ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ"

Transcript

1 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Μαυριλιδάκης Νεκτάριος Επιβλέπων καθηγητής: Μουστάκης Βασίλης Χανιά 2010

2 Ευχαριστίες Ευχαριστώ όλους όσους με βοήθησαν στην ολοκλήρωση των σπουδών μου. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τον καθηγητή κ. Βασίλη Μουστάκη για τη θετική στάση του και την ελευθερία που μου παρείχε στην προσέγγιση του θέματος της παρούσας εργασίας. Ευχαριστώ φίλους και γνωστούς για την υποστήριξή τους. 2

3 3 στην κόρη μου Ιωάννα

4 Περίληψη Η ανάγκη του ανθρώπου για σωστή διατροφή είναι αυτονόητη. Η ποιότητα των τροφίμων όμως δεν είναι πάντα προφανής. Και επειδή η ποιότητα ξεκινάει πάντα από την πρώτη ύλη, είναι πολύ σημαντική η διασφάλιση της ποιότητας στην πρωτογενή παραγωγή. Στην παρούσα εργασία γίνεται μια προσέγγιση παρουσίαση των συστημάτων ποιότητας που εφαρμόζονται σήμερα στον τομέα της γεωργικής παραγωγής. Σκοπός της εφαρμογής τους είναι όχι μόνο η παραγωγή ποιοτικών και ασφαλών για κατανάλωση προϊόντων αλλά και η κατά το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Τα συστήματα που εξετάζονται είναι τρία: Το σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Γεωργικής Παραγωγής (πρότυπο AGRO 2) που συνίσταται στην ορθολογική χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων με στόχο την επίτευξη του καλύτερου δυνατού οικονομικού αποτελέσματος με την ελάχιστη διατάραξη του περιβάλλοντος. Το σύστημα σύμφωνα με το πρότυπο της GLOBALGAP το οποίο είναι ένα παγκόσμιο πρότυπο που βασίζεται στην εφαρμογή των κανόνων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (βασικοί κανόνες ορθής χρήσης εισροών και φυσικών πόρων).η αντίστοιχη πιστοποίηση πολλές φορές τίθεται ως απαραίτητη εμπορική προδιαγραφή για την εξαγωγή κάποιων προϊόντων. Το σύστημα της Βιολογικής Γεωργίας το οποίο εξετάζεται σαν ένα ιδιαίτερο σύστημα αφού δεν επιτρέπει γενικά τη χρήση χημικών σκευασμάτων (φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων), μόνο ειδικών σκευασμάτων και η εφαρμογή του είναι σχετικά περιορισμένη. Αποτελεί την πιο συμβατή με το περιβάλλον μορφή γεωργίας η οποία μας δίνει τα πιο καθαρά προϊόντα, απαλλαγμένα από υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στο παράρτημα παρουσιάζεται το πρότυπο AGRO 2, που αφορά το σύστημα με την πιο ευρεία εφαρμογή (σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης).. 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγή Η ανάγκη πιστοποίησης Πιστοποιημένα προϊόντα Η έννοια της ποιότητας Συστήματα ποιότητας (γενικά)...12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο οργανισμός Agrocert (ΟΠΕΓΕΠ) Τα συστήματα ποιότητας στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή Εφαρμογή των συστημάτων ποιότητας Το κόστος για τον παραγωγό Ορθή Γεωργική Πρακτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Γεωργικής Παραγωγής Τι είναι το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Ορολογία- Ορισμός Ιστορία Παράγοντες της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Στόχοι Τα πρότυπα AGRO2.1 & AGRO Πρότυπο AGRO 2.1 Προδιαγραφή Πρότυπο AGRO 2.2 Απαιτήσεις για την εφαρμογή Ο ρόλος του «Επιβλέποντα» της γεωργικής εκμετάλλευσης Πιστοποίηση Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Εγκεκριμένοι φορείς Οφέλη από την εφαρμογή ενός Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης36 5

6 3.2 Το πρότυπο της GLOBALGAP Τι είναι η GLOBALGAP Ιστορία Διακυβέρνηση Εθνικές Τεχνικές Ομάδες Εργασίας Τα Έγγραφα του Προτύπου Ολοκληρωμένη Διασφάλιση Φάρμας Πολλαπλασιαστικό Υλικό Φυτών Πρότυπο Παρασκευαστή Σύνθετων Ζωοτροφών (ΠΣΖ) Μέλη Παραγωγοί και Προμηθευτές Μέλη Λιανοπωλητές και Υπηρεσίας Τροφίμων Συνδεδεμένα Μέλη Υπηρεσίες Διοίκηση Φορέων Πιστοποίησης Εγκεκριμένοι Φορείς Πιστοποίησης Διοίκηση Βάσης Δεδομένων Διαβούλευση Εμπλεκομένων Εμπλοκή Μικρών Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων Διαδικασία πιστοποίησης Η Βιολογική Γεωργία Τι είναι η Βιολογική Γεωργία Ιστορία Βασικοί στόχοι της Βιολογικής Γεωργίας Αρχές Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νέα νομοθεσία Κανονισμός του Συμβουλίου Κανονισμοί της Επιτροπής Μόνιμη Επιτροπή για τη Βιολογική Γεωργία Άλλοι φορείς Σύστημα Πληροφοριών Βιολογικής Γεωργίας Βάση δεδομένων για σπόρους..67 6

7 Επιθεώρηση και πιστοποίηση Έλεγχοι Οργανισμοί ελέγχου Κωδικός αναγνώρισης οργανισμών ελέγχου Νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα Φορείς πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων Αναγνώριση βιολογικών προϊόντων Διαδικασία ένταξης στο σύστημα πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων Διαδικασία εισαγωγής βιολογικών προϊόντων Στατιστικά στοιχεία.75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Πλεονεκτήματα από την εφαρμογή των συστημάτων ποιότητας Πλεονεκτήματα για τον παραγωγό Πλεονεκτήματα για τον μεταποιητή-τυποποιητή του γεωργικού προϊόντος Πλεονεκτήματα για τον καταναλωτή Σύγκριση συστημάτων ποιότητας Συμπεράσματα προοπτικές 83 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Το πρότυπο AGRO Το πρότυπο AGRO Το πρότυπο AGRO

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Εισαγωγή Πριν από κάποια χρόνια η πιστοποίηση στα τρόφιμα δεν ήταν το ζητούμενο για τον καταναλωτή. Ήταν πριν ξεσπάσουν οι γνωστές διατροφικές κρίσεις με τις διοξίνες, τη νόσο των αγελάδων, τη γρίπη των πτηνών και άλλες. Αλλά και πριν τη διαπίστωση ότι δύσκολα ανευρίσκονται τρόφιμα χωρίς ανιχνεύσιμα υπολείμματα φυτοφαρμάκων τα οποία ενοχοποιούνται για πολλές σοβαρές ασθένειες του ανθρώπου. Σήμερα με τη συμβολή της επιστήμης της γεωπονίας αλλά και της τεχνολογίας έχει επιτευχθεί αλματώδης αύξηση της παραγωγής, πολλές φορές όμως με αλόγιστη χρήση αγροχημικών και φυσικών πόρων, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων και τη σοβαρή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Η άσκηση της γεωργίας μακροχρόνια βασίζεται κυρίως σε συμβατικές μεθόδους που σημαίνει πλήρης χρήση μηχανικών μέσων και ταυτόχρονα υψηλές απαιτήσεις σε εισροές (νερό, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ενέργεια). Με τις μεθόδους αυτές επιτυγχάνονται υψηλές αποδόσεις (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα-μεσοπρόθεσμα), όμως η μη ορθολογική διαχείριση του εδάφους και του νερού σε συνδυασμό με την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων έχει μια σειρά από αρνητικές συνέπειες: την ρύπανση, υποβάθμιση και διάβρωση του εδάφους, τη ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, την έλλειψη νερού, τη μεταφορά υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα προϊόντα, τη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η διαπίστωση αυτών των ανεπιθύμητων επιδράσεων οδήγησε στην ανάπτυξη εναλλακτικών τρόπων άσκησης της γεωργίας που είναι φιλικότεροι προς το άνθρωπο και το περιβάλλον. Τέτοιες εναλλακτικές μορφές άσκησης της γεωργίας είναι η Βιολογική Γεωργία (χωρίς τη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων) και η Ολοκληρωμένη Γεωργία (ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και εισροών). Η άσκηση τέτοιων μορφών γεωργίας βασίζεται στην εφαρμογή 8

9 συστημάτων ποιότητας που πιστοποιούν την παραγωγή ποιοτικών προϊόντων με σεβασμό προς το περιβάλλον. 1.2 Η ανάγκη πιστοποίησης Τις τελευταίες δεκαετίες συνέβησαν μεγάλες αλλαγές στον τομέα της γεωργικής παραγωγής (αλλά και στους τομείς της μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης) με κύρια χαρακτηριστικά: Μεγάλη αύξηση της παραγωγής (και της ποικιλίας) Ανάλογη αύξηση στη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων Συνθήκες έντονου ανταγωνισμού Ευκολία διακίνησης των προϊόντων (σε εθνικό, ευρωπαϊκό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο Είσοδος γενετικά τροποποιημένων προϊόντων στην αγορά Προσαρμογή σε εξειδικευμένες απαιτήσεις της αγοράς Εμφάνιση ασυνήθιστων νόσων στην κτηνοτροφία, μεταδιδόμενων στον άνθρωπο που συνιστούν σοβαρή απειλή Από την πλευρά του καταναλωτή παρατηρείται, σαν φυσική αντίδραση ίσως, μια στροφή προς τα πιο καθαρά προϊόντα, όπως προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας, προϊόντα ΠΟΠ συγκεκριμένης προέλευσης, προϊόντα χωρίς μεταλλαγμένες πρώτες ύλες κλπ. Είναι χαρακτηριστικός ο κλονισμός στην εμπιστοσύνη του καταναλωτή που έχουν επιφέρει οι διάφορες κρίσεις τόσο στον τομέα της κτηνοτροφίαςπτηνοτροφίας όσο και στον τομέα των καλλιεργειών με αποτέλεσμα να αναζητάει κάποια ένδειξη ότι το προϊόν που αγοράζει είναι ποιοτικό και ασφαλές για την υγεία του. Από την πλευρά του παραγωγού υπάρχει η ανάγκη το προϊόν που παράγει να είναι ανταγωνιστικό ώστε να μπορέσει να το διαθέσει (ενδεχομένως και σε καλύτερη τιμή) σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού. Και βέβαια δεν αρκεί ο ισχυρισμός του ίδιου του παραγωγού (ή του μεταπωλητή) ότι το προϊόν είναι καλό. Πρέπει αυτό να 9

10 συνοδεύεται από κάποιο πιστοποιητικό ποιότητας. Υπάρχει επίσης η ανάγκη σωστής διαχείρισης λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και φυσικών πόρων για λόγους οικονομικούς αλλά και για τη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους. Υπάρχει όμως και η ανάγκη να προστατευτεί η υγεία του παραγωγού, αφού ο ίδιος βρίσκεται συχνά εκτεθειμένος στα κατά κανόνα-δηλητηριώδη φυτοφάρμακα. Αν στα παραπάνω προσθέσουμε τη συνεχή επιβάρυνση του περιβάλλοντος, κάτι που αφορά όλους μας και στο οποίο συνεισφέρει και η αγροτική παραγωγή με τη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, γίνεται φανερή η ανάγκη εφαρμογής συστημάτων ποιότητας. Η ΕΕ μέχρι πρότινος ενθάρρυνε την ποσοτική παραγωγή αγροτικών προϊόντων με την παροχή μεγάλων επιδοτήσεων στους παραγωγούς ανάλογα με την ποσότητα που παρήγαγαν. Μετά την τελευταία αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής ενθαρρύνει πλέον τους αγρότες να παράγουν προϊόντα ποιότητας, δίνοντας έμφαση στην ικανοποίηση των προσδοκιών των καταναλωτών, ακολουθώντας πρακτικές που επιβαρύνουν λιγότερο το περιβάλλον. Βασική επιδίωξη της ΕΕ είναι η εφαρμογή εναλλακτικών και καινοτόμων μορφών γεωργίας για την παραγωγή πιστοποιημένων προϊόντων ποιότητας, ανταγωνιστικών στις διεθνείς αγορές. 1.3 Πιστοποιημένα προϊόντα Όταν λέμε ότι ένα προϊόν είναι πιστοποιημένο, συνήθως φέρει κάποιο σήμα αναγνωρίσιμο, από κάποιο εγκεκριμένο φορέα πιστοποίησης, σαν ένδειξη ποιότητας και ασφάλειας. Σε ότι αφορά τα αγροτικά προϊόντα πρωτογενούς παραγωγής η πιστοποίηση έχει να κάνει με τον τρόπο παραγωγής τους (σύστημα ποιότητας) ή/και την προέλευσή τους (προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης). Η εφαρμογή συστημάτων ποιότητας αφορά τον έλεγχο της παραγωγικής διαδικασίας, η οποία γίνεται με την καθοδήγηση γεωπόνου τεχνικού συμβούλου, υπό την επίβλεψη πάντα του φορέα πιστοποίησης. Γενικώς η διαδικασία πιστοποίησης απαιτεί συμμόρφωση προς τον εκάστοτε κανονισμό. 10

11 Υπάρχει όμως περίπτωση το προϊόν να μη φέρει απαραίτητα σήμανση διότι η σήμανση είναι διεπιχειρησιακή, αφορά δηλαδή τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις στην παραγωγή, τη διακίνηση και τα καταστήματα πώλησης όπου ο καταναλωτής μπορεί να ξέρει ότι τα προϊόντα του προέρχονται από πιστοποιημένους παραγωγούς (πρότυπο GLOBALGAP). Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι, παραδόξως, υπάρχουν προϊόντα προερχόμενα από πιστοποιημένες καλλιέργειες, για τα οποία δεν υπάρχει καμία σήμανση (ούτε διεπιχειρησιακή) και κυκλοφορούν μαζί με τα συμβατικά. Είναι οι περιπτώσεις όπου το συγκεκριμένο πιστοποιητικό δεν είναι ευρέως γνωστό στον καταναλωτή, και προς το παρόν δεν δίνει καμία προστιθέμενη αξία στο προϊόν, παρά το γεγονός ότι είναι ανώτερο ποιοτικά. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το λάδι από καλλιέργειες που εφαρμόζουν το Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης, το οποίο πολύ συχνά αναμιγνύεται με το λάδι από συμβατικές καλλιέργειες. 1.4 Η έννοια της ποιότητας Στο συνοπτικό λεξικό της Οξφόρδης ως Ποιότητα ορίζεται: «ο βαθμός τελειότητας, το ποιόν, η φύσις πράγματος τινός». Σύμφωνα με το ISO 9000:2000 Ποιότητα είναι: «ο βαθμός στον οποίο ένα σύνολο εγγενών χαρακτηριστικών πληροί απαιτήσεις». Σήμερα, και με όρους της αγοράς σύμφωνα με το πρότυπο ISO 8402, "Ποιότητα είναι το σύνολο των χαρακτηριστικών μιας υπηρεσίας ή ενός προϊόντος, που ικανοποιούν εκφρασμένες ή συνεπαγόμενες ανάγκες". Με απλά λόγια, σε ότι αφορά τα αγροτικά προϊόντα, η ποιότητα έχει άμεση σχέση με το κατά πόσον ένα προϊόν ικανοποιεί την ανάγκη του 11

12 καταναλωτή για σωστή διατροφή, δηλαδή διατηρεί τα θρεπτικά του συστατικά, τη γεύση του και είναι όσο το δυνατόν απαλλαγμένο από υπολείμματα φυτοφαρμάκων (κάτω φυσικά από τα επιτρεπτά όρια). 1.5 Συστήματα Ποιότητας (γενικά) Ένα Σύστημα Ποιότητας αποτελεί ουσιαστικά ένα Σύστημα Διοίκησης που στοχεύει στην συνεχή βελτίωση των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που καθορίζουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και προϊόντων της επιχείρησης, με απώτερο σκοπό την προαγωγή της ικανοποίησης των πελατών της επιχείρησης. Διασφάλιση Ποιότητας είναι όλες οι σχεδιασμένες και συστηματικές δραστηριότητες, οι οποίες εφαρμόζονται στα πλαίσια ενός Συστήματος Ποιότητας και αποδεικνύονται, όταν αυτό απαιτείται, προκειμένου να παρέχεται επαρκής εμπιστοσύνη ότι η επιχείρηση ικανοποιεί τις συγκεκριμένες απαιτήσεις για ποιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε Σύστημα Ποιότητας διακρίνεται από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που αφορούν στα παρακάτω: προσέγγιση λειτουργίας της επιχείρησης, πεδίο εφαρμογής του συστήματος ποιότητας, τεκμηρίωση του συστήματος ποιότητας. Γενική αρχή που διέπει τον τρόπο προσέγγισης λειτουργίας της επιχείρησης στα συστήματα ποιότητας είναι η περιγραφή των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων μέσω της έννοιας της διαχείρισης διεργασιών (process management). Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε δραστηριότητα που χρησιμοποιεί πόρους και στην οποία ασκείται διοίκηση με σκοπό την απορροή συγκεκριμένων αποτελεσμάτων νοείται ως διεργασία (process). Ως τέτοια, χαρακτηρίζεται από ροή ενεργειών και συγκεκριμένες αντίστοιχες διοικητικές αρμοδιότητες οι οποίες κατηγοριοποιούνται (εφαρμόζοντας την μεθοδολογία P.D.C.A.) σε τέσσερις ενότητες: Ενέργειες προγραμματισμού/σχεδιασμού (plan), 12

13 Ενέργειες υλοποίησης (do), Ενέργειες ελέγχου αποτελεσμάτων (check), Ενέργειες διορθώσεων/βελτίωσης (act). Το πεδίο εφαρμογής ενός συστήματος ποιότητας περιλαμβάνει τις παρακάτω θεματικές ενότητες επιχειρησιακών δραστηριοτήτων (οι οποίες εξειδικεύονται ανάλογα με την λειτουργία της κάθε επιχείρησης): Διοικητική Λειτουργία Διαχείριση Πόρων Υλοποίηση Προϊόντος/Υπηρεσίας Μετρήσεις/ Συνεχής Βελτίωση Η τεκμηρίωση του Συστήματος Ποιότητας καθορίζεται σε τρία επίπεδα, ανάλογα με το επίπεδο λεπτομέρειας, τα οποία είναι: Εγχειρίδιο Ποιότητας: Αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο τεκμηρίωσης του συστήματος ποιότητας. Περιέχει το σύνολο των αρχών διοίκησης ποιότητας που εξειδικεύουν τις γενικές απαιτήσεις του προτύπου στην λειτουργία της επιχείρησης, Διαδικασίες Ποιότητας: Αποτελούν το δεύτερο επίπεδο τεκμηρίωσης κατά το οποίο οι αρχές διοίκησης ποιότητας μεταφράζονται σε ροή ενεργειών σε διατμηματικό επίπεδο. Οδηγίες Εργασίας - Έντυπα Επικοινωνίας: Αποτελούν το τρίτο επίπεδο τεκμηρίωσης. Οι Οδηγίες Εργασίας περιγράφουν εξειδικευμένες μεθόδους και πρακτικές εργασίας οι οποίες είτε αποτελούν εργασίες ρουτίνας μεμονωμένων τμημάτων της επιχείρησης είτε εμπεριέχουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία ης επιχείρησης. Τα Έντυπα Επικοινωνίας αποτελούν το κύριο μέσο τεκμηρίωσης της διακινούμενης πληροφορίας κατά την υλοποίηση των διαδικασιών και διακρίνονται σε αναφορές και τυποποιημένα έντυπα. (www.liaison.tuc.gr) 13

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2.1 Ο οργανισμός AGROCERT (O.Π.E.ΓE.Π.), O Οργανισμός Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (O.Π.E.ΓE.Π.), με διακριτικό τίτλο AGROCERT, συστάθηκε με το Νόμο 2637/98 και λειτουργεί από τον Απρίλιο του Είναι Nομικό Πρόσωπο Iδιωτικού Δικαίου υπαγόμενο στο δημόσιο τομέα και εποπτεύεται από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Γεωργίας). H ίδρυση του Οργανισμού εντάσσεται στον προσανατολισμό της εθνικής αγροτικής πολιτικής για την επίτευξη της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων μέσω της βελτίωσης της ποιότητας, τον αυστηρό έλεγχο και τους κανονισμούς για την ασφάλεια των τροφίμων, καθώς και των υψηλών περιβαλλοντικών προδιαγραφών κατά την παραγωγική διαδικασία. Στόχος της στρατηγικής αυτής είναι η ανάπτυξη της υπαίθρου. Μέσα στις αρμοδιότητες του είναι: - Ο έλεγχος, η επίβλεψη, η προστασία και η πιστοποίηση αγροτικών προϊόντων Προστατευόμενων Ονομασιών Προέλευσης (Π.Ο.Π.), Προστατευόμενων Γεωγραφικών Ενδείξεων (Π.Γ.Ε.), Προϊόντων Βιολογικής Γεωργίας ( Π.Β.Γ. ), Ειδικών Παραδοσιακών Ιδιότυπων Προϊόντων (Ε.Π.Ι.Π) καθώς και των Νεοφανών Αγροτικών Προϊόντων σύμφωνα με τους ισχύοντες Κανονισμούς ΕΟΚ ή άλλους παρεμφερείς εθνικούς, κοινοτικούς ή διεθνείς κώδικες, καθώς και η εφαρμογή των διαδικασιών απονομής κοινοτικών βεβαιώσεων ή σημάτων ιδιοτυπίας - Η πιστοποίηση της συμμόρφωσης αγροτικών προϊόντων των διαδικασιών παραγωγής τους ή συστημάτων ελέγχου τους - Η αξιολόγηση, έγκριση και επίβλεψη ιδιωτικών φορέων που δραστηριοποιούνται στην πιστοποίηση της εφαρμογής των τυποποιητικών 14

15 εγγράφων που συντάσσει, εκδίδει και αναγνωρίζει ο Οργανισμός Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.), κ.α. (www.agrocert.gr) Αναγνωρίζοντας την ανάγκη Εθνικών Προτύπων και Προδιαγραφών Ποιότητας, στην Ελληνική και Διεθνή αγορά, ο οργανισμός AGROCERT εκπόνησε τα παρακάτω πρότυπα: AGRO 1. Σύστημα Ανάλυσης Κινδύνων & Κρίσιμων Σημείων Ελέγχου (HACCP) AGRO 2. Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης στη Φυτική Παραγωγή AGRO 3. Σύστημα Διαχείρισης για τη Διασφάλιση της Ποιότητας του Χοιρινού Κρέατος AGRO 4. Σύστημα Διαχείρισης για τη Διασφάλιση Ποιότητας Προϊόντων Ιχθυοκαλλιέργειας AGRO 6. Σύστημα Διαχείρισης για τη Διασφάλιση της Ποιότητας των Προϊόντων Σπογγαλιείας και Σπογγοκαλλιέργειας 2.2 Τα Συστήματα Ποιότητας στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή Στην Ελλάδα εφαρµόζονται επίσηµα δύο συστήµατα ποιότητας (εκτός της βιολογικής γεωργίας) που αφορούν την πρωτογενή παραγωγή των γεωργικών προϊόντων. Το πρώτο είναι το σύστηµα Ολοκληρωµένης Διαχείρισης καλλιεργειών το οποίο εφαρµόζεται σύµφωνα µε το εθνικό πρότυπο AGRO 2 του ΟΠΕΓΕΠ και αφορά τη πιστοποίηση του συστήµατος παραγωγής των γεωργικών προϊόντων. Με τον όρο Ολοκληρωµένη Διαχείριση Καλλιεργειών εννοούµε τον καλύτερο συνδυασµό βιολογικών, καλλιεργητικών και χηµικών μεθόδων καταπολέµησης των εχθρών και ασθενειών της καλλιέργειας, µε στόχο την παραγωγή ασφαλών προϊόντων για τον καταναλωτή. Μία από τις 15

16 κυριότερες αρχές της Ολοκληρωµένης Διαχείρισης είναι η ελαχιστοποίηση των εισροών δηλαδή των φυτοφαρµάκων και λιπασµάτων, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται το οικονοµικότερο δυνατό αποτέλεσµα µε την ελάχιστη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση. Το δεύτερο σύστηµα αφορά την παραγωγή προϊόντων σύµφωνα µε το πρωτόκολλο GLOBALGAP (πρώην EUREPGAP) της Foodplus. Το GLOBALGAP είναι διεθνές πρότυπο που στοχεύει στην παραγωγή ασφαλών τροφίμων, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην υγιεινή και πρόνοια των εργαζομένων. Το πρότυπο δημιουργήθηκε από μέλη όλων των σταδίων της τροφικής αλυσίδας μετά από πρωτοβουλία των μεγάλων Ευρωπαϊκών σουπερμάρκετ και ήδη εφαρμόζεται σε 80 χώρες παγκοσμίως. Αποτελεί διαβατήριο για τις εξαγωγές πολλών αγροτικών προϊόντων. Το GLOBALGAP βασίζεται στην τήρηση των κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (Good Agricultural Practice-GAP), (βλ. παράγραφο 2.5) και αφορά τη πιστοποίηση του γεωργικού προϊόντος. Εκτός από τα παραπάνω συστήµατα παραγωγής που αφορούν τη χρήση κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής και Ολοκληρωµένης Διαχείρισης Καλλιεργειών υπάρχει και μια άλλη μορφή καλλιέργειας η οποία είναι η βιολογική γεωργία. Με τον όρο βιολογική γεωργία εννοούµε την παραγωγή προϊόντων χωρίς καθόλου χρήση φυτοφαρµάκων ή λιπασµάτων. Επιτρέπεται µόνο η χρήση συγκεκριµένων βιολογικών σκευασµάτων. Το μοναδικό μειονέκτηµα που έχει η βιολογική γεωργία έναντι των δυο παραπάνω συστηµάτων παραγωγής (AGRO 2, GLOBALGAP) είναι ότι δεν μπορεί να εφαρµοσθεί πάντα µε επιτυχία σε όλες τις καλλιέργειες ή σε ευαίσθητες περιοχές που παρουσιάζουν εξάρσεις σε εχθρούς ή ασθένειες. Σίγουρα όμως αποτελεί μια μορφή καλλιέργειας που έχει µέλλον στην Ελλάδα δεδοµένου ότι ως χώρα βρισκόµαστε στις τελευταίες θέσεις παραγωγής βιολογικών προϊόντων στην ΕΕ και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προωθεί αρκετά τους βιοκαλλιεργητές µέσα από την παροχή οικονοµικών ενισχύσεων. Από την άλλη πλευρά η εφαρµογή του συστήµατος Ολοκληρωµένης Διαχείρισης ή των κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής είναι συστήµατα παραγωγής που μπορούν να εφαρµοσθούν µε επιτυχία σε όλες τις 16

17 καλλιέργειες, εφόσον πληρούνται συγκεκριµένες απαιτήσεις που αφορούν τόσο τους παραγωγούς που θα ενταχθούν στο σύστηµα ποιότητας όσο και τους επιστηµονικά υπεύθυνους γεωτεχνικούς που θα αναλάβουν την καθοδήγηση των παραγωγών. Με άλλα λόγια η Ολοκληρωµένη Διαχείριση Καλλιεργειών και η τήρηση των κωδίκων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (GAP) µέσα από τη χρήση των προαναφερόµενων προτύπων αποτελεί σήµερα το µέσο µετάβασης από τη συµβατική γεωργία σε περισσότερο «αειφόρες» µορφές παραγωγής γεωργικών προϊόντων. (Ιωάννης Καλτσής, Δημήτρης Τσίνας: Συστήματα ποιότητας και πιστοποίηση πρωτογενούς παραγωγής) 2.3 Εφαρμογή των συστημάτων ποιότητας Ο ενδιαφερόμενος που θέλει να ενταχθεί σε ένα σύστημα ποιότητας απ αυτά που προαναφέρθηκαν, αρχικά απευθύνεται με αίτησή του στο φορέα πιστοποίησης και στη συνέχεια εντάσσεται στο πρόγραμμα υπό την καθοδήγηση του αρμόδιου γεωπόνου, τον οποίο ενημερώνει για κάθε ενέργεια που κάνει ή πρόκειται να κάνει. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκπαίδευση του παραγωγού με διαλέξεις ή γραπτές οδηγίες, εργαστηριακές αναλύσεις (εδάφους, υπολειμμάτων, κλπ) καθώς και επιτόπιους ελέγχους, όλα υπό την επίβλεψη του φορέα πιστοποίησης τεχνικού συμβούλου. Η πιστοποίηση λαμβάνεται στο τέλος μιας περιόδου, εφόσον κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής των οδηγιών και τήρησης των όρων. Αναλυτικότερα, η εφαρµογή των παραπάνω συστηµάτων προϋποθέτει τα εξής: Έκδοση καλλιεργητικών οδηγιών από εξουσιοδοτηµένο γεωπόνο προς τους παραγωγούς. Οι παραγωγοί λαµβάνουν ελεγχόµενα συγκεκριµένες γραπτές οδηγίες από τους γεωπόνους τους για όλες τις ενέργειες που θα πρέπει να πραγµατοποιήσουν στη γεωργική εκµετάλλευση. Ειδικότερα για θέµατα φυτοπροστασίας οι παραγωγοί λαµβάνουν αναλυτική γραπτή οδηγία µε την ακριβή ποσότητα του φυτοπροστατευτικού σκευάσµατος που θα 17

18 χρησιµοποιήσουν, το χρόνο επέµβασης, την υπολειµµατικότητα του σκευάσµατος, τον προστατευτικό εξοπλισµό που θα πρέπει να χρησιµοποιούν κάθε φορά κλπ. Πλήρης καταγραφή όλων των ενεργειών που λαµβάνουν χώρα στη γεωργική εκµετάλλευση. Οι παραγωγοί από την άλλη πλευρά έχουν την υποχρέωση να διατηρούν πλήρεις καταγραφές µε το είδος των επεµβάσεων που πραγµατοποίησαν μετά τη λήψη των γραπτών οδηγιών από το γεωπόνο, έτσι ώστε να είναι ελέγξιµο και επιθεωρήσιµο το επίπεδο διαφοροποίησής τους, αν υπάρχει. Όλες οι καταγραφές των παραγωγών είναι επιθεωρήσιµες και αποτελούν ελεγχόµενα έντυπα του συστήµατος ποιότητας. Εκπαιδεύσεις παραγωγών. Οι παραγωγοί λαµβάνουν µέρος σε µια σειρά εκπαιδεύσεων όπως σε θέµατα ορθής φυτοπροστασίας, έκπλυσης και ρύθµισης ψεκαστικών µηχανηµάτων, καταστροφής κενών δοχείων φυτοφαρµάκων κλπ. Διενέργεια εργαστηριακών αναλύσεων. Κατά το διάστηµα εφαρµογής του συστήµατος ποιότητας λαµβάνουν χώρα µια σειρά από εργαστηριακές αναλύσεις, όπως αναλύσεις εδάφους και φύλλων. Οι συγκεκριµένες αναλύσεις βοηθούν τον γεωπόνο να διαγνώσει τις ακριβείς ποσότητες λιπασµάτων που έχει ανάγκη η καλλιέργεια χωρίς να υπάρξει επιβάρυνση στο περιβάλλον ή και οικονοµική επιβάρυνση του παραγωγού. Επίσης διενεργούνται αναλύσεις χηµικών υπολειµµάτων φυτοφαρµάκων στο τελικό προϊόν από διαπιστευµένα εργαστήρια. Προστασία του περιβάλλοντος. Το σύνολο των καλλιεργητικών εφαρµογών που λαµβάνουν χώρα στη γεωργική εκµετάλλευση γίνονται πάντα µε γνώµονα την τεκµηριωµένη προστασία του περιβάλλοντος. Η εφαρµογή των λιπασµάτων για παράδειγµα βασίζεται στον υπολογισµό των απαιτήσεων της καλλιέργειας, που προέρχεται από τον υπολογισµό των θρεπτικών 18

19 στοιχείων του εδάφους ή των φύλλων, όπως και στην απόσταση της γεωργικής εκµετάλλευσης από επιφανειακά νερά και πηγές χωρίς να δηµιουργείται έτσι µεγάλη επιβάρυνση στο περιβάλλον. Επίσης η εφαρµογή της χηµικής µεθόδου φυτοπροστασίας επιλέγεται ως η τελευταία λύση και αφού προηγουµένως έχουν χρησιµοποιηθεί καλλιεργητικά και µηχανικά µέσα αντιµετώπισης ενώ µελετώνται οι παράµετροι που έχουν άµεση επίπτωση στο περιβάλλον π.χ. εξάντληση υδάτινων πόρων, νιτρορύπανση κ.α. Προστασία του παραγωγού. Σηµαντικός παράγοντας επίσης που λαµβάνεται υπόψη κατά την εφαρµογή ενός συστήµατος AGRO ή GLOBALGAP είναι η προστασία και η ασφάλεια της σωµατικής υγείας όλων εκείνων των ανθρώπων που έχουν συµβάλει στην παραγωγή του προϊόντος. Για το λόγο αυτό λοιπόν κρίνεται ως υποχρεωτική η χρήση προστατευτικού εξοπλισµού από τους παραγωγούς και το εργατικό προσωπικό, κατά τη διάρκεια των φυτοπροστατευτικών επεµβάσεων. Επιπλέον σε όλη τη διάρκεια παραγωγής του προϊόντος θα πρέπει να έχουν εκτιµηθεί όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι που µπορεί να προκαλέσουν βλάβες στο προσωπικό. Χρόνος έναρξης συγκοµιδής. Ο σχεδιασµός και των δυο συστηµάτων ποιότητας βασίζεται στο γεγονός ότι ή έναρξη της συγκοµιδής των γεωργικών προϊόντων γίνεται µετά το πέρας της υπολειµµατικής διάρκειας των φυτοφαρµάκων. Όλα τα φυτοφάρµακα αναφέρουν στην ετικέτα τους τον αριθµό των ηµερών που πρέπει να παρέλθει από την ηµέρα της εφαρµογής τους µέχρι την έναρξη της συγκοµιδής του προϊόντος. Το χρονικό διάστηµα αυτό ονοµάζεται χρόνος αναµονής πριν την συγκοµιδή (PHI-Pre Harvest Interval) και η τήρησή του αποτελεί νοµοθετική απαίτηση όχι µόνο για τους παραγωγούς που ανήκουν σε συστήµατα ποιότητας αλλά και για όλους τους παραγωγούς της συµβατικής γεωργίας. Οι παραγωγοί λοιπόν που ανήκουν στα παραπάνω συστήματα πιστοποίησης ξεκινούν τη συγκοµιδή κατόπιν γραπτής εντολής του γεωπόνου, ο οποίος έχει υπολογίσει τους χρόνους υπολειµµατικότητας όλων των φυτοφαρµάκων αλλά έχει λάβει 19

20 υπόψη του και τις εργαστηριακές αναλύσεις υπολειµµατικότητας των χηµικών που έχουν χρησιµοποιηθεί στη καλλιέργεια. Ιχνηλασιµότητα. Μια τελευταία αλλά αρκετά σηµαντική πτυχή στην εφαρµογή ενός συστήµατος AGRO ή GLOBALGAP αποτελεί η εφαρµογή του συστήµατος της ιχνηλασιµότητας. Με τον όρο ιχνηλασιµότητα εννοούµε τη πλήρη κωδικοποίηση του προϊόντος, έτσι ώστε να αναγνωρίζει κανείς το όνοµα του παραγωγού, το αγροτεµάχιο από το οποίο προήλθε, την ηµεροµηνία συγκοµιδής του αλλά και το σύνολο των καλλιεργητικών φροντίδων που έχει δεχθεί. Η ιχνηλασιµότητα του προϊόντος µπορεί να αποδειχθεί σωτήρια στην περίπτωση που θα πρέπει για κάποιους λόγους να γίνει απόρριψη µιας παρτίδας ενός παραγωγού ή κάποιου µόνο αγροτεµαχίου. Σκεφθείτε τι θα γινόταν στην περίπτωση που τα προϊόντα πολλών παραγωγών ήταν οµογενοποιηµένα (µη ιχνηλάσιµα) και θα έπρεπε να απορριφθεί µόνο το προϊόν ενός παραγωγού. Στο σηµείο αυτό επίσης, θα πρέπει να επισηµάνουµε ότι για να φθάσει ένα γεωργικό προϊόν στο στάδιο να κωδικοποιηθεί ως πιστοποιηµένο, θα πρέπει να πληροί όλες τις προβλεπόµενες απαιτήσεις των προτύπων πιστοποίησης και να έχουν πραγµατοποιηθεί οι προβλεπόµενες αναλύσεις υπολειµµάτων, οι οποίες επικυρώνουν την ορθή λειτουργία του συστήµατος ποιότητας. Μετά την πλήρη ανάπτυξη και εφαρµογή του συστήµατος ποιότητας ο παραγωγός ή η Οµάδα Παραγωγών υποβάλλει αίτηση σε κάποιο αναγνωρισµένο Φορέα Πιστοποίησης ο οποίος είναι εγκεκριµένος να πιστοποιεί τα συγκεκριµένα πρότυπα (AGRO 2, GLOBALGAP). Στη συνέχεια διενεργείται η επιθεώρηση αξιολόγησης από τον Φορέα Πιστοποίησης και ανάλογα µε το βαθµό συµµόρφωσης οδηγούµαστε στην πιστοποίηση του προϊόντος (GLOBALGAP - EN 45011) ή του συστήµατος ποιότητας (AGRO 2- EN 45012). Συνοψίζοντας λοιπόν, η εφαρµογή των παραπάνω προτύπων βασίζεται στις εξής αρχές: 1. Προστασία του καταναλωτή και της δηµόσιας υγείας τεκµηριωµένο σύστηµα παραγωγής (οδηγίες-καταγραφές εφαρµογής) 20

21 αποτελέσµατα εργαστηριακών αναλύσεων χηµικών υπολειµµάτων κωδικοποίηση του τελικού προϊόντος που παραπέµπει στον παραγωγό, το αγροτεµάχιο και τον τρόπο παραγωγής του προϊόντος 2. Προστασία του περιβάλλοντος από την µείωση των εισροών ορθολογική εφαρµογή φυτοφαρµάκων και λιπασµάτων µε συγκεκριµένες ποσότητες χωρίς να γίνεται υπέρβαση των µέγιστων επιτρεπόµενων ορίων για την περιοχή εκπαίδευση του παραγωγού για τον τρόπο καταστροφής των κενών δοχείων φυτοφαρµάκων, τον τρόπο έκπλυσης του ψεκαστικού µηχανήµατος, την ορθή αποθήκευση των φυτοπροστατευτικών σκευασµάτων κ.ο.κ. θέσπιση συγκεκριµένων σκοπών και στόχων για τη προστασία του περιβάλλοντος µείωση εισροών που προέρχονται από την ορθή εφαρµογή του συστήµατος 3. Προστασία της υγείας του παραγωγού χρήση προστατευτικού ρουχισµού και εξοπλισµού κατά τη διάρκεια των φυτοπροστατευτικών επεµβάσεων εκπαίδευση στην ορθή χρήση των φυποπροστατευτικών σκευασµάτων δηµιουργία αποθηκευτικών χώρων που να πληρούν τις προδιαγραφές ασφάλειας για την αποθήκευση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. (Ιωάννης Καλτσής, Δημήτρης Τσίνας: Συστήματα ποιότητας και πιστοποίηση πρωτογενούς παραγωγής) 2.4 Το κόστος για τον παραγωγό Η ένταξη του παραγωγού σε κάποιο σύστημα ποιότητας έχει κάποιο κόστος το οποίο εξαρτάται από τους εξής παράγοντες: - τον αριθμό παραγωγών που συμμετέχουν (ομαδικά) στην πιστοποίηση - τον αριθμό των καλλιεργειών - τον αριθμό των αγροτεμαχίων - το κόστος των εργαστηριακών αναλύσεων (εδάφους κλπ.) 21

22 Γενικώς συμφέρει τον παραγωγό να συμμετέχει σε ομάδες αφού το κόστος/στρέμμα στην περίπτωση αυτή είναι μικρότερο. Το κόστος είναι ένας υπολογίσιμος παράγων ιδιαίτερα σε περιπτώσεις μεμονωμένων παραγωγών ή σε περιπτώσεις όπου η πιστοποίηση δεν εξασφαλίζει καλύτερη τιμή στο προϊόν. 2.5 Ορθή Γεωργική Πρακτική Ως Ορθή Γεωργική Πρακτική (Good Agricultural Practice - GAP) ορίζεται n ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και η ορθή χρήση των εισροών, µε σκοπό την εξασφάλιση της οικονοµικής βιωσιµότητας της γεωργικής εκµετάλλευσης και της αειφορίας. (Πολυράκης Γ. «Περιβαλλοντική Γεωργία» 2003). Η τήρηση των κανόνων Ορθής Γεωργικής Πρακτικής είναι απαραίτητη στην εφαρμογή Συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης ενώ αποτελεί τη βάση του προτύπου της GLOBALGAP. Σύµφωνα µε την Ορθή Γεωργική Πρακτική, πρέπει: Η γεωργία να παράγει αυτό που συµφέρει οικονοµικά και να χαρακτηρίζεται από υψηλή εξειδίκευση, επαγγελµατισµό, σοβαρότητα και συνέπεια. Τα αγροχηµικά να χρησιµοποιούνται για τη διασφάλιση και την αύξηση της απόδοσης της γεωργικής παραγωγής µε τρόπο απόλυτα επιστηµονικό και ορθολογικό, ο οποίος είναι αποτέλεσµα επιστηµονικής έρευνας. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα να εναλλάσσονται ώστε να αποφεύγεται η εµφάνιση φαινοµένων ανθεκτικότητας. Ο χρόνος της τελευταίας χηµικής επέµβασης από την ηµέρα συγκοµιδής, να τηρείται µε σχολαστικότητα. Να παρακολουθούνται οι γεωργικές προειδοποιήσεις ώστε οι επεµβάσεις να γίνονται στη σωστή χρονική στιγµή. Να προτιµώνται και να εφαρµόζονται σκευάσµατα µε τη µμεγαλύτερη εξειδίκευση στο στόχο τους. 22

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ)

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ) ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ιωάννης Καλτσής, ηµήτρης Τσίνας FCS consulting

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ποιότητας στη γεωργική επιχείρηση. Από τους φοιτητές Μελιτζανά Ελευθέριο και Μυργιώτη Βασίλειο Επιβλέπων καθηγητής Παλάτος Γεώργιος

Η σημασία της ποιότητας στη γεωργική επιχείρηση. Από τους φοιτητές Μελιτζανά Ελευθέριο και Μυργιώτη Βασίλειο Επιβλέπων καθηγητής Παλάτος Γεώργιος Η σημασία της ποιότητας στη γεωργική επιχείρηση Από τους φοιτητές Μελιτζανά Ελευθέριο και Μυργιώτη Βασίλειο Επιβλέπων καθηγητής Παλάτος Γεώργιος Τι είναι ποιότητα για τη γεωργική επιχείρηση; ΟΤΙ ΘΕΛΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ φυτική παραγωγή ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ φυτική παραγωγή ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ φυτική παραγωγή ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ Στην ενότητα αυτή αναλυθούν τα πρότυπα ΑGRO του AGROCERT καθώς και οι κανονισμοί πιστοποίησης του EUREP GAP. Οι συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.6 : Εφαρμογή συστημάτων HACCP και ISO στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα

Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής ανάπτυξης του αγροδιατροφικού τομέα ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009 Aσφάλεια και ποιότητα δύο βασικοί πυλώνες της στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ

Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ(192/03) ΓΙΑΡΜΕΝΙΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Θεσσαλονίκη 2012 Ο ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ. ηµήτριος Μπίζας Γεωπόνος

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ. ηµήτριος Μπίζας Γεωπόνος ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ ηµήτριος Μπίζας Γεωπόνος ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ: Τρόφιµα ασφαλή, υψηλής ποιότητας και µε παραγωγικές διαδικασίες φιλικές προς το περιβάλλον Ποια είναι η απάντηση; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Eπιστροφή στη γεωργία του παρελθόντος Οι διατροφικές κρίσεις και οι ανησυχίες που προκάλεσαν στους καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των τροφίµων, οδήγησαν

Διαβάστε περισσότερα

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια

acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και Επιχειρηµατικότητα στα Βαλκάνια acert Ευρωπαϊκός Οργανισµός Πιστοποίησης Α.Ε ιεύθυνση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων Πιστοποίηση των Αγροτικών Προϊόντων και στα Βαλκάνια Ποιότητα Ως ποιότητα µπορούµε να ονοµάσουµε την ικανοποίηση ενός συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ «ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» Το εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Click to edit Master title style

Click to edit Master title style ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ- Click to edit Master text styles -Förderung landwirtschaftlicher Erzeugnisse Second level Η Third Πιστοποίηση level ως Διαβατήριο στις Εξαγωγές Fourth level Fifth level Αγροτικών

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην. πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή

Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην. πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Πρόκειται για τίτλο που δεν αφήνει να εννοηθεί καθαρά αυτό που στην πραγματικότητα θα ήθελε να περιγράψει. Και αυτό επειδή οποιαδήποτε μορφή Γεωργίας από την πλέον αρχέγονη έως την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη.

Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Οι δραστηριότητες του Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» στον τοµέα της κατάρτισης των αγροτών σχετικά µε την παραγωγή βιολογικών προϊόντων Πηνελόπη. Ράλλη ιευθύνουσα Σύµβουλος Ο.Γ.Ε.Ε.Κ.Α «ΗΜΗΤΡΑ» 1 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

7.1.007/1 η Έκδοση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΙ- ΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ REGULATION ON THE USE OF NATIONAL CONFOR- MITY MARKS ON AGRICULTURAL PRODUCTS ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ AΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα

Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Βιολογικά προϊόντα και Επιχειρηµατικότητα: Ευκαιρίες και απειλές Μουρτζιόπουλος Χρήστος ιευθυντής ιασφάλισης Ποιότητας Vivartia ABEE Detrop 9 Μαρτίου 2007 Επιχειρηµατικότητα στα βιολογικά προϊόντα Ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές.

Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Προβλήματα, προοπτικές. Η παραγωγή, η επεξεργασία και η εμπορία του Κρητικού κρέατος. Ε. Σουρανάκης 1, Α. Στεφανάκης 2. Προβλήματα, προοπτικές. 1 Κτηνίατρος, Ιδιώτης, Πρόεδρος ΔΣ ΒΙΟΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Α.Ε. 2 Δρ, Κτηνίατρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.2 : Νομοθεσία για τον έλεγχο της παραγωγής βιολογικών τροφίμων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗ 5. Βασικές Τροποποιήσεις & Νέες Απαιτήσεις Πιστοποίηση Βάσης Καλλιεργειών Φρούτων & Λαχανικών

ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗ 5. Βασικές Τροποποιήσεις & Νέες Απαιτήσεις Πιστοποίηση Βάσης Καλλιεργειών Φρούτων & Λαχανικών ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗ 5 Βασικές Τροποποιήσεις & Νέες Απαιτήσεις Πιστοποίηση Βάσης Καλλιεργειών Φρούτων & Λαχανικών ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΦΑΡΜΑΣ ΕΚΔΟΣΗ 5 Βασικές Τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Να καθιερώνεται πολιτική που να ανταποκρίνεται πλήρως στους στόχους της γεωργικής εκμετάλλευσης, στις νομικές υποχρεώσεις που αφορούν το περιβάλλον

Να καθιερώνεται πολιτική που να ανταποκρίνεται πλήρως στους στόχους της γεωργικής εκμετάλλευσης, στις νομικές υποχρεώσεις που αφορούν το περιβάλλον AGRO 2.1 & 2.2 Ο σκοπός του προτύπου AGRO 2 1 είναι η καθιέρωση ενός συστήματος διαχείρισης στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις οι οποίες επιθυμούν να διαμορφώνουν πολιτική και να θέτουν συγκεκριμένους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

econtentplus programme Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος Φυτπροστασία στη Βιολογική Γεωργία

econtentplus programme Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος Φυτπροστασία στη Βιολογική Γεωργία Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme http://www.organic-edunet.eu 1 Η Φυτοπροστασία στα πλαίσια της Βιολογικής Γεωργίας Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος PhD Γεωπονικών

Διαβάστε περισσότερα

καταγραφή τεκμηρίωση πιστοποίηση ιχνηλάτηση

καταγραφή τεκμηρίωση πιστοποίηση ιχνηλάτηση καταγραφή τεκμηρίωση πιστοποίηση ιχνηλάτηση cert in-progress ltd Πατρ. Γρηγορίου Ε 24 - Έδεσσα - Τ.Κ. 58200. Eπικοινωνία: Τηλ.+30.23810.25689 URL: http://www.yourpoint.gr email:info@yourpoint.gr Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ»

Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Ο ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΩΣ «ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ» Γιάννης Κουρτίδης, Γεωπόνος Σύμβουλος Βιολογικής Γεωργίας & Αειφορικής Ανάπτυξης http://gkbioculture.gr/ Λευτέρης Χατζής, Γεωπόνος, MSc Σύμβουλος Ποιότητας www.isolution.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Παρόν και μέλλον της λιανικής πώλησης αγροεφοδίων

Παρόν και μέλλον της λιανικής πώλησης αγροεφοδίων Διάθεση στην Αγορά & Ορθολογική Χρήση των Γεωργικών Φαρμάκων Παρόν και μέλλον της λιανικής πώλησης αγροεφοδίων Εισήγηση: Ευθύμιος Ιακωβάκης Γεωπόνος Σύμβουλος Ανάπτυξης Πρόεδρος Π.Ο.Σ.Ε.Γ. 1 Επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.2 : Ποιοτικός έλεγχος & ασφάλεια στην αλυσίδα παραγωγής βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ. Εισαγωγή. Δραστηριότητες ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ. Εισαγωγή. Δραστηριότητες ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012 Εισαγωγή Βασικό χαρακτηριστικό του εγκεκριμένου προγράμματος της ΟΕΦ/ΕΑΣ Εύβοιας είναι ότι δίνει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

INTERNATIONAL QUALITY SERVICES ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ 31, Τ.Κ. 54627 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ

INTERNATIONAL QUALITY SERVICES ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ 31, Τ.Κ. 54627 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ INTERNATIONAL QUALITY SERVICES ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ 31, Τ.Κ. 54627 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ AGRO 2-1, AGRO 2-2

Διαβάστε περισσότερα

ιαπίστευση από το Ε.ΣΥ.. φορέων πιστοποίησης στον τοµέα των τροφίµων υπό Ιωάννη Χ.Μάτσα /τος Συµβούλου του Ε.ΣΥ..

ιαπίστευση από το Ε.ΣΥ.. φορέων πιστοποίησης στον τοµέα των τροφίµων υπό Ιωάννη Χ.Μάτσα /τος Συµβούλου του Ε.ΣΥ.. ιαπίστευση από το Ε.ΣΥ.. φορέων πιστοποίησης στον τοµέα των τροφίµων υπό Ιωάννη Χ.Μάτσα /τος Συµβούλου του Ε.ΣΥ.. Ηπυραµίδα της ποιότητας ι α π ί σ τ ε υ σ η Επ ι β ε β α ί ω σ η τ η ς σ υ µ µ ό ρ φ ω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

INTERNATIONAL QUALITY SERVICES. Στα ελληνικά: Στα αγγλικά:

INTERNATIONAL QUALITY SERVICES. Στα ελληνικά: Στα αγγλικά: INTERNATIONAL QUALITY SERVICES ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ 31, Τ.Κ. 54627 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ AGRO 2-1, AGRO 2-2

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιµότητα στις επιχειρήσεις τροφίµων- ISO 22005

Ιχνηλασιµότητα στις επιχειρήσεις τροφίµων- ISO 22005 Ιχνηλασιµότητα στις επιχειρήσεις τροφίµων- ISO 22005 Μαλισιόβα Ε., Παντελιά Μ. και Μεθενίτου Γ. Ινστιτούτο Υγιεινής Τροφίµων Αθηνών Ιχνηλασιµότητα στις επιχειρήσεις τροφίµων- ISO 22005 Εισαγωγή Νοµικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ Πατετσίνη Ευτέρπη, Βιολόγος MSc Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας Πράξη «Προστασία και Διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ»

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Πρώιµα κηπευτικά και ελαιόλαδο ολοκληρωµένης διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Μάνος ασενάκης Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός Κουτσουρά Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΝΘΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ Πατετσίνη Ευτέρπη, Βιολόγος MSc Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου-Βιστωνίδας-Ισμαρίδας Πράξη «Προστασία και Διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS (version 6)

Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS (version 6) ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ. ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS Το IFS ενσωματώνει τα κριτήρια ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων σε ένα πρότυπο που βασίζεται στην εφαρμογή αρχών ανάλυσης επικινδυνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος Σεπτεμβρίου Subtitle. Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ

Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος Σεπτεμβρίου Subtitle. Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ Πανελλήνιο συνέδριο νέων αγροτών Ρόδος 23 25 Σεπτεμβρίου 2016 Subtitle Συντάκης Μιλτιάδης ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΕ Γεωργικές πρακτικές και αειφορία Ορθές γεωργικές πρακτικές Η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ- - ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ- - ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ- - ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πτυχιακή Μελέτη Εισηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS 3. Συστήματα Πιστοποίησης της Ποιότητας Ιχνηλασιμότητας των Αγροτικών Προϊόντων 3.3. 3.3.4. Νομοθετικό πλαίσιο,προδιαγραφές, Κανονισμοί ΕΚ 834/07,889/08 KA3 ICT SUB-PROGRAMME-

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας 1 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ HACCP Αρχή 1η: Προσδιορισµός των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται µε την παραγωγή τροφίµων σε όλα τα στάδια, από την ανάπτυξη και τη συγκοµιδή των πρώτων υλών, την παραγωγική διαδικασία, την

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ 2014-2020 ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΝΕΩΝ, ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Κάθε νέα ιδέα που εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας;

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ 1) Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; 2) Ποια είναι η νομοθεσία για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας; ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ. ΠΗΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ : ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ & ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. (ΟΠΕΓΕΠ)- ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ»

«ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ» ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 15-10-2012 Ημερ. Λήξης: π.χ. 16-10-12 Σύνολο ωρών: 150 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Οικολογία Ζιζανίων

Βιολογία Οικολογία Ζιζανίων Βιολογία Οικολογία Ζιζανίων Μάθημα 9 και Νέο Ευρωοαϊκό Γεωργικό Περιβάλλον Η ζιζανιολογία στο νέο ευρωπαϊκό γεωργικό περιβάλλον Ποιο είναι το νέο ευρωπαϊκό γεωργικό περιβάλλον ; ΚΑΠ (ή ΚΓΠ) Οδηγίες Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 6142 Οι πτυχιούχοι του Τμήματος με βάση τις εξειδικευμένες επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις τους ασχολούνται

Διαβάστε περισσότερα

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων,

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων, Εκδήλωση για Πρότυπο ποιότητας για εμπορικά καταστήματα Νέες εκδόσεις προτύπων συστημάτων διαχείρισης αίθουσα Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών πλ. Γεωργίου Α 25, ΠΑΤΡΑ Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε.

foodstandard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΑΓΡΟΤΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Δηµήτριος Μελάς Προϊστάµενος Αγροτικού Τοµέα Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία στη Ε.Ε. Αθήνα - Ιανουάριος 27, 2011 Οι εξελίξεις Υπέστη µεταβολές ανάλογες προς την προσαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 1. Νέο διεθνές πρότυπο για τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων Το νέο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 «Συστήματα διαχείρισης της

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

SmartAgriFood η έξυπνη διαδικτυακή υπηρεσία στην αγροδιατροφική αλυσίδα

SmartAgriFood η έξυπνη διαδικτυακή υπηρεσία στην αγροδιατροφική αλυσίδα SmartAgriFood η έξυπνη διαδικτυακή υπηρεσία στην αγροδιατροφική αλυσίδα Ο Ρ Γ Α Ν Ι Σ Μ Ο Σ Π Λ Η Ρ Ω Μ Ω Ν Κ Α Ι Ε Λ Ε Γ Χ Ο Υ Κ Ο Ι Ν Ο Τ Ι Κ Ω Ν Ε Ν Ι Σ Χ Υ Σ Ε Ω Ν Π Ρ Ο Σ Α Ν Α Τ Ο Λ Ι Σ Μ Ο Υ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Οι Νέοι Κανονισμοί 178/2003 από 01/01/2005 Ιχνηλασιμότητα 852/2004 από 01/01/2006 αντικαθιστά την 93/43/ΕΟΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.12. COM() 614 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ για την ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές

Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές Προβλήματα Υγείας των ζώων στις βιολογικές εκτροφές Ευτυχία Ξυλούρη Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατομίας & Φυσιολογίας Αγροτικών Ζώων Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διατροφικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο

Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο Π. Καρανικόλας Οι επιστημονικές δημοσιεύσεις από τα Ελληνικά ΑΕΙ υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μ.ο., καθώς και ο δείκτης: επιστημονικές δημοσιεύσεις ανά εκατομμύριο πληθυσμού Υστερούμε: στην ενίσχυση των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork Δρ. Κων/νος Μπαρμπέρης Προϊστάμενος Δ/νσης Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων:

Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: Από την ασφάλεια στη διατροφική αξία των τροφίμων: η εμπειρία του ΕΦΕΤ Αντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) Αναπληρωτής Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» Ιχνηλασιμότητα και Ταυτοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Σ Ο Ν Α Γ Ρ Ο Σ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ε Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Ε Κ Α Ι Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Ι Δ Τ Σ Ι Κ Η Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν Ι Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα

Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Δημιουργία Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος μέσω των Συστημάτων Ποιότητας στον Αγροδιατροφικό Τομέα Αχιλλέας Κοντογεώργος Επίκ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Αναστάσιος Σέμος Καθηγητής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Π. Ταούκης, Αν. Καθ. ΕΜΠ Κ. Τζιά, Καθ. ΕΜΠ, Β. Ωραιοπούλου, Καθ. ΕΜΠ Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης :

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Οφέλη από την εφαρμογή τους Εκδήλωση ΤΕΕ / ΤΚΜ : 7 Νοεμβρίου 2008 αμφιθέατρο Τοπογράφων «Αλ. Τσιούμης» Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - Μηχανικός Μεταλλείων

Διαβάστε περισσότερα

πιστοποίηση βιολογικής κουζίνας με το ελληνικό πρότυπο του ΒΙΟ Ελλάς «BIO Kouzina»

πιστοποίηση βιολογικής κουζίνας με το ελληνικό πρότυπο του ΒΙΟ Ελλάς «BIO Kouzina» πιστοποίηση βιολογικής κουζίνας με το ελληνικό πρότυπο του ΒΙΟ Ελλάς «BIO Kouzina» Το Ινστιτούτο BIO Ελλάς, αντιλαμβανόμενο την ανάγκη και το σημαντικό κενό που υπάρχει σήμερα στην ελληνική αγορά για τη

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων»

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» «Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» Δρ.Ελένη Μαλισσιόβα Κτηνίατρος, MSc, MSc, PhD Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Θεσσαλίας malissiova@teilar.gr «Τοπικά» παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΠΟΡΩΝ ΠΡΟΣ ΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΠΟΡΩΝ ΠΡΟΣ ΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΙΑ ΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΠΟΡΩΝ ΠΡΟΣ ΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ [ΕΚ] ΑΡΙΘ. 1452/2003 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 14 ης

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Συστήµατα Διασφάλισης Ποιότητας Γενική επισκόποηση και Επεκτάσεις- Διάλεξη 8

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Συστήµατα Διασφάλισης Ποιότητας Γενική επισκόποηση και Επεκτάσεις- Διάλεξη 8 Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Συστήµατα Διασφάλισης Ποιότητας Γενική επισκόποηση και Επεκτάσεις- Διάλεξη 8 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Αειφορική γεωργία και ανάπτυξη Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

LIFE09 ENV/GR/000302 SAGE10 «Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΑΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΣΤΗ

LIFE09 ENV/GR/000302 SAGE10 «Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΑΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΣΤΗ LIFE09 ENV/GR/000302 SAGE10 «Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΑΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΝΟΜΟ 179(I)/2011

ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΝΟΜΟ 179(I)/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΝΟΜΟ 179(I)/2011 Για σκοπούς διασφάλισης πλήρους συμβατότητας με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 255, 30.09.2005,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ

ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ ΤΟΠΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΠΑΡΚΟΥ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΠΙΚΑ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΣΚΟΠΟΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΤΟΠΙΚΑ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ Σκοπός του συγκεκριμένου Σήματος είναι η πιστοποίηση των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 29-12-05 4245/Α ΠΡΟΣ: Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Θέμα: Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων Εδώ και μερικά χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται πάνω στην εναρμόνιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ. ΑΣ Κριτσάς. Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ. ΑΣ Κριτσάς. Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας 2015-2016 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ ΑΣ Κριτσάς Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας 2 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2015-2016 // ΑΣ ΚΡΙΤΣΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ΑΣ ΚΡΙΤΣΑΣ με βάση την απόφαση 993/12-02-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Σήμα στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα

Ελληνικό Σήμα στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα Ελληνικό Σήμα στο Ιωάννα Ζτάλιου M.Sc. Γεωπόνος Τροφίμων ΕΛ.Γ.Ο. ΔΗΜΗΤΡΑ Διεύθυνση Διαχείρισης Ελέγχων Γάλακτος & Κρέατος Κηφισίας 33, Θεσσαλονίκη email: ztaliou@elog.gr 1 Νομοθετικό πλαίσιο Νόμος 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Λαχανοκομικών Κ αλλιεργειών - Εφαρμογή σε καλλιέργεια κολοκυθιού

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Λαχανοκομικών Κ αλλιεργειών - Εφαρμογή σε καλλιέργεια κολοκυθιού ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΉ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠ1ΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ολοκληρωμένη Διαχείριση Λαχανοκομικών Κ αλλιεργειών - Εφαρμογή σε

Διαβάστε περισσότερα