΚ39-630 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Παγκύπριο Συνέδριο Λεμεσός, 29 Νοεμβρίου 2014

2 ο Παγκύπριο Συνέδριο Λεμεσός, 29 Νοεμβρίου 2014 2 ο Παγκύπριο Συνέδριο Λεμεσός, 29 Νοεμβρίου 2014 Φορέας Διαχείρισης του Προγράμματος Η Μονάδα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Ταμείων (Μονάδα ΔΕΤ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού (Υ.Π.Π.) είναι αρμόδια

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα