ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ"

Transcript

1 ΕΦΗ ΚΑΝΝΕΡ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΕΙΑΚΩΝ ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΡΩΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Το Πρόγραμμα Εντοπισμού, Καταγραφής, Φωτογράφισης και Ψηφιοποίησης Αρχειακού Υλικού των Ρωμαίικων Κοινοτήτων της Πόλης ξεκίνησε το Οι αρχικοί φορείς του ήταν το Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών μαζί με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, η Ένωση Κωνσταντινουπολιτών, ο Σύλλογος Μνημοσύνη και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου της Πάτρας. Από το 1998 και μετά την ευθύνη του προγράμματος έχει αναλάβει καθ ολοκληρία το Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι ερευνητές του Προγράμματος επισκέφθηκαν 38 από τις 42 ρωμέικες κοινότητες της Πόλης, έχουν καταγράψει όλα τα σωζόμενα ενοριακά και κοινοτικά αρχεία, έχουν φωτογραφίσει περισσότερες από σελίδες τεκμηρίων και έχουν, μέχρι στιγμής, καταχωρίσει το ένα τρίτο αυτού του υλικού σε κατάλληλα διαμορφωμένη ψηφιακή βιβλιοθήκη. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ποικιλόμορφο υλικό που αντανακλά τις δραστηριότητες των κοινοτικών και των ενοριακών αρχών, καθώς και την καθημερινότητα των Ρωμιών της Πόλης: πρακτικά συνεδριάσεων εφοροεπιτροπών, αλληλογραφία κοινοτικών εφοριών ή σχολών με το Πατριαρχείο, το Διαρκές Εθνικό Μικτό Συμβούλιο ή αργότερα με τις τουρκικές αρχές, ταμεία των κοινοτήτων, διάφορα πιστοποιητικά, μισθολόγια ή έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης, κώδικες ληξιαρχικών πράξεων, μαθητολόγια, άδειες οικοδομής, προγράμματα εκδηλώσεων κλπ. Εκτός από τα αρχεία των ενοριών και των κοινοτήτων, έχει φωτογραφηθεί αρχειακό υλικό φορέων, όπως η Μεγάλη του Γένους Σχολή ή το Ζάππειο Παρθεναγωγείο, καθώς και υλικό από ιδιωτικά αρχεία και από την Ένωση Κωνσταντινουπολιτών (Αθήνα). Ελάχιστα από τα τεκμήρια αυτά χρονολογούνται από τις τελευταίες δεκα-

2 268 Έφη Κάννερ ετίες του 18ου αιώνα. Περισσότερα έγγραφα (ολιγάριθμα όμως σε σχέση με το συνολικό όγκο) αφορούν το α ήμισυ του 19ου αιώνα, ενώ το υλικό πληθαίνει από τη δεκαετία του 1860 κ.ε., περίοδο που οι ενορίες οργανώνουν και συστηματοποιούν τη λειτουργία τους. Λίγες είναι οι κοινότητες, όπου παρουσιάζεται μια σχετική συνέχεια ως προς το υλικό από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα ως τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα (π.χ. Σταυροδρόμι, Τζίβαλι). Αρκετές παρουσιάζουν μια συσσώρευση υλικού στις δύο τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα μέχρι και τη δεκαετία του 1970, άλλες από τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα, ενώ κάποιες και εδώ βαραίνει ιδιαίτερα η συγκυρία των Σεπτεμβριανών διαθέτουν υλικό που χρονολογείται από το 1955 κ.ε. Το υλικό και η οργάνωσή του έχουν παρουσιαστεί λεπτομερώς με προηγούμενες ευκαιρίες. 1 Σκοπός του παρόντος κειμένου είναι να προτείνει κάποιες ενδεικτικές ερευνητικές κατευθύνσεις για την αξιοποίησή των αρχειακών αυτών τεκμηρίων. Οι προτάσεις αυτές προέκυψαν από τη μελέτη του αρχειακού υλικού των ρωμέικων κοινοτήτων και ενοριών της Πόλης. Η επεξεργασία τους από μεμονωμένους ερευνητές ή ερευνητικές ομάδες θα ήταν ευχής έργο. Σήμερα στην ελληνική ιστοριογραφία διακρίνεται ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη μελέτη των Ορθόδοξων πληθυσμών της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η τάση αυτή έχει ανάγκη από ενίσχυση και φροντίδα. Πιστεύουμε ότι η συντονισμένη διερεύνηση του υλικού αυτού θα συμβάλει ουσιαστικά σε μια τέτοια κατεύθυνση. Το πρωτογενές υλικό, όμως, δεν απαντά παρά στα ερωτήματα που ο κάθε ερευνητής του υποβάλλει. Η αξιοποίηση, δηλαδή, του πρωτογενούς υλικού θα εξαρτηθεί από τα ερευνητικά ερωτήματα που θα τεθούν από την επιστημονική κοινότητα. Η αξιοποίηση του συγκεκριμένου υλικού με τη βοήθεια των σύγχρονων μεθοδολογικών εργαλείων αποτέλεσε εξ αρχής στόχο των συντελεστών του εν λόγω προγράμματος. Η γενική ερευνητική «ομπρέλα» που προτείνουμε εδώ φέρει τον τίτλο Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων της Πόλης. Μια τέτοια γενική πρόταση περιλαμβάνει, αυτονόητα, πολλές επιμέρους κατευθύνσεις. Θα επιχειρήσουμε να περιγράψουμε ενδεικτικά ορισμένες από αυτές, διατυπώνοντας μερικά ερευνητικά ερωτήματα που θεωρούμε ότι εμπίπτουν στην καθεμία. 1. Κώστας Γαβρόγλου Μανώλης Πατηνιώτης Έφη Κάννερ, «Ερευνητικό Πρόγραμμα Εντοπισμού, Καταγραφής, Φωτογράφισης και Ψηφιοποίησης Αρχειακού Υλικού των Ρωμαίικων Κοινοτήτων της Πόλης», Παρουσίαση στην Ε.Μ.Ν.Ε., 22 Μαρτίου 2006 Κώστας Γαβρόγλου Έφη Κάννερ, «Τα οικονομικά έγγραφα των ελληνικών κοινοτήτων της Κωνσταντινούπολης», Πρακτικά Διημερίδας: «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Οικονομία του Γένους», Τράπεζα της Ελλάδος, Οικουμενικό Πατριαρχείο, Αδελφότητα Οφφικιάλων «Παναγία η Παμμακάριστος», Οκτωβρίου 2006 (υπό δημοσίευση) Έφη Κάννερ, «Πρόγραμμα καταγραφής και διάσωσης αρχειακών και χωρικών τεκμηρίων της

3 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 269 Οι ενορίες και οι κοινότητες της Κωνσταντινούπολης θεσμοθετούν τη λειτουργία τους από τη δεκαετία του 1870, στη βάση άτυπων πρακτικών που προϋπήρχαν. Δεδομένου ότι ο διοικητικός και φορολογικός ρόλος τους παύει να υφίσταται από την περίοδο των Μεταρρυθμίσεων και εξής, ως συνέπεια της συγκεντροποίησης της οθωμανικής κρατικής εξουσίας, ο ρόλος των κοινο-τικών και ενοριακών αρχών θεσμοθετείται στη βάση της εκπροσώπησης της κοινότητας και της ενορίας, της μέριμνας για την εκπαίδευση και για τους απόρους, καθώς και για ζητήματα πνευματικού χαρακτήρα. Όπως έχει δείξει η πρόσφατη βιβλιογραφία, μέσα από τις λειτουργίες αυτές η ενορία και η κοινότητα καθίστανται μηχανισμοί ένταξης των Ορθοδόξων στις οθωμανικές δομές. 2 Τα στοιχεία αυτά συνυφαίνονται και καθίστανται ζωτικής σημασίας τη στιγμή που διαμέσου αυτών επιχειρείται η «κατοχύρωση» στην Πατριαρχική Ορθοδοξία κάποιων πληθυσμών που διεκδικούσαν οι αντίπαλοι εθνικισμοί. Μέσα από τους μηχανισμούς αυτούς επιχειρείται, ακόμη, η ανάδειξη της πρωτοκαθεδρίας του ελληνορθόδοξου στοιχείου στο πεδίο του εκσυγχρονισμού της αυτοκρατορίας. Παρότι οι προτεραιότητες αυτές, ασφαλώς, αλλάζουν μετά το 1912, το θεσμικό κοινοτικό πλαίσιο παραμένει λίγο ως πολύ σταθερό, ακόμη και κατά την εποχή τουλάχιστον τις πρώτες δεκαετίες της Τουρκικής Δημοκρατίας (τουλάχιστον αυτή είναι η αίσθηση που δημιουργεί το αρχειακό υλικό). Γνωρίζουμε, ακόμη, ότι σε αντίθεση με άλλες ενορίες σε άλλες περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας οι ενορίες της Πόλης δεν συνενώνονται σε μια ενιαία κοινότητα σε ένα ενιαίο διοικητικό σχήμα. Κάποιες ενορίες συνενώνονται σε χωριστές κοινότητες π.χ. κοινότητα Σταυροδρομίου, Χαλκηδόνας κλπ. ενώ άλλες διατηρούν την αυτονομία τους. 3 Η εξέταση του οικονομικού και κοινωνικού ρόλου των κοινοτήτων και των ενοριών μπορεί να περιστραφεί, επομένως, γύρω από την πορεία της θεσμοποίησης των ενοριακών και κοινοτικών αρχών και των μηχανισμών εκπροσώπησης σε αυτές, γύρω από το ζήτημα των πόρων των ενοριών και των κοινοτήτων, καθώς και γύρω από τις αρμοδιότητες των ενοριακών και κοινοτιζωής των Ρωμιών της Κωνσταντινούπολης (18ος-20ός αιώνας)», Πρακτικά Γ Συνεδρίου Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών: «Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του Διαφωτισμού και στον 20ό αιώνα», Βουκουρέστι, 2-4 Ιουνίου 2006 (υπό δημοσίευση). 2. Σία Αναγνωστοπούλου, Μικρά Ασία 19ος αιώνας-1919, Οι Ελληνορθόδοξες Κοινότητες. Από το μιλλέτ των Ρωμιών στο ελληνικό κράτος, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1997, σ και Έφη Κάννερ, Φτώχεια και φιλανθρωπία στην Ορθόδοξη κοινότητα της Κωνσταντινούπολης , Αθήνα, Κατάρτι, 2004, σ Γενικότερα, για τις κοινότητες στην ύστερη οθωμανική περίοδο βλ. Χαράλαμπος Παπαστάθης, Οι Κανονισμοί των Ορθοδόξων Ελληνικών Κοινοτήτων του Οθωμανικού κράτους και της Διασποράς, τ. Α (Νομοθετικές πηγές-κανονισμοί Μακεδονίας), Θεσσαλονίκη, Αφοί Κυριακίδη, Έφη Κάννερ, ό.π., σ. 96, ,

4 270 Έφη Κάννερ κών αρχών την εκπαίδευση, τη μέριμνα για τους φτωχούς και τα ζητήματα θρησκευτικού και οικογενειακού χαρακτήρα. Μπορούν, ακόμη, να εξεταστούν οι νέες μισθωτές επαγγελματικές κατηγορίες που δημιουργούν οι αρμοδιότητες αυτές. Μέσα από τη διαδικασία αυτή θα τεθούν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι Ρωμιοί και ποιες ομάδες ρωμιών συγκεκριμένα είχαν, τελικά, συνδέσει την τύχη τους με τους κοινοτικούς και ενοριακούς θεσμούς και σχετικά με τη νομιμοποίηση των τελευταίων έναντι των ρωμέικων πληθυσμών. Όλα αυτά θα πρέπει να εξεταστούν στη χρονική τους εξέλιξη: θα πρέπει να επισημανθούν σημεία καμπής και να διερευνηθεί κατά πόσο αυτά συνδέονται με κάποιες συγκυρίες της οθωμανικής και τουρκικής ιστορίας ή εγγράφονται σε ένα γενικότερο, διεθνές πλαίσιο. Μηχανισμοί ενοριακής και κοινοτικής θεσμοποίησης και εκπροσώπησης Στο πλαίσιο αυτό, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να εξεταστεί μια σειρά παραμέτρων. Κατ αρχάς θα πρέπει να διερευνηθούν οι διαδικασίες μέσα από τις οποίες κάποιες ενορίες συνενώνονται σε κοινότητες (Σταυροδρομίου, Χαλκηδόνας, Κοντοσκαλίου, Μ. Ρεύματος) και οι χρονικότητές τους. Ενδείξεις μπορούν να προκύψουν από τα πρακτικά των συνεδριάσεων των εφοριών και την αλληλογραφία τους από τη δεκαετία του 1860 ως και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Θα πρέπει να γίνει σύγκριση με τις ενορίες που δεν συνενώνονται σε κοινότητες και να εξεταστεί για ποιους λόγους παρατηρείται αυτή η διαφοροποίηση. Οι αρμοδιότητες των ενοριών της Πόλης πριν από τις Μεταρρυθμίσεις είναι ένα επίσης σημαντικό πεδίο, για το οποίο λίγα πράγματα είναι γνωστά. Κάποιες σχετικές πληροφορίες, ενδεχομένως, θα προκύψουν από κοινοτικά έγγραφα της εποχής (επιστολές, ταμειακά έγγραφα, μαθητολόγια ή μητρώα ενοριτών από το Μπουγιούκ Ντερέ, το Σταυροδρόμι ή το Τζίβαλι). Ένα ιδιαίτερα κρίσιμο πεδίο έρευνας αποτελούν οι κεντρικές εφορίες των κοινοτήτων, οι εφορίες των ναών, των σχολών, των νεκροταφείων: ποιοι συμμετέχουν στις Κεντρικές Εφορίες και ποιοι στις επιτροπές των επιμέρους θεσμών; Πώς σχετίζεται η κοινωνική προέλευση με τη συμμετοχή στον κάθε θεσμό; Πώς τα μέλη της κάθε επιτροπής δομούν την ταυτότητα του κάθε θεσμού και, συνεπακόλουθα, τη δική τους μέσω αυτού; Πώς νοη-ματοδοτείται η συμμετοχή στον κάθε θεσμό, από τα μέλη του και την ευρύτερη κοινότητα; Ακόμη, σε αρκετές περιπτώσεις, η θέση του εφόρου δεν γίνεται αποδεκτή από τους προτεινόμενους. Θα πρέπει να εξεταστεί πώς εξελίσσεται χρονικά ο αριθμός των μη αποδεχόμενων τέτοιες θέσεις. Και πάλι, τα πρακτικά των συνεδριάσεων των κεντρικών εφοριών και των επιμέρους εφοροεπιτροπών, καθώς και η αλληλογραφία τους, σε συνδυασμό με ενοριακά μητρώα ή δευτερογενείς πηγές, μπορούν να μας προσφέρουν κάποιες ενδείξεις.

5 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 271 Οδηγούμαστε, έτσι, στα κοινωνικά δίκτυα που οδηγούν στην ανάδειξη στα κοινοτικά και ενοριακά όργανα, καθώς και στα δίκτυα που δημιουργεί η συμμετοχή στα όργανα αυτά. Υπ αυτό το πρίσμα θα πρέπει να εξεταστούν οι σχέσεις των κοινοτικών και ενοριακών αρχών μεταξύ τους: οι σχέσεις μεταξύ της κεντρικής εφορίας της κοινότητας και των ενοριακών επιτροπών (επιτροπών των ναών, σχολικών εφοριών, επιτροπών των νεκροταφείων) ή οι σχέσεις μεταξύ των φορέων αυτών και των ενοριακών φιλοπτώχων αδελφοτήτων. Επίσης ιδιαίτερα σημαντικά είναι κάποια ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις των κοινοτικών και ενοριακών αρχών με φορείς ευρύτερης εμβέλειας, όπως το Πατριαρχείο και το Διαρκές Εθνικό Μικτό Συμβούλιο. Οι κοινοτικοί εκλογικοί μηχανισμοί σχετίζονται άμεσα με τα παραπάνω. Πώς εξελίσσονται και μέσα από ποιες διαδικασίες; Ποιοι είναι οι «έγκριτοι ενορίτες» που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις κοινοτικές και ενοριακές συνελεύσεις; Από ποια χρονική στιγμή και μετά θεσπίζονται κριτήρια καθορισμού της ιδιότητας του εκλογέα και του εκλέξιμου (ηλικιακά, έμφυλα, κριτήρα «ηθικής» κλπ.); Πώς εξελίσσονται αυτά μέσα στο χρόνο; Ήταν ενιαία για όλες τις ενορίες πριν τυποποιηθούν το 1899 από το Πατριαρχείο με τον Κανονισμό των Ενοριών Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως; Ακόμη, και μετά το Θεμελιώδη Κανονισμό του 1902 ακολουθούνται οι ίδιες πρακτικές; Αν υπάρχουν διαφοροποιήσεις, πού οφείλονται; Οι αντιλήψεις περί δικαιώματος συμμετοχής στα κοινά θα πρέπει να συσχετιστούν με τη σημασιοδότηση της έννοιας της ιδιοκτησίας στο πλαίσιο της ρωμέικης κοινότητας, καθώς και με τον προβληματισμό που υπήρχε στις οθωμανικές ελίτ σχετικά με τις φιλελεύθερες αξίες της ιδιοκτησίας, της οικονομικής ανεξαρτησίας και της ιδιότητας του πολίτη. Πρακτικά συνεδριάσεων εφοροεπιτροπών, αλληλογραφία, εκλογικά έγγραφα θα πρέπει να μελετηθούν στην κατεύθυνση αυτή. Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να συσχετιστούν με τις αυξομειώσεις στις συνδρομές (βλ. καταλόγους συνδρομητών) και τις πληροφορίες που προσφέρουν τα μητρώα των ιδιοκτητών (κτηματολόγια κλπ.). Σε συνάρτηση με το παραπάνω θα πρέπει να εξεταστεί αν αποκτούν οι γυναίκες το δικαίωμα της εκλογής και της εκλεξιμότητας στα ενοριακά και κοινοτικά όργανα και πότε. Έτσι θα φανούν κάποιες αντιστοιχίες ή αναντιστοιχίες με την καθιέρωση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι για τις γυναίκες στην Τουρκία το 1934 και 1935, αντίστοιχα. Η εξέλιξη του ποσοστού συμμετοχής στις συνεδριάσεις των εφοροεπιτροπών και στις ενοριακές ή κοινοτικές συνελεύσεις επί των ενοριτών που είχαν αυτό το δικαίωμα είναι διαφωτιστική ως προς την εξέλιξη του κύρους των κοινοτικών και ενοριακών αρχών έναντι των ρωμέικων πληθυσμών. Ενδεικτική για τη σημασιοδότηση των διαδικασιών αυτών είναι, επίσης, η συχνότητα με την οποία πραγματοποιούνται με την πάροδο του χρόνου, όπως προκύπτει μέσα

6 272 Έφη Κάννερ από τα πρακτικά και την αλληλογραφία των εφοροεπιτροπών. Στην κατεύθυνση αυτή θα πρέπει, ακόμη, να εξεταστεί η εξέλιξη μέσα στο χρόνο της συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες της κοινότητας το ποσοστό συμμετοχής των εκλογέων σε αυτές. Σε συνάρτηση με τα παραπάνω θα πρέπει να επισημανθούν οι περίοδοι καμπής στην εξέλιξη των ενοριακών και κοινοτικών θεσμών. Εδώ θα πρέπει να διερευνηθούν και οι αλλαγές που προκύπτουν στους κοινοτικούς και ενοριακούς θεσμούς με τη μετάβαση στο τουρκικό κράτος. Πώς αλλάζουν οι σχέσεις μεταξύ της κοινότητας και του πληθυσμού της δικαιοδοσίας της ως συνέπεια εγκαθίδρυσης ενός κοσμικού κράτους; Πόσες από τις αρμοδιότητες που η κοι-νότητα είχε επωμιστεί μέχρι το 1923 παραμένουν και στη συνέχεια σε αυτήν και πόσες περνούν στα χέρια του τουρκικού κράτους αν περνούν κάποιες; Αναλαμβάνει το κράτος κάποιες από τις μέχρι τότε δαπάνες της κοινότητας και ποιες; Πόροι των ενοριών και των κοινοτήτων Οι συνδρομές των κατοίκων αποτελούν, ως γνωστόν, βασική πηγή πόρων για την ενορία και την κοινότητα. Θα πρέπει, λοιπόν, να διερευνηθεί πώς εξελίσσονται σε σχέση με τον πληθυσμό που εμφανίζεται στα μητρώα. Εξίσου αν όχι περισσότερο καίριας σημασίας πηγή εσόδων για την κοινότητα αποτελούν οι δωρεές. Από τη σημασία τους για τη λειτουργία των ενοριών και των κοινοτήτων προκύπτει το κύρος των δωρητών και η ανάδυση του ευεργετισμού. 4 Εύλογο, λοιπόν, είναι το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η μελέτη της εξέλιξης των δωρεών και της εξέλιξης του ειδικού βάρους τους ως προς τα συνολικά κοινοτικά και ενοριακά έσοδα. Ωστόσο, δεν είχαν όλες οι δωρεές τον ίδιο χαρακτήρα. Μέσα από την αλληλογραφία και τα πρακτικά των κοινοτήτων συναντούμε τόσο τις δωρεές των οικογενειών επιφανών εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου όσο και παραχωρήσεις ακινήτων προς την κοινότητα ή την ενορία από διάφορους ιδιώτες, λιγότερο επιφανείς, έναντι υπηρεσιών (συχνά η κοινότητα ή η ενορία αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τους περιθάλπουν σε περίπτωση ασθένειας ή γήρατος). Από την άποψη αυτή δεν θα ήταν άστοχο, πιστεύουμε, να επιχειρηθεί η κατάρτιση μιας «τυπολογίας» δωρεών. Στη συνέχεια θα μπορούσε να διερευνηθεί το ειδικό βάρος του κάθε τύπου δωρεάς στους συνολικούς πόρους των κοινοτήτων και η σημασία του για αυτές. Ίσως η σημασία τους θα ήταν 4. Στο ίδιο, σ Για τη νοηματοδότηση της δωρεάς κατά τη χαμιδική περίοδο από την οθωμανική εξουσία βλ. Nadir Özbek, «Imperial gifts and sultanic legitimation during the late Ottoman Empire, », Michael Bonner, Mine Ener και Amy Singer (επιμ.), Poverty and Chatiry in Middle Eastern Contexts, Νέα Υόρκη, State University of New York Press, 2003, σ

7 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 273 καλό να συσχετιστεί με τη νοηματοδότηση της ιδιοκτησίας και την ανάδειξη της αξίας του αυτοδημιούργητου (self made man) στη ρωμέικη ελίτ της Πόλης. Απαραίτητη, στην κατεύθυνση αυτή, είναι η εξέταση της έμφυλης διάστασης της δωρεάς: των ποσοστών ανδρών και γυναικών δωρητών και των κινήτρων που επικαλούνται οι μεν και οι δε. Πώς όμως οι κοινότητες και οι ενορίες διαχειρίζονται τους πόρους τους; Με ποιον τρόπο επιχειρούν να αυξήσουν τα έσοδά τους; Εδώ θα πρέπει να μελετηθούν μορφές οικονομικής συμπεριφοράς όπως ενοικιάσεις/αγοραπωλησίες ακινήτων, έντοκος δανεισμός, συναλλαγές με τραπεζικούς οργανισμούς. Έτσι θα προκύψει μια ένδειξη σχετικά με το κατά πόσο οι ρωμέικες κοινότητες και ενορίες εντάσσονται στην ευρύτερη κοινωνία της Πόλης μέσω των παραπάνω μηχανισμών και διαδικασιών. Π.χ. στα κατάστιχα των ενοικιαστών ή των χρεωστών της κοινότητας ή μεταξύ όσων συνεισφέρουν για τους σκοπούς της συναντώνται όχι μόνο ρωμιοί, αλλά και μουσουλμάνοι, αρμένιοι, εβραίοι, αλλοδαποί κλπ. Οι κοινότητες, πάλι, (π.χ. του Σταυροδρομίου), συνεργάζονται με τραπεζικούς οργανισμούς για την κατάθεση των χρημάτων της μισθοδοσίας και των συντάξεων του προσωπικού τους. Ποιες σχέσεις με το οθωμανικό και τουρκικό κράτος δημιουργεί η οικονομική δραστηριότητα των κοινοτικών και ενοριακών αρχών; (χαρακτηριστικοί από αυτή την άποψη είναι οι βακουφικοί φόροι που ζητούνται από το τουρκικό κράτος ή τα ζητήματα κυριότητας των κοινοτικών κτημάτων). Διαχείριση και σημασιοδότηση της φτώχειας Όπως προαναφέραμε και όπως έχει δείξει η πρόσφατη βιβλιογραφία, η διαχείριση της φτώχειας, στην ύστερη οθωμανική περίοδο, αποτελεί βασικό μέσο ένταξης των Ορθοδόξων πληθυσμών στην κοινότητα και γενικότερα στο μιλλέτ. 5 Εξ ου και το άφθονο σχετικό πρωτογενές υλικό που υπάρχει για κάθε κοινότητα και ενορία, το οποίο προσφέρει πλήθος ερευνητικών δυνατοτήτων. Στις δαπάνες κάθε κοινότητας και ενορίας συναντάται η κατηγορία «ελέη». Σε τι συνίστανται (χρήματα, τρόφιμα, κάρβουνα κλπ.) και σε ποιους χορηγούνται; Με ποια κριτήρια (έμφυλα, ηλικιακά, εθνοθρησκευτικά κλπ.); Τι ποσοστό αντιπροσωπεύουν επί των συνολικών δαπανών της κοινότητας; Πώς εξελίσσεται χρονικά η πρακτική αυτή και πώς σημασιοδοτείται; Ένα συναφές ερώτημα αφορά τις καταγραφές απόρων και αστέγων στη χρονική τους εξέλιξη: στη βάση ποιων κριτηρίων γίνονται (έμφυλων, εθνοθρησκευτικών, ηλικιακών, κριτηρίων υγείας κλπ.); Ποιες κοινωνικές κατηγορίες δημιουργούν; Και μεταβαίνουμε, έτσι, στη δράση των φιλανθρωπικών και φιλεκπαι- 5. Έφη Κάννερ, Φτώχεια και φιλανθρωπία, ό.π.

8 274 Έφη Κάννερ δευτικών αδελφοτήτων: στην εξέταση της ιστορίας κάποιων φιλανθρωπικών φορέων που σηματοδοτούν τη μεταβολή αντιλήψεων και πρακτικών σχετικά με τη φτώχεια, την κοινωνική ένταξη ή τον κοινωνικό αποκλεισμό, από τη δεκαετία του 1860 κ.ε. Η μελέτη της ιστορίας του καθενός από τους φορείς αυτούς θα φωτίσει συμμαχίες και αντιπαραθέσεις που πυροδοτεί η νέου τύπου διαχείριση της φτώχειας και που λειτουργούν ως μοχλός για γενικότερες αλλαγές (π.χ. Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Σταυροδρομίου). Οι φορείς αυτοί έγιναν αμέσως αποδεκτοί; Αν όχι, ποιοι αντιτάχθηκαν στη λειτουργία τους; Ποιους λόγους πρόβαλαν; Καθιερώνονται κάποια στιγμή στην κοινότητα; Μέσα από ποιες διαδικασίες; Θα πρέπει να εξεταστεί η θέση που αποκτούν μέσα στην ιεραρχία της κοινότητας, η συμβίωσή τους με φορείς και πρακτικές «παραδοσιακής» ελεημοσύνης. Η σημασία των νέων αυτών φορέων, τελικά, μέσα στην κοι-νότητα είναι εκείνη που παρουσιάζεται στο δημόσιο λόγο (στον τύπο και στις λογοδοσίες); Εδώ θα πρέπει να γίνει σύγκριση μεταξύ των πρακτικών των συνεδριάσεων και της αλληλογραφίας των εφοροεπιτροπών ή και των ίδιων των αδελφοτήτων, από τη μια πλευρά, και των δημοσιευμένων πηγών που προαναφέραμε, από την άλλη. Είναι πιθανό, έτσι, να αναδειχτούν διαφορές ως προς τη σημασιοδότηση και τη διαχείριση της φτώχειας ή το ρόλο των γυναικών σε αυτή να αναδειχτούν, δηλαδή, αντιθέσεις μεταξύ φορέων των οποίων οι σχέσεις παρουσιάζονται ως αρμονικές στο δημόσιο λόγο. Ποιοι, όμως, είναι οι αποδέκτες της αρωγής των φορέων αυτών, από άποψη φύλου, εθνοθρησκευτικής προέλευσης, ηλικίας, επαγγελματικής ενασχόλησης; Πώς εξελίσσεται ο αριθμός τους στο χρόνο; Ή ακόμη, πώς εξελίσσονται οι φιλανθρωπικοί φορείς μετά το 1923; Σε τι διαφοροποιείται η δραστηριότητά τους σε σχέση με εκείνη των φορέων της προηγούμενης περιόδου; Η εξέλιξη στη νοηματοδότηση και διαχείριση της φτώχειας θα πρέπει να συσχετιστεί με το γεγονός ότι μετά το 1923 οι Ρωμιοί μετατρέπονται σε μειονότητα και, συνεπώς, εκλείπουν για αυτούς οι δυνατότητες ένταξης στις κρατικές δομές και άσκησης εξουσίας που, θεωρητικά, υπήρχαν για τους μη μουσουλμάνους από την περίοδο των οθωμανικών Μεταρρυθμίσεων μέχρι και τις αρχές της β δεκαετίας του 20ού αιώνα. Ενδιαφέρον θα είχε, επίσης, η εξέταση των σχέσεων που δημιουργεί η διαχείριση της φτώχειας μεταξύ διαφόρων ενοριών και κοινοτήτων, Ορθόδοξων και μη (π.χ. μεταξύ της κοινότητας Σταυροδρομίου και άλλων κοινοτήτων που ζητούν τη βοήθειά της), καθώς και των αντιθέσεων ή συμπλεύσεων των ενοριών και των κοινοτήτων με κεντρικούς φορείς όπως τα Εθνικά Φιλανθρωπικά Καταστήματα και το Πατριαρχείο.

9 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 275 Έμμισθη απασχόληση κοινοτικών υπαλλήλων Η έμμισθη απασχόληση ατόμων από την κοινότητα είναι προϊόν της θεσμοθέτησης των λειτουργιών των κοινοτήτων και, συνεπώς, του εξορθολογισμού των δραστηριοτήτων τους. Από το υλικό προκύπτει ότι οι κοινότητες αποτέλεσαν για σημαντικές ομάδες ανθρώπων μέσο εισόδου στη μισθωτή εργασία. Στην κατεύθυνση αυτή πρωτοστατεί το Σταυροδρόμι, η πιο πολυπληθής και εύπορη ρωμέικη κοινότητα της Πόλης. Το φαινόμενο, όμως, αυτό παρατηρείται και στις υπόλοιπες κοινότητες και ενορίες, σε διαφορετικές διαστάσεις, έστω. Ποιες, λοιπόν, ειναι οι επαγγελματικές ομάδες που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα των παραπάνω διαδικασιών (δάσκαλοι και δασκάλες, ιερείς, γραμματείς, θυρωροί, νεκροθάφτες κλπ.) και η ιεραρχική διαφοροποίηση μεταξύ τους ως προς τις απολαβές και το κύρος (π.χ. μεταξύ δασκάλων, γραμματέων, ιερέων, νεκροθαπτών ή μεταξύ ανδρών και γυναικών δασκάλων); Εύλογο γίνεται, έτσι, το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η εργασιακή πολιτική των κοινοτήτων: η πολιτική των προσλήψεων, ο καθορισμός των προσόντων για κάθε θέση, οι μισθολογικές πρακτικές (καθυστερήσεις, αυξήσεις μισθών κλπ.), ο έλεγχος, οι πειθαρχικοί μηχανισμοί, οι απολύσεις υπαλλήλων, στη χρονική τους εξέλιξη. Επιπρόσθετα, θα πρέπει, στο πλαίσιο αυτό, να επισημανθούν κοινά σημεία και διαφοροποιήσεις ανά κοινότητα ή ενορία. Πώς διαμορφώνεται, μέσα από όλα αυτά, η εργασιακή σχέση υπαλλήλων/κοινότητας, όπως προκύπτει μέσα από τις αιτήσεις των υπαλλήλων για αύξηση μισθών ή για την καταβολή καθυστερούμενων αμοιβών, μέσα από τις ευχαριστίες για τυχόν βοήθεια, μέσα από τα παράπονα για άδικες κυρώσεις κλπ. Ποιες ατομικές και συλλογικές μορφές διεκδίκησης ή παραβατικές συμπεριφορές αναπτύσσουν οι υπάλληλοι; Πώς εξελίσσεται ο αριθμός των έμμισθων υπαλλήλων των ενοριών και των κοινοτήτων μέσα στο χρόνο; Η πορεία από τη φιλανθρωπία στη διαμόρφωση της έννοιας της κοινωνικής ασφάλισης αποτελεί ουσιαστική παράμετρο της συγκεκριμένης ενότητας. Πότε και στο πλαίσιο ποιων συγκυριών παρατηρείται αυτή η εξέλιξη; Πώς εξελίσσεται το σύστημα ασφαλίσεων και συντάξεων μετά το 1923; Αυτή η παράμετρος, όπως και οι παραπάνω, μπορούν να αναδειχθούν μέσα από τα μισθολόγια ή τα μητρώα συντάξεων και κοινωνικών ασφαλίσεων, όπως και από τα πρακτικά των συνεδριάσεων και την αλληλογραφία. Οι όροι «συντάξεις» και «βοηθήματα» θα πρέπει να διασαφηνιστούν εννοιολογικά. Ποιοι λαμβάνουν το κάθε τι; Με ποιο κριτήριο; Ποιοι οι συσχετισμοί των φύλων μεταξύ αυτών, όπως προκύπτει μέσα από τα μητρώα συνταξιούχων; Πώς λειτουργούν τα ταμεία συντάξεων; Πότε καθιερώνεται η λειτουργία τους; Στο πλαίσιο ποιων συγκυριών; Ιδρύονται ταμεία σε κάθε κοινότητα;

10 276 Έφη Κάννερ Η συγκρότηση των ταμείων συντάξεων μεταβάλλει προγενέστερες αντιλήψεις περί κοινωνικής αλληλεγγύης; (Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αιτούντες σύνταξη τη ζητούν με όρους φιλανθρωπίας). Θα πρέπει, ακόμη, να διερευνηθούν οι όροι συγκρότησης των ταμείων, η μορφή της διοίκησης και οι φορείς που τα διαχειρίζονται, καθώς και οι συλλογικές και ατομικές μορφές διεκδίκησης που περιστρέφονται γύρω από αυτά. Τα πρακτικά των συνεδριάσεων των Εφοριών προσφέρουν πλήθος σχετικών πληροφοριών. Οι γυναίκες ως έμμισθες υπάλληλοι της κοινότητας (δασκάλες, τροφοί) χρήζουν ιδιαίτερης διερεύνησης. Ποιες οι εσωτερικές σχέσεις και ιεραρχήσεις στην κάθε επαγγελματική κατηγορία γυναικών; Ποιες οι σχέσεις τους με τις ενοριακές και κοινοτικές αρχές; Διαφέρουν από εκείνες που δημιουργούν με τις αρχές αυτές οι άνδρες υπάλληλοι; Πώς σημασιοδοτούνται οι γυναικείες αυτές επαγγελματικές δραστηριότητες από τις αρχές, από τα ευρύτερα σώματα ενοριτών, καθώς και από τις ίδιες τις εργαζόμενες (κίνητρα που επικαλούνται για την αναζήτηση εργασίας σε αιτήσεις πρόσληψης, σκεπτικό που παρουσιάζουν στις διαμαρτυρίες για καθυστερούμενους μισθούς κλπ.); Ποιοι φορείς εμπλέκονται στην πρόσληψη και στον έλεγχό τους; Θα μπορούσε, ακόμη, να μελετηθεί η συγκρότηση επαγγελματικών δικτύων ή οι πελατειακές σχέσεις μεταξύ έμμισθων υπαλλήλων και ενοριακών/ κοινοτικών αρχών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επίσης, παρουσιάζει η σκιαγράφηση ατομικών επαγγελματικών διαδρομών ατόμων, ανδρών και γυναικών, που τελούν σε έμμισθη σχέση με την κοινότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως αυτές αναδεικνύονται μέσα από μια σειρά εγγράφων, από την αίτηση πρόσληψης που υποβάλλουν μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Ενοριακή εκπαίδευση Από τη δεκαετία του 1870 παρατηρείται στους ρωμιούς της Πόλης μια αληθινή έκρηξη των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, φορείς των οποίων είναι, κατά κανόνα, οι κοινοτικές και ενοριακές αρχές. Τα ενοριακά σχολεία δεν είχαν αρχικά την ίδια δομή, ούτε ακολουθούσαν κοινό αναλυτικό πρόγραμμα. Η δομή και το πρόγραμμα διδασκαλίας τους εξαρτώνταν από τους πόρους της ενορίας και τον προσανατολισμό των ενοριακών αρχών και των δασκάλων Στο ίδιο, σ Για την εκπαίδευση των Ρωμιών της Πόλης βλ. επίσης, μεταξύ άλλων, Αναστάσιος Ιορδάνογλου, Το Εθνικόν Ιωακείμειον Παρθεναγωγείον Κωνσταντινουπόλεως, , Θεσσαλονίκη, ΙΜΧΑ, 1989 Πολύβιος Στράντζαλης, Η Σχολή της Παναγίας (1833) και το Ζωγράφειο Γυμνάσιο (1893) Κωνσταντινουπόλεως. Συμβολή στην ιστορία της εκπαίδευσης του υπόδουλου Ελληνισμού, Αθήνα, Εταιρεία Μελέτης της καθ ημάς Ανατολής, 2003 H. Vahapoğlu, Osmanlı dan Günümüze Azınılık Okulları [Τα

11 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 277 Χρήσιμη θεωρούμε, λοιπόν, την κατάρτιση μιας «τυπολογίας» εκπαιδευτηρίων των ρωμέικων ενοριών και κοινοτήτων της Πόλης, σε συνάρτηση με τον αριθμό τάξεων ανά ενοριακό σχολείο, με τα μαθήματα ανά τάξη και με τον αριθμό απασχολούμενων δασκάλων. Θα πρέπει να συνεξεταστούν εδώ οι κανονισμοί και οι λογοδοσίες των φιλεκπαιδευτικών αδελφοτήτων, όπου υπάρχουν, και οι πατριαρχικές εγκύκλιοι. Θα πρέπει, ακόμη, να τεθούν ερωτήματα, όπως: η αλληλοδιδακτική μέθοδος εγκαταλείπεται; Σε ποιες ενορίες και πότε; Η τεχνική εκπαίδευση καθιερώνεται κάποια στιγμή και σε ποια συγκυρία; Με ποια κίνητρα; Πιστεύουμε ότι έτσι θα φανεί η πορεία της ενοριακής εκπαίδευσης στην Πόλη πριν από την τυποποίηση της δομής των σχολείων και τον καθορισμό ενιαίου αναλυτικού προγράμματος από την Πατριαρχική Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή το Τα ενοριακά σχολεία είναι, ως επί το πλείστον, δημοτικά. Τα Γυμνάσια που δημιουργούνται, τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα π.χ. Ζωγράφειο, Ζάππειο, Μεγάλη του Γένους Σχολή, Ιωακείμειο Παρθεναγωγείο, Κεντρικό Παρθεναγωγείο είναι ευάριθμα σε σχέση με αυτά. Θα πρέπει να διερευνηθεί ποια γυμνάσια αποτελούσαν κοινοτικούς θεσμούς και ποια κεντρικότερους εκπαιδευτικούς φορείς. Σε ποιες περιπτώσεις δημιουργούνται γυμνάσια υπό την εποπτεία των κοινοτήτων; Ποιες συζητήσεις διεξάγονται γύρω από το χαρακτήρα τους (π.χ. κλασική εκπαίδευση/πρακτική εκπαίδευση); Η πορεία που ακολουθεί η καθιέρωση της γυναικείας εκπαίδευσης ανά ενορία και κοινότητα δεν θα μπορούσε να εξεταστεί έξω από τα συγκεκριμένα συμφραζόμενα. Ποιοι την προωθούν; Συναντά αντιδράσεις, από ποιους και στη βάση ποιας συλλογιστικής; Η αποδοχή της είναι ομόφωνη από τις ενοριακές και κοινοτικές αρχές, όπως παρουσιάζεται στο δημόσιο λόγο; Στο σημείο αυτό απαιτείται, πιστεύουμε, μια συγκριτική εξέταση των προγραμμάτων των μαθημάτων των αρρεναγωγείων και των παρθεναγωγείων. Με ποια κριτήρια καταρτίζονται; Υπάρχει ομοφωνία ως προς αυτά; Αν υπάρχουν αντιθέσεις, σε ποια βάση εμφανίζονται; Πότε γίνονται ενοποιήσεις αρρεναγωγείων και παρθεναγωγείων και για ποιους λόγους; Ακόμη, πώς εξελίσσεται ο αριθμός μαθητών στα κοινοτικά και ενοριακά σχολεία; Τα στοιχεία αυτά θα προκύψουν από τα πρακτικά των συνεδριάσεων των σχολικών εφοριών και των κεντρικών κοινοτικών εφοριών, την αλληλογραφία των φορέων αυτών, τα βαθμολόγια κλπ. μειονοτικά σχολεία από την οθωμανική περίοδο μέχρι σήμερα], Άγκυρα, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1990 Ayşe Ozil, Education in the Greek Community of Pera in 19 th Century Istanbul, πτυχιακή εργασία, Ιστανμπούλ, Τμήμα Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Boğazici, 2001 Irini Sarioglou, Turkish Policy towards Greek Education in Istanbul Secondary Education and Cultural Identity, Αθήνα, ΕΛΙΑ, 2004.

12 278 Έφη Κάννερ Η διοίκηση και διαχείριση των εκπαιδευτηρίων, καθώς και οι ομάδες εξουσίας που σχηματίζονται γύρω από αυτήν, αποτελούν ένα άλλο συναφές θέμα. Ποιοι φορείς εκτός των ενοριακών επιτροπών έχουν λόγο ή διεκδικούν μερίδιο στη διαχείριση των σχολείων; Ποιες οι σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων μεταξύ κεντρικών κοινοτικών και σχολικών εφοριών, μεταξύ εφοριών και δασκάλων, μεταξύ εφοριών και Πατριαρχικής Κεντρικής Εκπαιδευτικής Επιτροπής, μεταξύ δασκάλων και Πατριαρχικής Κεντρικής Εκπαιδευτικής Επιτροπής; Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να εξεταστεί η παρέμβαση ευρύτερων σωμάτων ενοριτών σε θέματα διαχείρισης των κοινοτικών εκπαιδευτηρίων (π.χ. προσλήψεων-απολύσεων προσωπικού, συντήρησης των κτιρίων). Στην περίπτωση του Κεντρικού Παρθεναγωγείου ή του Ζωγραφείου θα πρέπει να εξεταστούν οι σχέσεις των συγκεκριμένων σχολικών εφοριών με τους δωρητές. Η σχολική, παιδική και νεανική υγιεινή, οι πειθαρχικοί σχολικοί μηχανισμοί, τα προσκόμματα στη σχολική φοίτηση και, ασφαλώς, το γλωσσικό ζήτημα αποτελούν πεδία γύρω από τα οποία αρθρώνονται λόγοι και ομάδες συμφερόντων, καθώς η ενορία και οι κοινότητα θεωρούν υποχρέωσή τους να παρέμβουν σε αυτά. Θεωρούμε, λοιπόν, τη μελέτη τους ιδιαίτερα σημαντική. Ασφαλώς, η μετάβαση στο τουρκικό κράτος αποτελεί ορόσημο για τη ρωμέικη εκπαίδευση. Ποιες αρμοδιότητες ως προς την εκπαίδευση παραμένουν στα χέρια των κοινοτικών και ενοριακών επιτροπών και ποιες περνούν στα χέρια του κράτους; Πώς διαχειρίζονται τις μεταβολές αυτές οι κοινοτικές και ενοριακές αρχές; Τα ερωτήματα αυτά θα πρέπει να τεθούν και για την περίπτωση «κεντρικών» εκπαιδευτικών φορέων, όπως το Ζάππειο Παρθεναγωγείο ή η Μεγάλη του Γένους Σχολή. Εξέλιξη της θρησκευτικότητας στους Ρωμιούς της Πόλης από την ύστερη οθωμανική περίοδο ως τις μέρες μας Η θρησκευτικότητα αποτελεί καθοριστικό κριτήριο πρόσδεσης των ατόμων στην κοινότητα τόσο στην ύστερη οθωμανική περίοδο όσο και στο πλαίσιο του τουρκικού κράτους. Η μελέτη της εξέλιξής της μπορεί να περιλάβει τόσο τη θέση της εκκλησίας και της θρησκείας στη ζωή των Ρωμιών της Πόλης, όσο και τη θεσμική θέση του κλήρου στην κοινότητα ή τη σχέση του Πατριαρχείου με τις κοινοτικές αρχές. Οι παράμετροι αυτές θα πρέπει να εξεταστούν, νομίζουμε, στη διαφοροποίησή τους ανά ενορίες και κοινότητες, δεδομένων των κοινωνικών διαφοροποιήσεων μεταξύ των τελευταίων, ή στη διαφοροποίησή τους ανά κοινωνικό στρώμα, στα πλαίσια της ίδιας κοινότητας. Θα πρέπει να εξεταστούν, ακόμη, ο ρόλος του φύλου ή της εθνοτικής προέλευσης μεταξύ των Ορθοδόξων της Πόλης, στις τυχόν διαφοροποιήσεις. Έτσι, αναμένεται να προ-

13 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 279 κύψουν κάποιες επιπλέον ενδείξεις ως προς τη σχέση των ρωμιών (και ποιων συγκεκριμένα) με την ενορία και την κοινότητα. Επιπλέον ενδείξεις μπορούν να προκύψουν και σχετικά με το πώς σημασιοδοτούνται από διάφορες κοινωνικές κατηγορίες των ρωμέικων κοινοτήτων της Πόλης οι οθωμανικές Μεταρρυθμίσεις ή η μετάβαση στο κοσμικό κράτος. Συνιστούν για όλους οι περίοδοι αυτές σημεία καμπής και ως προς τι; Μια βασική παράμετρο, στο πλαίσιο αυτό, αποτελεί το ποσοστό πολιτικών και θρησκευτικών γάμων ή ονοματοδοσιών, όπως προκύπτει μέσα από τα μητρώα των ενοριτών. Θεωρούμε χρήσιμη μια περιοδολόγηση του φαινομένου. Ποιες διαφοροποιήσεις παρατηρούνται ανά γενεά; Εδώ θα πρέπει να καταγραφούν, ενδεχομένως, οι γάμοι με αλλόδοξους πριν και μετά το Εκτός από τα ποικίλα μητρώα ενοριτών, σχετικές πληροφορίες μπορούμε να αντλήσουμε και από την αλληλογραφία των κοινοτήτων με διάφορους φορείς. (Διενεργούνται σχετικές έρευνες για διάφορους Ορθοδόξους που ζητούν οικονομική βοήθεια ή διάφορα πιστοποιητικά. Ζητούμενο των ερευνών είναι το αν τα άτομα αυτά έχουν τελέσει θρησκευτικό γάμο, αν συζούν με αλλόδοξους κλπ.). Πώς αντιμετωπίζονται οι Ρωμιοί που παντρεύονται αλλόδοξους πριν από το 1923 και πώς μετά; Όσον αφορά τους εξωμότες, θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να εξεταστεί αν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις κοινότητες και ενορίες από τις ενοριακές/κοινοτικές αρχές και από τους απλούς ενορίτες. Δεν αντιμετωπίζονταν ποτέ ως δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ της θρησκευτικής κοινότητας προέλευσης και εκείνης στην οποία προσχωρούν; Αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο πριν και μετά το 1923; Η πράξη του εξωμότη αντιμετωπίζεται πάντα με αρνητικό τρόπο από το περιβάλλον του; Τι επένδυαν σε αυτήν οι πρωταγωνιστές και οι οικογένειές τους; Αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από όλα τα κοινωνικά στρώματα; Έμμεσες μαρτυρίες για όλα αυτά μπορούν να προκύψουν από την αλληλογραφία των κοινοτικών και ενοριακών αρχών, τα πρακτικά των συνεδριάσεών τους, μητρώα ενοριτών, πιστοποιητικά κλπ. Η συχνότητα των ιεροπραξιών και η εξέλιξή της χρήζουν εξίσου ερευνητικού ενδιαφέροντος: μπορούν να ανιχνευτούν από τη χρονική σύγκριση των κοινοτικών και ενοριακών εσόδων που προέρχονται από αυτές. Έχει σημασία για τη μελέτη της θρησκευτικότητας να εξετάσει κανείς ποιες ακριβώς ιεροπραξίες πυκνώνουν ή αραιώνουν στο χρόνο π.χ. σε ποια συχνότητα και από ποιους γίνονται ευχέλαια, πράξη που δεν σηματοδοτεί τα διάφορα στάδια της ζωής του ατόμου, όπως η βάπτιση ή ο γάμος. Ενδιαφέρον έχει, επίσης, και η αντίδραση στις κατά καιρούς αυξήσεις των τιμολογίων των ιεροπραξιών. Από αυτή την άποψη ενδεικτικά θα είναι, επίσης, τα έσοδα από την περιαγωγή των δίσκων στους ναούς, τα έσοδα από ενοικιάσεις ή αγοραπωλησίες στασιδίων, η εξέλιξη του αριθμού των αγοραστών ή ενοικιαστών των στασι-

14 280 Έφη Κάννερ δίων ή οι συσχετισμοί φύλου μεταξύ όσων αγοράζουν, πωλούν ή ενοικιάζουν στασίδια. Πόσοι και ποιοι, λοιπόν, παρακολουθούν τις θρησκευτικές τελετές με την πάροδο του χρόνου από «ταξική», εθνοτική και έμφυλη άποψη; Κατά πόσο οι θρησκευτικές τελετές συνδέονται, μέσα στο χρόνο, με διαδικασίες εγκοινωνισμού και απόκτησης κοινωνικού κύρους; (η απομάκρυνση των ανδρών από τις θρησκευτικές τελετουργίες και η αριθμητική υπερίσχυση των γυναικών σε αυτές έχει ερμηνευτεί από τη διεθνή βιβλιογραφία ως αποσύνδεση των τελετουργιών αυτών από τις διαδικασίες απόκτησης κοινωνικού κύρους). Η εξέλιξη των εκδηλώσεων του θρησκευτικού συναισθήματος (εσόδων από ιεροπραξίες, παρακολούθησης θρησκευτικών τελετών κλπ.) θα πρέπει να συσχετιστεί με σημεία καμπής ως προς το θεσμικό ρόλο και τη νομιμοποίηση των ενοριακών αρχών. Διάφορα συναφή ερωτήματα μπορούν να προκύψουν: πώς εξελίσσονται στο χρόνο οι δωρεές προς τους ναούς; Ποιοι προσφέρουν σε αυτούς χρήματα, πόσα και σε ποια συχνότητα; Πώς διαμορφώνονται τα σχετικά ποσοστά ανά κοινωνικό στρώμα, φύλο και εθνοτική προέλευση; Οι επιφανείς εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου ενισχύουν το κύρος τους μέσω της δωρεάς προς τους ναούς; Σε ποιες χρονικότητες; Οι δωρεές προς τους ναούς συνυπάρχουν με εκείνες προς άλλους φορείς (π.χ. προς τα σχολεία) ή εκτοπίζονται από αυτές; Σε ποιο βαθμό; Ποιοι συνεισφέρουν για την ανοικοδόμηση και τις επισκευές των ναών; Σε τι ποσοστό ανά κοινωνικό στρώμα, φύλο και εθνοτική προέλευση; Πώς εξελίσσονται οι συσχετισμοί αυτοί στο χρόνο; Η ανάληψη της δαπάνης αυτής πρόσφερε κοινωνικό κύρος; Ενδείξεις μπορούν να προκύψουν από την αλληλογραφία και τα πρακτικά των ενοριακών επιτροπών, από τα έσοδα που προέρχονται από την περιαγωγή των δίσκων στις λειτουργίες, από πατριαρχικές εγκυκλίους κλπ. Θα πρέπει, ακόμη, να εξεταστούν οι επιχορηγήσεις των ενοριακών ναών από τις κεντρικές εφορίες των κοινοτήτων, η διαχείρισή τους από τις ενοριακές επιτροπές ή οι συμπλεύσεις και αντιθέσεις γύρω από το πεδίο αυτό. Διεκδικούν ευρύτερα στρώματα του ρωμέικου πληθυσμού λόγο στη διαχείριση των ναών; Πότε; Στο πλαίσιο ποιων συγκυριών (π.χ. Βουλγαρικό Σχίσμα, εξάπλωση της δραστηριότητας των καθολικών και προτεσταντών ιεραποστόλων); Δύο σχετικά ζητήματα έχουν, κατά τη γνώμη μας, ιδιαίτερη κρισιμότητα: οι σχέσεις μεταξύ του Πατριαρχείου και των κοινοτικών/ενοριακών αρχών, από τη μια πλευρά, και η θεσμική θέση του κλήρου στην ενορία/κοινότητα, από την άλλη. Οι σχέσεις μεταξύ του Πατριαρχείου και των ενοριακών/κοινοτικών αρχών αποτυπώνονται στη μεταξύ τους αλληλογραφία και στα πρακτικά των συνεδριάσεων των διαφόρων εφοριών: το Πατριαρχείο επιχειρεί να παρέμβει στη λειτουργία των κοινοτήτων, μέσω των εγκυκλίων. Συμμορφώνονται οι κεντρικές

15 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 281 κοινοτικές εφορίες και οι σχολικές εφορίες με τις πατριαρχικές διατάξεις; Η παράμετρος αυτή θα πρέπει να συνεξεταστεί με τη θέση του Πατριαρχείου στο ευρύτερο μιλλέτ κυρίως με τη σχέση του με το Διαρκές Εθνικό Μικτό Συμβούλιο, η συγκρότηση του οποίου σηματοδοτεί τη μείωση της πατριαρχικής εξουσίας. Ενδεικτική, από την άποψη των σχέσεων κοινοτικών ή ενοριακών αρχών και Πατριαρχείου, είναι η χρονική εξέλιξη των κοινοτικών επιχορηγήσεων προς εκείνο ή τη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Και ερχόμαστε τώρα στη θεσμική θέση του κλήρου στην ενορία/κοινότητα. Πώς διαμορφώνεται αυτή με τη θεσμική συγκρότηση των κοινοτήτων; Πώς ο κλήρος αντιμετωπίζει τη νέα αυτή κατάσταση; Εδώ θα πρέπει να συνεξεταστούν πρωτοβουλίες όπως η ίδρυση αδελφοτήτων (π.χ. η Εν Κωνσταντινουπόλει Αδελφότης του Κλήρου). Τέτοιου είδους απόπειρες είναι επιτυχείς; Ειδικότερα, θα πρέπει, επίσης, να εξεταστεί η θέση του αρχιερατικού προϊσταμένου ως μεσολαβητή μεταξύ κλήρου, ενοριτών και κεντρικής Εφορίας και οι μηχανισμοί διαιτησίας σε περιπτώσεις διαφορών μεταξύ κληρικών. Θα πρέπει, ακόμη, να εξεταστούν οι μισθολογικές και ασφαλιστικές διαφοροποιήσεις μεταξύ εκκλησιαστικών και υπόλοιπων υπαλλήλων της κοινότητας. Ένα συναφές ζήτημα συνίσταται στις σχέσεις κλήρου και λαού (πλατιών στρωμάτων ενοριτών), όπως προκύπτει μέσα από την αλληλογραφία των ενοριακών και κοινοτικών αρχών, καθώς και από τα πρακτικά των συνεδριάσεων. Πώς εξελίσσεται μέσα στο χρόνο; Ένα ενδιαφέρον ερώτημα θα ήταν, επίσης, εάν κάποιες εξελίξεις όπως το Βουλγαρικό Σχίσμα ή η εξάπλωση της δραστηριότητας των καθολικών και προτεσταντών ιεραποστόλων σηματοδοτούν κάποια αλλαγή στη θρησκευτική δραστηριότητα των ρωμιών ή στις σχέσεις κλήρου και λαού. Εδώ θα πρέπει να συνεξεταστεί η ίδρυση θρησκευτικών αδελφοτήτων (π.χ. της εν Γαλατά Θρησκευτικής Αδελφότητος «Η Ορθοδοξία» το 1897 ή του Ορθοδόξου Θρησκευτικού Συλλόγου «Ανορθώσεως» το 1905). Ποιοι αναλαμβάνουν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες; Ποια η απήχησή τους; Οικογενειακές στρατηγικές στις Ορθόδοξες κοινότητες της Κωνσταντινούπολης Τα αρχεία των ρωμέικων κοινοτήτων της Πόλης προσφέρουν άφθονο σχετικό υλικό που αφορά τόσο το μέγεθος και τη σύνθεση των νοικοκυριών όσο και τις σχέσεις και ιεραρχήσεις στο εσωτερικό των ρωμέικων οικογενειών. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από τα μητρώα των ενοριτών, καθώς και από τα πιστοποιητικά κάθε είδους ή τις επιστολές που κατά καιρούς απευθύνουν στις κοινοτικές και ενοριακές αρχές οι ρωμιοί που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία τους. Άφθονο υλικό σχετίζεται και με την κηδεμονία ανηλίκων, την υιοθεσία και τη

16 282 Έφη Κάννερ μέριμνα για τα έκθετα που περιλαμβάνονται στις αρμοδιότητες της κοινότητας (η κοινότητα Σταυροδρομίου είχε ιδρύσει, μάλιστα, τη λεγόμενη Υπηρεσία των Εκθέτων της Παναγίας, που αποσκοπούσε στην ιατρική περίθαλψη των εκθέτων μέχρι να δοθούν για υιοθεσία). 7 Στο πλαίσιο που περιγράψαμε, θα πρέπει, κατ αρχάς, να μελετηθούν η σύνθεση των νοικοκυριών και οι δημογραφικές και γαμήλιες στρατηγικές ανά κοινωνική-επαγγελματική ομάδα (σύνθεση νοικοκυριών, αριθμοί τέκνων, ηλικία συζύγων, ηλικία γάμου και τεκνοποίησης, ποσοστά έγγαμων και άγαμων, ανδρών και γυναικών, και εξέλιξή τους στο χρόνο, εξέλιξη αριθμού διαζυγίων). Τα στοιχεία αυτά μπορούν να προκύψουν από τα διάφορα μητρώα ενοριτών, που περιγράφουν την οικογενειακή τους κατάσταση (π.χ. κατάστιχα των μπεκιάριδων, όπου φαίνεται η ηλικία τους και η ηλικία των παιδιών τους, στις περιπτώσεις, όπου αυτά είναι καταγεγραμμένα) ή και από τα πιστοποιητικά (π.χ. πιστοποιητικά εγκυρότητας κληρονομικών διεκδικήσεων). Ένα εξίσου σημαντικό πεδίο αποτελούν οι σχέσεις στο εσωτερικό της οικογένειας και η νοηματοδότησή της από τα μέλη της: οι έμφυλες, ηλικιακές ή άλλου είδους ιεραρχήσεις, οι οικονομικοί ή/και συναισθηματικοί δεσμοί, η ένταξη του ατόμου σε κοινωνικά δίκτυα μέσω της οικογένειας. Όλα αυτά θα πρέπει να εξεταστούν στη διαφοροποίησή τους ανά γενεά και ανά κοινωνικό στρώμα. Ενδείξεις μπορούν να προκύψουν μέσα από προικοσύμφωνα, διαθήκες, πιστοποιητικά κληρονομικής νομιμότητας, μητρώα ενοριτών, την αλληλογραφία των ατόμων με την κοινότητα σε περιπτώσεις όπου αυτά ζητούν τη βοήθειά της για διάφορους λόγους (συνήθως οικονομικούς) ή τη διαιτησία της σε περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών. Μέσα από τα στοιχεία αυτά μπορούν να σκιαγραφηθούν ατομικές διαδρομές. Τα παραπάνω μπορούν να ανιχνευθούν μέσα από τα εξής ενδεικτικά, ασφαλώς ερωτήματα: Ποιος εκπροσωπεί την οικογένεια στον έξω κόσμο; Αυτονόητα τα αρσενικά μέλη της; Σε ποιες περιπτώσεις κάτι τέτοιο παύει να ισχύει; Πώς σχετίζεται η οικογένεια με τις επαγγελματικές στρατηγικές ανδρών και γυναικών; Παρατηρείται επαγγελματική εξέλιξη ανά γενεά μέσα στην οικογένεια; Τα παιδιά (αρσενικά και θηλυκά) ακολουθούν τα επαγγέλματα των γονέων; Σε ποιο βαθμό; Στις αντίθετες περιπτώσεις ποιοι παράγοντες βάραιναν στις επαγγελματικές επιλογές; Ως προς τη σχέση οικογένειας και ηλικιακού 7. Έφη Κάννερ, Φτώχεια και φιλανθρωπία, ό.π., σ Βλ. επίσης Meropi Anastasiadou-Dumont, «La protection de l enfance abandonnée dans l Empire ottoman au XIXe siècle. Le cas de la communauté grecque orthodoxe de Beyoğlu (Istanbul)», Südost- Forschungen 59/60 (2000/2001) και της ίδιας «Médecine hygiéniste et pédagogie sociale à Istanbul à la fin du XIXe siècle. Le cas du docteur Spyridon Zavitsiano», Meropi Anastasiadou-Dumont (επιμ.), Médecins et ingénieurs ottomans à l âge des nationalismes, Παρίσι/Ιστανμπούλ, IFEA-Maisonneuve & Larose, 2003, σ

17 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 283 προσδιορισμού των επαγγελμάτων, από ποια ηλικία οι άνθρωποι εντάσσονται στη βιοποριστική διαδικασία; Ποιες σχετικές διαφορές ανά φύλο παρατηρούνται; Τα στοιχεία αυτά μπορούν να εξαχθούν από τη συνεξέταση διαφόρων μητρώων ενοριτών (π.χ. καταστίχων μισθοδοσίας, συντάξεων ή επιδομάτων απορίας) σε μια χρονική εξέλιξη, από κάθε είδους πιστοποιητικά, καθώς και από την αλληλογραφία των ατόμων με την κοινότητα. Ποια η σχέση επαγγελματικών, τοπικών και οικογενειακών δικτύων, όπως αυτά αναδεικνύονται μέσα από την αλληλογραφία με κοινοτικούς φορείς (π.χ. προσκόμιση συστατικών επιστολών); Πώς σχετίζεται η οικογένεια με τη γεωγραφική και εργασιακή κινητικότητα πώς σχετίζονται, δηλαδή, οι πρακτικές μετοικεσίας με τα οικογενειακά και ομοτοπικά δίκτυα; Η μετοικεσία θα πρέπει, επίσης, να μελετηθεί σε συνάρτηση με το φύλο. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν ομοίως από τα μητρώα των ενοριτών, από την αλληλογραφία με την κοινότητα και από τα διάφορα πιστοποιητικά. Πώς συνδέονται οι γαμήλιες στρατηγικές με τη συγκρότηση κοινωνικών δικτύων; Ποιος ο ρόλος της οικογένειας στην επιλογή των συζύγων; Ποιες πρακτικές προικοδότησης παρατηρούνται; Ποιες οι σχετικές διαφοροποιήσεις ανά κοινωνικό στρώμα; Ποιες κληρονομικές πρακτικές εμφανίζονται; Ποιες έμφυλες και ηλικιακές ιεραρχήσεις εκφράζουν, αναπαράγουν ή υπονομεύουν; Ως προς τα διαζύγια, ποιος υποβάλλει τις σχετικές αιτήσεις και ποιους λόγους επικαλείται; Τα ονόματα των παιδιών επιλέγονται πάντα με βάση εκείνα των γονέων ή συγγενών του ζεύγους; Σχετικά με τις πρακτικές ανάθεσης κηδεμονίας ανηλίκων, πάλι, χρήσιμα, κατά τη γνώμη μας, θα ήταν ερωτήματα όπως: Ποιος αναλάμβανε την κηδεμονία; Μέσα από ποιες διαδικασίες; Γιατί ακολουθούνται οι συγκεκριμένες διαδικασίες; Μεταβάλλονται μέσα στο χρόνο και πώς; Ποια η εμπλοκή των κοινοτικών αρχών στις διαδικασίες αυτές και ποιες οι σχέσεις που δημιουργούνται, συνεπακόλουθα, μεταξύ ενοριτών και ενοριακών αρχών; Ποιος ο ρόλος της ευρύτερης ενορίας; Μέσα από τις παραπάνω κατευθύνσεις θα μπορούσε, ενδεχομένως, να ανιχνευθεί αν και σε ποιο βαθμό η οικογένεια αποτελούσε μηχανισμό πρόσδεσης του ατόμου στη ρωμέικη κοινότητα ή αν αποτελούσε φυγόκεντρη δύναμη ως προς την τελευταία. Θα μπορούσε, ακόμη, να ανιχνευθεί αν και σε ποιο βαθμό ο ρόλος αυτός μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου και κυρίως μετά το 1923.

18 284 Έφη Κάννερ Μέσα από το αρχειακό υλικό σκιαγραφείται, επίσης, η ανάδειξη των έκθετων παιδιών σε κοινωνικό πρόβλημα (αφορά κυρίως το Σταυροδρόμι). Επιλέξαμε να εντάξουμε τη μελέτη των εκθέτων στην ενότητα αυτή, διότι η περίθαλψή τους αποσκοπεί στο να δοθούν για υιοθεσία. Πιο συγκεκριμένα, σκιαγραφούνται κάποιες πρακτικές έκθεσης που προκύπτουν από τα μητρώα εκθέτων του Σταυροδρομίου, όπου περιγράφεται το ιστορικό της έκθεσης κάθε παιδιού. Εκτός από τις πρακτικές αυτές, ενδιαφέρον παρουσιάζει το ποσοστό εκθέτων παιδιών που εμφανίζονται ως βαφτισμένα και δηλώνεται το δόγμα τους (πράγμα που δηλώνει ότι οι γονείς θεωρούσαν κάτι τέτοιο εκ των ων ουκ άνευ), στη χρονική εξέλιξή του, το ποσοστό των τέκνων των εξωμοτών (δηλώνεται επίσης στα μητρώα), επίσης στη χρονική εξέλιξή του, καθώς και η προέλευση των αβάπτιστων παιδιών (αν ανήκαν σε Ορθοδόξους ή μη), όπως προκύπτει μέσα από το ιστορικό της έκθεσης. Το τελευταίο αυτό στοιχείο θα ήταν ενδεικτικό της ένταξης της ρωμέικης κοινότητας στην ευρύτερη κοινότητα της Πόλης. Η εξέταση της ιστορίας της Υπηρεσίας των Εκθέτων της Παναγίας, της αδελφότητας Τα Ορφανά της Παναγίας και της Επιτροπής των Δεσποινίδων που δημιουργείται στα πλαίσια της τελευταίας, μπορεί να φωτίσει πτυχές της μεταβολής αντιλήψεων και πρακτικών σχετικά με τα έκθετα παιδιά. Οι φορείς αυτοί επικροτήθηκαν αμέσως από την κοινότητα; Αν όχι, τι είδους αντιδράσεις συνάντησαν; Πότε εδραιώνονται στην κοινότητα; Μέσα από ποιες διαδικασίες; Ποιες οι ιεραρχήσεις (έμφυλες και μη) μεταξύ τους; Ποια η εξέλιξη του αριθμού και της θνησιμότητας των εκθέτων, καθώς και των συνθηκών υγιεινής; Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστεί και η ανάθεση των εκθέτων σε τροφούς. Έτσι οι τροφοί θα αντιμετωπιστούν ως μια επιπλέον έμμισθη επαγγελματική κατηγορία που αναδεικνύεται μέσα από τη δραστηριότητα της κοινότητας. Τα εξεζητημένα αρχαία ονόματα που συχνά έφεραν τα έκθετα (π.χ. Ίων, Αθηνοδώρα, Υπατία κλπ.), τα οποία προφανώς τους έδινε η κοινότητα, δημιουργούν έναν προβληματισμό σχετικά με τι πρακτικές ονοματοδοσίας που εκείνη ακολουθούσε. Ως προς τις πρακτικές υιοθεσίας, θα μπορούσε κατ αρχάς να διερευνηθεί ποιες κοινωνικές ομάδες υιοθετούσαν συνήθως; Ακόμη, θα πρέπει να αναρωτηθούμε σχετικά με την υιοθεσία ως πράξη ενίσχυσης της κοινότητας: με το συμβόλαιο της υιοθεσίας οι υιοθετούντες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να αναθρέψουν το παιδί κατά το Ορθόδοξο δόγμα. Από την άποψη αυτή θα πρέπει να εξεταστεί η πύκνωση και η αραίωση των υιοθεσιών μέσα στο χρόνο. Έτσι θα είναι δυνατόν, ενδεχομένως, να φανεί αν η υιοθεσία αποτελεί αυθόρμητη πράξη ή αν υπακούει σε κάποιες ευρύτερες κοινοτικές στρατηγικές, και σε ποιο βαθμό. Το πρωτογενές υλικό, άλλωστε, είναι διαφωτιστικό ως προς τα κίνητρα που επικαλούνται οι υιοθετούντες, όπως φαίνονται μέσα από τις σχετικές

19 Οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων 285 αιτήσεις προς την κοινότητα. Τα κίνητρα αυτά θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να συσχετιστούν με διάφορες συγκυρίες (π.χ. οικονομικές) της ύστερης οθωμανικής περιόδου. Ο ρόλος των συζύγων στη διαδικασία της υιοθεσίας αποτελεί μια άλλη ενδιαφέρουσα παράμετρο. Ήταν απαραίτητη η συναίνεση και των δύο συζύγων προκειμένου να προχωρήσει ένα ζεύγος στην υιοθεσία; Ήταν κάτι τέτοιο θεσμοθετημένο; Αν ναι, πότε θεσμοθετείται και γιατί; Σε ποιες λογικές υπακούει; Σχετικές ενδείξεις μπορούν να προκύψουν, εκτός από τα σχετικά συμβόλαια, και από τα πρακτικά συνεδριάσεων των εφοριών και της Αδελφότητας Τα Ορφανά της Παναγίας. Παρουσιάσαμε κάποια πεδία, η διερεύνηση των οποίων θα φωτίσει, πι-στεύουμε, νέες, άγνωστες μέχρι τώρα πτυχές της ζωής των Ρωμιών της Πόλης και θα συμβάλει στη μεθοδολογική ανανέωση της μελέτης της ιστορίας τους. Η πορεία της έρευνας θα αναδείξει, ασφαλώς, νέες πτυχές προς διερεύνηση και νέα μεθοδολογικά ζητήματα.

20 SUMMARY Efi Kanner, Economic and Social Role of the Istanbul Greek-orthodox Communities: a proposal for a research program based on the Istanbul Greek-orthodox Community Archives The Program of the Detection, Recording, Microfilm Depiction and Digitalization of the Istanbul Greek-orthodox Community Archives was initiated in Whereas in its initial phase several institutions were involved in it, from 1998 on the Faculty of Philosophy and History of Science of the Athens University remained solely responsible for the Program. The Program researchers visited 38 out of 42 Rum Istanbul communities, recorded all parochial and communal archives and photographed more than pages of them. They also formed a digital library out of the 1/3 of this material. This library is a part of the Historical Archives Electronic Processing Laboratory of the Faculty of Philosophy and History of Science. This material depicts the whole spectrum of activities and everyday life in the Istanbul Rum communities and parishes from the last 18 th century decades to the 1990s. It permits us to understand the place of the community and parish in Istanbul Rum s lives throughout the years. In this purpose we propose a research program entitled Economic and Social Role of the Istanbul Greekorthodox Communities and including the following aspects: Mechanisms of institutionalization and representation in parishes and communities Parishes and communities funds Poverty: discourses and practices around it Community salaried staff School education in communities and parishes Religiosity among the Istanbul Greek- Orthodox populations from the late Ottoman period to our days. Family strategies in Istanbul Orthodox communities

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοκρισίες ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΟΥΚΟΣ

Βιβλιοκρισίες ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΟΥΚΟΣ 296 σημαίνεται, ασφαλώς επηρεάστηκε άμεσα από το ιταλικό αυτό περιβάλλον, ωστόσο η δική του εκδοχή δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς ένα συμπίλημα των όσων συνάντησε γύρω του. Είναι ενδιαφέρον ότι αυτός επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Στιγμιότυπο από την τελετή θεμελίωσης του νέου κτιρίου πολιτιστικών δραστηριοτήτων Χ.Α.Ν.Θ. Ασβεστοχωρίου, το οποίο ανοικοδομείται με σημαντική

Στιγμιότυπο από την τελετή θεμελίωσης του νέου κτιρίου πολιτιστικών δραστηριοτήτων Χ.Α.Ν.Θ. Ασβεστοχωρίου, το οποίο ανοικοδομείται με σημαντική Στιγμιότυπο από την τελετή θεμελίωσης του νέου κτιρίου πολιτιστικών δραστηριοτήτων Χ.Α.Ν.Θ. Ασβεστοχωρίου, το οποίο ανοικοδομείται με σημαντική χορηγία της Φ.Α.Α.Θ. και αναμένεται να αποδοθεί προς χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαλίτσης Κων/νος 23/7/2015 Αναπληρωτής Γραμματέας Υγείας Πρόνοιας & Κοιν. Μέριμνας ΑΝΕΛ Υπεύθυνος Υπο-Γραμματείας Κοιν.

Μιχαλίτσης Κων/νος 23/7/2015 Αναπληρωτής Γραμματέας Υγείας Πρόνοιας & Κοιν. Μέριμνας ΑΝΕΛ Υπεύθυνος Υπο-Γραμματείας Κοιν. Κοινωνική Ασφάλιση Μια προσέγγιση στρατηγικής για ουσιαστική μεταρρύθμιση Περιγραφή Το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση συνεχούς κρίσης τα τελευταία τριάντα χρόνια με κυρίαρχο χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Νόμος 1296/1982 Για την ασφάλιση ανασφάλιστων ομάδων Ν.1422/1984 Ν.1745/1987 Ν. 2556/1997 Άρθρο 1. -

Νόμος 1296/1982 Για την ασφάλιση ανασφάλιστων ομάδων Ν.1422/1984 Ν.1745/1987 Ν. 2556/1997 Άρθρο 1. - Νόμος 1296/1982 «Για την ασφάλιση ανασφάλιστων ομάδων» (ΦΕΚ 128, τ. Α ), όπως τροποποιήθηκε με το Ν.1422/1984 «Ενοποίηση των Παραρτημάτων του Κλάδου Ασφάλισης κατά της Ασθένειας Δημοτικών και Κοινοτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. Φύλλου 3 17 Μαρτίου 2015 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 11 Για την ρύθμιση του

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ Αίτηση Συμμετοχής Υποψηφίου Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού 2007-2013 Θεματικός Άξονας Προτεραιότητας 4 Κατηγορία Παρέμβασης 1 Δράση 3 Δικαιούχος Πράξης Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013 Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ Αθήνα, 24/1/2013 Κοινή Έρευνα των Ινστιτούτων της ΓΣΕΒΕΕ και της ΓΣΕΕ σχετικά με τα κίνητρα και τα εμπόδια συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση. Το Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή.

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Η ιστοριογραμμή (ή γραμμή του χρόνου) αποτελεί εργαλείο καταγραφής γεγονότων σε χρονολογική σειρά, πολύ χρήσιμο για το μάθημα της Ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω) Απογραφή Κωνσταντινουπολιτών εντός και εκτός της Πόλης

Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω) Απογραφή Κωνσταντινουπολιτών εντός και εκτός της Πόλης Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω) Απογραφή Κωνσταντινουπολιτών εντός και εκτός της Πόλης Μ Η Ν Α Σ Τ Σ Ι Τ Σ Α Κ Ο Σ Α Ν Τ Ι Π Ρ Ο Ε Δ Ρ Ο Σ Περιεχόμενα Τι είναι η Οι.Ομ.Κω Τι προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II Διδακτική της Πληροφορικής II Ομάδα Ζ Γούλιας Νίκος Σκούρτης Τάσος Πινήτας Γιώργος Λαζαρίδης Λάζαρος Πεχλιβανίδου Κατερίνα Μαρμαροκόπος Γιώργος Σταγκοπούλου Αλεξάνδρα 1 Περιεχόμενα Παρουσίασης Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς

Θεσ/νικη, 14/10/2015 Αριθμός Πρωτ. 388. Προς ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο:

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ιδεολογικά, θεσµικά και πρακτικά ζητήµατα». ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Επιστηµονική Επετηρίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ V PRC «Συνδικαλισμός, συνδικάτα και συνδικαλιστική συμμετοχή στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης», ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αντικείμενο της παρούσας έρευνας αποτέλεσε η διερεύνηση του βαθμού συνδικαλιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μανιάειο 6ο Δημοτικό Σχολείο Καλύμνου Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΤΙΤΛΟΣ-ΕΔΡΑ-ΣΚΟΠΟΣ-ΜΕΣΑ. ΑΡΘΡΟ 1 ο Ιδρύεται Σύλλογος με τον τίτλο «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Νοέμβριος, 2014 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου (ΣΑΕΚ) είναι ο αναγνωρισμένος φορέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοί Kοινωνικής Ασφάλισης για παιδιά

Αριθμοί Kοινωνικής Ασφάλισης για παιδιά Αριθμοί Kοινωνικής Ασφάλισης για παιδιά Αριθμοί Kοινωνικής Ασφάλισης για παιδιά Όταν αποκτήσετε παιδί, ένα από τα πράγματα που πρέπει να κάνετε είναι ν αποκτήσετε αριθμό Kοινωνικής Ασφάλισης για το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ. Προς ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ. Υποβάλλω συνημμένα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παρακαλώ να εντάξετε στο πρόγραμμα Τυφλότητας εμένα τ ίδι. ή τ...

ΑΙΤΗΣΗ. Προς ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ. Υποβάλλω συνημμένα τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παρακαλώ να εντάξετε στο πρόγραμμα Τυφλότητας εμένα τ ίδι. ή τ... ΤΥΦΛΟΤΗΤΑ ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΑΙΤΗΣΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΡΟΣ: ΟΝΟΜΑ ΜΗΤΡΟΣ: ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: ΑΡ. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: Δ/ΝΣΗ: ΠΟΛΗ: Προς ΔΗΜΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Σερρών Γενικός Διευθυντής EC-BIC Σερρών Α. ΕΡΓΑΣΙΑ & ΕΡΓΟ Έννοια της Εργασίας Η διάθεση προκαθορισμένου χρόνου, προσωπικών και επίκτητων

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό έγγραφα Α24/374/31-7-90

ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό έγγραφα Α24/374/31-7-90 ΘΕΜΑ: «Συμπληρωματικές οδηγίες για την ασφάλιση των προσώπων που απασχολούνται σε εργοδότες, με τους οποίους είναι σύζυγοι ή συγγενείς α και β βαθμού συγγενείας» ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ [1] ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ Επεξεργασία & ανάλυση στοιχείων: Δήμητρα Αντωνοπούλου * Στο σεμινάριο επιμόρφωσης «Διακρίσεις σε βάρος των νέων. Το πρόβλημα και η αντιμετώπισή του» που πραγματοποίησε η «ΕΠΑΝΟΔΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών Ίδρυση Το Τμήμα Τουρκικών Σπουδών ιδρύθηκε το 1989. Δέχθηκε τους πρώτους φοιτητές του στο πρώτο έτος λειτουργίας του Πανεπιστημίου Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΕΧΡΙ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΕΧΡΙ . ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων Επαγγελματιών ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ Ταχ. Δ/νση :ΑΓ.ΚΩΝ/ΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αίτηση Συμμετοχής Υποψηφίου

Αίτηση Συμμετοχής Υποψηφίου Αίτηση Συμμετοχής Υποψηφίου Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού 2007-2013 Θεματικός Άξονας Προτεραιότητας 4 Κατηγορία Παρέμβασης 1 Δράση 3 Δικαιούχος Πράξης Τίτλος Πράξης Περιοχή Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1 Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας

ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. Άρθρο 1 Ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας ΜΟΝΤΕΛΟ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 2016 Δ ΣΥΝΟΔΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΤΑΞΗΣ & ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου:

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: Ομιλία του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ροβέρτου Σπυρόπουλου στο 4 ο Ετήσιο Συνέδριο Labor & Insurance του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: «Απασχόληση και Ασφάλιση: Δύο ζητήματα εθνικής προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 23 / 12 / 2015. Αριθ. Πρωτ. : Φ.10043 / οικ.55133 / 1277. ΠΡΟΣ : Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) Μάρνη 22 104 39 Αθήνα

Αθήνα, 23 / 12 / 2015. Αριθ. Πρωτ. : Φ.10043 / οικ.55133 / 1277. ΠΡΟΣ : Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολούμενων (ΕΤΑΑ) Μάρνη 22 104 39 Αθήνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΩΝ (Δ14) ΤΜΗΜΑ : Α Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ «Μεικτά» Συστήματα Καπιταλισμού και η Θέση της Ελλάδας Η θεωρία VoC, βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ανάλυση των δύο βασικών μοντέλων καπιταλισμού των φιλελεύθερων

Διαβάστε περισσότερα

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Επιστημονικός Υπεύθυνος: sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Στα πλαίσια του έργου: Improving Gender Equality

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς 17.05.2006 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών Ομιλία Επιτρόπου Διοικήσεως σε ημερίδα που διοργάνωσαν από κοινού η Επιτροπή Αιρετών Γυναικών της Ένωσης Δήμων Κύπρου και το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως με θέμα την Ισότητα των δύο φύλων Τετάρτη 12/09/2012

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο. Νοέμβριος 2015

H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο. Νοέμβριος 2015 H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο Νοέμβριος 2015 Ατζέντα 1. Εισαγωγή 2. Γενικά Στοιχεία Ερωτηθέντων 3. Εκπαίδευση και Κατάρτιση 4. Νεανική Απασχόληση και Επιχειρηματικότητα 5. Κοινωνική Ένταξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ & Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ & Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ & Η ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. N. 4019/11 (ΦΕΚ 216 Α/30-9-2011) «Κοινωνική Οικονομία και Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και λοιπές

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Διεπιστημονικό Συνέδριο Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική ΙΙ

Διεπιστημονικό Συνέδριο Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική ΙΙ Διεπιστημονικό Συνέδριο Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική ΙΙ Εναλλακτικές μορφές οικογενειακής αποκατάστασης παιδιών (υιοθεσία- αναδοχή) από ομόφυλα ζευγάρια ή ομοφυλόφιλα άτομα Κωνσταντίνα Σ. Ροΐδη Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Στην ανάγκη αλλαγών στη δομή του ασφαλιστικού συστήματος έχει επανειλημμένα αναφερθεί ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης.

Στην ανάγκη αλλαγών στη δομή του ασφαλιστικού συστήματος έχει επανειλημμένα αναφερθεί ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης. Αλλάζει πλήρως ο ασφαλιστικός «χάρτης» με τη δημιουργία τριών μόλις Ταμείων, που θα έχουν την ευθύνη χορήγησης τόσο της κύριας σύνταξης όσο και της επικουρικής και του εφάπαξ. Στην ανάγκη αλλαγών στη δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Ο.Α.Ε.Ε. Πληροφ: Ι. Παπαδόπουλος - Γραφείο Διοικητή Διεύθυνση: Σταδίου 29 Ακαδημίας 22 Ταχ. Κωδ.: 101 10 Αθήνα 106 71 Αθήνα

ΠΡΟΣ: Ο.Α.Ε.Ε. Πληροφ: Ι. Παπαδόπουλος - Γραφείο Διοικητή Διεύθυνση: Σταδίου 29 Ακαδημίας 22 Ταχ. Κωδ.: 101 10 Αθήνα 106 71 Αθήνα ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-12 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Aρ. πρ.: Φ.10035/οικ. 54871 /1270 ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3679, 31/1/2003 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΦΟΡΕΙΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3679, 31/1/2003 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΦΟΡΕΙΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΦΟΡΕΙΩΝ ΝΟΜΟ Συνοπτικός τίτλος. 108(Ι) του 1997 103(Ι) του 1999 114(Ι) του 2001 145(Ι) του 2001. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Σχολικών Εφορειών (Τροποποιητικός)

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΕΙ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΕΙ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΕΙ Τα Α.Ε.Ι αποτελούνται από Σχολές, Τμήματα, Τομείς, Εργαστήρια, Κλινικές, Μουσεία και λοιπές Μονάδες, οι οποίες συνιστούν τις ακαδημαϊκές μονάδες κάθε ιδρύματος.

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Dojo", Ιρλανδία. Κοινωνικές Καινοτομίες. Κοινωνική Επιχείρηση. Κοινωνικός Επιχειρηματίας. Μέρος Πρώτο (διάρκεια 7 λεπτά)

Dojo, Ιρλανδία. Κοινωνικές Καινοτομίες. Κοινωνική Επιχείρηση. Κοινωνικός Επιχειρηματίας. Μέρος Πρώτο (διάρκεια 7 λεπτά) Σύντομη Εισαγωγή Η μελέτη περίπτωσης χωρίζεται σε τρία τμήματα. Τα δύο πρώτα (ορισμοί και παρουσίαση της κοινωνικής καινοτομίας) παρουσιάζονται στους μαθητές από τον καθηγητή (ή τον εθελοντή). Το δεύτερο

Διαβάστε περισσότερα

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Ε Ι Α Γ Ω Γ Η 16 1η - 2η ιδακτική Ενότητα ΕΙΑΓΩΓΗ Παρατηρήσεις - χόλια - Επεξηγήσεις 1. «τις µέρες µας όλο και πιο σηµαντικό τµήµα των κανόνων δικαίου βρίσκεται έξω από το Κράτος, όπως π.χ. τα όργανα της

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ Θα ήθελα κατ' αρχήν να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της σημερινής εκδήλωσης, αφ' ενός για την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Καβάλα, 27.02.2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ. 1460 ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΘΡΑΚΗΣ Γραφείο Προέδρου Ταχ. Δ/νση: Τέρμα Ιοκάστης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό ηµογραφικό ελτίο BU

Ελληνικό ηµογραφικό ελτίο BU Ελληνικό ηµογραφικό ελτίο BU 06 2011 Εκτίµηση της µέσης ηλικίας ανδρών και γυναικών στον πρώτο γάµο µε τη χρήση απογραφικών δεδοµένων στην Ελλάδα και σε επιλεγµένες Ευρωπαϊκές χώρες κατά τα τέλη του 19

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Crowdfunding Αct4Greece: Η Δύναμη των Πολλών στην Πράξη

Πρόγραμμα Crowdfunding Αct4Greece: Η Δύναμη των Πολλών στην Πράξη Πρόγραμμα Crowdfunding Αct4Greece: Η Δύναμη των Πολλών στην Πράξη Νέλλη Τζάκου-Λαμπροπούλου, Εθνική Τράπεζα Μάρτιος 2016 Περιεχόμενα 1 Τι είναι το πρόγραμμα 2 Ενεργές δράσεις 2 Τι είναι το Πρόγραμμα Καινοτόμος

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Κοιν.: Θέμα: «Συμπλήρωση εντύπου καταγραφής προτεινόμενων έργων στους θεματικούς στόχους της

Προς: Κοιν.: Θέμα: «Συμπλήρωση εντύπου καταγραφής προτεινόμενων έργων στους θεματικούς στόχους της ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ 55, 65403 ΚΑΒΑΛΑ ΤΗΛ.: 2510 222942, FAX: 2510 231505 E-mail:geoteeam@otenet.gr Web site: www.geotee-anmak.gr

Διαβάστε περισσότερα

Καλογήρου Σταμάτης. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Καλογήρου Σταμάτης. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Καλογήρου Σταμάτης Τμήμα Γεωγραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ελ. Βενιζέλου 70, Καλλιθέα 17671, Email: {skalo@hua.gr, doukissas@yahoo.com} Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Μαρία Μαγδαληνή Τσίπρα Aθήνα 8/10/2015 Δικηγόρος ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Με το νόμο 4336/2015 τροποποιήθηκε το συνταξιοδοτικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων (ν.3865/2010).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΠ 2000-2006 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2000 2006 NOΕΜΒΡΙΟΣ 2006 2 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα