ΚΔΦΑΛΑΙΟ 17 ΒΙΩΜΑ, ΜΔΣΑΦΟΡΑ, ΠΟΛΤΣΡΟΠΙΚΟΣΗΣΑ & SPECTACLE VIVANT: Η ΤΝΑΤΛΙΑ ΣΗ MADONNA THE CONFESSIONS TOUR



Σχετικά έγγραφα
Ενδεικτικά Θέματα Στατιστικής ΙΙ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

Αιγόξηζκνη Γνκή επηινγήο. Πνιιαπιή Δπηινγή Δκθωιεπκέλεο Δπηινγέο. Δηζαγωγή ζηηο Αξρέο ηεο Δπηζηήκεο ηωλ Η/Υ. introcsprinciples.wordpress.

Αζκήζεις ζτ.βιβλίοσ ζελίδας 13 14

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΓΗΑΓΩΝΗΣΜΑ ΣΤΑ ΜΑΘΖΜΑΤΗΚΑ. Ύλη: Μιγαδικοί-Σσναρηήζεις-Παράγωγοι Θεη.-Τετν. Καη Εήηημα 1 ο :

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

Οργάνωση και Δομή Παρουσιάσεων

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/09/2014

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Το αγόρι στο θεωρείο Αγγελική Δαρλάση ΜΕΛΙΝΑ ΣΟΥΣΟΥΝΗ

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΠΑΓΚΤΠΡΙΟ ΓΙΑΓΩΝΙ ΜΟ

ΚΕΦ. 2.3 ΑΠΟΛΤΣΗ ΣΘΜΗ ΠΡΑΓΜΑΣΘΚΟΤ ΑΡΘΘΜΟΤ

B-Δέλδξα. Τα B-δέλδξα ρξεζηκνπνηνύληαη γηα ηε αλαπαξάζηαζε πνιύ κεγάισλ ιεμηθώλ πνπ είλαη απνζεθεπκέλα ζην δίζθν.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Οξηδόληηα θαη θαηαθόξπθε κεηαηόπηζε παξαβνιήο

(Ενδεικηικές Απανηήζεις) ΘΔΜΑ Α. Α1. Βιέπε απόδεημε Σει. 262, ζρνιηθνύ βηβιίνπ. Α2. Βιέπε νξηζκό Σει. 141, ζρνιηθνύ βηβιίνπ

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Κευάλαιο 8 Μονοπωλιακή Συμπεριφορά- Πολλαπλή Τιμολόγηση

Η αξρή ζύλδεζεο Client-Server

Γ ΣΑΞΖ ΔΝΗΑΗΟΤ ΛΤΚΔΗΟΤ ΔΞΔΣΑΕΟΜΔΝΟ ΜΑΘΖΜΑ: ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΑ ΘΔΣΗΚΩΝ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΤΝΑΡΣΖΔΗ ΟΡΗΑ ΤΝΔΥΔΗΑ (έως Θ.Bolzano) ΘΔΜΑ Α

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Να ζρεδηάζεηο ηξόπνπο ζύλδεζεο κηαο κπαηαξίαο θαη ελόο ιακπηήξα ώζηε ν ιακπηήξαο λα θσηνβνιεί.

Δξγαζηεξηαθή άζθεζε 03. Σηεξενγξαθηθή πξνβνιή ζην δίθηπν Wulf

ΦΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ. G. Mitsou

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

ΣΕΣΑΡΣΗ. Μεζεκεξηαλό γεύκα-πγηεηλή καζεηώλ Πξνεηνηκαζία καζεηώλ γηα απνρώξεζε Απνρώξεζε καζεηώλ.

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ. Ύλη: Εσθύγραμμη Κίνηζη

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΔΓΙΟ ΙΙ

Επωηήζειρ Σωζηού Λάθοςρ ηων πανελλαδικών εξεηάζεων Σςναπηήζειρ

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

α) ηε κεηαηόπηζε x όηαλ ην ζώκα έρεη κέγηζην ξπζκό κεηαβνιήο ζέζεο δ) ην κέγηζην ξπζκό κεηαβνιήο ηεο ηαρύηεηαο

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

ΚΔΦ. 2.4 ΡΗΕΔ ΠΡΑΓΜΑΣΗΚΩΝ ΑΡΗΘΜΩΝ

Παλαιοσλαβική Γλώσσα. Ενότητα 17: Άκλιτα μέρη του λόγου. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου. Τμήμα Σλαβικών Σπουδών

Άσκηση 1 - Μοπυοποίηση Κειμένου

ΟΠΤΙΚΗ Α. ΑΝΑΚΛΑΣΖ - ΓΗΑΘΛΑΣΖ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΤ ΓΕΝΙΚΟΤ ΛΤΚΕΙΟΤ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕ ΕΞΕΣΑΕΙ Γ ΣΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΤ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

x x x x tan(2 x) x 2 2x x 1

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΠΑΓΚΤΠΡΙΟ ΓΙΑΓΩΝΙΜΟ Α ΛΤΚΔΙΟΤ. Ημεπομηνία: 10/12/11 Ώπα εξέτασηρ: 09:30-12:30 ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΔ ΛΤΔΙ

Κβαντικοί Υπολογισμοί. Πέκπηε Γηάιεμε

Γοκή επαλάιευες Δληοιές Όζο & Μέτρης_όηοσ

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Constructors and Destructors in C++

Η. Απζίλνο Αλ. Καζεγεηήο Αζιεηηθή δηνίθεζε. ΟΓΗΓΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ζηελ Αζιεηηθή δηοίθεζε. Θέκα πηστηαθής (κε ηε κνξθή εξωηήκαηνο):...

Εςθςή ζςζηήμαηα επισειπήζεων και αξιολόγηζη

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΠΑΝΔΛΛΑΓΗΚΔ ΔΞΔΣΑΔΗ Γ ΖΜΔΡΖΗΟΤ ΓΔΝΗΚΟΤ ΛΤΚΔΗΟΤ Γεσηέρα 10 Ηοσνίοσ 2019 ΔΞΔΣΑΕΟΜΔΝΟ ΜΑΘΖΜΑ: ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΑ ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΗΜΟΤ. (Ενδεικηικές Απανηήζεις)

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΔΝΓΔΙΚΣΙΚΔ ΛΤΔΙ ΣΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΙΜΟΤ 2017

ΡΤΘΜΙΕΙ ΔΙΚΣΤΟΤ ΣΑ WINDOWS

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

ΔΙΔΑΚΟΝΣΑ ΜΕ ΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΟΤ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΤ

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

Σήκαηα Β Α Γ Γ Δ Λ Η Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Υ Γ Ι Α Λ Δ Ξ Η - ( 2 ) ΕΙΣΑΓΨΓΗ ΣΤΙΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΨΝΙΕΣ

Φςζική Πποζαναηολιζμού Γ Λςκείος. Αζκήζειρ Ταλανηώζειρ 1 ο Φςλλάδιο

Τηλζφωνο: Ε-mail: Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΗΜΔΡΟΜΗΝΙΑ. ΟΝΟΜΑΣΔΠΩΝΤΜΟ.. ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ..

3 ΑΠΙΔ ΑΘΖΔΗ ΘΟΚΟΙΟΓΗΑ ΠΟΤ ΑΛΣΗΚΔΣΩΠΗΕΟΛΣΑΗ ΚΔ ΦΤΗΘΖ ΘΑΗ ΚΑΘΖΚΑΣΗΘΑ ΙΤΘΔΗΟΤ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ ΥΑΦ

f '(x)g(x)h(x) g'(x)f (x)h(x) h'(x) f (x)g(x)

Παλαιοσλαβική Γλώσσα. Ενότητα 11: Μορφολογία Τα Ονόματα/Αντωνυμίες. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου. Τμήμα Σλαβικών Σπουδών

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

7. ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3. Έλαο θαηαρσξεηήο SISO ησλ 4 bits έρεη: α) Μία είζνδν, β) Δύν εηζόδνπο, γ) Σέζζεξεηο εηζόδνπο.

ΘΔΜΑ 1 ο Μονάδες 5,10,10

ΠΑΝΔΛΛΑΓΗΚΔ ΔΞΔΣΑΔΗ Γ ΣΑΞΖ ΖΜΔΡΖΗΟΤ ΓΔΝΗΚΟΤ ΛΤΚΔΗΟΤ Γευηέρα 11 Ηουνίου 2018 ΔΞΔΣΑΕΟΜΔΝΟ ΜΑΘΖΜΑ: ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΑ ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΗΜΟΤ. (Ενδεικηικές Απανηήζεις)

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Transcript:

ΚΔΦΑΛΑΙΟ 17 ΒΙΩΜΑ, ΜΔΣΑΦΟΡΑ, ΠΟΛΤΣΡΟΠΙΚΟΣΗΣΑ & SPECTACLE VIVANT: Η ΤΝΑΤΛΙΑ ΣΗ MADONNA THE CONFESSIONS TOUR Αληώλες Υαζάπες *, Ιθηγέλεηα Βακβαθίδοσ * & Νίθος Φωηόποσιος * ΠΔΡΗΛΖΦΖ Tα ηειεπηαία ρξόληα επηρεηξείηαη ε έμνδνο από ηε ινγνθεληξηθή θαη γισζζνινγηθή πξνζέγγηζε ηεο εηθόλαο θαη ην πέξαζκα ζε κηα πνιπηξνπηθή αλάιπζε. Γηαπηζηώλνπκε όηη ην εξεπλεηηθό πεδίν ηεο ζύγρξνλεο επηζηεκνληθήο θνηλόηεηαο ησλ Πνιηηηζκηθώλ πνπδώλ θαη ηεο εκεησηηθήο πεξηιακβάλεη κηα ζεκαηνινγία, πνπ αλαθέξεηαη ζε όιεο ηηο εθθάλζεηο ηεο θαζεκεξηλόηεηαο, όπσο νη ζπλαπιίεο, ηα δσληαλά ζεάκαηα, νη δηαδειώζεηο, νη ζπκπεξηθνξέο θνηλσληθώλ νκάδσλ. ην πιαίζην ηνπ εξεπλεηηθνύ πεδίνπ ησλ Πνιηηηζκηθώλ πνπδώλ επηρεηξνύκε κηα ζεκεησηηθή αλάγλσζε ηεο ζπλαπιίαο-performance ηεο Madonna πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ζην Λνλδίλν, ην 2006 κε ηίηιν: The Confessions Tour. Σν εξεπλεηηθό καο ελδηαθέξνλ θηλείηαη γύξσ από ππνζέζεηο ζρεηηθέο κε ηε ζεσξία ηεο επηθνηλσλίαο ηνπ ζεάκαηνο, ηηο αλαπαξαζηάζεηο ηνπ ζώκαηνο, ην βίσκα θαη ηηο κεηαθνξέο, πξνθεηκέλνπ λα θαηαλνήζνπκε ηα λέα θνηλσληθά δεδνκέλα ζηε δηακόξθσζε ηεο πξόζιεςεο θαη εξκελείαο ηνπ λνήκαηνο ζε κηα επηθνηλσληαθή ζπλζήθε, όπσο είλαη ην ζύγρξνλν ζέακα. ηεξηδόκαζηε ζηε ζεσξία ηεο αθεγεκαηηθήο αλάιπζεο ηνπ δξάκαηνο θαη ηελ πξνεθηείλνπκε ζην δσληαλό ζέακα, θαζώο επίζεο θαη ζηε ζεσξία ηεο δξάζεο. Γηεξεπλνύκε ζην δείγκα καο ηνπο αλαγθαίνπο όξνπο γηα ηελ επηηέιεζε κηαο δξάζεο όπσο απηνί πξνζδηνξίζηεθαλ από ηνπο Rescher, Von Wright, Danto θαη Van Dijk. Δπηρεηξνύκε ηελ αλάδεημε ηνπ βηώκαηνο ηνπ θεληξηθνύ ππνθεηκέλνπ (Madonna) θαη ησλ κεηαθνξώλ ζην ζπγθεθξηκέλν πνιηηηζκηθό πξντόλ (ζπλαπιία-ζέακα). Από ηελ αλάιπζή καο πξνθύπηεη όηη ην κνπζηθό ζέακα κε δέθηεο έλα πνιππνιηηηζκηθό θνηλό όζνλ αθνξά ζηα ζεκαηλόκελά ηνπ ζπληζηά έλα πνιπηξνπηθό πιηθό επηθνηλσλίαο ζην πεδίν ηεο παγθνζκηνπνίεζεο θαη ηεο εηεξόηεηαο. Καηά ηελ επηηέιεζε ηεο κνπζηθήο παξάζηαζεο/ performance ζθόπηκα ρξεζηκνπνηνύληαη πνιιά θαη δηαθνξεηηθά ζεκαίλνληα. Κάζε ζύκβνιν κεηαθέξεη κηα ηζηνξία αλαπαξάζηαζεο θαη ζρέζεο ελόο πνιηηηζκηθνύ γίγλεζζαη. Σν αηνκηθό βίσκα θαζίζηαηαη ζπιινγηθό κέζα από ηε δπλακηθή ηνπ θνηλσληθν-ηζηνξηθνύ θαη πνιηηηζηηθνύ status ησλ ζεαηώλ, ε αηνκηθή κλήκε κεηαηξέπεηαη ζε ζπιινγηθή κέζα από ηελ αθεγεκαηηθόηεηα θαη ηε δξάζε. Λέμεηο-θιεηδηά: Βίσκα, Εσληαλό ζέακα, Μεηαθνξά, Ρerformance, Πνιηηηζκηθέο ζπνπδέο, Πνιπηξνπηθόηεηα, εκεησηηθή, πλαπιία. 1. Δηζαγωγή Tα ηειεπηαία ρξόληα επηρεηξείηαη ε έμνδνο από ηε ινγνθεληξηθή θαη γισζζνινγηθή πξνζέγγηζε ηεο εηθόλαο θαη ην πέξαζκα ζε κηα πνιπηξνπηθή πξνζέγγηζε. Γηαπηζηώλνπκε, κε αηζηνδνμία, όηη ην εξεπλεηηθό πεδίν ηεο ζύγρξνλεο * Αληώλεο Υαζάπεο, Καζεγεηήο Γαιιηθήο Γιώζζαο ζηε Γεπηεξνβάζκηα Δθπαίδεπζε, θάηνρνο κεηαπηπρηαθνύ δηπιώκαηνο ζηηο Πνιηηηζκηθέο πνπδέο- εκεησηηθέο δνκέο θαη πξαθηηθέο, Παλεπηζηήκην Γπηηθήο Μαθεδνλίαο, Φιώξηλα. Ζιεθηξνληθή δηεύζπλζε: anchass@yahoo.gr * Ηθηγέλεηα Βακβαθίδνπ, Ph.D., Αλαπιεξώηξηα Καζεγήηξηα, Παλεπηζηήκην Γπηηθήο Μαθεδνλίαο, Παηδαγσγηθό Σκήκα Νεπηαγσγώλ, Φιώξηλα, Σει.: 2350-55103, Ζιεθηξνληθή δηεύζπλζε: ibambak@uowm.gr * Νίθνο Φσηόπνπινο, Ph.D., Λέθηνξαο, Παλεπηζηήκην Γπηηθήο Μαθεδνλίαο, Παηδαγσγηθό Σκήκα Νεπηαγσγώλ, Φιώξηλα, Ζιεθηξνληθή δηεύζπλζε: nikfot@otenet.gr

επηζηεκνληθήο θνηλόηεηαο ησλ Πνιηηηζκηθώλ πνπδώλ θαη ηεο εκεησηηθήο πεξηιακβάλεη κηα ζεκαηνινγία πνπ αλαθέξεηαη ζε εθθάλζεηο ηεο θαζεκεξηλόηεηαο όπσο νη ζπλαπιίεο (Frith, 1990: 119-139), ηα δσληαλά ζεάκαηα, νη δηαδειώζεηο, ζε ζπκπεξηθνξέο θνηλσληθώλ νκάδσλ (Crimp, 1990: 35-61). Όιεο νη εθθάλζεηο ηεο θαζεκεξηλόηεηαο (δξάζεηο, αληηθείκελα, ζπκπεξηθνξέο θ.ά.) δηακνξθώλνπλ ζπλεηδήζεηο, πξνζδηνξίδνπλ ηαπηόηεηεο, ρεηξαγσγνύλ θαη πξνπαγαλδίδνπλ, θαζνξίδνπλ ηδενινγίεο. ην πιαίζην ηνπ εξεπλεηηθνύ πεδίνπ ησλ Πνιηηηζκηθώλ πνπδώλ, όπσο απηέο νξίζηεθαλ από ηνλ Raymond Williams (1994), επηρεηξνύκε κηα ζεκεησηηθή αλάγλσζε ηεο ζπλαπιίαο/ performance ηεο Madonna, πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ζην Λνλδίλν, ην 2006 κε ηίηιν: The Confessions Tour. Σν εξεπλεηηθό καο ελδηαθέξνλ θηλείηαη γύξσ από εξεπλεηηθέο ππνζέζεηο ζρεηηθέο κε ηελ αηζζεηηθή ηεο πξόζιεςεο ησλ εηθόλσλ, ηε ζεσξία ηεο επηθνηλσλίαο ηνπ ζεάκαηνο, ηηο αλαπαξαζηάζεηο ηνπ ζώκαηνο, ηελ πνιπηξνπηθόηεηα, ην βίσκα θαη ηηο κεηαθνξέο. Ο ηίηινο, ακθίζεκνο θαη αηληγκαηηθόο (Confession σο εμνκνιόγεζε θαη σο νκνινγία) κε ζξεζθεπηηθέο ζπλδειώζεηο, καο πιεξνθνξεί γηα όζα πξόθεηηαη λα δηαδξακαηηζηνύλ επί ζθελήο ρσξίο σζηόζν λα δηεπθξηλίδεηαη εμ αξρήο ν πνκπόο θαη ν δέθηεο ηεο εμνκνιόγεζεο. Σα ηέζζεξα ζεκαληηθά δεηήκαηα γηα ην θεληξηθό ππνθείκελν, ηε γπλαίθα θαιιηηέρληδα απνηεινύλ: νη θπιεηηθέο δηαθξίζεηο, νη θνηλσληθέο αληζόηεηεο, ε πνιηηηθή, ε ζξεζθεία θαη ε ζεμνπαιηθόηεηα, πνπ επίζεο εκθαλίδνληαη θαη ζηελ ηειεπηαία ηεο πεξηνδεία, Sticky and Sweet, 2008. Καζνιηθνί κνλαρνί κεηακνξθώλνληαη ζηελ ζθελή ζε επηδέμηνπο ρνξεπηέο, γίλεηαη πξνβνιή -ζε γηγαληννζόλε- εηθόλσλ από παηδηά ηνπ Σξίηνπ Κόζκνπ, πξνβάιινληαη δηακαξηπξίεο γηα ην Θηβέη, πεξηβαιινληηθέο θαηαζηξνθέο, θσηνγξαθίεο ηνπ Υίηιεξ, ηνπ Μπάξαθ Οκπάκα, πνηθίια πνιηηηθά ζεκαίλνληα πνπ ελεξγνπνηνύλ ηνπο δέθηεο, άιινηε πξνθαινύλ επεπθεκίεο θαη άιινηε ηελ απνδνθηκαζία ησλ ζεαηώλ. Ο ρνξόο, ην ζέαηξν θαη ηα εηθαζηηθά, είηε σο ζέακα είηε σο δεκηνπξγηθή πξάμεβίσκα, ελζσκαησκέλα ζηε θύζε ηνπ αλζξώπνπ από ηελ λεπηαθή ειηθία, απνηεινύλ δόθηκν όρεκα θαη κεηαζρεκαηηζηή ζπκπεξηθνξώλ θαη ζπλεζεηώλ πνπ απνθξπζηαιιώζεθαλ από πξνεγνύκελεο ζπγθεθξηκέλεο ζπλζήθεο θαη εκπεηξίεο, ζηα πιαίζηα ηεο αζπλείδεηεο πξάμεο θαη νκαιήο αιιαγήο ζπκπεξηθνξηθώλ δηαζέζεσλ. ύκθσλα κε ηελ Κνηλσλία ηνπ Θεάκαηνο ηνπ Γάιινπ ζεσξεηηθνύ Guy Debord (1931-1994), ε έλλνηα ηνπ ζεάκαηνο νξίδεηαη σο έθζεζε ζρεηηθά κε ηελ θαηαζθεπή θαηαζηάζεσλ: ε θαηαζθεπή θαηαζηάζεσλ αξρίδεη πέξα από ηε ζεκεξηλή θαηάξξεπζε ηεο έλλνηαο ζέακα. Γελ είλαη δύζθνιν λα δεη θαλείο πόζν πνιύ ε ίδηα ε αξρή ηνπ ζεάκαηνο ζπλδέεηαη κε ηελ αιινηξίσζε ηνπ παιηνύ θόζκνπ. Γελ είλαη ηπραίν ην όηη ην βηβιίν ηνπ Debord (2000) ζπλέβαιε ζηελ ππξνδόηεζε κηαο γεληθεπκέλεο εμέγεξζεο πνπ ζέιεζε λα ακθηζβεηήζεη αθξηβώο ό,ηη πεξηέγξαθε ν Debord σο ύζηαηε θάζε ηεο θαπηηαιηζηηθήο θνηλσλίαο - είλαη ε θάζε όπνπ πιένλ ην έρεηλ δηνιηζζαίλεη ζε θαίλεζζαη, όπνπ ζύλνιε ε δσή ησλ θνηλσληώλ ζηηο νπνίεο δεζπόδνπλ νη ζύγρξνλεο ζπλζήθεο παξαγσγήο εθδειώλεηαη σο κία ηεξάζηηα ζπζζώξεπζε ζεακάησλ, όπνπ ό,ηη απνηεινύζε θάπνηε άκεζν βίσκα έρεη απνκαθξπλζεί θαη εθπέζεη ζε κία αλαπαξάζηαζε. Ο Debord νξίδεη ην ζέακα σο ην θεθάιαην πνπ έρεη θηάζεη ζε ηέηνην βαζκό ζπζζώξεπζεο ώζηε λα κεηαηξέπεηαη πιένλ ζε εηθόλα. Σν ζεσξεηηθό ππόβαζξν ηνπ Debord απαξηίδεηαη από ηε δηαιεθηηθή ηνπ Υέγθει (ηε Φαηλνκελνινγία ηνπ Πλεύκαηνο), ηελ θξηηηθή ηνπ θεηηρηζκνύ ηνπ εκπνξεύκαηνο ηνπ Μαξμ (ηέηαξην θεθάιαην, ζηνλ πξώην ηόκν ηνπ Κεθαιαίνπ), θαη ηελ θξηηηθή ηεο πξαγκνπνίεζεο από ηνλ Γθένξγθ Λνύθαηο (Ηζηνξία θαη Σαμηθή πλείδεζε). Δπίζεο 2

αληιεί από ξεύκαηα ηεο ζύγρξνλεο ζθέςεο (γαιιηθόο δνκηζκόο, ακεξηθαληθή θνηλσληνινγία, θηι.) αζθώληαο ηαπηόρξνλα θξηηηθή. Σν ίδην ην βίσκα γίλεηαη όιν θαη πην θησρό όηαλ εμειίζζεηαη θαη γίλεηαη όιν θαη πην πεξίπινθνο θαη εθιεπηπζκέλνο ν νηθνλνκηθόο θαη ν επηζηεκνληθόο κεραληζκόο ζηηο ιεηηνπξγηθέο ηνπ αλάγθεο. Σν βίσκα ράλεηαη θάησ από ηα θώηα ησλ δηαθεκίζεσλ θαη «ιακπεξώλ αζηέξσλ» ζην θσο ηεο ηειεόξαζεο θαη ζηηο δηάζπαξηεο ηακπέιεο ζηελ πόιε. 2. Θεωρεηηθό σπόβαζρο θαη κεζοδοιογία ηες έρεσλας 2.1. Σηότος ηες έρεσλας Γηα ηελ παξνύζα έξεπλα ζηεξηδόκαζηε ζηε ζεσξία ηεο αθεγεκαηηθήο αλάιπζεο ηνπ δξάκαηνο θαη επηρεηξνύκε λα ηελ εθαξκόζνπκε ζην δσληαλό ζέακα. Σν δξάκα νξίδεηαη σο «κηκεηηθό» θαη όρη απόιπηα δηεγεκαηηθό, επηηεινύκελν θαη όρη σο αθεγνύκελε πξάμε. Οη «πηζαλνί θόζκνη» ηνπ δξάκαηνο δελ είλαη πνηέ απιέο θαη ζηαηηθέο ηάμεηο πξαγκάησλ, αιιά ζύλζεηεο αθνινπζίεο θαηαζηάζεσλ, αθνινπζίεο γεγνλόησλ. Γηα ην ιόγν απηό, ζε νπνηαδήπνηε πεξηγξαθή ηνπ δξακαηηθνύ θόζκνπ ζπκπεξηιακβάλεηαη κηα νξηζκέλε ρξνληθή δνκή, ε νπνία ππνδεηθλύεη ην πέξαζκα από κηα αξρηθή ζε κηα ηειηθή θαηάζηαζε (Elam, 2001: 124-135). ηελ παξνύζα κειέηε δελ εμεηάδνπκε ηελ νκηινύκελε δξάζε, αιιά επηθεληξσλόκαζηε ζηελ αθνινπζία θαηαζηάζεσλ-γεγνλόησλ θαη ζηηο ζεκαζηνδνηήζεηο ηνπ νπηηθνύ πιηθνύ ηεο ζπλαπιίαο. Χο ειάρηζηε κνλάδα θαηαγξαθήο ζε επίπεδν δνκήο θαη πεξηερνκέλνπ ηεο ζπλαπιίαο (δσληαλνύ ζεάκαηνο) νξίδεηαη ε ελόηεηα δύν, ηξηώλ ή θαη ηεζζάξσλ κνπζηθώλ θνκκαηηώλ (ζπλνιηθά 8 ελόηεηεο). Καηά ηε δηάξθεηα ησλ νθηώ λνεκαηηθώλ ελνηήησλ ηεο ζπλαπιίαο-ζεάκαηνο ε εμέιημε ηεο αθήγεζεο παξνπζηάδεηαη σο έλα δηαξθέο παηρλίδη κε ηνλ ρξόλν σο παξόλ / παξειζόλ ζε κηα θιηκαθσκέλε δπλακηθή. Γηα ηελ αλαπαξάζηαζή ηεο ρξεζηκνπνηνύκε ην παξαθάησ γξάθεκα 1: Δλόηεηα 1 ε, Δλόηεηα 2 ε, Δλόηεηα 3 ε θαη 4 ε, Δλόηεηα 5 ε θαη 6 ε, Δλόηεηα 7 ε θαη 8 ε Γράθεκα 1. Ζ εμέιημε ηεο αθήγεζεο. Γηαπηζηώλνπκε όηη από ηελ πξώηε λνεκαηηθή ελόηεηα ε αθήγεζε αθνινπζεί ζπλερώο κηα αλνδηθή πνξεία έληαζεο θαη κε νξηδόληηα ελδηάκεζα κέξε, θηάλεη ζηελ θνξύθσζε ζηελ όγδνε ελόηεηα θαη ηειεηώλεη δπλακηθά. Ο Keir Elam επηζεκαίλεη όηη ζύκθσλα κε ηνπο Rescher, von Wright, Danto θαη van Dijk, ν θιάδνο εθείλνο ηεο θηινζνθίαο πνπ είλαη γλσζηόο κε ην όλνκα «ζεσξία 3

ηεο δξάζεο» έρεη πξνζδηνξίζεη ηνπο αλαγθαίνπο όξνπο γηα ηελ επηηέιεζε κηαο δξάζεο (Elam, 2001: 146-147). ηε κειέηε ηνπ πιηθνύ δηαθξίλνπκε ηα έμη ζπζηαηηθά ζηνηρεία ηεο δξάζεο: έλαο πξάησλ (ε Madonna), ε πξόζεζή ηνπ (ε επηηέιεζε ηνπ δσληαλνύ ζεάκαηνο), ε πξάμε ή ν ηύπνο πξάμεο πνπ πξνθαιείηαη (ε ζπλαπιία), ε ηξνπηθόηεηα ηεο πξάμεο (ζπλδπαζκόο κνπζηθήο, ρνξνύ, νπηηθνύ πιηθνύ, αληηθείκελα-θαηαζθεπέο), ην ζθεληθό (ρξόλνο: 2006, ρώξνο: Λνλδίλν θαη ζπλζήθεο: αλνηρηόο ρώξνο, ζηάδην, βξάδπ) θαη ν ζθνπόο (ςπραγσγία, αλαηξνπή ζηεξενηύπσλ, πξνώζεζε ηδενινγηώλ, θνηλσληθή πνιηηηθή θηι.). ηόρνο ηεο παξνύζαο έξεπλαο είλαη ε απνδόκεζε ησλ αλαπαξαζηάζεσλ, νη νπνίεο πξνβάιινληαη ζην ζπγθεθξηκέλν πνιπηξνπηθό πιηθό θαη ε αλάδεημε ησλ ζηεξενηππηθώλ ηδενινγεκάησλ θαη ξόισλ κε ηελ εθαξκνγή ηεο θνηλσληθήο ζεκεησηηθήο. Ζ κεζνδνινγηθή απηή πξνζέγγηζε ζηεξίδεηαη ζηε ζεσξία, ζύκθσλα κε ηελ νπνία ε αλαπαξάζηαζε πξνθύπηεη σο κηα ζύλζεηε δηαδηθαζία πνπ ζεκαζηνδνηείηαη από ηα πνιηηηζκηθά, θνηλσληθά θαη ςπρνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θνηλσληθνύ πιαηζίνπ κέζα ζην νπνίν παξάγεηαη. 2.2. Το βίωκα θαη ηα δεηήκαηα ποσ απαζτοιούλ ηε Madonna ζηε ζσλασιία ύκθσλα κε ηελ άπνςε θαηά ηελ νπνία ην βίσκα ιακβάλεη ρώξα ζε ζπγθεθξηκέλα ζπκθξαδόκελα δξαζηεξηνηήησλ, ζεζκώλ, δνκώλ θαη πξαθηηθώλ θαη πνηέ έμσ από ζπγθεθξηκέλεο θνηλσληθέο ζπλζήθεο, επηρεηξνύκε ηε δηεξεύλεζε ηνπ αηνκηθνύ βηώκαηνο ηνπ θεληξηθνύ ππνθεηκέλνπ, ηεο Madonna, ζην ζπγθεθξηκέλν πνιηηηζκηθό πξντόλ (ζπλαπιία-ζέακα), ην νπνίν πξνβάιιεηαη πξνπαγαλδηζηηθά σο ζπιινγηθό βίσκα. Σέζζεξα είλαη ηα βαζηθά δεηήκαηα, πνπ απαζρνινύλ ηε δεκηνπξγό-πνκπό θαη ζηα νπνία θαίλεηαη λα επαλέξρεηαη ζπλερώο: νη θπιεηηθέο δηαθξίζεηο, νη θνηλσληθέο αληζόηεηεο, ε ζξεζθεία θαη ν εξσηηζκόο σο ζεμνπαιηθόηεηα. Ζ βίσζε/εκπεηξία ηνπ ρνξνύ θαη νη εκπεηξίεο ηεο ζε έλα πεξηβάιινλ κε έληνλεο ηηο θπιεηηθέο δηαθξίζεηο εηο βάξνο ησλ καύξσλ θαη άιισλ πνιηηώλ κεηαθέξεηαη σο ελζσκάησζε ρνξεπηηθώλ δξώκελσλ ζηε ζπλαπιία από ρνξεπηέο δηαθόξσλ εζλνηήησλ θαη θπιώλ. Ζ πηνζεζία ελόο αγνξηνύ από ηε θπιή ησλ Malawi, πξαγκαηηθό γεγνλόο, ην νπνίν πξνθάιεζε αληηθαηηθά ζρόιηα από θαιιηηερληθνύο θαη πνιηηηθνύο θύθινπο, κεηαθέξεηαη κε ηελ πξνώζεζε ηεο νξγάλσζεο γηα ηε ζηήξημε ησλ Malawi κέζα από ηελ πξνβνιή ζε video-wall ηνπ επίζεκνπ site ηεο νξγάλσζεο ζε αληηπαξάζεζε κε ην επίζεκν site ηνπ πνιηηηθνύ εγέηε Κιίληνλ. Ζ απώιεηα ηεο κεηέξαο ζηελ ειηθία ησλ πέληε εηώλ, απώιεηα ηελ νπνία πνηέ δελ απνδέρηεθε θαη δελ δηθαηνιόγεζε από ηελ πιεπξά ηεο πίζηεο θαη ηεο ζξεζθείαο, ε ζξεζθεπηηθή ηεο πεξηπιάλεζε από ην ζπληεξεηηθό θαζνιηθηζκό έσο ην ζξεζθεπηηθό-θηινζνθηθό ξεύκα ηεο kabalah κεηαθέξεηαη κε ηνλ επί ζθελήο ρξηζηηαληθό ζηαπξό, ηελ πξνβνιή ζε video-wall θαη ηε δσγξαθηθή πάλσ ζηα ζώκαηα ησλ ρνξεπηώλ ζξεζθεπηηθώλ ζπκβόισλ (ρξηζηηαληθώλ, εβξατθώλ, κσακεζαληθώλ) θαη θηινζνθηθώλ ζεσξηώλ (αλαηνιηθώλ, kabalah, θ.ά.). Πξόθεηηαη γηα βηνγξαθηθά θαη πνιηηηζκηθά ζεκαίλνληα αλαγλσξίζηκα από κηα επξεία γθάκα αλνκνηνγελνύο, πνιππνιηηηζκηθνύ θνηλνύ από ηε Ν. Τόξθε έσο ην Σόθην. Ζ ζπληεξεηηθή ηεο αλαηξνθή από ηνλ απζηεξό θαη απηαξρηθό παηέξα λνεκαηνδνηείηαη επί ζθελήο κε ηελ πξνβνιή κηαο σκήο ζεμνπαιηθόηεηαο θαη πξόθιεζεο, κε ηνλ νπηηθό απηνπξνζδηνξηζκό ηεο σο έλα πβξίδην ζε δηαξθή δηραζκό αλάκεζα ζην ηεξό θαη ην αλίεξν, αλάκεζα ζηνλ εθρπδατζκό θαη ηελ πλεπκαηηθόηεηα. 4

2.3. Το ζθεληθό ζέακα ηες Madonna ως κεηαθορηθό ζσκβάλ Από ηε κειέηε ηνπ πιηθνύ πξνθύπηεη όηη ην ζθεληθό ζέακα ηεο Madonna ζπληζηά έλα «ζπκβνιηθό», θαιιηηερληθό-πνιηηηζκηθό πξντόλ θαη γηα ην ιόγν απηό είλαη κεηαθνξηθό. Οη πεξίπινθεο ζθαισζηέο πνπ ηνπνζεηνύληαη επί ζθελήο θαη ην δξώκελν ηεο δηακάρεο κεηαμύ δύν νκάδσλ ρνξεπηώλ, πνπ εθηπιίζζεηαη ζε απηό ην ζθεληθό απνηεινύλ ηε κεηαθνξηθή δξάζε ησλ θαθόθεκσλ ζπλνηθηώλ κηαο κεγαινύπνιεο κε ηα αληίζηνηρα γεγνλόηα ζπκπινθώλ κεηαμύ ησλ ζπκκνξηώλ. Tν δξώκελν κε ηε Madonna αλεβαζκέλε ζε κηα ζέια αιόγνπ πξνζιακβάλεηαη σο ηε κεηαθνξηθή ππνθαηάζηαζε ηνπ ηππνδξόκνπ. Σν ρνξεπηηθό ηεο ζην εηδηθό κεηαιιηθό ζηήξηγκα-ζσιήλα, ην ιεγόκελν pole, θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ηξαγνπδηνύ like a virgin, πξνζιακβάλεηαη σο ηε κεηαθνξηθή ππνθαηάζηαζε ηνπ strip show, παξά ηελ αληηζεηηθή λνεκαηνδόηεζε ιόγνπ θαη εηθόλαο. 2.4. Το ποισζέακα ηες Madonna ως ποισηροπηθό «θείκελο» Κπξίαξρε έλλνηα ζηε κεζνδνινγηθή πξνζέγγηζε πνπ αθνινπζνύκε είλαη ε έλλνηα ηεο πνιπηξνπηθόηεηαο. ύκθσλα κε ηνπο εηζεγεηέο ηνπ όξνπ (Κress & van Leeuwen, 1996) θαλέλα θείκελν δελ κπνξεί λα λνεκαηνδνηεζεί απνθιεηζηηθά θαη κόλν κε ηε γιώζζα. Σν πιηθό ηεο έξεπλάο καο απνηειεί έλα θαηεμνρήλ πνιπηξνπηθό «θείκελν». ηελ πεξίπησζε ηνπ δσληαλνύ ζεάκαηνο δηεπξύλεηαη ν νξίδνληαο πξόζιεςεο ηνπ ιαλζάλνληνο λνήκαηνο: ε κνπζηθή, ε εηθόλα, ηα ερεηηθά εθέ, ε ελαιιαγή ιόγνπ θαη ήρνπ δνκνύλ ηόζν ην πνιπηξνπηθό πιαίζην έθθξαζεο ηνπ δεκηνπξγνύ (πνκπνύ) όζν θαη ην πνιπηξνπηθό πξίζκα πξόζιεςεο ηνπ λνήκαηνο από ην δέθηε. Χο θείκελν νξίδεηαη ε ζύλζεηε πνηθηιία θνηλσληθώλ θαηαζηάζεσλ ή ζπκβάλησλ, όπσο γξαπηά θείκελα, αθίζεο, πνιηηηθνί ιόγνη, ζεαηξηθά δξώκελα θ.ά. Ο όξνο πνιπηξνπηθόηεηα ρξεζηκνπνηείηαη όηαλ ηα κελύκαηα ελόο θεηκέλνπ δνκνύληαη κε ηε γιώζζα (γξαπηή θαη πξνθνξηθή), ηελ εηθόλα, ηηο θηλαηζζεηηθέο πξάμεηο (ρεηξνλνκίεο, θηλήζεηο, πόδεο, ρεηξηζκόο αληηθεηκέλσλ). Παξά ηε ζεκαζία όκσο πνπ απνδίδεηαη ζηε δύλακε ηεο εηθόλαο, ειάρηζηα έρνπκε εμνηθεησζεί κε ηελ απνθσδηθνπνίεζε θαη ηε βαζύηεξε θαηαλόεζή ηεο ζε ζρέζε κε ηηο κνξθέο θαη ηνπο θώδηθεο ηνπ ιόγνπ (Υνληνιίδνπ, 1999: 115-118). Ζ πνιπηξνπηθόηεηα ζηελ επηθνηλσλία, κπνξεί λα νδεγήζεη ζε κηα ξεμηθέιεπζε δηαδηθαζία πξνζέγγηζεο ηνπ λνήκαηνο, απνθσδηθνπνηώληαο ζε βάζνο θαη κέζα από πνιινύο ηξόπνπο ηα ζεκαίλνληα θαη ηα ζεκαηλόκελα ελόο κελύκαηνο. Ο πνιπδηάζηαηνο ηξόπνο λα πξνζεγγίδνπκε ην ιαλζάλνλ θαη ην κε ιαλζάλνλ λόεκα κηαο επηθνηλσληαθήο πξάμεο απνθαιύπηεη ζεκαληηθέο πηπρέο ηνπ αλζξώπηλνπ ςπρηζκνύ θαη ζπκβάιιεη ζηελ απειεπζέξσζε ηνπ λνήκαηνο θαη ηεο αλζξώπηλεο ύπαξμεο. Ζ πνιπηξνπηθή πξνζέγγηζε ηεο επηθνηλσλίαο εληάζζεηαη κέζα ζην ηερλνινγηθό θαη θνηλσληθό-πνιηηηζκηθό ππόβαζξν, ην νπνίν δεκηνύξγεζε ε καδηθή βηνκεραληθή θνηλσλία. Ηδηαίηεξα ζήκεξα, ζε ζπλζήθεο παγθνζκηνπνίεζεο, ε πνιπηξνπηθή πξνζέγγηζε ηεο επηθνηλσλίαο είλαη επηβεβιεκέλε, γηαηί είκαζηε αληηκέησπνη κε κηα ηδηαίηεξα αληηθαηηθή, πνιύπινθε εηθνληθή πξαγκαηηθόηεηα. Με άιια ιόγηα, ζήκεξα είκαζηε κάξηπξεο κηαο ηάζεο ππέξβαζεο θαη ηαπηόρξνλα απνδόκεζεο ηεο εγεκνλίαο ηνπ (λεσηεξηθνύ) Λόγνπ, σο ηνπ βαζηθνύ εξγαιείνπ ηέιεζεο θαη εξκελείαο κηαο επηθνηλσληαθήο πξάμεο, γηαηί ε επηθνηλσλία πξαγκαηώλεηαη κε πνιινύο ηξόπνπο πέξαλ ηεο γξαθήο θαη ηεο νκηιίαο. Παξόιν πνπ 5

ε γιώζζα ηνπ ζώκαηνο (γθξηκάηζεο, λεύκαηα, ρεηξνλνκίεο, ε θίλεζε ησλ άθξσλ θηι.) απνηεινύζε αλέθαζελ έλα δηαρξνληθό εξγαιείν κέζσ ηνπ νπνίνπ νη άλζξσπνη επηθνηλσλνύζαλ, ε γισζζνθεληξηθή πξνζέγγηζε ηεο επηθνηλσλίαο ζηηο κέξεο καο έρεη «ππνρσξήζεη» αηζζεηά, γηαηί νη λέεο ηερλνινγίεο εηζήγαγαλ λένπο ηξόπνπο (modes) κεηάδνζεο, εξκελείαο θαη θαηαλόεζεο ηνπ λνήκαηνο ζην πιαίζην ηεο «δηαππνθεηκεληθήο επηθνηλσλίαο»: ε ηειεόξαζε, ν θηλεκαηνγξάθνο, ε θσηνγξαθία, ηα video clips, ε ςεθηαθή ηερλνινγία θηι. αλέηξεςαλ ηηο κέρξη ζήκεξα ζηαζεξέο, δηεύξπλαλ ηα όξηα θαη έδσζαλ λέεο δπλαηόηεηεο ζηελ επηθνηλσλία. ην πεδίν απηό νη λέεο δπλαηόηεηεο πνπ ε ηερληθή πξνζθέξεη ζην εγρείξεκα ηεο επηθνηλσλίαο, δελ αθνξνύλ κόλν ζην ηππηθό ζθέινο ελόο ηερληθνύ ληεηεξκηληζκνύ, ν νπνίνο δηακνξθώλεη ηηο επηθνηλσληαθέο ζπλζήθεο ηνπ ζήκεξα. Αληίζεηα, κάο ελδηαθέξεη ε δηεξεύλεζε ηεο πξννπηηθήο ελόο ζπλνιηθόηεξνπ επηθνηλσληαθνύ πξνηάγκαηνο, ην νπνίν λα εδξάδεηαη ζε κηα ζύγρξνλε θαη πνιηηηθά ξεμηθέιεπζε ζεσξία ηεο επηθνηλσληαθήο δξάζεο (communicative action), ε νπνία λα ιεηηνπξγεί απειεπζεξσηηθά, πνιπηξνπηθά, δηαιεθηηθά. ην πιαίζην ηεο γεληθόηεξεο θξίζεο πνπ δηαηξέρεη ηε κεηα-λεσηεξηθή πξαγκαηηθόηεηα, ε Υακπεξκαζηαλή πξνηξνπή γηα ηελ αλάγθε δηεξεύλεζεο ησλ ζπλζεθώλ κηαο δη-ππνθεηκεληθήο, άξα θαη δηα-θεηκεληθήο, ηζρύνο ηεο επηθνηλσλίαο (Habermas, 1997) ζπληζηά έλα ζπκβαηό επηζηεκνινγηθό πιαίζην κέζα ζην νπνίν ε πνιπηξνπηθόηεηα σο έλλνηα θαη δηαδηθαζία κπνξεί λα θαηαλνεζεί θαη λα «ιεηηνπξγήζεη» κε επάξθεηα. Τπό ηελ έλλνηα απηή, ζε κηα επνρή πνπ ε κνλνθξαηνξία ηνπ γισζζνθεληξηθνύ παξαδείγκαηνο ζην πιαίζην ηεο επηθνηλσλίαο δείρλεη λα ππνρσξεί, έρεη ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ λα δηεξεπλήζνπκε κηα ζεηξά από ζεκαίλνληα θαη ζεκαηλόκελα, έθδεια θαη κε έθδεια, ιαλζάλνληα θαη κε ιαλζάλνληα ζεκεία-ζπκπιέγκαηα, ηα νπνία ζπκπιεξώλνπλ κηα νιηζηηθνύ ραξαθηήξα πξνζέγγηζε ζην πεδίν ελόο «επηθνηλσληαθνύ πξάηηεηλ». Απηό όκσο δελ ζεκαίλεη ηαπηόρξνλα θαη λνκηκνπνίεζε απηνύ ηνπ «επηθνηλσληαθνύ πξάηηεηλ» σο θαζνιηθά απνδεθηνύ (Βauman, 1992) ζε κηα επνρή, πνπ ε εζηθή ηεο επηθνηλσλίαο απνηειεί κηα έλλνηα ζρεηηθή πεξηζζόηεξν από πνηέ. ε ό,ηη αθνξά ζην πνιπζέακα ηεο Madonna, ζεσξνύκε όηη απνηειεί κηα ρνιηγνπληηαλνύ ηύπνπ αηζζεηηθή πιαηθόξκα, πνπ εληάζζεηαη ζηελ παξαγσγή ηεο εκπνξεπκαηνπνηεκέλεο πνιηηηζηηθήο βηνκεραλίαο. Παξά ηαύηα κέζσ απηνύ, επηρεηξείηαη λα απνθξππηνγξαθεζεί ε δπλακηθή θαη ε θνηλσληθή ιεηηνπξγία ελόο επηθνηλσληαθνύ εγρεηξήκαηνο, ην νπνίν πξαγκαηώλεηαη ζην πιαίζην ηεο καδηθήο pop θνπιηνύξαο, ε νπνία νπζηαζηηθά εθπνξεύεηαη από ηε «βηνκεραλία ηεο δηαζθέδαζεο». Ζ δηεξεύλεζε απηή εδξάδεηαη ζηελ πεπνίζεζε όηη ζε κηα παγθόζκηα θνηλσλία πνπ ε θξίζε ηεο επνρήο ζεκαηνδνηεί ηελ έμνδν από ηηο κνλνζήκαληεο γισζζνθεληξηθέο πξνζεγγίζεηο, νη ζύγρξνλεο ηερληθέο θαη ςεθηαθέο δπλαηόηεηεο επηθέξνπλ αληηθεηκεληθά πιένλ ηελ έλαξμε κηαο πνιιαπιήο, πνιπεπίπεδεο, πνιπηππηθήο θαη πνιπηξνπηθήο δπλαηόηεηαο αλάγλσζεο θαη εξκελείαο ηεο επηθνηλσληαθήο πξάμεο. Σν δεηνύκελν όκσο είλαη, ην αλ ε δηαδηθαζία απηή ζα ζπλδπαζηεί κε όξνπο απζεληηθόηεηαο θαη γλήζηαο θαιιηηερληθήο δεκηνπξγίαο θαη όρη κε όξνπο κηαο κνλνδηάζηαηεο, ςεπδεπίγξαθεο θαη καδηθνπνηεκέλεο αηζζεηηθήο. ην ζύγρξνλν ζέακα σο spectacle, επηηέιεζε θαη performance δηαπηζηώλεηαη όηη: Όια έρνπλ ζεκαζία, ην θείκελν, ε ζθελή, ε ηνπνζεζία ηνπ ζεάηξνπ, ν ρώξνο ηεο αίζνπζαο. Σν ζέακα δελ πεξηνξίδεηαη ζηελ πεξηνρή ηεο ζθελήο, 6

αιιά εηζβάιεη ζηελ αίζνπζα θαη ζηελ πόιε, δηαξξεγλύνληαο ηα όξηα ηνπ πιαηζίνπ ηεο. Όιεο νη ηερληθέο επηηξέπνληαη, νκηιία, εζνπνηία, λέα ηερλνινγία. Σν δσληαλό ζέακα έρεη εγθαηαιείςεη ηελ απαίηεζε γηα θαζαξή κνξθή, ζπκπεξηιακβάλνληαο θάζε κέζν έθθξαζεο. θνπόο πιένλ δελ είλαη ε δεκηνπξγία κηαο ςεπδαίζζεζεο απνζησπώληαο ηε δηαδηθαζία δεκηνπξγίαο, αιιά ε δηαδηθαζία απηή εληάζζεηαη ζηελ παξάζηαζε/επηηέιεζε. 2.5. Το ποισζέακα ηες Madonna ως ελζώκαηο ζσκβάλ Σν ζώκα απνηειεί γηα ηνπο εξεπλεηέο έλα ζεκαληηθό αληηθείκελν έξεπλαο θαη ελαζρόιεζεο. Σν ζύγρξνλν ελδηαθέξνλ γηα ην ζώκα είλαη ην απνηέιεζκα πνιηηηζκηθώλ αιιαγώλ. ήκεξα, ν ηξόπνο πνπ βιέπνπκε ην ζώκα, νη αλαπαξαζηάζεηο θαη νη ζπκβνιηθέο ηνπ δηαζηάζεηο αληηκεησπίδνληαη σο έλα πιέγκα ζύλζεησλ κεηαθνξώλ ησλ θνηλσληθώλ ζρέζεσλ. Σν ζώκα κεηαηξέπεηαη ζε ζεκειηώδεο πξνζδηνξηζηηθό ζηνηρείν ηνπ αηόκνπ, έλα εύπιαζην πιηθό πνπ κπνξεί κέζσ ηεο ηερλνινγίαο λα ηθαλνπνηήζεη ηηο επηζπκίεο ηνπ ππνθεηκέλνπ (Πνπξθόο, 2008: 98-99). Σν ζώκα ζεσξείηαη σο πνιηηηζκηθή θαηαζθεπή ησλ δηαθόξσλ θνηλσληθώλ ζπζηεκάησλ ηεο θάζε επνρήο, σο έλα πνιπζήκαλην ζύκβνιν: ην ζώκα θξίλεηαη, κειεηάηαη θαη παξνπζηάδεηαη αλάινγα κε ηνλ ηξόπν πνπ θάζε θνηλσλία θαη θάζε επνρή ζέηεη ηα δηθά ηεο εξσηήκαηα ζρεηηθά κε ηνλ άλζξσπν θαη ηνλ πξννξηζκό ηνπ, ηε δσή θαη ην ζάλαην, ηελ επραξίζηεζε θαη ηνλ πόλν. Όπσο ππνζηεξίδεη ε Βαζηιηθή Ρήγα, ην αλζξώπηλν ζώκα γίλεηαη αληηιεπηό σο ε πιηθή ππόζηαζε ηνπ αλζξώπνπ. ηε δηαηύπσζε απηή ππνλνείηαη όηη ππάξρεη θαη άιιε πιεπξά ηεο αλζξώπηλεο ππόζηαζεο, πνπ είλαη ε ςπρή, ην πλεύκα θαη ν λνπο, πνπ βξίζθνληαη ζε αληηδηαζηνιή κε ην ζώκα (Ρήγα, 2008: 297-298). Σν «θίλεκα ηεο ζσκαηηθόηεηαο», πνπ ηα ηειεπηαία ρξόληα επηθξαηεί ζηελ Δπξώπε, έρεη επεξεάζεη ηελ εθπαίδεπζε, ηηο ηέρλεο θαη ηνλ πνιηηηζκό γεληθόηεξα. Καηά ηελ επηηέιεζε ηεο κνπζηθήο παξάζηαζεο-ζπλαπιίαο, θπξίαξρν ξόιν ζηελ αλάπηπμε ηεο δξάζεο δηαδξακαηίδεη ην ζώκα ησλ ππνθεηκέλσλ θαη όρη ηα πξόζσπα θαζαπηά, σο απηνδύλακεο νληόηεηεο. Ζ πιηθή, ε ζσκαηηθή πιεπξά ηεο ζπκκεηνρήο ησλ δξώλησλ ππνθεηκέλσλ, κέζα από ηηο λνεκαηνδνηήζεηο ηεο ζθεληθήο δξάζεο απνηειεί κηα ηδηαηηεξόηεηα ηνπ δσληαλνύ ζεάκαηνο/performance. Ζ ζσκαηηθόηεηα αλαδεηθλύεηαη σο ηαπηόζεκε ηεο ύπαξμεο, γηαηί ηα δξώληα ππνθείκελα (Madonna, ρνξεπηέο) ζπλεηδεηνπνηνύλ ηνλ εαπηό ηνπο θαη ηελ παξνπζία ηνπο ζην ρώξν, αληηιακβάλνληαη ην ρξόλν θαη ηηο εμσηεξηθέο ζπλζήθεο σο έλδεημε ηεο παξνπζίαο ηνπ ζώκαηνο. Οη αληηδξάζεηο, ε ζπκπεξηθνξά, ν ηξόπνο εμσηεξίθεπζεο ησλ ζπλαηζζεκάησλ πνπ δνθηκάδνπλ νη βαζηθνί ήξσεο/performers, δηαθξίλνληαη αηζζεηά κεηαμύ ηνπο θαη θαηεγνξηνπνηνύληαη αλάινγα κε ηε ζεκαζηνδόηεζε πνπ δηαζέηεη, αιιά κπνξεί θαη λα πάξεη ην ίδην ηνπο ην ζώκα σο κνξθνπνηεηηθή νξίδνπζα ηεο ύπαξμήο ηνπο (Γξακκαηάο, 2005). 2.5.1. Performance, εξσηηζκόο, πνξλνγξαθία Βαζηθό ραξαθηεξηζηηθό ηεο performance, όπσο εύζηνρα παξαηεξεί ν άββαο Παηζαιίδεο (2004), είλαη ε έληνλε παξνπζία ησλ γπλαηθώλ. Δίλαη πνιιέο εθείλεο νη performers, όπσο νη Yvonne Rainer, Simone Forti, Alison Knowles θ.ά., νη νπνίεο 7

κε ηηο αθξαίεο θαη πξνθιεηηθέο εκθαλίζεηο ζπζθνηίδνπλ επηθίλδπλα ηα όξηα αλάκεζα ζηελ ηέρλε, ηνλ εξσηηζκό θαη ηελ πνξλνγξαθία. Ζ ραιαξή δνκή, νη απηνβηνγξαθηθέο αθεγήζεηο θαη ηα πεξηζώξηα απηνζρεδηαζκνύ είλαη ό,ηη πην βνιηθό γη απηό πνπ θηινδνμνύλ λα επηηύρνπλ. Νηώζνπλ όηη έρνπλ απηνλνκία θαη θπξηαξρία ζηα κέζα παξαγσγήο ώζηε λα δεκηνπξγήζνπλ ρσξίο ζπκβηβαζκνύο, λα κηιήζνπλ θαη λα αληηκηιήζνπλ, λα θαηνλνκάζνπλ θαη λα νξηνζεηήζνπλ πξάγκαηα- ζεκεία νξκώκελεο από ηα δηθά ηνπο βηώκαηα κε θπξίαξρν δίαπιν ηε ζσκαηηθόηεηα. ηόρνο ηνπο είλαη ν απεγθισβηζκόο ηνπ ζώκαηνο από ηα ζηεξεόηππα κνληέια. Γηαηείλνληαη όηη ην ζώκα δελ απνηειεί απιώο απνζήθε ηεο ζθέςεο ή κηα εμηδαληθεπκέλε κάδα, αιιά έλα θείκελν γεκάην ζεκαζίεο, λνήκαηα, έλα θείκελν πνπ «θαηαζθεπάδεηαη». Σν δήηεκα, πνπ ελδηαθέξεη ηηο πεξηζζόηεξεο performers αθνξά ζην πώο ζηξαηεύεηαη απηό ην θείκελν γηα λα (εμ)ππεξεηήζεη ηελ θπθινθνξία ησλ αγαζώλ ζην ηδενιόγεκα ηνπ θαπηηαιηζκνύ. Σν ζέκα ησλ ζρέζεσλ ηέρλεο/εξσηηζκνύ/πνξλνγξαθίαο θαη αγνξάο δελ απνηειεί ίδηνλ ησλ εκεξώλ καο. Ζ εθβηνκεράληζε θέξλεη καδί κε ην αζηηθό πξνιεηαξηάην θαη κηα επηζπκία εθδεκνθξαηηζκνύ ησλ ηερλώλ (Φηνξαβάληεο, 2004), γεγνλόο πνπ δεκηνπξγεί λένπο ρώξνπο αλαδήηεζεο γηα ηνπο θαιιηηέρλεο θαη πξνζδνθίεο γηα κηα λέα πειαηεία ζην ρώξν ηνπ ζεάκαηνο. Δθδειώλεηαη έλα εθξεθηηθό ελδηαθέξνλ γηα ηε ξεαιηζηηθή απεηθόληζε ησλ ρακειώλ θνηλσληθώλ ζηξσκάησλ, γηα ηελ ελζσκάησζε ζηνπο ρώξνπο ηεο Σέρλεο αηόκσλ/ραξαθηήξσλ όπσο απηόο ηεο πόξλεο. Ο Benjamin ζεκεηώλεη όηη ε πόξλε απνηειεί ηελ εθ θύζεσο «δηαιεθηηθή εηθόλα» έλεθα ηεο εγγελνύο ακθηζεκίαο ηεο θαη ζρεηίδεηαη άκεζα κε ηνλ θαπηηαιηζκό θαη ηνλ θαηαλαισηηζκό. Οη γπλαίθεο πεξθόξκεξ απνηεινύλ πεδίν ζπζηεκαηηθήο έξεπλαο ιόγσ ηεο έκθαζήο ηνπο ζην εξσηηθό ζηνηρείν ακθηζβεηώληαο πνιινύο γλώξηκνπο δπτζκνύο αλάκεζα ζηελ πνξλνγξαθία θαη ηελ ηέρλε, ζην ππνθείκελν θαη ην αληηθείκελν ηεο επηζπκίαο, ζην ηεξό θαη ην αλίεξν. Γηαρεηξίδνληαη ην γπλαηθείν ζώκα ζρεδόλ ζηε κπζηθή ηνπ «θαζαξόηεηα» θαη πξνζπαζνύλ λα δείμνπλ πώο θαηαζθεπάδεηαη θαη πώο κπζνπνηείηαη σο «αληηθείκελν απόιαπζεο», πόζν επάισην είλαη ζηε βία, ζηελ εμαγνξά θαη ζηελ εθπόξλεπζε (Παηζαιίδεο, 2004: 218-224). Σα δεηήκαηα απηά ζπλδένληαη θαη κε ην ζέκα ησλ δπαδηθώλ αληηζέζεσλ (δηπνιηθώλ ζρεκάησλ) ζηε δνκή ελόο παξαζηαζηαθνύ «θεηκέλνπ». Οη ζεσξεηηθνί ηνπ ζηξνπθηνπξαιηζκνύ, όπσο ν Claude Lévi-Strauss, ηζρπξίζηεθαλ όηη νη δπαδηθέο αληηζέζεηο δνκνύλ ηε βάζε ησλ ζεκειηαθώλ ζπζηεκάησλ ηαμηλόκεζεο κέζα ζηηο θνπιηνύξεο (Langholz Leymore, 1975: 11) θαη απνηεινύλ έλα ραξαθηεξηζηηθό ηεο θνπιηνύξαο θαη όρη ηεο θύζεο. Μέζα από ηηο δπαδηθέο αληηζέζεηο, ε δνκή ηνπ παξαζηαζηαθνύ «θεηκέλνπ», όπσο θαη θάζε «θεηκέλνπ» ιεηηνπξγεί κε ηξόπν θαηά ηνλ νπνίν σζεί ην ζεαηή λα πηνζεηήζεη έλα ζύλνιν αμηώλ θαη ελλνηώλ αληί ελόο άιινπ ζύκθσλα, ή ζε αληίζεζε, κε ηηο θπξίαξρεο ηδενινγίεο. Ζ έλλνηα ηνπ performer θαηαιύεη ην δηαρσξηζκό αλάκεζα ζε πξαγκαηηθόηεηα θαη αλαπαξάζηαζε, ζε εμσηεξηθή κνξθή θαη εζσηεξηθό πεξηερόκελν, ζε ζεκαηλόκελν θαη ζεκαίλνλ. Καηαιύεη ηα θαηεγνξεκαηηθά όξηα κεηαμύ απηώλ ησλ αληηζεηηθώλ όξσλ θαη νπνηαδήπνηε ζηαζεξόηεηα ζηε κεηαμύ ηνπο ζρέζε. Έηζη θαζίζηαηαη δπζδηάθξηηνο ν δηαρσξηζκόο ηεο αλαπαξάζηαζεο από ηελ παξνπζία ζηελ πξαγκαηηθόηεηα (Μπξηβήιε, 2006: 57-75). 2.6. Το ποισζέακα ηες Madonna ως ετοηοπίο θαη ετεηηθό-κοσζηθό ζεκείο/ζεκαηλόκελο 8

Ο ήρνο θαη ε κνπζηθή απνηεινύλ έλα από ηα βαζηθά ζηνηρεία ησλ ζύγρξνλσλ κέζσλ επηθνηλσλίαο σο ερεηηθόο ζρεδηαζκόο ζηελ ηέρλε, θηλεκαηνγξάθνο, δσληαλό ζέακα. Ζ απμεκέλε παξνπζία θαη ρξήζε ηερλνινγηώλ ήρνπ ζηε ζύγρξνλε δσή είλαη ζπλπθαζκέλε κε ηελ ίδηα ηε ιεηηνπξγία ηεο αθνπζηηθήο εκπεηξίαο. Οη ερεηηθνί ζρεδηαζκνί θαη ε αθνπζηηθή εκπεηξία είλαη δπλακηθέο θαη δηαξθώο κεηαβαιιόκελεο ζρέζεηο θύζεο, θνηλσλίαο θαη ηερλνινγίαο (Μπνπκπάξεο, 2006: 111). Ζ κνπζηθή κεηακνξθώλεηαη ζε ζπλνιηθή ηέρλε ηνπ ήρνπ, ηνπ ζώκαηνο θαη ηεο πνίεζεο κε ηα νπνία ν άλζξσπνο ζπλδέεηαη κε ηελ θνηλόηεηα θαη νη δύν κε ηε θύζε, παξόκνηα κε ηηο ηειεηνπξγίεο ζηηο πξσηόγνλεο θνηλσλίεο θαη ζηελ αξραηνειιεληθή ζεαηξηθή εκπεηξία (Μπνπκπάξεο, 2003). Σα ερεηηθά ζεκεία, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο θαη ηεο κνπζηθήο, δηαδξακαηίδνπλ έλα ζεκαληηθό ξόιν ζην δσληαλό ζέακα. Σα ερεηηθά εθέ πνπ πξνθαινύληαη είηε από κεγάθσλα είηε από άιιεο πεγέο απνηεινύλ ζπρλά ζπλδειώζεηο ηνπ εμσζθεληθνύ ρώξνπ, πνπ είηε απεηινύλ είηε ζπλδηαιέγνληαη κε ηε δξάζε ησλ ζθεληθώλ πξνζώπσλ. Ζ αθήγεζε / voice off (αληξηθή θαη γπλαηθεία) πνπ αθνύγεηαη από ηα κεγάθσλα θαηαδειώλεη έλαλ εμσζθεληθό ρώξν, πνπ πεξηβάιιεη αζθπθηηθά θαη εθηαιηηθά ην ζθεληθό ζέακα. Απηή ε voice off / αθήγεζε ζπλνδεύεηαη από ππξνβνιηζκνύο. Οη ζθεληθά παξόληεο ππξνβνιηζκνί πξνέξρνληαη από ζθεληθά απόληα ππνθείκελα, πξνθαιώληαο ηελ αλεζπρία ή ηελ απνζηξνθή ησλ ζεαηώλ. Ζ ζθεληθή απνπζία απηώλ ησλ ππνθεηκέλσλ κπνξεί λα λνεκαηνδνηεζεί σο αδπλακία επηθνηλσλίαο. ε ζεάκαηα όπσο ε πεξθόξκαλο θαη ην κνπζηθό ζόνπ ηέηνηα ζηνηρεία κεηα-πξσηνπνξηαθήο γξαθήο θάλνπλ αηζζεηή ηελ παξνπζία ή ηελ απνπζία ηεο ηζηνξίαο θαη ηεο πνιηηηθήο κλήκεο. Ζ ερεηηθή θαηαγξαθή ραξαθηεξηζηηθώλ ήρσλ θνηλσληθώλ δξαζηεξηνηήησλ (ήρνη θακπάλαο) δελ ζεκαίλεη όηη ηαπηίδεηαη κε νπνηαδήπνηε ζύλζεζε θπζηθώλ ήρσλ. Οη ζύγρξνλεο απηέο ζπλζέζεηο «ερνηνπίνπ» αθόκα θαη όηαλ πξνβάιινληαη σο εηθόλα ηνπ αθνπζηηθνύ πεξηβάιινληνο, απνηεινύλ κηα γλσζηηθή δηεξγαζία κέζα από ηε βησκαηηθή ζρέζε κε ην αθνπζηηθό πεξηβάιινλ. Ζ ζεκαζία ηνπ βηώκαηνο θαη ηεο εκπεηξίαο ζηε ζύλζεζε ερνηνπίνπ είλαη άκεζα ζπλδεδεκέλε κε πξαθηηθέο ηεο πνιηηηζηηθήο αλαπαξάζηαζεο. Γηα λα λνεκαηνδνηεζεί ην κήλπκα, πξέπεη λα ζπλδεζεί κε ηνλ πνκπό, ηνλ απνδέθηε ή κε έλα ζπγθεθξηκέλν δίθηπν αμηώλ, πεπνηζήζεσλ θαη ζπκβνιηζκώλ. Ζ λνεκαηνδόηεζε ηνπ κελύκαηνο καο παξαπέκπεη ζην πξηλ ή ζην κεηά, όρη ζην ηώξα. ην πιαίζην απηό, πνκπόο, κήλπκα θαη δέθηεο εμσηεξηθεύνπλ πξνθαζνξηζκέλεο θαη πξνζρεκαηνπνηεκέλεο θαηαζηάζεηο, βηώκαηα θαη αλάγθεο. Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ε πεξίπησζε θαηά ηελ νπνία πνιιαπιέο λνεκαηνδνηήζεηο ηείλνπλ λα απνθξπζηαιιώλνληαη ηαπηόρξνλα, πνιιαπιέο αλαπαξαζηάζεηο, ελδερνκέλσο αληίζεηεο κεηαμύ ηνπο, κεηαηξέπνληαη ζε παξάζηαζε-παξνπζία. ηελ πεξίπησζε απηή ην ηώξα πξνθαιεί ην πξηλ θαη ην κεηά. Σν κήλπκα ιεηηνπξγεί σο πεξηβάιινλ έιμεο θαη ηαπηόρξνλεο ζύλαμεο πξνζθεθιεκέλσλ θαη απξόζθιεησλ δηαζεζηκνηήησλ. Όηαλ καο δηαπεξλνύλ ηα ληεζηκπέι ησλ ερνηνπίσλ, ηόηε, πεξηζζόηεξν ζπληνληδόκαζηε κε έλα θπκαηλόκελν πεδίν έληαζεο παξά εξκελεύνπκε ή απνηηκνύκε. Βηώλνπκε ηε ζεκαζία παξά απνδίδνπκε ην λόεκα (Μπνπκπάξεο, 2006: 131-136). Ζ έλλνηα ηνπ «ερνηνπίνπ» αλαδεηθλύεηαη ζήκεξα ζε ζεκαληηθό ηξόπν πξόζιεςεο θαη έθθξαζεο ησλ ζρέζεσλ αλζξώπνπ, ήρνπ θαη πεξηβάιινληνο. Σν ερνηνπίν απνηειεί έλα δπλακηθό πεδίν αιιειεπηδξάζεσλ κεηαμύ δηαθνξεηηθώλ ερνγόλσλ θνξέσλ δξάζεο (αλζξώπηλσλ, πιηθώλ, θπζηθώλ, ηερλνινγηθώλ, θ.ά.). Γεληθόηεξα, ε πνηθηιόηεηα ζηηο ζρέζεηο αλζξώπνπ, ήρνπ θαη πεξηβάιινληνο 9

απνηειεί ηε ζύγρξνλε πιαηθόξκα αλάπηπμεο ηνπ ήρνπ θαη ηεο αθνπζηηθήο εκπεηξίαο σο νπζηώδνπο αλζξσπνηερλνινγηθήο πξαθηηθήο ζε άκεζε ζρέζε κε ην ζώκα. Σν ζύλνιν ησλ ήρσλ θαη ε αθνπζηηθή εκπεηξία αληηκεησπίδνληαη πιένλ σο αλνηθηέο θαη πνιπζύλζεηεο ζεκαζηνδνηηθέο πξαθηηθέο παξά σο θιεηζηά, πξνθαζνξηζκέλα λνεκαηνδνηηθά ζπζηήκαηα (Μπνπκπάξεο, 2006: 111-113). ηελ πεξίπησζε ηνπ ζεάκαηνο ηεο Madonna, νη performers είλαη ελεξγεηηθνί δξάζηεο, πνπ θηλνύληαη, κηινύλ, ηξαγνπδνύλ θαη εθθξάδνληαη κε δύν δηαθνξεηηθνύο ηξόπνπο, κε ηηο θηλήζεηο ηνπ ζώκαηόο ηνπο ή/θαη κε ηελ νκηιία ηνπο (πεδόο ιόγνο ή ηξαγνύδη). Οη ζεαηέο παξαηεξνύλ ηα ζύκβνια, πνπ πξνβάιινληαη θαη ηα ζπλαξηνύλ κεηαμύ ηνπο, έηζη ώζηε λα αλαζπλζέζνπλ ηνλ ιόγν. Μεξηθέο θνξέο ν ιόγνο ή ηα ηξαγνύδηα βνεζνύλ ζην λα γίλεη θαηαλνεηή ε γιώζζα ηεο θίλεζεο, ελώ άιιεο θνξέο δελ ρξεηάδεηαη, όηαλ θάπνηεο θηλήζεηο είλαη πξνθαλείο. Δάλ δνύκε ηνλ άλζξσπν από ηε κεξηά ηεο δηαιεθηηθήο, ηόηε απηή ε θαηάζηαζε απνηειεί ηελ απόιπηε νινθιήξσζή ηνπ. 2.7. Τετλοιογία / ζεκαηλόκελα Ζ ηερλνινγία, κε ηε κνξθή ηνπ βίληεν, ηνπ κόληηνξ, ηεο γηγαληννζόλεο θ.ά. έρεη εηζβάιιεη ζε αξθεηέο παξαζηάζεηο, κεηακνληέξλεο θαη κε. Ζ ρξήζε ηεο εμαξηάηαη από ηα δηαζέζηκα νηθνλνκηθά κέζα ησλ δεκηνπξγώλ θαη από ηηο πξνζέζεηο θαη πεπνηζήζεηο ηνπο γηα ηελ ηέρλε γεληθόηεξα. Ζ πξνβνιή εηθόλσλ ή βίληεν ζε γηγαληννζόλε: κπνξεί λα δώζεη κηα ζπκπιεξσκαηηθή-εμσζθεληθή πξνέθηαζε ηεο ζθεληθήο δξάζεο ( π.ρ. ζθελέο ηππόδξνκνπ ζηε γηγαληννζόλε), κπνξεί λα εληάζζεη ζηε δηαδξακαηηδόκελε ππόζεζε ηνλ εμσηεξηθό ρώξν, ηα θνηλσληθά ζπκθξαδόκελα ηεο επνρήο (π.ρ. παηδηά ησλ Malawi, ζξεζθεπηηθά ζύκβνια, ην site ηνπ Clinton ζηε γηγαληννζόλε), κπνξεί λα κεγεζύλεη θάπνηεο ζθεληθέο δξάζεηο θαη πξόζσπα, θάηη πνπ ζπληειείηαη ζπγρξόλσο επί ζθελήο (π.ρ. ην πνξηξέην -θνληηλό πιάλν ηεο Madonna). Ζ παξάιιειε ύπαξμε ηερλνινγηθώλ κέζσλ ιεηηνπξγεί ζπρλά κε ζηόρν ηε δηάζπαζε ηνπ βιέκκαηνο ηνπ ζεαηή, ηε δηάρπζή ηνπ ζε δηαθνξεηηθά πεδία δξάζεο. Έηζη αλαηξέπεηαη ην «εμεκεξσκέλν» βιέκκα ηνπ ζεαηή, ην νπνίν είλαη αγθηζηξσκέλν ζε κηα πξναπνθαζηζκέλε εζηία, κε απνηέιεζκα ηελ παζεηηθή πξόζιεςε θαη ηελ απόζρηζε ηνπ ζεώκαη από ην ζθέπηνκαη, ηελ αθύξσζε, δειαδή, ηνπ ελεξγνπνηεκέλνπ βιέκκαηνο ηνπ ζεαηή, κέζσ ηνπ νπνίνπ βιέπεη καθξύηεξα θαη δηαθνξεηηθόηεξα από ό,ηη κπνξεί λα δεη ην κάηη ηνπ. Αξρήο γελνκέλεο από ην ζνπξεαιηζκό, πνπ πξόηεηλε ην «άγξην» βιέκκα, νη νπηηθέο ηέρλεο επεδίσμαλ ζηαδηαθά λα αθπξώζνπλ ην παζεηηθό βιέκκα ηνπ ζεαηή. Πξνο ηελ άξζε ηεο παζεηηθήο ζέαζεο θηλείηαη νιόθιεξν ην δσληαλό ζέακα, πνπ εθαξκόδεη παξόκνηεο ηερληθέο. Με παξαδείγκαηα από ηελ παγθόζκηα θαη ειιεληθή ζθεληθή πξαγκαηηθόηεηα ε πξνβνιή εηθόλσλ ζε γηγαληννζόλε παξάιιεια κε ηε ζθεληθή δξάζε έρεη σο ζπλέπεηα ηε κεηαθίλεζε ηνπ βιέκκαηνο ηνπ ζεαηή από ηε ζθελή ζηηο νζόλεο. Έηζη ελεξγνπνηείηαη λα παξαθνινπζήζεη ηελ παξάιιειε εηθόλα θαη δξάζε, κε απνηέιεζκα λα πθίζηαηαη ζπλερή δηάζπαζε από ηελ πξνζήισζε ζε έλαλ θεληξηθό ππξήλα, κε απνηέιεζκα κηα νπηηθή πνιπζπιιεθηηθόηεηα, πνπ ηνλ αλάγεη ζε παξαγσγό ελόο λένπ λνήκαηνο (Σζαηζνύιεο, 2007: 48-49, 71-72). 10

2.8. Παραδεηγκαηηθά θαη ζσληαγκαηηθά ζηοητεία αλάισζες ηες ζσλασιίας ηες Madonna ύκθσλα κε ηε ζεκεησηηθή ηνπ F. De Saussure (1974/1915), ηα ζεκεία νξγαλώλνληαη ζε θώδηθεο κε δύν ηξόπνπο: κε παξαδείγκαηα θαη κε ζπληάγκαηα. Απηέο νη δύν δηαζηάζεηο παξνπζηάδνληαη σο «άμνλεο», όπνπ ζηνλ θάζεην άμνλα είλαη ην παξαδεηγκαηηθό θαη ζηνλ νξηδόληην ην ζπληαγκαηηθό. Σν επίπεδν ηνπ παξαδεηγκαηηθνύ είλαη απηό ηεο επηινγήο, ελώ ην επίπεδν ηνπ ζπληαγκαηηθνύ είλαη απηό ηνπ ζπλδπαζκνύ ησλ ζεκαηλόλησλ (Jakobson, 1971: 570-579). ηε ζπλέρεηα παξνπζηάδνπκε βαζηθέο πιεξνθνξίεο θαη ζηνηρεία αλάιπζεο ηεο ζπλαπιίαο ηεο Madonna The Confessions Tour πνπ ζπλδένληαη κε ηνπο άμνλεο απηνύο. Γιωζζηθά ζεκαίλοληα - (α) Σίηινο, The confessions tour: Ο ηίηινο απνηειεί έλα ηζρπξό ζεκείν, γηαηί πξνζδηνξίδεη ην θεληξηθό ππνθείκελν (Madonna), ελεκεξώλεη γηα κηα πεξηνδεία (tour) θαη παξνπζηάδεη ηε ζεκαηηθή ηεο ζπλαπιίαο (confessions). Με θαιιηγξαθηθά γξάκκαηα, αηζζεηηθήο ηνπ 1970, αλαγξάθεηαη ην θπξίαξρν ππνθείκελν/πνκπόο, ε Madonna, κε ζπλδήισζε ζηελ αλαπαξάζηαζε ηεο Παλαγίαο. Σα θαιιηγξαθηθά γξάκκαηα αλαθέξνληαη ζην δπηηθό-επξσπατθό πνιηηηζκό κε αλαθνξέο ζηε ιεπηνκέξεηα, ηελ θνκςόηεηα, ηελ αλαδίπισζε, ηελ πνιππινθόηεηα θαη ηε ζπλαθόινπζε γνεηεπηηθή πιαζηόηεηα (θαξπέινο, 2000: 124). ην Αγγιν- Διιεληθό ιεμηθό Efstathiadis (2003) ην ιήκκα confession νξίδεηαη σο εμνκνιόγεζε ή νκνινγία. Ο ηίηινο, ακθίζεκνο θαη αηληγκαηηθόο (Confession σο εμνκνιόγεζε θαη σο νκνινγία) κε ζξεζθεπηηθέο ζπλδειώζεηο καο πιεξνθνξεί γηα όζα πξόθεηηαη λα δηαδξακαηηζηνύλ επί ζθελήο ρσξίο σζηόζν λα δηεπθξηλίδεηαη εμ αξρήο ν πνκπόο θαη ν δέθηεο ηεο εμνκνιόγεζεο: Let's forget your life, forget your problems κε απηά ηα ιόγηα ε Madonna ππνδέρεηαη ηνπο ζεαηέο ζην Wembley Arena, ηνπο παξνηξύλεη λα μεράζνπλ ηελ θαζεκεξηλόηεηά ηνπο θαη λα ηελ αθνινπζήζνπλ ζηε δηθή ηεο πξαγκαηηθόηεηα, ίζσο ζε κηα εηθνληθή πξαγκαηηθόηεηα. (β) πληειεζηέο: ηνπο ηίηινπο αξρήο θαη ηέινπο αλαγξάθνληαη ζπλνιηθά ηα νλόκαηα 223 ζπληειεζηώλ κε ηηο εηδηθόηεηέο ηνπο. (γ) Υώξνο: Λνλδίλν. (δ) Υξόλνο: 2006. Τποθείκελα δράζες-αλαπαράζηαζες: πλνιηθά 22 ππνθείκελα: 1 βαζηθό ππνθείκελν (Madonna), νη ρνξεπηέο: 14 (10 άλδξεο θαη 4 γπλαίθεο), νη κνπζηθνί: 4 (άλδξεο) θαη νη supporters (θσλεηηθά): 3 άηνκα (1 άλδξαο θαη 2 γπλαίθεο). Γηάρθεηα-τρόλος παράζηαζες - πλνιηθά: 1 ώξα θαη 30 ιεπηά. Παξνπζία ηεο Madonna επί ζθελήο: 84,5 ιεπηά, ησλ ρνξεπηώλ: 79,5 ιεπηά, ησλ supporters: (1 άλδξαο: 1 ιεπηά θαη 30 δεπηεξόιεπηα θαη 2 γπλαίθεο: 5 δεπηεξόιεπηα). Μοσζηθό είδος - Υνξεπηηθή πνπ ειεθηξνληθή κνπζηθή κε αλαθνξέο ζηε ξνθ κνπζηθή. Γράζεης/actions - Δλδεηθηηθά εζηηάδνπκε ζηα ρνξεπηηθά-αλαπαξαζηάζεηο πνπ επηηεινύληαη από ηελ Madonna σο αλαβάηεο ζε άινγν, σο call girl ζε strip show, ζην δξώκελν απηνθηνλίαο από ρνξεπηή, ζηελ αλαπαξάζηαζε ζεμνπαιηθνύ νξγίνπ κε ρνξεπηέο (άλδξεο θαη γπλαίθεο), ζηελ αλαπαξάζηαζε ιεθηηθήο θαη ζσκαηηθήο δηακάρεο κεηαμύ ζπκκνξηώλ αλδξώλ θαη γπλαηθώλ. 11

Κοζηούκηα/κεηακθηέζεης - Madonna (ζύλνιν 10): ζηνιή αλαβάηε, απζηεξά θιαζηθά θνζηνύκηα, θνζηνύκηα ληίζθν αηζζεηηθήο, θνζηνύκηα casual, θνζηνύκηα δεξκάηηλα. Υνξεπηέο: άλδξεο κεηακθηεζκέλνη ζε άινγα, γπλαίθεο ζε αλαβάηεο, εκίγπκλεο εκθαλίζεηο αλδξώλ, δεξκάηηλα θνζηνύκηα, ethnic θνζηνύκηα. θεληθά αληηθείκελα/θαηαζθεσές - Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε: κνπζηθά όξγαλα (4), θακνπηζίθη, ραιηλάξηα, κεηαιιηθόο ζσιήλαο (pole) strip show, ζθαισζηέο, lift γηα λα εκθαλίδνληαη ηα ππνθείκελα ζηε ζθελή θαη λα εμαθαλίδνληαη από απηή, όπιν, θξπζηάιιηλνο ζηαπξόο 2 κέηξσλ, αγθάζηλν ζηεθάλη, θνξεηό ερνζύζηεκα δεθαεηίαο 70. θεληθά αληηθείκελα/κεηαθορές/ζεκαηλόκελα - Σα ζθεληθά αληηθείκελα, εθηόο από ηελ πξαθηηθή ιεηηνπξγία ηνπο παξαπέκπνπλ ζπλδεισηηθά ζε κε νξαηέο ζθεληθά πεγέο ηεο ζθεληθήο δξάζεο, είηε πξόθεηηαη γηα απόληα πξόζσπα είηε γηα θνηλσληθά ή πνιηηηθά ζπκθξαδόκελα. Πίζσ από απηέο ηηο ζπλδειώζεηο θαηαδειώλεηαη έλαο εμσζθεληθόο ρώξνο ζε ζρέζε κε ηα επί ζθελήο ηεθηαηλόκελα. Υαξαθηεξηζηηθή κεηαθνξηθή ιεηηνπξγία επηηεινύλ νη ειεθηξηθέο ζπζθεπέο, όπσο ην ερνζύζηεκα θαη ζέηνπλ ζε ιεηηνπξγία κεηαθνξέο ζηε γε ηεο επαγγειίαο, ηε ρώξα ηεο δηαζθέδαζεο θαη ηεο επηπρίαο (Ακεξηθή). Video wall/γηγαληοοζόλε - Δζηηάδνπκε ζηηο πξνβνιέο κε άινγα ζε ηππόδξνκν, ζηελ Madonna αλαβάηε, ζε ςπρεδειηθέο εηθόλεο illusions, ζε αθηηλνγξαθίεο αιόγνπ θαη αλζξώπνπ, ζε ζηαγόλεο αίκαηνο, θσηνγξαθίεο εθηειέζεσλ, παηδηά καύξεο θπιήο, θείκελν ζηα αγγιηθά από ην θαηά Μαηζαίνλ Δπαγγέιην 23: 25, θσηηέο, θύηηαξα κνιπζκέλα από ηνλ ηό ηνπ AIDS, ζξεζθεπηηθά ζύκβνια (πεληάιθα, εμάιθα, εβξατθά, ρξηζηηαληθά, αλαηνιηθώλ ζξεζθεηώλ θαη θηινζνθηώλ), δύν ειεθηξνληθά sites (www.raisingmalawi.org & www.clintonfoundation.org). Φωηηζκός - πξνβνιείο, θώηα laser. Κσρίαρτο τρώκα - καύξν θαη θόθθηλν. Ητεηηθά/αθοσζηηθά ζεκαίλοληα - (α) Μνπζηθή/ηξαγνύδη: 21 θνκκάηηα (1 ώξα θαη 30 ιεπηά), (β) Αθήγεζε-voice off, ελαιιάμ αληξηθή θσλή (1 ιεπηό), γπλαηθεία θσλή (1 ιεπηό), δεύηεξε αληξηθή θσλή (10 δεπηεξόιεπηα), (γ) Γύν (2) ππξνβνιηζκνί, (δ) Ήρνη θακπάλαο. Γηποιηθά ζτήκαηα/αληηζεηηθά δεύγε - Σα δηπνιηθά ζρήκαηα θαη ηα αληηζεηηθά δεύγε πνπ πξνθύπηνπλ από ηελ αλάιπζή καο είλαη ηα παξαθάησ: Φσο / θνηάδη, Σάμε / Αηαμία, Αλζξώπηλν / Με αλζξώπηλν, Πξόζσπν / Πξνζσπείν, ώκα / Με ζώκα, Εσή / Θάλαηνο, Σέρλε / Πνξλνγξαθία, Όξην / Πεξηζώξην, Αθέληεο / θιάβνο, Πόιεκνο / Δηξήλε, Αλαπαξάζηαζε / Πξαγκαηηθόηεηα. Κώδηθες - Ο Chandler (1994) παξαζέηεη κηα ηξηκεξή ηππνινγία ησλ αθόινπζσλ θσδίθσλ: (α) θνηλσληθνί θώδηθεο, (β) θεηκεληθνί θώδηθεο θαη (γ) εξκελεπηηθνί θώδηθεο. Βαζηζκέλνη ζηελ ηππνινγία απηή δηαθξίλνπκε ηνπο πην θάησ θώδηθεο ζην δείγκα ηεο έξεπλάο καο: (α) Κοηλωληθοί θώδηθες: Πξνθνξηθή γιώζζα: ιεθηηθνί θώδηθεο (αθεγήζεηο 2 αλδξώλ θαη 1 γπλαίθαο), πξνζσδηαθνί θώδηθεο (ηξαγνύδηα ηεο 12

ζπλαπιίαο). σκαηηθνί θώδηθεο: ζσκαηηθή επαθή ρνξεπηώλ κεηαμύ ηνπο, Madonna θαη ρνξεπηώλ, Madonna θαη ζεαηώλ, εθθξάζεηο πξνζώπνπ ηεο Madonna θαη ησλ ρνξεπηώλ, νη θηλήζεηο ηνπο, νη ρεηξνλνκίεο ηνπο, νη ζηάζεηο ησλ ζσκάησλ ηνπο. Κώδηθεο αληηθεηκέλσλ: ε κόδα πνπ αθνινπζεί/πξνηείλεη ε Madonna θαη νη ρνξεπηέο. πκπεξηθνξηθνί θώδηθεο: ππόδεζε ξόισλ από ηε Madonna θαη ηνπο ρνξεπηέο ζηηο αλαπαξαζηάζεηο ηεο απηνθηνλίαο, ηεο ζσκαηηθήο δηακάρεο κεηαμύ ζπκκνξηώλ, ηνπ ηππόδξνκνπ. Καλνληζηηθνί θώδηθεο: θώδηθαο επαγγεικαηηθήο πξαθηηθήο από ην θεληξηθό ππνθείκελν, ηνπο ρνξεπηέο, ηνπο κνπζηθνύο, όινπο ηνπο ζπληειεζηέο ηεο ζπλαπιίαο. (β) Κεηκεληθοί θώδηθες: Αηζζεηηθνί θώδηθεο: ε πνπ ειεθηξνληθή κνπζηθή κε ζηνηρεία ξνθ, νη πξνβνιέο ζην video wall, ηα tableaux vivants από ηνπο ρνξεπηέο. Ρεηνξηθνί, ζηηιηζηηθνί θώδηθεο: νη αθεγήζεηο, νη ζθεληθέο δξάζεηο, ην ζθεληθό θαη ηα αληηθείκελα ηεο ζπλαπιίαο. Κώδηθεο επηθνηλσληαθώλ κέζσλ: ε ζπλαπιία θπθινθνξεί ζε κνξθή θηλεκαηνγξαθηθνύ πιηθνύ. (γ) Δρκελεσηηθοί θώδηθες: Ιδενινγηθνί θώδηθεο: πξνβάιιεηαη ε θπιή (ρξεζηκνπνηνύληαη ρνξεπηέο δηαθόξσλ θπιώλ, πξνβάιινληαη εηθόλεο παηδηώλ ηεο καύξεο θπιήο), ε ηάμε, ν πιηζκόο θαη ν θαπηηαιηζκόο, ηα θαληαρηεξά θνζηνύκηα, ηα εμσηηθά κέξε (ηα νπνία ιεηηνπξγνύλ σο πξνζθηιείο πξννξηζκνί), ν πξννδεπηηζκόο θαη νη ηδενινγηθνί πξνζαλαηνιηζκνί, ν εζεινληηζκόο θαη ε δξαζηεξηνπνίεζε γηα ηα παηδηά ηεο θπιήο Malawi, νη θάζε ηύπνπ εξσηηθέο πξνηηκήζεηο κεηαμύ θύισλ, ε αλνρή ζηηο θπιεηηθέο, ζξεζθεπηηθέο θαη εζλνινγηθέο δηαθνξεηηθόηεηεο. 3. Παραηερήζεης-προβιεκαηηζκοί Καηά ηελ επηηέιεζε ηεο κνπζηθήο παξάζηαζεο/performance, ην θεληξηθό ππνθείκελν (Madonna) γλσξίδεη όηη απεπζύλεηαη ζε έλα πνιηηηζκηθά αλνκνηνγελέο θνηλό. Γηα ην ιόγν απηό, ζθόπηκα ρξεζηκνπνηνύληαη πνιιά θαη δηαθνξεηηθά ζεκαίλνληα. Οη δεκηνπξγνί-θνξείο ζεκαηλόλησλ κπνξνύλ λα ηζρπξηζηνύλ όηη ην πξντόλ γίλεηαη θαηαλνεηό από ηνπο απνδέθηεο θαη επηηπγράλεηαη ε επηθνηλσλία κεηαμύ ηνπο κόλν αλ ρξεζηκνπνηήζνπλ νηθεία ζε απηνύο ζύκβνια. Κάζε ζύκβνιν κεηαθέξεη κηα ηζηνξία αλαπαξάζηαζεο θαη ζρέζεο ελόο πνιηηηζκηθνύ γίγλεζζαη. Δπηπιένλ, θάζε θνηλόηεηα δηακνξθώλεη ηνλ δηθό ηεο ηξόπν ζέαζεο ηνπ θόζκνπ, ηέκλνληαο ηελ πεξηξξένπζα πξαγκαηηθόηεηα θαηά ηηο δηθέο ηεο λόξκεο (Σζηηζηπήο, 2004: 38). Ζ performance ζεσξείηαη έλαο πβξηδηθόο ηξόπνο έθθξαζεο κε επέιηθηνπο θαλόλεο, θαηά ηνλ νπνίν ν θαιιηηέρλεο/performer ζπκπεξηιακβάλεη ό,ηη επηζπκεί: θίλεζε, ιόγν, ήρν, κνπζηθή θ.ά. Πξόθεηηαη γηα έλα ζέακα κε επκεηάβιεηε δνκή, ην νπνίν επηηξέπεη ελαιιαγέο ζε ζύληνκν ρξνληθό δηάζηεκα. Έλα ζέακα, θαηά θύξην ιόγν απηνβηνγξαθηθό, ην νπνίν ζπκπεξηιακβάλεη πξνζσπηθά βηώκαηα θαη εκπεηξίεο κεηαηξέπνληαο ηελ αηνκηθή κλήκε ζε ζπιινγηθή. Ζ πξνζσπηθή δσή ηνπ θαιιηηέρλε εθηίζεηαη θαη πξνπαγαλδίδεη ζην πεδίν κηαο καδηθήο θνπιηνύξαο. Έηζη θαηά ηελ επηηέιεζε κηαο performance ην αηνκηθό βίσκα θαζίζηαηαη ζπιινγηθό κέζα από ηε δπλακηθή ηνπ θνηλσληθν-ηζηνξηθνύ θαη πνιηηηζηηθνύ status ησλ ζεαηώλ, ε αηνκηθή κλήκε κεηαηξέπεηαη ζε ζπιινγηθή κέζα από ηελ αθεγεκαηηθόηεηα θαη ηε δξάζε (Greimas & Courtes, 1979: 172). Από ηελ αλάιπζή καο πξνθύπηεη όηη ην κνπζηθό ζέακα κε δέθηεο έλα πνιππνιηηηζκηθό, κηθηό ειηθηαθά θαη ηαμηθά θνηλό, όζνλ αθνξά ζηα ζεκαηλόκελά ηνπ, ζπληζηά έλα πνιπηξνπηθό πιηθό επηθνηλσλίαο ζην πεδίν ηεο παγθνζκηνπνίεζεο θαη ηεο εηεξόηεηαο. Σν δσληαλό ζέακα εκθαλίδεηαη όιν θαη πεξηζζόηεξν εληαγκέλν ζην πιαίζην θαη ηηο πξνζδνθίεο ηεο κεηακνληέξλαο πνιππνιηηηζκηθήο θνηλσλίαο. 13

Οη θιαζηθέο κνξθέο ηνπ δσληαλνύ ζεάκαηνο (κνπζηθέο παξαζηάζεηο, ζπλαπιίεο, δσληαλέο εκθαλίζεηο κνπζηθώλ θαη ηξαγνπδηζηώλ) ζε ειιεληθό θαη παγθόζκην επίπεδν αδπλαηνύλ λα θαιύςνπλ ηηο αλάγθεο ηνπ ζύγρξνλνπ ζεαηή, δίλνληαο ηε δπλαηόηεηα λα αλαπηπρζνύλ θαηλνθαλείο δεκηνπξγίεο θαη λα εκθαληζζνύλ λένη πβξηδηθνί ηξόπνη έθθξαζεο, ηόζν ζε επίπεδν θεηκεληθήο εγγξαθήο ηνπ ιόγνπ ησλ δεκηνπξγώλ (ζηίρνη, ζύλζεζε, ελνξρήζηξσζε) όζν θαη ζθεληθήο πξάμεο, ζηε δσληαλή δειαδή απεηθόληζε ηεο παξαζηαηηθήο δξάζεο. Ζ δηαθεηκεληθόηεηα θαη ε δξακαηνπνίεζε εμσ-ζεαηξηθώλ θαη κνπζηθώλ πεξηζηάζεσλ, ην κεηαζέαηξν θαη ε performance απνηεινύλ ηηο λέεο ηάζεηο ζηε ζθεληθή γξαθή. Ο ζεαηήο, σο απνδέθηεο θαη ηειηθόο θξηηήο ηνπ ζεάκαηνο, δελ είλαη πηα ην άηνκν κηαο νκνηνγελνύο εζλνθπιεηηθά, κνξθσηηθά θαη θνηλσληθν-πνιηηηζκηθά νκάδαο. Ζ ακεζόηεηα θαη ε βησκαηηθόηεηα ηεο επηθνηλσλίαο πνπ δηακνξθώλεηαη αλάκεζα ζηε ζθελή θαη ηελ πιαηεία έρεη ξηδηθά δηαθνξνπνηεζεί. Σν ζέακα ζ έλα παγθνζκηνπνηεκέλν πεξηβάιινλ αδπλαηεί πιένλ λα αληηζηνηρήζεη έλα θαη κνλαδηθό ζθεληθό κήλπκα. Γηα ην ιόγν απηό ε επηηέιεζε ηεο ζθεληθήο πξάμεο αλαπξνζαξκόδεηαη, πξνζπαζώληαο λα ζπκπεξηιάβεη ζηνηρεία εηεξνγελή θαη δηαπξνζσπηθά, όπσο αληίζηνηρα θαη νη δηαθνξεηηθέο αλακνλέο θαη πξνζδνθίεο ηνπ αλνκνηνγελνύο θνηλνύ. Οη ζύγρξνλνη δεκηνπξγνί κνπζηθώλ ζεακάησλ, νδεγνύληαη ζε δηαθεηκεληθέο ζπλζέζεηο επηρεηξώληαο λα ηθαλνπνηήζνπλ απηέο ηηο πξνζδνθίεο: ρξεζηκνπνηνύλ ζπλήζσο ηα θιαζηθά «θείκελα» σο νρήκαηα ζεκαζίαο, αλαηξνθνδνηνύκελα από ηηο εκπεηξίεο θαη ηα βηώκαηα ηνπ ζύγρξνλνπ θνηλνύ. Έηζη πξνρσξνύλ ζηελ αλάπηπμε ηνπ «ζσκαηηθνύ ζεάηξνπ», ηεο performance θαη ηνπ «έξγνπ ζε εμέιημε», ηα νπνία ζπλδπάδνπλ ην δηαπνιηηηζκηθό κε ην πνιππνιηηηζκηθό, σο επηκέξνπο ζηνηρεία-θώδηθεο ηνπ ζεάκαηνο. Σν «θείκελν», όπσο παξαηεξεί ε Julia Kristeva είλαη ζπγρώλεπζε θαη ε δηαιεθηηθή «θεηκέλσλ» νξίδεηαη σο δηαθεηκεληθόηεηα. ηηο αθεγήζεηο ελόο θεηκέλνπ δηαζηαπξώλνληαη, αιιεινζπκπιεξώλνληαη ή θαη αιιειναλαηξνύληαη δηαθνξεηηθά «εθθεξόκελα» από άιια θείκελα (Kristeva, 1970: 12), όπσο ζπκβαίλεη θαη ζην πιηθό πνπ παξνπζηάδνπκε. Ο ζεαηήο, παξαθνινπζώληαο ην ζύγρξνλν ζέακα, νπζηαζηηθά επηθνηλσλεί (είηε ην γλσξίδεη, είηε όρη) κε ηνλ «θνηλό ηόπν» ή ην «ελνπνηεηηθό ζηνηρείν», πνπ ν δεκηνπξγόο πξνηείλεη κε ηξόπν ώζηε λα αλαπηύζζεηαη κηα κνξθή «επαλεγγξαθήο» ηνπ ιόγνπ ηνπ ζεάκαηνο, ε νπνία πξαγκαηνπνηείηαη κε ηε κεζνιάβεζε ηνπ δεκηνπξγνύ σο αηνκηθήο ή ζπιινγηθήο νληόηεηαο. Χζηόζν, ην εξώηεκα πνπ θαηά ηε γλώκε καο παξακέλεη αλνηθηό ζρεηίδεηαη κε ην θαηά πόζν ε επηθνηλσλία ζην πιαίζην ηεο καδηθήο πνιηηηζηηθήο βηνκεραλίαο δύλαηαη λα αλαδεηρζεί ζε δύλακε απην-νινθιήξσζεο θαη απην-θαζνξηζκνύ. Γειαδή ζε έλα θόζκν ζηνλ νπνίν θπξηαξρεί νινέλα θαη πεξηζζόηεξν ε ηάζε γηα νκνγελνπνίεζε (homogenization), ε ακεξηθαλνπνίεζε (americanization) ή αιιηώο καθληνλαιληνπνίεζε (Mcdonaldization) (Smith, 2006: 351) κε πνηνπο ηξόπνπο ην ζέακα πξνβάιιεηαη σο αξλεηηθή δηαιεθηηθή δύλακε πνπ ζα αλαδείμεη ην ζύγρξνλν ππνθείκελν ζην επίθεληξν ελόο απειεπζεξσηηθνύ «επηθνηλσληαθνύ πξάηηεηλ; Πξόθεηηαη νπζηαζηηθά γηα ην δηαθύβεπκα ηνπ αλ ζα θαηαθέξνπκε, κέζα από ηε γελεαινγία ησλ θεηκέλσλ κηαο θπξίαξρεο κνλνδηάζηαηεο ηδενινγίαο, λα κεηαβνύκε ζε έλα νπ-ηόπν ησλ δηαθνξεηηθνηήησλ, ησλ πνιπδηάζηαησλ ηαπηνηήησλ, ησλ πνιππξηζκαηηθώλ εξκελεηώλ ηεο αλζξώπηλεο θαηάζηαζεο. 14

Βηβιηογραθία Βauman, Z. (1992). Intimations of Postmodernity. London: Routledge. Chandler, D. (1994). Semiotics for Beginners. ηελ ειεθηξνληθή δηεύζπλζε: www.aber.ac.uk/media/documents/s4b/sem08.html Γξακκαηάο, Θ. (2005). Σξνπηθόηεηα ηνπ ώκαηνο θαη Σνπηθόηεηα ηνπ Καηαλαγθαζκνύ: Πξαθηηθά ηνπ πλεδξίνπ Φ. Κόληνγινπ, Η. Βελέδεο & Αζεκ. Παλζέιελνο, Οξάκαηα θαη Πάζε ηνπ Διιεληζκνύ (ζζ. 200-209). Μπηηιήλε: Eθδ. Ννκαξρηαθήο Απηνδηνίθεζεο Ν. Λέζβνπ. Greimas A. J. & Courtes J. (1979). Semiotics and Language. Bloomington: Indiana University Press. Crimp, D. (1990). Πνξηξαίηα Αζζελώλ ηνπ AIDS. ην L. Grossberg, et all. (Eπηκ.), Καιεηδνζθόπην, Μειέηεο γηα ηνλ Πνιηηηζκό (ζζ. 35-61) (κηθ. Μ. Γηάθα). Θεζζαινλίθε: Μάγηα. Debord, G. E. (2000). Η Κνηλσλία ηνπ Θεάκαηνο (κηθ. ύιβηα). Αζήλα: Γηεζλήο βηβιηνζήθε. Efstathiadis (2003). English Dictionary, English-Greek/ Greek-English. Αζήλα: Efstathiadis Group. Elam, K. (2001). Η εκεησηηθή Θεάηξνπ θαη Γξάκαηνο (κηθξ. Κ. Γηακαληάθνπ). Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα. Frith, S. (1990). Πνιηηηζκηθή Μειέηε ηεο Πνπ Μνπζηθήο. ην L. Grossberg, et al. (Δπηκ.), Καιεηδνζθόπην, Μειέηεο γηα ηνλ Πνιηηηζκό (ζζ. 119-139) (κηθξ. Μ. Γηάθα). Θεζζαινλίθε: Μάγηα. Habermas, G. (1997). Η Ηζηθή ηεο Δπηθνηλσλίαο (κηθξ. & εηζαγσγή Κσλ/λνο Καβνπιάθνο). Δλαιιαθηηθέο Δθδόζεηο. Jakobson, R. (1971). Language in Relation to Other Communication Systems. In R. Jakobson (Ed.), Selected Writings, Vol. 2. The Hague: Mouton. Kress, G. & van Leeuwen, T. (1996). Reading Images. The Grammar of Visual Design. London: Routledge. Kristeva, J. (1970). Le Texte du Roman: Approche Sémiotique d une Structure Discursive Transformationnelle. The Hague: Mouton. Langholz Leymore, V. (1975). Hidden Myth: Structure and Symbolism in Advertising. New York: Basic Books. Μπνπκπάξεο, Ν. (2003). Αλαιύνληαο ηελ Αθνπζκαηηθή Δκπεηξία - Πξνο κηα Πνιηηηζκηθή Κνηλσληνινγία ηνπ Ήρνπ. Δπηζηήκε θαη Κνηλσλία, Σ. 10: www.media.uoa.gr/sas/issues/10_issue/mpoumpar.html Μπνπκπάξεο, Ν. (2006). Ζρνηνπίν, πλδέζεηο θαη Γηαζηάζεηο ζηελ Αθνπζηηθή Δκπεηξία. ην Γ. Παπαγεσξγίνπ, Ν. Μπνπκπάξεο & Δ. Μπξηβήιε (Δπηκ,), Πνιηηηζηηθή Αλαπαξάζηαζε (ζζ. 111-139). Αζήλα: Κξηηηθή. Μπξηβήιε, Δ. (2006). Από ηελ Αλαπαξάζηαζε ζηελ Δπηηέιεζε. ην Γ. Παπαγεσξγίνπ, Ν. Μπνπκπάξεο & Δ. Μπξηβήιε (Δπηκ.), Πνιηηηζηηθή Αλαπαξάζηαζε (ζζ. 57-75). Αζήλα: Κξηηηθή. Παηζαιίδεο,. (2004). Από ηελ Αλαπαξάζηαζε ζηελ Παξάζηαζε, πνπδή Οξίσλ θαη Πεξηζσξίσλ. Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα. Πνπξθόο, Μ. (2008). Πέξα από ηηο Νεσηεξηθέο θαη Μεηαλεσηεξηθέο Αλαγλώζεηο ηνπ ώκαηνο, Πξνο κηα Οηθν-σκαηηθν-Βησκαηηθή Πξνζέγγηζε. ην Μ. Α. Πνπξθόο (Δπηκ.), Δλζώκαηνο Ννπο, Πιαηζηνζεηεκέλε Γλώζε θαη Δθπαίδεπζε: Πξνζεγγίδνληαο ηελ Πνηεηηθή θαη ηνλ Πνιηηηζκό ηνπ θεπηόκελνπ ώκαηνο Γηεπηζηεκνληθέο Πξνζεγγίζεηο (ζζ. 97-108). Αζήλα: Gutenberg. Ρήγα, B. (2008). Ηζηνξία ηνπ ώκαηνο: Από ηηο Φηινζνθηθέο Πξνζεγγίζεηο ζην ύγρξνλν «Κίλεκα ηεο σκαηηθόηεηαο» ζηελ Δθπαίδεπζε. ην Μ. Α. Πνπξθόο (Δπηκ.), Δλζώκαηνο Ννπο, Πιαηζηνζεηεκέλε Γλώζε θαη Δθπαίδεπζε: Πξνζεγγίδνληαο ηελ Πνηεηηθή θαη ηνλ Πνιηηηζκό ηνπ θεπηόκελνπ ώκαηνο Γηεπηζηεκνληθέο Πξνζεγγίζεηο (ζζ. 295-321). Αζήλα: Gutenberg. Saussure, F. de (1974/1915). Course in General Linguistics. London: Fontana/Collins. 15

Smith, P. (2006). Πνιηηηζκηθή Θεσξία (Δηζαγσγή Ν. Μπνπκπάξεο). Αζήλα: Κξηηηθή. θαξπέινο, Γ. (2000). Ιζηνξηθή Μλήκε θαη Διιεληθόηεηα ζηα Κόκηθο. Αζήλα: Κξηηηθή. Σζαηζνύιεο, Γ.(2007). εκεία Γξαθήο- Κώδηθεο θελήο. Αζήλα: Νεθέιε. Σζηηζηπήο, Λ. (2004). Δηζαγσγή ζηελ Αλζξσπνινγία ηεο Γιώζζαο. Αζήλα: Gutenberg. Φηνξαβάληεο, Β. (2004). Θεσξία Πνιηηηζκνύ ΙΙ. Σέρλε, Κνπιηνύξα, Αηζζεηηθή - Ο Άλζξσπνο Αληηκέησπνο κε ηελ Παγθνζκηνπνίεζε. Αζήλα: Φεθίδα. Williams, R. (1994). Κνπιηνύξα θαη Ιζηνξία (κηθξ. Β. Απνζηνιίδνπ). Αζήλα: Γλώζε. Υνληνιίδνπ, Δ. (1999). Δηζαγσγή ζηελ Έλλνηα ηεο Πνιπηξνπηθόηεηαο. Γισζζηθόο Τπνινγηζηήο, Σόκνο 1, Σεύρνο 1, Θεζζαινλίθε: Πεξηνδηθή έθδνζε ηνπ Κέληξνπ Διιεληθήο Γιώζζαο. Lived experience, metaphor, multimodality & spectacle vivant: Madonna s The confessions tour Antonis Chassapis *, Ifigenia Vamvakidou * & Nikos Fotopoulos * ABSTRACT In the field of the cultural studies we try to analyze the performance of Madonna, which was showed in London/ 2006 under the title: The Confessions Tour. We focus on the questions about the aesthetics of perception, on visual literacy and specifically on the representations of the body/ of the action in the axis of the experience. We try to read the multimodality of the data as it contains music, actions, dancing, symbols and new technologies using the model of social semiotics. We categorize the different experiences of the subjects who show their selves during the music performance. Music spectacles often have been characterized as the ultimate medium of the postmodern world: fast, empty, lascivious. At least that is how the majority of the academic and educated world perceives them. Nevertheless we find that these spectacles are primarily poetic and contain narrativity. The results show a storyline, embedded within its poetic structure. Narratives become a devise to structure the spectacle/poetic world and make it more accessible and recognizable to the viewer. Key words: Concert, Cultural studies, Live show, Lived experience, Metaphor, Multimodality, Performance, Semiotics. * Antonis Chassapis, Secondary School Teacher, Post graduated diploma in Cultural Studies, Semiotics structures and practices, University of West Macedonia, Greece. E-mail: anchass@yahoo.gr * Ifigenia Vamvakidou, Ph.D., Associate Professor, University of West Macedonia, Department of Preschool Education, Greece, Florina, Tel.: 0030-2350-55103, E-mail: ibambak@uowm.gr * Nikos Fotopoulos, Ph.D., Lecturer, University of West Macedonia, Department of Preschool Education, Greece, Florina, Email: nikfot@otenet.gr 16