ΛΑΒΑ A.E. Υπόστρωμα ελαφρόπετρας OΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ. σε υδροπονικές καλλιέργειες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΑΒΑ A.E. Υπόστρωμα ελαφρόπετρας OΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ. σε υδροπονικές καλλιέργειες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ"

Transcript

1 ΛΑΒΑ A.E. Υπόστρωμα ελαφρόπετρας OΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ σε υδροπονικές καλλιέργειες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τι είναι η ελαφρόπετρα σελ Υπόστρωμα ελαφρόπετρας για υδροπονικές καλλιέργειες agrolava σελ Σάκος φύτευσης agrolava σελ Μεγασάκος (big bag) agrolava σελ Εγκατάσταση καλλιέργειας θερμοκηπίου σε σάκους agrolava σελ Εγκατάσταση καλλιέργειας θερμοκηπίου σε χύδην agrolava σελ Σύνθεση θρεπτικού διαλύματος σε καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava σελ Διαχείριση θρέψης φυτών σε καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava σελ Έλεγχος θρεπτικής κατάστασης στο περιβάλλον των ριζών σελ Αναπροσαρμογή ηλεκτρικής αγωγιμότητας σελ Αναπροσαρμογή ph σελ Αναπροσαρμογή συγκεντρώσεων θρεπτικών στοιχείων σελ Άρδευση υδροπονικών καλλιεργειών σε ελαφρόπετρα agrolava σελ Χαρακτηριστικά συστήματος άρδευσης σελ Διάρκεια άρδευσης σελ Συχνότητα άρδευσης σελ Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με χρονοπρογραμματιστή σελ Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με βάση την ηλιακή ακτινοβολία σελ Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με βάση τη διαπνοή των φυτών σελ OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

3 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ Εισαγωγή O παρών οδηγός χρήσης της ελαφρόπετρας agrolava ως υποστρώματος σε υδροπονικές καλλιέργειες συντάχθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος συνεργασίας της εταιρίας ΛΑΒΑ με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών για την Ανάπτυξη ορθών γεωργικών πρακτικών για την καλλιέργεια κηπευτικών σε ελαφρόπετρα και διάδοσή τους στην καλλιεργητική πράξη. O Oδηγός Χρήσης απευθύνεται σε παραγωγούς που καλλιεργούν ή ενδιαφέρονται να καλλιεργήσουν στο μέλλον σε ελαφρόπετρα και παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για την ορθή χρήση του υποστρώματος agrolava. Oι οδηγίες που δίνονται στον Oδηγό έχουν συνταχθεί από τον επιστημονικό υπεύθυνο του προαναφερόμενου ερευνητικού έργου Αναπληρωτή Καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημήτρη Σάββα και την επιστημονική του ομάδα. 1. Τι είναι η ελαφρόπετρα Η ελαφρόπετρα (κοινό όνομα του ορυκτού κίσσηρη) είναι ένα χημικά αδρανές, αργιλοπυριτικό, ηφαιστειογενές ορυκτό με εκτεταμένο πορώδες, το οποίο προκύπτει από την απότομη ψύξη της ηφαιστειακής λάβας. Το πορώδες σχηματίζεται όταν εξέρχεται λάβα στην επιφάνεια της γης κάτω από συνθήκες υψηλής πίεσης ύστερα από μία ηφαιστειακή έκρηξη. Η εξερχόμενη λάβα ψύχεται πολύ γρήγορα, ενώ ταυτόχρονα η πίεση πέφτει απότομα με συνέπεια να μειώνεται η διαλυτότητα των αερίων που περιέχει, οπότε καθώς αυτά τείνουν να διαφύγουν, σχηματίζουν φυσαλίδες. Καθώς η λάβα στερεοποιείται λόγω της ταχύτατης μείωσης της θερμοκρασίας της, οι φυσαλίδες των αερίων που παραμένουν μέσα στη μάζα της δημιουργούν ασυνέχειες στη στερεά φάση, οι οποίες συνιστούν το πορώδες της. Η ελαφρόπετρα εξορύσσεται σε μορφή τεμαχίων μικρότερου ή μεγαλύτερου μεγέθους και μέσω του κοσκινίσματος μπορούν να ληφθούν διάφορα κοκκομετρικά κλάσματα. Η ελαφρόπετρα είναι ένας απόλυτα φυσικός πόρος που μετατρέπεται καθημερινά σε όλο τον κόσμο σε ποιοτική βιομηχανική λύση προστιθέμενης αξίας. Εξυπηρετεί ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών εκσυγχρονίζοντας δραστηριότητες της καθημερινής μας ζωής όπως η στέγαση, η μετακίνηση, η διατροφή, η ένδυση κ.ά. Στην Ελλάδα η ελαφρόπετρα εξορύσσεται από την εταιρεία ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική ΑΕ στη νησίδα Γυαλί που βρίσκεται μεταξύ της Κω και της Νισύρου. Η ελαφρόπετρα διατίθεται από την εταιρεία χωρίς καμία χημική επεξεργασία τόσο στην εγχώρια όσο και στις διεθνείς αγορές. Η ελαφρόπετρα ως φυσική πρώτη ύλη βρίσκει - μεταξύ άλλων - εφαρμογή και ως υπόστρωμα υδροπονικών καλλιεργειών με άριστα αποτελέσματα καθώς έχει επιδείξει άψογη καλλιεργητική συμπεριφορά και αυξημένες αποδόσεις στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες, στις οποίες χρησιμοποιείται. 2. Υπόστρωμα ελαφρόπετρας για υδροπονικές καλλιέργειες agrolava Στην ελληνική αγορά η ελαφρόπετρα κατάλληλης κοκκομετρίας που προορίζεται για υδροπονική καλλιέργεια διατίθεται από την ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική Α.Ε με την εμπορική ονομασία agrolava. Το agrolava είναι το μοναδικό φυσικό ελληνικό υπόστρωμα υδροπονίας και έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά: Παρουσιάζει αποδεδειγμένα μειωμένο κίνδυνο προσβολών από εδαφογενή παθογόνα σε σύγκριση με άλλα υποστρώματα Η δομή του δεν υποβαθμίζεται κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας, οπότε μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί για αρκετές καλλιεργητικές περιόδους Είναι απολύτως φυσικό υλικό που δεν υφίσταται 2013 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 03

4 καμία βιομηχανική επεξεργασία Εξασφαλίζει ιδανική ισορροπία αέρα/νερού στη ρίζα των φυτών Είναι χημικά αδρανές υλικό με αποτέλεσμα η θρέψη του φυτού να ελέγχεται πλήρως Διαβρέχεται πολύ εύκολα όταν πρόκειται να ξαναχρησιμοποιηθεί Απορρίπτεται μετά τη χρήση του χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στο περιβάλλον Έχει σταθερή ποιότητα και απόλυτη καθαρότητα εξαιτίας της ομοιογένειας του κοιτάσματος 2.1. Σάκος φύτευσης agrolava O σάκος φύτευσης agrolava είναι κατασκευασμένος από ειδικό πλαστικό υλικό 3-coex film πάχους 170 μικρών. Είναι διπλής όψεως (λευκός εξωτερικά και μαύρου χρώματος εσωτερικά με σκοπό να παρεμποδίζεται πλήρως η διέλευση φωτός στο εσωτερικό του), παρέχει προστασία UV και έχει διάρκεια ζωής τουλάχιστον 3 ετών. O σάκος φύτευσης agrolava περιέχει 21 λίτρα ελαφρόπετρας και έχει τις εξής διαστάσεις: Μήκος 1m, Πλάτος 17cm, Ύψος 16cm Μεγασάκος (big bag) agrolava ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ελαφρόπετρας Το agrolava χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα υδροπονικών καλλιεργειών κηπευτικών και ανθοκομικών φυτών και διατίθεται: α) σε ειδικούς σάκους ανάπτυξης έτοιμους προς απ ευθείας φύτευση για καλλιέργεια σε σάκους και β) σε μεγασάκους (big bags) για καλλιέργεια σε χύδην ελαφρόπετρα τοποθετημένη σε κανάλια. O σχεδιασμός του σάκου έγινε σύμφωνα με τις προδιαγραφές που υπέδειξε ομάδα επιστημόνων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στα πλαίσια σχετικού ερευνητικού προγράμματος ώστε να καλύπτονται αποτελεσματικά όλες οι ανάγκες των φυτών και να βελτιστοποιείται η παροχή νερού και αέρα στις ρίζες τους κατά τη διάρκεια χρήσης του σάκου. Δεν απαιτούνται ειδικές συνθήκες αποθήκευσης του σάκου. Πριν τη χρήση του συνιστάται η αποθήκευσή του σε στεγασμένο χώρο. O μεγασάκος agrolava περιέχει λίτρα ελαφρόπετρας και έχει τις εξής διαστάσεις: Μήκος 90cm, Πλάτος 90cm, Ύψος 115cm. Χρησιμοποιείται για καλλιέργειες εκτός εδάφους σε κανάλια υδροπονίας γεμισμένα με υπόστρωμα ελαφρόπετρας. 04 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

5 3. Εγκατάσταση καλλιέργειας θερμοκηπίου σε σάκους agrolava Τα βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για την εγκατάσταση καλλιέργειας με υπόστρωμα ελαφρόπετρας agrolava στο θερμοκήπιο είναι τα εξής: 3.1 Ισοπέδωση εδάφους θερμοκηπίου 3.2 Κάλυψη του εδάφους με ασπρόμαυρο φύλλο πλαστικού πολυαιθυλενίου (με τη λευκή επιφάνεια από πάνω) 3.3 Τοποθέτηση πλακών διογκωμένης πολυστερίνης πάνω στο δάπεδο του θερμοκηπίου ή καναλιών υδροπονίας (υδρορροών) που συλλέγουν την απορροή 3.4 Τοποθέτηση των σάκων μέσα στο θερμοκήπιο, πάνω στις πλάκες διογκωμένης πολυστερίνης ή μέσα σε υδρορροές. Oι υδρορροές είναι απαραίτητες στην περίπτωση κλειστών συστημάτων αλλά συνιστώνται και στα ανοιχτά συστήματα για πιο αποτελεσματική απομάκρυνση των απορροών εκτός του θερμοκηπίου. 3.5 Στην πάνω επιφάνεια των σάκων δημιουργούνται ανοίγματα για να μεταφυτευθούν τα σπορόφυτα. Τα ανοίγματα έχουν διαστάσεις ανάλογες με το μέγεθος των κύβων ανάπτυξης των σποροφύτων στο σπορείο. Slabs AgroLAVA 3.6 Εγκατάσταση συστήματος άρδευσης το οποίο συνήθως φέρει έναν ή δύο σταλάκτες ανά φυτό. Oι σταλάκτες που διανέμουν το θρεπτικό διάλυμα στα φυτά στερεώνονται με ειδικές λόγχες στα ανοίγματα που έχουν δημιουργηθεί στην πάνω επιφάνεια του σάκου για τη φύτευση των σποροφύτων, ώστε το θρεπτικό διάλυμα να πέφτει κοντά στο λαιμό του φυτού. 3.7 Έναρξη λειτουργίας της κεφαλής υδρολίπανσης και πότισμα της ελαφρόπετρας μέσω του συστήματος άρδευσης μέχρι να φτάσει σε κατάσταση κορεσμού. Εγκατάσταση συστήματος άρδευσης 2013 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 05

6 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ 3.8 Μία ημέρα μετά τον κορεσμό του υποστρώματος με θρεπτικό διάλυμα, τα φυτά μεταφυτεύονται στα ανοίγματα που έχουν δημιουργηθεί στην πάνω επιφάνεια των σάκων. Η φύτευση γίνεται με εισαγωγή του μεγαλύτερου μέρους των κύβων ανάπτυξης των σποροφύτων μέσα στην ελαφρόπετρα. 3.9 Μόλις τελειώσει η μεταφύτευση, ανοίγονται σχισμές αποστράγγισης στο κάτω μέρος των σάκων με ένα ξυράφι, με στόχο την απορροή του πλεονάζοντος θρεπτικού διαλύματος που δεν μπορεί να συγκρατηθεί από το υπόστρωμα μετά από κάθε πότισμα Oι σχισμές μπορούν να είναι είτε οριζόντιες, είτε κάθετες, είτε λοξές και γίνονται στο μεσοδιάστημα μεταξύ δύο φυτών καθώς και στο κατώτερο άκρο του σάκου. Oι σχισμές αποστράγγισης ανοίγονται μόνο από τη μία πλευρά των σάκων Στην περίπτωση που τα φυτά είναι τοποθετημένα σε διπλές γραμμές και δεν έχει γίνει εγκατάσταση για τη συλλογή των απορροών, τα ανοίγματα χαράσσονται από την εσωτερική πλευρά των σάκων και όχι προς τους διαδρόμους Το μήκος των σχισμών κυμαίνεται από 2-4 cm. Η χάραξη τους γίνεται ή καταλήγει μέχρι τον πυθμένα των σάκων. 06 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

7 4. Εγκατάσταση καλλιέργειας θερμοκηπίου σε χύδην agrolava Βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για την εγκατάσταση καλλιέργειας με υπόστρωμα χύδην ελαφρόπετρα agrolava στο θερμοκήπιο: 4.1 Ισοπέδωση του θερμοκηπίου 4.2 Κάλυψη του εδάφους με φύλλο πλαστικού πολυαιθυλενίου λευκού χρώματος 4.6 Αντίθετα, για τα μικρού μεγέθους φυτά (π.χ. μαρούλι, ρόκα) τα οποία φυτεύονται σε διπλές ή πολλαπλές γραμμές, απαιτούνται φαρδιά κανάλια. 4.3 Τοποθέτηση καναλιών υδροπονίας στο θερμοκήπιο. Τα κανάλια τοποθετούνται είτε πάνω στο δάπεδο του θερμοκηπίου όταν η καλλιέργεια αναπτύσσεται σε ύψος (π.χ. τομάτα) και το θερμοκήπιο δεν είναι πολύ ψηλό, είτε σε υπερυψωμένα υποστηρίγματα όταν δεν υπάρχει περιορισμός στην κατά ύψος ανάπτυξη των φυτών, προκειμένου να διευκολύνονται οι καλλιεργητικές εργασίες. 4.4 Τα κανάλια συνήθως έχουν πλάτος cm, ύψος cm και μήκος που εξαρτάται από τις διαστάσεις του θερμοκηπίου. Τα στενότερα κανάλια (15-25 cm) χρησιμοποιούνται για φύτευση σε μονή γραμμή, ενώ τα φαρδύτερα κανάλια (> 25 cm) χρησιμοποιούνται για φύτευση σε διπλές ή πολλαπλές γραμμές. 4.5 Τα μεγάλου μεγέθους φυτά, όπως η τομάτα και το αγγούρι, μπορούν να φυτεύονται τόσο σε μονή όσο και σε διπλή γραμμή σε κάθε κανάλι. 4.7 Γέμισμα των καναλιών με ελαφρόπετρα από σάκους agrolava (κοκκομετρία 0-8 mm) σε ύψος cm OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 07

8 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ 4.8 Ακολουθεί η εγκατάσταση του συστήματος στάγδην άρδευσης για παροχή θρεπτικού διαλύματος στα φυτά. Όταν η φύτευση γίνεται σε κανάλια γεμισμένα με ελαφρόπετρα, το σύστημα άρδευσης συνιστάται να απαρτίζεται από σωλήνες με ενσωματωμένους σταλάκτες το οποίο έχει σημαντικά χαμηλότερο κόστος από τα συστήματα άρδευσης με σταλάκτες τύπου μικροσωλήνα (spaghetti tubes). Oι αποστάσεις των σταλακτών πάνω στο σωλήνα άρδευσης πρέπει ν αντιστοιχούν στις αποστάσεις των φυτών κατά μήκος κάθε γραμμής φύτευσης. 4.9 Για να μην δημιουργείται πρόβλημα ανομοιόμορφης υγρασίας κατά μήκος των γραμμών φύτευσης λόγω της κλίσης, συνιστάται η χρησιμοποίηση καναλιών με διπλό πυθμένα. Άλλοι τρόποι διασφάλισης ομοιόμορφης υγρασίας κατά μήκος των καναλιών είναι α) η δημιουργία οπών αποστράγγισης στον πυθμένα του καναλιού σε αποστάσεις 2-4 m κατά μήκος του, οι οποίες πρέπει να συνοδεύονται από ένα υπόγειο δίκτυο αποστράγγισης ή β) η τοποθέτηση μίας στρώσης χονδρόκοκκης ελαφρόπετρας (2-10 mm) ύψους 2-3 cm στον πυθμένα των καναλιών Διαβροχή της ελαφρόπετρας με θρεπτικό διάλυμα το οποίο παρέχεται μέσω της κεφαλής υδρολίπανσης. Το υπόστρωμα διαβρέχεται με θρεπτικό διάλυμα μέχρι να φτάσει στον πλήρη κορεσμό. Σε αυτό το στάδιο τα κανάλια πρέπει να μην έχουν δυνατότητα στράγγισης, ώστε η υγρασία μέσα στο υπόστρωμα να μπορεί να φτάσει στον κορεσμό. AgroLAVA σε κανάλι 4.11 Μία ημέρα μετά τον κορεσμό του υποστρώματος με θρεπτικό διάλυμα, τα φυτά μεταφυτεύονται μαζί με τους κύβους φύτευσης τους στις τελικές τους θέσεις πάνω στο υπόστρωμα. Κατά κανόνα η μεταφύτευση γίνεται με μερική ή πλήρη εισαγωγή του κύβου μέσα στην ελαφρόπετρα 4.12 Μετά τη μεταφύτευση των σποροφύτων, απελευθερώνεται η έξοδος του διαλύματος απορροής στο κατώτερο άκρο του καναλιού ή όπου αλλού υπάρχει πρόβλεψη για απομάκρυνση των απορροών, ώστε να στραγγίσει η ελαφρόπετρα και η υγρασία στο εσωτερικό της να φτάσει στο επίπεδο της υδατοϊκανότητας. 08 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

9 5. Σύνθεση θρεπτικού διαλύματος σε καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava Η ελαφρόπετρα agrolava είναι ένα χημικά αδρανές υπόστρωμα καλλιέργειας. Συνεπώς, η σύνθεση των θρεπτικών διαλυμάτων που παρέχονται στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava είναι παρόμοια με αυτή που συνιστάται και για άλλα χημικά αδρανή υποστρώματα. Δεν υπάρχει δηλαδή κάποια ιδιαιτερότητα όσον αφορά τη θρέψη των φυτών όταν ως υπόστρωμα χρησιμοποιείται ελαφρόπετρα agrolava. Γενικά τα θρεπτικά διαλύματα που χρησιμοποιούνται για τη θρέψη των φυτών στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα πρέπει να είναι πλήρη, δηλαδή να περιέχουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά, εκτός από τον άνθρακα που προσλαμβάνεται από τα φύλλα μέσω της φωτοσύνθεσης. Από τα στοιχεία αυτά, ορισμένα είναι απαραίτητα σε μεγάλες ποσότητες και ονομάζονται μακροστοιχεία ενώ κάποια άλλα είναι απαραίτητα μόνο σε ίχνη, δηλαδή σε πολύ μικρότερες ποσότητες σε σχέση με τα μακροστοιχεία και γι αυτό ονομάζονται ιχνοστοιχεία. Τα μακροστοιχεία που προστίθενται στα θρεπτικά διαλύματα είναι το άζωτο (N), ο φώσφορος (P), το θείο (S), το κάλιο (K), το ασβέστιο (Ca) και το μαγνήσιο (Mg), ενώ τα ιχνοστοιχεία είναι ο σίδηρος (Fe), το μαγγάνιο (Mn), ο ψευδάργυρος (Zn), ο χαλκός (Cu), το βόριο (B) και το μολυβδαίνιο (Mo). Κατά κανόνα, το άζωτο προστίθεται σε μορφή νιτρικού ασβεστίου, νιτρικού καλίου, νιτρικής αμμωνίας και νιτρικού οξέος. Μέσω του νιτρικού ασβεστίου καλύπτονται επιπλέον και οι ανάγκες των φυτών σε ασβέστιο, ενώ μέσω του νιτρικού καλίου καλύπτεται μέρος των αναγκών των φυτών σε κάλιο. Η χορήγηση μέρους του αζώτου σε μορφή νιτρικής αμμωνίας αποσκοπεί κυρίως στη διατήρηση του επιθυμητού ph στο περιβάλλον των ριζών μετά τη χορήγηση του θρεπτικού διαλύματος στα φυτά. Η χρήση νιτρικού οξέως είναι αναγκαία για τη ρύθμιση του ph του θρεπτικού διαλύματος κατά την παρασκευή του στην κεφαλή υδρολίπανσης, δηλαδή πριν χορηγηθεί στα φυτά. Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως όταν παρασκευάζεται θρεπτικό διάλυμα για φυτά που έχουν αυξημένες απαιτήσεις σε μαγνήσιο (π.χ. μελιτζάνα), ένα μικρό μέρος του αζώτου μπορεί να χορηγηθεί σε μορφή νιτρικού μαγνησίου. Το θείο προστίθεται κυρίως σε μορφή θειϊκού μαγνησίου, οπότε ταυτόχρονα καλύπτονται και οι ανάγκες των φυτών σε μαγνήσιο. Αν απαιτείται περισσότερο θείο (π.χ. τομάτα), μέρος αυτού μπορεί να χορηγηθεί και σε μορφή θειικού καλίου. O φώσφορος (P) προστίθεται είτε σε μορφή φωσφορικού μονοκαλίου είτε σε μορφή φωσφορικού οξέως. Η παροχή του P σε μορφή φωσφορικού οξέως είναι χρήσιμη κυρίως όταν η συγκέντρωση όξινων ανθρακικών (HCO3-) στο νερό άρδευσης είναι σχετικά υψηλή (μεγαλύτερη από 4 mmol/l). Στην περίπτωση αυτή, χρειάζονται σημαντικές ποσότητες οξέων για τη ρύθμιση του ph του θρεπτικού διαλύματος και επομένως, εκτός από νιτρικό οξύ είναι σκόπιμο να χορηγείται και φωσφορικό οξύ. Αντίστοιχα, αν η συγκέντρωση όξινων ανθρακικών στο νερό άρδευσης είναι χαμηλότερη από 1,5 mmol/l, ο φώσφορος θα πρέπει να παρέχεται σε μορφή φωσφορικού μονοκαλίου. Το ασβέστιο παρέχεται σε μορφή νιτρικού ασβεστίου, οπότε καλύπτονται κατά ένα μέρος και οι ανάγκες των φυτών σε νιτρικό άζωτο. Το μαγνήσιο παρέχεται σε μορφή θειϊκού μαγνησίου, οπότε καλύπτονται εν μέρει ή στο σύνολό τους και οι ανάγκες των φυτών σε θειικά. Αν πρέπει να χορηγηθεί περισσότερο μαγνήσιο από θειϊκά (σε mmol/l), τότε η επιπλέον ποσότητα μαγνησίου παρέχεται σε μορφή νιτρικού μαγνησίου, οπότε καλύπτεται και μέρος των αναγκών των φυτών σε νιτρικά. Το κάλιο παρέχεται κυρίως σε μορφή νιτρικού καλίου, οπότε καλύπτονται κατά ένα μέρος και οι ανάγκες των φυτών σε νιτρικό άζωτο. Επιπλέον, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω σχετικά με την παροχή θείου και φωσφόρου, μέρος του καλίου μπορεί να παρέχεται και σε μορφή θειικού καλίου και/ή φωσφορικού μονοκαλίου. Το θρεπτικό διάλυμα που χρησιμοποιείται για την αρχική διαβροχή της ελαφρόπετρας agrolava 2013 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 09

10 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ πριν φυτευτούν τα φυτά (διάλυμα διαβροχής) πρέπει να έχει διαφορετική σύνθεση από αυτή του θρεπτικού διαλύματος με το οποίο τροφοδοτούνται τα φυτά μετά την φύτευσή τους (διάλυμα τροφοδοσίας). Διαφορετικά είδη φυτών χρειάζονται θρεπτικά διαλύματα με διαφορετική σύνθεση. Επιπλέον, η σύνθεση του θρεπτικού διαλύματος που παρέχεται σε κάθε καλλιέργεια μπορεί να διαφοροποιείται, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης των φυτών καθώς και την εποχή του έτους. Η σύνθεση ενός θρεπτικού διαλύματος καθορίζεται από τις συγκεντρώσεις των θρεπτικών στοιχείων που περιέχονται σε αυτό, το ph του, καθώς και την ηλεκτρική του αγωγιμότητα (EC) η οποία είναι ανάλογη με την συνολική συγκέντρωση όλων των θρεπτικών στοιχείων καθώς και άλλων ιόντων (κυρίως νάτριο) σε αυτό. Oι συνιστώμενες τιμές EC για τα θρεπτικά διαλύματα τροφοδοσίας που παρέχονται στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava κυμαίνονται σε ένα σχετικά μεγάλο εύρος που εκτείνεται από 1,5 έως 3 ds/m, ενώ αυτές του ph κυμαίνονται μέσα σε ένα πολύ πιο στενό εύρος (5,5-5,7). Συχνά το νερό άρδευσης περιέχει σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, μαγνησίου, θειικών, μαγγανίου, ψευδαργύρου, χαλκού και βορίου. Μερικές φορές οι συγκεντρώσεις των παραπάνω θρεπτικών στοιχείων στο αρδευτικό νερό προσεγγίζουν ή υπερβαίνουν τις τιμές - στόχο για το θρεπτικό διάλυμα. Επομένως, πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τους υπολογισμούς των ποσοτήτων λιπασμάτων που απαιτούνται για την παρασκευή ενός θρεπτικού διαλύματος. Από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω προκύπτει ότι ο υπολογισμός των ποσοτήτων των λιπασμάτων που απαιτούνται για την παρασκευή ενός θρεπτικού διαλύματος (συνταγή θρεπτικού διαλύματος) πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα για κάθε παραγωγό. Κατά τους υπολογισμούς πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το είδος (και ενδεχομένως και η ποικιλία) του καλλιεργούμενου φυτού, το στάδιο ανάπτυξης των φυτών, η εποχή του έτους και η χημική σύνθεση του νερού άρδευσης. Oι υπολογισμοί μπορούν να γίνουν με τη χρήση κατάλληλων προγραμμάτων Η/Υ, στα οποία πρέπει να εισαχθούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά του θρεπτικού διαλύματος λαμβάνοντας υπόψη όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. 6. Διαχείριση θρέψης φυτών σε καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava 6.1. Έλεγχος θρεπτικής κατάστασης στο περιβάλλον των ριζών Στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα agrolava πρέπει να χορηγείται περισσότερο θρεπτικό διάλυμα από αυτό που απορροφάται από τα φυτά, όπως συμβαίνει σε όλες τις καλλιέργειες σε υποστρώματα. Το επιπλέον θρεπτικό διάλυμα απορρέει μέσω των ανοιγμάτων που χαράσσονται στη βάση των σάκων agrolava ή μέσω των καναλιών, όταν η καλλιέργεια πραγματοποιείται σε χύδην ελαφρόπετρα agrolava. O σκοπός της χορήγησης επιπλέον θρεπτικού διαλύματος πέραν αυτού που απορροφούν τα φυτά είναι το ξέπλυμα των αλάτων από το ριζόστρωμα και η διασφάλιση επαρκούς τροφοδότησης όλων των φυτών παρά την τυχόν ανομοιομορφία στην παροχή των σταλακτών. Το θρεπτικό διάλυμα που δεν συγκρατείται από την ελαφρόπετρα αλλά απορρέει καλείται διάλυμα απορροής και 10 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013 εκφράζεται ως ποσοστό του όγκου που απορρέει στο συνολικό όγκο του θρεπτικού διαλύματος που παρέχεται στην καλλιέργεια. Γενικά η διαχείριση της θρέψης των φυτών που καλλιεργούνται σε ελαφρόπετρα agrolava βασίζεται στη χορήγηση ενός θρεπτικού διαλύματος με κατάλληλη σύνθεση (διάλυμα τροφοδοσίας) και τον έλεγχο της σύστασης του διαλύματος απορροής. Το διάλυμα απορροής χρησιμοποιείται ως ενδεικτικό για τη σύνθεση του θρεπτικού διαλύματος που συγκρατείται στο πορώδες της ελαφρόπετρας όταν αυτή χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα καλλιέργειας (διάλυμα ριζοστρώματος). Αν και η ελαφρόπετρα είναι χημικά αδρανές υπόστρωμα, η σύνθεση του διαλύματος ριζοστρώματος (και συνεπώς και του διαλύματος

11 απορροής) μεταβάλλεται σε σύγκριση με το διάλυμα τροφοδοσίας, λόγω της απορρόφησης των φυτών. Η σύνθεση του διαλύματος απορροής θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν παραπλήσια με μία πρότυπη σύνθεση διαλύματος απορροής, η οποία είναι χαρακτηριστική για κάθε είδος φυτού. Συχνά για το κάθε είδος φυτού υπάρχουν διαφορετικές πρότυπες συνθέσεις διαλύματος απορροής για διαφορετικά φυσιολογικά στάδια ανάπτυξης των φυτών. O έλεγχος του διαλύματος απορροής περιλαμβάνει τα παρακάτω: α) τακτική μέτρηση (καθημερινά ή κάθε δύο ημέρες) του ph και της EC στο διάλυμα απορροής, β) συχνό προσδιορισμό (καθημερινά ή κάθε δύο ημέρες) του κλάσματος απορροής και γ) περιοδική μέτρηση (κάθε έναν έως τρεις μήνες, ανάλογα με την εμπειρία του παραγωγού) των συγκεντρώσεων των θρεπτικών στοιχείων (K, Ca, Mg, N, P, Fe, Mn, Zn, Cu, B, Cl) καθώς και του Na στο διάλυμα απορροής. Η μέτρηση της EC, ph και του κλάσματος απορροής μπορεί να γίνεται αυτόματα, μέσω αισθητήρων και εξοπλισμού που είναι μόνιμα εγκατεστημένοι στην καλλιέργεια, και μεταφέρουν on-line τα δεδομένα των μετρήσεων σε έναν Η/Υ σε τακτά χρονικά διαστήματα. Αν δεν υπάρχει τέτοιος εξοπλισμός, οι μετρήσεις αυτές θα πρέπει να γίνονται από τον παραγωγό. Γενικά, το θρεπτικό διάλυμα ριζοστρώματος τείνει να έχει υψηλότερες συγκεντρώσεις ασβεστίου, μαγνησίου και θειΐκών, σε σύγκριση με το παρεχόμενο διάλυμα τροφοδοσίας. Συνεπώς, για αυτά τα θρεπτικά στοιχεία οι πρότυπες συγκεντρώσεις στο διάλυμα απορροής είναι υψηλότερες από τις αντίστοιχες πρότυπες τιμές στο διάλυμα τροφοδοσίας. Oι συγκεντρώσεις καλίου, φωσφόρου και νιτρικών στο διάλυμα ριζοστρώματος μπορούν να είναι είτε υψηλότερες, είτε παρόμοιες, είτε χαμηλότερες από τις συγκεντρώσεις αυτών στο θρεπτικό διάλυμα τροφοδοσίας, ανάλογα με την σύνθεση του τελευταίου. Το ίδιο ισχύει και για τις συγκεντρώσεις των ιχνοστοιχείων Αναπροσαρμογή ηλεκτρικής αγωγιμότητας Λόγω της αύξησης των συγκεντρώσεων του ασβεστίου και του μαγνησίου στο διάλυμα ριζοστρώματος, αλλά συχνά και λόγω συσσώρευσης άλλων ιόντων αλάτων όπως το νάτριο, η ηλεκτρική του αγωγιμότητα (EC) συνήθως είναι υψηλότερη από την EC του διαλύματος τροφοδοσίας. Όταν η EC στο διάλυμα ριζοστρώματος και συνεπώς και στο διάλυμα απορροής είναι σημαντικά υψηλότερη από την τιμή που αντιστοιχεί στην πρότυπη σύνθεση διαλύματος απορροής, θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για τη μείωση της στα επιθυμητά επίπεδα. Τα σημαντικότερα μέτρα που μπορούν να ληφθούν για τη μείωση της EC στο διάλυμα απορροής περιλαμβάνουν τα εξής: Αύξηση της συχνότητας των ποτισμάτων, ιδιαίτερα όταν το κλάσμα απορροής είναι χαμηλότερο από 30% Συσχέτιση της άρδευσης με την ηλιακή ενέργεια ή με τη διαπνοή της καλλιέργειας μέσω κατάλληλου εξοπλισμού Χρήση νερού άρδευσης καλύτερης ποιότητας όταν αυτό είναι δυνατό (δηλαδή νερό με χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα και κυρίως NaCl) Αναπροσαρμογή της σύνθεσης του θρεπτικού διαλύματος τροφοδοσίας η οποία κατά κανόνα πρέπει να περιλαμβάνει μείωση των συγκεντρώσεων του ασβεστίου, του μαγνησίου των θειικών και των νιτρικών Σε περίπτωση υπερβολικά αυξημένης EC στο διάλυμα τροφοδοσίας, μπορεί να γίνει ξέπλυμα της ελαφρόπετρας με διάλυμα τροφοδοσίας πολύ χαμηλής EC. Για το ξέπλυμα δεν συνιστάται η χρήση καθαρού νερού άρδευσης γιατί μία τέτοια ενέργεια οδηγεί σε ανεξέλεγκτη αύξηση του ph (εκτός αν το νερό είναι βρόχινο) και ανισορροπία στις αναλογίες K:Ca:Mg και N:S, ενώ μπορεί να προκαλέσει και σχίσιμο των καρπών αν η πτώση της EC στο διάλυμα απορροής είναι απότομη OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 11

12 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ 6.3. Αναπροσαρμογή ph Το αρχικό ph της φυσικής ελαφρόπετρας κυμαίνεται στην περιοχή του 8 και ρυθμίζεται άμεσα στην επιθυμητή περιοχή με το θρεπτικό διάλυμα. Oι επιθυμητές τιμές του ph στο διάλυμα ριζοστρώματος (και συνεπώς και στο διάλυμα απορροής) κυμαίνονται μεταξύ 5,5-6,5 για τα περισσότερα φυτά και μεταξύ 5,2-6,3 για ορισμένα ανθοκομικά φυτά που είναι ελαφρώς οξύφιλα (π.χ. ζέρμπερα, τριαντάφυλλο, χρυσάνθεμο). Όταν το ph στο διάλυμα απορροής διαφέρει από το παραπάνω αναφερόμενο επιθυμητό εύρος τιμών, θα πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για τη μείωσή του στα επιθυμητά επίπεδα. Oι επεμβάσεις που συνιστώνται για τη διατήρηση του ph στα παραπάνω επίπεδα στον χώρο των ριζών είναι οι εξής: Αύξηση της συχνότητας των ποτισμάτων, ιδιαίτερα όταν το κλάσμα απορροής είναι χαμηλότερο από 30% Αύξηση του ποσοστού του αζώτου που χορηγείται σε αμμωνιακή μορφή στο διάλυμα τροφοδοσίας 6.4. Αναπροσαρμογή συγκεντρώσεων θρεπτικών στοιχείων Τα δεδομένα των περιοδικών μετρήσεων των συγκεντρώσεων των θρεπτικών στοιχείων στο διάλυμα απορροής θα πρέπει να συγκρίνονται με τις αντίστοιχες πρότυπες τιμές για το διάλυμα απορροής στο συγκεκριμένο καλλιεργούμενο είδος. Όταν από μία χημική ανάλυση διαπιστώνονται σοβαρές αποκλίσεις στις συγκεντρώσεις θρεπτικών στοιχείων στο διάλυμα απορροής, θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται κατάλληλα η σύνθεση του διαλύματος τροφοδοσίας. Η πιο συνηθισμένη ανισορροπία θρέψης που μπορεί να διαπιστωθεί από μία ανάλυση διαλύματος απορροής είναι η υπερβολική αύξηση των συγκεντρώσεων ασβεστίου, μαγνησίου και/ή θειικών. Τέτοιες ανισορροπίες στη σύνθεση του διαλύματος απορροής συνοδεύονται από αυξημένη EC. Συχνά oι υπερβολικά υψηλές συγκεντρώσεις ασβεστίου, μαγνησίου και/ή θειϊκών στο διάλυμα απορροής συνοδεύονται από αντίστοιχα μειωμένες συγκεντρώσεις καλίου, νιτρικών και/ή φωσφορικών. Σε αυτές τις περιπτώσεις η EC του διαλύματος απορροής μπορεί να βρίσκεται μέσα στο επιθυμητό εύρος τιμών και επομένως δεν προδίδει την ύπαρξη κάποιας ανισορροπίας στη σύστασή του. Μερικές φορές όμως, όταν τα φυτά έχουν αυξημένες ανάγκες σε κάλιο και άζωτο, οι συγκεντρώσεις αυτών των δύο θρεπτικών στοιχείων στο διάλυμα απορροής μπορεί να είναι μειωμένες χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη αύξηση στις συγκεντρώσεις ασβεστίου, μαγνησίου και/ή θειικών σε αυτό. Στις περιπτώσεις αυτές, η EC του διαλύματος απορροής είναι χαμηλότερη από την πρότυπη τιμή της. 12 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

13 7. Άρδευση υδροπονικών καλλιεργειών σε ελαφρόπετρα agrolava 7.1. Χαρακτηριστικά συστήματος άρδευσης Τα φυτά που καλλιεργούνται σε ελαφρόπετρα ποτίζονται μέσω συστημάτων άρδευσης με σταγόνα. Όταν τα φυτά καλλιεργούνται σε σάκους agrolava, απαιτείται η εγκατάσταση συστημάτων άρδευσης μέσω σταλακτών τύπου μικροσωλήνα (spaghetti tubes). Αντίθετα, όταν τα φυτά καλλιεργούνται σε κανάλια γεμισμένα με χύδην ελαφρόπετρα agrolava που διατίθεται σε μεγασάκους (big bags), συνιστάται η χρησιμοποίηση σταλακτηφόρων σωλήνων με ενσωματωμένους σταλάκτες οι οποίοι έχουν σημαντικά χαμηλότερο κόστος από τα συστήματα άρδευσης με σταλάκτες τύπου μικροσωλήνα. Τα φυτά που καλλιεργούνται σε ελαφρόπετρα πρέπει να αρδεύονται πιο συχνά από αυτά που αναπτύσσονται στο έδαφος, ενώ η αρδευτική δόση θα πρέπει να είναι ανάλογα μειωμένη. Η εφαρμογή συχνής άρδευσης στις εκτός εδάφους καλλιέργειες δεν αυξάνει σε καμία περίπτωση την κατανάλωση νερού, αφού η αρδευτική δόση είναι πολύ μικρότερη σε σύγκριση με τις καλλιέργειες που αναπτύσσονται στο έδαφος. Συνιστάται η χρήση σταλακτών εξισορρόπησης της πίεσης (αυτορυθμιζόμενοι σταλάκτες) οι οποίοι διατηρούν σταθερή παροχή σε όλο το δίκτυο ανεξάρτητα από διαφορές πίεσης που μπορούν να υπάρχουν σε διάφορα σημεία του. Oι αυτορυθμιζόμενοι σταλάκτες αρχίζουν να παρέχουν νερό στα φυτά μόνο όταν η πίεση που δέχονται υπερβεί ένα όριο, με συνέπεια να μην εμφανίζονται διαρροές θρεπτικού διαλύματος στα μεσοδιαστήματα μεταξύ δύο ποτισμάτων. Στις καλλιέργειες σε σάκους agrolava, στις οποίες η πυκνότητα φύτευσης είναι αραιή, συνιστάται η χρήση δύο σταλακτών ανά φυτό με στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων των αποφράξεων και την πιο εκτεταμένη και ομοιόμορφη διαβροχή του ριζοστρώματος. Το πρόβλημα με την τοποθέτηση δύο σταλακτών ανά φυτό είναι το αυξημένο κόστος τους. Στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα τα φυτά δεν ποτίζονται όλα ταυτόχρονα. Συνήθως η καλλιέργεια χωρίζεται σε επιμέρους τομείς (στάσεις άρδευσης), οι οποίοι ποτίζονται διαδοχικά. Για λόγους ασφαλείας όμως, η δυναμικότητα του συστήματος άρδευσης θα πρέπει να είναι διπλάσια από αυτή που απαιτείται για το πότισμα ενός τομέα της καλλιέργειας Διάρκεια άρδευσης Η διάρκεια της άρδευσης στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα εξαρτάται κυρίως από τον όγκο του υποστρώματος ανά φυτό και την παροχή των σταλακτών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι για κάθε τρία λίτρα ελαφρόπετρας agrolava ανά φυτό απαιτείται πότισμα διάρκειας 2 λεπτών, όταν οι σταλάκτες έχουν παροχή 2 λίτρων ανά ώρα. Η παραπάνω ενδεικτική διάρκεια άρδευσης αντιστοιχεί σε στόχο απορροής 30%. Αν το επιδιωκόμενο κλάσμα απορροής είναι διαφορετικό μεταβάλλεται ανάλογα και η διάρκεια της άρδευσης. Γενικά η συχνότητα άρδευσης είναι ανάλογη με τον όγκο της ελαφρόπετρας ανά φυτό και αντιστρόφως ανάλογη με την παροχή των σταλακτών. Η διάρκεια της άρδευσης δεν εξαρτάται όμως από τις κλιματικές συνθήκες και το στάδιο ανάπτυξης των φυτών και συνεπώς στη διάρκεια της καλλιέργειας μεταβάλλεται μόνο όταν επιδιώκεται αλλαγή του κλάσματος απορροής OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 13

14 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ 7.3. Συχνότητα άρδευσης Αντίθετα με τη διάρκεια της άρδευσης, η συχνότητα της άρδευσης εξαρτάται από τις κλιματικές συνθήκες και το στάδιο ανάπτυξης των φυτών. Συνεπώς, η συχνότητα άρδευσης μεταβάλλεται τακτικά στη διάρκεια της καλλιέργειας. Προφανώς, καθώς μεγαλώνει το μέγεθος των φυτών, η συχνότητα άρδευσης αυξάνεται βαθμιαία Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με χρονοπρογραμματιστή Η αύξηση του μεγέθους του φυτού είναι προβλέψιμη και ακολουθεί ένα σταθερό ρυθμό. Συνεπώς, η αλλαγή στη συχνότητα άρδευσης με στόχο την προσαρμογή της παροχής νερού στο μέγεθος των φυτών (δηλαδή το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας) μπορεί να σχεδιαστεί εκ των προτέρων. Μπορεί δηλαδή ο παραγωγός να ορίζει προκαθορισμένες ώρες άρδευσης στη διάρκεια της ημέρας χρησιμοποιώντας έναν απλό χρονοπρογραμματιστή συνδεδεμένο με ηλεκτροβάνες σε κάθε τομέα του θερμοκηπίου. Αυτά τα συστήματα είναι πολύ συνηθισμένα στην πράξη και θεωρούνται απλά και εύκολα στη χρήση τους αλλά δεν μπορούν να προσαρμόσουν την συχνότητα άρδευσης στις κλιματικές συνθήκες. Μπορούν μόνο να λάβουν υπόψη τις αλλαγές των συνθηκών του περιβάλλοντος που συμβαίνουν στη διάρκεια του εικοσιτετραώρου. Κατά κανόνα, η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας καθώς και η θερμοκρασία αυξάνονται προοδευτικά από την ανατολή του ήλιου μέχρι νωρίς το απόγευμα, ενώ μειώνονται στη συνέχεια. Συνεπώς, όταν προκαθορίζονται σταθεροί χρόνοι έναρξης της άρδευσης, η συχνότητα των ποτισμάτων πρέπει να είναι μικρότερη το πρωί, να αυξάνεται προς το μεσημέρι (μεταξύ και ή και ή και 17.00, ανάλογα με την εποχή του έτους) και μετά να μειώνεται προοδευτικά μέχρι τη δύση του ήλιου. Γενικά ο αριθμός των προκαθορισμένων αρδεύσεων στη διάρκεια ενός εικοσιτετραώρου πρέπει κατά κανόνα να κυμαίνεται μεταξύ 5 και 15, ανάλογα με το μέγεθος του φυτού και την εποχή του έτους. O ακριβής αριθμός των εφαρμογών άρδευσης προσαρμόζεται στις μέσες ανάγκες της καλλιέργειας κατά το συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξής της και τη δεδομένη εποχή του έτους, λαμβάνοντας υπόψη τους μέσους όρους του κλάσματος απορροής από μετρήσεις 2-4 ημερών Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με βάση την ηλιακή ακτινοβολία Oι μεταβολές στις κλιματικές συνθήκες από ημέρα σε ημέρα (ηλιοφάνεια, θερμοκρασία, υγρασία, αέρα) είναι όμως απρόβλεπτες. Συνεπώς, για να προσαρμόζεται ικανοποιητικά η παροχή νερού στις κλιματικές συνθήκες, συνιστάται η χρήση αισθητήρων για την on-line μέτρηση της έντασης της ηλιακής ακτινοβολίας (πυρανόμετρα) και ενδεχομένως και της θερμοκρασίας καθώς και της σχετικής υγρασίας. Η χρήση αυτών των αισθητήρων πρέπει να συνδυάζεται με έναν ειδικό προγραμματιστή άρδευσης που θα λαμβάνει αυτόματα αυτά τα δεδομένα, θα τα επεξεργάζεται και θα δίνει αυτόματα εντολή για την έναρξη της άρδευσης. Oι τιμές έντασης της ηλιακής ακτινοβολίας που καταγράφει το πυρανόμετρο μεταφέρονται στον ειδικό προγραμματιστή άρδευσης όπου μετατρέπονται σε ηλιακή ενέργεια ανά μονάδα καλλιεργούμενης επιφάνειας. Η ηλιακή ενέργεια αθροίζεται συνεχώς και όταν φτάσει σε μία προκαθορισμένη ανώτατη τιμή η οποία έχει εισαχθεί στον προγραμματιστή άρδευσης, ο τελευταίος δίνει αυτόματα εντολή για την έναρξη ποτίσματος. Παράλληλα, ο προγραμματιστής άρδευσης μηδενίζει την αθροιστική ηλιακή ενέργεια και αρχίζει να την αθροίζει ξανά μέχρι να φτάσει και πάλι στο επίπεδο της προκαθορισμένης τιμής, οπότε ενεργοποιείται ξανά η παροχή θρεπτικού διαλύματος (νέος κύκλος άρδευσης) και αυτό συνεχίζεται από την αρχή. Όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα, τόσο γρηγορότερα η αθροιστική ηλιακή ενέργεια φτάνει την ορισθείσα 14 OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 2013

15 τιμή και συνεπώς τόσο συχνότερα αρδεύεται η καλλιέργεια και αντίστροφα. Συνεπώς, η συχνότητα άρδευσης προσαρμόζεται στην εκάστοτε ένταση της ηλιακής ενέργειας. Η προκαθορισμένη τιμή της αθροιστικής ηλιακής ενέργειας που εισάγεται στον προγραμματιστή άρδευσης διαφέρει, ανάλογα με το είδος και την ηλικία του φυτού. Η αναπροσαρμογή της προκαθορισμένης τιμής της αθροιστικής ηλιακής ενέργειας δεν πρέπει να γίνεται κατ εκτίμηση αλλά κατόπιν ελέγχου του κλάσματος απορροής. Για καλύτερη αποτελεσματικότητα του ελέγχου της συχνότητας άρδευσης με βάση την ηλιακή ενέργεια που δέχεται η κόμη των φυτών, συνιστάται να εγκαθίσταται συμπληρωματικά και ένας χρονοπρογραμματιστής. Το σύστημα αυτό δίνει τη δυνατότητα ορισμού ενός μέγιστου και ενός ελάχιστου χρονικού διαστήματος, εντός του οποίου ενεργοποιείται ένας κύκλος άρδευσης με βάση την ηλιακή ενέργεια Ρύθμιση συχνότητας άρδευσης με βάση τη διαπνοή των φυτών Το νερό που απορροφά μία καλλιέργεια στη διάρκεια ενός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος της ημέρας μπορεί να υπολογισθεί με πιο μεγάλη ακρίβεια μέσω ποσοτικής εκτίμησης της διαπνοής της κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αν η διαπνοή της καλλιέργειας μπορεί να εκτιμηθεί αυτόματα σε πραγματικό χρόνο μέσω κατάλληλων προγραμμάτων Η/Υ τα οποία τροφοδοτούνται συνεχώς με μετεωρολογικά δεδομένα που καταγράφονται αυτόματα, η συχνότητα άρδευσης μπορεί να αυτοματοποιηθεί πλήρως. Για να μπορούν όμως αυτά τα ειδικά προγράμματα Η/Υ να εφαρμοστούν στην πράξη στα μεσογειακά θερμοκήπια, θα πρέπει να βαθμονομηθούν και να προσαρμοστούν καλύτερα στις τοπικές συνθήκες. Προς το παρόν, η ρύθμιση της συχνότητας άρδευσης με βάση τη διαπνοή των φυτών στις καλλιέργειες σε ελαφρόπετρα μπορεί να γίνει μόνο με ειδική συμβουλευτική υποστήριξη OΔΗΓOΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΛΑΦΡOΠΕΤΡΑΣ 15

16 ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική AE 19,3 χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου Παιανία 19002, Αττική Τηλ. επικοινωνίας:

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ Σκοπιμότητα άρδευσης Η άρδευση αποσκοπεί κυρίως στην τροφοδότηση της κόμης του φυτού με νερό. Μόνο το 1% του νερού που φτάνει στην κόμη των φυτών παραμένει στους φυτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΑΣ ΜΕ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΑΝΑΛΙΑ Πρώτες Οδηγίες. Έκδοση για την GEOMATIONS AE. 1. Αφαιρούμε την βλάστηση και την απομακρύνουμε ώστε το έδαφος να είναι συμπαγές και να μη δημιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 2 Υπάρχουν διάφορα συστήματα άρδευσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΤΟΣ ΕΔΑΦΟΥΣ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΤΟΣ ΕΔΑΦΟΥΣ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΤΟΣ ΕΔΑΦΟΥΣ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Θρεπτικό διάλυμα Είναι ένα αραιό υδατικό διάλυμα όλων των θρεπτικών στοιχείων που είναι απαραίτητα για τα φυτά, τα οποία βρίσκονται διαλυμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση των φυτών στα θερμοκήπια

Η λίπανση των φυτών στα θερμοκήπια Η λίπανση των φυτών στα θερμοκήπια Χημικές ιδιότητες εδάφους Περιεκτικότητα σε θρεπτικά στοιχεία Ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων Οξύτητα εδάφους (ph) Περιεκτικότητα σε θρεπτικά στοιχεία Ολική περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ενότητα 6 η : ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ενότητα 6 η : ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ Ενότητα 6 η : ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ Τμήμα: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Διδάσκων: Δ. ΣΑΒΒΑΣ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ (ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΚΤΟΣ ΕΔΑΦΟΥΣ Το ριζικό σύστημα αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Βασική λίπανση Η βασική λίπανση διενεργείται κατά το στάδιο της προετοιµασίας του εδάφους και πριν την εγκατάσταση των φυτών σε αυτό. Οι ποσότητες των λιπασµάτων καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση θρεπτικού διαλύματος. Υπολογισμός μακροστοιχείων

Σύνθεση θρεπτικού διαλύματος. Υπολογισμός μακροστοιχείων Σύνθεση θρεπτικού διαλύματος Υπολογισμός μακροστοιχείων Βασική σύνθεση μακροστοιχείων για διάφορες καλλιέργειες Είδος ΝΟ 3 Η 2 PO 4 SO 4 NH 4 K + Ca ++ Mg ++ EC mmol/l mmol/l mmol/l mmol/l mmol/l mmol/l

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

Υδρολίπανση λαχανικών

Υδρολίπανση λαχανικών Υδρολίπανση λαχανικών Σκοπιμότητα υδρολίπανσης Αφορά την παροχή θρεπτικών στοιχείων στα φυτά σε δόσεις μετά την εγκατάστασή τους στον χώρο καλλιέργειας. Αποσκοπεί στην αναπλήρωση των θρεπτικών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Σενάρια Βέλτιστης Διαχείρισης Υδροπονικών Συστημάτων

Σενάρια Βέλτιστης Διαχείρισης Υδροπονικών Συστημάτων Σενάρια Βέλτιστης Διαχείρισης Υδροπονικών Συστημάτων στo πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ» HYDROFLIES

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις καλλιεργειες εκτός εδάφους

Εισαγωγή στις καλλιεργειες εκτός εδάφους ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ Εισαγωγή στις καλλιεργειες εκτός εδάφους Σηµειώσεις εργαστηρίου ηµήτριος Σάββας Επίκουρος Καθηγητής Αθήνα, 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ενότητα 4η: Καλλιέργεια λαχανικών εκτός εδάφους. ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Διδάσκοντες: Τμήμα: Δ. ΣΑΒΒΑΣ, Χ.

ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ενότητα 4η: Καλλιέργεια λαχανικών εκτός εδάφους. ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Διδάσκοντες: Τμήμα: Δ. ΣΑΒΒΑΣ, Χ. ΓΕΝΙΚΗ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ Ενότητα 4η: Καλλιέργεια λαχανικών εκτός εδάφους Τμήμα: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Διδάσκοντες: Δ. ΣΑΒΒΑΣ, Χ. ΠΑΣΣΑΜ Καλλιέργεια εκτός εδάφους ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Το ριζικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμότητα εδάφους. Ένα γόνιμο έδαφος χαρακτηρίζεται από:

Γονιμότητα εδάφους. Ένα γόνιμο έδαφος χαρακτηρίζεται από: Λίπανση λαχανικών Γονιμότητα εδάφους Ένα γόνιμο έδαφος χαρακτηρίζεται από: Υψηλή διαθεσιμότητα νερού Ικανοποιητική αεροπερατότητα Υψηλή ανταλλακτική ικανότητα Κατάλληλο ph Υψηλή βιολογική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Εργαστήριο Υποστρώματα καλλιεργειών εκτός εδάφους

9 ο Εργαστήριο Υποστρώματα καλλιεργειών εκτός εδάφους 9 ο Εργαστήριο Υποστρώματα καλλιεργειών εκτός εδάφους 9.1. Γενικά Στις υδροπονικές καλλιέργειες το υπόστρωμα αποτελεί ένα υποκατάστατο του εδάφους και επομένως θα πρέπει να είναι σε θέση να επιτελεί όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Υδροπονία ή καλλιέργεια εκτός εδάφους (soilless culture) καλλιέργεια σε καθαρό θρεπτικό δ/μα (NFT) καλλιέργεια σε υπόστρωμα αεροπονία

Υδροπονία ή καλλιέργεια εκτός εδάφους (soilless culture) καλλιέργεια σε καθαρό θρεπτικό δ/μα (NFT) καλλιέργεια σε υπόστρωμα αεροπονία Υδροπονία ή καλλιέργεια εκτός εδάφους (soilless culture) καλλιέργεια σε καθαρό θρεπτικό δ/μα (NFT) καλλιέργεια σε υπόστρωμα αεροπονία Υδροπονικά συστήματα ανοικτά το πλεονάζων θρεπτ. δ/μα δεν συλλέγεται,

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Προετοιμασία για τη νέα καλλιέργεια 3-3 Παράδοση 1 Η εξωτερική αποθήκευση δεν συνίσταται. Αποθηκεύστε σε χώρο καθαρό και στεγνό ξέχωρο από το χώρο παραγωγής. 3 Μην στοιβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Για Ροδάκινα- Δαμάσκηνα - Βερίκοκα

Για Ροδάκινα- Δαμάσκηνα - Βερίκοκα Οι γενικές αρχές λίπανσης...... αξιοποιούνται μαζί με τις Εδαφολογικές και Φυλλοδιαγνωστικές Αναλύσεις και τα στοιχεία από τα Ερωτηματολόγια Λίπανσης για την έκδοση των Οδηγιών Λίπανσης στο κάθε αγροτεμάχιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013)

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 9 2 Ανάλογα με τον χρόνο εφαρμογής της, η λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστρώματα λαχανικών Χρήση υποστρωμάτων:

Υποστρώματα λαχανικών Χρήση υποστρωμάτων: Υποστρώματα λαχανικών Χρήση υποστρωμάτων: Για παραγωγή σποροφύτων στα φυτώρια Για καλλιέργεια βρώσιμων λαχανικών Εδαφικά υποστρώματα Ως εδαφικό υπόστρωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάθε είδος διαθέσιμου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός καλλιέργειας τομάτας και μαρουλιού σε υδροπονία στην Κύπρο

Οδηγός καλλιέργειας τομάτας και μαρουλιού σε υδροπονία στην Κύπρο Έργο HYDROFLIES Οδηγός καλλιέργειας τομάτας και μαρουλιού σε υδροπονία στην Κύπρο στo πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.1.1 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στην Κύπρο

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.1.1 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στην Κύπρο ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.1.1 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στην Κύπρο ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εδαφολογικές και καλλιεργητικές ανάγκες της Κάνναβης (L. Cannabis Sativa, Cannabaceae)

Εδαφολογικές και καλλιεργητικές ανάγκες της Κάνναβης (L. Cannabis Sativa, Cannabaceae) Εδαφολογικές και καλλιεργητικές ανάγκες της Κάνναβης (L. Cannabis Sativa, Cannabaceae) Σταυρινός Ελευθέριος Δρ Γεωπόνος - Εδαφολόγος Μέλος του ΔΣ Εδαφολογικής Εταιρείας www.edafologiki.gr Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών. Εγχειρίδιο Υδροπονίας Εκπαιδευτικό Κέντρο Υδροπονίας ΙΓΕ

Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών. Εγχειρίδιο Υδροπονίας Εκπαιδευτικό Κέντρο Υδροπονίας ΙΓΕ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών Εγχειρίδιο Υδροπονίας Εκπαιδευτικό Κέντρο Υδροπονίας ΙΓΕ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Εργ. Περιβαλλοντικών Αναλύσεων, Σίνδος Σελ. 1/5 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Πελάτης: ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΣΥΜΕΩΝ ιεύθυνση Πελάτη: ΠΑΡΝΗΘΟΣ 22,ΑΘΗΝΑ Περιγραφή ειγµάτων: έδαφος ειγµατοληψία: από πελάτη Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΕΨΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΘΡΕΨΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΘΡΕΨΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ Θρεπτικό διάλυμα Είναι ένα αραιό υδατικό διάλυμα όλων των θρεπτικών στοιχείων που είναι απαραίτητα για τα φυτά, τα οποία βρίσκονται διαλυμένα στο νερό: είτε ως ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.2.2 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στον ΕΛΓΟ

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.2.2 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στον ΕΛΓΟ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 6.2.2 Σύγχρονο & λειτουργικό θερμοκήπιο στον ΕΛΓΟ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES Χανιά 2014 1 Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Έλλειψη διοξειδίου του άνθρακα co2 και ελλείψεις θρεπτικών micro macro στοιχείων.

Έλλειψη διοξειδίου του άνθρακα co2 και ελλείψεις θρεπτικών micro macro στοιχείων. Άρθρο του Νίκου Παπανικόλα (nicpapa) Είναι δύσκολη η διάγνωση των ελλείψεων, μιας και παίζουν παρά πολλοί παράγοντες ρόλο σε ένα ενυδρείο. Για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε φυτά σε ένα ενυδρείο, θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Τρόπος Δράσης. Ιδιότητες. Κυριότερα Πλεονεκτήματα

Τρόπος Δράσης. Ιδιότητες. Κυριότερα Πλεονεκτήματα Η αύξηση των αποδόσεων των καλλιεργειών και η υψηλή ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων εξαρτάται από την αρμονική και προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις των φυτών θρέψη. Για την εξασφάλιση της ιδανικής θρεπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: 1. Οι εδαφικές ιδιότητες μεταβάλλονται: Α. Κατά μήκος των τριών αξόνων (x, y, z) Β. Με το πέρασμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση θρεπτικών διαλυμάτων σε κλειστά υδροπονικά συστήματα

Ανακύκλωση θρεπτικών διαλυμάτων σε κλειστά υδροπονικά συστήματα Ανακύκλωση θρεπτικών διαλυμάτων σε κλειστά υδροπονικά συστήματα Κλειστά υδροπονικά συστήματα Πλεονεκτήματα Εξοικονόμησηλιπασμάτων και νερού Μείωση απορροής υπολειμμάτων λιπασμάτων (νιτρικά, φωσφορικά)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ

ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΠΟKIOY ΓΕΝΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΈΡΓΕΙΑ To καλαμπόκι ευδοκιμεί σε εδάφη μέσης σύστασης, βαθιά, καλώς αποστραγγιζόμενα, με υψηλ περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ Η ΦΥΛΛΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ

H ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ Η ΦΥΛΛΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ H ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ Η ΦΥΛΛΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΡΑΣΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΡΑΣΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΡΑΣΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη με το όνομα της

Η θρέψη με το όνομα της Η θρέψη με το όνομα της Εισαγωγή Σύγκριση Nutri-Leaf με άλλα Υδατοδιαλυτά Λιπάσματα Για πάνω από 60 χρόνια η εταιρεία Miller (Η.Π.Α) πρωτοπορεί στην παραγωγή υδατοδιαλυτών λιπασμάτων με τη σειρά Nutri-Leaf.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1. Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κρήτη. Έργο HYDROFLIES

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1. Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κρήτη. Έργο HYDROFLIES ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1. Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κρήτη ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά. Κατηγορίες θρεπτικών συστατικών

Θρεπτικά συστατικά. Κατηγορίες θρεπτικών συστατικών ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ Από: Κατερινόπουλο, Α. & Σταματάκη, Μ. 1995. Εφαρμοσμένη Ορυκτολογία Πετρολογία. Τα Βιομηχανικά Ορυκτά και Πετρώματα και οι Χρήσεις τους. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Εργαστήριο Εδαφολογίας. Υπεύθυνη Εργαστηρίου: Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου Για την κανονική ανάπτυξη των φυτών είναι απαραίτητα ορισμένα θρεπτικά στοιχεία, τα οποία προσλαμβάνονται είτε από το έδαφος είτε από την ατμόσφαιρα. Τα μακροστοιχεία είναι: C,H, O,N, P, K, Ca, Mg, S Ιχνοστοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Αρδεύσεις Στραγγίσεις Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Μηχανική Σύσταση Εδάφους Χονδρή άμμος: 2 έως 0,2 mm Λεπτή άμμος: 0,2 έως 0,05 mm Ιλύς: 0,05 έως 0,02

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

υδρολίπανση Oλοκληρωμένες λύσεις θρέψης στην υδρολίπανση

υδρολίπανση Oλοκληρωμένες λύσεις θρέψης στην υδρολίπανση υδρολίπανση Oλοκληρωμένες λύσεις θρέψης στην υδρολίπανση Καλλιεργήστε την υπεροχή σας στην υδρολίπανση 40 ΧΡΟΝΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ Εδώ και 40 χρόνια, η εταιρεία ΓΑΒΡΙΗΛ συμβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1 Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κύπρο. Έργο HYDROFLIES

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1 Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κύπρο. Έργο HYDROFLIES ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.1.1 Ανάπτυξη, στατιστική ανάλυση & τελική έκθεση Ερωτηματολογίων στην Κύπρο ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Soil Fertility & Plant Nutrition

Soil Fertility & Plant Nutrition Soil Fertility & Plant Nutrition E. Katsalirou Spring 2015 Γονιμότητα Εδάφους & Θρέψη Φυτών Εισαγωγή Στόχοι Πως βασικές εδαφικές ιδιότητες& λειτουργίες επηρεάζουν την διαθεσιμότητα των απαραίτητων θρεπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ)

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21-02-2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΠΑΣΤΟΥΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΘΕΜΑ Α Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΑΤΑΣ

ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΑΤΑΣ ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΑΤΑΣ ΘΡΈΨΗ - ΛΊΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΑΤΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Η πατάτα είναι καλλιέργεια πολύ απαιτητική ως προς τις εδαφικές συνθήκες ανάπτυξης. Ευδοκιμεί σε εδάφη βαθιά,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

Provides Flexibility

Provides Flexibility Provides Flexibility Το Άζωτο είναι το σημαντικότερο θρεπτικό στοιχείο στη γεωργία, και αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη και την καρποφορία των φυτών. Η άριστη εναρμόνιση της αζωτούχου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΣΤΟ Δευτέρα 9 Μαρτίου 2015 ΝΙΚΑΙΑ «Ορθή Διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2 Η Εταιρεία Η Plants Βase είναι μια εταιρεία νεοσύστατη που εμπορεύεται φυτοχώματα και κομπόστ - εδαφοβελτιωτικά. Διαθέτει ευρεία και πάμπληθη γκάμα προϊόντων δικών της, ενώ παράλληλα με την άγαστη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Διαφυλλική εφαρμογή για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Μαγνήσιο & θείο Δύο σημαντικά θρεπτικά στοιχεία 2 Έλλειψη μαγνησίου στο σιτάρι Έλλειψη Θείου στο σιτάρι. Μαγνήσιο: Είναι βασικό συστατικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Λίλιουμ. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Λίλιουμ. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Λίλιουμ Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων

1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης. Χημεία Γ Γυμνασίου. 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων 1 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Π. Γκίνης 1. Γενικά να γνωρίζεις Α. τα σύμβολα των παρακάτω στοιχείων Β. τις παρακάτω ρίζες Χημεία Γ Γυμνασίου Οξυγόνο O Βρώμιο Br Χαλκός Cu Υδρογόνο H Ιώδιο I Αργίλιο Al Άζωτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Εσπερίδα: Ορθολογική Διαχείριση του Νερού Άρδευσης στις Καλλιέργειες Κολυμπάρι, 24 Απριλίου 2013 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ Μ. Μπερτάκη, Κ. Χαρτζουλάκης ΕΛ.Γ.Ο. ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 17.2.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 43/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 137/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Φεβρουαρίου 2011 για τροποποίηση του κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

H Γεωργική µας Έρευνα

H Γεωργική µας Έρευνα ΑΓΡΟΤΗΣ 19 H Γεωργική µας Έρευνα Ανακύκλωση θρεπτικού διαλύµατος στις υδροπονικές καλλιέργειες ρ αµιανός Νεοκλέους Ανώτερος Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών Ηανακύκλωση του

Διαβάστε περισσότερα

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται:

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: (α) από το είδος της κατασκευής τους ως τοξωτά ή αμφίρρικτα και τροποποιήσεις αυτών των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΕ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΕ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΟΣ NΤΙΝΑΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, MSc, PhD ΔΙΔΑΚΤΟΡ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, Α.Π.Θ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΩΤΑ, 9 ΜΑΙΟΥ 2014 Εισαγωγικά η αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Α. Παραδοτέο Π36. Συνολικός προϋπολογισμός που αφορά το παραδοτέο: 22.937,20, μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ

Α. Παραδοτέο Π36. Συνολικός προϋπολογισμός που αφορά το παραδοτέο: 22.937,20, μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ημερομηνία : 12/3/2013 Αρ. Πρωτ.: 414 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ για προμήθεια εξοπλισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η φυσικοχημική ανάλυση του εδάφους παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ποιοτική και θρεπτική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Θέρμανση Μη θερμαινόμενα Ελαφρώς θερμαινόμενα Πλήρως θερμαινόμενα θερμοκήπια Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 2 Υπόστρωμα ανάπτυξης Το υπόστρωμα πρέπει να παρέχει και να διατηρεί τα κατάλληλα επίπεδα υγρασίας και οξυγόνου για να δημιουργηθεί το κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε.

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-02-02 10 Φυτοτεχνικά Έργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 02 Αρδεύσεις 02 Άρδευση χλοοτάπητα - Φυτών εδαφοκάλυψης - Χλοοτάπητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ 1.1 Τα οξέα ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα Ιδιότητες είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες χηµικές ενώσεις ονοµάζονται οξέα; Με ποιόν χηµικό τύπο παριστάνουµε γενικά τα οξέα; Οξέα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Σύστημα υπόγειου νερού Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών Ρύθμιση ph 2 Σύστημα υπόγειου νερού εξέλιξη σύστασης 1. Είσοδος - χημική σύσταση κατακρημνισμάτων 2. Ζώνη αερισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΤΑΞΗ: Α Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση).

Η λίπανση της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί είτε με ανόργανα λιπάσματα, είτε με οργανικά υλικά (ζωική κοπριά, κομπόστα ή χλωρή λίπανση). Λίπανση της Ελιάς Η ελιά γενικά δεν θεωρείται απαιτητικό είδος και μπορεί να αναπτυχθεί σε μεγάλη ποικιλία εδαφικών τύπων. Η λίπανση αποτελεί ένα σημαντικό μέρος της διαχείρισης του ελαιώνα και στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης

Σεμινάριο εξειδίκευσης λογισμικού συμβουλευτικής λίπανσης ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4/6/2014 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΠΑΡΑΔΟΤΕΑ 1 ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Η ενότητα εργασίας απέβλεπε στην δημιουργία ενός πλήρως αξιολογημένου και λειτουργικού συστήματος προσδιορισμού του υδατικού μετώπου. Ως γνωστό οι αισθητήρες υδατικού μετώπου παρεμβαλλόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΝΡ O χούμος προέρχεται αποκλειστικά από την ανάμειξη εκλεκτής κοπριάς (βοοειδών και πουλερικών) αφού υποστεί μία διαδικασία ζύμωσης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ ΗΜελέτησυντάχθηκε(με αλφαβητική σειρά) από: Βουλγαράκη Απόστολο, Γεωπόνος MSc Βούλγαρη Γρηγόριο, Γεωπόνος Γκριτζάπη Αικατερίνη, Γεωπόνος

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα δροσισμού. Υδρονέφωση

Συστήματα δροσισμού. Υδρονέφωση Συστήματα δροσισμού Η ρύθμιση της θερμοκρασίας και της υγρασίας του θερμοκηπίου είναι απαραίτητη για την σωστή ανάπτυξη μιας καλλιέργειας κηπευτικών. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες στην περιοχή της Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΡΑΔΙΚΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΦΥΛΛΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα