Υπογλυκαιµίες ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ. Ενδοκρινολόγος ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υπογλυκαιµίες ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ. Ενδοκρινολόγος ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ"

Transcript

1 28 Υπογλυκαιµίες ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ Ενδοκρινολόγος ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ υπογλυκαιμία συνήθως καθορίζεται σαν η συγκέντρωση γλυκόζης στο πλάσμα κάτω από 50mg/dl (2,7 mmol/l). Η Στον άνθρωπο όμως οι αντισταθμιστικοί μηχανισμοί, ειδικά η καταστολή έκκρισης της ενδογενούς ινσουλίνης, ενεργοποιείται ήδη όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο πλάσμα μειωθούν κατά 10 έως 15 mg/dl (0,6 έως 0,8 mmol/l) κάτω από τα επίπεδα κατά το στάδιο το μετά την απορρόφηση δηλ. σε επίπεδα γλυκόζης mg/ dl (~4,2-4,0 mmol/l), επιπλέον η έκκριση των ρυθμιστικών ορμονών εμφανίζεται μετά από μια περαιτέρω μείωση των επιπέδων της γλυκόζης πλάσματος περίπου 67mg/dl (~3,7 mmol/l). Ενας πιο συντηρητικός ορισμός της υπογλυκαιμίας είναι κάθε μείωση της γλυκόζης πλάσματος κάτω από 75mg/dl (4,2 mmol/l). Εξ άλλου τα όρια της υπογλυκαιμίας για την εμφάνιση συμπτωμάτων και των φυσιολογικών απαντήσεων ποικίλουν ευρέως, εξαρτώνται από την κλινική κατάσταση. Ετσι η τριάδα των Whipple καθορίζει την διάγνωση της υπογλυκαιμίας. 1. Συμπτώματα υπογλυκαιμίας 2. Χαμηλά επίπεδα γλυκόζης πλάσματος 3. Ανακούφιση των συμπτωμάτων μετά την ανύψωση των επιπέδων γλυκόζης στο πλάσμα ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Το σύστημα αυτορρύθμισης στης γλυκόζης είναι ένας περίπλοκος φυσιολογικός μηχανισμός σημαντικός για την πρόληψη της υπογλυκαιμίας και επιβίωση του ανθρώπου. Περιοχές του εγκεφάλου, νησιδίων του παγκρέατος και ως ένα βαθμό του ήπατος συνεχώς ελέγχουν την συγκέντρωση της γλυκόζης πλάσματος. Εάν μειωθεί ελάχιστα, μια σειρά από απαντήσεις ενεργοποιείται. Περιλαμβάνουν την καταστολή έκκρισης της ενδογενούς ινσουλίνης, την απελευθέρωση ρυθμιστικών ορμονών και την ενεργοποίηση άλλων υποστρωμάτων. Είναι ενδιαφέρον ότι είναι απαραίτητη όλη η αλυσίδα των ρυθμιστικών μηχανισμών για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας

2 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 12ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - Σ ΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Εάν δεν λειτουργήσει όλο το σύστημα, εμφανίζεται σοβαρότερη υπογλυκαιμία. Αυτός ο μηχανισμός καταλήγει σε μια αύξηση της παραγωγής ενδογενούς γλυκόζης (που πραγματοποιείται και από ηπατική γλυκονεογένεση καθώς και από ηπατική και νεφρική γλυκονεογένεση) και από την καταστολή της συστηματικής χρήσης της γλυκόζης. Η τελευταία παρατήρηση σχετίζεται με ιστούς που χρησιμοποιούν ινσουλίνη όπως οι μύες και οι οποίοι μπορούν να οξειδώσουν άλλες ουσίες από την γλυκόζη, όπως ελεύθερα λιπαρά οξέα. Υπάρχουν ιστοί όπως ο εγκέφαλος που δεν χρησιμοποιεί παρά μόνο γλυκόζη. Εκεί, γίνεται μια αύξηση της αιματικής ροής και της μεταφοράς γλυκόζης που περιορίζει την μείωση της γλυκόζης στον εγκέφαλο κατά την υπογλυκαιμία και περιορίζει την νευρογλυκοπενία. Τα επίπεδα γλυκόζης στο πλάσμα διατηρούνται σε στενά πλαίσια συνήθως μεταξύ mg/dl (3,3-8,3 mmol/l), παρόλο ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία στην πρόσληψη τροφής και της φυσικής δραστηριότητας. Αυτή η ευαίσθητη ισορροπία απαιτεί δυναμική ρύθμιση της εισόδου γλυκόζης στην κυκλοφορία καθόσον η χρησιμοποίηση της γλυκόζης στους διάφορους ιστούς μπορεί να μεταβληθεί πολύ γρήγορα. Το διαιτολόγιο είναι συνήθως η μεγάλη πηγή γλυκόζης. Εντούτοις, μεταξύ γευμάτων ή νηστείας του ατόμου, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα διατηρούνται καταρχήν από την διάσπαση του γλυκογόνου στο ήπαρ και από την γλυκονεογένεση. Στους περισσότερους ανθρώπους οι αποθήκες γλυκογόνου στο ήπαρ είναι αρκετές να διατηρήσουν τα επίπεδα γλυκόζης για 8-12h, αλλά αυτός ο χρόνος μπορεί να μειωθεί εάν οι ανάγκες σε γλυκόζη του οργανισμού, όπως σε άσκηση αυξηθούν ή όταν οι αποθήκες σε γλυκογόνο είναι ανεπαρκείς λόγω ασθένειας ή συνεχούς πείνας. Όταν οι αποθήκες γλυκογόνου αδειάσουν, γλυκόζη παράγεται από γλυκονεογένεση καταρχήν στο ήπαρ καθώς και στους νεφρούς. Η γλυκονεογένεση απαιτεί την ύπαρξη ενός συνδυασμού προδρόμων ουσιών από το ήπαρ, μυς, και λιπώδη ιστό. Ο μυς παρέχει αμινοξέα όπως γαλακτικό, πυροσταφυλλικό, αλλανίνη,στον λιπώδη ιστό γίνεται διάσπαση των τριγλυκεριδίων σε γλυκερόλη, πρόδρομο ουσία για την γλυκονεογένεση και ελεύθερα λιπαρά οξέα, που παράγουν ακετυλοcoa για γλυκονεογένεση και παρέχει μια εναλλακτική πηγή ενέργειας στους ιστούς εκτός του εγκεφάλου. Η ισορροπία της παραγωγής γλυκόζης της, πρόσληψης της και της χρήσης της στους περιφερικούς ιστούς ρυθμίζεται έξοχα από ένα δίκτυο ορμονών, νευρικών οδών και μεταβολικών σημάτων. Το σύστημα ρύθμισης της γλυκόζης είναι ένα από τα σημαντικότερα ομοιοστατικά συστήματα για την επιβίωση των θηλαστικών. Προστατεύει συνεχώς τον μεταβολισμό και την λειτουργία του εγκεφάλου, εμποδίζοντας ή περιορίζοντας την υπογλυκαιμία. Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, όπως νηστεία επί μακρόν, καθώς και σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη μετά από χορήγηση per os ή παρεντερικά υπογλυκαιμικών φαρμάκων

3 ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ: ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ Μελέτες έδειξαν ότι πράγματι ο εγκέφαλος είναι το κυρίαρχο κέντρο για την αίσθηση της υπογλυκαιμίας. Το ήπαρ έχει ένα μηχανισμό αυτορρύθισης της ηπατικής παραγωγής γλυκόζης και αποτελεί από ότι φαίνεται ιδιαίτερο κέντρο αίσθησης της υπογλυκαιμίας. Ο εγκέφαλος αισθάνεται την υπογλυκαιμία και προκαλεί την έκκριση ρυθμιστικών ορμονών (GH,ACTH που οδηγεί σε αύξηση κορτιζόλης) και νευρική διέγερση του φλοιού των επινεφριδίων και των αδρενεργικών νευρικών απολήξεων. Αυτό το σύστημα βρίσκεται επίσης στα νησίδια του παγκρέατος που απαντούν απευθείας στα χαμηλά επίπεδα γλυκόζης καθώς και σε κεντρικά νευρογενή σήματα. Οι γνωστοί ρυθμιστικοί παράγοντες περιλαμβάνουν την καταστολή της έκκρισης ενδογενούς ινσουλίνης, την απελευθέρωση των ορμονών με δράση ανταγωνιστική στην έκκριση της ινσουλίνης, μερικά υποστρώματα και ο αυτορρυθμιστικός μηχανισμός του ήπατος. ΟΡΜΟΝΕΣ Α. Ταχείας δράσης ορμόνες Είναι η γλυκαγόνη και η αδρεναλίνη,σημαντικές και οι δυο μαζί για την ρύθμιση της πρώιμης φάσης της υπογλυκαιμίας. Η απάντηση της γλυκαγόνης στην υπογλυκαιμία δεν έχει δράση στην περιφερική χρήσης της γλυκόζης παρά μόνο στην παραγωγή τη. Οι κατεχολαμίνες αντιθέτως έχουν δράσεις σε διάφορα όργανα, όπως την καταστολή της έκκρισης ενδογενούς ινσουλίνης, την διέγερση παραγωγής γλυκόζης από το ήπαρ και τους νεφρούς, την αναστολή της περιφερικής χρήσης της γλυκόζης και την διέγερση της λιπόλυσης. Β. Βραδείας δράσης ορμόνες Η αυξητική ορμόνη και η κορτιζόλη είναι οι βραδείας δράσης. Η δράση τους είναι εμφανής λίγες ώρες μετά την αύξηση τους στο πλάσμα. Εμφανίζονται μετά 3h από την υπογλυκαιμία. Η GH αυξάνει την παραγωγή γλυκόζης και περιορίζει την χρήση της. Αυξάνει τα επίπεδα στο πλάσμα των FFA και γλυκερόλης που συμμετέχουν στον μηχανισμό διεγείροντας την γλυκονεογένεση και καταστέλλοντας την περιφερική οξείδωση της γλυκόζης και την χρήση της. Η δράση της κορτιζόλης εμφανίζεται μετά από μερικές ώρες. Προφανώς η δράση της στην παραγωγή γλυκόζης είναι το αποτέλεσμα της διατήρησης της γλυκονεογένεσης. Αυξάνει τα FFA και την γλυκερόλη στο πλάσμα όπως η GH

4 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 12ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - Σ ΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΜΕΤΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Η νοραδρεναλίνη είναι ένας κατεχολαμινικός νευρομεταβιβαστής του μεταγαγγλιονικού συμπαθητικού κλάδου του αυτόνομου Νευρικού συστήματος. Παράγεται επίσης σε μικρά ποσά σαν ορμόνη στον φλοιό των επινεφριδίων περίπου κατά 20%. Έχει παρόμοια μεταβολική δράση με την αδρεναλίνη. Στα παγκρεατικά νησίδια έχει σημαντικό ρυθμιστικό ρόλο αναστέλλοντας την έκκριση της ινσουλίνης και διεγείροντας την έκκριση γλυκαγόνης. ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΑ Κατά την διάρκεια της υπογλυκαιμίας, η γλυκερόλη του πλάσματος, τα FFA και το β-υδροξυβουτυρικό οξύ αυξάνουν κατά 150%-200%. ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΥΤΟΡΡΥΘΜΙΣΗ Όταν η υπογλυκαιμία είναι σοβαρή (επίπεδα γλυκόζης mg/dl), η ενδογενής παραγωγή γλυκόζης αυξάνει παρόλο τον πλήρη νευρο-χυμικό ρυθμιστικό αποκλεισμό. Αυτό αποτελεί την ηπατική αυτορρύθμιση, (autoregulation). Για να ξεκινήσει αυτός ο μηχανισμός επείγουσας ανάγκης για την προστασία του εγκεφάλου, πρέπει η υπογλυκαιμία να είναι βαριά. Πίνακας 1. Αίτια Υπογλυκαιµίας 1. ΦΑΡΜΑΚΑ: Ινσουλίνη, σουλφονυλουρίες), αιθανόλη, πενταμιδίνη, κινίνη, Σαλικυλικά, σουλφοναμίδες κ.α 2. ΕΝΔΟΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΙΝΣΟΥΛΙΝΙΣΜΟΣ: Ινσουλίνωμα, Άλλες διαταραχές β-κυττάρων, Εκκριταγωγά (σουλφονυλουρία), Αυτοάνοσα (αυτοαντισώματα στην ινσουλίνη, υποδοχέα ινσουλίνης, β-κύτταρο;), Έκτοπη έκκριση ινσουλίνης 3. ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ: Ηπατική, νεφρική ή καρδιακή ανεπάρκεια, Σηψαιμία, Ασιτία 4. ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΕΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΕΣ: Κορτιζόλη, Αυξητική ορμόνη, Γλυκαγόνη και επινεφρίνη (ΣΔ1) 5. Non-β-cell ΟΓΚΟΙ: Ινοσάρκωμα, μεσοθηλίωμα, ραβδομυοσάρκωμα, λιποσάρκωμα, άλλα σαρκώματα. Ηπάτωμα, όγκοι επινεφριδίων, καρκινοειδή,μυέλωμα.λευχαιμία, λεμφώματα, μελάνωμα, τερατώματα. 6. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΗΠΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ: Μεταβατική δυσανεξία στην νηστεία, Νεογέννητα διαβητικών μητέρων (υπερινσουλινισμός), Παρατεταμένη υπερινσουλιναιμική υπογλυκαιμία των νεογέννητων. Κληρονομούμενες ενζυμικές ελλείψεις. 7. ΜΕΤΑΓΕΥΜΑΤΙΚΕΣ: Αντιδραστικές (μετά από γαστρικές επεμβάσεις), Επαγόμενες από αιθανόλη. Συμπτώματα του αυτόνομου συμπαθητικού χωρίς πραγματική υπογλυκαιμία 8. ΠΡΟΚΛΗΤΕΣ (FACTICIOUS): Με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες -342-

5 ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ: ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ Τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες, νευρογλυκοπενικά και νευρογενείς (ή αυτόνομες) απαντήσεις. Τα νευρογλυκοπενικά συμπτώματα είναι απευθείας αποτελέσματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Περιλαμβάνουν: Διαταραχές συμπεριφοράς, σύγχυση, κόπωση, σπασμούς, απώλεια συνείδησης και εάν η υπογλυκαιμία είναι σοβαρή και παρατείνεται, θάνατος. Τα συμπτώματα από το αυτόνομο νευρικό περιλαμβάνουν αδρενεργικές εκδηλώσεις όπως: εφίδρωση, αίσθημα πείνας και παραισθησίες. Η ένταση των συμπτωμάτων μειώνεται μετά από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπογλυκαιμίας. Συχνά σημεία της υπογλυκαιμίας είναι ωχρότης και εφίδρωση. Ο καρδιακός ρυθμός και η συστολική αρτηριακή πίεση τυπικά είναι ανεβασμένα αλλά αυτά τα ευρήματα μπορεί να μην κυριαρχούν. Πίνακας 2. Συµπτώµατα Υπογλυκαιµίας ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ Εφίδρωση Πείνα Μυρμηκιάσεις Τρόμος Ταχυκαρδία Νευρικότης/Ανησυχία Διαταραγμένη όραση ΑΠΑΝΤΗΣΗ Μείωση στην έκκριση ινσουλίνης Αύξηση έκκρισης γλυκαγόνης, επινεφρίνης, κορτιζόλης GH Συμπτώματα Δυσλειτουργία αντιλήψης ΝΕΥΡΟΓΛΥΚΟΠΕΝΙΚΑ Θερμότης, αδυναμία Δυσκολία στη συγκέντρωση, σύγχυση Κόπωση/Υπνηλία Τάση προς λιποθυμία Ζάλη Δυσκολία στην ομιλία ΟΡΙΑ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΣΜΑ ~80mg/dl ~65mg/dl ~55mg/dl ~45mg/dl ΣΟΥΛΦΟΝΥΛΟΥΡΙΕΣ Οι σουλφονυλουρίες είναι μετά την ινσουλίνη, η πιο σημαντική ομάδα φαρμάκων που προκαλούν κλινική υπογλυκαιμία. Η καρβουταμίδη είναι η πρώτη σουλφονυλουρία που χρησιμοποιήθηκε στην κλινική πράξη. Ακολούθησαν οι τολβουταμίδη, χλωροπροπαμίδη και ακετοεξαμίδη που παραμένουν ακόμα στην κλινική πράξη. Αργότερα εμφανίστηκαν οι σουλφονυλουρίες δευτέρας γενιάς όπως η γλιβενκλαμίδη, γλιπιζίδη και γλικλαζίδη. Οι ομοιοτητές τους είναι σημαντικές, οι διαφορές τους κυρίως είναι στον τρόπο απομάκρυνσης τους από τον οργανισμό. Η υπογλυκαιμία είναι πιο συχνή με την χρήση γλιβενκλαμίδης. Επόμενη είναι η -343-

6 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 12ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - Σ ΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ χλωροπροπαμίδη, κυρίως σε ηλικιωμένους. Τα συμπτώματα είναι λίγα και μπορεί να μην γίνουν αντιληπτά από τον ασθενή, ενώ είναι έκδηλα στον παρατηρητή. Σε ηλικιωμένους η κλινική εικόνα μπορεί να αποδοθεί σε αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Με της δευτέρας γενιάς σουλφονυλουρίες υπογλυκαιμικά επεισόδια που οδηγούν σε κώμα και θάνατο δεν είναι σπάνια. Οι περισσότεροι ασθενείς είναι ηλικιωμένοι αλλά μπορεί να εμφανιστεί υπογλυκαιμία και σε νεώτερα άτομα. Η περίοδος έγχυσης γλυκόζης που μπορεί να χρειαστεί μπορεί να είναι μεγαλύτερη από 36h ή έως και 7 μέρες, ειδικά σε περιπτώσεις αυτοκτονίας. H γλιβενκλαμίδη προκαλεί πιο ελαφρά επεισόδια υπογλυκαιμίας κυρίως απογευματινά. Αίτια ιατρογενούς υπογλυκαιμίας μετά χορήγηση συλφονυλουρίας εμφανίζονται κατά την έναρξη της αγωγής λόγω απότομης απώλειας βάρους, διαφοροποίησης του διαιτολογίου, πλήρη αποφυγή πρόσληψης υδατανθράκων, έναρξη άσκησης, απώλεια γεύματος και η προσθήκη και άλλων φαρμάκων με συνεργική δράση. Οι σουλφονυλουρίες προκαλούν υπογλυκαιμία απελευθερώνοντας προσχηματισμένη ινσουλίνη.δεν φαίνεται να αυξάνουν την απάντηση της ελευθέρωσης ινσουλίνης σε χορήγηση τροφής Συνεπώς προκαλούν υπογλυκαιμία νηστείας. Το 50% των βαρέων υπογλυκαιμιών από σουλφονυλουρίες οφείλεται δε αντίδραση με άλλα φάρμακα. Η Γλικαζίδη και η γλυβενκλαμίδη είναι οι πιο συχνά εμπλεκόμενες. Οι πιο συχνές αντιδράσεις με άλλα φάρμακα είναι με μικοναζόλη18%, ACEinhibitors 9%, φιμπράτες 7%, co-trimoxazole 5%, το αλκοόλ συμμετέχει μόνο στο 1%. Ο μηχανισμός υπογλυκαιμίας λόγω χορήγησης άλλου φαρμάκου, εξηγείται λόγω μετατόπισης της σουλφονυλουρίας από την αλβουμίνη που συνδέεται, από κάποιο άλλο φάρμακο, την αναστολή ή ανταγωνισμό από τα ένζυμα που την μεταβολίζουν στο ήπαρ και την παρέμβαση στην απέκκριση του φαρμάκου ή των μεταβολιτών. ΔΙΓΟΥΑΝΙΔΙΑ Η μετφορμίνη και φαινφορμίνη μπορεί να αυξήσουν την υπογλυκαιμία που προκαλείται από σουλφονυλουρίες. Η φαινφορμίνη μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία όταν λαμβάνεται σε υπερβολική δόση αλλά στα περισσότερα κράτη δεν χορηγείται πλέον. Η μετφορμίνη συνήθως δεν προκαλεί υπογλυκαιμία, όταν λαμβάνεται μόνη της ακόμα και σε υψηλότερες δόσεις π.χ. σε απόπειρα αυτοκτονίας. Έχει αναφερθεί υπογλυκαιμία σε γαλακτική οξέωση οφειλόμενη σε μετφορμίνη, αλλά μάλλον οφείλεται σε οξεία ηπατική ανεπάρκεια

7 ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ: ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ ΛΟΙΠΑ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ Οι αναστολείς a-glucosidase (acarbose, miglitol) και οι αζολιδινεδιόνες (troglitazone, rosiglitazone, pioglitazone),δεν δρουν διεγείροντας την έκκριση ινσουλίνης. Έτσι τα επίπεδα ινσουλίνης μειώνονται ανάλογα όπως μειώνονται τα επίπεδα γλυκόζης στο πλάσμα. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν υπογλυκαιμία με άλλο τρόπο. Η θεραπεία με a-glucosidase αναστολέα αλλάζει την αντιστάθμιση της υπογλυκαιμίας, θα πρέπει να χορηγηθεί γλυκόζη αντί για υδατάνθρακες. Οι θειαζολιδιόνες μπορεί να προδιαθέσουν σε υπογλυκαιμία σε ασθενείς που δέχονται συνδυασμό θεραπείας με ινσουλίνη ή ινσουλινοεκκριταγωγό. ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Εάν δεν υπήρχε η υπογλυκαιμία ο Σακχ. Διαβήτης θα ήταν πολύ εύκολο να αντιμετωπιστεί χορηγώντας επαρκή ποσά ινσουλίνης για την μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο πλάσμα στα φυσιολογικά επίπεδα. Λόγω των ατελειών που υπάρχουν σε όλα τα σχήματα των σύγχρονων θεραπειών με ινσουλίνη, τα άτομα με Διαβήτη τύπου 2 βρίσκονται σε κίνδυνο επεισοδίων υπογλυκαιμίας όταν υπάρχει σχετική αύξηση των επιπέδων ινσουλίνης. Όσοι επιθυμούν να πετύχουν σχεδόν φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης μπορεί να εμφανίσουν πολλά επεισόδια ασυμπτωματικής ή συμπτωματικής υπογλυκαιμίας κάθε βδομάδα. Τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μπορεί να είναι μικρ. 50mg/dl (2,8 mmol/l). Τουλάχιστον το 25% αυτών των ασθενών εμφανίζουν ένα τουλάχιστον σοβαρό επεισόδιο, συχνά με σπασμούς και κώμα μια φορά ετησίως. Παρόλο ότι φαινομενικά υπάρχει πλήρης αποκατάσταση υπάρχει και σπάνια ο κίνδυνος για παραμένουσες νευρολογικές διαταραχές. Περίπου 2-4% των θανάτων που σχετίζονται με ΣΔ1 οφείλονται σε υπογλυκαιμία Στον ΣΔ2 ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας είναι μικρότερος. Η υπερβολική δόση ινσουλίνης είναι το πρωταρχικό αίτιο ιατρογενούς υπογλυκαιμίας. Σχετική ή απόλυτη υπερβολική ινσουλίνη εμφανίζεται όταν: 1) Η δόση είναι υπερβολική, σε λάθος χρόνο, ή λανθασμένου τύπου, 2) Η παροχή εξωγενούς γλυκόζης μειωθεί όπως σε ολονύκτια νηστεία ή μετά από απώλεια γευμάτων, 3) Μετά από άσκηση όταν αυξάνεται ή χρησιμοποίηση της γλυκόζης, 4) Όταν αυξάνεται η ευαισθησία στην ινσουλίνη που εμφανίζεται μετά από εντατική θεραπεία, στο μέσον της νύχτας, αργότερα μετά από άσκηση, είτε μετά από απώλεια βάρους, 5) Η ενδογενής παραγωγή ινσουλίνης μειώνεται όπως μετά από λήψη αλκοόλ, 6) Η κάθαρση της ινσουλίνης μειώνεται όπως σε νεφρική ανεπάρκεια. Η αιθυλική αλκοόλη είναι το πιο σύνηθες αίτιο εισαγωγών στα επείγοντα περιστατικά με υπογλυκαιμία από τυχαία ή σκόπιμη αυξημένη δόση ινσουλίνης καθώς και για θανάτους από υπογλυκαιμία. Μερικές μελέτες έδειξαν ότι το αλκοόλ μειώνει την αύξηση στο πλάσμα της κορτιζόλης. GH και AVP που συνήθως συνοδεύουν την οξεία υπογλυκαιμία μετά χορήγηση ινσουλίνης. Επίσης το αλκοόλ μειώνει την απά

8 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 12ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - Σ ΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ντηση γλυκαγόνης. Το γεγονός ότι η έκκριση AVP όπως και της GH έχουν κιρκάδιο ρυθμό, με επίπεδα αιχμής κατά την νύκτα ή νωρίς το πρωί (όταν τα επίπεδα κορτιζόλης είναι τα χαμηλότερα) μπορεί να εξηγήσουν το συνηθισμένο φαινόμενο της νυκτερινής υπογλυκαιμίας μετά από λήψη αλκοόλ. Καταστέλλεται η φυσιολογική αύξηση των AVP και GH, οπότε με το αλκοόλ τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι χαμηλότερα με καταστρεπτικές επιπτώσεις σε ινσουλινολήπτες με hangover. Δεν έχει ακόμη απαντηθεί το ερώτημα εάν η υπογλυκαιμία μετά από ινσουλίνη δε άτομα που ήπιαν αλκοόλ καταλήγει πιο συχνά σε θάνατο ή αφήνει μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες. Ο μηχανισμός φαίνεται να είναι καθυστερημένη ανάταξη της υπογλυκαιμίας στον εγκέφαλο. ΠΡΟΚΛΗΤΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ Η πρόκληση υπογλυκαιμίας με την κρυφή χορήγηση ινσουλίνης περιγράφηκε για πρώτη φορά σε μια νοσοκόμα με στόχο την αύξηση ενδιαφέροντος και συμπάθειας από το περιβάλλον. Έκτοτε έχουν περιγραφεί πολλά περιστατικά σε διαβητικούς και μη. Σήμερα είναι ένα αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο. Οι περισσότεροι είναι ασθενείς ηλικίας ετών που γνωρίζουν τις δράσεις της ινσουλίνης σαν ασθενείς ή συγγενείς ή άτομα που ανήκουν στο παραιατρικό προσωπικό. Σε διαβητικούς τύπου 1 η διάγνωση εξαρτάται από ακριβή μέτρηση της ελεύθερης αντί της ολικής ινσουλίνης πλάσματος που βρίσκεται σε ψηλά επίπεδα (μεγ.30 pmol/l),ενώ υπάρχει υπογλυκαιμία (γλυκόζη μικρ.2,5mmpl/l). Ο θάνατος από υπογλυκαιμία παραμένει ένα μυστήριο. Η μόνη ανατομική ανωμαλία που μπορεί να τον δικαιολογήσει έμφραγμα του μυοκαρδίου..βαθιά υπογλυκαιμία γίνεται ανεκτή για πολλές ώρες χωρίς θάνατο ή μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες. Σε θεραπεία SAKEL σε ψυχιατρικούς ασθενείς, παρέμειναν σε βαθύ κώμα έως και 6h και σε πολλαπλές συνεδρίες. Σε απόπειρες αυτοκτονίας επέζησαν και μετά από υπογλυκαιμικό κώμα 6-12h. ΑΥΤΟΑΝΟΣΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ Η διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων γλυκόζης εξαρτάται αρχικά από την ισορροπία μεταξύ του επιπέδου της γλυκόζης στην κυκλοφορία και τον ρυθμό σύνδεσης μεταξύ ινσουλίνης και των υποδοχέων στης ινσουλίνης που ρυθμίζουν την πρόσληψη γλυκόζης. Κάθε διαδικασία που διαταράσσει αυτή την ισορροπία οσηγεί σε υπογλυκαιμία. Η ινσουλίνη και ο υποδοχέας ινσουλίνης είναι πρωτείνες και έχουν το δυναμικό να αντιδρούν με ενδογενή αντισώματα. Σπάνια στην αυτοάνοση υπογλυκαιμία τα αντισώματα κατευθύνονται εναντίον είτε της ινσουλίνης, είτε ο υποδοχέας ινσουλίνης συνδέεται με την ορμόνη και διακόπτεται η φυσιολογική σχέση μεταξύ γλυκόζης και ινσουλίνης- υποδοχέα ινσουλίνης

9 ΦΑΝΗ ΦΙΛΑΝΔΡΑ: ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ Το σύμπλοκο ινσουλίνη- αντίσωμα ινσουλίνης (ΙΑ), αναπτύσσεται μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας στο % των ασθενών ακόμα και με τις τελευταίες lispro ινσουλίνες Ετσι αλλάζει η φαρμα κοκινητική και μειώνονται τα επίπεδα ελεύθερης ινσουλίνης. Η πιθανότερη εξήγηση είναι η απευθείας διέγερση έκκρισης ινσουλίνης από ΙΑ. Βιβλιογραφία CRYER PE: Hypoglycemia: Pathophysiology, Diagnosis and Treatment. New York, Oford Univ. Press, 1997 FRIER BM, FISHER BM: Hypoglycaemia in Clinical Diabetes, Chichester, Wiley, 1999 THE DIABETES CONTROL AND COMPLIXATIONS TRIAL RESEARCH GROUP: Adverse events and their association with treatment regiments in the Diabetes Control and Complications Trial. Diabetes Care 18:1415, 1995 SERVICE FJ: Hypoglycemic disorders, Endocrinol Metab Clin North Am 28:467, 1999 FANELL C, PAMPANELLI S, EPIFANO L, et al: Long-term recovery from unawareness, deficient counterregulation, and lack of cognitive dysfunction during hypoglycemia following institution, of rational intensive therapy in IDDM. Diabetologia 37:1265, 1994 MITRAKOU A, MOKAN M, RYAN C,et al: Influence of plasma glucose rate of decrease on hierarchy of responses to hypoglycemia. J. Clin. Endocrinol Metab. 76:462, CHAN JCN, CICKRAM CS, CRITCHLEY JAJH: Drug-induced disorders of glucose metabolism. Drug Saf 15: ,1996 ROY M, ROY A,: Facticious hypoglycemia: An 11-year follow-up. Psychosomatics 36:64-65,

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ (20 %) (60-75 %)% Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Η μείωση των επιπέδων της γλυκόζης

Διαβάστε περισσότερα

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή Διαβήτης και Άσκηση Τι είναι διαβήτης Διαβήτης είναι μια μεταβολική ασθένεια κατά την οποία ο οργανισμός δε μπορεί να ρυθμίσει σωστά τα επίπεδα της γλυκόζης και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρόνογλου-Καραπαπάζογλου Αναστασία Ιατρός, MSc Επιστημονικός Συνεργάτης Α Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, ΠΓΝΘ, ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη

Ανδρόνογλου-Καραπαπάζογλου Αναστασία Ιατρός, MSc Επιστημονικός Συνεργάτης Α Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, ΠΓΝΘ, ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη Ανδρόνογλου-Καραπαπάζογλου Αναστασία Ιατρός, MSc Επιστημονικός Συνεργάτης Α Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, ΠΓΝΘ, ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη ΟΡΙΣΜΟΣ Υπογλυκαιμία οξεία κατάσταση εκδηλώνεται με συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΑΡΙΑ ΜΥΛΩΝΑ Παθολόγος, Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΑ Λαϊκό ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ Τριάδα του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος;

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Σταύρος Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κίνδυνος Επιπτώσεις του γεγονότος Χ Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο U.K. Prospective Diabetes Study investigators noted that: patients often did not achieve normoglycemia.

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Ενδοκρινολογίας. Ορμόνες των επινεφριδίων & του παγκρέατος

Στοιχεία Ενδοκρινολογίας. Ορμόνες των επινεφριδίων & του παγκρέατος Στοιχεία Ενδοκρινολογίας Ορμόνες των επινεφριδίων & του παγκρέατος Τα επινεφρίδια Τα επινεφρίδια Τα επινεφρίδια αποτελούνται από δύο ιστολογικά διαφορετικές περιοχές: τη φλοιώδη μοίρα ή φλοιό, που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Υπογλυκαιμία - Κέτωση

Υπογλυκαιμία - Κέτωση Υπογλυκαιμία - Κέτωση Γεώργιος Δ. Δημητριάδης Καθηγητής Παθολογίας Διευθυντής Β Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής, Μονάδας Έρευνας και Διαβητολογικού Κέντρου Πανεπιστημίου Αθηνών Γενικό Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς κυτταρικούς υποδοχείς Δεύτερα μηνύματα: μη-πρωτεϊνικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΛΥΣΗΣ, ΓΛΥΚΟΝΕΟΓΕΝΕΣΗ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Σύνοψη: Ρύθμιση Γλυκόλυσης Στάδια γλυκόλυσης 1 ο Στάδιο: Δέσμευση & ενεργοποίηση γλυκόζης Εξοκινάση 6-Φωσφορική Γλυκόζη (-ΑΤΡ), Iσομεράση

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην

Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην αύξηση Ένας άντρας 70 Kg απαιτεί σε κατάσταση ηρεμίας 2100Kcal

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Χ. ΜΑΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ

ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Χ. ΜΑΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Χ. ΜΑΡΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ - ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ Α. Κλινική Yπογλυκαιµία Β. Βιοχηµική Υπογλυκαιµία 45-50mg% Γ. Έλλειψη αντίληψης υπογλυκαιµίας ή

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2

Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 Σταύρος Λιάτης Επιμ. Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΑ «Λαϊκό» Κλινικός ορισμός της υπογλυκαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Υπογλυκαιμίες. Νικόλαος Λ. Κατσιλάμπρος

Υπογλυκαιμίες. Νικόλαος Λ. Κατσιλάμπρος Υπογλυκαιμίες Νικόλαος Λ. Κατσιλάμπρος Ορισμός της Υπογλυκαιμίας 1. Συμπτώματα 2. Χαμηλό σάκχαρο αίματος (< 50 mg/dl) 3. Αναστροφή με τη χορήγηση γλυκόζης Whipple A.O., 1944 DEFINITION OF HYPOGLYCAEMIA

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές του µεταβολισµού των υδατανθράκων

ιαταραχές του µεταβολισµού των υδατανθράκων ιαταραχές του µεταβολισµού των υδατανθράκων - Όλοι οι υδατάνθρακες της τροφής αργά ή γρήγορα µετατρέπονται σε γλυκόζη, ή µεταβολίζονται µέσα από µονοπάτια µεταβολισµού της γλυκόζης (γιατί γλυκόζη;). -Φρουκτόζη

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr!

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! «Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! Λέω συχνά στους διαβητικούς ασθενείς, που με επισκέπτονται στο ιατρείο μου, να μην επαναπαύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Ενδοκρινολογικό Σύστημα αποτελείται από αδένες οι

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹ Μεταβολές πεπτιδίων ρύθμισης πρόσληψης τροφής και σωματικού βάρους σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 2: συγκριτική μελέτη 6 μηνών μεταξύ ινσουλινοθεραπευόμενων και ασθενών υπό αντιδιαβητικά δισκία Ν. Κατσίκη¹, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3],

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη και ηπατοπάθεια ή νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης

Ινσουλινοθεραπεία σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη και ηπατοπάθεια ή νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης Ινσουλινοθεραπεία σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη και ηπατοπάθεια ή νεφροπάθεια Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων Αύξηση & Ανάπτυξη Αύξηση Κυτταρική διαίρεση και καθαρή πρωτεϊνική σύνθεση & Ανάπτυξη Αύξηση διαστάσεων (ανάστηµα) Αύξηση οστών (σπονδυλική στήλη και κάτω άκρα) Αύξηση σκελετικού µυ Αύξηση σπλάχνων Υπερπλασία:

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμ. Δ. Μπελιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια, εξελισσόμενη νόσος. Ακρογωνιαίοι λίθοι της θεραπευτικής της προσέγγισης είναι η αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού

Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού Τι πρέπει να γνωρίζετε για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Όλοι

Διαβάστε περισσότερα

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Το ενδοκρινές σύστημα είναι το σύστημα οργάνων ενός οργανισμού που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο μίας πληθώρας λειτουργιών του οργανισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Διαβήτης 2 και Άσκηση

Διαβήτης 2 και Άσκηση Διαβήτης 2 και Άσκηση Διαβήτης τύπου 2 Στις ΗΠΑ η πρώτη αιτία τύφλωσης, νεφροπάθειας, ακρωτηριασμού που δεν προέρχεται από τραυματισμό Άμεση επιβάρυνση στα έξοδα περίθαλψης $92 δισεκ. (νοσοκομείο, περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή

Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής ΕΣΥ Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Στ. Μπούσμπουλας Εντατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Στην φυσιολογική κατάσταση τα επίπεδα σακχάρου αίματος μεταβάλλονται σε

Στην φυσιολογική κατάσταση τα επίπεδα σακχάρου αίματος μεταβάλλονται σε 07 Ρύθµιση του µεταβολισµού της γλυκόζης και των λιπιδίων στο ήπαρ ΕΥΤΥΧΙΑ Γ. ΚΟΥΚΚΟΥ Επιμελήτρια Α, Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτου & Μεταβολισμού Νοσοκομείο-Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα Στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

gr ΒΕΝΤΖΗ Λ ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι

gr  ΒΕΝΤΖΗ Λ ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΒΕΝΤΖΗ Λ ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΑΝΤΙ ΙΑΒΗΤΙΚΑ ΙΣΚΙΑ ΠΟΥ ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΚΚΡΙΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ 1. ΣΟΥΛΦΟΝΥΛΟΥΡΙΕΣ 2. ΜΕΓΛΙΤΙΝΙ ΕΣ Αύξηση επίπτωσης Σ λόγω: αύξησης χρόνου ζωής των ασθενών 25-44 1,4% 45-54

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Οι αναστολείς συμμεταφορέα γλυκόζης-νατρίου 2 (SGLT2) χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με δίαιτα και άσκηση σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, είτε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά

Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά Κλινική περιγραφή μεταγεννητική ομοιόσταση της γλυκόζης σε μεγάλα πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά Clinical Report Postnatal Glucose Homeostasis in Late-Preterm and Term Infants David H. Adamkin, MD and COMMITTEE

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Σ. Λιάτης Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» www.idf.org

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Η προϊνσουλίνη που διαφεύγει τη διάσπαση -περίπου 3-5% της ανοσοαντιδρώσας ινσουλίνης που εκκρίνεται από το πάγκρεας είναι στην πραγματικότητα προϊνσουλίνη -δεν αποδομείται στο ήπαρ -χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση

Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Ηλεκτρολύτες Η απώλεια του καλίου μειώνει την διεγερσιμότητα των μυϊκών κυττάρων (μυϊκή κόπωση Αυξάνεται με την οξεία, έντονη σωματική άσκηση (προσωρινή αύξηση), από υπερβολική χρήση νατρίου, ανεπαρκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι

ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι ΠΕΨΗ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ (ΣΑΚΧΑΡΩΝ) ΓΛΥΚΟΛΥΣΗ Ι Σύνοψη: Πέψη, αποικοδόμηση & μεταβολισμός υδατανθράκων Δομή & βιολογική σημασία της γλυκόζης Δομή υδατανθρακών τροφής Πέψη υδατανθρακών τροφής Αμυλάση

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΤΡΩΝΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Γ.Ν.Θ. ΆΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΤΡΩΝΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Γ.Ν.Θ. ΆΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΤΡΩΝΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Γ.Ν.Θ. ΆΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2017 ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΑΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Επείγουσα, απειλητική για τη ζωή επιπλοκή του ΣΔ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ (2) Οξεία έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 6 η ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των υδατανθράκων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα;

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; Είναι η συνεχής χορήγηση ινσουλίνης με αντλία για διαβητικούς τύπου 1 καλύτερη σαν θεραπεία από την θεραπεία με ενέσεις ινσουλίνη; Όσον

Διαβάστε περισσότερα

Περιστατικά ασθενών για συζήτηση. Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Περιστατικά ασθενών για συζήτηση. Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 1 Περιστατικά ασθενών για συζήτηση Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Περιστατικό 1 2 3 Γιώργος Κ Ο Γιώργος Κ είναι 51 ετών και παντρεμένος Εργάζεται ως πωλητής και συχνά ταξιδεύει με το αυτοκίνητο για να επισκεφτεί

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η υπέρμετρη κατανάλωση οινοπνεύματος αποτελεί τη μοναδική κυριότερη

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική ρύθμιση όγκου αίματος και εξωκυτταρίου υγρού. Βασίλης Φιλιόπουλος Νεφρολόγος Γ.Ν.Α «Λαϊκό»

Νεφρική ρύθμιση όγκου αίματος και εξωκυτταρίου υγρού. Βασίλης Φιλιόπουλος Νεφρολόγος Γ.Ν.Α «Λαϊκό» Νεφρική ρύθμιση όγκου αίματος και εξωκυτταρίου υγρού Βασίλης Φιλιόπουλος Νεφρολόγος Γ.Ν.Α «Λαϊκό» Διαμερίσματα σωματικών υγρών 28,0 L Νεφρικοί μηχανισμοί ρύθμισης εξωκυτταρίου υγρού Ο όγκος του εξωκυτταρίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπογλυκαιμία. Ορισμοί Επιδημιολογία Κλινική σημασία

Υπογλυκαιμία. Ορισμοί Επιδημιολογία Κλινική σημασία Υπογλυκαιμία Ορισμοί Επιδημιολογία Κλινική σημασία Παναγιώτης Τσαπόγας Σ. Διευθυντής Β Παθολογικής Κλινικής Υπεύθυνος Εξωτερικού Διαβητολογικού Ιατρείου Γ. Ν. Κέρκυρας Υπογλυκαιμία Κατάσταση σοβαρή, επικίνδυνη

Διαβάστε περισσότερα

Η Διατροφική & Ορμονική κατάσταση του οργανισμού καθορίζει. Ποιοί βιοχημικοί οδοί λειτουργούν και Πως αυτοί σχετίζονται μεταξύ τους

Η Διατροφική & Ορμονική κατάσταση του οργανισμού καθορίζει. Ποιοί βιοχημικοί οδοί λειτουργούν και Πως αυτοί σχετίζονται μεταξύ τους Η Διατροφική & Ορμονική κατάσταση του οργανισμού καθορίζει Ποιοί βιοχημικοί οδοί λειτουργούν και Πως αυτοί σχετίζονται μεταξύ τους Η διατροφή αφορά στην πρόσληψη γευμάτων για την κάλυψη μεταβολικών αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ Βασίλης Μούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Παράγοντες που επηρεάζουν τις ορµονικές αποκρίσεις στην άσκηση Τύπος άσκησης Οξεία Χρόνια Προσαρµογές Αντοχής/δυναµική/αερόβια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΓΝΩΣΤΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΠΕΤΡΟΣ ΘΩΜΑΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ»

ΑΝΕΠΙΓΝΩΣΤΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΠΕΤΡΟΣ ΘΩΜΑΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» ΑΝΕΠΙΓΝΩΣΤΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΠΕΤΡΟΣ ΘΩΜΑΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest J&J Medtronic Novo Nordisk Novo Nordisk United Kingdom Sanofi

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΓΝΩΣΤΗ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΠΕΤΡΟΣ ΘΩΜΑΚΟΣ thomakospetros@yahoo.gr ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ overview είναι η συχνότερη και σοβαρότερη παρενέργεια της ινσουλινοθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα