Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Πρόεδρος Αθηναϊκό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Πρόεδρος Αθηναϊκό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας"

Transcript

1 Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Πρόεδρος Αθηναϊκό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας Η Ακρίβεια των Στατιστικών Δεδομένων και το Πρόβλημα της Εσφαλμένης Μέτρησης Η παρούσα εργασία παρουσιάστηκε στο 4 ο Ελληνικό Συνέδριο της Ακαδημίας Τουριστικών Ερευνών & Μελετών (ΑΤΕΜ) στο ξενοδοχείο St. George Lycabettus, 31 Μαρτίου και 1 Απριλίου

2 Ι Η μέτρηση αφορά την παραγωγή, τη διανομή και τη χρήση στατιστικών δεδομένων. Η χρήση μπορεί να είναι (α) αυστηρώς επιστημονική, π.χ. χρήση δεδομένων για την διάψευση επιστημονικών θεωριών, χρησιμοποιώντας εμπειρικά υποδείγματα (β) άσκηση αποτελεσματικής και αποδοτικής (οικονομικής) πολιτικής και (γ) εμπορική χρήση, δηλαδή για λήψη αποτελεσματικών και αποδοτικών επιχειρηματικών ή καταναλωτικών αποφάσεων. Δυστυχώς, πολλές φορές, η ποιότητα της μέτρησης των μεταβλητών, που χρησιμοποιούνται για επιστημονική έρευνα και τη λήψη αποφάσεων, αγνοείται 1. Η ποιότητα της μέτρησης των στοιχείων μιας μεταβλητής έχει δύο διαστάσεις. Η πρώτη διάσταση αφορά τη μέτρηση της σωστής μεταβλητής. Για παράδειγμα, ο αριθμός των αλλοδαπών τουριστών δεν θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλους τους αλλοδαπούς, ακόμη και αν αυτοί έχουν «τουριστική» βίζα. Επίσης, δεν μπορεί να συμπεριλαμβάνονται Έλληνες μόνιμοι κάτοικοι του εξωτερικού, ακόμη και αν έχουν αλλοδαπό διαβατήριο, αφού ουσιαστικά έρχονται στη χώρα τους και όχι για τουρισμό. Η δεύτερη διάσταση της σωστής μέτρησης είναι να καταγράφονται όλα τα στοιχεία της μεταβλητής που αφορά την έρευνα. Θα πρέπει, δηλαδή, να καταγράφονται όλες οι αφίξεις των τουριστών και η διαδικασία θα πρέπει να είναι τέτοια που να ελαχιστοποιείται το σφάλμα της υποεκτίμησης ή της υπερτίμησης του πραγματικού αριθμού. Η μείωση αυτού του σφάλματος είναι ο στόχος, όταν η συλλογή στοιχείων γίνεται μέσω της δειγματοληπτικής μεθόδου. ΙΙ Δυστυχώς, πολύ συχνά, οι ερευνητές και οι άλλοι χρήστες στοιχείων αγνοούν το μεγάλο πρόβλημα της ποιότητας της μέτρησης μιας μεταβλητής. Στο κλασικό του έργο για την Ακρίβεια των Οικονομικών Παρατηρήσεων, ο Οσκαρ Μόργκενστερν αναφέρει μία σειρά από λόγους οι οποίοι οδηγούν σε ανακριβείς μετρήσεις οικονομικών μεταβλητών. Οι λόγοι αυτοί είναι οι ακόλουθοι: Πρώτον, η παραγωγή των στοιχείων δεν γίνεται πάντοτε κατά παραγγελία αυτών που τα χρησιμοποιούν. Δεύτερον, οι χρήστες δεν γνωρίζουν τον τρόπο παραγωγής των στατιστικών δεδομένων, με αποτέλεσμα να έχουν εσφαλμένη γνώση για την ποιότητα αυτών των στοιχείων. Τρίτον, σε πολλές περιπτώσεις, η ανακρίβεια των στοιχείων οφείλεται στη συνειδητή απόκρυψή τους από τους ενδιαφερόμενους. Για παράδειγμα, μία τουριστική επιχείρηση δύσκολα θα αποκαλύψει στοιχεία κόστους, εσόδων και κερδών, διότι φοβάται ότι μπορεί να την βλάψουν οι ανταγωνιστές της ή και οι δημόσιες υπηρεσίες (π.χ. εφορία) 2. 1 Βλέπε Renfro (2006) για μία γενική ανασκόπηση του προβλήματος της μέτρησης των μεταβλητών που χρησιμοποιούνται στις οικονομικές και γενικότερα τις κοινωνικές επιστήμες. 2 Ο γράφων έχει ιδία πείρα από την έρευνα πεδίου που πραγματοποίησε για τα οικονομικά λογιστικά των ελληνικών ξενοδοχείων για λογαριασμό του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, Βλέπε Παπανίκος (2000). 2

3 Τέταρτον, όχι μόνο οι επιχειρήσεις, αλλά και οι κυβερνήσεις παραποιούν τα στοιχεία. Για παράδειγμα, δεν είναι λίγες οι φορές που οι κυβερνήσεις έχουν παραποιήσει τα στοιχεία των τουριστικών αφίξεων, περιλαμβάνοντας αλλοδαπούς επισκέπτες που εργάζονται, νόμιμα ή παράνομα. Κλασικό παράδειγμα αποτελούν οι Αλβανοί επισκέπτες της Ελλάδος, αλλά και άλλων χωρών που κάθε άλλο παρά τουρίστες είναι. Το δυστύχημα είναι ότι ακόμη και σοβαροί φορείς προσθέτουν στον εισερχόμενο τουρισμό αλλοδαπούς εργαζόμενους 3. Η Ελλάδα χρησιμοποιείται και ως παράδειγμα παραποίησης των στατιστικών της στοιχείων για την είσοδο της στην ευρωζώνη, αφού η ίδια ελληνική κυβέρνηση κατήγγειλε το γεγονός στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή 4. Πέμπτον, ένας άλλος λόγος εσφαλμένης μέτρησης είναι η ανομοιογενής καταγραφή στοιχείων από τους εμπλεκόμενους τιμολήπτες. Σε μία έρευνα συλλογής πρωτογενών στοιχείων, οι τιμολήπτες είναι πολλοί, με αποτέλεσμα να διαφοροποιείται η ικανότητα και ο ζήλος με τον οποίο συλλέγουν τα στοιχεία. Όταν μάλιστα γίνονται αυτές οι έρευνες σε τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. ανά έτος), τότε η ακρίβεια των στοιχείων και η ποιότητα των διαχρονικών συγκρίσεων επηρεάζεται και από την ανομοιογένεια των ερευνητών. Όλοι οι παραπάνω λόγοι μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες που εξηγούν την ύπαρξη εσφαλμένων μετρήσεων 5 : Λανθασμένη (εσκεμμένη ή αθέλητη) εγγραφή και μεταφορά των αριθμητικών δεδομένων είτε διότι ο ερευνητής το κατέγραψε λάθος (το 5 το πέρασε για 8), είτε διότι κατάλαβε λάθος ή άκουσε λάθος την απάντηση. Δειγματοληπτικό σφάλμα, το οποίο μπορεί να οφείλεται στο μικρό μέγεθος του δείγματος. Στην Ελλάδα, η μέτρηση του εισερχόμενου αλλοδαπού τουρισμού γίνεται με δειγματοληψία στα αεροδρόμια και στις άλλες πύλες εισόδου της χώρας. Η μεθοδολογία της έρευνας συνόρων είναι πολύ αξιόπιστη, δεν παύει όμως να υπόκειται και αυτή σε δειγματοληπτικά σφάλματα που αν διαφέρουν διαχρονικά από πύλη σε πύλη εισόδου, τότε δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα εγκυρότητας των στοιχείων. Η μεταβλητή δεν μπορεί να μετρηθεί άμεσα και αντί αυτής χρησιμοποιείται μία αντιπροσωπευτική της (proxy) μεταβλητή. Σύμφωνα με μία προσέγγιση, η ζήτηση για τουρισμό δεν εξαρτάται τόσο από το τρέχον διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού, αλλά από το μόνιμο διαθέσιμο εισόδημα (permanent income). Η μεταβλητή μόνιμο εισόδημα δεν μπορεί να μετρηθεί άμεσα. Χρησιμοποιώντας κάποιες άλλες μεταβλητές, όπως ο κυλιόμενος μέσος όρος των προηγούμενων 3 Και μπορεί οι κυβερνήσεις να θέλουν να «φουσκώνουν» τα στοιχεία του τουρισμού δεν δικαιολογείται, όμως, διεθνείς σοβαροί οργανισμοί του τουρισμού, όπως ο WTTC, να αναπαράγουν αυτά τα στοιχεία σε βάσεις μάλιστα που είναι δωρεάν διαθέσιμες στο διαδίκτυο. 4 Βλέπε όπου αναφέρεται επί λέξη: Falsification of economic statistics can also improve the likelihood of receiving some kind of foreign aid or foreign recognition. A recent example involved the Greek government, whose officials falsified the Greek budget deficit in order to gain entrance into the European monetary union. 5 Βλέπε Griliches (1986). 3

4 διαθέσιμων εισοδημάτων ή η αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν διασφαλίζει ότι η μεταβλητή έχει μετρηθεί χωρίς σφάλμα. ΙΙΙ Πολλοί ερευνητές χρησιμοποιούν δευτερογενείς πηγές στατιστικών δεδομένων από εθνικούς φορείς ή διεθνείς οργανισμούς. Κυρίως σε ό,τι αφορά τις συγκρίσεις ανάμεσα στις χώρες, η ποιότητα των μετρήσεων διαφέρει από χώρα σε χώρα και σε πολλές περιπτώσεις πρέπει να γίνουν προσαρμογές για να είναι οι αναλύσεις συγκρίσιμες. Για παράδειγμα, όπως αναφέρουν οι Atkinson & Brandolini (2001), η ποιότητα των στοιχείων που συλλέγουν τα Ηνωμένα Έθνη και αφορούν τα Συστήματα των Εθνικών Λογαριασμών των διαφόρων χωρών είναι σχετικά αξιόπιστα (ακριβή) για τις συγκρίσεις μεταξύ των χωρών 6. Αντίστοιχα ακριβή στοιχεία για τη διανομή του εισοδήματος δεν υπάρχουν. Οι συγγραφείς καταλήγουν σε συγκεκριμένες προτάσεις που αφορούν τη χρήση στατιστικών στοιχείων από δευτερογενείς πηγές δεδομένων, όπως αυτή του ΟΟΣΑ, της Παγκόσμιας Τράπεζας και των Ηνωμένων Εθνών. Πολλές φορές, το σφάλμα μέτρησης δεν οφείλεται τόσο στην λανθασμένη καταγραφή των στοιχείων ή στην καταγραφή της λανθασμένης μεταβλητής, αλλά σε ένα πρόβλημα που οι οικονομολόγοι το έχουν ονομάσει ως πρόβλημα της συνάθροισης (aggregation problem) και το αντίστοιχο σφάλμα ως μεροληψία της συνάθροισης (aggregation bias). Η οικονομική ανάλυση του τουρισμού εστιάζεται, κυρίως, στην ανάλυση της συμπεριφοράς του ατομικού τουρίστα ή ακριβέστερα στην συμπεριφορά των νοικοκυριών. Το ιδεατό θα ήταν να έχουμε όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται γι αυτή την ανάλυση σε επίπεδο νοικοκυριών. Πολλές φορές, αυτό είναι ανέφικτο και εκείνες που είναι εφικτό δεν είναι και χρήσιμο, κυρίως λόγω των σφαλμάτων μέτρησης. Συνεπώς, θα πρέπει οι ατομικές συμπεριφορές να αθροισθούν έτσι ώστε το σύνολο των ατομικών συμπεριφορών να αποτελέσουν το αντικείμενο της μελέτης. Συνήθως, γίνεται αναγωγή στην ατομική ανάλυση με την ευρηματική έκφραση του «μέσου» ή του αντιπροσωπευτικού τουρίστα 7. Ο Theil (1954) έδειξε τα σφάλματα που προκύπτουν όταν αθροίζονται ατομικές συμπεριφορές (μικροοικονομικές εξισώσεις συμπεριφοράς) για να δημιουργήσουν συνολικές (μακροοικονομικές εξισώσεις) συναρτήσεις. Το άθροισμα των ατομικών συναρτήσεων ζήτησης των αλλοδαπών για τον ελληνικό τουρισμό μας δίνει τη συνολική ζήτηση των αλλοδαπών για τον Ελληνικό τουρισμό. Από την άλλη πλευρά, οι Grunfeld & Griliches (1960) έδειξαν ότι οι μικροοικονομικές εξισώσεις δεν εκφράζουν με ακρίβεια την πραγματική ατομική συμπεριφορά και η δημιουργία των ομαδοποιήσεων μέσω της άθροισης όλων των ατομικών συμπεριφορών μπορεί να ελαχιστοποιεί το σφάλμα. Η άθροισή τους μπορεί να ελαχιστοποιήσει το σφάλμα 6 Αυτό δεν σημαίνει ότι τα στατιστικά στοιχεία των Εθνικών Λογαριασμών είναι απαλλαγμένα από σφάλματα. Μερικά από αυτά τα σφάλματα στις μετρήσεις έχουν επισημανθεί από τον Hillinger (2002/2003). 7 Πολλές τέτοιες εμπειρικές τουριστικές μελέτες αναφέρουν τα χαρακτηριστικά του μέσου ή αντιπροσωπευτικού τουρίστα, χωρίς επίγνωση σε τι αναφέρονται. Έτσι γράφεται ότι ο Γερμανός τουρίστας στην Ελλάδα καταναλώνει ενάμισι γεύματα την ημέρα, επισκέπτεται δυόμισι φορές τους αρχαιολογικούς χώρους και έχει έρθει τρισίμισι φορές στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια. Οι αριθμοί αυτοί έχουν σημασία μόνο αν αναφέρονται στον μέσο τουρίστα και προέρχονται από δειγματοληψία. Συνεπώς, η αναφορά τέτοιων αριθμών δεν έχει νόημα, αν δεν συνοδεύεται και από τις αντίστοιχες διακυμάνσεις τους. 4

5 στην εκτίμηση των ατομικών συμπεριφορών, στην οποία περίπτωση, αντί για το σφάλμα άθροισης μπορούμε να πούμε ότι έχουμε το κέρδος της άθροισης. Το πρόβλημα αυτό χαρακτηρίζει πολλές μεταβλητές που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για τον τουρισμό, όπως, για παράδειγμα, είναι οι συναλλαγματικές ισοτιμίες, βλέπε Gadeaa & Mayoralb (2009). Δυστυχώς, πολλές φορές, ερευνητές και κατ επέκταση οι επαγγελματίες του τουρισμού χρησιμοποιούν στατιστικά στοιχεία, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τα σφάλματα στις μετρήσεις που προκύπτουν από το σφάλμα ή το κέρδος της συνάθροισης των στοιχείων. IV Το σφάλμα μέτρησης μιας μεταβλητής αναδεικνύεται περισσότερο όταν υπάρχουν δύο πηγές συγκέντρωσής τους. Στην περίπτωση των αλλοδαπών αφίξεων, αυτές καταγράφονται και από την χώρα προορισμού και από την χώρα προέλευσης. Η Ελλάδα, καταγράφει, τον εισερχόμενο και τον εξερχόμενο τουρισμό της από κάθε χώρα. Αντίστοιχα, κάποια άλλη χώρα καταγράφει τον δικό της εισερχόμενο και εξερχόμενο τουρισμό από την Ελλάδα. Η διπλή πηγή στοιχείων χαρακτηρίζει όλες τις διεθνείς συναλλαγές, όχι μόνο τον τουρισμό. Οι αφίξεις αλλοδαπών τουριστών στην Ελλάδα αποτελούν ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών, όπως, αντίστοιχα, οι Έλληνες που ταξιδεύουν στο εξωτερικό αποτελούν τις ελληνικές εισαγωγές τουριστικών υπηρεσιών. Σε τέτοιες διπλές καταγραφές μπορεί να μετρηθεί και το σφάλμα μέτρησης, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία των δύο χωρών. Σε μελέτη που διενήργησε ο Bergeijik (1995) για το διμερές εμπόριο μεταξύ της Γερμανίας και της Ολλανδίας το σφάλμα μέτρησης κυμαινόταν μεταξύ 1,5% και 3%. Στην ίδια μελέτη σύγκρισης στοιχείων για 20 χώρες μέλη του ΟΟΣΑ έδειξε ότι το σφάλμα μέτρησης ξεπερνούσε το 10% για το 15-25% των περιπτώσεων στη μέτρηση των άμεσων ξένων επενδύσεων. Συνεπώς, η εσφαλμένη μέτρηση είναι μια πραγματικότητα. Ένα παράδειγμα τέτοιου σφάλματος δίνεται στον Πίνακα 1 8. Τα ποσοστά απόκλισης δεν διαψεύδουν τον Bergeijik (1995) και για τον τουρισμό. Η απόκλιση φθάνει και το 27%. Μάλιστα η απόκλιση δεν είναι προς μία κατεύθυνση, είναι και θετική και αρνητική 9. Το ενδιαφέρον είναι, και χρήζει περαιτέρω ανάλυσης, ότι και οι δύο χώρες συλλέγουν στοιχεία με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: την έρευνα συνόρων. Ο Maddala (1999) επισημαίνει τις ανακρίβειες των στατιστικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται στις έρευνες (α) της οικονομικής σύγκλισης μεταξύ των χωρών και (β) της ισοδυναμίας της αγοραστικής δύναμης (purchasing power parity) στις αναλύσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Το πρόβλημα αυτό οξύνεται όταν χρησιμοποιούνται μεικτά (panel) στοιχεία. Τέτοια στοιχεία χρησιμοποιούνται πλέον όλο και περισσότερο στις εμπειρικές αναλύσεις του τουρισμού. Εκείνο που έχει ενδιαφέρον είναι το συμπέρασμα που καταλήγει ο Maddala. Συμπεραίνει, λοιπόν, ότι οι εμπειρικές διερευνήσεις μπορεί να μην έχουν προσφέρει πολλά στην εξήγηση της οικονομικής σύγκλισης μεταξύ των χωρών ή στην εξήγηση των διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών, έχουν, όμως, συμβάλει σημαντικά στην βελτίωση των 8 Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη που πραγματοποιεί η Ερευνητική Μονάδα Τουρισμού του Αθηναϊκού Ινστιτούτου Εκπαίδευσης και Έρευνας για τις Αφίξεις των Ιταλών στην Ελλάδα. 9 Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την οικονομετρική διερεύνηση των ιταλικών αφίξεων στην Ελλάδα διότι αν ήταν το σφάλμα συστηματικό (π.χ. πάντοτε η Ιταλική μέτρηση είναι κατά 15% μεγαλύτερη), τότε δεν θα υπήρχε πρόβλημα. 5

6 στατιστικών τεχνικών, ιδιαιτέρως για μεικτά (panel) στοιχεία. Ουδέν κακό (αδυναμία διάψευσης θεωριών) αμιγές καλού (νέες στατιστικές τεχνικές). Πίνακας 1. Αφίξεις Ιταλών στην Ελλάδα από Ελληνικές και Ιταλικές Πηγές Έτος Ελλάδα Ιταλία Διαφορά Ποσοστό ,88% ,53% ,59% ,65% ,37% ,46% ,92% ,24% ,48% ,41% ,05% ,93% Πηγή: Ερευνητική Μονάδα Τουρισμού του Αθηναϊκού Ινστιτούτου Εκπαίδευσης και Έρευνας. Τα στοιχεία της Ελλάδος προέρχονται από την ΕΣΥΕ και της Ιταλίας από την Κεντρική Τράπεζα της Ιταλίας. V Ο έλεγχος των σφαλμάτων των στατιστικών στοιχείων, όταν υπάρχουν δύο διαφορετικές και ανεξάρτητες πηγές συλλογής των στοιχείων, αποτελεί μέρος ενός γενικότερου θέματος μέτρησης της έκτασης των σφαλμάτων που στην εμπειρική μεθοδολογία ονομάζεται το πρόβλημα της αξιοπιστίας (validation problem) των χρησιμοποιουμένων στοιχείων. Το πρόβλημα της αξιοπιστίας αναδεικνύεται, κυρίως, στις διαστρωματικές έρευνες. Οι έρευνες αυτές χρησιμοποιούνται περισσότερο από τους κοινωνικούς επιστήμονες και λιγότερο από τους οικονομολόγους. Οι τελευταίοι χρησιμοποιούν ήδη διαθέσιμα στοιχεία και αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στη συλλογή πρωτογενών στοιχείων, μέσω εργαλείων όπως είναι τα ερωτηματολόγια και ακόμη λιγότερο στοιχεία μέσω προσωπικών και μαγνητοφωνημένων συνεντεύξεων. Οι πιο πολλοί οικονομολόγοι, στην καλύτερη των περιπτώσεων, κάνουν μόνο μια περιστασιακή αναφορά στο πρόβλημα της αξιοπιστίας. Πάντως, οι πιο πολλοί είτε το αποσιωπούν είτε δεν το γνωρίζουν. Συνήθως, το πρόβλημα αυτό απαντάται σε έρευνες που χρησιμοποιούν μεγάλες βάσεις δεδομένων οικογενειακών προϋπολογισμών ή δειγματοληπτικές έρευνες επιχειρήσεων και παραγωγικών κλάδων. Οι έρευνες αυτές γίνονται, πλέον, όλο και περισσότερο δημοφιλείς στην εμπειρική οικονομική ανάλυση. Το πρόβλημα της αξιοπιστίας έχει δύο διαστάσεις. Πρώτον, η μέτρηση πρέπει να μετρά την σωστή από εννοιολογικής άποψης μεταβλητή και δεύτερον η μέτρηση αυτή θα πρέπει να είναι συνεπής από καταγραφή σε καταγραφή. Ένα παράδειγμα μπορεί να αναδείξει το πρόβλημα της αξιοπιστίας. Πολλές έρευνες πεδίου (field studies) 10 στον τουρισμό προσπαθούν να διαπιστώσουν 10 Η έννοια της έρευνας πεδίου προέρχεται από τους μελετητές της φύσης μέσω της παρατήρησης της συμπεριφοράς των ζώων στο φυσικό τους περιβάλλον, χωρίς, όμως, να επηρεάζονται από την φυσική παρουσία του ερευνητή-μελετητή. 6

7 τις καταναλωτικές συνήθειες του τουρίστα όταν βρίσκεται στον τόπο προορισμού του. Για παράδειγμα, ζητείται η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών κάθε μέρα. Πρώτον, μπορεί να μην θυμάται και δεύτερον μπορεί να μην αποκαλύπτει την πραγματική κατανάλωση, συνήθως δίνοντας μεγέθη μικρότερα των πραγματικών. Οι ερωτήσεις αυτές αν γίνουν στον ίδιο τουρίστα μετά από λίγες μέρες μπορεί να δώσει άλλες απαντήσεις. Αυτό συμβαίνει, συνήθως, όταν προσφέρονται προεπιλεγμένες απαντήσεις και ο ερωτώμενος απλώς σημειώνει με ένα σημάδι (τικ) τη σωστή απάντηση ή ακόμη χειρότερο όταν η απάντηση σημειώνεται από τον ίδιο τον τιμολήπτη 11. Συναφές με αυτό είναι και το πρόβλημα της μη απάντησης μερικών ερωτήσεων. Η πιο κοινή αντιμετώπιση είναι να εξαιρούνται από την ανάλυση αυτά τα ερωτηματολόγια. Αυτή η πρακτική μπορεί να δημιουργεί βάσεις δεδομένων μεταβλητών που δεν είναι αντιπροσωπευτικές των πραγματικών μετρήσεων. Αυτοί που δεν απαντούν σε όλες τις ερωτήσεις μπορεί να έχουν άλλα χαρακτηριστικά από αυτούς που απαντούν όλες τις ερωτήσεις. Πολύ λίγες μελέτες υπάρχουν που προσπαθούν να εκτιμήσουν τα σφάλματα μέτρησης που γίνονται από αυτή τη μεθοδολογία συλλογής πρωτογενών στοιχείων. Και αυτό παρόλο που οι εμπειρικές μελέτες οι οποίες χρησιμοποιούν τέτοια στοιχεία έχουν αυξηθεί γεωμετρικά. Ένα πρόσφατο παράδειγμα εκτίμησης αυτού του σφάλματος μέτρησης των μεταβλητών έγινε από τους Kristensen & Westergaard- Nielsen (2007) για τη Δανία. Οι συγγραφείς βρήκαν σημαντικά σφάλματα μέτρησης των βασικών μεταβλητών και προειδοποιούν τους ερευνητές να μην προχωρούν σε περαιτέρω χρήση των στοιχείων, χωρίς πρώτα να διαπιστώσουν την φύση των σφαλμάτων μέτρησης. Η πιο κοινή χρήση των ποσοτικών δεδομένων είναι στην εκτίμηση των παραμέτρων οικονομετρικών υποδειγμάτων. Στον τουρισμό, η οικονομετρική διερεύνηση των αλλοδαπών τουριστικών αφίξεων έχει λάβει τεράστια έκταση, χρησιμοποιώντας όλων των ειδών τα στατιστικά στοιχεία και όλων των πιθανών εξειδικεύσεων των υποδειγμάτων. Τί προβλήματα δημιουργούν τα εσφαλμένα στοιχεία στην οικονομετρική διερεύνηση; Αλλά και γενικότερα η χρήση εσφαλμένων στοιχείων ποιά προβλήματα δημιουργεί; Σε επίπεδο ατομικών οικονομικών μονάδων (επιχειρηματίες και καταναλωτές) το πρόβλημα μπορεί εύκολα να μεταφραστεί σε χρηματικό κόστος. Μία επιχείρηση που δεν καταγράφει σωστά το κόστος της και τα έσοδά της πολύ γρήγορα μπορεί να βρεθεί στη δυσάρεστη θέση της χρεοκοπίας και στην καλύτερη περίπτωση στη διαφυγή πιθανών κερδών. Ο καταναλωτής που στηρίζεται σε εσφαλμένες πληροφορίες και στοιχεία πληρώνει συνήθως παραπάνω για τα αγαθά που καταναλώνει. Σε επίπεδο πολιτικής, η εσφαλμένη καταγραφή, για οποιονδήποτε λόγο, οδηγεί σε μείωση των εσόδων του κράτους, σε άδικα μέτρα φορολόγησης, σε αναποτελεσματικές δαπάνες και σε δημιουργία φαινομένων παραοικονομίας. Γενικότερα, μία εσφαλμένη μέτρηση οδηγεί σε λανθασμένες εκτιμήσεις και αναλύσεις. Η ανάλυση ανακριβών στοιχείων μπορεί να δώσει αποτελέσματα αντίθετα από τα πραγματικά, παραπλανώντας τους χρήστες αυτών των δεδομένων. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα επιπτώσεων από τη χρησιμοποίηση ανακριβών στοιχείων είναι η στατιστική διερεύνηση των μεταβλητών με τη μορφή οικονομετρικών ή χρονολογικών υποδειγμάτων. Τα υποδείγματα αυτά χρησιμοποιούνται τόσο για την εμπειρική διερεύνηση οικονομικών θεωριών όσο και για πρακτικούς σκοπούς από τους ενδιαφερόμενους ενός κλάδου, όπως για παράδειγμα, είναι η πρόβλεψη των αλλοδαπών αφίξεων της Ελλάδος. Το πρόβλημα 11 Δεν είναι ασυνήθιστο το φαινόμενο ο ερωτώμενος να απαντά στην τύχη όταν το ερωτηματολόγιο έχει πολλές ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. 7

8 της πρόβλεψης είναι πολύ σημαντικό, που, επίσης, σχετίζεται με το πόσο έγκαιρα είναι τα στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζεται μία πρόβλεψη. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στο πρόβλημα που δημιουργεί η εσφαλμένη μέτρηση των στοιχείων για την επιστημονική ανάλυση, κυρίως στο κτίσιμο σωστών οικονομετρικών υποδειγμάτων και στην προσπάθεια που κάνουν οι οικονομολόγοι να θέσουν τις θεωρίες τους στη δοκιμασία της διάψευσης 12. Οι επιπτώσεις των εσφαλμένων μετρήσεων μιας μεταβλητής στην στατιστική και οικονομετρική διερεύνηση έχουν αναγνωριστεί από τον 19 ο αιώνα 13. Η εκτίμηση των παραμέτρων μιας επεξηγηματικής μεταβλητής σε ένα οικονομετρικό υπόδειγμα που έχει μετρηθεί εσφαλμένα είναι μικρότερη της πραγματικής και τείνει προς το μηδέν. Αν, για παράδειγμα, το εισόδημα των τουριστών σε μία έρευνα πεδίου έχει μετρηθεί λάθος ή έχει αναφερθεί λάθος από τους ερωτώμενους, τότε σε μία οικονομετρική διερεύνηση των τουριστικών αφίξεων θα δείξει, λανθασμένα, ότι η επίδραση του εισοδήματος είναι μικρή ή στη χειρότερη περίπτωση ότι είναι μηδέν. Σε ό,τι αφορά την εξαρτημένη μεταβλητή, η εσφαλμένη μέτρηση δεν δημιουργεί μεροληπτικό σφάλμα εκτίμησης των παραμέτρων, αλλά μπορεί να δώσει μικρότερες εκτιμήσεις για την στατιστική σημαντικότητα των εκτιμώμενων παραμέτρων. Συνεπώς, οι εκτιμήσεις των παραμέτρων είναι αμερόληπτες, αλλά έχουν μεγαλύτερη διακύμανση. Πάντως, το σφάλμα μέτρησης μιας μεταβλητής αρχίζει να αντιμετωπίζεται πιο σοβαρά από τις οικονομετρικές μελέτες. Μελέτες όπως των Baum-Snow & Neal (2009) έδειξαν ότι υπάρχουν σφάλματα στις ώρες εργασίας που δηλώνονται σε δειγματοληπτικές έρευνες σε σχέση με τις αντίστοιχες απογραφές, με αποτέλεσμα να αλλοιώνονται οι εκτιμήσεις για τους μερικώς απασχολούμενους εργαζόμενους. Ο Mukoyama (2008) αναδεικνύει σφάλματα στη μέτρηση του συνολικού κεφαλαίου, όταν η απόσβεση του κεφαλαίου είναι ενδογενής. Όπως ήδη αναφέρθηκε, τα σφάλματα μετρήσεων έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην φορολογική πολιτική, κάτι που ανέδειξαν σε άρθρο τους οι Reed & Rogers (2006). Τέλος, οικονομετρικές διερευνήσεις και διαφορές της αποδοτικότητας παραγωγικών κλάδων μπορεί να οφείλονται σε σφάλματα μέτρησης όχι μόνο μεταξύ χωρών, αλλά και μέσα στην ίδια τη χώρα για διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Η μελέτη του Brown (2006) εξέτασε αυτό το σφάλμα μέτρησης στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες της Αυστραλίας. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθούμε πολύ περιληπτικά στο μεγαλύτερο όλων των σφαλμάτων στην μέτρηση σημαντικών οικονομικών μεταβλητών. Είναι το σφάλμα μέτρησης λόγω της ύπαρξης της παραοικονομίας. Η ύπαρξη της παραοικονομίας στην Ελλάδα έχει υπολογιστεί γύρω στο 25 με 35% της συνολικής πραγματικής 12 Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η διάκριση μεταξύ θεωρίας και πράξης πολλές φορές ερμηνεύεται ότι αποτελούν δύο διαφορετικά πράγματα και μάλιστα ότι το ένα έρχεται σε αντίθεση με το άλλο. Ένα συχνό παράπονο των ανθρώπων της παραγωγής και πολιτικής είναι ότι αυτό είναι θεωρητικό και δεν έχει καμία σχέση με την πράξη. Στις κοινωνικές και επιχειρηματικές επιστήμες, καμία θεωρία δεν μπορεί να μην έχει σχέση με μία συγκεκριμένη, τοπικά και χρονικά, προσδιοριζόμενη πραγματικότητα, π.χ. Ελλάδα την πρώτη δεκαετία τους τρέχοντος αιώνα. Αν δεν έχει, τότε μιλάμε για μία κακή θεωρία, μία θεωρία που έχει διαψευστεί από τον εμπειρικό έλεγχο και γι αυτό θα πρέπει να εγκαταλειφθεί. Συνεπώς, όταν λέμε ότι κάτι είναι θεωρητικό, με αρνητική έννοια, θα πρέπει να εννοούμε ότι αυτή η θεωρία δεν έχει εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτωση και κάποια άλλη χρειάζεται. Πάντως, χωρίς θεωρία καμία ανάλυση δεν έχει βάση και συχνά οδηγεί σε σφάλματα εκτιμήσεων και ερμηνειών. 13 Βλέπε Hausman (2001) που κάνει αυτή την αναφορά, αλλά και για όλο το θέμα των επιπτώσεων των εσφαλμένων στοιχείων στις οικονομετρικές διερευνήσεις. 8

9 οικονομικής δραστηριότητας. Στον τουρισμό, μάλιστα, αυτή θα πρέπει να ξεπερνάει το 35%. Σε θεωρητικό επίπεδο, ο Myles (2001) έδειξε ότι σφάλματα στη μέτρηση της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής. Μπορεί μάλιστα οι πολιτικές αυτές να μειώνουν το εισόδημα και την ευημερία του συνόλου των πολιτών, αντί να τα αυξάνουν. Κάνουν κακό, ενώ η πρόθεσή τους είναι να κάνουν καλό στην οικονομία της χώρας. Η διαχρονική αγνόηση της παραοικονομίας διογκώνει το χάσμα μεταξύ της πραγματικής και της επίσημης οικονομίας. Αυτό αναγκάζει αυτές τις χώρες να προβαίνουν στην εκ των υστέρων αναθεώρηση των στοιχείων, κυρίως για το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν. Βιβλιογραφία Ελληνική Παπανίκος, Γ.Θ. (2000). Οι Μικρές και Μεσαίες Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις. Αθήνα: Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, Διεθνής Atkinson, A. B. & Brandolini, A. (2001). Promise and Pitfalls in the Use of Secondary Data-sets: Income Inequality in OECD Countries. Journal of Economic Literature, 39 (3), pp Baum-Snowa, N. & Neal, D. (2009). Mismeasurement of Usual Hours Worked in the Census and ACS. Economic Letters, 102 (1), pp van Bergeijk, P.A.G. (1995). The Accuracy of International Economic Observations Bulletin of Economic Research, 47 (1), pp Brown, R. (2006). Mismanagement or Mismeasurement? Pitfalls and Protocols for DEA Studies in the Financial Services Sector. European Journal of Operational Research. 174 (2), pp Gadeaa, M.D. & Mayoralb, L. (2009). Aggregation is not the Solution: The PPP Puzzle Strikes Back. Journal of Applied Econometrics, (forthcoming). Griliches, Z. (1985). Data and Econometricians The Uneasy Alliance. The American Economic Review, 75 (2), pp Grunfeld, Y. & Griliches, Z. (1960). Is Aggregation Necessarily Bad? The Review of Economics and Statistics, 42 (1), pp Hausman, J. (2001). Mismeasured Variables in Econometric Analysis: Problems from the Right and Problems from the Left. The Journal of Economic Perspectives. 15 (4), pp Hillinger, C. (2002/2003). Output, Income and Welfare of Nations: Concepts and Measurement. Journal of Economic and Social Measurement, 28 (4), pp Kristensen, Ν. & Westergaard-Nielsenb, N. (2007). A Large-Scale Validation Study of Measurement Errors in Longitudinal Survey Data. Journal of Economic and Social Measurement, 32 (1), pp Maddala, G.S. (1999). On the Use of Panel Data Methods with Cross-Country Data. Annales d Economie et de Statistique, 55/56, pp

10 Morgenstern, O. (1963). On the Accuracy of Economic Observations, 2 nd ed. Princeton, N.J.: Princeton University Press, Mukoyama, T. (2008). Endogenous Depreciation, Mismeasurement of Aggregate Capital, and the Productivity Slowdown. Journal of Macroeconomics, 30 (1), pp Reed, W.R. & Rogers, C.L. (2006). Tax Burden and the Mismeasurement of State Tax Policy. Public Finance Review, 34 (4), pp Renfro, C.G. (2006). Economic and Social Measurement, Research Methodology, and Computational Technologies: An Editorial. Journal of Economic and Social Measurement, 31 (1-2 ), pp Theil, H. (1954). Linear Aggregation of Economic Relations. Amsterdam: North Holland. 10

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΑΤΕΜ) Ελληνικός Τουρισμός: Εξαμηνιαία Έκθεση Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΑΤΕΜ) Ελληνικός Τουρισμός: Εξαμηνιαία Έκθεση Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ (ΑΤΕΜ) Ελληνικός Τουρισμός: Εξαμηνιαία Έκθεση Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων Τεύχος 3 Ιανουάριος 2010 Εξαμηνιαία Έκθεση Ανάλυσης της Ελληνικής Τουριστικής Δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Κεφάλαιο 5 Συλλογή Δεδομένων & Δειγματοληψία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γιατί οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη την πρόβλεψη σελ.1 1.2 Μέθοδοι πρόβλεψης....σελ.2 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 2.1 Υπόδειγμα του Κινητού μέσου όρου.σελ.5 2.2 Υπόδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 Νοεμβρίου 2011 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Εξ αφορμής των παρατηρήσεων που περιέχονται στο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Διεύθυνσης Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Τα δηµογραφικά δεδοµένα τα οποία προέρχονται από τις απογραφές πληθυσµού, τις καταγραφές της φυσικής και µεταναστευτικής κίνησης του πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2 Κλάδοι Οικονομικής (i) Μικροοικονομική: Αποφάσεις ατομικών νοικοκυριών- Επιχειρήσεων (ii) Μακροοικονομική: Μελέτη οικονομίας ως συνόλου Βασικά Ζητήματα που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Ρωξάνη Καραγιάννη Ερευνήτρια Γ Βαθμίδας

Ρωξάνη Καραγιάννη Ερευνήτρια Γ Βαθμίδας Ρωξάνη Καραγιάννη Ερευνήτρια Γ Βαθμίδας Ερευνητική Περιοχή: Οικονομικά της Υγείας Άλλα Ερευνητικά Ενδιαφέροντα: Μικροοικονομική, Εφαρμοσμένη Μικροοικονομική: Παραγωγικότητα, Αποτελεσματικότητα, Οικονομετρία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση Πρόλογος στην πρώτη έκδοση Εισαγωγή Τι είναι η μεθοδολογία έρευνας Οι μέθοδοι έρευνας ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙO 1: Γενικά για την επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΓΟΥΜΙΝΤΖΗΣ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΣ, PHD ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ Οι τεχνικές δειγματοληψίας είναι ένα σύνολο μεθόδων που επιτρέπει να μειώσουμε το μέγεθος των δεδομένων που

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου

Ποσοτική έρευνα. Γιώτα Παπαγεωργίου Ποσοτική έρευνα Γιώτα Παπαγεωργίου (Babbie, κεφ. 1,2 Bryman, kef. 1,2 Κυριαζή, κεφ. 2,3 Κατσίλλης, κεφ. 1 Martin, κεφ. 1 Mertens, κεφ. 11 Robson, κεφ. 4 de Vaus, kef. I). Σκοπός: Η κατανόηση και εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Σκοπός της παρούσης µελέτης είναι η ανάλυση των αλλοδαπών τουριστικών δαπανών που πραγµατοποιούνται στη χώρα τους όσο και στη διάρκεια της παραµονής τους

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ.

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Η µετοχή του Σαράντη το προηγούµενο µήνα κινήθηκε έντονα καθοδικά και οδηγήθηκε στη µακροχρόνια γραµµή στήριξής της και το επίπεδο των 6 ευρώ. Είναι πολύ πιθανό να

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφική Στατιστική. Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο. Κ. Πολίτης

Περιγραφική Στατιστική. Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο. Κ. Πολίτης Περιγραφική Στατιστική Ακαδ. Έτος 2012-2013 1 ο εξάμηνο Κ. Πολίτης 1 2 Η στατιστική ασχολείται με τη συλλογή, οργάνωση, παρουσίαση και ανάλυση πληροφοριών. Οι πληροφορίες αυτές, πολύ συχνά αριθμητικές,

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV βάσει των ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ των ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ Ο Πραγματικός Βαθμός Χρησιμότητας του Δείκτη στη Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη Διπλωματική Εργασία Θέμα : «Ζήτηση Προθεσμιακών Καταθέσεων» Όνομα : Ελένη Ζίττη Αριθμός Μητρώου : Μ 08/04 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ (Backward Elimination Procedure) Στην στατιστική βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές μέθοδοι για

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ (Backward Elimination Procedure) Στην στατιστική βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές μέθοδοι για 2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ (Backward Elimination Procedure) Στην στατιστική βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές μέθοδοι για τον καθορισμό του καλύτερου υποσυνόλου από ένα σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία»

«Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» «Η επίδραση των on-line reviews των ξενοδοχείων στην εμπειρία των τουριστών από τα ξενοδοχεία» Ονοματεπώνυμο:Ζαχίλα Αφροδίτη Σειρά:8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Σιώμκος Γεώργιος Δεκέμβριος 2011 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜEΡOΣ A : ΓNΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση........................................... 13 Πρόλογος στην πρώτη έκδοση............................................ 17 Εισαγωγή................................................................

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ Τα μέτρα διασποράς χρησιμεύουν για τη μέτρηση των περιφερειακών ανισοτήτων. Τα περιφερειακά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 10 / 9 / 2014 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ: 2011 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΣΠΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Επιλογή κειμένων των καθηγητών: Μ. GRAWITZ Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

«Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π.

«Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π. «Ηλεκτρονικό Εμπόριο και Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή» Ονοματεπώνυμο: Ελένη Σ. Γυμνοπούλου Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Αδάμ Π. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 e-business Τεχνολογική σύγκλιση Click

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 4: Συστήματα Πληροφοριών Μάρκετινγκ και Μέθοδοι Έρευνας Αγοράς Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ Ένα από τα βασικά προβλήματα που υπάρχουν στην εξειδίκευση ενός υποδείγματος είναι να προσδιοριστεί η κατεύθυνση που μία μεταβλητή

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες του συνεργάτη μας λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Τσιμπίκου Κόστος. ΚΟΣΤΟΣ είναι ένα αριθμητικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει τα ποσά που επενδύθηκαν για την απόκτηση υλικών ή άϋλων αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ Α. ΜΗΛΙΩΝΗΣ-2015 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ; Econometrics may be defined as the quantitative analysis of actual economic phenomena

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σχετικό ενηµερωτικό σηµείωµα είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ στην ακόλουθη διεύθυνση:

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σχετικό ενηµερωτικό σηµείωµα είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ στην ακόλουθη διεύθυνση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 17 Φεβρουαρίου 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ : Ιανουάριος 2015 Στα πλαίσια της κατάρτισης του Εν ΤΚ µε τη µέθοδο της αλυσωτής

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες Εργαστήριο SPSS Ψ-4201 (ΕΡΓ) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: Διαλέξεις: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική Η οικονομετρία κάνει ποσοτική ανάλυση και προβλέψεις σε οικονομικά γεγονότα (κυρίως μακροοικονομικά) Δειγματική Μέση τιμή Δειγματική μέση τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πειραιάς, 11 03 2014. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Πειραιάς, 11 03 2014. ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 03 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ: 4 o Τρίμηνο 2013 (Προσωρινά στοιχεία) Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνεται

Διαβάστε περισσότερα