ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE"

Transcript

1 2013 ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE

2

3

4

5

6 To Mουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού τιμήθηκε με το Βραβείο Μουσείου του Συμβουλίου της Ευρώπης για το έτος 2005 The Museum of Byzantine Culture was awarded the Council of Europe Museum Prize for the year 2005 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Λεωφ. Στρατού 2, Θεσσαλονίκη Τηλ Museum of Byzantine Culture 2, Stratou Ave., GR Thessaloniki, Greece Tel Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού / Museum of Byzantine Culture ISBN: Η ΕΚΔΟΣΗ ΕΓΙΝΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ: THIS DESK DIARY IS PUBLISHED WITH THE KIND SUPPORT OF: Αικατερίνης και Ανέστη Μαυράκη

7 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2013 D E S K D I A R Y απο μαρμαρο... Γ Λ Υ Π Τ Α Τ Η Σ Σ Υ Λ Λ Ο Γ Η Σ του Μουσειου Βυζαντινου Πολιτισμου made of marble... S C U L P T U R E S F R O M T H E C O L L E C T I O N OF THE MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΦΙΛΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ASSOCIATION OF THE FRIENDS OF THE MUSEUM OF BYZANTINE CULTURE

8 Άποψη αίθουσας 1 «Ο παλαιοχριστιανικός ναός» View of gallery 1 Early Christian Churches

9

10 The rich sculpture collection of the Museum of Byzantine Culture includes around 2,000 objects (2 nd c. B.C.-17 th / 18 th c. A.D.), of which about 120 are on display in the various sections of the Museum s permanent exhibition. They are chiefly architectural members (bases, columns, column capitals, closure slabs, architraves, cornices, and lintels) that for the most part belonged to religious buildings. These are followed numerically by tomb monuments, funerary plaques, pseudo-sarcophagi, icons of sacred figures, marble vessels, small boxes, and parts of furniture. The architectural sculptures of the Early Christian period, a good number of them coming from magnificent still-standing monuments in the city, actually form the greater part of the Museum s collection. Recent research has shown with considerable certainty the continuous operation of sculpture workshops in Thessaloniki from early Christian times until the Late Byzantine period. They exercised a more general influence throughout Macedonia and the Balkans, and were in contact with the other major Byzantine artistic centers. Artist-sculptors employed the same tools for all types of sculpture (architectural members-icons), and must have known how to work in different techniques depending on the preferences of the time, as we can conclude from the blending of many types of relief on the same work or the parallel and independent coexistence on different works dating to the same era. With this edition, we are endeavoring once again this year to present with the kind support of the Association of Friends of the Museum one of the many manifestations of Byzantine culture, sculpture, an ancient art par excellence, as it developed and was diversified with a variety of uses, forms, and functions in service to the needs of the new religion, imperial ideology, and people s everyday life. Our wishes to all for a creative year in the company of the pages of this Diary Made of marble... Dr. Agathoniki Tsilipakou Director, Museum of Byzantine Culture

11 Η πλούσια συλλογή γλυπτών του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, περιλαμβάνει περίπου αντικείμενα (2 ος αι. π.χ. έως και 17 ος 18 ος αι. μ.χ.), ενώ περί τα 120 παρουσιάζονται στις ενότητες της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου. Πρόκειται κυρίως για αρχιτεκτονικά μέλη (βάσεις, κίονες, κιονόκρανα, θωράκια, επιστύλια, γείσα, υπέρθυρα), που ανήκαν στην πλειονότητά τους σε εκκλησιαστικά κτίρια, ενώ ακολουθούν σε αριθμό τα ταφικά μνημεία, επιτάφιες πλάκες, ψευδοσαρκοφάγοι, οι εικόνες ιερών μορφών, τα μαρμάρινα σκεύη, κιβωτίδια, τα τμήματα επίπλων. Τα αρχιτεκτονικά γλυπτά της παλαιοχριστιανικής περιόδου μάλιστα, αρκετά από τα οποία προέρχονται από τα μεγαλόπρεπα ιστάμενα μνημεία της πόλης, αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του Μουσείου. Τελευταίες έρευνες πιστοποιούν με αρκετή ασφάλεια τη συνεχή λειτουργία εργαστηρίων γλυπτικής στη Θεσσαλονίκη, ήδη από τα πρώιμα χριστιανικά χρόνια έως και την υστεροβυζαντινή περίοδο, με γενικότερη εμβέλεια στο μακεδονικό και βαλκανικό χώρο και επαφές με τα υπόλοιπα μεγάλα καλλιτεχνικά κέντρα του Βυζαντίου. Οι καλλιτέχνες-γλύπτες χρησιμοποιούσαν τα ίδια εργαλεία για όλα τα είδη της γλυπτικής (αρχιτεκτονικά μέλη-εικόνες) και θα πρέπει να ήξεραν να δουλεύουν με ποικίλες τεχνικές, ανάλογα με τις προτιμήσεις της εποχής, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από την ανάμειξη πολλών ειδών αναγλύφου στο ίδιο έργο ή την παράλληλη, ανεξάρτητη συνύπαρξή τους σε διαφορετικά έργα την ίδια εποχή. Με την ανά χείρας έκδοση επιχειρούμε και φέτος να παρουσιάσουμε με την ευγενική υποστήριξη του Σωματείου των Φίλων του Μουσείου μια από τις πολλές εκφάνσεις του βυζαντινού πολιτισμού, τη γλυπτική, μια κατεξοχήν τέχνη της αρχαιότητας, όπως αναπτύχθηκε και διαφοροποιήθηκε με ποικιλία χρήσεων, μορφών και λειτουργιών στην εξυπηρέτηση των αναγκών της νέας θρησκείας, της αυτοκρατορικής ιδεολογίας και της καθημερινότητας των ανθρώπων. Ευχόμαστε μια δημιουργική χρονιά με συντροφιά τις σελίδες του ημερολογίου «Από μάρμαρο» Δρ. Αγαθονίκη Τσιλιπάκου Διευθύντρια, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

12 Once more this year, and despite difficult financial conditions, the Museum of Byzantine Culture and the Association of Friends of the Museum are continuing a tradition by publishing a Desk-Diary whose theme for 2013 is sculptures in the Museum collection. Byzantine sculpture cannot of course boast the splendid creations and variety of ancient Greek sculpture. Nevertheless, it enjoyed notable accomplishments, particularly in architectural sculpture. Moreover, Byzantine architecture, one part of which was formed by the sculptures which enlivened it, was a major achievement in our cultural heritage. In an extensive introductory text characterized by scholarly ethos and which is delightfully comprehensible for non-specialists, archaeologist Antigoni Tzitzibassi succinctly examines all phases of Byzantine sculpture and integrates the sculptures in the Museum s collection into these. The approximately 2,000 sculptural works in its collection not only have served the museological program of the Museum s permanent exhibition; in the case of this Diary, they offer the chance for the author of the introduction to treat the historical course of sculpture from the Early Christian period down to the Fall of Thessaloniki in This material is also a rich source for the Diary s illustrations. The Board of the Association of Friends of the Museum of Byzantine Culture extends its thanks to its sponsors for their substantial assistance in realizing the publication of the Diary, and wishes all its members and fellow citizens a 2013 filled with good health, personal success, family happiness, and a beginning to overcoming the crisis. Nikos Nikonanos Professor Emeritus, Byzantine Archaeology and History of Art, Aristotle University of Thessaloniki Chair, Association of Friends of the Museum of Byzantine Culture

13 Και εφέτος, παρά τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και οι «Φίλοι» του συνεχίζοντας την παράδοση εκδίδουμε για το 2013 ημερολόγιο λεύκωμα με θέμα αυτήν τη φορά τα γλυπτά της συλλογής του Μουσείου. Η βυζαντινή γλυπτική δεν έχει βέβαια να επιδείξει τις λαμπρές δημιουργίες και την ποικιλία της γλυπτικής της αρχαίας Ελλάδας, ωστόσο έχει αξιοσημείωτες επιδόσεις, ιδιαίτερα στα αρχιτεκτονικά γλυπτά. Εξάλλου, η βυζαντινή αρχιτεκτονική, τμήμα της οποίας αποτελούν τα γλυπτά της τα οποία την φαιδρύνουν, αποτελεί σπουδαίο επίτευγμα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η αρχαιολόγος κ. Αντιγόνη Τζιτζιμπάση σε ένα εκτενές προλογικό κείμενο που το χαρακτηρίζει επιστημονική δεοντολογία και ταυτόχρονα είναι ευχάριστα κατανοητό από τον μη ειδικό εξετάζει συνοπτικά όλες τις φάσεις της βυζαντινής γλυπτικής και εντάσσει σ αυτές τα γλυπτά της συλλογής του Μουσείου. Εξάλλου τα 2000 περίπου γλυπτά της συλλογής δεν έχουν εξυπηρετήσει μόνο το μουσειολογικό πρόγραμμα της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου, αλλά και στην περίπτωση του ημερολογίου παρέχουν την ευχέρεια να διαπραγματευτεί η συγγραφέας του προλόγου την πορεία της γλυπτικής από την παλαιοχριστιανική περίοδο έως την Άλωση της Θεσσαλονίκης το Επίσης το υλικό αυτό αποτελεί πλούσια πηγή για την εικονογράφηση του ημερολογίου. Το Διοικητικό Συμβούλιο των «Φίλων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού» ευχαριστεί τους χορηγούς για την ουσιαστική βοήθειά τους για την πραγματοποίηση της έκδοσης του ημερολογίου και εύχεται σε όλα τα μέλη και τους συμπολίτες το 2013 να είναι χρονιά με υγεία, προσωπικές επιτυχίες, οικογενειακή ευτυχία και απαρχή της υπέρβασης της κρίσης. Νίκος Νικονάνος Ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης του Α.Π.Θ. Πρόεδρος των «Φίλων του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού»

14

15

16

17 «Από μάρμαρο» Γλυπτά της Συλλογής του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεοδοσιανό κιονόκρανο και βάση κίονα με τα λατομικά σήματα ΓЄ, Θεσσαλονίκη, 5 ος -6 ος αι.. Στο βάθος, ο ναός του Αγίου Δημητρίου σε τοιχογραφία Δ. Καμαράκη. Υπαίθρια έκθεση γλυπτών, αυλή εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Theodosian column capital and base with the quarry marks ΓЄ, Thessaloniki, 5th-6th c. In the background, the Church of Agios Dimitrios in a mural by D. Kamaraki. Open-air sculpture exhibit, courtyard of Museum s educational activities. Η γλυπτική τέχνη, γνωστή κυρίως από τα αριστουργήματα της αρχαιότητας, εξακολουθεί στους χριστιανικούς χρόνους να εξελίσσεται, συμβαδίζοντας με τις αναζητήσεις, κυρίως της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και δημιουργώντας σημαντικά έργα. Η πλούσια συλλογή γλυπτών του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, περιλαμβάνει περίπου αντικείμενα, που χρονολογούνται από τον 2 ο αι. π. Χ. έως και τον 17 o -18 ο αι. Πολλά από αυτά ήταν για δεκαετίες συγκεντρωμένα- πριν από την ίδρυση του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού- στη Ροτόντα, της οποίας η αυλή λειτουργούσε, όπως ίσως θα θυμούνται οι παλαιότεροι, ως «υπαίθριο μουσείο γλυπτών». Ελάχιστα γλυπτά της συλλογής προέρχονται με βεβαιότητα από μνημεία της Θεσσαλονίκης, αρκετά βρέθηκαν σε σωστικές ανασκαφές, σε κατεδαφίσεις σπιτιών ή περισυλλέχθηκαν στους δρόμους και στις γειτονιές της. Τα περισσότερα είναι αρχιτεκτονικά μέλη: βάσεις, κίονες, κιονόκρανα, θωράκια, επιστύλια και γείσα, που ανήκαν κυρίως σε κτήρια της Εκκλησίας. Αυτά, τα τραυματισμένα από το χρόνο μάρμαρα, συχνά αποτελούν και τα μοναδικά κατάλοιπα από χαμένα μνημεία της πόλης. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από την πρώτη ύλη, το μάρμαρο, υλικό σκληρό, που δύσκολα δαμάζεται από τον τεχνίτη. Κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες στα μεγάλα λατομεία της Μεσογείου, όπως αυτά στην κοντινή Θάσο και στην Προκόννησο, νησί στη θάλασσα του Μαρμαρά, κοντά στην Κωνσταντι- 13

18 νούπολη, συνεχίζουν να εξορύσσουν μάρμαρο και γνωρίζουν μεγάλη ακμή. Τα περισσότερα λατομεία λειτουργούν κάτω από αυστηρό αυτοκρατορικό έλεγχο έως και τους μεσοβυζαντινούς χρόνους. Εκπαιδευμένοι τεχνίτες, οι λατόμοι, βγάζουν το μάρμαρο από τα έγκατα της γης, χρησιμοποιώντας μεθόδους και εργαλεία, παρόμοια με αυτά των αρχαίων και ρωμαϊκών χρόνων. Η αρχική επεξεργασία του αποσπασμένου μαρμάρινου όγκου, γίνεται επιτόπου στα λατομεία, συχνά μάλιστα ως και την τελική μορφή του γλυπτού. Το Δελτίο Τιμών του Διοκλητιανού, κατάλογος προϊόντων με προκαθορισμένες τιμές πώλησης που εκδίδεται το 301 μ.χ., μας πληροφορεί ότι κυκλοφορούν 19 είδη μαρμάρου, έγχρωμα και λευκά, σε σχετικά χαμηλές τιμές, στοιχεία που δηλώνουν την αφθονία του μαρμάρου ως πρώτη ύλη στις αρχές του 4 ου αι. στην περιοχή της Μεσογείου. Τον 5 ο -6 ο αι. προκατασκευασμένα γλυπτά μεταφέρονται, δια ξηράς και θαλάσσης από τα λατομεία στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις της Μεσογείου. Μεγάλα αρχιτεκτονικά γλυπτά, όπως κιονόκρανα και βάσεις κιόνων με σήματα, χαραγμένα από τα λατομεία, φτάνουν στη Θεσσαλονίκη για να στολίσουν τους λαμπρούς ναούς που ανεγείρονται στην πόλη. Στις μεγάλες πόλεις με αδιάλειπτη ιστορική πορεία, όπως η Θεσσαλονίκη, τα εργαστήρια γλυπτικής που υπήρχαν από την αρχαιότητα συνεχίζουν την καλλιτεχνική παραγωγή τους. Ταυτόχρονα η Κωνσταντινούπολη, και πιθανόν η Θεσσαλονίκη, προμηθεύονται έτοιμα έργα από τα φημισμένα εργαστήρια γλυπτικής της Μ. Ασίας. Την ίδια εποχή, οι αυτοκράτορες στολίζουν τη νέα πρωτεύουσα, τη Νέα Ρώμη- Κωνσταντινούπολη, με διάσημα γλυπτά της ειδωλολατρικής αρχαιότητας, που μεταφέρονται από διάφορα σημεία της αυτοκρατορίας. Τα έργα αυτά είναι σε δημόσια θέα και φαίνεται πως επηρεάζουν τους σύγχρονους γλύπτες. Δυστυχώς λίγα έργα τους σώθηκαν, όπως ο οβελίσκος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α ( ) στον ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης. Κοσμικά γλυπτά, δηλαδή έργα που δεν σχετίζονται με χώρους λατρείας, αλλά στολίζουν δημόσιους χώρους, ανάκτορα, κήπους και πάρκα, εξακολουθούν να κατασκευάζονται σε όλη τη διάρκεια της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ελάχιστα όμως έχουν σωθεί. Ταυτόχρονα κατασκευάζονται - και σε μεγαλύτερη ποσότητα - γλυπτά χριστιανικού περιεχομένου. Πρόκειται για έργα που κοσμούν κτίρια της Εκκλησίας και ταφικά μνημεία. Σε αυτήν τη μεγάλη κατηγορία ανήκουν άλλωστε και τα περισσότερα γλυπτά της συλλογής του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού. Ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο και μέσα από την πλούσια συλλογή του Μουσείου μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη μετάβαση από το παγανιστικό παρελθόν στη χριστιανική γλυπτική. Η τρισδιάστατη γλυπτική της αρχαιότητας σταδιακά εγκαταλείπεται και διαμορφώνονται νέοι εικαστικοί κώδικες. Τα περίοπτα αγάλματα, στενά συνδεδεμένα με το ειδωλολατρικό παρελθόν, δεν γίνονται πλέον αποδεκτά από την Εκκλησία, καθώς είναι ασύμβατα με το χριστιανισμό. Μια μικρή ομάδα από γλυπτά της συλλογής σηματοδοτούν τις εικαστικές αναζητήσεις και τη βαθμιαία εγκατάλειψη του ολόγλυφου γλυπτού. Στην ομάδα αυτή συγκαταλέγονται δυο στηρίγματα τραπεζιού (τραπεζοφόρα) του 4 ου αι. με τον Καλό Ποιμένα και βάθρο του 4 ου -5 ου αι. με ανάγλυφες γυναικείες μορφές, πιθανόν παγανιστικές προσωποποιήσεις της Ρώμης, της Κωνσταντινούπολης ή της Θεσσαλονίκης. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι δεκατέσσερις ανάγλυφες πλάκες του 5 ου -6 ου αι. που αποτελούσαν τμήμα κοσμήτη, της ευθύγραμμης ταινίας, που διακοσμούσε εσωτερικά παλαιοχριστιανικό ναό, που υπήρχε κοντά στο λιμάνι της πόλης, στη θέση της σημερινής μεταβυζαντινής εκκλησίας του Αγίου Μηνά. Οι ανάγλυφες πλάκες, εντοιχισμένες ως τις αρχές του 20 ου αι. στο μεταβυζαντινό ναό, διακοσμούνται με ζώα και πτηνά, όπως λιοντάρι, πρόβατο, βόδι, σκύλο, παγώνι, πέρδικα που χωρίζονται μεταξύ τους με γεισίποδες και φύλλα μαλακής άκανθας. Στην απόδοση των θεμά- 14

19 των αναγνωρίζουμε παραπάνω από έναν γλύπτη. Έτσι μερικές παραστάσεις διακρίνονται για την απλότητα του σχεδίου τους, ενώ άλλες, όπως τα λιοντάρια, εντυπωσιάζουν με τη δύναμη και το ρεαλισμό τους. Παρόμοιοι κοσμήτες είναι πολύ σπάνιοι στη γλυπτική του ελλαδικού χώρου αν και στην απόδοση μερικών πτηνών αναγνωρίζονται ομοιότητες με γλυπτά που κοσμούν το ναό του Αγίου Δημητρίου. Εξέχουσα θέση στην παλαιοχριστιανική γλυπτική της Θεσσαλονίκης και με ζωντανές ακόμη τις επιρροές από την αρχαιότητα κατέχουν το τόξο και οι δυο πεσσοί του από το ναό του Αγίου Δημητρίου, που εκτίθενται στην πρώτη αίθουσα της μόνιμης έκθεσης και χρονολογούνται στα τέλη του 6 ου αι. Αποτελούν μέρος λαμπρού συνόλου που περιλαμβάνει δυο ακόμη πεσσούς, οι οποίοι βρίσκονται στην Κρύπτη του ναού, και πιθανόν ανάγλυφο τόξο εντοιχισμένο σήμερα στο νάρθηκα μεταβυζαντινής εκκλησίας στην Κασσάνδρεια Χαλκιδικής. Ο πλούσιος φυτικός και ζωικός διάκοσμος, οι ιπτάμενες μορφές και τα παγώνια, που κοσμούν τα τύμπανα του τόξου, υποδηλώνουν έργο υψηλών προδιαγραφών, αντάξιο του ναού του πολιούχου Αγίου Δημητρίου. Το σύνολο αποτελεί πιθανόν παραγωγή τοπικού εργαστηρίου γλυπτικής της Θεσσαλονίκης που την εποχή αυτή δημιουργεί και άλλα σπουδαία έργα, όπως τον άμβωνα της Ροτόντας με τις σχεδόν ολόγλυφες μορφές των Μάγων και της ένθρονης βρεφοκρατούσας Παναγίας. Αρχιτεκτονικά γλυπτά από παλαιοχριστιανικούς ναούς της πόλης αποτελούν ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής του Μουσείου. Με τη λιτότητα, την καθαρότητα των σχεδίων και την ποικιλία τους υποδηλώνουν την ακμή της Θεσσαλονίκης αλλά και την έντονη οικοδομική δραστηριότητα της εποχής. Σε αυτήν τη μεγάλη κατηγορία συμπεριλαμβάνονται μονόλιθοι κίονες, κατασκευασμένοι από ένα κομμάτι μαρμάρου, που σε αντίθεση με τους αρχαίους και σπονδυλωτούς κίονες, είναι αρράβδωτοι με στιλπνή λεία επιφάνεια. Πατούν σε μαρμάρινες βάσεις και ανακρατούν κιονόκρανα που στηρίζουν με τη σειρά τους την ανωδομή του κτιρίου. Οι στρεπτοί κίονες, με στριφτές ραβδώσεις, που λαξεύονται με αρκετή δυσκολία, χρησιμοποιούνται συνήθως στα κιβώρια, τις θολωτές κατασκευές με τέσσερα στηρίγματα που υψώνονται για να αναδείξουν συνήθως τη θέση της Αγίας Τράπεζας μέσα στο ναό. Μεγάλη ποικιλία παρουσιάζουν κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και τα κιονόκρανα. Εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται τα γνωστά από την αρχαιότητα ιωνικά κιονόκρανα με τις έλικες, μόνο που τώρα προστίθεται ως επίστεψη το επίθημα, που έχει το σχήμα ανεστραμμένης κόλουρης πυραμίδας. Προκύπτει έτσι ένα νέο κιονόκρανο, το σύνθετο ιωνικό, όπου επίθημα και ιωνικό κιονόκρανο λαξεύονται στο ίδιο τεμάχιο μαρμάρου, προκειμένου να αυξηθούν οι αντοχές του γλυπτού και να πατήσει πάνω του με μεγαλύτερη σταθερότητα η ανωδομή του κτίσματος. Σταδιακά ως τον 5 ο -6 ο αι. το επίθημα μεγαλώνει σε όγκο και μοιάζει σαν να συνθλίβει με το βάρος του το ιωνικό τμήμα του κιονοκράνου. Συνεχίζουν, επίσης, να κατασκευάζονται κορινθιακά κιονόκρανα με μαλακή άκανθα που απλώνεται σε όλη την επιφάνεια του γλυπτού αλλά και κορινθιάζοντα κιονόκρανα, γνωστά και ως θεοδοσιανά, που ονομάζονται έτσι επειδή ήταν δημοφιλή στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β ( ). Τα θεοδοσιανά κιονόκρανα δουλεύονται με ιδιαίτερη τεχνική: τα φύλλα της άκανθας είναι αιχμηρά, πριονωτά και με τρυπάνι ανοίγονται μικρές οπές. Η αντίθεση που δημιουργείται έτσι με τη βοήθεια του φωτός ανάμεσα στο λευκό μάρμαρο και τη μαύρη σκοτεινή οπή, αντικαθιστά σε μεγάλο βαθμό την πολυχρωμία και τα έγχρωμα μάρμαρα που ήταν ιδιαίτερα αγαπητά κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Στη διάτρητη τεχνική το διακοσμητικό θέμα αναδεικνύεται σαν δαντέλα και μοιάζει να αποσπάται από τον όγκο του κιονοκράνου. Χαρακτηριστικά έργα με διάτρητη τεχνική είναι δυο όμοια κιονόκρανα που κοσμούσαν άγνωστο ναό της πόλης από τα οποία το ένα μετατράπηκε σε λεκάνη περιρραντηρίου. Τα παραπάνω κιονόκρανα συνυπάρχουν με άλλα είδη, όπως αυτά με τα ανεμιζόμενα φύλλα, τα δίζωνα, και 15

20 τα πτυχωτά που σώζονται ακόμη και σήμερα στη θέση τους στην Αχειροποίητο, στον Άγιο Δημήτριο και στην Αγία Σοφία, ναοί της πόλης που λειτουργούν ως ζωντανά μουσεία γλυπτικής. Σταδιακά, το κορινθιακό κιονόκρανο και οι παραλλαγές του χάνουν την πλαστικότητά τους, και από τον 6 ο -7 ο αι. αρχίζει να επικρατεί το τεκτονικό κιονόκρανο, του οποίου το συμπαγές σχήμα είναι πιο ανθεκτικό στα υπερκείμενα βάρη. Με σχηματοποιημένο ανάγλυφο διάκοσμο, και σπάνια εγχάρακτο, το τεκτονικό κιονόκρανο εξελίσσεται στο κατεξοχήν κιονόκρανο των βυζαντινών χρόνων. Στα παλαιοχριστιανικά γλυπτά συμπεριλαμβάνεται, επίσης, μεγάλος αριθμός από θωράκια, τις μαρμάρινες πλάκες, που χωρίζουν τα κλίτη, διαχωρίζουν το Ιερό από τον υπόλοιπο ναό με το χαμηλό, την εποχή εκείνη, τέμπλο ή κοσμούν τα υπερώα του ναού. Τα θωράκια φέρουν διακόσμηση άλλοτε μόνο στη μία όψη και άλλοτε και στις δύο (αμφίγλυφα) ανάλογα με τη θέση που είναι τοποθετημένα. Τα διακοσμητικά τους θέματα, παρμένα από την αρχαιότητα: ανθέμια, μαίανδροι, αστράγαλοι, συνυπάρχουν με τα νέα χριστιανικά, όπως ο σταυρός, το χριστόγραμμα, η κληματίδα και πουλιά που πίνουν νερό της Ζωής, θέμα που συμβολίζει το μυστήριο του βαπτίσματος. Αγαπητά είναι και τα γεωμετρικά σχήματα, όπως ο ρόμβος που εγγράφεται σε ορθογώνιο, θέμα που προέρχεται από τη διακόσμηση των ξύλινων επίπλων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το λεγόμενο δίδυμο θωράκιο, πλάκα μεγάλου μήκους, κατασκευασμένη με τέτοιο τρόπο, ώστε να δίνει την εντύπωση ότι πρόκειται για δύο συνενωμένα θωράκια με όμοια διακόσμηση. Μοναδική ίσως είναι η περίπτωση του δίδυμου θωρακίου του 5 ου -6 ου αι. από το ναό της Αγίας Σοφίας που εντοιχίζεται και δέχεται μεταγενέστερη αγιογραφία αλλάζοντας ρόλο και θέση μέσα στο ναό. Σπάνια είναι στη Θεσσαλονίκη τα διάτρητα θωράκια, φολιδωτά, ή χιαστί, που εξαιτίας της κατασκευής τους σώθηκαν ελάχιστα. Απεικονίζονται ωστόσο σε ταφικές τοιχογραφίες της πόλης. Ιδιαίτερη ομάδα γλυπτών αποτελεί ο εκκλησιαστικός εξοπλισμός σε μαρμάρινα έπιπλα, όπως ο άμβωνας, η Αγία Τράπεζα και τα μαρμάρινα κιβωτίδια, που περιέχουν λειψανοθήκες με ιερά λείψανα και τοποθετούνται στο εγκαίνιο, κάτω από την Αγία Τράπεζα, για τον καθαγιασμό του ναού. Ο άμβωνας, από το ρήμα αναβαίνω, είναι ο υπερυψωμένος εξώστης που χρησιμεύει στην ανάγνωση των Ευαγγελίων και των Ψαλμών και κατέχει σπουδαίο ρόλο σε θρησκευτικές εορτές, όπως η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού και η Κυριακή της Ορθοδοξίας αλλά και σε λαμπρές τελετές, όπως η στέψη των αυτοκρατόρων. Είναι άλλοτε μονόλιθος, με μια κλίμακα ανόδου με σκαλοπάτια, όπως ο άμβωνας της Αχειροποιήτου, του Αγίου Μηνά και της Αγίας Σοφίας και άλλοτε περίτεχνος με δυο κλίμακες ανόδου. Στη δεύτερη και πιο σπάνια ομάδα ανήκουν ο ριπιδιόσχημος, σε σχήμα δηλαδή βεντάλιας, άμβωνας της Ροτόντας, που σήμερα βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, ο άμβωνας από τη βασιλική Α της Νέας Αγχιάλου Βόλου και ο άμβωνας της βασιλικής κοντά στο Μουσείο των Φιλίππων Καβάλας. Ο μεγαλοπρεπής άμβωνας των Φιλίππων του 6 ου αι., αποτελούμενος από μια υπερυψωμένη εξέδρα διακοσμημένη με κόγχες στο κάτω μέρος της, είναι κατασκευασμένος από λευκό, χοντρόκοκκο μάρμαρο που εξορύχτηκε από λατομείο της γειτονικής Θάσου. Κατά τη διάρκεια των καταστρεπτικών σεισμών του 7 ου αι.,που συγκλονίζουν Φιλίππους και Θεσσαλονίκη, καταρρέει και αναστηλωμένος πλέον εκτίθεται στην πρώτη αίθουσα της μόνιμης έκθεσης. Αρχιτεκτονικά γλυπτά και εκκλησιαστικά έπιπλα φαίνεται πως εξάγονται από την Κωνσταντινούπολη και άλλα περιφερειακά κέντρα σε διάφορες πόλεις της Μεσογείου, όπως μας δείχνουν ναυάγια πλοίων με φορτίο γλυπτών. Ενδείξεις για το εμπόριο και τη διακίνηση γλυπτών στη Μεσόγειο θάλασσα εμπεριέχονται επίσης στη «Διήγηση των θαυμάτων του Αγίου Δημητρίου», στους πανηγυρικούς λόγους που εκφωνήθηκαν κατά την εορτή του Αγίου, και χρονολογούνται στα τέλη 6 ου - αρχές 16

21 7 ου αι. Σε ένα από τα θαύματά του αναφέρεται η απρόσμενη άφιξη εμπορικού πλοίου με μάρμαρα για την αποπεράτωση ναού στην Καρχηδόνα, περιστατικό που εικονογραφείται γλαφυρά και σε φορητή εικόνα του 19 ου αι. της συλλογής του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού. Κατά τους σκοτεινούς αιώνες (7 ος -μέσα 9 ου αι.), που ονομάστηκαν έτσι λόγω των ελάχιστων πληροφοριών που έχουμε για την περίοδο, η έλλειψη στοιχείων διαφαίνεται και στην τέχνη. Η καλλιτεχνική παραγωγή μειώνεται, το ίδιο και η ποιότητα, που μετατρέπεται σε κακότεχνη, αδέξια και μιμείται παλαιότερα θέματα με τρόπο σχηματοποιημένο και αφαιρετικό. Τα γλυπτά της εποχής αυτής θεωρούνται, ωστόσο, πολύ σημαντικά λόγω της σπανιότητάς τους. Η μεσοβυζαντινή περίοδος (9 ος -12 ος αι.), που σηματοδοτεί την ακμή και τη λάμψη της βυζαντινής αυτοκρατορίας με τις δυναστείες των Μακεδόνων και των Κομνηνών, διακρίνεται για το πλούσιο θεματολόγιο της και αντιπροσωπεύεται στη συλλογή του Μουσείου με αξιόλογα έργα. Φαίνεται, ωστόσο, πως την περίοδο αυτή μειώνεται η ποσότητα του μαρμάρου που χρησιμοποιείται στους ναούς, σε σχέση με τον πλούσιο διάκοσμο των παλαιοχριστιανικών βασιλικών. Εξακολουθούν, όμως, να παράγονται κιονόκρανα, γείσα και θωράκια. Μια ιδιαίτερη κατηγορία γλυπτών που εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα είναι οι πλάκες ψευδοσαρκοφάγων. Πρόκειται για ανάγλυφες πλάκες που επενδύουν εξωτερικά τάφους. Έχουν ορθογώνιο σχήμα και σχετικά χαμηλό ύψος, σε σχέση με το μεγάλο μήκος τους, στοιχείο που τις διαχωρίζει από άλλες ανάγλυφες πλάκες και θωράκια. Το πιο πρώιμο παράδειγμα τέτοιου χριστιανικού τάφου είναι η πλάκα ψευδοσαρκοφάγου που χρονολογείται λίγο μετά την Εικονομαχία, στα τέλη του 9 ου αι., και κοσμείται με τοξοστοιχία με στρεπτούς και ραβδωτούς κίονες, κάτω από την οποία λαξεύονται σταυροί σε βαθμιδωτή βάση και αετοί. Η πλάκα αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς διασώζει υπολείμματα κηρομαστίχης. Πρόκειται για τεχνική που βρίσκει διάδοση τους επόμενους, κυρίως, αιώνες, σύμφωνα με την οποία αρχικά χαράσσεται το σχέδιο στην επιφάνεια του μαρμάρου, στη συνέχεια, αφαιρείται το βάθος και προστίθεται κηρομαστίχη, ειδικό μείγμα από λειωμένο κερί, μαρμαρόσκονη, φυσική μαστίχα και χρώμα, συνήθως μαύρο, κόκκινο και πιο σπάνια μπλε και πράσινο. Κατά τον 10 ο αι. εμφανίζεται στην Κωνσταντινούπολη ένα νέο εικαστικό είδος, με καταγωγή από τις ανάγλυφες επιτύμβιες πλάκες της αρχαιότητας. Πρόκειται για λατρευτικές, ανάγλυφες εικόνες ιερών προσώπων. Έχουν συνήθως ορθογώνιο σχήμα, σχετικά μεγάλο μέγεθος και τοποθετούνται στα ανατολικά του Ιερού Βήματος, σε προσκυνητάρια, σε εισόδους ναών και κοσμικών κτιρίων αλλά και σε πλατείες, κρήνες και πύλες τειχών. Κατά τον 10 ο -11 ο αι. ιδιαίτερη διάδοση γνωρίζει η παράσταση της όρθιας, δεόμενης Παναγίας. Εργαστήρια γλυπτικής στην πρωτεύουσα, την Κωνσταντινούπολη, και πιθανόν, στη Θεσσαλονίκη στον 11 ο -12 ο αι. παράγουν τέτοιες ανάγλυφες εικόνες, μερικές από τις οποίες μεταφέρονται στη Βενετία με την 4 η Σταυροφορία και την Άλωση του Αρκετές από αυτές τις εικόνες με τις δεόμενες μορφές, συνδέονται με τόπους αγιάσματος και έτσι ερμηνεύονται οι οπές που φέρουν στις ανοιχτές παλάμες τους. Στη συλλογή του Μουσείου ανήκουν δύο ανάγλυφες εικόνες του 11 ου αι. με δεόμενες μορφές, που αντιπροσωπεύουν δυο διαφορετικά καλλιτεχνικά ρεύματα: το κλασικό, που αποτυπώνεται στη δεόμενη εικόνα της, δυστυχώς, ακέφαλης Παναγίας και το αντικλασικό, επαρχιακό που συναντάται στη δεύτερη μαρμάρινη εικόνα της Παναγίας ή την, κατά άλλους μελετητές, μυροβλύτρια Αγία Θεοδώρα, που έζησε και πέθανε τον 9 ο αι. στη Θεσσαλονίκη. Η πρώτη εικόνα της Παναγίας που βρέθηκε τυχαία το 1926 κοντά στο ναό του Προφήτη Ηλία στην Άνω Πόλη, θεωρείται ένα από τα ωραιότερα παραδείγματα της βυζαντινής γλυπτικής. Οι ανάλαφρες, ασύμμετρες πτυχώσεις του ρούχου, κάτω από το οποίο διαγράφεται 17

22 ο όγκος του σώματος, θυμίζουν έργα γλυπτικής της κλασικής αρχαιότητας. Η δεύτερη εικόνα, εντοιχισμένη ως τις αρχές του 20 ού αι. στο μεταβυζαντινό ναό της Υπαπαντής, απεικονίζεται άλλωστε και σε ταχυδρομικά δελτάρια της εποχής, ήταν αρχικά τοποθετημένη κοντά σε αγίασμα, σε ιερό χώρο με φυσική πηγή νερού. Η συνήθεια να παριστάνουν την Παναγία να αναβλύζει αγιασμένο νερό συνδέεται με την ιδιότητά της ως πηγή της ζωής, εικονογραφικό θέμα που αποκρυσταλλώνεται αργότερα ως η Παναγία-Ζωοδόχος Πηγή σε φορητές εικόνες και χαρακτικά. Η εικόνα με τη στιβαρή μορφή της δεόμενης σε αντίθεση με την προηγούμενη χαρακτηρίζεται για το γραμμικό και επίπεδο ανάγλυφό της. Οι μαρμάρινες εικόνες με τις δεόμενες ιερές μορφές συνυπάρχουν με πραγματικά και μυθολογικά ζώα παρμένα από τον κόσμο της Ανατολής, όπως σειρήνες, γρύπες, λιοντάρια που επιτίθενται σε ελάφια. Τα θέματα αυτά, που μερικές φορές αποδίδονται με δραματικό τόνο και ιδιαίτερη ζωντάνια, συχνά έχουν αποτροπαϊκό χαρακτήρα. Από τον 11 ο αι. το σχέδιο στα γλυπτά χαρακτηρίζεται από εκλεπτυσμένη κομψότητα. Το μάρμαρο, δουλεμένο σαν αραβούργημα, υποδηλώνει τις επιρροές που δέχτηκε ο γλύπτης από τους γειτονικούς λαούς Πέρσες και Άραβες, με τους οποίους ήρθε σε επαφή κατά τον 9 ο -10 ο αι. Γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα με παρεμβαλλόμενους σταυρούς, απλούς, φυλλοφόρους ή Αναστάσεως με δυο οριζόντιες κεραίες σε συνδυασμό με την τεχνική του χαμηλού αναγλύφου, προσδίδουν στη σκληρή ύλη του μαρμάρου την κομψότητα και τη χάρη κεντήματος. Το στυλιζαρισμένο ανάγλυφο και η μίμηση από τα υφάσματα διαφαίνεται σε γλυπτά όπου το πτέρωμα και το τρίχωμα των ζώων αποδίδονται με εγχαράξεις ή κηλίδες, όπως οι βελονιές στο κεντημένο ύφασμα. Ο καλλιτέχνης του μαρμάρου, ο γλύπτης, όπως άλλωστε και στις άλλες μορφές της βυζαντινής τέχνης, αυτή την εποχή εξακολουθεί να παραμένει ανώνυμος. Ενδιαφέρουσα εξαίρεση στην ιστορία της βυζαντινής γλυπτικής αποτελούν οι μάστοροι-μαρμαράδες, όπως ο Νικήτας μαρμαράς τον 11 ο αι. από τη Μάνη και ο Μαΐστρος ο Κόητος το 12 ο αι. από τη Νάξο. Κατά την υστεροβυζαντινή περίοδο (13 ος -15 ος αι.) και ήδη από τον 12 ο αι. εμφανίζεται ένα ρεύμα επιστροφής σε κλασικά θέματα της αρχαιότητας με μυθολογικά θέματα και συνθέσεις με φανταστικά ζώα. Οι τεχνικές εκτέλεσης του αναγλύφου είναι η επιπεδόγλυφη, γνωστή και με το γαλλικό όρο champlevée, με τη χρήση ένθετης κηρομαστίχης που συναντήσαμε ήδη από τον 9 ο αι. Στο ομφάλιο του 13 ου αι., την κυκλική πλάκα δαπέδου από το ναό της Αγίας Σοφίας στην Τραπεζούντα του Πόντου, που μετέφεραν ως κειμήλιο πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη το 1924, διακρίνονται ακόμα τα ίχνη από την κηρομαστίχη που πρόσθεσε ο γλύπτης (σελ. 19). Η επίπεδη επιφάνεια του γλυπτού σε συνδυασμό με την κηρομαστίχη μοιάζει περισσότερο με ζωγραφική σε μάρμαρο και το αισθητικό αποτέλεσμα θυμίζει την τεχνική opus sectile, με τα συναρμοσμένα πολύχρωμα μάρμαρα των ρωμαϊκών και παλαιοχριστιανικών χρόνων. Η σύντομη περίοδος της Λατινοκρατίας ( ) δε φαίνεται να επιδρά στη γλυπτική της Θεσσαλονίκης, τουλάχιστον τόσο, όσο στη νότια Ελλάδα. Λίγα είναι και τα γλυπτά της παλαιολόγειας περιόδου (13 ος -15 ος αι.), που σημαδεύτηκε από την οριστική κατάκτηση της πόλης το 1430 από τους Οθωμανούς. Η δύσκολη οικονομική κατάσταση περιορίζει την πολυτελή μαρμάρινη διακόσμηση. Ο γλυπτός διάκοσμος στο εσωτερικό των ναών είναι λιγοστός και περιορίζεται στο τέμπλο, στα προσκυνητάρια και στα θυρώματα. Κάποια γλυπτά έργα εξακολουθούν, ωστόσο, να εκτελούνται στη Θεσσαλονίκη με χορηγία των Παλαιολόγων, της τελευταίας δυναστείας που κυβέρνησε την αυτοκρατορία και ήταν στενά συνδεδεμένη με την πόλη. Την παρουσία των Παλαιολόγων και τη μέριμνά τους για τη Θεσσαλονίκη υποδηλώνει και το επιστύλιο με μονόγραμμα της δυναστείας που εκτίθεται στην αίθουσα 7 του Μουσείου. Τα λιγοστά γλυπτά της εποχής κοσμού- 18

23 νται με γεωμετρικά θέματα όπως συμπλεκόμενους κύκλους, ψαθωτά πλέγματα και φυτικά κοσμήματα που αλληλοσυμπλέκονται δημιουργώντας αραβουργηματικά σχέδια σε συνδυασμό με το θέμα του σταυρού. Την εποχή αυτή επανεμφανίζεται το ενδιαφέρον για την απεικόνιση της ανθρώπινης μορφής, πιο έντονο στην πρωτεύουσα, και λιγότερο στην επαρχία. Η τάση αυτή αντιπροσωπεύεται με την ημιτελή εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα και την ανάγλυφη εικόνα του στυλίτη οσίου Δαβίδ, που απεικονίζεται, όρθιος σε στάση δέησης, σε σπάνιο εικονογραφικό τύπο. Στους ναούς της εποχής το μάρμαρο συχνά είναι ξαναχρησιμοποιημένο από παλαιότερα κτίρια, ενώ αρχίζει να χρησιμοποιείται ο γύψος και το ξύλο. Σταδιακά, η μαρμαρογλυπτική αντικαθίσταται από τη ξυλογλυπτική, που είναι φθηνότερη, το υλικό άλλωστε είναι σε αφθονία και δουλεύεται πιο εύκολα. Η αλλαγή αυτή πιθανόν να οφείλεται και σε επίδραση της οθωμανικής ξυλογλυπτικής, η οποία την περίοδο αυτή γνωρίζει μεγάλη άνθηση. Κατά την παλαιολόγεια περίοδο η ζωγραφική αναβαθμίζεται ενώ αντίθετα η γλυπτική σταδιακά ατονεί. Η μετάβαση από το ένα υλικό στο άλλο υποδηλώνεται εύγλωττα στο σπασμένο παλαιοχριστιανικό, κορινθιακό κιονόκρανο που επαναχρησιμοποιήθηκε στον Άγιο Νικόλαο Ορφανό, ναό του 14 ου αι., συμπληρώθηκε με ξύλο, και βάφτηκε σε αποχρώσεις των τοιχογραφιών που το πλαισιώνουν, αποτελώντας ενδεικτικό παράδειγμα λύσεων και τάσεων στην τέχνη. Για τους ελάχιστους ναούς που χτίζονται ή επισκευάζονται στη Θεσσαλονίκη κατά την τελευταία περίοδο της Τουρκοκρατίας, η ακμαία χριστιανική κοινότητα του 18 ου -19 ου αι. επιλέγει κομμάτια του ένδοξου παρελθόντος και τα ενσωματώνει στα κτίρια, όπως τα κιονόκρανα που ακόμη και σήμερα κοσμούν το πρόπυλο του μεταβυζαντινού ναού του Αγίου Μηνά. Τα εναπομείναντα γλυπτά από τους ναούς του παρελθόντος μετατρέπονται έτσι σε φορέα ιδεολογίας της χριστιανικής κοινότητας της οθωμανικής, ακόμα, Θεσσαλονίκης. Σήμερα, το 2013, το βλέμμα του περαστικού σταματά ευχάριστα- ίσως και με απορία- στη θέα ενός κομματιού του παρελθόντος της πόλης εντοιχισμένου με ευαισθησία σε κάποια εκκλησία της Θεσσαλονίκης. Στους επισκέπτες του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, που περιδιαβαίνουν τις αίθουσές του και αντικρίζουν τον πλούτο του μαρμάρου και τη σταδιακή του μείωση, αλλά και στους αναγνώστες του ημερολογίου, προτείνουμε ένα ταξίδι στο χρόνο. Ένα ταξίδι στις αισθητικές αναζητήσεις και προτιμήσεις ενός πολιτισμού, του βυζαντινού, όπως εκφράστηκαν σε έργα φτιαγμένα από μάρμαρο. Αντιγόνη Τζιτζιμπάση αρχαιολόγος Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 19

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Η ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Της Ευθυμίας Θανοπούλου Γ1 2011-2012 Η Ορθόδοξος Εκκλησία απέφυγε βασικά την απεικόνιση ιερών προσώπων σε αγάλματα. Η αποστροφή αυτή οφειλόταν, πλην των άλλων,

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Pantelos Group of Companies

Pantelos Group of Companies Pantelos Group of Companies Company Profile Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 µε αντικείµενο τις ηλεκτροστατικές βαφές µετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

60 61 62 63 64 65 Ο Δ Η Γ Ι Ε Σ Σ Υ Ν Τ Η Ρ Η Σ Η Σ Τ Ω Ν Κ Ο Υ Φ Ω Μ Α Τ Ω Ν Ι Ν S T R U C T I N O N S C O N C E R N I N G Τ Η Ε C A S E M E N T S M A I N T E N A N C E Ο τακτικός καθαρισμός των βαμμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs Η «ΒΙΟΜΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ιδρύθηκε το 1982 και με την πάροδο των χρόνων έγινε μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες στο χώρο της παραγωγής και εμπορίας πλαστικών ειδών στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC ELEMENTARY SCHOOL OF PAFOS. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Ελένη Αργυρίδου ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κύπρος Πισιαλής

ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC ELEMENTARY SCHOOL OF PAFOS. ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Ελένη Αργυρίδου ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Κύπρος Πισιαλής «Το ψηφιδωτό της ζωής» Διαθεματική προσέγγιση (Αγωγή Υγείας & Εικαστική Αγωγή) «Τhe mosaic of life» An interdisciplinary approach (Health EducaWon & Art EducaWon) ΙΓ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ 13 th PUBLIC

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ INDEX ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ TECHNICAL INFORMATION ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΣ ΟΠΕΣ ROUND HOLES ΤΕΤΡΑΓΩΝΕΣ ΟΠΕΣ SQUARE HOLES Η εταιρεία Λεωνίδας Ματθαίου µεταφέρει µια εµπειρία 41 χρόνων, συνεχίζοντας την πορεία που ξεκίνησε ο πατέρας του, Ιωάννης Ματθαίου, από το 1967, στον Πειραιά. Επανιδρύθηκε το 2008, µε νέες ιδέες και προϊόντα,

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

solid Design & Manufacturing

solid Design & Manufacturing από το σχεδιασμό... from design...... στην υλοποίηση... to implementation μελέτη και σχεδιασμός / research and design παραγωγή / production ποικιλία χρωμάτων / variety of colours εφαρμογή / applications

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Πρόγραμμα : Statistical_Analysis_1.prg Ανάλυση : 28/06/2012 13:05 Κατάλογος : C:\Workspace\Planning\Mst\2010\Statistics\Analysis_5\ Vesrion : 2.8.0, 20-06-2011 Τα κοινά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ IDENTITY Τσουμάνης ΑΒΕΕ DESIGN 02 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η Τσουμάνης ΑΒΕΕ ιδρύεται το 1983, με αντικείμενο την επίπλωση καταστημάτων. Μέσα στις δύο πρώτες δεκαετίες εξελίσσεται σε μια πλήρως καθετοποιημένη μονάδα, ικανή να προσφέρει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z STUDENT NUMBER CENTRE NUMBER HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z (55 Marks) Time allowed Two hours (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Write your Student

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις 1 Λέξεις, φράσεις και προτάσεις (Words, phrases and clauses) The Greek language, like all human languages, has a Lexicon and a Grammar that are used to create sentences. The Lexicon consists of the words

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014 LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV 4 February 2014 Somewhere κάπου (kapoo) Nowhere πουθενά (poothena) Elsewhere αλλού (aloo) Drawer το συρτάρι (sirtari) Page η σελίδα (selida) News τα νέα (nea)

Διαβάστε περισσότερα

Η Diane Mantouvalos η υπεύθυνη επικοινωνίας της βραβευμένης

Η Diane Mantouvalos η υπεύθυνη επικοινωνίας της βραβευμένης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟ 17 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Η Diane Mantouvalos η υπεύθυνη επικοινωνίας της βραβευμένης πλατφόρμας DESIGNLOBBY To DESIGNLOBBY είναι μια πλατφόρμα αντιπροσώπευσης δημιουργών απο διάφορες ειδικότητες

Διαβάστε περισσότερα

LIMASSOL MUNICIPALITY

LIMASSOL MUNICIPALITY LIMASSOL MUNICIPALITY October 30 th, 2013. I N V I T A T I O N Painting and sculpture exhibition from Brasov, Romania In the framework of the development of the relations between Limassol and Brasov, Romania,

Διαβάστε περισσότερα

mastihatherapy caps Καθαρή Μαστίχα σε σκόνη

mastihatherapy caps Καθαρή Μαστίχα σε σκόνη mastihatherapy caps Καθαρή Μαστίχα σε σκόνη 350mg/κάψουλα ΗΜόνηΦυσική &Πιστοποιημένη Μαστίχα ΣύμφωναμετουςκορυφαίουςΑμερικανούς ΕθνοφαρμακολόγουςPaulCox&MichaelBalick,ότανοιλαοί ζουνεδώκαιπολλέςδεκαετίεςσεπεριοχέςπουηχλωρίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Pearls Center AUSTRALIAN SOUTH SEA PEARL COLLECTIONS

Pearls Center AUSTRALIAN SOUTH SEA PEARL COLLECTIONS Pearls Center AUSTRALIAN SOUTH SEA PEARL COLLECTIONS ΤΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙΑ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ Η ελληνική παράδοση στο χώρο του κοσμήματος αρχίζει από την Κυκλαδική και την Μινωική περίοδο. Τον 9ο π.χ. αιώνα με την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch

11/4 Αναστάσιμο Δείπνο. 11/4 Easter Dinner. 12/4 Πασχαλινός Μπουφές. 12/4 Easter Lunch Easter 2015 55 ανά άτομο 25 για παιδιά έως 12 ετών 55 per person 25 for children up to 12 years old 65 ανά άτομο 30 για παιδιά έως 12 ετών 65 per person 30 for children up to 12 years old Mονόκλινο 130

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Μου δίνεται η ευκαιρία με την περάτωση της παρούσης διδακτορικής διατριβής να σημειώσω ότι, είναι ιδιαίτερα δύσκολο και κοπιαστικό να ολοκληρώσεις το έργο που ξεκινάς κάποια στιγμή έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

υ γ κ ρ ό τ η μ α Κ α τ ο ι κ ι ώ ν σ τ η ν Κ η φ ι σ ι ά

υ γ κ ρ ό τ η μ α Κ α τ ο ι κ ι ώ ν σ τ η ν Κ η φ ι σ ι ά 2 υγκρότημα Κατοικιών στην Κηφισιά Το συγκρότημα κατοικιών βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Κηφισιάς, επί της οδού Κασσαβέτη σε ένα οικόπεδο συνολικού εμβαδού 625,50 m². την οδό Κασσαβέτη και σε αρκετούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ USE INSTRUCTIONS ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΜΕ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΛΗΣΗΣ /CORDED PHONE WITH CALLER ID ΜΟΝΤΕΛΟ/MODEL: TM09-448 DC48V Παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά όλες τις οδηγίες χρήσης πριν την χρήση της συσκευής

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ολικός σχεδιασμός Αθήνα 350m 2

ολικός σχεδιασμός Αθήνα 350m 2 ολικός σχεδιασμός Η δημιουργία ενός penthouse με φόντο τον πράσινο καμβά του Εθνικού Κήπου στο κεντρικότερο σημείο της πόλης των Αθηνών είχε σαν στόχο την κάλυψη και ικανοποίηση των αναγκών δύο νέων ανθρώπων,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement GREEK Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement Female 1: Το μωρό μου θα ρθει σύντομα, θα πρέπει να κανονίσω τα οικονομικά μου. Άκουσα ότι η κυβέρνηση δεν δίνει πλέον το Baby Bonus. Ξέρεις τίποτα γι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014

@ BY AVENUES PRIVATE INSTITUTE JUNE 2014 1 Εκεί που η ποιότητα συναντά την επιτυχία Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου 7, Αρεδιού Τηλ. 22874368/9 2 ENGLISH INSTITUTE A Place where quality meets success 7, Makarios Avenue, Arediou, Tel. 22874368/9 99606442 Anglia

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 1. Η διαφήμιση της Τράπεζας για τα "Διπλά Προνόμια από την American Express" ισχύει για συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από κατόχους καρτών Sunmiles American Express, American

Διαβάστε περισσότερα

η ποιότητα / quality Εγγύηση Αυθεντικότητας Authenticity Guarantee

η ποιότητα / quality Εγγύηση Αυθεντικότητας Authenticity Guarantee η ποιότητα / quality Η ποιοτική υπεροχή των προϊόντων της ΤΕΧΝΗ ΠΑΝΤΕΛΟΣ τεκμηριώνεται από πιστοποιητικά και μετρήσεις των μεγαλύτερων διεθνών ινστιτούτων. Όλα τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται στο έντυπο

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

a few words... λίγα λόγια για το 3ο πριν από µας

a few words... λίγα λόγια για το 3ο πριν από µας λίγα λόγια Συναντηθήκαµε στον δρόµο, στα αµφιθέατρα, σε χώρους πολιτικής ζύµωσης, διαφορετικοί µεταξύ µας, προσπαθώντας να δηµιουργήσουµε κάτι δυνατό µέσα από τις επιθυµίες µας. Ξεκινήσαµε από τον Νοέµβρη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 1 Βυζαντινή Ιστορία: Ορολογία Περιοδολογήσεις - Iδεολογικοποίηση. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 1 Βυζαντινή Ιστορία: Ορολογία Περιοδολογήσεις - Iδεολογικοποίηση. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 1 Βυζαντινή Ιστορία: Ορολογία Περιοδολογήσεις - Iδεολογικοποίηση Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Με την εισαγωγική διάλεξη επιδιώκεται η εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΙΑΚΟΥ ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ Λεμεσός, 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΥΕ 335 «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ» ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: Γίντσης Αλέξανρος (3479)

ΜΑΘΗΜΑ: ΥΕ 335 «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ» ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: Γίντσης Αλέξανρος (3479) «Mουσικοί κύκλοι» ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΗΣ Γ -Δ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΚΕΤΑΣ MAKEY-MAKEY ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΣΤΟ SCRATCH ΜΑΘΗΜΑ: ΥΕ 335 «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014 -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» Dr Caroline Linse Queens University, Belfast, Northern Ireland Objectives-Στόχοι:

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Adjectives Describing the Qualities of Things A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Getting Started with Adjectives It's hard to say much using only nouns and pronouns Simon is a father.

Διαβάστε περισσότερα

GreekPod101.com Learn Greek with FREE Podcasts

GreekPod101.com Learn Greek with FREE Podcasts Audio Blog S1 Athens: A Greek City with a View 1 Formal Greek Vocabulary Cultural Insight 2 3 4 5 Formal Greek Αθήνα Η Αθήνα βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της Ελλάδας και αποτελεί την πρωτεύουσα του σύγχρονου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service

February 2012 Source: Cyprus Statistical Service S P E C I A L R E P O R T UN February 2012 Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014 LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26 18 November 2014 But Weekend I love The song I sing I smile I laugh Greek (thing) Greek(people) Greek (man) αλλά (το) Σαββατοκύριακο αγαπώ (το) τραγούδι τραγουδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

the art of sweets από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών

the art of sweets από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών ΚΩΔ. 325 SESAME CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών ΚΩΔ. 326 NUTS CAKE SELECTION 160 gr συλλογή παστελιών από το 1971 Handmade since 971 1 από γενιά σε γενιά χειρο...ποιηματα φτιαγμένα με μεράκι! Παστέλι

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

τυπωμενα κουφετα tailormade dragέes

τυπωμενα κουφετα tailormade dragέes τυπωμενα κουφετα tailormade dragέes τυπωμένα κουφέτα tailormade dragées Το είναι ένα ξεχωριστό κουφέτο, βραβευμένο από τον παγκόσμιο διαγωνισμό τροφίμων ITQI, με γέμιση εξαιρετικής σοκολάτας (70% κακάο)

Διαβάστε περισσότερα

Γλάστρες Ολυμπία Olympian Pots

Γλάστρες Ολυμπία Olympian Pots Η «ΒΙΟΜΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ιδρύθηκε το 1982 και με την πάροδο των χρόνων έγινε μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες στο χώρο της παραγωγής και εμπορίας πλαστικών ειδών στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Aluminium Door Panels Pressed + Traditional + Inox

Aluminium Door Panels Pressed + Traditional + Inox Aluminium Door Panels Pressed + Traditional + Inox Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Τ Ι Κ Α / C E R T I F I C A T E S Με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο With respect for the human and the environment ΕΛΟΤ 1801

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art

Georgios Pallis. Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Georgios Pallis Lecturer in Byzantine & Post-Byzantine Archaeology and Art Adress: Department of Archaeology, School of Philosophy, 4th floor (Office 406), University Campus, 157 84 Athens Greece Tel.:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα