Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012"

Transcript

1 H αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne. Πηνειώ Χριστοδούλου 1, Σούλης Σπυρίδων-Γεώργιος 2 1 Νηπιαγωγός Ειδικής Αγωγής MSc, Υποψήφια διδάκτωρ ΤΕΦΑΑ Α.Π.Θ. Νηπιαγωγείο ΕΛΕΠΑΠ Αγρινίου. 2 Επίκουρος Καθηγητής Ειδικής Παιδαγωγικής, Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων. Περίληψη Στόχος της παρούσας ερευνητικής προσπάθειας ήταν η διερεύνηση της αυτοεκτίµησης των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν συνολικά 30 παιδιά µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne και 30 παιδιά χωρίς µυϊκή δυστροφία, χρονολογικής ηλικίας 7-15 ετών, τα οποία διέµεναν σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές της χώρας. Η αξιολόγηση της αυτοεκτίµησης των συγκεκριµένων παιδιών βασίστηκε στο ερωτηµατολόγιο Self-esteem Inventory του Coopersmith (1987). Τα πορίσµατα της παρούσας µελέτης µπορούν να αξιοποιηθούν από όλους τους εµπλεκόµενους στην εκπαίδευση των µαθητών µε µυϊκή δυστροφία και να συµβάλλουν στην οµαλότερη σχολική και κοινωνική τους ένταξη. Καθώς στην Ελλάδα οι έρευνες που αφορούν τη µελέτη της αυτοεκτίµησης των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne είναι ανύπαρκτες. Λέξεις κλειδιά: αυτοεκτίµηση, µυϊκή δυστροφία Duchenne, ένταξη. 1. Εισαγωγή Ως αυτοεκτίµηση ορίζεται «η αίσθηση της προσωπικής αξίας που έχει το άτοµο για τον εαυτό του και η οποία προέρχεται τόσο από τις προσωπικές του εµπειρίες, όσο και από τις κρίσεις και τις στάσεις των άλλων απέναντί του» (Χουντουµάδη, Πατεράκη, 2008:89). Ο Coopersmith (1976) ορίζει την αυτοεκτίµηση ως την ενδοπροσωπική αξιολόγηση που κάνει το άτοµο και συνήθως διατηρεί αναλλοίωτη σε σχέση µε τον εαυτό του. Η ικανότητα του ατόµου να αντιµετωπίζει αποτελεσµατικά τις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της καθηµερινής του ζωής εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από την ανάπτυξη της αυτοεκτίµησής του. Η αυτοεκτίµηση είναι προϊόν της µακρόχρονης εξέλιξης του ατόµου και της αλληλεπίδρασης διαφόρων εγγενών και εξωγενών παραγόντων. Σηµαντικό ρόλο στην οικοδόµηση της αυτοεκτίµησης διαδραµατίζουν οι εκάστοτε σηµαντικοί Άλλοι στη ζωή του παιδιού και κατ επέκταση η κοινωνία (Μακρή Μπότσαρη, 2001). Η µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne περιγράφτηκε για πρώτη φορά το 1868 από τον Duchenne De Boulonge. Είναι µία κακοήθης φυλοσύνδετη µυϊκή δυστροφία των παιδιών, η οποία αποτελεί έναν από τους πιο συνηθισµένους τύπους των µυϊκών δυστροφιών (Cotton, Crowe & Voudouris, 1998). Οι µυϊκές δυστροφίες είναι κληρονοµούµενες µυοπάθειες που χαρακτηρίζονται από προϊούσα εκφύλιση των σκελετικών µυών (µυϊκών κυττάρων) και την αντικατάστασή τους από λιπώδη ιστό (Bleck,1982 Παπαπετρόπουλος,1990) και οι οποίες έχουν συχνά έναν αναγνωρίσιµο κλινικό φαινότυπο που συνοδεύεται από κάποια χαρακτηριστικά, αλλά όχι συχνά παθολογικά χαρακτηριστικά από την πρώτη στιγµή (Bushby & Anderson, 2001 Metules, 2002). Στην αρχή της ζωής τους τα παιδιά εµφανίζονται φυσιολογικά και πολύ σπάνια διαγιγνώσκονται κάτω της ηλικίας των 4-6 ετών, όταν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό. Το παιδί ακολουθεί τα ηλικιακά ορόσηµα, όσον αφορά τη στήριξη της κεφαλής, του κορµού και της ορθοστάτησης ( ρόσου, 2008). ISSN

2 Οι διάφοροι τύποι µυϊκής δυστροφίας διαφέρουν µεταξύ τους αναφορικά µε την ηλικία έναρξης της νόσου, την κατανοµή της αδυναµίας, τους ρυθµούς µε τους οποίους η νόσος εξελίσσεται, την παρουσία ή απουσία υπερτροφίας της γαστροκνηµίας ή και των υψηλών επιπέδων της κρεατινίνης στον ορό καθώς και του κληρονοµικού χάρτη του ατόµου. Όσον αφορά την κατανοµή της µυϊκής αδυναµίας υπάρχει περίπτωση η µια πλευρά του σώµατος να επηρεαστεί περισσότερο από την άλλη (Alan & Emery, 2000). Η µυϊκή δυστροφία δε µπορεί να προβλεφθεί. Επηρεάζει όλες τις φυλές, όλα τα στρώµατα της κοινωνίας και συµβαίνει σε όλο τον κόσµο (Alan & Emery, 2000). Έχει γενετική βάση (Johanson, 2009) και οφείλεται σε µετάλλαξη των γονιδίων των τµηµάτων των χρωµοσωµάτων που ευθύνονται για τα κληρονοµικά χαρακτηριστικά, η οποία αλλάζει το µεταβολισµό των µυϊκών ιστών. Μεταδίδεται στο παιδί µε το φυλοσύνδετο χαρακτήρα όταν η µητέρα είναι φορέας της συγκεκριµένης νόσου (Irwin & Siegel, 1999 Πολυχρονοπούλου, 2003). Το έλλειµµα βρίσκεται στο βραχύ σκέλος του χρωµοσώµατος 21. Καθώς το τµήµα αυτό είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της πρωτεΐνης δυστροφίνης. Η δυστροφίνη είναι ένα από τα συστατικά στοιχεία της κυτταρικής µεµβράνης. Λόγω της διαταραχής της αναλογίας της συγκεκριµένης πρωτεΐνης, οι µυϊκές ίνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε ρήξεις (Nεστορίδης, 2006). Ειδικότερα, αδυνατίζουν οι µύες του ατόµου, γιατί το σώµα του ατόµου δεν είναι ικανό να παράγει και να δηµιουργήσει την πρωτεΐνη, η οποία είναι απαραίτητη προκειµένου να χτιστούν και να διατηρηθούν υγιείς οι µύες (Johanson, 2009 Irwin & Siegel, 1999). Παρά το γεγονός ότι η εξέλιξη της νόσου είναι διαφορετική για την κάθε περίπτωση παιδιού θα µπορούσε κανείς να διακρίνει την εξέλιξη της νόσου σε τέσσερα στάδια: πρώιµη φάση, µεταβατική φάση, φάση απώλειας της βάδισης, φάση ενήλικης ζωής (WHO,1980 Παπαπετρόπουλος,1990 Dubowitz,1995). Παιδιά που φτάνουν στη σχολική ηλικία χωρίς να έχει διαγνωστεί το πρόβληµα χαρακτηρίζονται από αργή κινητική εξέλιξη, αδέξιες κινήσεις, αλλά και δυσκολίες µάθησης (Πολυχρονοπούλου, 2003). Η συγκεκριµένη νόσος έχει εξελικτική µορφή και σταδιακά τα παιδιά χάνουν την ικανότητά τους για στήριξη και βάδιση. Η νόσος προσβάλλει τους µύες του παιδιού από το κέντρο προς την περιφέρεια (Johanson, 2009 Νεστορίδης, 2006). Τα συµπτώµατα εµφανίζονται περίπου από την ηλικία των τεσσάρων ετών (Irwin & Siegel, 1999). Γιατί παρά το γεγονός ότι µερικοί τύποι µυϊκής δυστροφίας εµφανίζονται κατά τη βρεφική ή την πρώτη παιδική ηλικία, το πρόβληµα δεν είναι εύκολο να αναγνωριστεί, όπως προαναφέρθηκε, πριν από την ηλικία των τριών ετών (Πολυχρονοπούλου, 2003). Η επίσηµη διάγνωση γίνεται συνήθως στην ηλικία µεταξύ 3-5 ετών (Alan & Emery, 2000). Ένα από τα πρώτα σηµεία που µπορούν να δηµιουργήσουν υπόνοια ύπαρξης της συγκεκριµένης νόσου είναι η δυσκολία έγερσης του παιδιού από την κάθετη θέση στο έδαφος (Nεστορίδης, 2006). Με την πάροδο του χρόνου το παιδί παρουσιάζει λόρδωση και η κίνησή του επιτυγχάνεται πάνω στις µύτες των ποδιών του (ιπποποδία), (Irwin & Siegel, 1999). Χρόνο µε το χρόνο η φθορά των µυών αυξάνεται, η αναπηρία µεγαλώνει και στην ηλικία των ετών τα παιδιά αναγκάζονται να µετακινούνται µε το χειροκίνητο αναπηρικό αµαξίδιο (Πολυχρονοπούλου, 2003). Αργότερα, αυτό το αµαξίδιο θα αντικατασταθεί από το ηλεκτροκίνητο, λόγω της δυσκολίας που έχει το παιδί να χειριστεί τη χειροκίνητο. Στο σηµείο αυτό θα πρέπει να επισηµανθεί, ότι για τα παιδιά µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne η χρονική φάση της απώλειας της κινητικής ISSN

3 ανεξαρτησίας και η λήψη της απόφασης για χρήση αναπηρικού αµαξιδίου αποτελεί µια ιδιαίτερα δύσκολη και επίπονη ψυχολογικά διαδικασία τόσο για τα ίδια τα παιδιά όσο και για τα υπόλοιπα µέλη της οικογένειάς τους. Γιατί στη συγκεκριµένη περίπτωση η χρήση ενός βοηθήµατος υποδηλώνει την επιδείνωση και τη µονιµότητα µιας κατάστασης, καθώς και τη µη αναστρεψιµότητά της. Η ιδέα της χρήσης αναπηρικού αµαξιδίου, αρχικά συνήθως συνοδεύεται από σθεναρή αντίσταση και επιτελείται όταν απολεσθεί η πλήρης σχεδόν κινητικότητα του παιδιού. Αργότερα, όµως όλες αυτές οι επιφυλάξεις και οι ενδοιασµοί, συνήθως αντικαθίστανται από συναισθήµατα ανακούφισης και ευχαρίστησης, γιατί όπως είναι αυτονόητο, η διατήρηση της ανεξάρτητης κινητικότητας µέσω ενός χειροκίνητου ή ηλεκτροκίνητου αµαξιδίου αφενός συντελεί στην αυτοεξυπηρέτηση του ατόµου και στην ανεξαρτησία του και αφετέρου, συµβάλλει στην καλύτερη ποιότητα ζωής του ( ρόσου, 2008). Περίπου στην ηλικία των 20 ετών οι αναπνευστικοί µύες πλήττονται σε σηµείο που µπορεί να φθάσει µέχρι τη διασωλήνωση του ατόµου (Μetules, 2002). Τα παιδιά που πάσχουν από µυϊκή δυστροφία σπάνια ξεπερνούν την περίοδο της εφηβείας σύµφωνα µε την Πολυχρονοπούλου (2003). Η µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne είναι η πιο συχνά απαντώµενη µυοπάθεια (Πολυχρονοπούλου, 2003 Emery & Muntoni, 2003) µε συχνότητα εµφάνισης 1:3.600 ζώντα αγόρια. Υπάρχουν περίπου άτοµα που πάσχουν από µια σοβαρή µορφή µυϊκής δυστροφίας στη υτική Ευρώπη (Alan & Emery, 2000) και τουλάχιστον στις Η.Π.Α. εκ των οποίων τα δύο τρίτα είναι παιδιά (Irwin & Siegel, 1999). Μέχρι σήµερα δεν υπάρχει καταξιωµένη θεραπευτική µέθοδος για τη µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne. Οι µέχρι στιγµής γνωστές µέθοδοι (συντηρητική και χειρουργική παρέµβαση) βρίσκονται σε πειραµατικό στάδιο. Η θεραπεία περιορίζεται στην ανακούφιση των συµπτωµάτων και την επιµήκυνση του χρόνου ζωής και προσβλέπει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του παιδιού και της οικογένειάς του, στη µεγιστοποίηση των δυνατοτήτων του παιδιού και στην ελαχιστοποίηση των συµπτωµάτων, τα οποία µπορεί να οδηγήσουν στην ακινητοποίηση του παιδιού µε όλα όσα αυτό συνεπάγεται για ένα παιδί ή έναν έφηβο. Ειδικότερα οι µορφές θεραπείας και παρέµβασης που εφαρµόζονται σε παιδιά µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne συνοψίζονται ως ακολούθως: Συνεδρίες φυσικοθεραπείας, λογοθεραπείας, εργοθεραπείας. Ορθοπεδικές επεµβάσεις. Βοηθήµατα για την καθηµερινή ζωή (ειδικοί νάρθηκες, αµαξίδια). Σωστή διατροφή. Ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη. Φαρµακευτική αγωγή (συνήθως κορτικοστεροειδή), ( ρόσου, 2008). Όσον αφορά την ψυχολογική κατάσταση των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne και παρά το γεγονός ότι υπάρχουν περιορισµένα ερευνητικά δεδοµένα, αναφορικά µε αυτή την περιοχή, θα µπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι τα συγκεκριµένα παιδιά αποτελούν µέρος των οµάδων υψηλού κινδύνου για εµφάνιση συναισθηµατικών και ψυχοκοινωνικών προβληµάτων. Πιο συγκεκριµένα, ερευνητικά δεδοµένα έχουν καταδείξει ότι τα άτοµα τα οποία πάσχουν από µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne παρουσιάζουν, εκτός των κινητικών δυσκολιών, και άλλες δυσκολίες όπως νοητικές, νευροψυχολογικές και γλωσσικές (Adams & Gathercole, 2000 Cotton, Voudouris, Greenwood, 2001 Hinton,Vivo, Fee, Goldstein, Stern 2004, Hinton, Goldstein, Vivo, 2006 Cyrulnik, Fee, Batcelder, KiefelI, Goldstein & Hinton, 2008). Το 1/3 των ατόµων αυτών ISSN

4 παρουσιάζουν και νοητική αναπηρία. Επίσης τα παιδιά µε µυϊκή δυστροφία Duchenne έχουν και φτωχές κοινωνικές δεξιότητες (Hinton, Fee, De Vivo, Goldstein, 2007). Το πιο κοινό σύµπτωµα µεταξύ των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία Duchenne είναι η κατάθλιψη και η κοινωνική αποµόνωση. Οι Fitzpatrick, Barry & Carvey (1986) διεξήγαγαν µία έρευνα η οποία επικεντρώθηκε στη σύγκριση µεταξύ παιδιών χωρίς µυϊκή δυστροφία Duchenne και παιδιών µε µυϊκή δυστροφία Duchenne και παρατηρήθηκε ότι η τελευταία οµάδα παρουσίαζε φτωχές κοινωνικές σχέσεις µε τους συνοµηλίκους, κοινωνική αποµόνωση και διακατέχονταν από περισσότερους φόβους και ανησυχίες (Fitzpatrick, Barry & Carvey,1986). Η µελέτη που διεξήχθη από τους Leibowitz & Dubowitz (1981), στην Αγγλία έχοντας ως δείγµα 57 παιδιά µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne κατέδειξε µέσω των ευρηµάτων της, ότι υπήρχε υψηλότερο ποσοστό συναισθηµατικών διαταραχών στο συγκεκριµένο πληθυσµό ατόµων σε σχέση µε τον πληθυσµό ατόµων τυπικής ανάπτυξης. Ο Τσιάντης (1987) αναφερόµενος στα παιδιά µε τη χρόνια πάθηση επισηµαίνει ότι πολύ σηµαντικό ρόλο παίζει η στάση του προσωπικού του σχολείου και των συνοµηλίκων του παιδιού προς την αναπηρία του. Μια θετική στάση θα διευκολύνει τη προσαρµογή του µαθητή, ενώ αντίθετα η αρνητική στάση θα επηρεάσει αρνητικά την προσαρµογή του στο σχολείο και κατά συνέπεια την οµαλή ψυχοκοινωνική του εξέλιξη. Στη βάση των προαναφεροµένων, στόχος της παρούσας ερευνητικής προσπάθειας ήταν η διερεύνηση της αυτοεκτίµησης των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne και η πιθανή συσχέτισή της µε τις µεταβλητές χρονολογική ηλικία, ύπαρξη αδερφών χωρίς µυϊκή δυστροφία και κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας. 2. Μεθοδολογία έρευνας 2.1. Ερευνητικά ερωτήµατα Το βασικό ερευνητικό ερώτηµα το οποίο τέθηκε στην παρούσα έρευνα και το οποίο έγινε προσπάθεια να προσεγγιστεί και να διερευνηθεί, είναι αν υπάρχει συσχέτιση ανάµεσα στη µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne και στην αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων χρονολογικής ηλικίας 7-15 ετών. Ειδικότερα, τέθηκαν ορισµένα επιµέρους ερευνητικά ερωτήµατα τα οποία έγινε προσπάθεια να απαντηθούν, τα οποία καταγράφονται και οριοθετούνται ως εξής: 1. Υπάρχει συσχέτιση ανάµεσα στη µεταβλητή χρονολογική ηλικία και στη µεταβλητή αυτοεκτίµηση παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne; 2. Υπάρχει συσχέτιση ανάµεσα στην ύπαρξη ή όχι αδερφών χωρίς µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne και στην αυτοεκτίµηση των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne; 3. Παίζει ρόλο το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne στην αυτοεκτίµησή τους; 2.2. Στατιστικές υποθέσεις: Οι υποθέσεις της έρευνας µε τη µορφή µηδενικής και εναλλακτικής υπόθεσης διατυπώνονται ως εξής: Υπόθεση 1: Ηο: Η µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne των παιδιών και των εφήβων ISSN

5 χρονολογικής ηλικίας 7-15 ετών δεν έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε την αυτοεκτίµησή τους. Η1: Η µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne των παιδιών και των εφήβων χρονολογικής ηλικίας 7-15 ετών έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε την αυτοεκτίµησή τους. Υπόθεση 2: Ηο: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne δεν έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε τη χρονολογική τους ηλικία. Η1: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε τη χρονολογική τους ηλικία. Υπόθεση 3: Ηο: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne δεν έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε την ύπαρξη ή όχι αδερφών χωρίς µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne Η1: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε την ύπαρξη ή όχι αδερφών χωρίς µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne. Υπόθεση 4: Ho: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne δεν έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας. Η1: Η αυτοεκτίµηση των παιδιών και των εφήβων µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne έχει στατιστικά σηµαντική σχέση µε το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας. Το προεπιλεγµένο επίπεδο στατιστικής σηµαντικότητας ήταν το 5% διπλής κατεύθυνσης. Παρόλο που δεν υπάρχει κάποιος κανόνας για το επίπεδο στατιστικής σηµαντικότητας που χρησιµοποιείται στις κοινωνικές επιστήµες, το 5% θεωρείται ένα αποδεκτό επίπεδο και χρησιµοποιείται ως ένα συµβατικό όριο είγµα Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν 30 αγόρια µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne, χρονολογικής ηλικίας 7-15 ετών (Μ.Ο.=10,93, S.D.=.868) και 30 αγόρια χωρίς µυϊκή δυστροφία, τα οποία αποτέλεσαν την οµάδα ελέγχου. Η οµάδα ελέγχου εξισώθηκε ως προς όλα τα χαρακτηριστικά µε το δείγµα πλην του προβλήµατος της µυοπάθειας. Όσον αφορά τον τρόπο της δειγµατοληψίας στη συγκεκριµένη περίπτωση έγινε συµπερίληψη στο δείγµα όλων των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Douchenne που εντοπίστηκαν και πληρούσαν τα κριτήρια επιλογής, λόγω της ιδιαιτερότητας του πληθυσµού στον οποίο απευθύνονταν η έρευνα Εργαλείο µέτρησης Η αξιολόγηση της αυτοεκτίµησης βασίστηκε στο ερωτηµατολόγιο Self-esteem Inventory του Coopersmith (1987). Το συγκεκριµένο ψυχοµετρικό µέσο επιλέχθηκε µετά από συγκριτική µελέτη και αξιολόγηση των διαφόρων τεχνικών για τη µέτρηση της αυτοεκτίµησης. Το προαναφερόµενο ερωτηµατολόγιο αποτελεί ένα αξιόλογο εργαλείο στην ερευνητική διαδικασία, αλλά και στην κλινική πρακτική µε διαδεδοµένη χρήση. Ειδικότερα το Self-esteem Inventory του Coopersmith (1987) περιλαµβάνει συνολικά 58 ερωτήσεις-προτάσεις (Long Form), οι οποίες αναφέρονται κυρίως στις στάσεις του υποκειµένου απέναντι στον εαυτό του σε σχέση µε τους τέσσερις ISSN

6 παρακάτω σηµαντικούς τοµείς: οικογενειακό, κοινωνικό, σχολικό και προσωπικό (Wallen & Fraenkel, 2001). Οι ερωτήσεις είναι ίδιας βαρύτητας, και από το άθροισµά τους προκύπτει µια συνολική βαθµολογία. Η χορήγηση του τεστ ολοκληρώνεται περίπου σε λεπτά. Πριν από τη χορήγηση του παραπάνω τεστ χορηγήθηκε στα παιδιά ένα ανώνυµο ερωτηµατολόγιο για τη συλλογή κάποιων απαραίτητων για την έρευνά µας δηµογραφικών στοιχείων και πληροφοριών. Για να καταταγούν τα υποκείµενα σε κατηγορίες ανάλογα µε το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας από την οποία προέρχονταν, χρησιµοποιήθηκε ως πρότυπο η κατηγοριοποίηση του Βάµβουκα., η οποία έχει ως δείκτη το επάγγελµα του πατέρα (Βάµβουκας, 1988). Έτσι προέκυψαν τρεις κατηγορίες επαγγελµάτων, οι οποίες αντικατόπτριζαν το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας (ανώτερη, µεσαία και κατώτερη) του κάθε παιδιού. 3. Αποτελέσµατα Το δείγµα ακολουθεί κανονική κατανοµή (n=30 και τεστ κανονικότητας. Ελήφθη υπόψη το τεστ Shapiro-Wilk, γιατί το σύνολο των παρατηρησιακών µονάδων ήταν µικρότερο του 50). Από τα ευρήµατα της παρούσας ερευνητικής προσπάθειας προέκυψε ότι τα παιδιά µε µυϊκή δυστροφία σηµείωσαν χαµηλότερα σκορ αναφορικά µε τη µεταβλητή αυτοεκτίµηση, συγκριτικά µε τους συνοµηλίκους τους χωρίς µυϊκή δυστροφία (Μ.Ο.=67,34 και Μ.Ο.=75,53 αντίστοιχα). Για τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων χρησιµοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPPSS 19.0 και έγινε χρήση παραµετρικών κριτηρίων. Πιο συγκεκριµένα, για τη διερεύνηση της σχέσης µεταξύ της εξαρτηµένης µεταβλητής αυτοεκτίµηση παιδιών µε µυϊκή δυστροφία και της ανεξάρτητης µεταβλητής κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας χρησιµοποιήθηκε ανάλυση διακύµανσης One-Way ANOVA. Από τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων προέκυψε στατιστικά σηµαντική σχέση µεταξύ των προαναφερόµενων µεταβλητών F [2, 27] =11.27, p<,05. Για τη διερεύνηση της σχέσης µεταξύ της µεταβλητής αυτοεκτίµηση παιδιών µε µυϊκή δυστροφία και των µεταβλητών χρονολογική ηλικία και ύπαρξη αδερφών χωρίς µυϊκή δυστροφία χρησιµοποιήθηκε το Τ-test για ανεξάρτητα δείγµατα. Μεταξύ των προαναφεροµένων µεταβλητών προέκυψε στατιστικώς σηµαντική σχέση p<.05. Ειδικότερα, τα παιδιά (7-12 ετών) σηµείωσαν υψηλότερα σκορ αυτοεκτίµησης συγκριτικά µε τους εφήβους. Παράλληλα τα παιδιά και οι έφηβοι που είχαν αδέρφια χωρίς τη συγκεκριµένη αναπηρία σηµείωσαν χαµηλότερη αυτοεκτίµηση σε σχέση µε τα παιδιά που δεν είχαν αδέρφια. 4. Συµπεράσµατα-Συζήτηση Συνοψίζοντας, η παρούσα µελέτη κατέδειξε αφενός, ότι η αυτοεκτίµηση των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne υπολείπεται της αυτοεκτίµησης των παιδιών που δεν πάσχουν από τη συγκεκριµένη νόσο και αφετέρου, ότι η αυτοεκτίµηση έχει σχέση µε το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο της οικογένειας του παιδιού, τη χρονολογική ηλικία και την ύπαρξη αδερφών χωρίς αναπηρία. Έτσι αναµένουµε ότι, όσον αφορά τα παιδιά µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne που προέρχονται από τα χαµηλότερα κοινωνικοοικονοµικά στρώµατα να σηµειώνουν χαµηλότερες επιδόσεις σε δοκιµασίες µέτρησης της αυτοεκτίµησης, σε σύγκριση µε τα παιδιά που προέρχονται από τα υψηλότερα κοινωνικοοικονοµικά ISSN

7 στρώµατα. Η κοινωνιολογική προσέγγιση της συµβολικής αλληλεπίδρασης δίνει ένα επαρκές υπόβαθρο για να υποστηρίξει κανείς ότι τόσο η έννοια του εαυτού, όσο και η έννοια της αυτοεκτίµησης µπορεί να µελετηθεί και ως ένα κοινωνικό µόρφωµα. Οι απόψεις του Mead για τη συµµετοχή της γλώσσας -η οποία είναι ένα κοινωνικό προϊόν- αλλά και των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των υποκειµένων στο σχηµατισµό της έννοιας του εαυτού, προσφέρουν ένα ισχυρό θεµέλιο αναφορικά µε τον παραπάνω ισχυρισµό. Το παιδί διαµορφώνει την εικόνα του εαυτού µέσα από τις σχέσεις που αναπτύσσει µε τους σηµαντικούς άλλους. Οι πρώτοι σηµαντικοί Άλλοι που έρχονται σε επαφή µε το παιδί είναι οι γονείς του και είναι εύλογο να επηρεάζουν τόσο τη διαµόρφωση του εαυτού, όσο και τη διαµόρφωση της αυτοεκτίµησης. Το ίδιο ισχύει σχετικά µε την έννοια του «αυτοκαθρεπτιζόµενου εαυτού» του Cooley. Το παιδί βλέπει στα πρόσωπα των σηµαντικών Άλλων, τον τρόπο µε τον οποίο το αντιµετωπίζει το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Σε ένα µεταγενέστερο χρόνο αυτή η εικόνα εγγράφεται στο άτοµο και συγκροτεί την αυτοεκτίµησή του. Όσον αφορά τη συσχέτιση µεταξύ των µεταβλητών χρονολογική ηλικία και αυτοεκτίµηση οι Robins, Trzesniewski, Tracy, Gosling και Potter (2002) µε βάση τα ευρήµατα της έρευνάς τους κατέληξαν στο συµπέρασµα, ότι η αυτοεκτίµηση κατά τη µετάβαση του παιδιού από την παιδική ηλικία και την προεφηβεία (9-12 χρόνια) στην εφηβεία (13-17 χρόνια), αλλά και κατά τη διάρκεια της εφηβείας, παρουσιάζει µείωση. Οι Piers & Harris (1964) συγκρίνοντας τη σταθερότητα της αυτοεκτίµησης σε παιδιά χρονολογικής ηλικίας 8, 10 και 15 ετών δεν εντόπισαν σηµαντικές διαφορές, οι οποίες να σχετίζονται µε την ηλικία. Στην παρούσα ερευνητική προσπάθεια η µειωµένη αυτοεκτίµηση η οποία διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια της εφηβείας, ενδέχεται να οφείλεται µεταξύ των άλλων και στην έκπτωση των δυνατοτήτων των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία, αλλά και στην αναµενόµενη συνεχή επιδείνωση της κατάστασής τους, η οποία είναι µια πραγµατικότητα την οποία γνωρίζουν οι «Σηµαντικοί Άλλοι». Πιο συγκεκριµένα, όσον αφορά τους γονείς των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία, η συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι έχουν ένα παιδί µε αναπηρία του οποίου η κατάσταση είναι όχι µόνο µη αναστρέψιµη αλλά και η επιβίωσή του είναι πιθανώς περιορισµένη κλονίζει και επηρεάζει τη σκέψη και την πρακτική τους ( ρόσου, 2008). Έτσι ενώ η σκέψη όλων των υπόλοιπων γονέων παιδιών µε αναπηρία ταλανίζεται από το εναγώνιο ερώτηµα: «Τι θα γίνει το παιδί τους όταν αυτοί φύγουν από τη ζωή», στη συγκεκριµένη περίπτωση θα µπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι ισχύει το αντίστροφο (µε τη µεταφορική έννοια της φράσης). Ως εκ τούτου, η πλειοψηφία των «Σηµαντικών Άλλων» κατά την αλληλεπίδρασή της µε τα συγκεκριµένα παιδιά, πιθανόν συµπεριφέρεται µε τρόπους οι οποίοι οδηγούν στη µείωση της αυτοεκτίµησης των παιδιών (π.χ. υπερπροστατευτική στάση, ικανοποίηση όλων των απαιτήσεων του παιδιού, υπερβολική ανοχή κατά την εκδήλωση ανεπιθύµητων συµπεριφορών κ. ά.). Κι αυτό κατά συνέπεια επηρεάζει αρνητικά την οικοδόµηση και τη διαµόρφωση της αυτοεκτίµησης των εν λόγω παιδιών, µε δεδοµένο το γεγονός ότι η πλειοψηφία τους έχει φυσιολογικό νοητικό επίπεδο. Παράλληλα τα παιδιά και οι έφηβοι µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne που είχαν αδέρφια χωρίς τη συγκεκριµένη αναπηρία σηµείωσαν χαµηλότερη αυτοεκτίµηση σε σχέση µε τα παιδιά που δεν είχαν αδέρφια. Πιθανόν συµβαίνει αυτό, γιατί συγκρίνουν τον εαυτό τους µε τα υγιή αδέλφια τους. Χαρακτηριστικά, ορισµένα από τα παιδιά κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας τους µε τους ερευνητές δήλωσαν τα ISSN

8 εξής: «Θα ήθελα να φοιτώ στο σχολείο που φοίτησα κατά τις πρώτες τάξεις του δηµοτικού σχολείου και εκεί όπου εξακολουθούν να φοιτούν τα αδέρφια µου και όχι στο σχολείο της ΕΛΕΠΑΠ. Γιατί τότε τα πράγµατα ήταν πολύ καλύτερα για µένα. εν ήξερα τίποτα για τις θεραπείες (φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία), το αµαξίδιο, τους γιατρούς και τα νοσοκοµεία». Επίσης, κατά τη φάση της πρώτης προσέγγισης και της γνωριµίας των παιδιών, η οποία προηγήθηκε της χορήγησης των ερωτηµατολογίων, όταν υποβλήθηκε σε ένα παιδί η ερώτηση: «Αν σου έδιναν το µαγικό λυχνάρι του Αλαντίν, και σου ζητούσαν να κάνεις τρεις ευχές, ποιες θα ήταν αυτές;» Το παιδί απάντησε: «Να περπατήσω πάλι», «Να περπατήσω πάλι», «Να περπατήσω πάλι». Η απάντηση του συγκεκριµένου παιδιού υποδηλώνει τη µεγάλη του επιθυµία να περπατήσει ξανά, και να παίξει µε τα άλλα παιδιά, όπως όταν ήταν µικρότερο σε ηλικία. Θεωρούµε ότι µε τη συγκεκριµένη απάντηση το παιδί εκφράζει και την επιθυµία των άλλων παιδιών που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση µ αυτό. Πράγµατι το κόστος της απώλειας της βάδισης για ένα παιδί ή έναν έφηβο είναι πολύ µεγάλο και πολυεπίπεδο. Όπως είναι αυτονόητο, πρόκειται για µία µόνιµη και µη αναστρέψιµη απώλεια µιας τόσο σηµαντικής ικανότητας την οποία ήδη κατείχε το άτοµο και που χάρη σ αυτή βίωσε µοναδικές και ανεπανάληπτες εµπειρίες και που τώρα τις λησµονεί. Επιπλέον, κατά τη διεξαγωγή της παρούσας έρευνας διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά «δε γνώριζαν το πρόβληµά τους» και την εξέλιξη της κατάστασής τους και εξακολουθούσαν να κάνουν όνειρα για το µέλλον (σπουδές, επάγγελµα), παρά τους συνεχώς αυξανόµενους περιορισµούς που είχαν στην καθηµερινή τους ζωή. Συγκεκριµένα, ένας έφηβος, ο οποίος µετακινούνταν εδώ και έξι χρόνια µε το χειροκίνητο αµαξίδιο και είχε επιβαρυνθεί ήδη η καρδιά του (λόγω της εκφυλιστικής νόσου Duchenne) ανέφερε χαρακτηριστικά: «Σε τρία χρόνια θα τελειώσω και το Ε.Ε.Ε.Κ. Τότε θέλω να σπουδάσω Πληροφορική. Μετά πιστεύω ότι θα βρω εύκολα δουλειά, λόγω και του προβλήµατος που έχω µε τα πόδια µου». Συµπερασµατικά, όλοι οι εµπλεκόµενοι στην αγωγή και την εκπαίδευση των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία τύπου Duchenne, έχουν χρέος να τα υποβοηθήσουν, έτσι ώστε να καταφέρουν να αποδεχτούν τον εαυτό τους και να διαχειριστούν αποτελεσµατικά την αναπηρία τους. Είναι προφανές ότι στα σχολεία θα πρέπει να εφαρµόζεται ένα συµµετοχικό, δηµιουργικό και ισότιµο εκπαιδευτικό πρόγραµµα. Παράλληλα θα πρέπει η προσέγγιση των συγκεκριµένων παιδιών να είναι συνεπιστηµονική και οι εµπλεκόµενοι στην αγωγή και την εκπαίδευσή τους να βρίσκουν τρόπους µέσω των οποίων θα υποβοηθείται η οικοδόµηση µιας θετικής αυτοεκτίµησης από µέρους των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία. Με δεδοµένο πάντα τη σηµαντικότητα του ρόλου της θετικής αυτοεκτίµησης στην υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόµου και πολύ περισσότερο του παιδιού µε αναπηρία. Βιβλιογραφία Adams, A.M., & Gathercole, S.E. (2000). Limitations in working memory: implications for language development. International Journal of Language and Communication, 35(1): Anderson, L. (2001). Muscular Dystrophy Methonds and Protocols. Humana Press. Βάµβουκας, Μ. (1988). Εισαγωγή στην ψυχοπαιδαγωγική έρευνα και µεθοδολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη. Bleck, E.E. (1982). Muscular Dystrophy-Duchenne type. In E.E. Bleck &D.A.Nagel ISSN

9 (Eds), Physically Handicapped children. 2 edition, New York :Grune & Stratton. Bushby, K., Alan, E., Emery, H. (2000). Muscular Dystrophy the fact (second edition). Braverman, J. (2001). Meeting the Challenges: Pulmonary Complications in Duchenne Muscular Dystrophy. Except Parent 31, 12. Cyrulnik, H., Fee, R., Batcelder, A., KiefelI, J., Goldstein, E., Hinton, V., 2008). Cognitive and adaptive deficits in young children with Duchenne muscular dystrophy (DMD) Journal of the International Neuropsychological Society, 14, Coopersmith, S. (1967). The antecedents of self esteem. San Francisco: Freeman. Cotton, S., Crowe, S., Voudouris, N. (1998). Neuropsychological Profile of Duchenne Muscular Dystrophy. Child Neuropsychology,Vol. 4, No. 2, pp Cotton, S.,Voudouris, N.J., Greenwood, K.M. (2001). Intelligence and Duchenne muscular dystrophy:fyll-scale, verbal and performance intelligence quotients. Developmental Medicine and Child Neurology, 43,pp ρόσου, Γ. (2008). Η εκπαίδευση των παιδιών µε µυϊκή δυστροφία: µια πιλοτική έρευνα των απόψεων των γονέων. Μεταπτυχιακή εργασία. Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη. Dubowitz, V. (1995). Muscle Disorders in Childhood (2 nd ed) London W. B. Saunders Co. Ltd. Emery, A. & Muntoni, F. (2003). Duchenne muscular dystrophy (3rd ed.). Oxford: Oxford University Press. Fitzpatrick, C., Barry, C., Carvey, C. (1986). Psychiatric disorder among boys with Duchenne muscular dystrophy. Developmental Medicine and Child Neurology, 28, Hinton,V.J., Goldstein, E.M., Vivo, D.C. (2006). Verbal and memory skills in males with Duchenne muscular dystrophy. Journal Dev. Behav Pediatri 27(6):pp Hinton,V.J., Vivo, D.C., Fee, R., Goldstein, E.M., Stern, Y. (2004). Investigation of Poor Academic nachievement in Children with Duchenne Muscular Dystrophy. Learn Disabil Res Pract: 19(3):pp Hinto, V., Fee, R., De Vivo, D., Goldstein, E. (2007). Poor facial affect recognition among boy with Muscular Dystrophy. Journal Autism Dev. Disorder., 37, Irwin, M., Siegel, M. (1999). Muscular Dystrophy. Publishing, Inc. Johanson, P. (2009). Muscular Dystrophy, Rosen Publishing, Group Inc. Leibowitz D., Dudowitz V. (1981). Intellect and Behavior in Duchenne muscular Dystrophy. Dev Med Child Neurol 23, Μακρή Μπότσαρη, Ε. (2001). Αυτοαντίληψη και αυτοεκτίµηση: Μοντέλα, ανάπτυξη, λειτουργικός ρόλος και αξιολόγηση. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα. Metules, T. (2002). Duchenne mascular Dystrophy. RN 65, 18, Παπαπετρόπουλος, Θ.Α. (1990). Μυοπάθειες, εύτερη έκδοση, Αθήνα, Εκδ.: Παρισιανός. Πολυχρονοπούλου, Σ. (2003). Παιδιά και έφηβοι µε ειδικές ανάγκες και δυνατότητες. Σύγχρονες τάσεις εκπαίδευσης και ειδικής υποστήριξης. Τόµος Α, Ατραπός, Αθήνα. Robin, N., & Trzensiewki, H. (2005). Self-esteem development across the lifespan. ISSN

10 Current Directions in Psychological Science, 14 (3). Τσιάντης, Γ. (1987). Ψυχοκοινωνικά προβλήµατα παιδιών µε χρόνιες σωµατικές παθήσεις στο Σύγχρονα Θέµατα Ψυχιατρικής, Α τόµος, εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα. Νεστορίδης, Χ. (2006). Η υποστηρικτική τεχνολογία στην εκπαίδευση των ατόµων µε σοβαρά κινητικά προβλήµατα. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών, Ίδρυµα Κοινωνικής Εργασίας. World Health Organization (1980). International classification of impairments, disabilities, and Handicaps :a manual of classification relating to the consequences of didease. WHO, Geneva. Χουντουµάδη, Α., Πατεράκη, Λ., Ξενάκη, Χ. (2008). Λεξικό Ψυχολογίας. Αθήνα. ISSN

11 ISSN

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΣΤΟ ΓΟΝΙ ΙΟ Χ

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΣΤΟ ΓΟΝΙ ΙΟ Χ ΜΥΪΚΗ ΥΣΤΡΟΦΙΑ ΤΥΠΟΥ DUCHENNE Τι είναι η µυϊκή δυστροφία (Μ ) τύπου Duchenne; Υπάρχουν πολλοί τύποι Μ και όλοι προκαλούνται από ελαττώµατα στα γονίδια (οι κληρονοµικές µονάδες που µεταβιβάζουν οι γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ με ΜΥΪΚΗ ΔΥΣΤΡΟΦΙΑ DUCHENNE:μια πιλοτική έρευνα των απόψεων των γονέων

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ με ΜΥΪΚΗ ΔΥΣΤΡΟΦΙΑ DUCHENNE:μια πιλοτική έρευνα των απόψεων των γονέων Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ με ΜΥΪΚΗ ΔΥΣΤΡΟΦΙΑ DUCHENNE:μια πιλοτική έρευνα των απόψεων των γονέων ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΡΟΣΟΥ Α.Μ.31/05 Μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Ειδική Αγωγή Τμήμα Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

T-tests One Way Anova

T-tests One Way Anova William S. Gosset Student s t Sir Ronald Fisher T-tests One Way Anova ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Νίκος Ζουρμπάνος Ρούσσος, Π.Λ., & Τσαούσης, Γ. (2002). Στατιστική εφαρμοσμένη στις κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα: Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Βασίλης Παυλόπουλος, Ηλίας Γ. Μπεζεβέγκης, Κωνσταντίνα Λυκιτσάκου, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο

Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Αναγνώριση και Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών σε Σχέση με την Πίστη σε Ένα Δίκαιο Κόσμο Χρύσα Μαλανδράκη, Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα

Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα Βοηθός Εργοεραπείας Τμήμα: 1ΝΕΡΜΟ1 Εργασια: Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) και Σύνδρομο Sotos (Σότος) Παρδαλού Χριστίνα Σύνδρομο Prader - Willi (Πράντερ - Γουίλι) Φυλοσχετιζόμενη διαταραχή,

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες. Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015

Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες. Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015 Ποσοτική & Ποιοτική Ανάλυση εδοµένων Βασικές Έννοιες Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Αλεξανδρούπολη 2014-2015 Περιγραφική και Επαγωγική Στατιστική Η περιγραφική στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια.

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια. Εξατοµικευµένo έντυπο ενηµέρωσης και συµβουλευτικής εκπαιδευτικών για τις ανάγκες µαθητών σχολικής ηλικίας δηµοτικού, γυµνασίου ή λυκείου µε Ιδιοπαθή Φλεγµονώδη Νόσο του Εντέρου (ελκώδη κολίτιδα ή νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

Λήδα Μαδεμλή. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Λήδα Μαδεμλή Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 Σχετικά με το μάθημα Διαφάνειες users.auth.gr/lmademli Αξιολόγηση 70% γραπτές εξετάσεις 30% εργασία Ύλη Προτεινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Μη Παραµετρικά Κριτήρια. Παραµετρικά Κριτήρια

Μη Παραµετρικά Κριτήρια. Παραµετρικά Κριτήρια Κεφάλαιο 7 Μη Παραµετρικά Κριτήρια Παραµετρικά Κριτήρια Τα παραµετρικά κριτήρια είναι στατιστικά κριτήρια που απαιτούν την ικανοποίηση συγκεκριµένων προϋποθέσεων είτε αναφορικά µε συγκεκριµένες παραµέτρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Κουρίδης Γιάννης, Σάββα Σάββας, Κουρίδης Χρήστος, Τορναρίτης Μιχάλης. Εισαγωγή Στα σχολεία της Κύπρου δεν διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ www.anadeixi.gr Υπεύθυνοι έρευνας: Παπαχατζής Κωνσταντίνος, ιευθύνων Σύµβουλος Ρουσοµάνη Βασιλική, Σύµβουλος Ανθρώπινου υναµικού Αθήνα Θεσσαλονίκη Α. ιάκου 21,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα