ΣΥΜΠΛΟΚΑ. Πότε µια ένωση χαρακτηρίζεται ως σύµπλοκο;

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΜΠΛΟΚΑ. Πότε µια ένωση χαρακτηρίζεται ως σύµπλοκο;"

Transcript

1

2 Πότε µια ένωση χαρακτηρίζεται ως σύµπλοκο; Σύµπλοκο ή σύµπλοκη ένωση ή ένωση σύνταξης ή ένωση ένταξης είναι ένα σταθερό συγκρότηµα ατόµων το οποίο αποτελείται από ένα κεντρικό άτοµο, συνήθως µεταλλικό ιόν, το οποίο ενώνεται µε ορισµένο αριθµό ιόντων ή ουδετέρων µορίων (υποκαταστάτες). Ο αριθµός των υποκαταστατών λέγεται αριθµός σύνταξης.

3 [Fe(CN) 6 ] 4- φορτίο Κεντρικό άτοµο Υποκαταστάτες Αριθµός σύνταξης Το φορτίο του συµπλόκου ισούται µε το αλγεβρικό άθροισµα των φορτίων των συστατικών του. 1Χ2 (Fe) +6Χ(-1)(CN) =-4

4 Παραδείγµατα συµπλόκων Κατιόντα [Co(NH 3 ) 6 ] 3+ Ανιόντα [Co(NH 3 ) 2 Cl 4 ] - Ουδέτερες ενώσεις [Fe(CO) 5 ]

5 Ποιες ουσίες δρουν ως υποκαταστάτες; Μια ουσία για να δράσει ως υποκαταστάτης πρέπει, σε ελεύθερη κατάσταση, να διαθέτει ένα τουλάχιστον µη δεσµικό ζεύγος ηλεκτρονίων. H H H N O C O Cl H H

6 Ποιες ουσίες δρουν ως υποκαταστάτες; Ουποκαταστάτης(:L) προσφέρει το µη δεσµικό ζεύγος ηλεκτρονίων (βάση κατά Lewis) στοκεντρικόάτοµο(μ η+ ) (οξύ κατά Lewis). Οδεσµός που σχηµατίζεται λέγεται δοτικός οµοιοπολικός δεσµός ή οµοιοπολικός δεσµός σύνταξης. M n+ +m L ML m n+

7 Μονοδοντικοί πολυδοντικοί υποκαταστάτες Όταν ένας υποκαταστάτης συνδέεται µε το κεντρικό άτοµο µε ένα δεσµό (καταλαµβάνει µια θέση σύνταξης), τότε λέγεται µονοδοντικός ή µονοσχιδής. Όταν όµως καταλαµβάνει περισσότερες από µια θέσεις σύνταξης ονοµάζεται πολυδοντικός ή πολυσχιδής. O O H H 2 N O H N H αµµωνία H 2 N αιθυλενοδιαµίνη (en) O O N O N O O EDTA

8 Ποια σύµπλοκα ονοµάζονται χηλικά; Όταν η σύνταξη πολυδοντικών υποκαταστατών γύρω από το κεντρικό ιόν οδηγεί σε σχηµατισµό δακτυλίου, το σύµπλοκο ονοµάζεται χηλικό. [Co(EDTA)] -

9 Γεωµετρικές δοµές Η γεωµετρία των συµπλόκων µπορεί να προβλεφθεί µε βάση τη θεωρία VSEPR καθώς και µε τη θεωρία του υβριδισµού. [Zn(NH 3 ) 4 ] 2+ Pt(NH 3 ) 2 Cl 2 [Ag(NH 3 ) 2 ] + H 3 N-Ag-NH 3 (Γραµµική) τετραεδρική τετραγωνική [Co(NH 3 ) 6 ] + οκταεδρική

10 Ονοµατολογία Συµπλόκων ενώσεων 1. Στους τύπους των συµπλόκων ενώσεων γράφεται πρώτα το κατιόν και µετά το ανιόν. K 2 [Pt(CN) 4 ], [Ag(NH 3 ) 2 ]Cl 2. Τα ονόµατα των υποκαταστατών πρώτα και κατά αλφαβητική σειρά (σύµφωνα µε το λατινικό αλφάβητο) και µετά ακολουθεί το όνοµα του κεντρικού µετάλλου. Όταν ο υποκαταστάτης είναι απλός, ο αριθµός των υποκαταστατών δίνεται µε ταπροθέµατα µονο, δι, τρι, τετρα, κοκ ενώ όταν είναι πολύπλοκος µε τα προθέµατα δις,τρις, τετράκις,κοκ. Τα προθέµατα δεν λαµβάνονται υπόψη στην αλφαβητική σειρά. [Co(NH 3 ) 3 Cl 3 ] = τριαµµινοτριχλωροκοβάλτιο (ΙΙΙ) [CuCl 2 (CH 3 NH 2 ) 2 ] = διχλωρο- δις(µεθυλαµίνη) χαλκός (ΙΙ)

11 Ονοµατολογία Συµπλόκων Ενώσεων 3. Όσοι υποκαταστάτες είναι ανιόντα λήγουν σε ο (π.χ. ΟΗ - = υδροξο, SO 4 2- = σουλφατο-) K 4 [Fe(CN) 6 ] = εξακυανοσιδηρικό (ΙΙ) κάλιο 4. Τα ονόµατα των ουδετέρων υποκαταστατών παραµένουν συνήθως αµετάβλητα. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ α. Η 2 Ο = υδατο β. ΝΗ 3 = αµµινο γ. CO = καρβονυλο δ. ΝΟ= νιτροσυλο [Cr(H 2 O) 6 ]Cl 3 = χλωρίδιο του εξαϋδατοχρωµίου (ΙΙΙ) Νa 2 [Fe(CN) 5 NO] = πεντακυανονιτροσυλοσιδηρικό(ιιι) νάτριο

12 Ονοµατολογία Συµπλόκων Ενώσεων 5. Αν το σύµπλοκο είναι ανιόν, παίρνει την κατάληξη ικός, ενώ αν είναι κατιόν ή ουδέτερο χρησιµοποιείται αυτούσιο το όνοµα του µετάλλου. Na 2 [PtCl 4 ] = τετραχλωρολευκοχρυσικό (ΙΙ) νάτριο [Ag(NH 3 ) 2 ]Cl = χλωρίδιο του διαµµινοαργύρου (Ι) [V(CO) 6 ] = εξακαρβονυλοβανάδιο (0) 6. Ο αριθµός οξείδωσης του κεντρικού ατόµου δείχνεται µε λατινικό αριθµό, σε παρένθεση, µετά το όνοµα του µετάλλου. K[AgF 4 ] = τετραφθοροαργυρικό (ΙΙΙ) κάλιο 7. Μια οµάδα που γεφυρώνει δύο ή περισσότερα µεταλλικά άτοµα, δείχνεται µε το ελληνικό γράµµα µ πριναπότοόνοµά της [(NH 3 ) 5 Cr-OH-Cr(NH 3 ) 5 ]Cl 5 χλωρίδιο του µ-υδροξοδις(πενταµµινο χρωµίου) (ΙΙΙ)

13 Ισοµέρειες συµπλόκων Ισοµερείς λέγονται δύο ή περισσότερες ενώσεις µε τον ίδιο µοριακό τύπο, αλλά διαφορετική διάταξη ατόµων και διαφορετικές ιδιότητες. Στις σύµπλοκες ενώσεις εµφανίζονται δύο είδη ισοµέρειας: Η ισοµέρεια δοµής και η στερεοϊσοµέρεια.

14 Ισοµέρειες συµπλόκων Ισοµέρεια δοµής 1. Ισοµέρεια ιοντισµού Εµφανίζεται όταν οι ισοµερείς µορφές, ιοντιζόµενες στο νερό παρέχουν διαφορετικά ιόντα. [Co(NH 3 ) 5 (SO 4 )]Br κόκκινο H 2 O [Co(NH 3 ) 5 (SO 4 )] + +Br - [Co(NH 3 ) 5 Br]SO 4 ιώδες H 2 O [Co(NH 3 ) 5 Br] 2+ +SO 4 2-

15 Ισοµέρειες συµπλόκων Ισοµέρεια δοµής 2. Ισοµέρεια σύνταξης Εµφανίζεται όταν τόσο το κατιόν όσο και το ανιόν είναι σύµπλοκα. Η ισοµέρεια δηµιουργείται από την ανταλλαγή των υποκαταστατών των δύο µετάλλων. [Pt(NH 3 ) 4 ][CuCl 4 ], [Cu(NH 3 ) 4 ][PtCl 4 ] [Pt(NH 3 ) 4 ][PtCl 6 ], [Pt(NH 3 ) 4 Cl 2 ][PtCl 4 ]

16 Ισοµέρειες συµπλόκων Ισοµέρεια δοµής 3. Ισοµέρεια σύνδεσης Εµφανίζεται όταν κάποιος υποκαταστάτης έχει τη δυνατότητα να συνδεθεί µε τοκεντρικόάτοµο κατά δύο διαφορετικούς τρόπους. Το ΝΟ 2- µπορεί να συνδεθεί µέσω οξυγόνου (-ΟΝΟ, νιτριτοµάδα) [Co(NH 3 ) 5 (ONO)]Cl 2 χλωρίδιο του πενταµµινονιτριτοκοβαλτίου (Ι) µέσω του αζώτου (-NO 2, νιτροµάδα) ή [Co(NH 3 ) 5 (NO 2 )]Cl 2 χλωρίδιο του πενταµµινονιτροκοβαλτίου (Ι)

17 Ισοµέρειες συµπλόκων Ισοµέρεια δοµής 3. Ισοµέρεια σύνδεσης Όπως το ιόν ΝΟ 2- δρουν και τα ιόντα : CN - {-CN (κυανο), -NC(ισοκυανο)} SCN - { -SCN (θειοκυανατο), -NCS (ισοθειοκυανατο)}

18 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 1. Γεωµετρική ισοµέρεια Εµφανίζεται όταν οι σχετικές θέσεις στη σφαίρα σύνταξης δεν είναι όλες ισοδύναµες µεταξύ τους και δύο τουλάχιστον υποκαταστάτες είναι διαφορετικοί µεταξύ τους. Όταν οι όµοιοι υποκαταστάτες βρίσκονται σε γειτονικές θέσεις, το ισοµερές λέγεται cis, ενώ όταν βρίσκονται σε διαµετρικά αντίθετες θέσεις χαρακτηρίζεται ως trans. Εµφανίζεται στα τετραγωνικά και τα οκταεδρικά σύµπλοκα.

19 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 1. Γεωµετρική ισοµέρεια cis-[cocl 2 (NH 3 ) 4 ] + trans-[cocl 2 (NH 3 ) 4 ] +

20 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 1. Γεωµετρική ισοµέρεια cis-[ptcl 2 (NH 3 ) 2 ] trans-[cocl 2 (NH 3 ) 4 ] +

21 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια Εµφανίζεται όταν µια ένωση στερείται επιπέδου και κέντρου συµµετρίας. Στη περίπτωση αυτή η ένωση δεν ταυτίζεται µε τοκατοπτρικόείδωλότης, δηλαδή έχουν σχέση δεξιού αριστερού χεριού. Τα µόρια αυτά ονοµάζονται εναντιοµερή ή εναντιόµορφα και το φαινόµενο εναντιοµορφία ή χειροµορφία.

22 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια τρις(αιθυλενοδιαµινη)κοβαλτίου (ΙΙΙ)

23 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια Τα εναντιοµερή είναι οπτικώς ενεργά, στρέφουν δηλαδή το επίπεδο ταλάντωσης του πολωµένου φωτός. Γιατολόγοαυτόταχαρακτηρίζουµε ωςοπτικά ισοµερή. Τα εναντιοµερή έχουν βασικά τις ίδιες φυσικές και χηµικές ιδιότητες µε εξαίρεση τη γωνία στροφής του επιπέδου ταλάντωσης του πολωµένου φωτός. Το ένα εναντιοµερές, σε καθαρή µορφή ή ως διάλυµα, στρέφει το επίπεδο αυτό δεξιά (δεξιόστροφο ή dextro) και το άλλο κατά ίση γωνία αριστερά (αριστερόστροφο ή levo). Ισοµοριακό µίγµα των δύο εναντιοµερών είναι οπτικά ανενεργό (ρακεµικό µίγµα).

24 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια Στροφή πολωµένου φωτός Μη πολωµένο φως Φίλτρο πόλωσης Πολωµένο φως Οπτικά ενεργός ουσία

25 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια Στα τετραγωνικά σύµπλοκα δεν εµφανίζεται οπτική ισοµέρεια, επειδή έχουν επίπεδο συµµετρίας. Εµφανίζεται στα τετραεδρικά σύµπλοκα, όταν το κεντρικό µέταλλο συνδέεται µε ασύµµετρους χηλικούς υποκαταστάτες. H C C HOOC C 6 H 5 C O O Be O O C 6 H 5 C C H C COOH H C C HOOC C 6 H 5 C O O Be O O C 6 H 5 C C H C COOH ις-(βενζοϋλοπυρουβάτο) βηρύλλιο (ΙΙ)

26 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια 2. Οπτική ισοµέρεια Τα οκταεδρικά cis δις- και τρις- χηλικά σύµπλοκα εµφανίζουν επίσης οπτική ισοµέρεια. Τρις-(αιθυλενοδιαµίνη) κοβάλτιο (ΙΙΙ)

27 Ισοµέρειες συµπλόκων Στερεοϊσοµέρεια ιχλωροδις(αιθυλενοδιαµίνη) κοβάλτιο (ΙΙΙ) trans (οπτικά ανενεργό) cis (οπτικά ενεργό)

28 Ισοµέρειες συµπλόκων ιαστερεοµέρεια ιχλωροδις(αιθυλενοδιαµίνη) κοβάλτιο (ΙΙΙ) ιαστερεοµερή ιαστερεοµερή Εναντιοµερή

29 Σταθερότητα συµπλόκων [Ag(NH 3 ) 2 ] + Ag + +2NH 3 K inst = [Ag+ ][NH 3 ] 2 [Ag(NH 3 ) 2 ] + K inst = σταθερά αστάθειας Ag + +2NH 3 [Ag(NH 3 ) 2 ] + K f = [Ag(NH 3 ) 2 ] + [Ag + ][NH 3 ] 2 K f = σταθερά σχηµατισµού ή σταθερότητας Όσο µικρότερη είναι η σταθερά αστάθειας ή µεγαλύτερη η σταθερά σχηµατισµού τόσο σταθερότερο είναι το σύµπλοκο.

30 Σταθερότητα συµπλόκων 1. Κατά το σχηµατισµό ενόςσυµπλόκου ο υποκαταστάτης συµπεριφέρεται ως βάση (δότης ηλεκτρονίων) ενώ το κεντρικό άτοµο ως οξύ (δέκτης ηλεκτρονίων). Ο Pearson εισήγαγε τους όρους σκληρό και µαλακό γιαταοξέακαιτις βάσεις. Ως σκληρά χαρακτηρίζονται τα οξέα και οι βάσεις τα οποία έχουν µικρό µέγεθος, υψηλό φορτίο και µικρή πολωσιµότητα. Τα υπόλοιπα οξέα και βάσεις χαρακτηρίζονται ως µαλακά. Σταθερότερα είναι τα σύµπλοκα σκληρού σκληρού και µαλακού µαλακού. 2. Όσο περισσότεροι χηλικοί δακτύλιοι σχηµατίζονται τόσο σταθερότερο είναι το σύµπλοκο (φαινόµενο χηλίωσης).

31 Σταθερότητα συµπλόκων ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Fe(CN) 3-6 Fe(CN) 4-6 Φορτίο Fe = +3 Φορτίο Fe = +2 Οι υποκαταστάτες και στα δύο σύµπλοκα είναι κοινοί. Στο σύµπλοκο Fe(CN) 6 3- το κεντρικό άτοµο (Fe) έχει µεγαλύτερο φορτίο και µικρότερο µέγεθος (κάνουµε την ηλεκτρονιακή δοµή). Εποµένως το πρώτο σύµπλοκο είναι σταθερότερο.

32 Σταθερότητα συµπλόκων ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Ni(en) 2+ 3 Ni(NH 3 ) 2+ 6 NH 3 NH 3 NH 3 Ni NH 3 NH 3 NH 3 To Ni(en) 3 2+ είναι χηλικό σύµπλοκο και εποµένως πιο σταθερό.

33 Θεωρία δεσµού σθένους Σύµφωνα µε τη θεωρία δεσµού σθένους για το σχηµατισµό των δεσµών σύνταξης στα σύµπλοκα, το κεντρικό µεταλλοϊόν διαθέτει τα τροχιακά και οι υποκαταστάτες τα ηλεκτρόνια. Η θεωρία αυτή δίνει έµφαση στον οµοιοπολικό χαρακτήρα των δεσµών µεταλλοϊόντος υποκαταστατών. Ηθεωρίαδεσµού σθένους µπορείναεξηγήσειτουςπαρατηρούµενους αριθµούς σύνταξης και τη γεωµετρία των συµπλόκων. εν µπορεί να εξηγήσει τις µαγνητικές ιδιότητες και το χρώµα των συµπλόκων.

34 Θεωρία δεσµού σθένους Έστω το σύµπλοκο [Co(NH 3 ) 6 ] 3+ και είναι διαµαγνητικό. To Co έχει φορτίο +3. Το σύµπλοκο έχει αριθµό σύνταξης6 και εποµένως είναι οκταεδρικό. To Co έχει ηλεκτρονική δοµή [Ar]3d 7 4s 2. Εποµένως το Co 3+ έχει ηλεκτρονική δοµή [Ar]3d 6.

35 Θεωρία δεσµού σθένους Επειδή το σύµπλοκο είναι διαµαγνητικό πρέπει τα ηλεκτρόνια του Co 3+ να είναι συζευγµένα. Επειδή το σύµπλοκο έχει αριθµό σύνταξης6 πρέπει να διαθέτει 6 όµοια τροχιακά. Για τους λόγους αυτούς δύο τροχιακά 3d, το τροχιακό 4s και τα τροχιακά 4p υβριδίζονται και σχηµατίζονται 6 υβριδικά τροχιακά d 2 sp 3. Κάθε υποκαταστάτης (ΝΗ 3 ) διαθέτοντας ένα ασύζευκτο ζεύγος ηλεκτρονίων συµπληρώνει κάθε υβριδικό τροχιακό.

36 Θεωρία δεσµού σθένους Το σύµπλοκο [CoF 6 ] 3- και είναι παραµαγνητικό. To Co έχει φορτίο +3. Το σύµπλοκο έχει αριθµό σύνταξης6 και εποµένως είναι οκταεδρικό. To Co έχει ηλεκτρονική δοµή [Ar]3d 7 4s 2. Εποµένως το Co 3+ έχει ηλεκτρονική δοµή [Ar]3d 6.

37 Θεωρία δεσµού σθένους Επειδή το σύµπλοκο είναι παραµαγνητικό πρέπει το Co 3+ να διαθέτει ασύζευκτα ηλεκτρόνια. Επειδή το σύµπλοκο έχει αριθµό σύνταξης6 πρέπει να διαθέτει 6 όµοια τροχιακά. Για τους λόγους αυτούς το τροχιακό 4s, τα τροχιακά 4p και δύο τροχιακά 4d υβριδίζονται και σχηµατίζονται 6 υβριδικά τροχιακά sp 3 d 2. Κάθε υποκαταστάτης (F - ) διαθέτοντας ένα ασύζευκτο ζεύγος ηλεκτρονίων συµπληρώνει κάθε υβριδικό τροχιακό.

38 Θεωρία δεσµού σθένους Στο σύµπλοκο [Co(NH 3 ) 6 ] 3+ για τον υβριδισµό των τροχιακών του Co 3+ χρησιµοποιήθηκαν 3d τροχιακά, δηλαδή τροχιακά εσωτερικής στιβάδας. Για το λόγο αυτό το σύµπλοκο αυτό ονοµάζεται σύµπλοκο εσωτερικών τροχιακών. Τέτοιου είδους σύµπλοκα είναι χαµηλού spin. Όµως στο σύµπλοκο [CoF 6 ] 3- για τον υβριδισµό των τροχιακών του Co 3+ χρησιµοποιήθηκαν 4d τροχιακά, δηλαδή τροχιακά της εξωτερικής στιβάδας. Το σύµπλοκο αυτό ονοµάζεται σύµπλοκο εξωτερικών τροχιακών, και είναι υψηλού spin.

39 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή ο δεσµός σύνταξης δηµιουργείται από την ηλεκτροστατική έλξη µεταξύ του θετικά φορτισµένου µεταλλοϊόντος και των ηλεκτρονίων των υποκαταστατών. ίνεται δηλαδή έµφαση στον ιοντικό χαρακτήρα του δεσµού σύνταξης. Ταυτόχρονα όµως υπάρχουν απώσεις µεταξύ των ηλεκτρονίων των υποκαταστατών και του κεντρικού µετάλλου. Σε αυτές τις απώσεις στηρίζεται η θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου.

40 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα Ένα µεταλλοϊόν σε ένα οκτάεδρο βρίσκεται στο κέντρο του (a). Tα d τροχιακά του µεταλλοϊόντος προσανατολίζονται όπως φαίνονται στις εικόνες (b, c, d, e, f). Τα τροχιακά αυτά είναι εκφυλισµένα.

41 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα Όταν 6 υποκαταστάτες πλησιάσουν το κεντρικό µεταλλοϊόν κατά µήκος των αξόνων Χ, Ψ, Ζ η προσέγγιση αυτή οδηγεί: 1. Στο σχηµατισµό οκταεδρικούσυµπλόκου. 2. Στη σχάση του επιπέδου ενέργειας των d τροχιακών, λόγω της ηλεκτροστατικής άπωσης των ηλεκτρονίων του µεταλλοϊόντος και των υποκαταστατών, σε δύο οµάδες (t 2g, e g ). Τα τροχιακά d ΧΨ, d ΨΖ, d ΖΧ επειδή βρίσκονται µεταξύ των αξόνων Χ,Ψ,Ζ επηρεάζονται λιγότερο. Άρα έχουν µικρότερη ενέργεια (t 2g ) και είναι εκφυλισµένα. Τα τροχιακά επειδή βρίσκονται πάνω στους άξονες επηρεάζονται περισσότερο και αποκτούν µεγαλύτερη ενέργεια (e g )

42 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα Η διαφορά ενέργειας των e g και t 2g που οφείλεται στο κρυσταλλικό πεδίο συµβολίζεται µε 0 ή 10 D q και ονοµάζεται ενέργεια διαχωρισµού του κρυσταλλικού πεδίου. Η ενέργεια αυτή αποτελεί το µέτρο της ισχύος του πεδίου. Κάθε ηλεκτρόνιο που τοποθετείται στην οµάδα t 2g σταθεροποιεί το σύστηµα κατά-2/5 0 ή -4D q ενώ κάθε ηλεκτρόνιο που τοποθετείται στην οµάδα e g αποσταθεροποιεί το σύστηµα κατά+3/5 0 ή 6D q. Το συνολικό ποσό ενέργειας µε το οποίο σταθεροποιείται το σύστηµα ονοµάζεται ενέργεια σταθεροποίησης κρυσταλλικού πεδίου (ΕΣΚΠ).

43 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα Ηενέργεια 0 εξαρτάται από: τη φύση του µετάλλου τη κατάσταση οξείδωσής του τη φύση των υποκαταστατών

44 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα Οι υποκαταστάτες διατάσσονται ανάλογα µε τοαναυξάνουντη 0 ήτη µειώνουν. Όσοι δηµιουργούν µεγάλο 0 ονοµάζονται υποκαταστάτες ισχυρού πεδίου ενώ όσοι δηµιουργούν µικρό 0 ονοµάζονται υποκαταστάτες ασθενούς πεδίου. Η σειρά διάταξης των υποκαταστατών µε βάση το παραπάνω κριτήριο ονοµάζεται φασµατοχηµική σειρά. CN - >NO 2- >en>nh 3 >SCN - >H 2 O>C 2 O 4 2- > OH - >F - >Cl - >Br - >I -

45 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα 0 =10D q ΕΣΚΠ=3X(-4D q )=-12D q 0 =10D q ΕΣΚΠ=3X(-4D q )+1X(6D q )=-6D q d 3 d 4 (υψηλού spin) 0 =10D q ΕΣΚΠ= 4X(-4D q )+Σ=-16D q +Σ d 4 (χαµηλού spin) Οι υποκαταστάτες ισχυρού πεδίου οδηγούν σε σύµπλοκα χαµηλού spin ενώ οι ασθενούς πεδίου σε υψηλού spin. Όταν ένα ηλεκτρόνιο συζεύγνυται, τότε απαιτείται ένα επιπλέον ποσό ενέργειας (ενέργεια σύζευξης, Σ ή Ρ).

46 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Οκταεδρικά σύµπλοκα 0 =10D q ΕΣΚΠ=5X(-4D q )+2Σ=-20D q +2Σ d 5 (χαµηλού spin) 0 =10D q ΕΣΚΠ=3X(-4D q )+2X(6D q )=0 d 5 (υψηλού spin)

47 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Τετραεδρικά σύµπλοκα Όταν 4 υποκαταστάτες πλησιάσουν ένα µεταλλοϊόν τότε αλληλεπιδρούν µε τους υποκαταστάτες περισσότερο τα τροχιακά d ΧΨ, d ΨΖ, d ΖΧ διότι βρίσκονται µεταξύ των αξόνων Χ,Ψ,Ζ.

48 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Τετραεδρικά σύµπλοκα Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την αντιστροφή των ενεργειών t 2g (τώρα καλούνται t 2 ) και των e g (τώρα καλούνται e). t 2 e

49 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Τετραγωνικά σύµπλοκα Ένα τετραγωνικό σύµπλοκο µπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτει από ένα οκταεδρικό µε πλήρη αποµάκρυνση των υποκαταστατών από τον άξονα Ζ.

50 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Γιατί υπάρχουν σύµπλοκα µε υψηλόκαι χαµηλό spin; 0 < Σ 0 > Σ

51 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Μαγνητικές ιδιότητες Παραµαγνητικό Ασύζευκτα ηλεκτρόνια ιαµαγνητικό Συζευγµένα ηλεκτρόνια

52 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Έγχρωµα σύµπλοκα Το χρώµα οφείλεται σε διεγέρσεις d-d. Απαραίτητη προϋπόθεση, τα τροχιακά υψηλής ενέργειας να µην είναι κατειληµµένα. Αν είναι κατειληµµένα το σύµπλοκο είναι άχρωµο. Ενέργεια

53 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Έγχρωµα σύµπλοκα [Ti(H 2 O) 6 ] 3+ d 1 e g t 2g hν e g t 2g 0 =243 KJ/mol λ= 510 nm Φάσµα απορρόφησης A Μία περιοχή απορρόφησης λ / nm

54 Θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου Έγχρωµα σύµπλοκα Σύµπλοκα µε περισσότερααπόέναd ηλεκτρόνια δίνουν πολυπλοκότερα φάσµατα απορρόφησης, επειδή είναι πιθανές περισσότερες από δύο ηλεκτρονικές διατάξεις. Το χρώµα που παρατηρείται τότε είναι αποτέλεσµα δύο ή περισσοτέρων διαφορετικών απορροφήσεων. [Ni(OH 2 ) 6 ] 2+ d 8 e g A t 2g Τρεις περιοχές απορρόφησης λ

55 Θεωρία του πεδίου των υποκαταστατών Η θεωρία του κρυσταλλικού πεδίου θεωρεί ότι οι δεσµοί σύζευξης είναι ηλεκτροστατικής (ιοντικής) φύσης. Είναι γνωστό ότι οι δεσµοί σύζευξης δεν είναι καθαρά ιοντικοί αλλά έχουν και µικρά ή µεγάλα ποσοστά οµοιοπολικού χαρακτήρα. Η θεωρία του πεδίου των υποκαταστατών, χρησιµοποιώντας τη θεωρία των µοριακών τροχιακών, προσπαθεί να δώσει πειστικότερες απαντήσεις στο πρόβληµα της φύσης των δεσµών σύζευξης.

56 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Αναλυτική Χηµεία Ανίχνευση και προσδιορισµός διαφόρων µεταλλοκατιόντων µε σχηµατισµό δυσδιαλύτων συµπλόκων (π.χ. σταθµικός προσδιορισµός Ni 2+ µε διµεθυλογλυοξίµη.

57 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Βιοανόργανη Χηµεία Η παραλαβή του Ο 2 από τους πνεύµονες, σε όλο το υπόλοιπο σώµα επιτυγχάνεται µέσω αλληλεπίδρασής του µε τονfe της αιµοσφαιρίνης και της µυοσφαιρίνης. αιµοσφαιρίνη

58 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Βιοανόργανη Χηµεία Ηφωτοσύνθεση σταφυτάδεθα ήταν δυνατή χωρίς την παρουσία χλωροφυλλών, που είναι χηλικά σύµπλοκα του Mg(II). Χλωροφύλλη α Χλωροφύλλη β

59 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Σύµπλοκα φάρµακα Τα σύµπλοκα έχουν βρει ευρεία εφαρµογή στην πρόληψη και θεραπεία πολλών ασθενειών. Μπορούν να αποµακρυνθούν από τον οργανισµό διάφοραβαρέαµέταλλα {π.χ. Hg (II), Pb(II), Cd(II)} χρησιµοποιώντας κατάλληλους χηλικούς παράγοντες οι οποίοι σχηµατίζουν χηλικά σύµπλοκα µε τα µέταλλα αυτά και στη συνέχεια τα σύµπλοκα αποβάλλονται από τον οργανισµό. Σύµπλοκα του Pt(II) είναι αντικαρκινικά. Σύµπλοκα του Au (I) χρησιµοποιούνται ως αντιαρθριτικά φάρµακα. Σύµπλοκα του Cu(II) είναι αντιρευµατικά και αντιφλεγµονώδη.

60 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Μεταλλουργία Ηανάκτησητωνµετάλλων από τα ορυκτά τους, σε πολλές περιπτώσεις στηρίζεται στο σχηµατισµό συµπλόκων. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ Το ορυκτό NiO ανάγεται αρχικά από µίγµα CO και Η 2. Σε ατµοσφαιρική πίεση και στους 50 o C το Ni αντιδρά µε CO σχηµατίζοντας το πτητικό σύµπλοκο Ni(CO) 4 το οποίο θερµαινόµενο στους 230 o C αποσυντίθεται και παρέχει Ni καθαρότητας 99,95 %. Ni + 4CO 50 o C 230 o C Ni(CO) 4

61 Εφαρµογές της Χηµείας των συµπλόκων Κατάλυση Πολλά σύµπλοκα δρουν ως καταλύτες ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ H 2 C CH 2 [PdCl 4 ] 2- H 2 O CH 3 CHO

62 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Να ονοµαστούν οι ενώσεις: [Co(NH 3 ) 6 ]Cl 3, K 3 [Fe(CN) 6 ], [Cr(en) 2 Cl 2 ]Br 2. Ποιοι οι χηµικοί τύποι των συµπλόκων: α) Νιτρικό τετρααµµινοδιχλωροκοβάλτιο (ΙΙΙ), β) Θειικό δις(αιθυλενοδιαµινη)διυδατοκοβάλτιο (ΙΙΙ), γ) τετραχλωρολευκοχρυσικό (ΙΙ) νάτριο 3. Να βρεθούν τα ισοµερή των συµπλόκων ενώσεων: [Mn(CO) 5 (SCN)], [Pt(NH 3 ) 4 ][PtCl 4 ]. 4. Να βρεθούν τα ισοµερή του συµπλόκου ιόντος [Co(NH 3 )Br(en) 2 ] Ποιο από τα παρακάτω σύµπλοκα ιόντα είναι σταθερότερο και γιατί; Το [Ag(NH 3 ) 2 ] + ήτο[ag(nh 3 ) 2 ] 2+.

63 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 6. Εξηγείστε το είδος του υβριδισµού και τις µαγνητικές ιδιότητες του συµπλόκου ιόντος της ένωσης [Co(NH 3 ) 4 en]cl 3. Επιπλέον υπολογίστε την ενέργεια κρυσταλλικού πεδίου (ΕΣΚΠ) του συµπλόκου ιόντος. Το σύµπλοκο είναι άχρωµο; 7. Το σύµπλοκο ιόν της ένωσης [Ni(NH 3 ) 4 ]Cl 2 είναι τετραεδρικό. Να βρεθούν: το είδος του υβριδισµού, οι µαγνητικές ιδιότητες και η ΕΣΚΠ του συµπλόκου ιόντος.

64 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Βασικές αρχές Ανόργανης Χηµείας Γ. Πνευµατικάκης, Χ. Μητσοπούλου, Κ. Μεθενίτης Εκδόσεις «Αθ. Σταµούλης», Αθήνα Βασική Ανόργανη Χηµεία, 6 η έκδοση Ν.. Κλούρας Εκδόσεις «Π.Τραυλός», Αθήνα Γενική Χηµεία, τόµος Ι Ν. Κ. Ανδρικόπουλος Εκδόσεις «Μπιστικέα», Αθήνα 2006

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. Γενικό µέρος (αντιδράσεις, στερεοχηµεία) ...organic chemistry has literally placed a new Nature beside the old.

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. Γενικό µέρος (αντιδράσεις, στερεοχηµεία) ...organic chemistry has literally placed a new Nature beside the old. ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Γενικό µέρος (αντιδράσεις, στερεοχηµεία) Ειδικό µέρος (βιοδραστικά µόρια)...organic chemistry has literally placed a new Nature beside the old. And not only for the delectation and information

Διαβάστε περισσότερα

2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ. 2.2 Κύριοι χημικοί δεσμοί

2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ. 2.2 Κύριοι χημικοί δεσμοί 1 2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ 2.1 Γενικά Τα μικρότερα σωματίδια της ύλης, που μπορούν να βρεθούν ελεύθερα και να διατηρούν τις ιδιότητες του σώματος στο οποίο ανήκουν, λέγονται μόρια. Τα ελάχιστα σωματίδια της

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε

Τι πρέπει να γνωρίζετε 1 Οξέα Τι πρέπει να γνωρίζετε 1. Τα οξέα υπάρχουν στη φύση αλλά και σε τεχνητά προϊόντα (προϊόντα που έφτιαξε ο άνθρωπος). 2. Τα υδατικά διαλύματα των οξέων έχουν κάποιες κοινές ιδιότητες, οι οποίες ως

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10.

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10. 19. Βλέπε θεωρία σελ. 9 και 10. 5 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 20. Βλέπε θεωρία α) σελ. 8, β) σελ. 8, γ) σελ. 9. 21. α) ζυγού, β) I. προχοΐδας II. ογκομετρικού κυλίνδρου. 22. Με το ζυγό υπολογίζουμε τη μάζα. O όγκος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (Τ1, Τ2, Τ2*) ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΜΟΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑ ΒΕΝΕΤΗ

«ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (Τ1, Τ2, Τ2*) ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΜΟΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑ ΒΕΝΕΤΗ «ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΧΡΟΝΩΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (Τ1, Τ2, Τ2*) ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΜΟΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΟΦΙΑ ΒΕΝΕΤΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΜΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 1 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Υλικό Φυσικής-Χημείας 2 Το Φως 1) Δέσμη λευκού φωτός προσπίπτει στην επιφάνεια ενός πρίσματος όπως δείχνει το σχήμα και κατά την έξοδο από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2014-15 ΟΛΑ ΤΑ ΤΜΗΜAΤΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2014-15 ΟΛΑ ΤΑ ΤΜΗΜAΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 4α ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑΣ (ΧΚ4α) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2014-15 ΟΛΑ ΤΑ ΤΜΗΜAΤΑ Τίτλος Πειράματος: ΜΕΛΕΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλ/ο. HaSO 4. HaP 0 * C a H 2 O 6 6-» O O O C a Η5 ,'-SE' < Ζ + Ι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Ηλ/ο. HaSO 4. HaP 0 * C a H 2 O 6 6-» O O O C a Η5 ,'-SE' < Ζ + Ι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ HaSO 4 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ηλ/ο,'-SE' C a H 2 O 6 HaP 0 * 6-» H - c. < Ζ + Ι O O O C a Η5 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΑΟΣΕΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑ ΒΙΒΛΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ B ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Γενικής Παιδείας ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» ΥΠOΥΡΓΕIO ΠΑIΔΕIΑΣ ΚΑI ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μέταλλα στα θαλάσσια ιζήματα Πηγές προέλευσης, διασπορά και τύχη των μετάλλων Εκτίμηση του βαθμού ρύπανσης

Μέταλλα στα θαλάσσια ιζήματα Πηγές προέλευσης, διασπορά και τύχη των μετάλλων Εκτίμηση του βαθμού ρύπανσης Μέταλλα στα θαλάσσια ιζήματα Πηγές προέλευσης, διασπορά και τύχη των μετάλλων Εκτίμηση του βαθμού ρύπανσης Δρ. Ντούλα Μαρία Ινστιτούτο Εδαφολογίας Αθηνών, Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας Σοφ. Βενιζέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μελέτη της επίδρασης φορτίου κρυσταλλικής δομής σμεκτιτών στο δείκτη διόγκωσης και στο όριο υδαρότητας μπεντονιτικών αργίλων» ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία εκπομπής ακτίνων-χ

Φασματοσκοπία εκπομπής ακτίνων-χ Άσκηση 9 Φασματοσκοπία εκπομπής ακτίνων-χ Cu Kα 7x10 4 6x10 4 Ένταση φωτονίων 5x10 4 4x10 4 3x10 4 2x10 4 1x10 4 Ti Kα # 2 Ti Kβ 0 # 1 Cu Kβ # 5 # 4 # 3 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ενέργεια φωτονίου (kev)

Διαβάστε περισσότερα

Ύλη έκτου µαθήµατος. Φασµατοσκοπία φθορισµού ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία υπεριώδους ορατού.

Ύλη έκτου µαθήµατος. Φασµατοσκοπία φθορισµού ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία υπεριώδους ορατού. ιάλεξη 6 η Ύλη έκτου µαθήµατος Φασµατοσκοπία φθορισµού ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία φωτοηλεκτρονίων ακτίνων Χ, Φασµατοσκοπία υπεριώδους ορατού. Φασµατοσκοπία φθορισµού ακτίνων - Χ Εισαγωγή Η τεχνική του φθορισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Κρήτης

Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Κρήτης ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Κρήτης ιπλωµατική εργασία των φοιτητών Αγαθοκλέους Θεόφιλος Περικλεούς Τζούλια Χαραλάµπους Σωτήρης

Διαβάστε περισσότερα

K4: Η Εξίσωση Schrödinger & ο Κβαντικός Μικρόκοσμος

K4: Η Εξίσωση Schrödinger & ο Κβαντικός Μικρόκοσμος Σύγχρονη Φυσική Ι, Μέρος Δεύτερο Περιεχόμενα K0. Εισαγωγή Π1: Παράρτημα Οπτικής K1: Σωματιδιακή Φύση των ΗΜ Κυμάτων Π: Παράρτημα (Η Δυναμική Ενέργεια σε Σταθερό Ηλεκτρικό Πεδίο) K: Σωματιδιακή Φύση της

Διαβάστε περισσότερα

NEPO . 90% , 75% , 20% 98% 75% 50-65%

NEPO . 90% , 75% , 20% 98% 75% 50-65% NEPO Όπως έχει ήδη αναφερθεί στις θρεπτικές ύλες περιλαμβάνεται και το νερό. H θρεπτική αυτή ύλη είναι πάρα πολύ σημαντική για τον άνθρωπο, αν σκεφθεί κανείς ότι χωρίς τροφή ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία(Γενικής(Παιδείας Β Λυκείου Ελληνογαλλική Σχολή Jeanne D Arc 2011-2012 Δημοσθένης Καρυοφύλλης email: dkariofi@e-biology.gr www.ibrain.gr Κεφ. 1 ο Χημική σύσταση του κυττάρου Χαρακτηριστικά των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια:

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μηχανική ενέργεια Εσωτερική ενέργεια: Εσωτερική ενέργεια: Το άθροισμα της κινητικής (εσωτερική κινητική ενέργεια ή θερμική ενέργεια τυχαία, μη συλλογική κίνηση) και δυναμικής ενέργειας (δεσμών κλπ) όλων των σωματιδίων (ατόμων ή μορίων) του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΥΛΙΚΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΥΛΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΥΛΙΚΩΝ VII. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΡΑΥΣΕΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ. Εισαγωγή Θραύση (fracture) ονοµάζεται ο διαχωρισµός, ή θρυµµατισµός, ενός στερεού σώµατος σε δύο ή περισσότερα κοµµάτια, κάτω από την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Δρ. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΑΡΕΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Δρ. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΑΡΕΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ Δρ. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΑΡΕΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΓΕΘΟΣ ΣΥΜΒΟΛΟ ΜΟΝΑΔΕΣ S.. Φορτίο, q oulomb, Ηλεκτρικό ρεύμα, i Ampére, A Ηλεκτρικό δυναμικό olt, Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΥΛΙΚΑ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΚΟΛΟΒΟΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΥΛΙΚΑ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΚΟΛΟΒΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΥΛΙΚΑ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Δρ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΚΟΛΟΒΟΣ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. ΛΕΚΤΟΡΑΣ Π.Δ. 407/80 Σ.Σ.Ε. ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΤΟΥ Ε.Κ.Ε.Ο «ΑΘΗΝΑ» ΒΑΡΗ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 2 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Προτάσεις διδακτικών προσαρµογών για µαθητές µε υσκολίες Μάθησης Συντονισµός: Βασιλική Περάκη Οµάδα Εργασίας: Βασιλική Περάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αλληλεπιδράσεις µεταξύ Πολυσακχαριτών που Έχουν Εκχυλιστεί από Φυτά και Γαστρικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στις Μεθόδους Μη Καταστροφικού Ελέγχου

1. Εισαγωγή στις Μεθόδους Μη Καταστροφικού Ελέγχου 1. Εισαγωγή στις Μεθόδους Μη Καταστροφικού Ελέγχου Ο όρος «μη καταστροφική αξιολόγηση» (NDE) περιλαμβάνει πολλές επιμέρους έννοιες που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν διάφορες δραστηριότητες του εν

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις Ατοµικής και Μοριακής Φυσικής

Σηµειώσεις Ατοµικής και Μοριακής Φυσικής Σηµειώσεις Ατοµικής και Μοριακής Φυσικής Ε. Φωκίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ατοµική και Μοριακή Φυσική 1. Εισαγωγή 2. Πολυηλεκτρονιακά άτοµα: Ταυτόσηµα σωµατίδια,συµµετρικές και αντισυµµετρικές κυµατοσυναρτήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑ ΝΕΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟ ΣΤΟ ΥΠΟΞΕΙ ΙΟ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (Cu 2 O)

ΕΝΑ ΝΕΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟ ΣΤΟ ΥΠΟΞΕΙ ΙΟ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ (Cu 2 O) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΝΑ ΝΕΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΥΡΜΑΤΕΣ ΖΕΥΞΕΙΣ- ΙΑ ΟΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ Ο Ι ΑΣΚΩΝ ΒΑΡΖΑΚΑΣ ΠANAΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ασύρµατες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ: ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:> ΑΝΤΩΝΙΑ ΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΚΙΕΓΚΙ ΜΠΛΕΝΤΑΡ

Διαβάστε περισσότερα