Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΛΗΞΟΥΡΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΛΗΞΟΥΡΙ"

Transcript

1 Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΧΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΛΗΞΟΥΡΙ Μ Ο Υ Σ Ι Κ Η Σ Η Μ Ε Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α (Γ Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο) ( Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ) ΡΕΝΑΤΑ ΑΛΙΑΝΟΥ Η ρ. Εθνοµουσικολογίας Παν/µίου Αθηνών ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ

2 Ι. Γ Ε Ν Ι Κ Α Π Ε Ρ Ι Σ Η Μ Ε Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α Σ Απ τα πανάρχαια χρόνια οι περισσότεροι µουσικοί πολιτισµοί δοκίµασαν ν απεικονίσουν µε διάφορα σηµάδια τους µουσικούς ήχους, µε όλες τους τις παραµέτρους: τη χροιά, την έκταση, τη διάρκεια, την ένταση και προπαντός το τονικό ύψος. Με τις σηµειογραφίες αυτές, επιχειρήθηκε να συµβολιστεί, τουλάχιστον το ύψος, δηλ. η ανέλιξη, η διαδροµή µιας µελωδίας. Η ανάγκη να διασωθεί µια µουσική που κινδύνευε να χαθεί ή διευκόλυνση της µνήµης των τραγουδιστών/ ψαλτών/ µουσικών είναι οι κυριότερες αιτίες της επινόησης της µουσικής σηµειογραφίας. Η εξέλιξη της µουσικής από την αρχαιότητα µέχρι τις µέρες µας βρίσκεται σε άµεση σχέση µε την εξέλιξη της µουσικής σηµειογραφίας. Αισθητικές αναζητήσεις και καθαρά τεχνικοί λόγοι διαµόρφωναν συνεχώς νέες ανάγκες καταγραφής του µουσικού ήχου ώστε η αποκωδικοποίησή του, µέσα από την ερµηνεία, να γίνεται µε τον ακριβέστερο τρόπο, σύµφωνα πάντα µε την αισθητική προσέγγιση κάθε συνθέτη. Αλλιώς σηµείωναν οι πρωτόγονοι, αλλιώς οι ιεροψάλτες, ο Μπαχ, οι ροµαντικοί, ο Λογοθέτης ή ο Λουτοσλάβσκι. Όλοι τους είχαν µια συνεπή αισθητική πρόταση. Η σηµειογραφία ήταν µέσο, όχι αυτοσκοπός: Ο συνθέτης δηλαδή επιλέγει ένα νέο τρόπο καταγραφής της µουσικής, όχι για να πρωτοτυπήσει, αλλά απλά επειδή ο παλιός τρόπος δεν τον καλύπτει Στις µέρες µας το θέµα της µουσικής σηµειογραφίας είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Υπάρχει η άποψη ότι µια ορθολογικά δοµηµένη παρτιτούρα, µε την καταγραφή κάθε λεπτοµέρειας, περιορίζει συνθέτη και ερµηνευτή σε µια «στείρα» εκτέλεση. Γι αυτό συχνά ο αυτοσχεδιασµός, σε όλες τις εποχές, λειτουργούσε ως εναλλακτική λύση, η οποία «απελευθέρωνε» τον εκτελεστή να βάλει και τη δική του σφραγίδα στην εκτέλεση/ στη µουσική αισθητική του έργου και ταυτόχρονα να εκφράσει τα προσωπικά του συναισθήµατα από την επίδραση του έργου. Ο τρόπος λοιπόν καταγραφής είναι ευθέως ανάλογος µε τον τρόπο µουσικής σκέψης. Η εικαστική προσέγγιση της µουσικής συνήθως δεν ενσωµατώνει το χρόνο στη δηµιουργία. Εποµένως, ένα έργο µπορεί να διεκπεραιώνεται στον ψευδοχρόνο µιας ωρολογιακής πραγµατικότητας. Οι γραφικές παρτιτούρες παρουσιάζουν άλλα προβλήµατα που επικεντρώνονται κυρίως στην έλλειψη επαρκούς πληροφορίας, στην πολυπλοκότητα πολλών χωρο-χρονικών παραµέτρων και την έλλειψη εξοικείωσης. Τέτοιου είδους έργα ανοίγουν, όµως, νέους δρόµους στη µουσική σηµειογραφία. 2

3 Α. Είδη Μουσικής Σηµειογραφίας: 1. ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΑ: Τρόπος µε τον οποίο γινόταν υπενθύµιση των τονικών και ρυθµικών εναλλαγών ενός µέλους, µε προκαθορισµένες κινήσεις του σώµατος (χεριών - κεφαλής). 2. ΣΥΜΒΟΛΑ - ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: (Ινδικά - Αραβικά - Εβραϊκά - Αρχαιοελληνικά - Ρωµαϊκά - κ.ά.). ΙΙ. Ε Ι Η Π Α Ρ Τ Ι Τ Ο Υ Ρ Α Σ 1. Χειρόγραφες παρτιτούρες συνθέτη (µαυρόασπρες ή έγχρωµες) 2. Εκτυπωµένες παρτιτούρες (από τυπογραφία ή εκτυπωτή) 3. Καθαρογράφηση παρτιτούρας (σε χαρτί ή διαφάνεια) από επαγγελµατίες αντιγραφείς. 4. Μη συµβατικές συµβατικές- Γραφικές παριτούρες (20ός αιώνας) 5. Σηµειογραφίες µη ευρωπαϊκές ή παλιάς µουσικής (Μεσαιωνικές παρτιτούρες πρώιµης και νευµατικής σηµειογραφίας ή βυζαντινή παρασηµαντική) 6. Παρτιτούρες σε µικροφίλµ 7. Ψηφιακές παρτιτούρες ΙΙΙ. Χ Ρ Η Σ Ι Μ Ο Τ Η Τ Α Π Α Ρ Τ Ι Τ Ο Υ Ρ Α Σ α) Τα χειρόγραφα του συνθέτη ή του αντιγραφέα του, ακόµη και αν το έργο έχει εκδοθεί, περιλαµβάνουν πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά µε: - την εποχή - το είδος του έργου - το ύφος - την ενορχήστρωση/ ενοργάνωση - τα όργανα - τις φωνές, χορωδία - σολίστ - ηθοποιούς (αν υπάρχουν) - χορευτές - τις επιθυµίες του συνθέτη - τη δυναµική 3

4 - τον τρόπο εκτέλεσης - τον τόπο εκτέλεσης - την ηµεροχρονολογία σύνθεσης και - την ηµεροχρονολογάι παρουσίασης του έργου κλ.π. β) Ξεκινώντας από το Mainz Psalter (1459), οι τυπωµένες παρτιτούρες αποτελούν µια σηµαντική παρακαταθήκη του µουσικού πολιτισµού της ανθρωπότητας γιατί προσφέρουν µια καθαρή εικόνα της µουσικής σηµειογραφίας και της εξέλιξής της. γ) Οι καθαρογραµµένες (χειρόγραφες) παρτιτούρες, συνήθως από επαγγελµατίες αντιγραφείς µουσικολόγους, ενορχηστρωτές, συνθέτες και µουσικούς, διασώζουν πληροφορίες και λεπτοµέρειες από τις πρωτότυπες του συνθέτη, «επεµβαίνουν» µε διορθώσεις στο έργο του συνθέτη, κάνουν παρατηρήσεις επί του έργου. IV. Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Π Α Ρ Τ Ι Τ Ο Υ Ρ Α Σ Α. ΓΙΑ ΤΗ ΥΝΑΜΙΚΗ / ΕΝΤΑΣΗ piano = p = σιγά/ χαµηλόφωνα piano piano = pp = πολύ σιγά/ πολύ χαµηλόφωνα piano piano piano = ppp = πάρα πολύ σιγά/ ψιθυριστά mezzo forte = mf = µέτρια δυνατά forte = f = δυνατά fortissimo = ff = πολύ δυνατά piu fortissimo = fff = πάρα πολύ δυνατά sforzando = sf = απότοµα δυνατά con forza = µε δύναµη silenzioso = σιωπηλό crescendo = <= σταδιακή αύξηση της έντασης diminuendo = >= σταδιακή µείωση της έντασης Β. ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ staccato =. = κοφτά 4

5 legato = ή = δεµένα con legno = µε το ξύλο (για τα έγχορδα) con arco = µε το δοξάρι come allegro= χαρούµενα accelerando = µε επιτάχυνση ritardando = µε επιβράδυνση ritenuto = συγκρατηµένο (σε χρόνο), µε καθυστέρηση (σε συγκεκριµένα µέτρα, συνήθως τα 2-3 τελευταία µέτρα στο τέλος µέρους ή και ολόκληρου του έργου) sostenuto = συγκρατηµένο (συνήθως µπαίνει στην αρχή µιας φράσης) morendo = σβήνοντας τον ήχο rubato = µε πιο ελεύθερο ρυθµό και συναισθηµατική έκφραση coda = ουρά (το τελευταίο κοµµάτι/ φράση ενός έργου) da capo = ανάµεσα στις δύο διπλές διαστολές = από την αρχή της φράσης που περιέχεται Γ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ & ΤΟΝ ΡΥΘΜΟ αdagio = πολύ αργά molto andante = αργά andante = περπατητά (ούτε αργά ούτε γρήγορα) allegretto = γρηγορούτσικα allegro = γρήγορα molto allegro = πολύ γρήγορα presto = γοργά prestissimo = πάρα πολύ γοργά κορώνα = (εµφανίζεται στο τελευταίο µέτρο ενός έργου) = κρατάµε τον διπλάσιο χρόνο της αξίας της νότας που έχει κορώνα 5

6 V. ΕΞΕΛΙΞΗ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α ΩΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟ A. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α: Αλφαβητική Σηµειογραφία. Τα γράµµατα της αλφαβήτου σε διάφορες θέσεις µαζί µε άλλα σηµάδια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δύο συστήµατα σηµειογραφίας: ένα για την οργανική (σηµεία κρούσης) και ένα για τη φωνητική (σηµεία λέξεως). Τα σηµεία ήταν διαφορετικά για την οργανική και διαφορετικά για τη φωνητική. Ο Αλύπιος στο έργο του «Εισαγωγή Μουσική» και ο Αριστείδης ο Κοϊντιλιανός στο έργο του «Περί Μουσικής» αναφέρουν, ότι η οργανική γραφή είναι αρχαιότερη και καταγράφεται µε τα χαµηλότερα σηµεία, σε αντίθεση µε τη φωνητική, η οποία επινοήθηκε τον 5 ο αιώνα π.χ., βασισµένη στο Ιωνικό αλφάβητο, και καταγράφεται µε τα υψηλότερα σηµεία. Τα σηµεία της οργανικής σηµειογραφίας χρησιµοποιούνται κατά τριάδες: α) κανονική θέση π.χ. Ε, β) ανεστραµµένη θέση, π.χ. [ ], γ) απεστραµµένη -θέση, π.χ. 3 Υπήρχαν σηµεία για τις παύσεις (χρόνοι κενοί), οι οποίες σηµειώνονταν µε το γράµµα Λ από το λείµµα (λείπω) B. ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ: ΠΑΡΑΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Αλφαβητική (συνέχεια της Ελληνορωµαϊκής) Σηµαδόφωνα Μουσική Στενογραφία (Κάθε σηµάδι αντιπροσώπευε και µια µουσική φράση) Εκφωνητική (4 ος αιώνας) Τόνοι και πνεύµατα πάνω απ τις συλλαβές υποβοηθούσαν την µνήµη των ψαλτών. Νευµατική (8 ος αιώνας Αγκιστροειδής γραφή του αµασκηνού) Πολύ δύσκολη Γραφές Κουκουζέλη (13 ο ; αι.) Βαλάσιου (17 ος αι.) - Πέτρου Πελοποννήσιου. (18 ος αι.) 1814 καθιέρωση της ισχύουσας γραφής (Χουρµούζιος - Γρηγόριος - Χρύσανθος). Στη Βυζαντινή µουσική η ονοµασία των φθόγγων πα, βου, γα, δη, κε, ζω, νη δόθηκε από τον Χρύσανθο εκ Προύσσης (19ος αι.) Παλαι ήµαρτεν Αδάµ, εµακρύνθη του Θεού. Α ΡΕ Βουληθείς δ ο Πλαστουργός, δούλου δέχεται µορφήν. Β ΜΙ Γάλα πίνει εκ µητρός, εις µετάνοιαν καλεί. Γ ΦΑ ι δαχών σκορπίζει φως, θαύµατα πολλά ποιεί. ΣΟΛ Κε φαλήν δ εχθρού πατεί, νεκρωθείς και αναστάς. Ε ΛΑ Ζωοδότης ών Θεός, και εις µέλλουσαν ζωήν. Ζ ΣΙ Νηπενθή πιστούς καλεί, όπου πρώτος εισελθών. Η ΝΤΟ Πάσαν έλαβεν αρχήν παρά του Θεού Πατρός. Α ΡΕ 6

7 Γ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ: Αποτελεί εξέλιξη της ελληνορωµαϊκής και πρωτοχριστιανικής γραφής. 5 ος αιώνας: Βοήθιος Αλφαβητική σηµειογραφία 6 ος αιώνας: η αγκιστροειδής γραφή του Πάπα Γρηγόριου - Χειρονοµία 7 ος αιώνας: Η Νευµατική. (Σαν την εκφωνητική των Βυζαντινών) Νεύµατα: Απόστροφος Τελεία Βαρεία Οξεία Περισπωµένη και συνδυασµός αυτών. Νευµατική σηµειογραφία ονοµάζεται το σύνολο διαφορετικών συστηµάτων σηµειογραφίας που χρησιµοποιήθηκαν για την απόδοση της δυτικοευρωπαϊκής µουσικής µέχρι την ανακάλυψη του πενταγράµµου και χρησιµοποιούνται ως σήµερα στη βυζαντινή µουσική. Στις νευµατικές σηµειογραφίες δεν χρησιµοποιούνται φθογγόσηµα, τα οποία στο σύστηµα του πενταγράµµου δηλώνουν συγκεκριµένους µουσικούς φθόγγους ανεξάρτητα από το τι προηγείται ή ακολουθεί, αλλά νεύµατα, τα οποία δηλώνουν το διάστηµα, την ποσότητα που θα πρέπει να ανέβει ή να κατέβει η φωνή σε σχέση µε τον προηγούµενο φθόγγο 11 ος αιώνας: Τα νεύµατα γράφονται πάνω και κάτω από µια οριζόντια γραµµή ΦΑ (Γέννηση πενταγράµµου!). Αργότερα προστίθεται άλλη του ΝΤΟ. Κάποτε οι γραµµές αυτές ήταν χρωµατιστές (ΦΑ κόκκινη - ΝΤΟ κίτρινη - ΛΑ µαύρη Γκουίντο ντ Αρέτσο). Αργότερα τα ονόµατά τους σηµειώνονται µε γράµµατα. 12 ος αιώνας: Εισαγωγή των κλειδιών. Τα σύµβολά τους αποτελούν µια σταδιακή εξέλιξη των καλλιγραφικών αρχικών τους γραµµάτων. Το µέτρο του στίχου καθορίζει και το µουσικό µέτρο. ( Αρχ. Έλληνες - Τροβαδούροι) 13 ος αιώνας: Ρυθµισµένη - Αναλογική µουσική (Περοτέν - Πιέρ ντε Λα Κρουά). Το µουσικό µέτρο γίνεται ανεξάρτητο από το κείµενο. Οι φθόγγοι αποκτούν σταθερή διάρκεια.( ιαιρούνται στα τρία και όχι στα δύο όπως σήµερα. Το κανονικό µέτρο το τριµερές προς τιµήν της Αγίας Τριάδας) Maxima Longa Brevis Semibreves (Ligatura = Ένωση Η σηµειογραφία αποκτά περισσότερη ακρίβεια) 14 ος αιώνας: Τετράγωνη σηµειογραφία. Αντικατάσταση των νευµάτων από ροµβοειδή ή τετράγωνα σχήµατα που γράφονται πάνω σε οριζόντιες γραµµές (τρίγραµµο - εξάγραµµο - πολύγραµµο και συνηθέστερα, τετράγραµµο), που καθορίζουν σαφέστερα τα τονικά ύψη. Υποδιαίρεση των φθόγγων στα δύο. 16 ος αιώνας: Καθιέρωση πενταγράµµου και διαστολών. 7

8 Τα ονόµατα των φθόγγων οφείλεται στον µοναχό Γκουίντο ντ Αρέτσο ( µ.χ.), οποίος πήρε τις αρχικές συλλαβές από έναν ύµνο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδροµο και διαβάζοντάς τες ως ακροστιχίδα δηµιούργησε την επτάτονη/ επτάφθογγη κλίµακα. UT queant laxis RE sonare fibris MI ra gestorum FA muli tuorum SOLve polluti LAbii reatum Sancte Johannes Για να µπορούν να αντηχούν µε χαλαρές χορδές οι δούλοι σου τα κατορθώµατά σου, λύσε την αµαρτία των µολυσµένων µου χειλέων, Άγιε Ιωάννη 8

9 VΙ. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Α. Α Μ Β Ρ Ο Σ Ι Α Ν Ο Μ Ε Λ Ο Σ Σχ. 1 Σχ. 2 Αριστερά: Ψαλµός µε σηµείωση νευµάτων πάνω από το κείµενο, σηµειογραφία σε τετράγραµµο εξιά: Ενδιάµεση Μέχρι τα τέλη του 6 ου αιώνα ακούγεται στους χριστιανικούς ναούς της ύσης το λεγόµενο αµβροσιανό µέλος (βλ. παρτιτούρα σχ. 1 και σχ 2), το οποίο είναι περίπου η βυζαντινή µουσική της εποχής. (4 ος -6 ος αιώνας). Το όνοµά του το πήρε από τον Αµβρόσιο ( ), επίσκοπο Μεδιολάνων (Μιλάνου), ο οποίος προσπαθώντας να βάλει τάξη στην αναρχία των ύµνων που χρησιµοποιούσε η υτική Εκκλησία, καθόρισε τη χρήση 4 τρόπων (κλιµάκων), καθώς και τους ύµνους που θα έπρεπε να ψάλλονται. Β. ΓΡΗΓΟΡΙΑΝΟ ΜΕΛΟΣ Ο πάπας Γρηγόριος Α' (~ ) εισήγαγε πολλές µεταρρυθµίσεις στη λειτουργία της δυτικής εκκλησίας για να την καταστήσει ενιαία, λόγω πολλαπλών προσθηκών από διάφορους επισκόπους και νέων ύµνων σε µουσική λαϊκών τραγουδιών. Ως αποκρισάριος της Ρώµης στην Κωνσταντινούπολη πριν γίνει πάπας, γνώρισε ο Γρηγόριος A την εκκλησιαστική µουσική της Ανατολής, όπως χρησιµοποιείτο ως συνέχεια της αρχαίας ελληνικής µουσικής, και τη µετέφερε στη ύση, εισάγοντας τροποποιήσεις και µια ενιαία µορφή. Στο τέλος του 6ου αιώνα ο Πάπας Γρηγόριος αναθεώρησε και πάλι το σύνολο των µελωδιών που χρησιµοποιούσε η Καθολική Εκκλησία, κωδικοποίησε τους ύµνους της Λειτουργίας, σύµφωνα 9

10 µε το εορτολόγιο της Ρωµαϊκής Καθολικής Εκκλησίας και όρισε αυτούς που θα έπρεπε να ψάλλονται σε όλες τις εκκλησίες, καταρτίζοντας έτσι το τυπικό που καθόριζε το ύφος της εκκλησιαστικής µουσικής. Από το όνοµα του, το σύνολο των ύµνων που θεωρήθηκαν κατάλληλοι για τη λειτουργική µουσική της υτικής Εκκλησίας ονοµάστηκε Γρηγοριανό Μέλος. Η µουσική του Γρηγοριανού Μέλους είναι µονοφωνική, χωρίς κανονικό µέτρο, αλλά ακολουθεί το ρυθµό των λέξεων, οι οποίες πολύ συχνά είναι από τη Βίβλο και ιδίως από τους Ψαλµούς. Το Γρηγοριανό Μέλος τραγουδιέται από χορωδία και από σολίστες, µε εναλλαγή σολίστ και χορωδίας ή και µε εναλλαγή ηµιχορίων. Στη Μονοφωνία, κυριαρχεί µία µελωδική γραµµή (Μία µελωδία = Μια «φωνή» = Μονοφωνία). Στη µονοφωνία η ίδια ακριβώς µελωδία τραγουδιέται από έναν ή περισσότερους εκτελεστές ταυτόχρονα (Unisono). Σηµαντική καινοτοµία αυτής της εποχής ήταν η σηµειογραφία της µουσικής µε τα λεγόµενα νεύµατα, ένα σύστηµα απλουστευµένης βυζαντινής σηµειογραφίας. Τα νεύµατα έδιναν ένα πρόχειρο προσανατολισµό πορείας της φωνής και όχι το ακριβές ύψος των τόνων. Η ακριβής σηµειογραφία εµφανίστηκε σταδιακά από τον 11 ο αιώνα µε την εισαγωγή του πενταγράµµου. Το τονικό ύψος γίνεται αντιληπτό από τη θέση του φθόγγου στο πεντάγραµµο, µε τη δυνατότητα χρήσης γραµµών πάνω και κάτω από το πεντάγραµµο. Τα κλειδιά που χρησιµοποιούσαν είναι του DO (C) και του FA (F), τα οποία µπορούσαν να είναι στη 2 η, 3 η ή 4 η γραµµή. Παρακάτω παρατίθεται πίνακας µε την αρχική σηµειογραφία του Γρηγοριανού µέλους, αποκωδικοποιηµένη σε τετράγραµµο µε τετραγωνική σηµειογραφία του Γρηγοριανού µέλους, ενώ παραδίπλα είναι η σηµερινή αποκωδικοποίηση της Γρηγοριανής σηµειογραφίας στο πεντάγραµµο µε τη σηµερινή σηµειογραφία. 10

11 Virga=Ράβδος Punctum quadratum= τετραγωνική γραφή Punctum inclinatum= ροµβοειδής γραφή Απλά νεύµατα: Pes= από το αρχαιοελληνικό πόδας, Torculus = από το λατινικό ρήµα torquere= στρίβω, Porrectus, από το λατινικό ρήµα porrigere= επεκτείνω/ διευρύνω, Climacus, από τα ελληνικά = κλίµακα, Scandicus, από το λατινικό scandere= ανατέλλω/ ανεβαίνω, Salicus, από το λατινικό salire = αναπηδώ. Σύνθετα νεύµατα Σχηµατίζονται από τον συνδυασµό απλών νευµάτων για µια συλλαβή Τα Flexus περιέχουν περισσότερες νότες και συναντώνται σε κατιόντες φθόγγους. Τα Resupini περιέχουν περισσότερες νότες και συναντώνται σε ανιόντες φθόγγους. 11

12 Τα Praepunctis ή subpunctis, όταν υπάρχουν νότες πριν ή µετά µια συλλαβή. Υπάρχουν, επίσης, ειδικά νεύµατα, µεταξύ των οποίων αυτά που επισηµαίνουν την ορθή προφορά του κειµένου και µπαίνουν στην τελευταία ή στις δυο τελευταίες νότες της συλλαβής. Ή αυτά που επισηµαίνουν ότι η τελευταία νότα ενός νεύµατος είναι η ίδια µε την αρχική νότα ενός άλλου νεύµατος στην ίδια συλλαβή. Αυτά που επισηµαίνουν ένα quilisma «κύλισµα», δηλ. συνδέουν δύο νότες, ανάµεσα στις οποίες υπάρχει µια ενδιάµεση. Σ αυτήν την περίπτωση η αρχική νότα µακραίνει σε διάρκεια (αλλά ποτέ στο διπλάσιο χρόνο). ιακοσµητικά νεύµατα Το στροφικό νεύµα µπορεί να πάρει 3 µορφές: απόστροφος, δίστροφος, τρίστροφος. 12

13 Ο όρος µπαίνει στο τέλος του νεύµατος. Οι δυο βέργες και οι τρεις βέργες Σηµάδια παύσης α) Η µικρότερη κάθετη γραµµή χωρίζει τις φράσεις του κειµένου. εν υπονοεί αναπνοή. β) Η µεσαία κάθετη γραµµή χωρίζει τα µέση της φράσης. Υπονοεί πάντα αναπνοή. γ) Η διαστολή χωρίζει τις φράσεις και ισούται µε παύση απλής διάρκειας και επιβάλλει την αναπνοή. δ) Η διπλή διαστολή υποδηλώνει το τέλος της περιόδου ή της σύνθεσης. Ισούται µε απλή παύση µιας νότας, ενίοτε λίγο µεγαλύτερης διάρκειας. 13

14 14

15 Γ. Από τη µονοφωνία του Γρηγοριανού Μέλους στην Πολυφωνία Όταν έψελναν ή τραγουδούσαν το Γρηγοριανό µέλος στους πρώτους αιώνες της χρήσης του (6 ο -9 ο αιώνα) σε µια οµάδα, όλοι ακολουθούσαν την ίδια µελωδία στο ίδιο τονικό ύψος. Αν συµµετείχαν στην οµάδα γυναίκες, παιδιά ή οξύφωνοι άνδρες, τραγουδούσαν µια οκτάβα ψηλότερα, αλλά την ίδια µελωδία. Αν πάλι συµµετείχε κάποιος βαθύφωνος στην οµάδα, αυτός τραγουδούσε απλώς µια οκτάβα χαµηλότερα. Μεταξύ του 9ου και του 12 ου αιώνα εισήχθη στα µοναστήρια και στις εκκλησιαστικές µουσικές σχολές µια καινοτοµία, η οποία δεν φαίνεται να εντυπωσίασε τότε κανέναν, γι αυτό και δεν καταγράφηκαν λεπτοµέρειες για την αφορµή που οδήγησε σ αυτή και το χρόνο που συνέβη. Αντί να τραγουδούν ή ψέλνουν όλοι την ίδια µελωδία, µερικοί ακολουθούσαν µια άλλη µελωδία κατά µία πέµπτη (πέντε νότες) ψηλότερα (π.χ. από ντο σε σολ). Με άλλα λόγια, εκτός από τις αλλαγές των τόνων στην οριζόντια εξέλιξη του χρόνου (µελωδία), εµφανίζεται η παράλληλη εξέλιξη µιας δεύτερης και αργότερα µιας τρίτης κ.ο.κ. φωνής µε διαφορετική µελωδική γραµµή. Η παράλληλη και ταυτόχρονη πορεία δύο, τριών ή και περισσότερων µελωδικών γραµµών/ φωνών ονοµάστηκε πολυφωνία. Οι φωνές αυτές στην κάθετή τους ανάγνωση δηµιουργούσαν την αρµονία. Αυτή η µουσική τεχνική, από το τέλη του 9 ου αιώνα εξαπλώθηκε στη διάρκεια των δεκαετιών και των αιώνων σε όλη τη δυτική Ευρώπη και ονοµάστηκε Organum. Επειδή όµως η διατήρηση σταθερά µιας απόστασης πέντε τόνων κούραζε τους ακροατές, εισήχθησαν κατά καιρούς παράλληλες µελωδίες µε διαφορετικές αποστάσεις. Έτσι ξεκίνησε και θεµελιώθηκε στον πολιτισµό της Ευρώπης η πολυφωνική µουσική. Μετά το όργκανουµ, η εξέλιξη στην πολυφωνία έρχεται µε το Ντισκάντους, που είναι ένα όργκανουµ που στολίζει το λειτουργικό µέλος στην επάνω φωνή πιο από το απλό όργκανουµ και µε αντίθετη κίνηση. Ακολουθεί το Μοτέτο, όπου επάνω από το λειτουργικό µέλος προστίθενται δύο ή τρεις φωνές που ξετυλίγονται, ακολουθώντας η κάθε µία διαφορετικό κείµενο µε διαφορετική υπόθεση. Το Κοντούκτους είναι κάτι ανάλογο µε το Μοτέτο, µόνο που δεν υπάρχει η υποχρέωση για την ύπαρξη µιας λειτουργικής µελωδίας. Στην Αγγλία παρουσιάζεται το Γκύµελ που είναι τραγούδι για δύο φωνές που κινούνται σε αποστάσεις τρίτης. Το Ψεύτικο Βάσιµο προήλθε από το Γκύµελ και ήταν έργο για 3 φωνές. Το 1030 µ.χ., ο Ιταλός Γκουίντο ντ Αρέτσο ( µ.χ.) δίνει τα ονόµατα στους φθόγγους της κλίµακας, παίρνοντας τις αρχικές συλλαβές των πρώτων ηµιστιχίων του ύµνου Ut queant laxis resonare Fibris: Ut queant laxis Resonare Fibris Mira gestorum Famuli tuorum Solve polluti Labii reatum Sancta Joannes. 15

16 Σχ. 3 Τετραφωνική µουσική στη σύγχρονη σηµειογραφία του πενταγράµµου 16

17 V. Η Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Η Σ Η Μ Ε Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α Υπάρχουν πολλών ειδών µουσικά σύµβολα στην παγκόσµια µουσική σηµειογραφία, που ποικίλουν ανάλογα το είδος της µουσικής ή τη γεωγραφική περιοχή (π.χ. αραβική, βυζαντινή παρασηµαντική, αρχαία αγκιστροειδής κλπ). ιεθνώς όµως, σαν πρότυπο έχει επικρατήσει η Ευρωπαϊκή σηµειογραφία που µας ενδιαφέρει εδώ άµεσα. Η πλατφόρµα της Ευρωπαϊκής µουσικής σηµειογραφίας ονοµάζεται πεντάγραµµο και είναι πέντε (5) παράλληλες, οριζόντιες, ευθείες γραµµές, που ισαπέχουν µεταξύ τους και αποτελούν τη βάση που θα τοποθετηθούν τα µουσικά σύµβολα. Οι ήχοι που αντιστοιχούν σε συχνότητες του ακουστικού αλλά και ωφέλιµου για τη µουσική φάσµατος (frequency range) ονοµάζονται νότες ή φθογγόσηµα και τοποθετούνται στις 5 γραµµές ή στα 4 διαστήµατα του πενταγράµµου, ακόµα και στις βοηθητικές γραµµές πάνω ή κάτω από το πεντάγραµµο. Η διάρκεια των φθογγόσηµων στη µονάδα του χρόνου λέγεται αξία. Η αξία των φθογγόσηµων ακολουθεί τη σειρά: ολόκληρα, µισά, τέταρτα, όγδοα, δέκατα έκτα, τριακοστά δεύτερα και εξηκοστά τέταρτα. Συµβολίζονται δε ως εξής: Υπάρχουν φθογγόσηµα που δεν αντιστοιχούν σε συχνότητα ακουστικού φάσµατος, αλλά ισοδυναµούν µε διαστήµατα σιωπής. Αυτά λέγονται παύσεις. Οι παύσεις χρονικά αντιστοιχίζονται µε τα φθογγόσηµα που αντιπροσωπεύουν ακουστούς ήχους. Συµβολίζονται δε ως εξής (µε την ίδια αντιστοιχία ως προς τις νότες): Το πεντάγραµµο χωρίζουµε µε κάθετες διαστολές, που λέγονται γραµµές του µέτρου. Η απόσταση µεταξύ δύο διαστολών ονοµάζεται µέτρο. 17

18 Τα φθογγόσηµα που εµπεριέχονται σε κάθε µέτρο, πρέπει να ισοδυναµούν (σε αξία) χρονικά µε τον αριθµό που βρίσκεται στο πρώτο (ή το πρώτο που συναντάται από αριστερά) µέτρο. Ο αριθµός αυτός ονοµάζεται ρυθµός και καθορίζει το πλήθος των φθογγόσηµων προς τη χρονική τους αξία. (Ακολουθεί παράδειγµα για ρυθµό τριών τετάρτων): Για την ονοµατολογία των φθογγόσηµων, στην Ελλάδα χρησιµοποιείται στο Ιταλικό σύστηµα, ενώ στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες το Σαξονικό και Γερµανικό. Έτσι, οι νότες για το Ιταλικό σύστηµα είναι: Ντο, ρε, µι, φα, σολ, λα, σι. Ενώ για το Σαξονικό σύστηµα είναι: C,D,E,F,G,A,B. Εδώ πρέπει να αναφέρουµε ότι οι νότες ονοµατίζονται από κάτω προς τα πάνω. Έτσι, στις 5 γραµµές του πενταγράµµου βρίσκονται οι νότες µι, σολ, σι, ρε, φα (από τη χαµηλότερη γραµµή προς την υψηλότερη), ενώ στα 4 διαστήµατα βρίσκονται οι νότες φα, λα, ντο, µι αντίστοιχα. Πρέπει να προσθέσουµε ότι για λόγους ευκολίας, απόδοσης των διαφόρων µουσικών οργάνων µε διαφορετική έκταση φωνής αλλά και ευκολίας γραφής, γίνεται συχνά η χρήση κλειδιών, όπως το κλειδί του σολ, του φα ή του ντο σε διαφορετικές κατά περίπτωση θέσεις. Ακολουθεί η διαδοχική σειρά των φθογγόσηµων από το χαµηλότερο ήχο στον υψηλότερο που καλείται σκάλα ή κλίµακα µε τη χρήση (και το σύµβολο) των κλειδιών του Φα και του Σολ αντίστοιχα (στο παράδειγµα η σκάλα ξεκινά από ντο και καταλήγει σε ντο): Στην Ευρωπαϊκή σηµειογραφία, θεωρείται δεδοµένο ότι το χόρδισµα (tuning) των µουσικών οργάνων βασίζεται στην συγκερασµένη κλίµακα και όχι στην φυσική, διότι ελάχιστα µουσικά όργανα µπορούν να αποδώσουν ενδιάµεσες συχνότητες των βασικών που αντιστοιχούν στα γνωστά φθογγόσηµα. εδοµένο ότι κάθε σκάλα παίρνει το όνοµά της από την πρώτη (και τελευταία) νότα, στη φυσική σκάλα του Ντο, διακρίνουµε τις αποστάσεις που καλούνται διαστήµατα µεταξύ 1 ης -2 ης, 2 ης -3 ης, 4 ης -5 ης, 5 ης -6 ης, 6 ης -7 ης και ονοµάζουµε τόνους, ενώ τα διαστήµατα µεταξύ 3 ης -4 ης και 7 ης -8 ης ονοµάζουµε ηµιτόνια. Έτσι για παράδειγµα, οι νότες ντο-ρε σχηµατίζουν µια διατονική απόσταση δευτέρας, ενώ οι νότες µι-φα σχηµατίζουν µια ηµιτονιακή ή χρωµατική απόσταση δευτέρας. Προφανώς η απόσταση ντο-σολ σε ένα 18

19 άλλο παράδειγµα, σχηµατίζει διάστηµα 5 ης, που περιέχει 3 τόνους και 1 ηµιτόνιο, δηλαδή ντορε (τόνος), ρε-µι(τόνος), µι-φα(ηµιτόνιο), φα-σολ(τόνος). Για να σχηµατιστούν οι υπόλοιπες πλην της φυσικής σκάλας του ντο κλίµακες, πρέπει να τηρείται αυστηρά η αναλογία: τόνοςτόνος-ηµιτόνιο-τόνος-τόνος-τόνος-ηµιτόνιο (στον µείζονα τρόπο -βλ. θεωρία της µουσικής). Για τον λόγο αυτό, οξύνουµε ή βαρύνουµε ανάλογα το τονικό ύψος της νότας που χρειάζεται για να τηρηθεί ο κανόνας αυτός. Έτσι έχουµε τις αλλοιώσεις, και συγκεκριµένα την δίεση η οποία οξύνει τη νότα κατά ένα ηµιτόνιο και την ύφεση η οποία βαρύνει τη νότα κατά ένα ηµιτόνιο. Όταν συναντάµε τα αντίστοιχα σύµβολα στην αρχή του πενταγράµµου, γνωρίζουµε τότε τη γενική τονικότητα (tonality) που ακολουθεί στο υπόλοιπο µουσικό έργο. Όταν συναντάµε τα αντίστοιχα σύµβολα στην αρχή του πενταγράµµου, γνωρίζουµε τότε τη γενική τονικότητα (tonality) που ακολουθεί στο υπόλοιπο µουσικό έργο. Έτσι, στο ακόλουθο παράδειγµα διακρίνουµε την σκάλα του Σι µε τον οπλισµό της, δηλαδή τις δεδοµένες αλλοιώσεις της: το παράδειγµα ισοδυναµεί µε το ακόλουθο: Παρατηρήσεις: Οι αλλοιώσεις δεν χρησιµοποιούνται µόνο για να χαρακτηρίσουν µια σκάλα, αλλά και για τους εκάστοτε αισθητικούς λόγους του συνθέτη, όσον αφορά τη µελωδία. Μελωδία λέγεται γενικά µια σειρά από φθογγόσηµα κατά βούληση του συνθέτη. Το σύµβολο C µετά το κλειδί του Σολ, είναι µια καλλιγραφική συντόµευση του ρυθµού 4/4 (τεσσάρων τετάρτων). Όταν δύο ή περισσότερες διαδοχικές νότες έχουν αξία ογδόου ή µικρότερη, τότε δύναται να ενώνονται (συνήθης συµβολισµός). Οι µουσικοί συµβολισµοί τέλος, είναι καθαρά θέµα της θεωρίας της µουσικής τέχνης και επιστήµης, στην οποία παραπέµπω για περαιτέρω ενασχόληση. 19

20 VI. T A B U L A T U R E S Ταµπλατούρα ή ταµπουλατούρα είναι ένα είδος σηµειογραφίας, η οποία δε δείχνει τονικό ύψος αλλά δακτυλισµούς. Υπ αυτήν την έννοια το τονικό ύψος υποδεικνύεται έµµεσα. Τα ρυθµικά σηµάδια της ταµπλατούρας δείχνουν πότε ξεκινά µια νότα αλλά όχι πότε σταµατά. Η διάρκεια εναπόκειται στον εκτελεστή. Οι ταµπλατούρες εµφανίστηκαν την εποχή της Αναγέννησης και συνέχισαν και στην εποχή του Μπαρόκ. Χρησιµοποιούνται κυρίως σε έγχορδα µε τάστα (κιθάρα, λαούτο, βιέλα), αλλά µπορεί να τις συναντήσουµε και σε αερόφωνα µε κλειστό τον έναν αγωγό (φλάουτο µε ράµφος), ή και σε αερόφωνα µ ελεύθερες γλωσσίδες (φυσαρµόνικα). Ταµπλατούρες χρησιµοποιούνται πλέον και στη rock, pop, ragtime, blues και την folk µουσική. Για τα νυκτά έγχορδα η ταµπλατούρα είναι ουσιαστικά ένα διάγραµµα των χορδών και των τάστων του οργάνου. (βλ. παρακάτω) Για τα πληκτροφόρα έγχορδα η ταµπλατούρα αναπαριστά τα πλήκτρα του οργάνου (βλ. παρακάτω), ενώ για το φλάουτο µε ράµφος η ταµπλατούρα δείχνει αν και ποια από τις οπές του οργάνου θα πρέπει να κλείσει (µε το δάκτυλο) ή να µείνει ανοιχτή. Α. ΤΑΜΠΛΑΤΟΥΡΑ ΓΙΑ ΚΙΘΑΡΑ Αποτελείται από 6 γραµµές, όσες και οι χορδές της κιθάρας. Για την µπάσο κιθάρα η ταµπλατούρα έχει 4 γραµµές, όσες και οι χορδές της. Η πάνω γραµµή αναπαριστά την πιο ψιλή σε τονικός ύψος χορδή. Οι χορδές της κιθάρας παρουσιάζονται/ καταγράφονται είτε αριθµητικά, ξεκινώτας από το 1 που αντιπροσωπεύει την υψηλότερη τονικά χορδή της κιθάρας (µι) και φτάνοντας στο 6 που αντιπροσωπεύει τη χαµηλότερη τονικά χορδή (µι), είτε ονοµαστικά µε το σαξωνικό σύστηµα (Α, Β, C, D κλπ). Οι αριθµοί µέσα στις γραµµές (εξάγραµµο) αναπαριστούν το τάστο που πρέπει να πατηθεί µε το δάκτυλο του αριστερού χεριού, προκειµένου να παραχθεί η επιθυµητή νότα. Π.χ. το νούµερο 3 στην πάνω γραµµή του εξάγραµµου δείχνει ότι πρέπει να πατηθεί το 3 ο τάστο της πάνω χορδής (µι), προκειµένου ν ακουστεί η νότα σολ. Το νούµερο 0 ότι η χορδή παίζεται ανοιχτή. Όταν η ταµπλατούρα αφορά συγχορδίες, τότε το γράµµα που εµφανίζεται αναφέρεται στη βασική νότα της συγχορδίας. (βλ. παρακάτω σχήµα) The chords E, F, and G: (1) (ΜΙ) e (2) (ΣΙ) B (3) (ΣΟΛ)G (4) (ΡΕ) D (5) (ΛΑ) A (6) (ΜΙ) E (ΜΙ)E(ΦΑ)F(ΣΟΛ)G 20

21 Β. ΤΑΜΠΛΑΤΟΥΡΑ ΓΙΑ ΠΛΗΚΤΡΟΦΟΡΑ Η ταµπλατούρα για πληκτροφόρα είναι ένας συνδυασµός αριθµών και γραµµάτων. Παρακάτω δίνεται το παράδειγµα της κλίµακας φα µείζονα σε δύο οκτάβες c-d-e-f- 2 f-g-a-a c-d-e-f- 1 f-g-a-a Παρατηρούµε ότι: α) οι κάθετοι αριθµοί αριστερά δείχνουν την 8βα, ξεκινώντας πάντα από το κεντρικό ντο στο µέσο του πιάνου, το οποίο αναπαρίσταται και ως C4 (γιατί είναι η 4 η οκτάβα από την αρχή του κλαβιέ). β) Τα µικρά λατινικά γράµµατα (a,b,c,d,e,f,g) αναπαριστούν τις φυσικές νότες/ φυσικούς φθόγγους (χωρίς αλλοιώσεις- άσπρα πλήκτρα του πιάνου). γ) Τα κεφαλαία λατινικά γράµµατα (A,C,D,F,G) αναπαριστούν τις διέσεις (µαύρα πλήκτρα του πιάνου). Π.χ.: A#,C#,D#,F#,G# = ΛΑ#, ΝΤΟ#, ΡΕ#, ΦΑ#, ΣΟΛ# Σηµειωτέον ότι δεν υπάρχει Β# ούτε E#, δεδοµένου ότι δεν υπάρχουν µαύρα πλήκτρα για τις νότες Σι# και ΜΙ#. Οι νότες αυτές συµπίπτουν στο συγκερασµένο σύστηµα µε το ΝΤΟ και το ΦΑ, αντίστοιχα δ) Το σύµβολο " " (διαστολή) χωρίζει µέτρα ή τµήµατα της µουσικής. ε) Το σύµβολο "-" χρησιµοποιείται για κενό. Παράδειγµα 1: ταµπλατούρα πάνω σε πιάνο: Παράδειγµα 2: ταµπλατούρα συγχορδιών για πιάνο 21

22 Συγχορδίες (Μι+)E, (Φα+)F και (Σολ+)G: e f g c- -d- 2 -b- -a- -b- 2 -G- -f- -g- 2 -e ιαβάζονται κάθετα, από κάτω προς τα πάνω. 22

23 Π Α Ρ Α Ε Ι Γ Μ Α Τ Α Σ Η Μ Ε Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α Σ 1. Αρχαία Ελληνική µουσική: Πίνακας Αλυπίου (α) 23

24 Αρχαία Ελληνική µουσική (β) 24

25 ΥΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ 2. Αµβροσιανό µέλος (4 ος 6 ος αιώνας) 25

26 3. Γρηγοριανό Μέλος (6 ος 14 ος αιώνας) 26

27 4. Παρτιτούρα Μπαρόκ (έγχορδα και δεδοµένο βάσιµο) 27

28 5α. Παρτιτούρα Μπαρόκ, Λειτουργία (ξύλινα πνευστά, έγχορδα και φωνές) 28

29 5β. 29

30 6. Παρτιτούρα Κλασικισµού (ξύλινα, χάλκινα, έγχορδα) 30

31 7. Παρτιτούρα Ροµαντισµού (για πιάνο) 31

32 8. Παρτιτούρα Ροµαντισµού για ορχήστρα 32

33 9. Παρτιτούρα 20 ού αιώνα Σειραϊκή σύνθεση 33

34 10. Πολυµορφική σηµειογραφία (20 ού αιώνα) Ανέστης Λογοθέτης: Kollisionen 34

35 11. Γραφική παρτιτούρα (2ο ού αιώνα) Γιάννης Χρήστου: Η κυρία µε τη στριχνίνη 35

36 12. Σηµάδια Βυζαντινής Παρασηµαντικής 36

37 13. Ταµπ(ου)λατούρα για βιέλα (Μπαρόκ µουσική) Παράδειγµα ταµπουλατούρας για βιέλα, Miguel de Fuenllana (1554). (Οι κόκκινοι αριθµοί είναι για το φωνητικό µέρος) 37

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 Οι ήχοι που χρησιμοποιούμε στη μουσική λέγονται νότες ή φθόγγοι και έχουν επτά ονόματα : ντο - ρε - μι - φα - σολ - λα - σι. Η σειρά αυτή επαναλαμβάνεται πολλές φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15ο. σηµεία συντοµεύσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15ο. σηµεία συντοµεύσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15ο 29 σηµεία συντοµεύσεων Επανάληψης: α) Συµβολίζεται µε διπλή διαστολή σαν αυτήν που χρησιµοποιούµε στο τέλος του έργου αλλά έχει δύο τελείες πάνω και κάτω από την 3η γραµµή. Αν οι τελείες βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Θέματα Μουσικής ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/05/2013 ΤΑΞΗ: Β Κατεύθυνσης ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2:30 ΩΡΑ: 7:45 10:15 πμ Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Ιστορία 1ο Μάθηµα. Η Ιστορία της Μουσικής στον Πρώιµο Μεσαίωνα

Συνοπτική Ιστορία 1ο Μάθηµα. Η Ιστορία της Μουσικής στον Πρώιµο Μεσαίωνα Συνοπτική Ιστορία 1ο Μάθηµα Η Ιστορία της Μουσικής στον Πρώιµο Μεσαίωνα Ως ξεκίνηµα της ξεχωριστής πορείας της δυτικοευρωπαϊκής µουσικής θεωρείται η δηµιουργία της Πολυφωνίας Τα πρώτα δείγµατα πολυφωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΟΝΟΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ίσον ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΟΝΟΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ίσον ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ www.byzantine-musics.com 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ q e ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΟΝΟΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ίσον s 0 a Ολίγον 1 α f Πεταστή 1 α g Κεντήµατα 1 α Κέντηµα 2 α Υψηλή 4 α d Απόστροφος 1

Διαβάστε περισσότερα

Λ. βαν Μπετόβεν ( ) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι:

Λ. βαν Μπετόβεν ( ) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι: Λ. βαν Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση Γενικοί Στόχοι: Πέρασμα από τον Κλασικισμό στο Ρομαντισμό. Σύγκριση Προγραμματικής και Απόλυτης Μουσικής.

Διαβάστε περισσότερα

Κουρδίσµατα (περίληψη)

Κουρδίσµατα (περίληψη) Κουρδίσµατα (περίληψη) Ι. Αρµονική στήλη Κάθε νότα που παράγεται µε φυσικά µέσα είναι ένα πολύ σύνθετο φαινόµενο. Ως προς το τονικό ύψος, συνιστώσες του ("αρµονικοί") είναι η συχνότητα που ακούµε ("θεµελιώδης")

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΡΠΑΡΟΥΣΗ 1. ΜΕΤΡΑ ΕΙ Η ΜΕΤΡΩΝ απλά µέτρα: 2/4, 2/8, 3/4, 3/8 2/4 q q \ e e e e \ x x x x x x x x \ εµβατήριο 2/8

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Μουσικής. Β εξάμηνο Θεωρία. Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός. Βιογραφικό

Θεωρία Μουσικής. Β εξάμηνο Θεωρία. Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός. Βιογραφικό Θεωρία Μουσικής Β εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Θεωρία Μουσικής (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός Βιογραφικό Πτυχιούχος μουσικολογίας και κάτοχος

Διαβάστε περισσότερα

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847) Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Η ορχηστρική μουσική του πρώιμου ρομαντικού συνθέτη Φέλιξ Μέντελσον περιλαμβάνει πέντε συμφωνίες, τις συναυλιακές εισαγωγές Όνειρο

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μελωδία Ντο Μείζων (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ και ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Οι μαθητές να: ο ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Διακρίνουν τη Ακούσουν

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο) Φροντιστήριο 03/03/2010 (Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο)) Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) 03/03/2010 1 / 32

Διαβάστε περισσότερα

ενώ το «β» μέρος είναι ένα «Μοιρολόι», αργό ρυθμικά.

ενώ το «β» μέρος είναι ένα «Μοιρολόι», αργό ρυθμικά. Το δεύτερο μέρος «Β», αντίθετο σε χαρακτήρα από αυτό που προηγήθηκε, κρύβει, μέσα από το έντονο ρυθμικό και χρωματικό του στοιχείο, την αισιοδοξία και την ελπίδα του Κύπριου για ένα καλύτερο «αύριο» για

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 10 Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Επανάληψη της Διάλεξης

Διαβάστε περισσότερα

Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο

Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο Απευθείας Εναρμόνιση - Πώς να χρησιμοποιήσετε το παρόν βιβλίο Γενικές Πληροφορίες 1. Τι είναι το μάθημα της Απευθείας Εναρμόνισης στο πιάνο: Αφορά την απευθείας εκτέλεση στο πιάνο, μιας δοσμένης μελωδικής

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Τετράδια κιθάρας Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr 1 Περιεχόμενα Κλίμακες... 3 Μείζονες κλίμακες... 3 Η κλίμακα Ντο μείζονα...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 Ημερομηνία: 03/06/2008 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Ιστορία της Οργανικής Μουσικής

Κεφάλαιο 5. Ιστορία της Οργανικής Μουσικής Κεφάλαιο 5 Ιστορία της Οργανικής Μουσικής Η ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα Οι παραδοσιακοί πολιτισμοί, αλλά και γενικότερα οι μουσικοί πολιτισμοί του κόσμου χρησιμοποιούν τα όργανα αποκλειστικά σε συνδυασμό με

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες.

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Θ Ε Ω Ρ Ι Α Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α Σ 1 η ΤΑΞΗ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Μία σαν ΒΑΣΗ, µία σαν ΜΕΣΗ και µία σαν ΚΟΡΥΦΗ Έχουµε τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ - ΑΡΜΟΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες (Α) ΑΡΜΟΝΙΑ ιάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες και τριάντα (30) λεπτά ίνονται στους

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Ενότητα 3: Ρυθμική Αγωγή Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με το Σύστημα Ρυθμικής Emil Jaques

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Πληροφορική. Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015

Μουσική Πληροφορική. Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015 Μουσική Πληροφορική Δ. Πολίτης, Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ, 2015 Άδεια Χρήσης 2 Άδεια Χρήσης 3 Άδεια Χρήσης 4 Ήχος Κλίμακες Β & Γ Δ. Πολίτης 2 ο Μάθημα Περιεχόμενα Μέρος Α : Ανατομία και φυσιολογία του αυτιού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 4. ΡΥΘΜΟΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 4. ΡΥΘΜΟΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 1 2 Ιωσήφ Βαλέτ Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 Οι ξένοι φθόγγοι 3 4 4δμητη ή 5δμητη αρμονία (συνηχήσεις από διαδοχικές 4 ες ή 5 ες ) καθώς δεν ανήκει στο στυλ που εξετάζουμε. 1. Καθυστερήσεις 1.1 Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino 1 Ελένη Κυπριανού Καθηγήτρια Μουσικής ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino Γενικά για το έργο H «Ελληνική σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο γράφτηκε το 1966.

Διαβάστε περισσότερα

L.V. BEETHOVEN. Eroica. Allegro con brio. Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas

L.V. BEETHOVEN. Eroica. Allegro con brio. Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas L.V. BEETHOVEN Eroica Allegro con brio Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas Έναρξη με tutti. Ακολουθούν μόνο έγχορδα. Sf που οδηγούν σε ff / χρήση διπλών ξύλινων πνευστών Το ίδιο μελωδικό σχήμα σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο Κεφάλαιο 13 Τα αερόφωνα με επιστόμιο Τρόπος λειτουργίας Αξιοποιούνται οι ψηλότερες συχνότητες της αρμονικής σειράς Η τεχνική του υπερφυσήματος ανάγεται σε βασικό (ή και αποκλειστικό) τρόπο παραγωγής ήχου

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Μουσικές Πράξεις Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Οι Mουσικές Πράξεις είναι ένα μουσικό εκπαιδευτικό λογισμικό που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να αποτελέσει: Ένα σημαντικό βοήθημα για

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας. Ασκήσεις για εξάσκηση και ζέσταμα. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr

Τετράδια κιθάρας. Ασκήσεις για εξάσκηση και ζέσταμα. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr Τετράδια κιθάρας Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 Ασκήσεις χωρίς την κιθάρα...4 Ασκήσεις έκτασης δαχτύλων...5 1-2-3-4 (Απλοποιημένη Εκδοχή)...5

Διαβάστε περισσότερα

Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο)

Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο) Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο) ΗΧΟΣ ΡΥΘΜΟΣ ΜΕΛΩΔΙΑ ΑΡΜΟΝΙΑ ΜΟΡΦΗ ΥΦΟΣ (ΣΤΥΛ) ΥΦΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΟΓΝΩΣΙΑ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑ Eυχαριστηρίες σε όλους όσους εργάστηκαν για το προσχέδιο αυτό Πρόγραμμα Ύλης της Α'

Διαβάστε περισσότερα

Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn)

Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn) Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn) (31 Μαρτίου 1732, Ροράου 31 Μαΐου 1809, Βιέννη) Αναγνώσµατα από το βιβλίο Η Απόλαυση της Μουσικής (Machlis, Forney), για τους µαθητές που θα µελετήσουν το έργο:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3ο. Σχολή της Notre Dame και Ars Antiqua

Μάθηµα 3ο. Σχολή της Notre Dame και Ars Antiqua Μάθηµα 3ο Σχολή της Notre Dame και Ars Antiqua Η Σχολή της Notre Dame Μια νέα εποχή της Πολυφωνίας µε επίκεντρο το Παρίσι Περίπου 1180-1230 (τέλη 12ου και αρχές 13ου αιώνα) Leoninus και Perotinus οι δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο. µείζονες κλίµακες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο. µείζονες κλίµακες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13ο 9 µείζονες κλίµακες Kλίµακα ή σκάλα ονοµάζεται µία σειρά από τους επτά φθόγγους της µουσικής που σαν 1ο και τελευταίο φθόγγο έχει την ίδια νότα αλλά σε διαφορετικό ύψος. Τοποθετούµε τους φθόγγους

Διαβάστε περισσότερα

σημειώσεις αντίστιξης

σημειώσεις αντίστιξης δημήτρης συκιάς σημειώσεις αντίστιξης J.S. Bach. Ανάλυση της Invention I, BWV 772 3euk1L4 2003 / 20012 A c c I Inventio I C major, BWV 772 m m Ó V Œ 3 5 # # M # m # # 7 B m j Œ # j Œ # # V V/V 9 J Œ Œ

Διαβάστε περισσότερα

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι:

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι: Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση Γενικοί Στόχοι: Πέρασμα από τον Κλασικισμό στο Ρομαντισμό Σύγκριση Προγραμματικής και Απόλυτης Μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 2ο

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 2ο Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 2ο 1 Κλασσική Ορχήστρα 2 Flauti (Fl) 2 Oboi (Ob) 2 Clarinetti (Cl) 2 Fagotti (Fg) 2 Corni (Cor) 2 Trombe (Tr) 2 Timpani (I V) (Timp) Violini I (Vln I) Violini II (Vln II) Viole (Vla)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Ακ. Έτος (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Ακ. Έτος (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Ακ. Έτος 2014-15 (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014) Σελίδα 1 από 33 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Παράρτημα ΙΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ...3 Α ΕΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«The Queen s Gigue» του Τόμας Ρόμπινσον, (Thomas Robinson )

«The Queen s Gigue» του Τόμας Ρόμπινσον, (Thomas Robinson ) «The Queen s Gigue» του Τόμας Ρόμπινσον, (Thomas Robinson 1560-1609) Ο Τόμας Ρόμπινσον ήταν Άγγλος συνθέτης και μουσικοδιδάσκαλος της περιόδου της Αναγέννησης. Έγραψε μουσικά έργα και δίδαξε τραγούδι,

Διαβάστε περισσότερα

Εξέταση Πρώτου Τετραδίου

Εξέταση Πρώτου Τετραδίου Εξέταση Πρώτου Τετραδίου Φύλλο αξιολόγησης Μέρος Ά: Θεωρία Ερώτηση Βαθμοί 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Σύνολο βαθμών Μέρος Β: Πρακτική Τραγούδι Βαθμοί 1 2 3 4 Σύνολο βαθμών 1 Μέρος Ά: Θεωρία (Σύνολο βαθμών

Διαβάστε περισσότερα

Τσέτσος Αισθητική της Μουσικής ΜΟ 35 ΥΕ 4 Τε Ζερβός Μουσική δηµιουργία Σύνθεση ΜΟ 46 ΥΕ 4 Τρ Σεργίου Στοιχεία διεύθυνσης ορχήστρας

Τσέτσος Αισθητική της Μουσικής ΜΟ 35 ΥΕ 4 Τε Ζερβός Μουσική δηµιουργία Σύνθεση ΜΟ 46 ΥΕ 4 Τρ Σεργίου Στοιχεία διεύθυνσης ορχήστρας Βέρδης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΜΣ 13 Υ 2 Πε 09-12 426 Ψαρουδάκης Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Μουσική ΜΟ 27 Υ 2 Τρ 09-12 741 Μπαµίχας Ιστορία της υτικής Μουσικής ΙΙ (Μπαρόκ) ΜΣ 16 Υ 2 ε 15-18 741 Μπαλαγεώργος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 του Παναγιώτη. Παπαδηµητρίου panayiotis@analogion.net, α έκδοση: 4 Οκτωβρίου 2005 Το Οικουµενικό Πατριαρχείο στα 1881 συγκρότησε

Διαβάστε περισσότερα

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Μεθοδική παρουσίαση των θέσεων των φθογγοσήμων στο ούτι, το πολίτικο λαούτο και τον ταμπουρά σε σχέση με τις τονικές αλλαγές. AΘΗΝΑ 1999 2 3 Iούνιος 2001 Χρωστάω

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα τριακοστή πρώτη

Ενότητα τριακοστή πρώτη Ενότητα τριακοστή πρώτη Σήμερα θα γνωρίσουμε τις συγχορδίες! Η συγχορδία είναι μια ομάδα τριών νοτών που παίζονται ταυτόχρονα και έχουν κάποια αρμονική σχέση μεταξύ τους. Θυμήσου τις διφωνίες που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975

ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 ΑΚΡΟΑΣΗ: «ΨΑΠΦΑ» για κρουστά σόλο, 1975 Η πρεμιέρα του έργου έγινε το Μάιο του 1976 στο Φεστιβάλ Μπαχ στο Λονδίνο, και όπως ο συνθέτης είχε δηλώσει η «Ψάπφα» ήταν μια «καθαρά ρυθμική σύνθεση» Ο Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Ιστορικό Υπόβαθρο: Κατά τη ρομαντική περίοδο, το ληντ (Lied) ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή γένη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α. Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι?

ΜΕΡΟΣ Α. Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι? 1 Την «Μουσική Αρµονία» θα µπορούσαµε να την δούµε κ έτσι? Σήµερα η βιβλιογραφία της Αρµονίας είναι πλουσιότατη, σε πολλά επίπεδα σπουδής και σε πλήθος γλωσσών. Έτσι δεν θα πρότεινα µία από τα ίδια που

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα 1 Εισαγωγή Συµφωνική Ορχήστρα Επίτευγµα του υτικού Πολιτισµού. Ορχήστρα Μουσικό όργανο (αυτόνοµο). Ενορχήστρωση Αρµονία, Αντίστιξη κτλ (Στυλιστική προσέγγιση). Εσωτερική Ακοή -

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola.

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola Ανδρέας Γεωργοτάς Στόχος της ανά χείρας μελέτης είναι μια προσέγγιση στο T W O C A D E N Z A L I K E I N

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μελωδία Ντο Μείζων (1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ και ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Οι μαθητές να: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Ενδεικτικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει τα μαθήματα που προσφέρονται και στις τρεις Κατευθύνσεις. (Δεν περιλαμβάνονται μαθήματα ΥΕ που προσφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1. ΣΥΓΧΟΡ ΙΕΣ: (α) Εύρεση και ορθή σύνδεση συγχορδιών (10) (β) Ορθές νότες συγχορδιών ορθοί διπλασιασµοί ( 6) (γ) Αναγνώριση και χρήση δεσπόζουσας µε εβδόµη ( 2) (δ) Αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 Ημερομηνία: 25/05/2010 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17ο. κλειδιά

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17ο. κλειδιά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17ο 5 κλειδιά Όπως είπαµε στο κεφάλαιο 1ο υπάρχουν τρία κλειδιά σε επτά διαφορετικές θέσεις. Εδώ θα ασχοληθούµε µε τα άλλα δύο κλειδιά και τις άλλες έξη διαφορετικές θέσεις ς. 1) ΚΛΕΙ Ι ΤΟΥ ΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ Τίτλος στο παλαιό Τίτλος Υποχρεωτικά ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ ΜΣ 03 Μπαλαγεώργος Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία Υ 1 χειμ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΙΑΝΟ

ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΙΑΝΟ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΠΙΑΝΟ Ονομασία Ο όρος πιάνο (piano) προέρχεται από την ιταλική λέξη pianoforte. Η ονομασία του στα ελληνικά είναι «κλειδοκύμβαλο». Είναι όργανο πληκτροφόρο με χορδές τις οποίες κτυπούν ειδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Ενδεικτικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει τα μαθήματα που προσφέρονται και στις τρεις Κατευθύνσεις. (Δεν περιλαμβάνονται ορισμένα μαθήματα ΥΕ που προσφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Ενδεικτικό Πρόγραμμα περιλαμβάνει όλα τα μαθήματα που προσφέρονται και στις τρεις Κατευθύνσεις. (Δεν περιλαμβάνονται μαθήματα ΥΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ II εκδοχή 1.0

ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ II εκδοχή 1.0 4.2.4. Χάλκινα πνευστά Στα όργανα της οικογένειας των χάλκινων πνευστών η παλµική κίνηση της αέριας στήλης του σωλήνα προκαλείται από την ελαστικότητα των χειλιών του εκτελεστή που τοποθετούνται µέσα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων. Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή. Απόστολος Σιόντας

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ. Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων. Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή. Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ Η συγχορδία ΝΤΟ µείζων Ευθεία κατάσταση α αναστροφή β αναστροφή Απόστολος Σιόντας Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2009 Πρόλογος Θεωρώντας απαραίτητη την γνώση του περιεχοµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-ΟΣΤΙΝΑΤΟ (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Α ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο Ακούσουν το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΟΙ. Η βασική νότα και η βασική συγχορδία είναι κάθε φορά η πρώτη, αυτή που εµφανίζεται µε έντονο γράµµα.

ΡΟΜΟΙ. Η βασική νότα και η βασική συγχορδία είναι κάθε φορά η πρώτη, αυτή που εµφανίζεται µε έντονο γράµµα. ΡΟΜΟΙ Όσοι έχουν κάνει µαθήµατα µουσικής σε κάποιο ωδείο, πολύ γρήγορα θα έχουν ακούσει για τις κλιµακες µατζόρε και µινόρε. Πάνω σε αυτές στηρίζεται ολόκληρο σχεδόν το οικοδόµηµα της κλασικής µουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Ο Kodály γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1886 στο Kecskemet της Ουγγαρίας. Ο πατέρας του ήταν σταθμάρχης σιδηροδρομικής γραμμής και έπαιζε ερασιτεχνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ:

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΚΟΠΟΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ:ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Α τάξης Γυμνασίου ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α τάξης Γυμνασίου 1 Η ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Γενικοί Στόχοι Ειδικοί Στόχοι Α. ΣΤΟΧΟΙ Β. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ και Γ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δ. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab Τετράδια Κιθάρας Extra ενότητα Χρήση του PowerTab Ευγένιος Αστέρις 1 Περιεχόμενα Πρόλογος... 3 Εγκατάσταση του Power Tab... 4 Εισαγωγή ενός αρχείου midi στο Power Tab... 5 Μελέτη με το Power Tab... 9 Εξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΤΕΣ. Η απεικόνιση του ύψους στο χαρτί, γίνεται με τη βοήθεια : Πενταγράμμου Κλειδιών Σημείων αλλοίωσης. Θεωρία της μουσικής

ΝΟΤΕΣ. Η απεικόνιση του ύψους στο χαρτί, γίνεται με τη βοήθεια : Πενταγράμμου Κλειδιών Σημείων αλλοίωσης. Θεωρία της μουσικής Θεωρία της μουσικής Θεωρία της μουσικής είναι η μελέτη των δομών της κατασκευασμένης μουσικής Αναλύει τις βασικές παραμέτρους ή τα στοιχεία της μουσικής: ρυθμό, αρμονική λειτουργία, μελωδία, δομή, μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της τεχνολογίας στο μάθημα της Μουσικής. Διαδικτυακό Σεμινάριο Έλενα Μακρίδου

Η χρήση της τεχνολογίας στο μάθημα της Μουσικής. Διαδικτυακό Σεμινάριο Έλενα Μακρίδου Η χρήση της τεχνολογίας στο μάθημα της Μουσικής Διαδικτυακό Σεμινάριο 27.6.16 Έλενα Μακρίδου Πώς οι 3 βασικές δραστηριότητες μπορούν να συνδεθούν με τη χρήση της τεχνονογίας μέσα από τη διδασκαλία έννοιας;

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Από τα παλιά χρόνια η κιθάρα χρησιμοποιούνταν ως μέσο ψυχαγωγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ακ. Έτος (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014) Παράρτημα Ι Ενδεικτικό Πρόγραμμα Σπουδών

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ακ. Έτος (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014) Παράρτημα Ι Ενδεικτικό Πρόγραμμα Σπουδών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Ακ. Έτος 2014-15 (Ενημέρωση: Οκτώβριος 2014) Σελίδα 1 από 13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Παράρτημα Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ...3 ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΣΠΟΥΔΩΝ...4 Εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ι. ΓΕΝΙΚΑ Κοινό τόπο αποτελεί η διαπίστωση ότι τα προγράμματα των Ωδείων είναι απαρχαιωμένα - και κατά συνέπεια

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα Έτος στο νπ Είδος στο νέο

πρόγραμμα Έτος στο νπ Είδος στο νέο νέο για όσους ακολουθούν το = κατοχυρώνεται στο νέο = Υποχρεωτικά Κορμού ΜΣ 01 Ψυχοπαίδη Εισαγωγή στην ιστορική και συστηματική μουσικολογία ΥΚ 1 Εισαγωγή στην ιστορική μουσικολογία Υ 1 Χειμ. Εξ. ΜΜ 94

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία των Ευρωπαϊκών Μουσικών Οργάνων Ενότητα 2: Συνοπτικά Ιστορικά Στοιχεία. Νικόλαος Μαλιάρας Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Μουσικών Σπουδών

Ιστορία των Ευρωπαϊκών Μουσικών Οργάνων Ενότητα 2: Συνοπτικά Ιστορικά Στοιχεία. Νικόλαος Μαλιάρας Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιστορία των Ευρωπαϊκών Μουσικών Οργάνων Ενότητα 2: Νικόλαος Μαλιάρας Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Μουσικών Σπουδών Η ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα Οι παραδοσιακοί πολιτισμοί, αλλά και γενικότερα οι μουσικοί πολιτισμοί

Διαβάστε περισσότερα

δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης

δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης δημήτρης συκιάς σημειώσεις θεωρητικών μουσικής δεσπόζουσα μετ ενάτης 2014 2 σημειώσεις θεωρητικών μουσικής 12 δεσπόζουσα μετ ενάτης 12.1 Γενικά 1. H V9/7 είναι μία πεντάφθογγη συγχορδία επί της 5 ης (5)

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune Κλωντ Ντεµπυσύ Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χρονολογία: 1892-1894 Είδος: Συµφωνικό ποίηµα Πρελούδιο: Ένα έργο το οποίο προηγείται

Διαβάστε περισσότερα

Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν

Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν Κεφάλαιο I Γενικά περί μουσικής Είμ ένα μικρό παιδάκι Έχω κόκκινο μαλλάκι Μπλε βουλάτο φουστανάκι. Με λένε Ζωζώ Και βρίσκομαι εδώ Μουσική να σας μάθω Στο βιβλίο να γράφω Που είν παιχνίδια γεμάτο! Παρέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Προς το Ψηφιακό Μουσικό Αναλόγιο: αλγόριθμος εντοπισμού γραμμών πενταγράμμου

Διαβάστε περισσότερα

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Boomwhackers Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Βαλτετσίου 15, 10680 Αθήνα Τ: 210 3645147, F: 210 3645149 Ζακύνθου 7, 31100 Λευκάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές μουσικές ιστορίες

Ελληνικές μουσικές ιστορίες Ελληνικές μουσικές ιστορίες Η ελληνική μουσική του χτες και του σήμερα 1. Ενώστε με γραμμή τις λέξεις της αριστερής στήλης με τις λέξεις που αντιστοιχούν στη δεξιά: Ρεμπέτικο Πολιτικό Έντεχνο Αντιπολεμικό

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική

Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική Μουσικοθεωρητικό σύστημα - Αρμονική Κλεονίδης, Εισαγωγή Αρμονική. Αρμονική εστίν επιστήμη θεωρητική και πρακτική. μέρη δε αυτής επτά. Περί φθόγγων Περί διαστημάτων Περί γενών Περί συστήματος Περί τόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 1.1. Περιοδική κίνηση Περιοδικά φαινόμενα 9 1.2. Ταλάντωση - Ταλαντούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Τα μουσικά αρχεία με τις ακροάσεις των τραγουδιών που περιλαμβάνονται στα Ανθολόγια των βιβλίων της Α και Β τάξης (εκδοχή με φωνή και ορχηστρική εκδοχή-playback)

Διαβάστε περισσότερα

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση 9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση Υλικό για το μάθημα ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΑ ΜΑΚΡΊΔΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ Σεπτέμβρης 2008 Dictee: Σημ. Το φυλλάδιο 3 (Γενικά στοιχεία και παρτιτούρα θέματος ) να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΗΧΟΣ+ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑ Όνομα συγγραφέα: Γεωργία Κυριακίδου Νεοφύτου ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 45 λεπτά (1 περίοδος) ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης. Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816)

Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης. Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816) Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816) O Σούμπερτ γράφει τη συγκεκριμένη συμφωνία από τον Οκτώβριο μέχρι τον Νοέμβριο του 1816

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας).

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας). Γιοχάνες Μπραµς [Johannes Brahms] (1833-1897) Γερµανός συνθέτης Συµφωνία αρ. 2, σε Ρε µείζονα Η συγκεκριµένη Συµφωνία γράφτηκε το 1877 κατά την επίσκεψη του συνθέτη στην περιοχή Pörtschach am Wörthersee,

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτονικά στα Windows (XP, Vista & 7)

Πολυτονικά στα Windows (XP, Vista & 7) Πολυτονικά στα Windows (XP, Vista & 7) Απαραίτητες ενέργειες: 1. Ενεργοποιούµε την Πολυτονική ρύθµιση πληκτρολογίου: δεξί κλικ στο εικονίδιο της Γλώσσας (κάτω-δεξιά, εκεί που γράφει ΕL ή ΕΝ) -> Ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ενδεικτικό Πρόγραμμα Πανεπιστημιακό Έτος 2014 2015 Προεδρία: Αναπλ. Καθηγητή Αχιλλέα Χαλδαιάκη Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΣΤΟΧΟΙ Σε όλες τις δραστηριότητες η πιο μεγάλη έμφαση θα πρέπει να είναι στην απόλαυση της Μουσικής

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΣΤΟΧΟΙ Σε όλες τις δραστηριότητες η πιο μεγάλη έμφαση θα πρέπει να είναι στην απόλαυση της Μουσικής ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εξερεύνηση Πειραματισμός με ένα πλατύ φάσμα ηχητικών πηγών. Να γίνονται ατομικές, ομαδικές δραστηριότητες σε ζευγάρια. Να αναπτυχθεί η ακουστική ικανότητα Να

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 2ο) Φροντιστήριο 17/03/2010 (Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 2ο)) Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) 17/03/2010 1 / 27

Διαβάστε περισσότερα