ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΕΛΙΑΜΕΠ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 7. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ηµήτρης Μπουρίκος Υποψήφιος ιδάκτορας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Ιούνιος 2006

2 Περίληψη Στη νέα εποχή της ψηφιακής οικονοµίας και της οικονοµίας γνώσης και καινοτοµίας ο ρόλος του πανεπιστηµίου θεωρείται καθοριστικός. ιάφορες πολιτικές και µέθοδοι για τη διασύνδεση του πανεπιστηµίου µε την αγορά εργασίας βρίσκονται στο επίκεντρο της δηµόσιας συζήτησης στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Το ελληνικό παράδειγµα αναδεικνύει την ανάγκη για µια µεταρρυθµιστική προσπάθεια που θα στοχεύει στην επίτευξη ευρύτερης πρόσβασης στο πανεπιστήµιο αλλά και πρόσβασης του πανεπιστηµίου στο εγχώριο και στο διεθνές οικονοµικό και επιστηµονικό περιβάλλον. Η πρόσβαση στις πανεπιστηµιακές σπουδές δεν είναι δεδοµένη για όλες τις ελληνικές περιφέρειες και ιδιαίτερα για ορισµένες οµάδες του πληθυσµού (µειονότητες, αποστερηµένοι). Σχολές µε κύρος και κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές µεσαίων και ανώτερων εισοδηµατικών στρωµάτων, ενώ σχολές µε ασαφή και µη κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές από µεσαία και κατώτερα εισοδηµατικά στρώµατα. Υψηλά ποσοστά φοιτητών δεν ολοκληρώνουν ποτέ τις σπουδές τους στο πανεπιστήµιο. Παρατηρείται ιδιότυπη «ιδιωτικοποίηση» των ερευνητικών αποτελεσµάτων και πληροφοριών από πανεπιστηµιακούς, ερευνητές και διοικητικά στελέχη των πανεπιστηµίων, πράγµα που εµποδίζει την επίτευξη δικτύων συνεργασίας, οικονοµιών κλίµακας και διάχυσης της γνώσης. Πολλά πανεπιστηµιακά τµήµατα µοιάζουν µε «κεχωρισµένα οχυρά». Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας αποδεικνύεται όλο και πιο δύσκολη, γεγονός που οφείλεται σε µεγάλο βαθµό σε παράγοντες ανεξάρτητους από την εκπαίδευση (ακαµψίες αγοράς εργασίας, κλειστά επαγγέλµατα, πρότυπο οικονοµικής ανάπτυξης). Για την εκπαιδευτική µεταρρύθµιση στο χώρο του πανεπιστηµίου προτείνεται η επικέντρωση της προσπάθειας στην καθιέρωση θεσµών ενίσχυσης, αξιολόγησης και επιβράβευσης «επιτευγµάτων πρόσβασης» των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων (π.χ. συµµετοχή σε ερευνητικά δίκτυα, υποστήριξη µειονεκτούντων φοιτητών, ενσωµάτωση διάστασης του φύλου, ανάπτυξη επιχειρηµατικότητας). 2

3 Περιεχόµενα 1. Το ζήτηµα της πρόσβασης στο νέο οικονοµικό και κοινωνικό περιβάλλον Ζητήµατα πρόσβασης στο ελληνικό πανεπιστήµιο: ελλείµµατα και προκλήσεις Πρόσβαση-είσοδος των νέων στο πανεπιστήµιο Πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος Πρόσβαση του διδακτικού προσωπικού και του φοιτητικού πληθυσµού στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα Πρόσβαση των αποφοίτων στην αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας)...14 Βασικό συµπέρασµα...20 Βιβλιογραφία-Πηγές

4 1. Το ζήτηµα της πρόσβασης στο νέο οικονοµικό και κοινωνικό περιβάλλον Το ελληνικό πανεπιστήµιο αποτελεί παραδοσιακά το βασικό δίαυλο κοινωνικής και οικονοµικής ανόδου των µεσαίων και κατώτερων κοινωνικοοικονοµικών στρωµάτων της χώρας µας (Τσουκαλάς, 1975 Λαµπίρη- ηµάκη, 1974). Η χρησιµότητά του ως διαύλου κοινωνικής κινητικότητας κατέστησε σηµαντικό το αίτηµα της διεύρυνσης της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης µε την εισαγωγή όλο και περισσότερων αποφοίτων δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης στα πανεπιστηµιακά τµήµατα. Ωστόσο, τα σηµερινά δεδοµένα για τη συµβολή των πανεπιστηµιακών σπουδών στην κοινωνικοοικονοµική άνοδο και κινητικότητα έχουν προκαλέσει αµφισβητήσεις όσον αφορά τον παραδοσιακό τους ρόλο και έχουν αναδείξει νέες κατευθύνσεις και προσανατολισµούς σχετικά κυρίως µε την προσαρµογή του πανεπιστηµίου στο νέο κοινωνικό και οικονοµικό περιβάλλον. Στη σχετική συζήτηση συµµετέχουν πολλοί άµεσα και έµµεσα ενδιαφερόµενοι: κινήσεις πολιτών, εκπαιδευτικοί, φοιτητές, επιχειρηµατικός κόσµος και διεθνείς οργανισµοί φιλοδοξούν να επηρεάσουν τη διαµόρφωση του στρατηγικού οράµατος για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα. Η αξιοποίηση µιας σειράς ερευνητικών ευρηµάτων για τις στάσεις των φοιτητών και των αποφοίτων πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης, και για τις προσδοκίες της επιχειρηµατικής κοινότητας και τµήµατος της κοινωνίας των πολιτών, σε συνδυασµό µε τη συζήτηση που διεξάγεται για το ρόλο του πανεπιστηµίου του 21ου αιώνα στους διεθνείς και περιφερειακούς οργανισµούς (Παγκόσµια Τράπεζα, ιεθνές Γραφείο Εργασίας, UNESCO, Ευρωπαϊκή Ένωση), αναδεικνύει ως κυρίαρχο θέµα την πρόσβαση των πανεπιστηµίων στη νέα οικονοµία της γνώσης. Η έµφαση στο ζήτηµα της πρόσβασης συνδέεται µε τις σύγχρονες τάσεις και εξελίξεις στην 4

5 οικονοµία (κυριαρχία του τοµέα των υπηρεσιών, οικονοµία της γνώσης και της καινοτοµίας, ψηφιακή οικονοµία, αυξηµένος διεθνής ανταγωνισµός) και µε τις δυσκολίες των πιο αδύναµων οµάδων του πληθυσµού να συµµετάσχουν στη νέα οικονοµία (και κοινωνία). Η νέα ψηφιακή οικονοµία χαρακτηρίζεται από τη δηµιουργία των δικτύων και την αντικατάσταση της ιδιοκτησίας από την πρόσβαση (Rifkin, 2001). Τι σηµαίνει όµως πρόσβαση; Ένας ορισµός είναι ο εξής: «Η ανταλλαγή ιδιοκτησίας ανάµεσα σε πωλητές και αγοραστές, το πιο σηµαντικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου συστήµατος της αγοράς, παραχωρεί τη θέση της σε µια βραχυπρόθεσµη πρόσβαση ανάµεσα σε παρέχοντες υπηρεσίες και πελάτες που λειτουργούν εντός ενός δικτύου σχέσεων. Στην οικονοµία των δικτύων είναι πιο πιθανό τόσο η φυσική όσο και η πνευµατική ιδιοκτησία να γίνονται αντικείµενο πρόσβασης παρά ανταλλαγής από τις επιχειρήσεις» (Rifkin, 2001, σ. 17). Η νέα ψηφιακή εποχή δηµιουργεί τις δικές της κοινωνικοοικονοµικές διακρίσεις. Ο Rifkin (2001, σ. 34) αναφέρεται πλέον στην ύπαρξη των συνδεδεµένων και των µη συνδεδεµένων (ατόµων, οργανώσεων, ιδρυµάτων κ.ά.) και στο µεταξύ τους χάσµα, πολύ ευρύτερο από το χάσµα ανάµεσα σε έχοντες και σε µη έχοντες. Η δυνατότητα πρόσβασης στην πληροφορία και στην ψηφιακή οικονοµία αποτελεί λοιπόν το κριτήριο των νέων αποκλεισµών, αλλά και το κριτήριο για την αξιολόγηση των θεσµών (όπως το εκπαιδευτικό σύστηµα) ως προς τη συµβολή τους: στην επιτάχυνση των αναπτυξιακών ρυθµών, στην ανάκτηση και διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, και στην άµβλυνση του χάσµατος µεταξύ συνδεδεµένων (προνοµιούχων) και µη συνδεδεµένων (µη προνοµιούχων). 5

6 Η ιακήρυξη της UNESCO (1998) για την ανώτατη εκπαίδευση του 21ου αιώνα δίνει ιδιαίτερη σηµασία στην εξασφάλιση ισότιµων συνθηκών πρόσβασης σε αυτήν και στη σύνδεση της ανώτατης µε τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση (βλ. σχετικά άρθρο 3 της ιακήρυξης). Στο συγκεκριµένο άρθρο της ιακήρυξης επισηµαίνεται η ανάγκη ενεργητικής διευκόλυνσης ειδικών οµάδων του πληθυσµού (π.χ. µειονότητες, µειονεκτούντες, άτοµα µε ειδικές ανάγκες), επειδή οι συγκεκριµένες οµάδες και άτοµα έχουν να συνεισφέρουν σηµαντική «προστιθέµενη αξία» στην ανάπτυξη της κοινωνίας και της οικονοµίας. Επίσης, από την UNESCO προτείνεται η διευκόλυνση της δηµοσιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσµάτων (άρθρο 5), η συνεργασία µε τον κόσµο της εργασίας και µε στόχο τις κοινωνικές ανάγκες (άρθρα 6, 7), και η προώθηση εκπαιδευτικών µεθόδων που προάγουν την κριτική σκέψη και τη δηµιουργικότητα (άρθρο 9) 1. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή µε ανακοίνωσή της, που δηµοσιεύτηκε στις 10 Μαΐου 2006, κάνει λόγο για την ανάγκη πρόσβασης α) φοιτητών σε πανεπιστήµια χωρών άλλων από τη χώρα προέλευσής τους, β) φοιτητών που σπουδάζουν στο εξωτερικό σε πηγές χρηµατοδότησης της χώρας όπου φοιτούν (δάνεια, υποτροφίες), και γ) των µεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών στην πανεπιστηµιακή εκπαίδευση (European Commission, 2006). 1 Συγκριτικά µε τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το σχετικό δηµόσιο διάλογο στην Ευρώπη, η UNESCO εκφράζει µια στρατηγική και ένα όραµα για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα πιο στενά συνδεδεµένα µε τα υπόλοιπα υποσυστήµατα πλην του οικονοµικού (κοινωνικό υποσύστηµα). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εστιάζεται κυρίως στην ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας των πανεπιστηµίων της έναντι των αµερικανικών, ενώ η UNESCO ενδιαφέρεται και για τις ποιοτικές διαστάσεις της πρόσβασης στο πανεπιστήµιο (ποιοι και πώς έχουν πρόσβαση) καθώς και για το ρόλο του τελευταίου στην άµβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. 6

7 Η έννοια της πρόσβασης µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την ανάλυση και την αξιολόγηση µιας σειράς θεµάτων και πρακτικών που σχετίζονται µε το ελληνικό πανεπιστήµιο και το ρόλο του στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και οικονοµία. 2. Ζητήµατα πρόσβασης στο ελληνικό πανεπιστήµιο: ελλείµµατα και προκλήσεις Η πρόσβαση σε σχέση µε το ελληνικό πανεπιστήµιο προσλαµβάνει δύο διαστάσεις, ποσοτική και ποιοτική, και αναφέρεται σε τέσσερα διακριτά υποσυστήµατα της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης: α) πρόσβαση-είσοδος των νέων στα πανεπιστήµια, β) πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος, γ) πρόσβαση του ανθρώπινου δυναµικού (διδάσκοντες και φοιτητές) στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα, και δ) πρόσβαση των αποφοίτων των πανεπιστηµίων στην εγχώρια και στη διεθνή αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας) Πρόσβαση-είσοδος των νέων στο πανεπιστήµιο Όπως διαπιστώνεται από τα υψηλά ποσοστά φοιτητών τα οποία καταγράφονται για τα πανεπιστήµια (ηµεδαπής και αλλοδαπής), ολοένα και περισσότεροι Έλληνες νέοι συµµετέχουν σε αυτό το µορφωσιογόνο περιβάλλον. Προβλέπονται µάλιστα ειδικές ρυθµίσεις για πληθυσµιακές οµάδες µε συγκριτικά µειονεκτήµατα (π.χ. ποσοστώσεις υπέρ των αποφοίτων εσπερινών λυκείων). Ωστόσο, τα ευρήµατα σύγχρονων εµπειρικών ερευνών που έχουν πραγµατοποιηθεί στην Ελλάδα οδηγούν στο συµπέρασµα ότι υπάρχουν υψηλά ποσοστά σχολικής διαρροής από τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση (γυµνάσια και 7

8 λύκεια) και χαµηλός δείκτης πρόσβασης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση σε συγκεκριµένες περιφέρειες και δήµους της χώρας. Σύµφωνα µε σχετική έρευνα του Ε.Κ.Κ.Ε. 2 για την περίοδο , καταγράφονται ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά (πάνω από 20%) σχολικής διαρροής στο γυµνάσιο στην Κρήτη (νοµοί Ρεθύµνης, Ηρακλείου, Λασιθίου), στη Θράκη (νοµοί Ξάνθης και Ροδόπης), στα Ιόνια Νησιά (νοµοί Ζακύνθου, Κεφαλονιάς, Λευκάδας) και στην Πελοπόννησο (νοµοί Αρκαδίας, Ηλείας, Λακωνίας). Παλιότερη έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για τη σχολική διαρροή στο γυµνάσιο για το σχολικό έτος (Παλαιοκρασάς κ.ά., 2003) καταδεικνύει επίσης τη µειονεκτική θέση νοµών της Κρήτης, της Θράκης και νησιών του Ιονίου και του Αιγαίου. Στο σύνολο της χώρας καταγράφεται σχολική διαρροή σε ποσοστό σχεδόν 7%, µε το νοµό Ξάνθης να φτάνει στο 21,7% και το νοµό Ευρυτανίας στο 16%. Υπάρχουν µάλιστα γυµνάσια στην Ξάνθη, στο Ηράκλειο της Κρήτης και στην Ευρυτανία µε ποσοστό σχολικής διαρροής πάνω από 60%. Η µεγαλύτερη διαρροή µαθητών στην περιοχή της πρωτεύουσας παρουσιάζεται σε υποβαθµισµένες περιοχές της Αθήνας και της υτικής Αττικής. Γυµνάσια των Αγίων Αναργύρων, του Περιστερίου, του Ασπρόπυργου και του Ζεφυρίου εµφανίζουν ποσοστά σχολικής διαρροής πάνω από 20%: ο ένας στους πέντε µαθητές που εγγράφηκαν στο γυµνάσιο την περίοδο δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του σε αυτό. Η περιφερειακή διάσταση της πρόσβασης και ειδικότερα των πιθανοτήτων εισόδου στην τριτοβάθµια εκπαίδευση αναδεικνύεται και από έρευνα του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της Γ.Σ.Ε.Ε. το 2005 (Κ.ΑΝ.Ε.Π-.Γ.Σ.Ε.Ε, 2005). Σύµφωνα µε τα επεξεργασµένα στοιχεία από τα αποτελέσµατα των Πανελλήνιων Εξετάσεων του 2004 και του 2005 για την εισαγωγή στην τριτοβάθµια 8

9 εκπαίδευση, προκύπτει σηµαντική διασπορά του βαθµού επιτυχίας ανά νοµό και περιφέρεια. Σε αρκετές περιπτώσεις ο χαµηλός βαθµός εισόδου συσχετίζεται µε χαµηλό δείκτη τοπικής ανάπτυξης, µε υψηλή ανεργία, µε κλιµακούµενη αποβιοµηχάνιση και µε χαµηλό κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. Μεταξύ των νοµών µε χαµηλό δείκτη πρόσβασης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση και χαµηλό δείκτη ευηµερίας περιλαµβάνονται οι νοµοί Ευρυτανίας, Άρτας, Ηλείας, Ροδόπης, Ξάνθης και Πέλλας. Οξυµµένα φαινόµενα αποκλεισµού από την εκπαίδευση παρατηρούνται µεταξύ συγκεκριµένων οµάδων του πληθυσµού, όπως οι µετανάστες, τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες, οι τσιγγάνοι (Ροµ), οι φυλακισµένοι νέοι, οι Πόντιοι από την πρώην Ε.Σ.Σ.. και οι κοινωνικά και οικονοµικά µειονεκτούντες (βλ. χαρακτηριστικά Τρέσσου, 1998). Η ανυπαρξία ή η αποτυχία συγκεκριµένων δηµόσιων πολιτικών για καθεµιά από τις παραπάνω οµάδες 3 συντελούν στην περιθωριοποίησή τους και στον τελικό αποκλεισµό τους από το εκπαιδευτικό σύστηµα. Τελική συνέπεια του αποκλεισµού τους είναι η διαγενεακή µεταβίβαση της φτώχειας 4, µείζον ζήτηµα των δηµόσιων πολιτικών κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Ωστόσο, τα υψηλά ποσοστά µη αποφοίτησης των σπουδαστών από τα ιδρύµατα τριτοβάθµιας εκπαίδευσης (εγκατάλειψη σπουδών), που σε ορισµένες περιπτώσεις αγγίζουν και το 40% των εγγεγραµµένων (βλ. Χατζηπαντελή, 2005), αναδεικνύουν επίσης τις ποιοτικές διαστάσεις της εισόδου, οι οποίες σχετίζονται 2 Σχετική αναφορά και παρουσίαση στοιχείων στο άρθρο του Β. Παπαναστασούλη (2006), «Τα θρανία της αποτυχίας». 3 Παραδείγµατα µπορούν να αντληθούν από την ανεπιτυχή µεταναστευτική πολιτική (βλ. Τριανταφυλλίδου, 2005) και την ανυπαρξία σχολικών κοινωνικών υπηρεσιών για τη στήριξη και την ενδυνάµωση των µαθητών που προέρχονται από µειονεκτούσες οµάδες του πληθυσµού. 4 Σύµφωνα µε τα τελευταία στοιχεία οικογενειακών προϋπολογισµών περιόδου Φεβρουαρίου Ιανουαρίου 2005, το 83,7% των φτωχών είτε είναι αναλφάβητοι, είτε έχει τελειώσει µερικές τάξεις του δηµοτικού, είτε το δηµοτικό ή το γυµνάσιο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους µη φτωχούς εκτιµάται σε 47,3%. Επίσης, στο φτωχό πληθυσµό παρατηρείται µεγαλύτερη εκπαιδευτική στασιµότητα (εκπαιδευτικό επίπεδο των µελών του νοικοκυριού ίδιο ακριβώς µε αυτό των γονιών τους). Βλ. αναλυτικότερα Ε.Σ.Υ.Ε. (2006). 9

10 άµεσα µε παράγοντες όπως η κατοχή επαρκών οικονοµικών µέσων για την επιτυχή παρακολούθηση των µαθηµάτων. Η είσοδος στο πανεπιστήµιο των νέων φοιτητών υπό το βάρος των ποιοτικών ελλείψεων συντελεί σε σηµαντικό βαθµό στην ανεπιτυχή παρακολούθηση των µαθηµάτων, στην ενίσχυση του φαινοµένου των βραδυπορούντων φοιτητών, στη σπατάλη πολύτιµων πόρων (δηµόσιων και ιδιωτικών) και στην ενίσχυση των µειωµένων προσδοκιών των συγκεκριµένων φοιτητών για κοινωνικοοικονοµική κινητικότητα. Η «οικειοθελής αποχώρηση» των φοιτητών από το πανεπιστήµιο («αιώνιοι» φοιτητές) αποδίδεται συνήθως σε προσωπικές ιδιαιτερότητες της ελληνικής οικογένειας και των παιδιών-φοιτητών της («επιζητούν την καλοπέραση», «είναι φυγόπονοι», «υπερπροστατευτικοί γονείς», «βλέπουν το πανεπιστήµιο ως διασκέδαση», «είναι τεµπέληδες», «έχουν µετατρέψει το πανεπιστήµιο σε καφετέρια» κ.ά.), αναπαράγοντας µε αυτό τον τρόπο στο δηµόσιο διάλογο την ερµηνευτική δύναµη της «ψυχολογιοποίησης» 5 (λανθασµένη απόδοση των κοινωνικών συµπεριφορών και τοποθετήσεων των φοιτητών σε ατοµικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά). Η εφαρµογή τέτοιων ερµηνειών παραβλέπει τη συστηµική διάσταση του πανεπιστηµίου, το γεγονός δηλαδή ότι αποτελεί υποσύστηµα ενός ευρύτερου συστήµατος το οποίο βρίσκεται σε διαρκή αλληλεπίδραση µε αυτό το τελευταίο. Μεταβλητές όπως η κοινωνική και η οικονοµική κατάσταση των φοιτητών, καθώς και η γεωγραφική περιφέρεια από την οποία προέρχονται, φαίνεται ότι συντελούν 5 Για το φαινόµενο της ψυχολογιοποίησης και τις επιπτώσεις των ψυχολογικών ερµηνειών στα φαινόµενα κοινωνικής επιρροής βλ. αναλυτικότερα Παπαστάµου (1989). Η ψυχολογιοποίηση αναφέρεται στην εγκαθίδρυση ενός ψυχολογικού ντετερµινισµού, µιας αιτιότητας ανάµεσα σε µια κοινωνική συµπεριφορά ή µια ιδεολογική τοποθέτηση και στα ψυχολογικά χαρακτηριστικά που την προκάλεσαν. Επίσης, η ψυχολογιοποίηση αποτελεί έναν τρόπο αντίστασης στις απόπειρες πειθούς, στην αλλαγή της γνώµης, ακόµη και στην κοινωνική αλλαγή (Παπαστάµου, 1989, σσ ). 10

11 στην παράταση των σπουδών και στην εγκατάλειψή τους όταν οι οικονοµικές δυσκολίες δεν είναι δυνατόν να αντιµετωπιστούν. Σηµαντική µερίδα φοιτητών εργάζεται παράλληλα µε τις σπουδές για να καλύψει βασικά έξοδα διαβίωσης µε αρνητικές συνέπειες για το χρόνο αποφοίτησης αλλά και για την ποιότητα του αποκτώµενου πτυχίου (ελλιπής παρακολούθηση µαθηµάτων, µη ενσωµάτωση στην πανεπιστηµιακή κοινότητα, οριακή βαθµολογική επιτυχία, µη απόκτηση βασικών δεξιοτήτων) Πρόσβαση της ερευνητικής και της ευρύτερης κοινότητας στα πορίσµατα κάθε υποµονάδας του πανεπιστηµιακού συστήµατος Η λειτουργία των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων (υποµονάδες του πανεπιστηµιακού συστήµατος) στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας, αλλά και στο πλαίσιο αναζήτησης αυξηµένης κοινωνικής λογοδοσίας για όλους τους δηµόσιους φορείς, προϋποθέτει τόσο την ελεύθερη πρόσβαση επιµέρους υποµονάδων στα ερευνητικά πορίσµατα των υπολοίπων (π.χ. πανεπιστηµιακά τµήµατα, εργαστηριακά κέντρα-ινστιτούτα των τµηµάτων, ερευνητικές οµάδες) όσο και την πρόσβαση της ευρύτερης κοινότητας (επιχειρήσεις, µη κυβερνητικές οργανώσεις, ενδιαφερόµενοι πολίτες) στην ερευνητική δραστηριότητα του πανεπιστηµιακού συστήµατος. Η έρευνα που διεξάγεται από δηµόσια συστήµατα µε δηµόσια χρηµατοδότηση εµπίπτει στον ορισµό του δηµόσιου αγαθού και ως εκ τούτου δεν µπορεί να αποκλειστεί σε κανέναν πολίτη (πόσο µάλλον στους υπόλοιπους ερευνητές) η πρόσβαση σε αυτήν. Στα ελληνικά πανεπιστήµια παρατηρείται µια ιδιότυπη «ιδιωτικοποίηση» των ερευνητικών πορισµάτων: οι ερευνητές ή οι επικεφαλής των 11

12 ερευνητικών οµάδων ή φορέων ανακοινώνουν τα πορίσµατα των ερευνών τους µε όποιον τρόπο, όποτε και σε όποιους επιθυµούν 6. Η «ιδιωτικοποίηση» αυτή συνεπάγεται µια σειρά αρνητικών οικονοµιών τόσο για το ίδιο το πανεπιστηµιακό σύστηµα όσο και για την ευρύτερη κοινότητα: χαµηλός βαθµός διάχυσης της γνώσης, ερευνητικές επικαλύψεις, απόκτηση οιονεί προσόδων από τη διαχείριση της γνώσης 7, κατακερµατισµός των υποµονάδων (τµηµάτων, εργαστηρίων) σε άτυπα επιµέρους καθεστώτα µε ιδιαίτερη οργανωσιακή κουλτούρα, έλλειψη οικοδόµησης «πανεπιστηµιακής κοινότητας», µειωµένη «εµπλοκή» παραγόντων της ευρύτερης κοινότητας (επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνία πολιτών) στη λειτουργία της «πανεπιστηµιακής κοινότητας». Σε πολλές υποµονάδες του πανεπιστηµιακού συστήµατος παρατηρείται η τάση «ενθυλάκωσης» των ερευνητικών αποτελεσµάτων στο εσωτερικό του συστήµατος (κλειστό σύστηµα) µε µειωµένη ανατροφοδότηση και άρνηση συζήτησης οποιασδήποτε προσαρµογής στο εξωτερικό περιβάλλον (ευρύτερα συστήµατα). 6 εν παραβλέπεται η σηµαντική παράµετρος µιας γενικότερης ανασφάλειας ως προς τη χρήση ερευνητικών πορισµάτων που συνδέεται βασικά µε την προστασία των πνευµατικών δικαιωµάτων. Ωστόσο, η όποια ανασφάλεια σχετικά µε την προστασία των πνευµατικών δικαιωµάτων µάλλον επιβεβαιώνει την έλλειψη εµπιστοσύνης εντός της πανεπιστηµιακής και ερευνητικής κοινότητας. Πολλές φορές γίνεται κατάχρηση και αντιδεοντολογική χρήση της ως επιχειρήµατος. Η γνήσια πανεπιστηµιακή κοινότητα επιδιώκει τη δηµοσιοποίηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων της στο µέγιστο βαθµό, έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο επιστηµονικός διάλογος. 7 Οι κατέχοντες τα πορίσµατα της δηµόσιας χρηµατοδοτούµενης έρευνας στα πανεπιστήµια έχουν ένα συγκριτικό πλεονέκτηµα έναντι των υπολοίπων και συχνά αποφεύγουν την αξιολόγησή τους από την υπόλοιπη επιστηµονική κοινότητα. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της δηµοσίευσης κάποιων ερευνητικών συµπερασµάτων σε εφηµερίδες (για την απόκτηση της αναγκαίας δηµοσιότητας) και την ίδια στιγµή της άρνησης σε άλλους ερευνητές και µέλη της πανεπιστηµιακής κοινότητας να έχουν πρόσβαση στα πορίσµατα και στη µεθοδολογία. Οι Πελαγίδης και Μητσόπουλος (2006) κάνουν λόγο και για προνοµιούχες προσόδους που αναφέρονται στην αύξηση του ελεύθερου χρόνου, στην αναζήτηση πόρων από εξωπανεπιστηµιακές δραστηριότητες και στη λανθάνουσα φήµη (κύρος) του επαγγέλµατος. Είναι προφανές ότι η επιλεκτική παροχή πρόσβασης στα αποτελέσµατα συγκεκριµένων ερευνητικών δραστηριοτήτων µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την άντληση εξωπανεπιστηµιακών προσόδων. 12

13 2.3. Πρόσβαση του διδακτικού προσωπικού και του φοιτητικού πληθυσµού στη διεθνή ακαδηµαϊκή κοινότητα Η συµµετοχή διδασκόντων και φοιτητών σε εκπαιδευτικά προγράµµατα της αλλοδαπής θεωρείται σηµαντική προϋπόθεση για την άρση των εθνοκεντρικών προτύπων στην επιστηµονική µεθοδολογία αλλά και για την κατανόηση σύγχρονων τάσεων της επιστήµης σε όλα τα γνωστικά αντικείµενα. Η ίδια η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ασκεί πιέσεις και για την αύξηση της κινητικότητας του ερευνητικού προσωπικού στον ευρωπαϊκό χώρο και για τη διάχυση της γνώσης µεταξύ χωρών και ερευνητικών πεδίων. Η κινητικότητα διδασκόντων και σπουδαστών σε πανεπιστήµια άλλων χωρών για την παρακολούθηση σεµιναρίων, τη συµµετοχή σε εκπαιδευτικά προγράµµατα, για την παρακολούθηση µέρους των µαθηµάτων του προγράµµατος σπουδών ή για τη διενέργεια τµήµατος έρευνας συµβάλλει στη διεθνοποίηση και αναδεικνύει τη βάση για την ανάπτυξη µιας σειράς θετικών οικονοµιών: εξοικείωση µε διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήµατα και διδακτικές πρακτικές, εξοικείωση µε το πολυπολιτισµικό περιβάλλον, συνειδητοποίηση και αντιµετώπιση εθνικών στερεοτύπων και επιστηµονικών µεροληψιών, ανάπτυξη συγκριτικής σκέψης και µεθοδολογίας, χρήση ξένων γλωσσών στην επιστηµονική έρευνα, οικοδόµηση διακρατικών και διεθνών ερευνητικών δικτύων. Παρά την αύξηση της κινητικότητας διδασκόντων και φοιτητών προς το εξωτερικό, προτείνεται η ανάπτυξη ενεργειών διεθνοποίησης όπως η οργάνωση διεθνών σεµιναρίων (π.χ. θερινά σχολεία summer schools), που δίνουν την ευκαιρία σε διδάσκοντες, ερευνητές και φοιτητές να έρχονται σε επαφή µε αλλοδαπούς οµολόγους τους εντός των εθνικών εκπαιδευτικών ιδρυµάτων, η χρήση ξένων γλωσσών σε ορισµένα µαθήµατα, η πρόβλεψη για αλλοδαπούς επισκέπτες καθηγητές 13

14 σε µαθήµατα ή σεµινάρια των εγχώριων πανεπιστηµίων και η χρηµατοδοτική ενίσχυση των φοιτητών όλων των επιπέδων (προπτυχιακού και µεταπτυχιακού) για τη συστηµατική συµµετοχή σε διεθνή προγράµµατα εκπαίδευσης Πρόσβαση των αποφοίτων στην αγορά εργασίας (διασύνδεση πανεπιστηµίου και αγοράς εργασίας) Ποιες είναι οι εκροές του πανεπιστηµιακού συστήµατος; Ποιες θα πρέπει να είναι; Πώς σχεδιάζονται; Πώς αξιολογούνται; Το κριτήριο της πρόσβασης στην αγορά εργασίας αποκτά τα τελευταία χρόνια όλο και πιο βαρύνουσα σηµασία. Η υψηλή ανεργία στις ευρωπαϊκές κοινωνίες µετατοπίζει το πρόβληµα κυρίως στην ποσοτική διάσταση, παραβλέποντας την ποιοτική διάσταση της απασχόλησης. (Τι είδους απασχόληση επιθυµούν οι νέοι; Η απασχόληση εξασφαλίζει και αξιοπρεπή διαβίωση;) Συχνά µάλιστα, στη δηµόσια συζήτηση, τα πανεπιστήµια θεωρούνται ως εκπαιδευτήρια που παράγουν ανέργους, ακριβώς επειδή τα ποσοστά ανεργίας έχουν πολλαπλές συνέπειες τόσο για την κοινωνία όσο και για το πολιτικό σύστηµα. Ωστόσο, σε χώρες όπως η δική µας, όπου η απασχόληση στο δηµόσιο τοµέα είναι υψηλή και όπου µια σειρά επαγγελµάτων είναι «κλειστά», στο πλαίσιο της όποιας αξιολόγησης για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας το πανεπιστήµιο δεν φαίνεται να βαρύνεται µε ευθύνες σε ό,τι αφορά την εν λόγω πρόσβαση. ιαρθρωτικά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας, διακυµάνσεις, κρίσεις και προσαρµογές των παραγωγικών δοµών της οικονοµίας µοιάζουν να διαδραµατίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο στην εξήγηση του φαινοµένου, και όχι η καλή ή κακή εκπαίδευση που προσφέρεται στα ελληνικά πανεπιστήµια. 14

15 Παράδειγµα 1ο: Η δηµιουργία θεσµών όπως το ολοήµερο σχολείο οδήγησε σε απορρόφηση σηµαντικού αριθµού αποφοίτων παιδαγωγικών τµηµάτων και µείωσε την ανεργία τους στα επίπεδα της ανεργίας τριβής. Ασφαλώς, τη χαµηλή ανεργία των εκπαιδευτικών δηµοτικής εκπαίδευσης δεν µπορούµε να την αποδώσουµε στην κατάρτιση που λαµβάνουν στα εν λόγω τµήµατα, παρά µόνο στις επιλογές που έκανε η πολιτεία για τη δηµιουργία εκπαιδευτικών µονάδων και προγραµµάτων. Παράδειγµα 2ο: Η άσκηση πολλών επαγγελµάτων συναντά θεσµικούς περιορισµούς για λόγους «προστασίας» των ήδη υπαρχόντων επαγγελµατιών από την αύξηση του ανταγωνισµού. Τέτοιο παράδειγµα αποτελεί ο κλάδος των φαρµακοποιών. Η άσκηση του επαγγέλµατος του φαρµακοποιού περιορίζεται µε βάση πληθυσµιακά και χωροθετικά κριτήρια, µε αποτέλεσµα να µη χορηγείται άδεια λειτουργίας φαρµακείου σε νέους πτυχιούχους φαρµακοποιούς, οι οποίοι και αποκλείονται από την αγορά εργασίας. Θα µπορούσε άραγε να αποδοθεί η ανεργία των νέων πτυχιούχων φαρµακευτικής στην ελλιπή κατάρτιση ή στην αποτυχία των τµηµάτων τους να προσαρµοστούν στην αγορά εργασίας; Παράδειγµα 3ο: Η άνθηση ή ταχεία ανάπτυξη συγκεκριµένων τοµέων της οικονοµίας κατά περιόδους (χρηµατιστήριο και αγορά κεφαλαίου , αγορά κατοικίας , e-banking 2000) οδηγεί στην αναζήτηση συγκεκριµένων πτυχιούχων. Όµως, στις περιόδους κάµψης των συγκεκριµένων κλάδων παρατηρείται αύξηση της ανεργίας και της υποαπασχόλησης των πριν από λίγα χρόνια περιζήτητων στελεχών (οδηγούνται σε εθελούσια έξοδο, υποβαθµίζονται ιεραρχικά και µισθολογικά, καταλήγουν στην παραοικονοµία κ.ά.). Τα τελευταία χρόνια γίνεται σηµαντική προσπάθεια διασύνδεσης των πανεπιστηµίων µε την αγορά εργασίας (γραφεία σταδιοδροµίας, γραφεία διασύνδεσης, γραφεία 15

16 επιχειρηµατικότητας, συζητήσεις µε την επιχειρηµατική κοινότητα). Επίσης, δηµιουργούνται Κ.Ε.Κ. στα πανεπιστήµια για την ενίσχυση της διά βίου εκπαίδευσης και την επικαιροποίηση των δεξιοτήτων των πτυχιούχων 8. Ωστόσο, η αναλογία δηµόσιας και ιδιωτικής απασχόλησης υπέρ της πρώτης οδηγεί µεγάλο αριθµό πανεπιστηµιακών τµηµάτων (ακόµη και τα πιο marketoriented ) να προσανατολίζουν επαγγελµατικά τους αποφοίτους τους στο δηµόσιο τοµέα (π.χ. εισάγουν µαθήµατα παιδαγωγικής και διδακτικής στα προγράµµατα σπουδών τους παραπέµποντας στους διαγωνισµούς του Α.Σ.Ε.Π. για εκπαιδευτικούς). Η ποιοτική διάσταση της απασχόλησης είναι ένα κριτήριο αξιολόγησης της αγοράς εργασίας και όχι του πανεπιστηµίου. Παράδειγµα: σε πολλές χώρες η αύξηση της απασχόλησης δεν συνεπάγεται και αποφυγή της φτώχειας. Οι φτωχοί εργαζόµενοι ( in-work poverty ) ανέρχονται στη χώρα µας για το 2001 σε 13% περίπου του συνόλου των εργαζοµένων (Eurostat: 2005), γεγονός που αναδεικνύει την ποιοτική διάσταση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας και τη σηµασία που έχουν γι αυτή παράγοντες όπως η κοινωνικοοικονοµική προέλευση των αποφοίτων (κατοχή κοινωνικού κεφαλαίου), αλλά και ευρύτερων οικονοµικών µετασχηµατισµών στην αλυσίδα παραγωγής και στην αλυσίδα αξίας (π.χ. αποβιοµηχάνιση, ανάπτυξη της άυλης οικονοµίας, ανταγωνιστικότητα χωρών µε χαµηλό κόστος εργασίας). Το ζητούµενο δεν είναι απλώς η πρόσβαση στην αγορά εργασίας, αλλά η πρόσβαση στην ποιοτική εργασία (εξασφάλιση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης, διοχέτευση δηµιουργικών αναζητήσεων κ.ά.). Ζητούµενο δεν είναι απλώς η ανάπτυξη, αλλά η βιώσιµη και η ανθρώπινη ανάπτυξη, τµήµα των οποίων είναι και η 8 Βλ. και τον πρόσφατο Νόµο 3369/2005 για τη συστηµατοποίηση της διά βίου µάθησης (ΦΕΚ 171Α, 6 Ιουλίου 2005). 16

17 οικονοµική ανάπτυξη. Το πανεπιστήµιο είναι υποσύστηµα του ευρύτερου κοινωνικού σχηµατισµού, όπως και η αγορά εργασίας 9. Οι κυβερνητικές και νοµοθετικές αποτυχίες στον τοµέα της εκπαίδευσης, µε την ανυπαρξία σχεδιασµού στρατηγικής για το σύνολο του εκπαιδευτικού συστήµατος, συντείνουν στην ολοένα αυξανόµενη τάση διατήρησης του κλειστού συστήµατος της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης, αφού, όπως υποστηρίζεται στην πολιτική επιστήµη, οι όποιες µεταρρυθµιστικές προτάσεις καταλήγουν να υποχωρούν υπό την πίεση καλά οργανωµένων οµάδων που διαθέτουν τη δύναµη της αρνησικυρίας 10. Η ποιοτική και ποσοτική διαφοροποίηση της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση (Πόσοι έχουν πρόσβαση; Τι είδους πρόσβαση έχουν; Ποια τα αποτελέσµατα της πρόσβασης;) µεταξύ των πανεπιστηµιακών υποµονάδων, µεταξύ του πανεπιστηµίου και της ευρύτερης ακαδηµαϊκής και ερευνητικής κοινότητας και µεταξύ των πανεπιστηµίων και του οικονοµικού συστήµατος θα µπορούσε να διατυπωθεί ως µεταρρυθµιστική πρόταση: Η διεύρυνση της πρόσβασης (ολοένα και περισσότεροι συµµετέχοντες) αλλά και η ένταση και το βάθος της πρόσβασης θα µπορούσαν να ενεργοποιήσουν µια σειρά «θετικών καταλυτών» (π.χ. διδάσκοντες µε διεθνή ερευνητικό προσανατολισµό, 9 Υπάρχει µεταξύ τους σχέση ανώτερου και κατώτερου υποσυστήµατος; Το πανεπιστήµιο είναι (δέον να είναι) υποσύστηµα του πολιτισµικού συστήµατος ή του οικονοµικού συστήµατος; Ποιοι οι αξιακοί προσανατολισµοί του; Ποιος ο «θεµελιώδης µύθος» του; Εάν ο θεµελιώδης µύθος του πανεπιστηµίου γίνει «αγοραίος» (η παραγωγή απασχολούµενων), τότε µάλλον προετοιµάζει την πλήρη κατάρρευση της νοµιµοποίησής του. Ακριβώς το ίδιο αποτέλεσµα (κατάρρευση της νοµιµοποίησης) επιτυγχάνεται και από το παραδοσιακό πανεπιστήµιο, που λειτουργεί ως «κλειστό σύστηµα» διασπασµένων επιµέρους µονάδων µε ιδιαίτερη οργανωσιακή κουλτούρα («κεχωρισµένα οχυρά»), µε απώτερη συνέπεια την αµφισβήτηση του κύρους και της ανάγκης δηµόσιας χρηµατοδότησής του. 10 Βλ. αναλυτικά για τη δύναµη των οργανωµένων οµάδων στο ελληνικό πανεπιστήµιο, Πελαγίδης & Μητσόπουλος, 2006, σσ , καθώς και Μαυρογορδάτος, 2005, σσ

18 φοιτητές µε ισχυρή επιθυµία κοινωνικής ανέλιξης) που ενυπάρχουν στο πανεπιστηµιακό σύστηµα, αλλά εµφανίζουν σηµάδια κόπωσης ή ακόµα και παραίτησης. Η θεσµοθέτηση και παρακολούθηση ενός συστήµατος κοινωνικής λογοδοσίας των πανεπιστηµίων που θα συνδέει «επιτεύγµατα πρόσβασης» µε αµοιβές και χρηµατοδοτήσεις θα µπορούσε να ενεργοποιήσει τις αδρανείς δυνάµεις και να οδηγήσει στην υιοθέτηση των µεταρρυθµιστικών προτάσεων. Παραδείγµατα κριτηρίων πρόσβασης Παράδειγµα 1ο: Η διάχυση των πληροφοριών για τις δραστηριότητες µιας πανεπιστηµιακής υποµονάδας που επιτυγχάνεται µέσω του διαδικτύου. Παράδειγµα 2ο: Ο σχεδιασµός και η υλοποίηση δράσεων για την ενσωµάτωση των γυναικών και των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στην πανεπιστηµιακή ζωή. Παράδειγµα 3ο: Η εξεύρεση θεσµικών τρόπων για τη θετική ενίσχυση φοιτητών οι οποίου έχουν κοινωνικοοικονοµικά µειονεκτήµατα (συγκριτικά µε άλλους φοιτητές). Η έµφαση στην ενίσχυση της πρόσβασης (ποιοτικής και ποσοτικής, εσωτερικής και εξωτερικής) θεωρούµε ότι είναι ο απαραίτητος όρος για την επίτευξη του µέγιστου αποτελέσµατος σε όλες τις προτεινόµενες επιµέρους δράσεις. Παράδειγµα: Η αύξηση της δηµόσιας χρηµατοδότησης δεν εγγυάται ούτε την αποτελεσµατικότητα ούτε την αποδοτικότητα του συστήµατος στο βαθµό που οι µηχανισµοί διάχυσης της παραγόµενης γνώσης παραµένουν ανενεργοί (απλώς αυξάνονται οι καταναλωτικές δαπάνες). Επιπρόσθετα, και ως συνέπεια της «επιλεκτικής» πρόσβασης στις καλές πανεπιστηµιακές σχολές φοιτητών προερχόµενων από ευνοϊκό κοινωνικοοικονοµικό 18

19 περιβάλλον 11, η αύξηση της δηµόσιας χρηµατοδότησης της πανεπιστηµιακής εκπαίδευσης λειτουργεί σε µεγάλο βαθµό ως εφαρµογή «αντεστραµµένης» κοινωνικής πολιτικής: οι λιγότερο ευηµερούντες φορολογούµενοι πολίτες χρηµατοδοτούν δυσανάλογα, µέσω των δηµόσιων πανεπιστηµίων, την εκπαίδευση των περισσότερο ευηµερούντων πολιτών. 11 Στις πανεπιστηµιακές σχολές κύρους όπως είναι οι ιατρικές σχολές, που οδηγούν σε κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα, συγκεντρώνονται φοιτητές που προέρχονται κυρίως από τα µεσαία και ανώτερα εισοδηµατικά στρώµατα της ελληνικής κοινωνίας. Αντίθετα, σχολές µε ασαφή επαγγελµατικό προσανατολισµό και µη κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα συγκεντρώνουν φοιτητές από τα φτωχότερα εισοδηµατικά στρώµατα. 19

20 Βασικό συµπέρασµα Η όποια προσπάθεια µεταρρύθµισης του ελληνικού πανεπιστηµιακού συστήµατος οφείλει να λάβει υπόψη της τις βασικές ανισότητες και ανεπάρκειες πρόσβασης ορισµένων οµάδων του πληθυσµού στο πανεπιστήµιο, τη διάκριση µεταξύ σχολών κύρους και µε κατοχυρωµένα επαγγελµατικά δικαιώµατα για τους αποφοίτους τους και σχολών ασαφούς επαγγελµατικού χαρακτήρα, την ύπαρξη κλειστών υποµονάδων (τµηµάτων και σχολών ή και ολόκληρων πανεπιστηµίων) µέσα στο πανεπιστηµιακό σύστηµα, καθώς και την ανάγκη «επικοινωνίας» µε την αγορά εργασίας και τη διεθνή επιστηµονική κοινότητα. Το ζητούµενο της πρόσβασης αποκτά µείζονα χαρακτήρα, αυτή τη φορά όµως περισσότερο ποιοτικό (προσαρµογή στο εξωτερικό περιβάλλον και τις κοινωνικές ανάγκες) και λιγότερο ποσοτικό (επέκταση του συστήµατος). Ένα σηµαντικό ποσοστό των Ελλήνων αποφοίτων της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης φοιτά σε κάποιο ίδρυµα της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, ωστόσο πολύ µικρότερο ποσοστό καταφέρνει να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Προτείνεται η ενίσχυση, αξιολόγηση και επιβράβευση «επιτευγµάτων πρόσβασης» των πανεπιστηµιακών σχολών και τµηµάτων, καθώς και η συνέργεια άλλων πολιτικών (κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης, µεταναστευτική πολιτική), προκειµένου να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα. Το όραµα της UNESCO για το πανεπιστήµιο του 21ου αιώνα θα µπορούσε να αποτελέσει πηγή βασικών κατευθύνσεων στη στρατηγική του ελληνικού πανεπιστηµίου στο νέο κοινωνικό και οικονοµικό περιβάλλον. 20

21 Βιβλιογραφία-Πηγές Ελληνόγλωσση Ε.Σ.Υ.Ε. (2006). Έρευνα οικογενειακών προϋπολογισµών 2004/2005, ΕΣΥΕ: Αθήνα (www.statistics.gr ) Κ.ΑΝ.Ε.Π.-Γ.Σ.Ε.Ε. (2005). Προεκτάσεις εκπαιδευτικών πολιτικών. Οι διαφοροποιηµένοι δείκτες των τοπικών κοινωνιών στο επίκεντρο της εθνικής πολιτικής για την περιφερειακή ανάπτυξη, Κ.ΑΝ.Ε.Π.-Γ.Σ.Ε.Ε.: Αθήνα. Λαµπίρη- ηµάκη Ι. (1974). Προς µια ελληνική κοινωνιολογία της παιδείας, Αθήνα. Μαυρογορδάτος Γ. (2005), Οµάδες πίεσης και δηµοκρατία, Πατάκης: Αθήνα (3η ανατύπωση). Μορέν Ε. (2000). Οι εφτά γνώσεις κλειδιά για την παιδεία του µέλλοντος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου: Αθήνα. Παλαιοκρασάς Σ. κ.ά. (2001). Μαθητική διαρροή στο Γυµνάσιο (φουρνιά 1997/1998), Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: Αθήνα. (http://www.pi-schools.gr/programs/par/drop_2000.htm ). Παπαναστασούλης Β. (2006). «Τα θρανία της αποτυχίας», Ελευθεροτυπία, 13/3/2006. Παπαστάµου Σ. (1989). Ψυχολογιοποίηση, Οδυσσέας: Αθήνα. Πελαγίδης Θ. & Μητσόπουλος Μ. (2006). Ανάλυση της ελληνικής οικονοµίας. Η προσοδοθηρία και οι µεταρρυθµίσεις, Παπαζήσης: Αθήνα. Rifkin J. (2001). Η νέα εποχή της πρόσβασης, Λιβάνης: Αθήνα. Τρέσσου Ευαγγελία (1998). «Αποκλεισµός ειδικών οµάδων από την εκπαίδευση σε συνθήκες σχολικής διαφοροποίησης και σε συνθήκες σχολικής συνύπαρξης», 21

22 Πρακτικά συνεδρίου Ιδρύµατος Σάκη Καράγιωργα µε θέµα: «Κοινωνικές ανισότητες και κοινωνικός αποκλεισµός», Αθήνα. (http://www.eled.auth.gr/reds/txt/exclusion/apokl-karg_tr.htm) Τριανταφυλλίδου Ά. (2005). «Ελληνική Μεταναστευτική Πολιτική: Προβλήµατα και Κατευθύνσεις», Κείµενα Πολιτικής, Νο 6, ΕΛΙΑΜΕΠ, Αθήνα. Τσουκαλάς Κ. (1975). «Η ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα ως µηχανισµός κοινωνικής αναπαραγωγής», ευκαλίων, τ. 13. Χατζηπαντελής Θ. (2005). «Παρατηρητήριο ΑΠΘ. Η ροή των φοιτητών». (http://web.auth.gr/dent/el/info/auth_obs_post.ppt ) 22

23 Ξενόγλωσση Bardone L. & Guio A.-C. (2005). In-Work Poverty, Statistics in focus, 5/2005, Eurostat. Demunter C. (2005). The digital divide in Europe, Statistics in focus, 38/2005, Eurostat. European Commission (2003). The role of the universities in the Europe of knowledge, COM (2003) 58 final. European Commission (2006). Delivering on the modernization agenda for Universities: Education, research and innovation, COM (2006) 208 final. Gros D. (2006). Employment and competitiveness. The key role of education, CEPS Policy Brief No. 93 (www.ceps.be) Machin S. (2006). Social disadvantages and education experiences, OECD Social, Employment and Migration Working Papers, No 1, OECD: Paris. Teichler U. (1998). The requirements of the world of work, Working Document submitted to World Conference on Higher Education, UNESCO, Paris (http://www.unesco.org/education/wche) UNESCO (1998). World Declaration on Higher Education for the Twenty-First Century: Vision and Action, UNESCO, Paris. (http://www.unesco.org/education/educprog/wche/declaration_eng.htm) 23

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

H εμπειρία της Εξωτερικής Αξιολόγησης Τμημάτων άλλων ΑΕΙ

H εμπειρία της Εξωτερικής Αξιολόγησης Τμημάτων άλλων ΑΕΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟΔΙΠ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ H εμπειρία της Εξωτερικής Αξιολόγησης Τμημάτων άλλων ΑΕΙ (από το συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Τα ποσοτικά στοιχεία που ακολουθούν δίνουν µια συγκεντρωτική εικόνα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων που φοιτούσαν στα δηµόσια σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ Οµιλία του κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην εκδήλωση ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ KAI ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΝΕΩΝ 12 Φεβρουαρίου 2004 Ίδρυµα Ευγενίδου 2 Κυρίες και Κύριοι, Βρίσκοµαι στην ευχάριστη θέση να σας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29

Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 Περιεχόµενα Πρόλογος του Γιώργου Τσιάκαλου 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Εισαγωγή 29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κοινωνικός αποκλεισµός και εκπαίδευση Θεωρητικές προσεγγίσεις 30 1.1 Κοινωνικός αποκλεισµός 30 1.1.1 Η εκπαίδευση ως παράγοντας

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

10 Ιουλίου Συµπεράσµατα

10 Ιουλίου Συµπεράσµατα Forum για την Εργασία και τις εξιότητες του Αύριο 10 Ιουλίου 2013 ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟ DIVANI CARAVEL Συµπεράσµατα Σήµερα παρουσιάστηκαν τα αποτελέσµατα του Μηχανισµού ιάγνωσης των Αναγκών των Επιχειρήσεων σε Επαγγέλµατα

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ H Γ.Σ.Ε.Ε υλοποιώντας την κοινωνική της δέσµευση για διαρκή διάλογο για τα θέµατα της εκπαίδευσης, συµµετέχει ενεργά στον εθνικό διάλογο για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας

Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας Θέση ΣΕΒ: Ευρωπαϊκές προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας Στόχος της Προεδρίας πρέπει να είναι η προώθηση µιας ενωµένης και παραγωγικής Ευρώπης ικανής να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που έχουν απ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ένα από τα επτά Τομεακά/ Εθνικά Επιχειρησιακά Προγράμματα με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό 40% 40% 40% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Μονάδα μέτρησης για τιμή βάσης και στόχο

Ποσοστό 40% 40% 40% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Μονάδα μέτρησης για τιμή βάσης και στόχο Άξονας Προτεραιότητας 1: Βελτίωση προοπτικών απασχόλησης του ανθρώπινου δυναμικού Επενδυτική Προτεραιότητα: 8.1: Πρόσβαση στην απασχόληση για αναζητούντες θέση εργασίας και οικονομικά μη ενεργά άτομα,

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ ΙΠΕ

Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ ΙΠΕ Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ 2008-2010 ΙΠΕ 1 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ Η ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω α) της προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η διεύρυνση της συμμετοχής του ανθρώπινου δυναμικού σε δράσεις δια βίου εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δομή Απασχόλησης και Σταδιοδρομίας (ΔΑΣΤΑ) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας: Μια νέα προσέγγιση στην σύνδεση δευτεροβάθμιας με την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την αγορά εργασίας Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. sep4u.gr

ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. sep4u.gr ΟΙ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Π.Τ.Δ.Ε.) του Α.Π.Θ. Π.Τ.Δ.Ε. Ιστορική Αναδρομή Π.Τ.Δ.Ε. Μερικά ιστορικά στοιχεία Μέχρι το Ακαδημαϊκό έτος 1986-87 λειτουργούσαν μόνο οι Παιδαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ: Σκοποί και στόχοι

Επιτροπή Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ: Σκοποί και στόχοι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΥΛΟΥ & ΙΣΟΤΗΤΑΣ Α.Π.Θ. Ε-mail: isotita-comm@auth.gr Θεσσαλονίκη 23 /3/2015 Επιτροπή Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ: Σκοποί και στόχοι Η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Διατμηματική Επιτροπή για την Ισότητα των Φύλων Δομή της παρουσίασης Ό ρόλος της εκπαίδευσης στην εξάλειψη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση της ΑΔΙΠ ΕΣΠΑ

Πρόταση της ΑΔΙΠ ΕΣΠΑ Πρόταση της ΑΔΙΠ ΕΣΠΑ 2014-2020 Υποβολή στο πλαίσιο εξειδίκευσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση & Δια Βίου Μάθηση 2014-2020» Άξονας προτεραιότητας 6 «Βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής

Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Μπάμπης Τσιτλακίδης Ο ρόλος της Ψηφιακής Στρατηγικής Η ψηφιακή τεχνολογία ως: Καταλύτης για την επίλυση σύγχρονων αστικών ζητημάτων Βασικό εργαλείο για αστικό σχεδιασμό Το μέσο (και όχι αυτοσκοπός) για

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα

OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα OΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Βασικά συµπεράσµατα 1. Καταγράφεται σαφής σχέση µεταξύ µορφωτικού επιπέδου και οικονοµικής κατάστασης. Κατά την εξέταση του επιπέδου εκπαίδευσης, ξεκινώντας από τον αναλφαβητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Εισηγητής Χατζηευστρατίου Ιγνάτιος Μόνιμος Πάρεδρος Π.Ι. Γνωρίσματα Ελληνικού Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Κωνσταντίνος Παναγούλιας Αναπληρωτής Πρόεδρος ΣΦΕΕ Athens Intercontinental 17 Μαρτίου 2016 Η σημασία του κλάδου φαρμάκων στην Εθνική Οικονομία Οι εξαγωγές φαρμακευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Ενιαίο νοµοθετικό κείµενο 6 Ιουλίου 2000 2000/0022(COD) PE1 ***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ που καθορίσθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 6 Ιουλίου 2000 εν όψει της έγκρισης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Συνεργασίας

Πρωτόκολλα Συνεργασίας Πρωτόκολλα Συνεργασίας της ΔΑΣΤΑ του ΤΕΙ Αθήνας Η ΔΑΣΤΑ και οι Δοµές του ΤΕΙ Αθήνας για την αποτελεσµατικότερη σύνδεση του εκπαιδευτικού συστήµατος µε την αγορά εργασίας έχουν συνάψει συνεργασίες µε διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών: ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, εκπαιδευτική κοινότητα, τοπική κοινωνία Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών Ο εορτασµός µιας παγκόσµιας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου

Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα. Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου Προκλήσεις και προοπτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση στην Ελλάδα Δρ. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου 1 Κοινωνικο-οικονομικά δεδομένα ΑΕΠ Έξι χρόνια σε οικονομική ύφεση δημιούργησαν συνθήκες χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Δράση 07: Γιώργος Πιερράκος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Πειραιάς 11.07.2006 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2004/2005 Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2009 www.wikipolitics.gr http://programma.pasok.gr ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΣΟΚ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΔΙΑΛΟΓΟ Το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ Αρχές Λειτουργίας Το Πανεπιστήµιο, όπως όλοι οι θεσµικοί φορείς, πρέπει να προσαρµόζεται στις κοινωνικές και οικονοµικές

Διαβάστε περισσότερα

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ

Ναταλία Σπυροπούλου. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ Ναταλία Σπυροπούλου Κοινωνιολόγος Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμων Γ Βαθμίδας Επικοινωνία Γραφείο 5.5, τηλ. 210-7491714, e-mail: nspyropou@ekke.gr Σπουδές Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park Χαιρετισμός του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού κ. Κυριάκου Κενεβέζου, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη στην τελετή αποφοίτησης του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών SDM Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση της Δ.Τ.Ε.Ε. με την παραγωγή, τον κόσμο της εργασίας και την τοπική κοινωνία -Απορρόφηση των αποφοίτων από την αγορά εργασίας.

Σχέση της Δ.Τ.Ε.Ε. με την παραγωγή, τον κόσμο της εργασίας και την τοπική κοινωνία -Απορρόφηση των αποφοίτων από την αγορά εργασίας. Σχέση της Δ.Τ.Ε.Ε. με την παραγωγή, τον κόσμο της εργασίας και την τοπική κοινωνία -Απορρόφηση των αποφοίτων από την αγορά εργασίας. Οικονομική ανάπτυξη δεν είναι δυνατή χωρίς τεχνικήν πρόοδον. Και επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματική εκμετάλλευση προϊόντων Ε&Τ και καινοτομιών από υφιστάμενες και νεοϊδρυόμενες ΜΜΕ για αύξηση της παραγωγικότητας τους

Επιχειρηματική εκμετάλλευση προϊόντων Ε&Τ και καινοτομιών από υφιστάμενες και νεοϊδρυόμενες ΜΜΕ για αύξηση της παραγωγικότητας τους Παράρτημα 1: Συσχέτιση της Λογικής της Παρέμβασης με τις Αξιολογήσεις του ΠΕΠ Θεσσαλίας 2014-2020 1α 1b Χαμηλό ποσοστό Ακαθάριστης Δαπάνης για έρευνα στην Περιφέρεια, ως προς το Περιφερειακό Προϊόν 1.1.1

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Εισήγηση θέμα : Απασχόληση και Τοπική Αυτοδιοίκηση ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Γιάννης Γούπιος ιευθυντής Ανάπτυξης και Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network ΑΝΤΙΓΟΝΗ - Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Πτολεμαίων 29Α, 6 ος όροφος, 54630 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές

Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές ΕΝΩΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΩΝ (E.ΓΕΩ.) ΕΛΛΑ ΑΣ Γεωγράφοι στην Ελληνική Αγορά Εργασίας: Προβλήµατα και Προοπτικές Παναγιώτης Στρατάκης Γεωγράφος, Υπ. ρ. Ε.Μ.Π. Ηµερίδα Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας

Διαβάστε περισσότερα

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία των Συμβουλίων αυτών και διευκόλυνση της δικτύωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU Το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο Πρώτο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΑΦΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο Πρώτο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΑΦΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ Η Πρόσβαση στην Ελληνική Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 21 Κεφάλαιο Πρώτο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΑΦΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ 1.1. Εισαγωγή... 25 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης»

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμες Επικοινωνίας Τμήμα Δημοσιογραφίας & Μ.Μ.Ε. 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής

Άρθρο 1: Πεδίο Εφαρμογής ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΟΜΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ (ΔΑΣΤΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ (ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιστημολογία κοινωνικής έρευνας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ: Νικόλαος Ναγόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Η κοινωνική έρευνα επιχειρεί να ανταποκριθεί και να ανιχνεύσει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2004 (09.11) (OR. en) 13832/04 EDUC 204 SOC 499

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2004 (09.11) (OR. en) 13832/04 EDUC 204 SOC 499 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2004 (09.) (OR. en) 3832/04 EDUC 204 SOC 499 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ της : Γενικής Γραµµατείας του Συµβουλίου προς : το Συµβούλιο και τους Αντιπροσώπους

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Οικονομική Επιστήμη Τμήμα Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.).

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.). Στην παρούσα Θεματική Έκθεση εξετάζεται και αναλύεται, για την περίοδο 2009-2014 (και ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των πιο πρόσφατων στοιχείων), η εξέλιξη εξειδικευμένων δεικτών, οι οποίοι εκφράζουν και

Διαβάστε περισσότερα

Forum για θέματα Ρομά στη Δυτική Αττική 3 η Συνάντηση 2015 (8-9-2015, Ελευσίνα)

Forum για θέματα Ρομά στη Δυτική Αττική 3 η Συνάντηση 2015 (8-9-2015, Ελευσίνα) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ -------------------------------------------------------------------------------------------- ---------

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΕΡΓΟ 4: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ

ΥΠΟΕΡΓΟ 4: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ ΥΠΟΕΡΓΟ 4: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ Σ. Κουκούλη 1, Α.Καλαϊτζάκη 1, Κ.Κούτρα 1, Γ.Κριτσωτάκης 1, Θ.Ρουμελιωτάκη 2, Ν.Ράτσικα 1 1 Τ μ ή μ α Κ ο ι ν ω ν ι κ ή ς Ε ρ γ α σ ί α ς, Τ Ε Ι Κ ρ

Διαβάστε περισσότερα