ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΩΡΙΑΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΩΡΙΑΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ"

Transcript

1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΩΡΙΑΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Βάρδα Μαρία, Τοµεάρχης ΠΑΓΝΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: Αστέριου Αικατερίνη Λουµπάκη Ελένη Συµνιανάκη Αικατερίνη ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2004

2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 1 Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ σελ. 3

3 Γ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΜΑΤΟΣ σελ. 13. ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΡΡΩΣΤΩΝ ΜΕ ΨΩΡΙΑΣΗ σελ Ψωριαση (ορισµός, περιγραφή ) σελ Συχνότητα εµφάνισης σελ Αιτιολογία της νόσου σελ Παθογένεια σελ Εξετάσεις - Ανοσολογικές διαταραχές σελ Κλινική εικόνα σελ ιαφορική διάγνωση σελ Κλινική µορφή σελ Ιστοπαθολογική εικόνα της ψωρίασης σελ ιαγνωση σελ Εξέλιξη πορεία της νόσου σελ Επιπλοκές σελ Πρόγνωση της νόσου σελ Θεραπεία σελ. 77 Ε. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΟΣΟ σελ. 102 Ζ. ΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΕΚΥΜΟΣΥΝΗ σελ. 111 Η. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΨΩΡΙΑΣΗΣ σελ. 116 Θ. Ο ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΣΑΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΣΚΑΛΟΣ σελ. 131

4 Ι. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ σελ. 135 Κ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ( ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ) σελ. 139 Λ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ σελ. 159 Μ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σελ. 166

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ

6 Όπως και στις άλλες ειδικότητες της Ιατρικής έτσι και στη ερµατολογία, η ακριβής διάγνωση θα τεθεί µετά από λήψη λεπτοµερούς ιστορικού,µετά από σχολαστική κλινική εξέταση και τέλος, µε µία πολύ προσεκτική παρατήρηση του δέρµατος. Τέλος, είναι ευνόητο ότι όλα αυτά θα πρέπει να γίνονται σε ένα χώρο (εξεταστήριο ) µε άπλετο φυσικό φωτισµό.. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Κανονικά θα πρέπει να εξετάζεται «και να επισκοπείται το σύνολο του δέρµατος.. Σηµαντική είναι επίσης και η ψηλάφηση των βλαβώv παθήσεις που κυρίως προσβάλλουν το χόριο (όπως, σαρκοείδωση ή λέµφωµα) µπορεί να διαχωρισθούν από εκείνες που προσβάλλουν την επιδερµίδα (π.χ., έκζεµα) επειδή ψηλαφητικά είναι υπόσκληρες. Απ'την άλλη πλευρά. οι ασθενείς εvruπωσιάζoνται από µια σχολαστικότερη ιατρική εξέταση. Επιπρόσθετα, η ψηλάφηση του δέρµατος απ'το δερµατολόγο, τους ισχυροποιεί την πεποίθηση ότι η πάθησή τους δεν είναι µολυσµατική. -έλος, επειδή το δέρµα αποτελεί µέρος του όλου οργανισµού ίσως είναι απαραίτητη µια γενική ιατρική εξέταση, είτε στην περίπτωση που ο ασθενής εµφανίζεται πάσχων, είτε όταν τα δερµατικά κλινικά σηµεία ::γείρουν την υπόνοια συστηµατικού νοσήµατος. ΣΤΟΙΧΕΙΩ ΕΙΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΕΡΜΑΤΟΣ (VOCABULARY) Οπως και οι άλλες ιατρικές ειδικότητες έτσι και η ερµατολογία έχει το δικό της "λεξιλόγιο" που χαρακτηρίζει τη φύση κάθε δερµατοπάθειας. Με αυτό το σκεπτικό παρατίθενται στη συνέχεια οι κυριότεροι τύποι βλαβών του δέρµατος: ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΒΛΑΒΕΣ

7 Κηλίδα: Είναι µια περιγεγραµµένη επίπεδη αλλαγή του χρώµατος Του δέρµατος. Το µέγεθός της είναι λιγότερο από 1cm σε διάµετρο. Μπορεί να εµφανίζεται µε διάφορα χρώµατα όπως ερυθρό, το οποίο οφείλεται σε αγγειοδιαστολή και σε ήπιες φλεγµονώδεις αλλοιώσεις, ερυθρόφαιο ή κιτρινόφαιο λόγω ύπαρξης χρωστικής στο αίµα. και τέλος µε λευκό, µελανό ή καφέ λόγω διαταραχών στη σύνθεση µελαvίvης. Βλατίδα: Είναι ένα περιγεγραµµένο ψηλαφητό έπαρµα του δέρµατος διαµέτρου µικρότερης του 1cm (άλλοι την καθορίζουν σε λιγότερο από 0,5cm).Η βλατίδα µπορεί να είναι-επιδερµική, χοριακή ή µικτή.. Οζίδια: Είναι µια περιγεγραµµένη ψηλαφητή µάζα µε διάµετρο µεγαλύτερη του 1cm. Μπορεί να προσβάλλονται η επιδερµίδα και το χόριο, ή το υπόδερµα και το χόριο, ή µόνο το υπόδερµα. Η βλάβη µπορεί να προκύψει από βλατίδα. Η αιτία µπορεί να είναι µια διήθηση από καλοήθη ή νεοπλασµατικά κύτταρα κερατοακάνθωµα,φλεγµονή ή λέµφωµα. Μεγάλη κηλίδα (Patch): Είναι µια επίπεδη βλάβη διαµέτρου µεγαλύτερης του 1cm. Πλάκα: Πρόκειται για ελαφρά επηρµένη βλάβη διαµέτρου µεγαλύτερης του 1cm. Μπορεί να σχηµατισθεί από συρροή βλατίδων ή από επέκταση βλατίδας, όπως στη ψωρίαση και στο δακτυλιoειδές κοκκίωµα, ή από πάχυνση προϋπάρχουσας µεγάλης κηλίδας. Φλύκταινα: Είναι µια επηρµένη βλάβη µε διάµετρο µικρότερη του 0.5cm. που περιέχει υγρό κίτρινου χρώµατος. το οποίο µπορεί να είναι άσηπτο ή µολυσµένο. Φυσαλλίδα: Είναι µια επηρµένη βλάβη. µε διάµετρο µικρότερη του

8 0.5 cm. η οποία περιέχει διαυγές υγρό. Πoµφόλυyα: Έτσι ονοµάζεται η φυσαλλίδα που έχει µέγεθος µεγαλύτερο του Ο.5cm σε διάµετρο. Πoµφός: Πρόκειται για έπαρµα του δέρµατος περιοδικού τύπου, χρώµατος ερυθρού µε υπόλευκη κεντρική µοίρα. Οι ποµφοί µπορεί να παίρνουν διάφορα σχήµατα και µεγέθη. Ευρυαγγεία: Είναι η διαστολή των τριχοειδών αγγείων. ευτερογενείς βλάβες Εφελκίδα: Είναι µάζα που σχηµατίζεται από την αποξήρανση εξιδρώµατος το οποίο ήταν ορώδες. αιµατηρό ή οροαιµατηρό. ρυφάδα (εκδορά): Πρόκειται για επιφανειακή λύση της συνέχειας της επιδερµίδας που προκαλείται από έντονο κνησµό. Λειχηνοποίηση: Αποτελεί έντονη πάχυνση του δέρµατος µε παράλληλη έξαρση των φυσιολογικών πτυχώσεών του. Νέκρωση: Είναι η καταστροφή του δέρµατος, η οποία συνήθως έχει µελανό χρώµα. Ουλή: Πρόκειται για το τελικό στάδιο επούλωσης µιας καταστροφικού τύπου δερµατολογικής νοσολογικής οντότητας που προηγήθηκε. που εντοπίζεται ιστολογικά στο χόριο και που έχει σαν τελικό αποτέλεσµα την εµφάνιση λευκού χρώµατος, υπόσκληρης βλάβης. ιάβρωση: Είναι η βλάβη που σχηµατίζεται από απώλεια στιβάδων της επιδερµίδας. Ιάται χωρίς ουλή, εκτός της περίπτωσης κατά την οποία µεσολαβήσει δευτεροπαθής µόλυνση. Έλκος (έλκωση): Πρόκειται για απώλεια της επιδερµίδας καθ'όλο το πάχος της, η οποία ιάται µε σχηµατισµό ουλής. Ατροφία: Χαρακτηρίζεται από ελάττωση του αριθµού ή του όγκου ορισµένων ή όλων των στοιχείων του δέρµατος.

9 Σκλήρυνση: Είναι µια σαφώς περιγεγραµµένη ή και διάχυτη σκληρυντική εµφάνιση του δέρµατος, η οποία µπορεί να οφείλεται σε χοριακό ή υποδόριο οίδηµα, υπερπαραγωγή κολλαγόνου ή έντονη κυτταρική διήθηση. MOPΦOΛOΓlA ΤΩΝ ΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ (MORPHOLOGY OF ΤΗΕ LESIONS) Μετά τον καθορισµό του τύπου ή των τύπων των βλαβών, θα πρέπει να προσδιορίζονται και άλλοι παράγοντες όπως το χρώµα, η σύσταση και η φύση των βλαβών, η ύπαρξη λεπίων, κ.ά.ακόµη, θα πρέπει να προσδιορίζονται τα όρια, η µορφή και το σχήµα των δερµατικών βλαβών. Χρώµα (colour) Οι αποχρώσεις του δέρµατος παράγονται από τη µελανίνη (καφέ), τη φαιοµελανίνη, τα καροτένια (κίτρινο), την οξυαιµοσφαιρίνη (έντονα ερυθρό) και την ελαττωµένη αιµοσφαιρίνη (ερυθροκύανο). Έτσι η παρουσία ή απουσία τους, η ελάττωση ή η υπερπαραγωγή τους δηµιουργούν πολλά είδη χρωµάτων. κάτι το οποίο είναι σηµαντικό για τη διάγνωση των δερµατοπαθειών. Έτσι το έκζεµα χαρακτηρίζεται από εξέρυθρο χρώµα όπως και η ψωρίαση Λέπια (scale). Έστω και εάν το δέρµα φαινοµενικά δείχνει αναλλοίωτο. η επιδερµίδα αντικαθίσταται κάθε 28 ηµέρες. Αυτή η διαδικασία µπορεί να γίνει ορατή µε την εµφάνιση λεπίων σε δερµατοπάθειες κατά τις οποίες προσβάλλεται η επιδερµίδα. Στο έκζεµα παρατηρείται εµφάνιση ορού µέσα και γύρω από το επιδερµικό κύτταρο, οδηγώντας σε επιδερµιδική βλάβη. Στη ψωρίαση τα κύτταρα της βασικής στιβάδας είναι υπερδραστήρια όσον αφορά τη µιτωτική διαδικασία. µε αποτέλεσµα την υπερτροφία της επι-

10 δερµίδας. Στο έκζεµα τα λέπια είναι λεπτής υφής, ενώ στην ψωρίαση είναι αργυρόχροα και παχύτερα. Σχήµα βλαβών (shape) Οι βλάβες µπορεί να είναι κυκλικές ή δισκοειδεις, όπως στο νοµισµατοειδές έκζεµα, ωοειδείς όπως στη ροδόχρου πrruρίαση ή όλων των τύπων και µεγεθών όπως στη ψωρίαση ενώ οι δεύτερες δεν έχουν αυτό το στοιχείο. Επιφάνεια βλάβης (surface) Η επιφάνεια της βλάβης µπορεί να είναι ανώµαλη όπως στη σµηγµατορροϊκή µυρµηκιά ή λεία όπως στο χοριακό µελανινοκυτταρικό σπίλο ("ελιά"). Σύσταση βλαβών (consistency) Η βλάβη µπορεί να εµφανίζει στέρεη (συµπαγή) σύσταση όπως στο δερµατοίνωµα, µαλθακή όπως στην περίπτωση του χοριακού σπίλου, υπόσκληρη όπως στις δευτεροπαθείς εναποθέσεις ουσιών στο δέρµα ή να παρουσιάζει έντονα στοιχεία σκληρίας όπως στην κατά "πλάκες σκληροδερµία". Όρια βλάβης (Margin) Η βλάβη µπορεί να αφορίζεται σαφώς όπως στη ψωρίαση ή να έχει ασαφή όρια όπως στην περίπτωση του εκζέµατος. Μορφή βλαβών (Pattern) Οι βλάβες µπορεί να διατάσσονται µε διάφορους τρόπους: Γραµµοειδής Η εµφάνιση της βλάβης κάποιου εξανθήµατος κατά γραµµοειδή διάταξη µπορεί να εξηγηθεί απ'την προσβολή ενός δερµοτοµίου (έρπης ζωστήρας), αιµοφόρων αγγείων (θροµβοφλεβίτιδα) ή λεµφαγγείων (σποροτρίχωση ή λεµφαγγειίτιδα). Γραµµοειδείς βλάβες µπορεί να προέλθουν από διαταραχές στην ανάπτυξη δερµατικών στοιχείων (επιδερµιδικοί σπίλοι) ή απλά µπορεί να εντοπίζονται κατά µήκος των γραµµών του Blaschko. Άλλες βλάβες µπορεί να εξηγηθούν µε το φαινόµενο

11 Koebner, που υποδηλώνει την εµφάνιση εξανθήµατος σε περιοχή τραύµατος, το οποίο µπορεί να προέλθει από κνησµό ή έγκαυµα. Αυτό το φαινόµενο εκδηλώνεται σε ορισµένες παθήσεις (π.χ. ψωρίαση, οµαλός λειχήνας, οµαλή µυρµηκιά). ακτυλιοειδής Πολύ συχνά διάφορα εξανθήµατα έχουν δακτυλιοειδή, τοξοειδή ή πολυκλωνική µορφή. Θα πρέπει πάντα να διευκρινίζεται εάν είναι κηλιδώδη ερύθηµα, βλατιδώδη, λεπιδώδη ή οζώδη. Συρρέουσες βλάβες Όταν οι βλάβες εµφανίζονται µε τη µoρq>ή οµάδων δίνοντας µία χαρακτηριστική εικόνα, βοηθούν ιδιαίτερα στη διάγνωση (δήγµατα εντόµων). ικτυοειδής διάταξη Σε καταστάσεις όπως η δικτυωτή πελίδνωση ή το µαρµαροειδές δέρµα, το εξάνθηµα έχει µορφή δικτύου, κατά την οποία διαγράφεται σαφέστατα το αγγειακό δίκτυο κάτω απ'το δέρµα. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΣΤΟ ΕΡΜΑ (DISTRIBUTION OF ΤΗΕ LESIONS) Η σηµασία της µορφολογίας των δερµατικών βλαβών έχει τονισθεί ήδη µε έµφαση. Τώρα µένει να σηµειωθεί η αξιολόγηση της κατανοµής των βλαβών, σ'ένα επόµενο σηµαντικό βήµα,για την τελική διάγνωση. Οι βλάβες µπορεί να είναι περιγεγραµµένες (απλός έρπητας), να εντοπίζονται σε µια συγκεκριµένη περιοχή (ακµή) ή να είναι γενικευµένης (σοβαρές µορφές ψωρίασης) ή καθολικής µορφής και να καταλαµβάνουν όλη την επιφάνεια του δέρµατος, τις τρίχες και τα νύχια (ερυθροδερµία). Η τάση εντόπισης διαφόρων εξανθηµάτων σε συγκεκριµένες περιοχές µπορεί να εξηγείται λογικά. αλλά µπορεί να παραµένει και ανεξήγητη. Ορισµένοι παράγοντες που µπορεί να δώσουν απάντηση σ'αυτή τη

12 διαπίστωση είναι: ενοφθαλµισµός (πρωτοπαθές έλκος, απλός έρπητας των γεννητικών οργάνων). έκθεση σε µια χηµική ουσία,στην υπεριώδη ακτινοβολία ή µετά από τραυµατισµό. η ανατοµία του δέρµατος. ΠΕΡΙΛΗΨΗ (SUMMARY) Για την επίτευξη σωστής διάγνωσης στη ερµατολογία. θα πρέπει να αξιολογηθούν πολλά κλινικά σηµεία. Για παράδειγµα, το έκζεµα χαρακτηρίζεται είτε απ'την εµφάνιση ερυθηµατωδών κηλίδων και βλατίδων µε λέπια και ρωγµές, είτε απ'την παρουσία φυσαλλίδων που ορορροούν, σχηµατίζοντας µετά εφελκίδες. Οι περισσότεροι δερµατολόγοι συνεργάζονται µε πλαστικό χειρουργό και ακτινοθεραπευτή, αντιµετωπίζοντας συλλογικά τις διάφορες κακoήθεις δερµατοπάθειες. Επίσης είναι πολύ βοηθητική µια άµεση σχέση µε ένα έµπειρο γενικό παθολόγο, για την αντιµετώπιση του ασθενούς,επειδή πολύ σπάνια ένας δερµατολόγος είναι ικανός να έχει το επίπεδο γνώσεων Γενικής Παθολογίας που απαιτείται για τους σχετικούς χειρισµούς. Τέλος, ένας σηµαντικός αριθµός δερµατολογικών ασθενών έχει ανάγκη ψυχιατρικής παρακολούθησης και, επειδή οι περισσότεροι ασθενείς αρνούνται την επίσκεψη σε Ψυχιατρική Κλινική, θα πρέπει πάντοτε να υπάρχει. ως σύµβουλος, ένας έµπειρος ψυχίατρος. Η σηµασία του νοσηλευτικού προσωπικού είναι ανεκτίµητη. Ο νοσηλευτής, ο οποίος έχει κατανοήσει τον τρόπο χρήσης της ανθραλίνης στη ψωρίαση η των τοπικών κορτικοοτεροειδών στο έκζεµα ή των ειδικών επιδέσµων που χρησιµοποιούνται στη

13 θεραπεία των ελκών της κνήµης, θεωρείται πoλύτιµη. µπορούν να θεραπεύουν µυρµηκιες µε υγρό άζωτο ή να δίδουν τις απαραίτητες συµβουλές σε ασθενείςµε ακµή. µε καρκίνο του δέρµατος ή µε έκζεµα. Άλλη. Τα περισσότερα δερµατολογικά νοσοκοµειακά τµήµατα διαθέτουν ένα άτοµο εξειδικευµένο στην αισθητική, το οποίο µπορεί π.χ., να δείξει στους ασθενείς πως να χρησιµοποιούν υλικά αισθητικής για την κάλυψη αντιαισθητικών καταστάσεων.

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΜΑΤΟΣ

15 ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΜΑΤΟΣ Το δέρµα, εκτός απ' την αυτονόητη ιδιότητα της κάλυψης του σώµατος, διαθέτει και µία ευρύτερη ποικιλία λειτουργιών όπως: προστασία απ' το εξωτερικό περιβάλλον, θερµορρύθµιση, διατήρηση σταθερού του ισοζυγίου των υγρών του σώµατος και αδιαπερατότητα έναντι του νερού, Ο ρόλος του στην απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας και της παραγωγής της βιταµίνης Ο, είναι σηµαντικός, Επίσης δρα σαν φραγµός στην είσοδο παθογόνων µικροοργανισµών στον οργανισµό, ενώ παράλληλα διαθέτει και υποδοχείς για διάφορες αισθήσεις. Το δέρµα απλουστευµένα διαιρείται σε δύο τµήµατα. την επιδερµίδα και τα εξαρτήµατά της - που προέρχονται απ' το εξώδερµα - και το χόριο µε το υποδόριο λίπος. τα οποία προέρχονται από το µεσόδερµα (τα νεύρα του δέρµατος και τα µελανινοκύτταρα είναι νευροεξωδερµατικής προέλευσης). Η επιδερµίδα θεωρείται πολύστοιβο επιθήλιο ακανθικού τύπου απ' όπου προέρχονται οι τριχοσµηγµατογόνοι θύλακοι, οι αποκρινείς και οι εκκρινείς ιδρωτοποιοί αδένες. Το χόριο αποτελείται απ 'τη θεµέλιο ουσία και το συνδετικό ιστό (κολλαγόνο και ελαστίνη). Ανάλογα µε την περιοχή του σώµατος, παρατηρείται µια σηµαντική διαφοροποίηση. στη δοµή και τη λειτουργία του δέρµατος. Το δέρµα επίσης διακρίνεται σε έντριχο και άτριχο (ψιλό). Το άτριχο (το οποίο χαρακτηρίζεται από παχιά κερατίνη στιβάδα) επικάλύπτει τις επιφάνειες των παλαµών και των πελµάτων, ενώ το έντριχο καλύπτει το υπόλοιπο σώµα. Η τριχοφυία είναι εντονότερη στην κεφάλή. τις µασχάλες και το εφήβαιο. καθώς και στο πρόσωπο των ανδρών. Οι σµηγµατογόνοι αδένες είναι πολυάριθµοι σε περιοχές όπως η µύτη και το πρόσωπο, ενώ οι εκκρινείς αδένες απαντώνται συχνότερα στις παλάµες και στα πέλµατα. Η επιφάνεια του δέρµατος δεν είναι καθόλου οµαλή. Χαρακτηρίζεται

16 απ' την παρουσία πολύπλοκων πτυχών. σι οποίες σχετίζονται µε το σχήµα των υποκείµενων επιδερµιδικών καταδύσεων. Το δέρµα διαφέρει απ 'τους βλεwογόνους, λόγω της παρουσίας της κοκκώδους και της κερατίνης στιβάδας. ΕΠΙ ΕΡΜΙ Α (EPIDERMIS) Ιστολογικά η επιδερµίδα αποτελείται από τουλάχιστον τέσσερις τύπους κυττάρων (κερατινοκύτταρα, µελανινοκύτταρα, κύτταρα Merkell και κύτταρα Langerhans) και παρουσιάζει τέσσερις σαφώς αφοριζόµενες στιβάδες,τη βασική στιβάδα,την ακανθωτή στιβάδα, την κοκκώδη στιβάδα και την κερατίνη στιβάδα. Πιστεύεται ότι ο χρόνος διέλευσης ενός κυττάρου τηςεπιιδερµίδας (βασική στιβάδακερατίνη στιβάδα) είναι 30 ηµέρες. Η ωρίµανση συνεπάγεται τη µετατροπή των κατά στήλες βασικοκυττάρων σε πλήρη κερατινοποιηµένα κύτταρα της κερατίνης στιβάδας και την τροποποίηση του προσανατολισµού τους. Το ηλεκτρονικό µικροσκόπιο αποκαλύπτει ότι η βασική µεµβράνη της επιδερµίδας δεν είναι οµοιογενής σχηµατισµός, όπως φαίνεται στο κοινό µικροσκόπιο, αλλά το αντίθετο, δηλ. µια περιοχή εντελώς ετερογενούς δοµής. Μελανινοκύπαρα (Melanocytes) Αυτά τα κύπαρα προέρχονται από τη νευρική ακρολοφία και ανευρίσκονται µόνο στη βασική στιβάδα της επιδερuίδας. Η ύπαρξη µελανίνης συνήθως διαπιστώνεται µε τις τεχνικές αργύρου, όπως η επίδραση Masson-Fontana ή η αντίδραση dopa. Η αναλογία µελανινοκυπάρων προς τα κύπαρα της βασικής στιβάδας ποικίλει σηµαντικά από 1:4 στις παρειές µέχρι 1: 10 στους βραχίονες. Τα µελανινοκύπαρα είναι δενδριτικά κύπαρα.τα κοκκία µελανίνης µεταφέρονται διαµέσου των δενδριτικών τους προσεκβολών προς τα γειτονικά κερατινοκύπαρα, απ' τα οποία και φαγοκυπαρώνονται Η µελανίνη, εκτός απ' τη σηµασία της για το

17 χρώµα του δέρµατος και των τριχών. έχει και πρωτεύοντα ρολο στην προστασία του δέρµατος απ 'την υπεριώδη ακτινοβολία. Κύπαρα Langerhans (Langerhans cells) Αυτά τα δενδριτικά κύπαρα, ευρίσκονται στις άνωθεν της βασικής στιβάδας της επιδερµίδας. Είναι δύσκολο να τα διακρίνει κανείς σε χρώσεις αιµατοξυλίνης - ηωσίνης, αλλά µπορεί να αποκαλύφθούν µε τη χρηση µιας σειράς τεχνικών, όπως ενζυµικών ή ανοσοίστοχηµικών. Τα κύτταρα Langerhans ανευρίσκονται και στο χόριο.το κύτταρο Langerhans σήµερα πιστεύεται ότι προέρχεται από το µυελό των οστών και είναι ένας ανοσολογικός ισχυρός παράγων που εµπλέκεται κυρίως στην επιβραδυνόµενη υπερευαισθησία αντιδραση τυπου αλλά ίσως και σε άλλες ανοσολογικές αντιδράσεις. Κύπαρα Merkel (Merkel cells) Το κύτταρο MerkeI είναι ένα ιδιαίτερο, µη κερατινοποιηµένο κύπαρο, που ευρίσκεται στην επιδερµίδα των θηλαστικών. Εντοπίζεται στη βασική στιβάδα της επιδερµίδας, ειδικά σε άτριχες περιοχές των άκρων. Eπίσnς, τα κύπαρα Merkel ανευρίσκονται στο χόριο. Η αρχιτεκτονική του κυττάρου Merkel είναι Xαρακτηριστική. Το κύτταρο MerkeI συνδέεται µε τα γειτονικά κερανινοκύπαρα µε δεσµοσωµάτια.αναγνωρίζεται από το διαυγές κυπαρόπλασµά του, το λοβώδη πυρήνα, τα ειδικά κόκκια και την παρουσία νευρικού ιστού. ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙ ΕΡΜΙ ΑΣ (EPIDERMAL APPENDAGES) Σµηγµατογόνοι αδένες (Sebaceous glands) Ο σµηγµατογόνος αδένας έχει την εµφάνιση πλάγιας προεξοχής του εσωτερικού χιτώνα της ρίζας του αναπτυσσόµενου θυλάκου.μπορεί να διαπιστωθει σαφώς για πρώτη φορά µεταξύύ

18 13 ς και 15 ης εβδοµάδας της εγκυµοσύνης, Στη διαρκεια τrις εµβρυικής ζωής, το έκκριµά τους, δηλ., το σµήγµα, αποτελει ένα µέρος του σµήγµατος που καλύmει το έµβρυο, Παραµένουν ανενεργοί σε όλη τn διάρκεια της προεφηβικής ζωής και αυξάνουν σε µέγεθοc, ενώ γίνονται λειτουργικά ενεργοί κατά τη διάρκεια και µετά την εφηβεια. Εφανίζονται διασπαρµένοι σε όλο το δέρµα, παρ' όλα αυτά δεν ανευρίσκoνται στις παλάµες και στα πέλµατα είναι ιδιαίτερα πολυάριθµοι στο τριχωτό της κεφαλής, στη γεννητική περιοχή και στη ράχη. Το σµήγµα είναι ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο µίγµα λιπιδίων, στα οποία περιλαµβάνονται τα τριγλυκερίδια, οι κηρώδεις εστέρες και τα σκάλεναι. Αποκρινείς αδένες (Apocrine glands) Αυτοί ανευρίσκονται κυρίως στην πρωκτογεννητική χώρα καθώς και στις µασχάλες, Προέρχονται απ την επιδερµίδα και αναπτύσσονται από το θυλακικό επιθήλιο.. Το µέγεθός τους είναι µικρό στην παιδική ηλικία ενώ µεγαλώνουν και δραστηριοποιούνταιστην εφηβεία.οι αποκρινείς αδένες αποτελούνται από δύο ξεχωριστά τµήµατα. Το εκκριτικό τµήµα του αδένα εντοπίζεται στο κάτω µέρος του δικτυωτού χορίου ή το υποδόριο λίπος και ο εκφορητικός πόρος. ο οποίος συνδέει τον αδένα µε τον τριχοσµηγµατογόνο θύλακο, σε ένα σηµείο ακριβώς επάνω απ 'τον πόρο του σµηµατoγόνoυ αδένα Εκκρινείς ιδρωτοποιοί αδένες (Eccrine sweat glands) Πρόκειται για αδένες που προέρχονται από ένα εξειδικευµένο επιδερµιδικό υπόστρωµα και εµφανίζονται περίπου τον 40 µήνα της εµβρυίκήςζωής, Ανευρίσκονται σε καθε σηµείο του δέρµατος ενώ δεν παρατηρούνται στους βλεννογόνους. Οι περιοχές µε τη µεγαλύτερη κατανοµή είναι οι παλάµες, τα πέλµατα, οι µασχάλες και το µέτωπο. Ιστολογικά διαιρούνται σε τέσσερις υποµοναδες: τον σπειροειδή εκκριτικό αδένα, το σπειροειδές χοριοκό τµήµα του

19 εκφορητικού του εκφορητικού πόρου. Ο εκκρινούς τύπου ιδρώτας παρουσιάζει βασικές οµοιότητες µε το πλασµα από το οποίο και προέρχεται, ενώ ο εκφορητικός πόρος φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα υπεύθυνος για τις σχετικές τροποποιήσεις στη σύσταση αυτού του τύπου ιδρώτα. Σχηµατική παράσταση δέρµατος ΤΡΙΧΕΣ (ΗΑΙΑ) Οι τρίχες είναι κεράτινοι σχηµατισµοί της επιδερµίδας, κυλινδρικού και νηµατοειδούς σχήµατος.οι τρίχες καλύπτουν όλο το σώµα εκτός από τις παλάµες και τα πέλµατα, την εσωτερική επιφάνεια της πόσθης και τα εσωτερικά τµήµατα των έσω

20 γεννητικών οργάνων της γυναικας. Παρατηρούνται τέσσερις κύριοι τύποι τριχών: ο ελικοειδής. ο σπειροειδής, ο κυµατοειδής και ο ευθύς ("ίσιος"). ΟΝΥΧΕΣ (NAILS) Όπως οι τρίχες έτσι και οι όνυχες είναι κεράτινες πλάκες που καλύπτουν το µεγαλύτερο τµήµα της ραχιαίας επιφάνειας της τελευταίας φάλαγγας των δακτύλων στις χείρες και στους πόδες.ανατοµικά ο όνυχας αποτελείται από τρία µέρη: τη ρίζα,το σώµα και το ελεύθερο άκρο ή κoρυφή. ΤΟ ΧΟΡΙΟ (DERMIS) Το χόριο είναι η στιβάδα που στηρίζει την επιδερµίδα. Αποτελείται από ινώδες στοιχείο (κολλαγόνο και ελαστίνη) και από τη λεγόµενη βασική ουσία. Στο χόριο ανευρίσκονται τα εξαρτήµατα του δέρµατος, τα αιµοφόρα αγγεία και τα νεύρα. Χωρίζεται σε δύο τµήµατα: το θηλώδες χόριο και το δικτυωτό χόριο. Κολλαγόνο (Collagen) Το κολλαγόνο προσφέρει τη δoµική σταθερότητα της επιδερµίδας. Το θηλώδες χόριο αποτελείται από λεπτές περίπλοκα διατεταγµένες ίνες, ενώ στο δικτυωτό χόριο διαπιστώνεται η ύπαρξη δεσµίδων, που αποτελούνται από κολλαγόνες ίνες. Ελαστικός ιστός (Elastic tissue) Οι ελαστικές ίνες συνδέονται στενά µε το κολλαγόνο. Στ0 θηλώδες τµήµα του χορίου οι ελαστικές ίνες εiναι λεπτές, ενώ στο δικτυωτό χόριο εµφανίζονται παχύτερες. Όπως και το κολλαγόνο,οι ελαστικές ίνες παράγονται από τους ινοβλάστες. Ο ελαστικός

21 ιστός αποτελείται από ένα πυκνό στοιχείο,την ελαστίνη, στην οποια διεισδύουν µικροίνίδια Οι ελαστικές ίνες ευθύνονται για την ελαστικότητα του δέρµατος. Ανατοµία δέρµατος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑΤΟΣ (CUTANEOUS ΒLΟΟD VESSELS) Το δέρµα δέχεται ένα εκτεταµένο αγγειακό δίκτυο που προέρχεται απο τα αγγεία που ευρίσκονται στο υποδόριο λίπος. Από αυτά προκύπτουν δύο αγγειακά πλέγµατα που επικοινωνούν µεταξύ τους µε ενδιάµεσους αγγειακούς κλάδους. ΤΟ εν τω βάθει αγγειακό πλέγµα εντοπίζεται στο όριο µεταξύ χορίου και υποδορίου λίπους και το επιφανειακό αγγειακό πλέγµα ευρίσκεται στο επιφανειακό τµήµα του δικτυωτού χορίου και τροφοδοτεί το θηλωδες χόριο µε ένα τριχοειδικό αγγειακό δίκτυο σαν αγκύλη.

22 Αγγεία δέρµατος ΝΕΥΡΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑΤΟΣ (CUTANEOUS NERVES) Το δέρµα διαθέτει πλουσιότατο νευρικό στοιχείο, το οποίο διακρίνεται σε ένα προσαγωγού τύπου νευρικό τµήµα. το οποίο ρυθµίζει τη λειτουργία των δερµατικών αγγείων και των εξαρτηµάτων του δέρµατος και το οποίο προέρχεται απ' το αυτόνοµο συµπαθητκό νευρικό σύστηµα και σε ένα τµήµα απαγωγού τύπου. λειτουργία. Στο απαγωγό νευρικό τµήµα υπάρχουν τριών τύπων υποδοχείς: ελεύθερες νευρικές απολήξεις,νευρικές απολήξεις σε σχέση µε τις τρίχες και νευρικές απολήξεις που έχουν τη µορφή κάψας. Υπεύθυνες για την αίσθηση της θερµοκρασίας, του κvησµού και του πόνου είναι οι ελεύθερες νευρικές αποληξεις:. των εµµύελων και των αµύελων νευρικών ινών. ΥΠΟ ΟΡΙΟ ΛΙΠΟΣ (SUBCUTANEOUS GΑΤ)

23 Το λίπος χωρίζεται σε λόβια από lvωδη διαφράγµατα. Το υποδόριο λίπος έχει µεγάλη σηµασία για τη θερµορρύθµιση καθώς και για αποθήκευση θρεπτικών ουσιών στον οργανισµό.

24 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΡΡΩΣΤΩΝ ΜΕ ΨΩΡΙΑΣΗ

25 1. Η ψωρίαση είναι µια χρόνια ερυθηµατολεπιδώδης δερµατοπάθεια άγνωστης αιτιολογίας. Έστω και αν τελικά µπορει να διατυπωθεί µια ενιαία εξήγηση για την νοσο, αυτή δεν παύει να εµφανίζει κλινική ανοµοιογένεια. Υπάρχουν διάφορα στάδια της νόσου. Όπως για παράδειγµα χρόνιο και σταθερό ή οξύ και ασταθές. Το τελευταίο µπορει να έχει σαν αποτέλεσµα γενικευµένη ερυθροδερµία ή φλυκταινώδη µορφή. Μια βακτηριακή λοίµωξη µπορει να πυροδοτήσει την εµφάνιση µιας ήπιας µορφής, της σταγονοειδούς ψωρίασης. Επειδή η ψωρίαση µπορει να προσβάλλει κάθε περιοχή του σώµατος και πολλές φορές προκύπτουν προβλήµατα διάγνωσης, τα κλινικά σηµεία υποδιαιρούνται ανάλογα µε την περιοχή της εµφάνισης τους. Αυτή η υποδιαίρεση είναι χρήσιµη και θεραπευτικά δεδοµένου ότι οι βλάβες κάθε περιοχής απαιτούν διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση. Ορισµός Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδης, µη µεταδοτική, µη λοιµώδης καλοήθης δερµατοπάθεια που προσβάλλει τους επιδερµικούς ιστούς του δέρµατος του ανθρώπου ( δεν παρατηρείται στο ζωικό Βασίλειο ). Χαρακτηρίζεται από συµµετρικές, ερυθηµατώδεις πλάκες που καλύπτονται από παχιά αργυρόχροοα λέπια και αφορίζονται σαφώς από το γύρω υγιές δέρµα. Η κλινική πορεία της ψωρίασης είναι δύσκολο να προβλεφθεί, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρείται εναλλαγή εξάρσεων και υφέσεων. Τα περισσότερα περιστατικά είναι ήπιας µορφής, υπάρχουν όµως και περιπτώσεις µέσης ή µεγάλης βαρύτητας. 2. Συχνότητα Η ψωρίαση φαίνεται ότι προσβάλλει το 2% του συνολικού πληθυσµού της γης ( 4,5 εκατ. στις ΗΠΑ ), µε ίση συχνότητα και

26 στα δύο φύλα. Παρουσιάζεται σε όλες τις φυλές αν και λιγότερο συχνά σε Νέγρους, Ιάπωνες και Ινδιάνους της Β. Αµερικής. Στην Β. Ευρώπη και ΗΠΑ η συχνότητα είναι 5% των δερµατολογικών ασθενών και στις ΗΠΑ για την νοσηλεία 3 εκατ πασχόντων από ψωρίαση δαπανώνται 200 εκατ δολάρια ετησίως. Το 1/3 των ασθενών έχει οικογενειακό ιστορικό. Η νόσος µπορει να εµφανιστεί ανά πάσα στιγµή απ την βρεφική ηλικία µέχρι την ενήλικη ζωή, αν και η αρχική περίοδος της ενήλικης ζωής και το τέλος της µέσης ηλικίας αποτελούν τις πιο συχνές, ηλικιακά χρονικές περιόδους. Κατά την τριετία στους 12,808 ασθενείς στην δερµατολογική κλινική του πανεπιστηµιακού νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης οι 337 έπασχαν από ψωρίαση. 3. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Α. Γενετικός παράγοντας Η ύπαρξη κάποιου γενετικού παράγοντα στην ψωρίαση έχει διαπιστωθεί από τις παρατηρήσεις που έχουν γίνει πριν από αρκετά χρόνια. Σήµερα ο κληρονοµικός παράγοντας στην ψωρίαση θεωρείται βέβαιος. Αυτό βασίζεται σε εργαστηριακές, κλινικές και στατιστικές παρατηρήσεις. Η νόσος είναι οικογενής στο 33% των περιπτώσεων. Επί µονογενών διδύµων ανευρίσκεται στο 72% των περιπτώσεων, ενώ επί δυοωγενων στο 22% των διδύµων. Άλλες παρατηρήσεις έδειξαν ότι η ψωρίαση είναι συχνότερη σε τριπλάσιο ποσοστό σε δίδυµα, των οποίων ένας από τους δυο γονείς είχε ψωρίαση σε αντίθεση µ εκείνα που οι γονείς τους δεν είχαν την νοσο. Η προδιάθεση στην ψωρίαση µπορεί να εκδηλωθεί κλινικά πολύ αργά στην ζωή ή να µην εκδηλωθεί καθόλου. Στην ψωρίαση ανευρίσκονται σε αυξηµένη συχνότητα τα αντιγόνα ιστοσυµβατότητος HLA- BW 17, Β 13 και B 27. Τα HLA- BW 17

27 ανευρίσκονται σε ασθενείς µε ήπια ψωρίαση και µε στρεπτοκοκκικές λοιµώξεις. Η ψωρίαση µεταβιβάζεται κατά τον επικρατούντα οµαλό ή ανώµαλο αυτοσωµατικό τύπο. εν µεταβιβάζεται άλλωστε η νόσος εν ενεργεία αλλά λανθάνουσα ψωρίαση. Η πιθανότητα γεννήσεως ψωριασικού παιδιού εάν αµφότεροι γονείς πάσχουν από ψωρίαση ανέρχεται στο 60-75%. Εάν πάσχει µόνο ένας από αυτούς, 25% για το πρώτο παιδί και 31% για το δεύτερο. Εάν αµφότεροι γονείς είναι φαινοµενικά υγιείς, αλλά το πρώτο παιδί είναι ψωριασικό, υπάρχει πιθανότητα και το δεύτερο παιδί να είναι ψωριασικό. Β. Εκλυτικοί παράγοντες Για την εκδήλωση της ψωρίασης δεν αρκεί µόνο η κληρονοµική προδιάθεση του ατόµου. Απαιτούνται και άλλες συνθήκες εξωγενείς ή ενδογενείς, οι οποίες παίζουν ρόλο εκλυτικού παράγοντα. Πολλοί τέτοιοι παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί µέχρι σήµερα: Φυσικά τραύµατα και τοπικές φλεγµονές του δέρµατος ( φαινόµενο Kobner). Όταν λέµε τραύµα εννοούµε κάθε φυσικό ή χηµικό τραυµατισµό. Οι διάφοροι ερεθισµοί από την χρήση των σπάργανων παίζουν σηµαντικό ρόλο στην εµφάνιση της νόσου. ιάφορες µικροαµυχές, τραύµατα µετά από χειρουργική επέµβαση ή µετά από τραυµατισµό εµφανίζουν φαινόµενο Kobner. Έντονη έκθεση στον ήλιο ή έντονες κλιµατολογικές επιδράσεις µπορούν να επιδράσουν σαν τραύµα. Μετά από ανεµευλογιά έχει παρατηρηθεί εµφάνιση της ψωρίασης στα µέρη του εξανθήµατος ή και µετά από δαµαλισµό. Λοιµώξεις Κατά την παιδική ηλικία µετά από γενική ή εστιακή στρεπτοκοκκική λοίµωξη, µπορεί να εµφανιστεί ψωρίαση η οποία είναι δυνατόν να υποχωρήσει µετά την ίαση της λοίµωξης. Κατά

28 τον ίδιο τρόπο µπορούν να δράσουν λοιµώξεις των ανώτερων αναπνευστικών οδών καθώς και εµβολιασµοί. ιαταραχές µεταβολισµού Στις βλάβες της ψωρίασης, στο υγιές δέρµα και στο αίµα των ψωριασικών ανευρίσκονται βιοχηµικές αλλοιώσεις, οι οποίες φανερώνουν διαταραχές των λιπιδίων, των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών, των ηλεκτρολυτών, του ύδατος, του θειου και των άλλων φυσιολογικών συστατικών. Η αβιταµίνωση, ως αιτιολογικός παράγοντας, δεν βασίζεται σε πειραµατικά ευρήµατα. Είναι γνωστή η ευνοϊκοί επίδραση της Βιτ. Α, της Βιτ. C και ενδεχοµένως της Βίη. D για την θεραπεία της ψωρίασης. Οι βιταµίνες σ αυτή την περίπτωση δεν αναπληρώνουν ελλείπουσα ποσότητα βιταµινών αλλά δρουν ως χηµικές ουσίες κατά τρόπο άγνωστο εν µέρει ακόµα. ιαταραχές της λειτουργίας έσω εκκρίσεων Ο ρόλος της ορµόνης δυσλειτουργίας πιθανολογείται από κλινικά και θεραπευτικά δεδοµένα. Η ψωρίαση είναι συχνότερη κατά την περίοδο γεννητικής δραστηριότητας. Κατά την εγκυµοσύνη η ψωρίαση βελτιώνεται κατά το 33%, επιδεινώνεται κατά το 2% και µένει ανεπηρέαστη στο 65%. Επίσης έχει ενοχοποιηθεί η ανεπάρκεια θυµού αδένα, θυρεοειδούς, υπόφυσης και επινεφριδίων. Κλιµατολογικές συνθήκες Από διάφορες παρατηρήσεις που έχουν γίνει σε µεγάλη κλίµακα και σε ερωτηµατολόγιο προς τους ψωριασικούς, βρέθηκε σε ποσοστό 77% των περιπτώσεων το θερµό κλίµα δρα ευνοϊκά, βελτιώνοντας σηµαντικά το εξάνθηµα, ενώ το ψυχρό κλίµα χειροτερεύει την νοσο. Φως Γενικά το ηλιακό φως δρα ευεργετικά στους ψωριασικούς. Με την έκθεση στον ήλιο και την θάλασσα το 95% των ασθενών παρατηρεί βελτίωση. Μόνο σ ένα «άτυχο» 5,5% η νόσος επιδεινώνεται µε τον

29 ήλιο, κυρίως στις µεγάλες ηλικίες και σε γυναίκες (φωτοευαίσθητος ψωρίαση). Φάρµακα ιάφορα φάρµακα µπορεί να δράσουν σαν εκλυτικοί παράγοντες ή να επιδεινώσουν την ήδη υπάρχουσα νοσο. Τέτοια φάρµακα είναι τα ανθελονοσιακά που µπορεί να προκαλέσουν ακόµα και σε ψωριασικούς βαρύτατης µορφής ερυθροδερµία µε κίνδυνο της ζωής του αρρώστου. Το λίθιο που χορηγείται σε ψυχιατρικούς ασθενείς µπορεί να προκαλέσει ψωρίαση. Επίσης οι αναστολείς των β- υποδοχέων προκαλούν ψωριασικό εξάνθηµα. Νευροψυχικές διαταραχές Οι ψωριασικοί ασθενείς είναι κατά κανόνα αγχώδεις και συχνά η ψωρίαση αρχίζει να επιδεινώνεται µετά από ψυχικό τραύµα. Σε άλλες περιπτώσεις η ψωρίαση υποχωρεί µε χορήγηση ηρεµιστικών. 4. Παθογένεια νόσου Την παθογένεια χαρακτηρίζουν δυο σηµαντικά ιστολογικά ευρήµατα, η διαταραχή της κερατινοποίησης και η υπερπλασία της επιδερµίδας. Στην ψωρίαση παρατηρούµε µια ανωµαλία στην κερατινοποίηση. Έχουµε αύξηση του ρυθµού κερατινοποίησης περισσότερο από 3 φορές. Ο λόγος της ανώµαλης αυτής κερατινοποίησης δεν είναι εξακριβωµένος. ιάφορες υποθέσεις έχουν γίνει κατά καιρούς αξιολογώντας τα εκάστοτε ευρήµατα, Εάν η αύξηση του πολλαπλασιασµού των επιδερµικών κυττάρων είναι η πρωταρχική βλάβη αυτό δεν είναι εξακριβωµένο. Γίνονται πολλές µελέτες για την αναστολή πολλαπλασιασµού των κυττάρων, το αποτέλεσµα αυτών όµως είναι δύσκολο διότι δεν εµφανίζεται ψωρίαση στα ζώα και τα πειράµατα σ αυτά είναι δύσκολα. Πιθανόν να λαµβάνουν µέρος αρκετοί παράγοντες στην

30 λειτουργία των ένζυµων που προσκολλώνται στις επιδερµικές µεµβράνες και τα οποία είναι υπεύθυνα στον έλεγχο της συµπεριφοράς των κύτταρων. Η υπόθεση ότι στην ανώµαλη κερατινοποίηση είναι υπεύθυνο το σύστηµα των κυκλικών νουκλεοτιδίων (c-amp) δεν δίνει λύση στο πρόβληµα. Από διάφορες έρευνες που έγιναν βρέθηκαν τα επίπεδα του κυκλικού AMP στις ψωριασικές βλάβες να είναι ελαττωµένα και να επανέρχονται µετά την υποχώρηση του εξανθήµατος. Απεναντίας τα επίπεδα του c-gmp βρέθηκαν στην ψωρίαση να είναι αρκετά αυξηµένα. Σε άλλη υπόθεση για την ανώµαλη κερατινοποίηση ενοχοποιήθηκαν διάφοροι ανοσολογικοί µηχανισµοί.τα κυκλοφορούντα Τ- λεµφοκύτταρα βρέθηκαν ελαττωµένα σε αριθµό ενώ τα β-λεµφοκύτταρα σε φυσιολογικό επίπεδο. Στα κυκλοφορούντα λεµφοκύτταρα και πολυµορφοπύρηνα βρέθηκαν ειδικοί υποδοχείς ανοσοσφαιρινών στον µανδύα τους. Από τους υποδοχείς αυτους µπορει ν αποχωρίζονται τα αντισώµατα τα οποία στρέφονται εναντίον του πυρήνα των βασικών κυττάρων της επιδερµίδας του υγιούς δέρµατος. Παρόλα αυτά στις ψωριασικές βλάβες τα αντισώµατα δεν στρέφονται εναντίον των βασικών κυττάρων της επιδερµίδας, ένδειξη ότι το πυρηνικό αντίσωµα στο προσβληµένο δέρµα είναι ελαττωµένο ή δεσµευµένο. Ο φυσιολογικός ανθρώπινος ορός περιέχει ένα αντίσωµα που στρέφεται εναντίον της κεράτινης στοιβάδας. Το αντίσωµα αυτό είναι κυρίως IgG και δεν προσκολλάται στο φυσιολογικό δέρµα in vivo, αλλά in vitro προσκολλώνται στα ψωριασικά λέπια. Είναι ενδιαφέρον ότι η ψωρίαση είναι συχνά εξαρτηµένη από την µόλυνση του HIV. εν είναι γνωστό εάν αυτό προέρχεται από ένα µικρόβιο του HIV του κεντρικού συστήµατος ή από επιδερµικό πολλαπλασιασµό. Η ψωρίαση συνήθως µπαίνει σε ύφεση στο τελικό στάδιο του AIDS µε πολύ µικρό νούµερο κυκλοφοριακού Τ- κυττάρου.

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Το µεγαλύτερο όργανο του σώµατο Μέση επιφάνεια περίπου 2 m2 Το βάρο του δέρµατο (χωρί το υποδόριο λίπο ) είναι κατά µέσο όρο 4,85 Kgr στον ενήλικο άνδρα και 3,18 Kgr στην ενήλικη

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Αγγείωση του έρµατο Αρτηρίε Φλέβε Τριχοειδή Λεµφαγγεία Χρησιµεύουν για : Θερµορρύθµιση και Θρέψη του δέρµατο. Το δέρµα αιµατώνεται πολύ καλά από τα αγγεία του υποδέρµατο, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 09/11/2015

ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 09/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ 1 ο ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΕ ΕΚΤΑΣΗ ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ, ΠΕΡΙΠΟΥ 1,8 Τ.Μ. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΛΑΣΤΙΚΗ, ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΑΠΟ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Η προσεκτική εξέταση του δέρµατο πρέπει να αποτελεί µέρο κάθε ολοκληρωµένη φυσική εξέταση για σωστή διάγνωση µια δερµατολογική πάθηση Η δερµατολογική εξέταση πρέπει να γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εικόνα ψωρίασης

Κλινική εικόνα ψωρίασης Κλινική εικόνα ψωρίασης Δερματικές εκδηλώσεις Α. I. Στρατηγός Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας Α. Β. Γουλές Διδάκτωρ και Επιστ. Συνεργάτης Παν/μίου Αθηνών Η ψωρίαση είναι μια χρόνια αυτοάνoση φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 1. Οι τρίχε 2. Τα νύχια Οι αδένε (σµηγµατογόνοι, ιδρωτοποιοί, 3. Οι αδένε (σµηγµατογόνοι, ιδρωτοποιοί, µαζικοί) Τρίχε Ελαστικά, κυλινδρικά νηµάτια από σκληρή κερατίνη ουσία Προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ Χρησιµοποιούµενη ορολογία. Είδη βιοψιών ιαγνωστικά πρότυπα (pattern) και αλγόριθµος αξιοποίησής τους στην καθηµερινή πράξη Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Κοκκίωµα (granuloma

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω.

Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω. ρ Έλενα Κουλλαπή Η ψωρίαση είναι µια χρόνια φλεγµονώδη δερµατοπάθεια µε ανοσολογικό υπόστρωµα, που προσβάλλει περίπου το 1-3 % του πληθυσµού παγκοσµίω. Η ψωρίαση δεν είναι µεταδοτική. Η ψωρίαση προσβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

PEELINGS Τα peelings ή απολέπιση µε χηµικά ή µηχανικά ( δερµοαπόξεση peelings µε κρυστάλλους )µέσα σηµαίνει την εφαρµογή στο δέρµα ενός ή περισσότερων αποφολιδωτικών παραγόντων µε αποτέλεσµα την καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ Ψωρίαση Δημήτριος Ιωαννίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΑΠΘ ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ ψωρίαση προσβάλλει κυρίως το δέρμα και είναι αρκετά συχνή πάθηση, αφού αφορά το 1-3% του γενικού πληθυσμού. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

EPMA & MAZIKOΣ A ENAΣ. επενδύει την εξωτερική επιφάνεια του σώµατος διαφέρει η δοµή του στις διάφορες θέσεις ανάλογα µε την λειτουργία του που είναι

EPMA & MAZIKOΣ A ENAΣ. επενδύει την εξωτερική επιφάνεια του σώµατος διαφέρει η δοµή του στις διάφορες θέσεις ανάλογα µε την λειτουργία του που είναι EPMA & MAZIKOΣ A ENAΣ Tο δέρµα > επενδύει την εξωτερική επιφάνεια του σώµατος διαφέρει η δοµή του στις διάφορες θέσεις ανάλογα µε την λειτουργία του που είναι η προστασία από εξωτερικούς επιβλαβείς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Ψωρίαση: Πέρα από τα όρια Πορταριά, 18-20 Ιανουαρίου 2013 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επικ. Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αντιμικροβιακά

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα "

ΘΕΜΑ: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ( ΙΔΡΥΜΑΤΑ ) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα " ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα θα μελετήσουμε το δέρμα. Τα μέρη του. Χρησιμότητά του. Διαπερατότητα του. Την αλληλεπίδραση με τα καλλυντικά.

Σήμερα θα μελετήσουμε το δέρμα. Τα μέρη του. Χρησιμότητά του. Διαπερατότητα του. Την αλληλεπίδραση με τα καλλυντικά. Ανασκόπιση Έχουμε πει τί είναι μόρια και άτομα. Έχουμε αναγνωρίσει ποια μόρια διαλύονται στο νερό και ποια όχι βάση των πολικών θέσεων που έχουν. Έχουμε συναντήσει μόρια πολύ μεγάλου μεγέθους (πολυμερή)

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΗΛΙΟΣ, Ο καλύτερός μας φίλος ο χειρότερός μας εχθρός. Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές αρνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ. Τ λεµφοκύτταρα:

ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ. Τ λεµφοκύτταρα: ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΑ Προέλευση: µυελός των οστών. Μερικά µεταναστεύουν στο θύµο, όπου παραµένουν για ποικίλες περιόδους πριν διασκορπισθούν στο σώµα. Βίος: η ζωή τους ποικίλει. Τα µνηµοκύτταρα ζουν για πολλά χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειασθεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα