ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος συγγραφέα Πρόλογος µεταφραστή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή... 17

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος συγγραφέα... 11 Πρόλογος µεταφραστή... 16. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή... 17"

Transcript

1

2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος συγγραφέα Πρόλογος µεταφραστή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Τάσεις στο χώρο της ασφάλειας Η αρχιτεκτονική ασφάλειας OSI Επιθέσεις Υπηρεσίες ασφάλειας Μηχανισµοί ασφάλειας Ένα µοντέλο για την ασφάλεια δικτύων Τα πρότυπα και η κοινότητα του ιαδικτύου ιάρθρωση του βιβλίου Προτεινόµενα συγγράµµατα Πηγές στο ιαδίκτυο Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Συµµετρική κρυπτογραφία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Συµµετρική κρυπτογράφηση και απόρρητο µηνυµάτων Αρχές της συµµετρικής κρυπτογράφησης Συµµετρικοί αλγόριθµοι κρυπτογράφησης τµηµάτων Κωδικοποιητές ροής και RC Τρόποι λειτουργίας κωδικοποιητών τµηµάτων Τοποθέτηση συσκευών κρυπτογράφησης ιανοµή κλειδιών Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα... 85

4 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κρυπτογραφία δηµόσιου κλειδιού και πιστοποίηση αυθεντικότητας µηνυµάτων Προσεγγίσεις πιστοποίησης αυθεντικότητας µηνυµάτων Ασφαλείς συναρτήσεις κατακερµατισµού και HMAC Αρχές κρυπτογραφίας δηµόσιου κλειδιού Αλγόριθµοι κρυπτογραφίας δηµόσιου κλειδιού Ψηφιακές υπογραφές ιαχείριση κλειδιών Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ Εφαρµογές ασφάλειας δικτύων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Εφαρµογές πιστοποίησης αυθεντικότητας Kerberos Υπηρεσία πιστοποίησης Χ Υποδοµή δηµόσιου κλειδιού Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα Παράρτηµα 4Α: Τεχνικές κρυπτογράφησης Kerberos ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ασφάλεια ηλεκτρονικού ταχυδροµείου Pretty Good Privacy (PGP) S/MIME Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα Παράρτηµα 5Α: Συµπίεση δεδοµένων µε χρήση του ZIP Παράρτηµα 5Β: Μετατροπή σε radix Παράρτηµα 5Γ: Παραγωγή τυχαίων αριθµών στο PGP ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ασφάλεια IP Επισκόπηση του IPSEC Αρχιτεκτονική IPSEC Κεφαλίδα πιστοποίησης Ενθυλάκωση φορτίου ασφάλειας Συνδυασµός συσχετίσεων ασφάλειας ιαχείριση κλειδιών

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα Παράρτηµα 6Α: ιαδικτύωση και πρωτόκολλα ιαδικτύου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Ασφάλεια στον Παγκόσµιο Ιστό Θέµατα ασφάλειας Ιστού Ασφάλεια επιπέδου υποδοχών και επιπέδου µεταφοράς Ασφαλής ηλεκτρονική συναλλαγή Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ασφάλεια διαχείρισης δικτύων Βασικές έννοιες του πρωτοκόλλου SNMP Υπηρεσία κοινότητας του πρωτοκόλλου SNMPv Το πρωτόκολλο SNMPv Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Ασφάλεια συστήµατος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Εισβολείς Εισβολείς Ανίχνευση εισβολών ιαχείριση συνθηµατικών Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα Παράρτηµα 9Α: Η πλάνη του βασικού ποσοστού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Κακόβουλο λογισµικό Ιοί και συναφείς απειλές Μέτρα αντιµετώπισης των ιών Κατανεµηµένες επιθέσεις άρνησης εξυπηρέτησης Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα

6 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Αντιπυρικές ζώνες Αρχές σχεδιασµού αντιπυρικών ζωνών Έµπιστα συστήµατα Συνηθισµένα κριτήρια για αξιολόγηση ασφάλειας στην τεχνολογία της πληροφορικής Προτεινόµενα συγγράµµατα και ιστοσελίδες Βασικοί όροι, ερωτήσεις ανασκόπησης, και προβλήµατα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Παράρτηµα A Θέµατα της θεωρίας αριθµών Α.1 Πρώτοι αριθµοί και σχετικά πρώτοι αριθµοί Α.2 Αριθµητική υπολοίπων Παράρτηµα B Εργασίες για τη διδασκαλία ασφάλειας δικτύων Β.1 Ερευνητικές εργασίες Β.2 Προγραµµατιστικές εργασίες Β.3 Εργαστηριακές ασκήσεις Β.4 Γραπτές εργασίες Β.5 Εργασίες ανάγνωσης Γλωσσάρι Αναφορές Ευρετήριο

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Τη γραβάτα, αν µου επιτρέπετε κύριε, µια ιδέα πιο σφιχτά δεµένη. Θα πρέπει κανείς να στοχεύει στο τέλειο εφέ της πεταλούδας. Αν µου επιτρέπετε Τι σηµασία µπορεί να έχει αυτό, Jeeves, σε µια τέτοια στιγµή; εν έχεις καταλάβει ότι κρίνεται η οικογενειακή ευτυχία του κυρίου Little; εν υπάρχει ούτε στιγµή, κύριε, στην οποία να µην έχουν σηµασία οι γραβάτες. Very Good, Jeeves! P. G. Wodehouse Στην εποχή της παγκόσµιας ηλεκτρονικής συνδεσιµότητας, των ιών και των χάκερ, της ηλεκτρονικής παρακολούθησης, και της ηλεκτρονικής απάτης, δεν υπάρχει καµία στιγµή στην οποία η ασφάλεια δεν έχει σηµασία. Η θεµατολογία αυτού του βιβλίου προέκυψε από τον συνδυασµό δύο τάσεων. Πρώτον, η εκρηκτική ανάπτυξη των υπολογιστικών συστηµάτων και η σύνδεσή τους µέσω δικτύων έχει αυξήσει την εξάρτηση τόσο των οργανισµών, όσο και των µεµονωµένων χρηστών από τις πληροφορίες που αποθηκεύονται και ανταλλάσσονται µέσω αυτών των συστηµάτων. Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε µια αυξηµένη ανάγκη προστασίας των δεδοµένων και των πόρων από την παράνοµη αποκάλυψη, καθώς και στην ανάγκη διασφάλισης της αυθεντικότητας των δεδοµένων και των µηνυµάτων, αλλά και της προστασίας των συστηµάτων από επιθέσεις µέσω δικτύων. εύτερον, οι αρχές της κρυπτογραφίας και της ασφάλειας δικτύων έχουν ωριµάσει, οδηγώντας στην ανάπτυξη πρακτικών και άµεσα διαθέσιµων εφαρµογών που βελτιώνουν την ασφάλεια των δικτύων. ΣΤΟΧΟΙ Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να προσφέρει µια πρακτική αξιολόγηση των εφαρµογών και των προτύπων που σχετίζονται µε την ασφάλεια των δικτύων. ίνεται έµφαση στις εφαρµογές που χρησιµοποιούνται ευρέως στο ιαδίκτυο (Internet) και σε εταιρικά δίκτυα, καθώς και στα πρότυπα (ιδιαίτερα σε αυτά του ιαδικτύου) τα οποία έχουν αναπτυχθεί ευρέως. ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ Το βιβλίο αυτό απευθύνεται τόσο στο ακαδηµαϊκό κοινό, όσο και στους επαγγελµατίες. Ως βιβλίο διδασκαλίας, προορίζεται για ένα προπτυχιακό µάθηµα ενός εξαµήνου πάνω στην α- σφάλεια δικτύων για φοιτητές της Επιστήµης Υπολογιστών, Μηχανικούς Υπολογιστών, και Μηχανικούς Ηλεκτρονικών. Καλύπτει ύλη σχετικά µε τους µηχανισµούς ασφάλειας IAS2 και

8 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ NET4, που είναι βασικά γνωστικά πεδία της Πληροφορικής. Τα πεδία αυτά αποτελούν µέρος του προσχεδίου ACM/IEEE Computer Society Computing Curricula Το βιβλίο µπορεί επίσης να χρησιµοποιηθεί ως εγχειρίδιο αναφοράς και είναι κατάλληλο για προσωπική µελέτη. ΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία µέρη: 1ο Μέρος 2ο Μέρος 3ο Μέρος Κρυπτογραφία: Μια συνοπτική µελέτη των κρυπτογραφικών αλγορίθµων και πρωτοκόλλων όπου βασίζονται οι εφαρµογές ασφάλειας δικτύων. Εδώ συµπεριλαµβάνονται η κρυπτογράφηση, οι συναρτήσεις κατακερµατισµού, οι ψηφιακές υπογραφές, και η ανταλλαγή κλειδιών. Εφαρµογές ασφάλειας δικτύων: Καλύπτει σηµαντικά εργαλεία και εφαρ- µογές ασφάλειας δικτύων, όπως το Kerberos, τα πιστοποιητικά X.509v3, το PGP, το S/MIME, η Ασφάλεια IP, τα πρωτόκολλα SSL/TLS, το SET, και το SNMPv3. Ασφάλεια συστηµάτων: Εξετάζει ζητήµατα ασφάλειας σε επίπεδο συστή- µατος, µεταξύ των οποίων είναι η απειλή των εισβολέων και η λήψη αντιµέτρων τόσο για αυτούς όσο και για τους ιούς, καθώς και η χρησιµοποίηση αντιπυρικών ζωνών και έµπιστων συστηµάτων. Επιπλέον, το βιβλίο περιλαµβάνει ένα εκτενές γλωσσάρι, µια λίστα µε συνηθισµένα αρκτικόλεξα, καθώς και βιβλιογραφία. Κάθε κεφάλαιο περιλαµβάνει προβλήµατα εξάσκησης, ερωτήσεις επανάληψης, µια λίστα µε βασικούς όρους, προτάσεις για πρόσθετη µελέτη, και προτεινόµενες ιστοσελίδες. Στην αρχή κάθε µέρους µπορείτε να βρείτε µία πιο λεπτοµερή σύνοψη της ύλης των κεφαλαίων. ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Για την υποστήριξη των διδασκόντων παρέχεται το εξής υλικό: Εγχειρίδιο λύσεων: Οι λύσεις για όλα τα προβλήµατα και τις ερωτήσεις που υπάρχουν στο τέλος κάθε κεφαλαίου. ιαφάνειες PowerPoint: ιαφάνειες για όλα τα κεφάλαια, κατάλληλες για διαλέξεις. Αρχεία PDF: Όλες οι εικόνες και οι πίνακες του βιβλίου σε ηλεκτρονική µορφή. Εγχειρίδιο εργασιών: Προτεινόµενες εργασίες για όλες τις κατηγορίες εργασιών που αναφέρονται παρακάτω.

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 Οι διδάσκοντες µπορούν να απευθυνθούν στον αντιπρόσωπο της Pearson Education ή της Prentice Hall για να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτό το υλικό. Επίσης, η ιστοσελίδα του βιβλίου παρέχει στους διδάσκοντες: Συνδέσµους σε ιστοσελίδες άλλων µαθηµάτων που διδάσκονται µε αυτό το βιβλίο. Πληροφορίες εγγραφής σε λίστα ηλεκτρονικού ταχυδροµείου για διδάσκοντες. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΕΣΩ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΓΙΑ Ι ΑΣΚΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ Για το βιβλίο αυτό υπάρχει µια ιστοσελίδα όπου παρέχεται υποστήριξη προς τους φοιτητές και τους διδάσκοντες. Η σελίδα αυτή περιέχει συνδέσµους για άλλες συναφείς ιστοσελίδες, διαφάνειες µε τις εικόνες και τους πίνακες του βιβλίου σε µορφή PDF, καθώς και δυνατότητα εγγραφής στην ηλεκτρονική λίστα αλληλογραφίας του βιβλίου. Η ιστοσελίδα είναι η WilliamStallings.com/NetSec/NetSec3e.html. Έχει επίσης δηµιουργηθεί µια ηλεκτρονική λίστα αλληλογραφίας έτσι ώστε οι διδάσκοντες που χρησιµοποιούν το βιβλίο να µπορούν να ανταλλάσσουν µεταξύ τους, αλλά και µε το συγγραφέα, πληροφορίες, προτάσεις, και ερωτήσεις. Αν εντοπιστούν τυπογραφικά και άλλου είδους λάθη, µια λίστα παροραµάτων του βιβλίου θα είναι διαθέσιµη στη διεύθυνση WilliamStallings.com. Επιπλέον, η ιστοσελίδα του Computer Science Student Resource, που βρίσκεται στη διεύθυνση WilliamStallings.com/ StudentSupport.html, παρέχει έγγραφα, πληροφορίες, και χρήσιµους συνδέσµους για φοιτητές της Επιστήµης των Υπολογιστών και επαγγελµατίες. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΙΚΤΥΩΝ Για πολλούς διδάσκοντες, σηµαντικό µέρος ενός µαθήµατος που έχει σχέση µε την κρυπτογραφία και την ασφάλεια είναι µία ή περισσότερες εργασίες µε τις οποίες οι φοιτητές αποκτούν πρακτική πείρα, έτσι ώστε να ενδυναµωθεί η κατανόηση των εννοιών της θεωρίας. Αυτό το βιβλίο παρέχει εξαιρετική υποστήριξη για τη χρήση εργασιών κατά τη διδασκαλία του µαθήµατος. Το εγχειρίδιο του καθηγητή περιλαµβάνει όχι µόνο καθοδήγηση για τον τρόπο ανάθεσης και δόµησης των εργασιών, αλλά και µια οµάδα προτεινόµενων εργασιών που καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο θεµάτων της θεωρίας: Ερευνητικές εργασίες: Μια σειρά από ερευνητικές αναθέσεις που καθοδηγούν το φοιτητή στην έρευνα κάποιου συγκεκριµένου θέµατος στο ιαδίκτυο και τη δηµιουργία µιας τελικής αναφοράς. Προγραµµατιστικές εργασίες: Μια σειρά από προγραµµατιστικές εργασίες που καλύπτουν µεγάλο εύρος θεµάτων, και µπορούν να υλοποιηθούν σε οποιαδήποτε γλώσσα προγραµµατισµού και οποιαδήποτε πλατφόρµα.

10 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Εργαστηριακές ασκήσεις: Ένας αριθµός από εργασίες που περιλαµβάνουν προγραµµατισµό και πειραµατισµό µε τις έννοιες του βιβλίου. Γραπτές εργασίες: Ένα σύνολο από προτεινόµενες γραπτές ασκήσεις ανά κεφάλαιο. Εργασίες ανάγνωσης: Μια λίστα δηµοσιεύσεων από τη σχετική βιβλιογραφία για κάθε κεφάλαιο του βιβλίου, που µπορούν να ανατεθούν στους φοιτητές για µελέτη και εκπόνηση µιας σύντοµης αναφοράς. Για περισσότερες λεπτοµέρειες µπορείτε να ανατρέξετε στο Παράρτηµα Β. ΤΙ ΝΕΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ 3η ΕΚ ΟΣΗ Στα τρία χρόνια που πέρασαν από τη 2 η έκδοση του βιβλίου σηµειώθηκαν πολλές βελτιώσεις και καινοτοµίες στο χώρο της ασφάλειας. Σε αυτή τη νέα έκδοση προσπαθώ να καταγράψω αυτές τις αλλαγές, παρέχοντας παράλληλα µια ευρεία κάλυψη ολόκληρου του πεδίου. Η αναθεώρηση ξεκίνησε µε κριτική από πολλούς καθηγητές που διδάσκουν αυτά τα θέµατα. Επιπλέον, τα κεφάλαια εξετάστηκαν από πλήθος επαγγελµατιών που εργάζονται στον τοµέα της ασφάλειας. Το αποτέλεσµα ήταν ότι το κείµενο τροποποιήθηκε και βελτιώθηκε σε αρκετά σηµεία, ενώ επίσης βελτιώθηκαν και οι εικόνες. Προστέθηκαν επίσης πολλά νέα δοκιµασµένα προβλήµατα. Εκτός από αυτές τις βελτιώσεις, έχουν γίνει σηµαντικές αλλαγές σε διάφορα µέρη του βιβλίου για παιδαγωγικούς και χρηστικούς λόγους. Μεταξύ αυτών των αλλαγών είναι και οι: Κωδικοποιητές ροής: Οι κωδικοποιητές ροής χρησιµοποιούνται από πλήθος εφαρµογών και πρωτοκόλλων ασφάλειας δικτύων. Η τρίτη έκδοση καλύπτει αυτό το θέµα και περιγράφει τον πιο διαδεδοµένο αλγόριθµο, τον RC4. Υποδοµή δηµόσιου κλειδιού (PKI): Το νέο αυτό θέµα καλύπτεται στη νέα έκδοση. Κατανεµηµένη επίθεση άρνησης εξυπηρέτησης (DDoS): Οι επιθέσεις DDoS αποκτούν ολοένα και µεγαλύτερη σηµασία τα τελευταία χρόνια. Common Criteria for Information Technology Security Evaluation: Η πρωτοβουλία Συνηθισµένων κριτηρίων για την αξιολόγηση ασφάλειας είναι µια διεθνής προσπάθεια για την έκφραση των αναγκών ασφάλειας και την αξιολόγηση των σχετικών προϊόντων και υλοποιήσεων. Επιπρόσθετα, το µεγαλύτερο µέρος της ύλης του υπόλοιπου βιβλίου έχει αναθεωρηθεί και ενηµερωθεί.

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η νέα αυτή έκδοση ολοκληρώθηκε χάρη στη συνδροµή αρκετών ανθρώπων, που έδωσαν το χρόνο και τις γνώσεις τους. Οι παρακάτω εξέτασαν όλο ή µεγάλο µέρος του χειρογράφου: Στα προβλήµατα και τις ασκήσεις της νέας έκδοσης βοήθησαν οι: Joshua Brandon Holden (Rose-Hulman Institute of Technology), Kris Gaj (George Mason University), και James Muir (Univeristy of Waterloo). Οι Sanjay Rao και Ruben Torres του Πανεπιστηµίου Purdue ανέπτυξαν τις εργαστηριακές ασκήσεις που υπάρχουν στο βοήθηµα για το διδάσκοντα. Οι Hemming Schulzrinne (Columbia University), Cetin Kaya Koc (Oregon State University), και David Balenson (Trusted Information Systems και George Washington University) βοήθησαν στα θέµατα εργασιών του βοηθήµατος για το διδάσκοντα. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω για την εξαιρετική τους δουλειά όλους όσους συνέβαλαν στην έκδοση αυτού του βιβλίου. Σε αυτούς συµπεριλαµβάνονται οι άνθρωποι της Prentice Hall, και κυρίως ο διευθυντής παραγωγής Rose Kernan και η υπεύθυνη επιµέλειας Tracy Dunkelberger µε τις βοηθούς της Christianna Lee και Carole Snyder. Επίσης ευχαριστώ την Patricia M. Daly για τον έλεγχο των δοκιµίων. Με τόση βοήθεια, λίγα µένουν για τα οποία µπορώ να πω ότι έγιναν εξολοκλήρου από µένα. Πάντως µπορώ µε περηφάνια να πω ότι διάλεξα χωρίς καµία βοήθεια όλα τα αποσπάσµατα κειµένων στις αρχές των κεφαλαίων.

12 34 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 / ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πίνακας 1.3 Μηχανισµοί ασφάλειας (Χ.800) ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Μπορούν να ενσωµατωθούν στο κατάλληλο επίπεδο πρωτοκόλλων, ώστε να παρέχονται κάποιες από τις υπηρεσίες ασφάλειας OSI. Κρυπτογράφηση (Encipherment) Η χρήση µαθηµατικών αλγορίθµων για τη µετατροπή των δεδοµένων σε µορφή που δεν είναι εύκολα κατανοητή. Η µετατροπή, και στη συνέχεια η ανάκτηση των δεδοµένων, εξαρτάται από τον αλγόριθµο και ίσως και από κάποια κλειδιά κρυπτογράφησης. Ψηφιακή υπογραφή (Digital Signature) Κάποια δεδοµένα που έχουν προσαρτηθεί σε µια µονάδα δεδοµένων, ή κάποια κρυπτογραφική µετατροπή της µονάδας δεδοµένων, που επιτρέπουν στον παραλήπτη να αποδείξει την προέλευση και την ακεραιότητα των δεδοµένων και παρέχουν προστασία από απόπειρες πλαστογραφίας (π.χ. από τον παραλήπτη). Έλεγχος πρόσβασης (Access Control) Το σύνολο των µηχανισµών που επιβάλλουν δικαιώ- µατα πρόσβασης ως προς τους πόρους. Ακεραιότητα δεδοµένων (Data Integrity) Το σύνολο των µηχανισµών που χρησιµοποιούνται για να εξασφαλίσουν την ακεραιότητα µιας µονάδας δεδοµένων ή ενός ρεύµατος µονάδων δεδοµένων. Ανταλλαγή πιστοποίησης ταυτότητας (Authentication Exchange) Ένας µηχανισµός που έχει σκοπό τη βεβαίωση της ταυτότητας µιας οντότητας µέσω της ανταλλαγής πληροφοριών. ΓΕΝΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Μηχανισµοί που δεν αναφέρονται σε κάποια συγκεκριµένη υπηρεσία ασφάλειας ή κάποιο επίπεδο πρωτοκόλλου OSI. Έµπιστη λειτουργικότητα (Trusted Functionality) Αυτό που θεωρείται ότι είναι σωστό σύµφωνα µε κάποια κριτήρια (για παράδειγµα, µε βάση κάποια πολιτική ασφάλειας). Ετικέτα ασφάλειας (Security Label) Μια σηµείωση σε κάποιον πόρο (η οποία µπορεί να είναι µια µονάδα δεδοµένων) που ονοµάζει ή καθορίζει τις ιδιότητες ασφάλειάς του. Ανίχνευση συµβάντων (Event Detection) Ανίχνευση γεγονότων που σχετίζονται µε την ασφάλεια. Αρχείο καταγραφής συµβάντων ασφάλειας (Security Audit Trail) εδοµένα που συλλέγονται και µπορούν να χρησιµοποιηθούν για έλεγχο ασφάλειας, ο οποίος είναι µια ανεξάρτητη επιθεώρηση και εξέταση των εγγράφων και των δραστηριοτήτων του συστήµατος. Ανάκαµψη ασφάλειας (Security Recovery) Αναφέρεται στις αιτήσεις από µηχανισµούς, όπως οι λειτουργίες διαχείρισης συµβάντων, και πραγµατοποιεί ενέργειες ανάκαµψης. Προσαύξηση κίνησης (Traffic Padding) Η εισαγωγή ψηφίων στα κενά µεταξύ των πραγµατικών ρευµάτων δεδοµένων έτσι ώστε να αποτραπούν προσπάθειες ανάλυσης κίνησης. Έλεγχος δροµολόγησης (Routing Control) Ενεργοποιεί την επιλογή µιας συγκεκριµένης ασφαλούς φυσικής διαδροµής για τα δεδοµένα, και επιτρέπει αλλαγές διαδροµής όταν πιθανολογείται κάποιο κενό ασφάλειας. Μηχανισµός επικύρωσης (Notarization) Η χρήση ενός έµπιστου τρίτου µέλους που εξασφαλίζει συγκεκριµένες ιδιότητες για µια ανταλλαγή δεδο- µένων.

13 1.6 ΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΙΚΤΥΩΝ 35 Πίνακας 1.4 Σχέση µεταξύ υπηρεσιών και µηχανισµών ασφάλειας. Μηχανισµός Υπηρεσία Κρυπτογράφηση Ψηφιακή υπογραφή Έλεγχος πρόσβασης Ακεραιότητα δεδοµένων Ανταλλαγή Πιστοποίησης Προσαύξηση κίνησης Έλεγχος δροµολόγησης Μηχανισµός επικύρωσης Πιστοποίηση ταυτότητας οµότιµης οντότητας ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ Πιστοποίηση ταυτότητας προέλευσης δεδοµένων Έλεγχος πρόσβασης Εµπιστευτικότητα (Απόρρητο) Εµπιστευτικότητα ροής δεδοµένων Ακεραιότητα δεδοµένων ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ Μη αποποίηση ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ιαθεσιµότητα ΝΑΙ ΝΑΙ

14 36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 / ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετατροπή, σχετιζόµενη µε την ασφάλεια, των πληροφοριών που θα σταλούν. Παραδείγµατα είναι η κρυπτογράφηση του µηνύµατος η οποία µετασχηµατίζει το µήνυµα ώ- στε να µην µπορεί να το διαβάσει κάποιος αντίπαλος, καθώς και η προσθήκη κάποιου κώδικα που βασίζεται στα περιεχόµενα του µηνύµατος, ο οποίος µπορεί να χρησιµοποιηθεί για επαλήθευση της ταυτότητας του αποστολέα. Κάποια µυστική πληροφορία που γνωρίζουν µόνο οι δύο συµβαλλόµενοι και την οποία ελπίζουν ότι δεν γνωρίζει ο αντίπαλός τους. Ένα παράδειγµα είναι το κλειδί κρυπτογράφησης που χρησιµοποιείται σε συνδυασµό µε το µετασχηµατισµό, ώστε το µήνυµα να µετασχηµατιστεί πριν από την εκποµπή και να επανέλθει στην αρχική του µορφή κατά την παραλαβή. 5 Για την επίτευξη ασφαλούς µετάδοσης µπορεί να απαιτείται κάποιο τρίτο, έµπιστο µέλος. Για παράδειγµα, ένα τρίτο έµπιστο µέλος θα µπορούσε να είναι υπεύθυνο για τη διανοµή της µυστικής πληροφορίας στους δύο συµβαλλόµενους, κρατώντας την παράλληλα µυστική από όλους τους αντιπάλους. Εναλλακτικά, το τρίτο έµπιστο µέλος θα µπορούσε να είναι απαραίτητο για τη ρύθµιση διαφωνιών µεταξύ των δύο συµβαλλόµενων σχετικά µε την αυθεντικότητα της µετάδοσης ενός µηνύµατος. Αυτό το γενικό µοντέλο δείχνει ότι υπάρχουν τέσσερα βασικά ζητήµατα στο σχεδιασµό µιας συγκεκριµένης υπηρεσίας ασφάλειας: 1. Ο σχεδιασµός ενός αλγόριθµου για τις µετατροπές ασφάλειας. Ο αλγόριθµος πρέπει να είναι τέτοιος ώστε οι επιτιθέµενοι να µην µπορούν να υπερνικήσουν το σκοπό του. 2. Η δηµιουργία µιας µυστικής πληροφορίας που θα χρησιµοποιείται µαζί µε τον αλγόριθ- µο. 3. Η ανάπτυξη µεθόδων για τη διανοµή και την κοινοχρησία της µυστικής πληροφορίας. 4. Ο καθορισµός ενός πρωτοκόλλου που θα πρέπει να χρησιµοποιούν οι δύο συµβαλλόµενοι, το οποίο θα χρησιµοποιεί τον αλγόριθµο ασφάλειας και τη µυστική πληροφορία ώ- στε να προσφέρει κάποια συγκεκριµένη υπηρεσία ασφάλειας. Το δεύτερο µέρος αυτού του βιβλίου εστιάζει στους τύπους µηχανισµών και υπηρεσιών ασφάλειας που ταιριάζουν µε το µοντέλο το οποίο φαίνεται στην Εικόνα 1.5. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες ενδιαφέρουσες καταστάσεις που σχετίζονται µε την ασφάλεια, οι οποίες παρουσιάζονται στο βιβλίο χωρίς να ταιριάζουν απολύτως µε αυτό το µοντέλο. Ένα γενικό µοντέλο αυτών των καταστάσεων παρουσιάζεται στην Εικόνα 1.6, η οποία δείχνει το ενδιαφέρον για την προστασία ενός πληροφοριακού συστήµατος από την ανεπιθύµητη πρόσβαση. Οι περισσότεροι αναγνώστες γνωρίζουν τα ζητήµατα που δηµιουργούνται από την ύπαρξη των χάκερ, οι οποίοι προσπαθούν να διεισδύσουν σε συστήµατα µέσω ενός δικτύου. Ο χάκερ µπορεί να είναι κάποιος ο οποίος, χωρίς να έχει κακόβουλες προθέσεις, ικανοποιείται απλώς 5 Στο Κεφάλαιο 3 θα εξετάσουµε µια µορφή κρυπτογράφησης που είναι γνωστή ως "κρυπτογράφηση δηµόσιου κλειδιού, στην οποία µόνο ο ένας από τους δύο συµβαλλόµενους πρέπει να γνωρίζει τη µυστική πληροφορία.

15 1.6 ΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΙΚΤΥΩΝ 37 από την παράνοµη είσοδο σε ένα υπολογιστικό σύστηµα. Ή ο εισβολέας µπορεί να είναι κάποιος δυσαρεστηµένος εργαζόµενος που επιθυµεί να προκαλέσει ζηµιά, ή κάποιος εγκληµατίας που προσπαθεί να εκµεταλλευτεί αποθηκευµένες πληροφορίες για να αποκτήσει κάποιο οικονοµικό όφελος (για παράδειγµα, αποκτώντας αριθµούς πιστωτικών καρτών ή πραγµατοποιώντας παράνοµες χρηµατικές µεταφορές). Ένας άλλος τύπος ανεπιθύµητης πρόσβασης είναι η τοποθέτηση µέσα σε ένα υπολογιστικό σύστηµα λογικών υποµονάδων οι οποίες θα εκµεταλλεύονται κάποιες ευπάθειές του, και µπορεί να επηρεάζουν άλλα προγράµµατα και εργαλεία λογισµικού, όπως κειµενογράφους και µεταγλωττιστές. Τέτοια προγράµµατα µπορούν να δηµιουργήσουν δύο είδη απειλών: Απειλές πρόσβασης στις πληροφορίες, που υποκλέπτουν ή τροποποιούν δεδοµένα για λογαριασµό χρηστών οι οποίοι δεν θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση σε αυτά. Απειλές υπηρεσιών, που εκµεταλλεύονται ατέλειες των υπηρεσιών σε υπολογιστές ώ- στε να εµποδίζουν τη χρήση τους από τους νόµιµους χρήστες. Οι ιοί (viruses) και τα σκουλήκια (worms) είναι δύο από τα παραδείγµατα επιθέσεων µέσω λογισµικού. Τέτοιες επιθέσεις µπορούν να πραγµατοποιηθούν σε ένα σύστηµα µέσω µιας δισκέτας, η οποία περιέχει την ανεπιθύµητη λογική κρυµµένη µέσα σε κάποιο άλλο χρήσιµο πρόγραµµα. Μπορούν επίσης να εισέλθουν σε ένα σύστηµα µέσω δικτύου. Αυτός ο τελευταίος µηχανισµός αφορά περισσότερο την ασφάλεια δικτύου. Εικόνα 1.5 Μοντέλο ασφάλειας δικτύου.

16 38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 / ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εικόνα 1.6 Μοντέλο ασφάλειας για την πρόσβαση σε δίκτυο. Οι µηχανισµοί ασφάλειας που απαιτούνται για την αντιµετώπιση της ανεπιθύµητης πρόσβασης χωρίζονται σε δύο γενικές κατηγορίες (Εικόνα 1.6). Η πρώτη κατηγορία θα µπορούσε να ονοµαστεί "λειτουργία φύλαξης πύλης" (gatekeeper). Αυτή περιλαµβάνει διαδικασίες εισόδου που βασίζονται στη χρήση συνθηµατικού, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να αρνούνται την πρόσβαση σε όλους τους µη εξουσιοδοτηµένους χρήστες, καθώς και λογική παρακολούθησης, η οποία είναι σχεδιασµένη ώστε να ανιχνεύει και να αποβάλλει από το σύστηµα σκουλήκια, ιούς, και άλλες παρόµοιες επιθέσεις. Μόλις ένας ανεπιθύµητος χρήστης ή κάποιο ανεπιθύµητο λογισµικό αποκτήσει πρόσβαση, η δεύτερη γραµµή άµυνας αποτελείται από µια µεγάλη ποικιλία εσωτερικών ελέγχων, οι οποίοι παρακολουθούν τη δραστηριότητα και αναλύουν τις αποθηκευµένες πληροφορίες σε µια προσπάθεια ανίχνευσης της ύπαρξης ανεπιθύ- µητων εισβολέων. Αυτά τα θέµατα αναλύονται στο τρίτο µέρος του βιβλίου. 1.7 ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ Πολλά από τα πρωτόκολλα που απαρτίζουν το σύνολο πρωτοκόλλων TCP/IP έχουν ήδη προτυποποιηθεί ή βρίσκονται στη διαδικασία προτυποποίησης. Με καθολική συµφωνία, ένας οργανισµός που είναι γνωστός ως Κοινωνία του ιαδικτύου (Internet Society) είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη και δηµοσίευση αυτών των προτύπων. Η Κοινωνία του ιαδικτύου είναι ένας οργανισµός µε µέλη επαγγελµατίες, ο οποίος επιβλέπει διάφορες επιτροπές και οµάδες εργασίας που ασχολούνται µε την ανάπτυξη και την προτυποποίηση του ιαδικτύου. Αυτή η ενότητα παρέχει µια σύντοµη περιγραφή του τρόπου µε τον οποίο αναπτύσσονται τα πρότυπα για το πρωτόκολλο TCP/IP. Οι οργανισµοί του ιαδικτύου και οι δηµοσιεύσεις RFC Η Κοινωνία του ιαδικτύου (Internet Society) είναι η συντονιστική επιτροπή για το σχεδιασµό, την οργάνωση, και τη διαχείριση του ιαδικτύου. Στους θεµατικούς τοµείς που καλύπτει περιλαµβάνονται η ίδια η λειτουργία του ιαδικτύου, καθώς και η προτυποποίηση πρωτοκόλλων που χρησιµοποιούνται από τερµατικά συστήµατα του ιαδικτύου για διαλειτουργι-

17 1.7 ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ 39 κότητα. Τρεις οργανισµοί, οι οποίοι υπάγονται στην Κοινωνία του ιαδικτύου, είναι υπεύθυνοι για την πραγµατική εργασία της ανάπτυξης και δηµοσίευσης προτύπων: Επιτροπή Αρχιτεκτονικής ιαδικτύου (Internet Architecture Board, IAB): Είναι υπεύθυνη για τον καθορισµό της συνολικής αρχιτεκτονικής του ιαδικτύου, παρέχοντας καθοδήγηση και στο IETF. Οµάδα Σχεδιασµού του ιαδικτύου (Internet Engineering Task Force, IETF): Το όργανο για την ανάπτυξη των πρωτοκόλλων του ιαδικτύου. Καθοδηγητική Οµάδα Οργάνωσης του ιαδικτύου (Internet Engineering Steering Group, IESG): Είναι υπεύθυνη για την τεχνική διαχείριση των δραστηριοτήτων του IETF και για τη διαδικασία προτυποποίησης του ιαδικτύου. Οι οµάδες εργασίας που υπάγονται στο IETF πραγµατοποιούν την πραγµατική ανάπτυξη νέων προτύπων και πρωτοκόλλων για το ιαδίκτυο. Η συµµετοχή σε κάποια οµάδα εργασίας είναι εθελοντική. οποιοσδήποτε ενδιαφερόµενος µπορεί να συµµετάσχει. Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης κάποιας προδιαγραφής, η οµάδα εργασίας θα δηµιουργήσει µία πρόχειρη έκδοση του εγγράφου, που είναι διαθέσιµη ως Προσχέδιο ιαδικτύου (Internet Draft), η οποία τοποθετείται στη δικτυακή υπηρεσία καταλόγου του IETF µε το όνοµα Internet Drafts. Το έγγραφο µπορεί να παραµείνει ως προσχέδιο για µέχρι και έξι µήνες, και τα ενδιαφερόµενα µέλη µπορούν να το επανεξετάσουν και να το σχολιάσουν. Στο διάστηµα αυτό το IESG µπορεί να εγκρίνει τη δηµοσίευση του προσχεδίου ως εγγράφου RFC (Request for Comments, Αίτηση για Σχολιασµό). Αν ένα προσχέδιο δεν έχει προχωρήσει στην κατάσταση RFC κατά τη διάρκεια της περιόδου των έξι µηνών αποσύρεται από τον κατάλογο. Η οµάδα εργασίας µπορεί στη συνέχεια να εκδώσει µια αναθεωρηµένη έκδοση του προσχεδίου. Το IETF είναι υπεύθυνο για τη δηµοσίευση των εγγράφων RFC, µε την έγκριση του IESG. Τα έγγραφα RFC είναι οι τρέχουσες εργασίες της ερευνητικής και αναπτυξιακής κοινότητας του ιαδικτύου. Τα έγγραφα αυτής της κατηγορίας µπορεί ουσιαστικά να αφορούν οποιοδήποτε θέµα που έχει σχέση µε τις επικοινωνίες υπολογιστών, και µπορεί να είναι οτιδήποτε: από την αναφορά κάποιας συνάντησης µέχρι τις προδιαγραφές ενός προτύπου. Η εργασία του IETF διαιρείται σε οκτώ θεµατικούς τοµείς, καθένας από τους οποίους διευθύνεται από έναν υπεύθυνο τοµέα (area director) και αποτελείται από πολυάριθµες οµάδες εργασίας. Ο Πίνακας 1.5 δείχνει τους θεµατικούς τοµείς του IETF και τα θέµατα στα οποία εστιάζονται. Η διαδικασία προτυποποίησης Η απόφαση για το ποια έγγραφα RFC θα γίνουν πρότυπα του ιαδικτύου είναι έργο του IESG µετά από εισήγηση του IETF. Για να γίνει µια προδιαγραφή πρότυπο, θα πρέπει να ικανοποιεί τα παρακάτω κριτήρια:

18 40 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 / ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πίνακας 1.5 Τοµείς ενδιαφέροντος του IETF Τοµέας IETF Θέµα Παραδείγµατα οµάδων εργασίας Γενικός Εξέλιξη και διαδικασίες του IETF Πλαίσιο πολιτικής ιαδικασία οργάνωσης των προτύπων του ιαδικτύου Εφαρµογές Εφαρµογές ιαδικτύου Πρωτόκολλα σχετικά µε τον Παγκόσµιο Ιστό (HTTP) Ενοποίηση EDI-Internet LDAP ιαδίκτυο Υποδοµή ιαδικτύου IPv6 επεκτάσεις του PPP Λειτουργίες και διαχείριση ροµολόγηση Ασφάλεια Πρότυπα και ορισµοί δικτυακών λειτουργιών Πρωτόκολλα και διαχείριση των πληροφοριών δροµολόγησης Πρωτόκολλα και τεχνολογίες ασφάλειας SNMPv3 Αποµακρυσµένη παρακολούθηση δικτύου ροµολόγηση πολυδιανοµής OSPF ροµολόγηση QoS Kerberos IPSec X.509 S/MIME TLS Μεταφορά Πρωτόκολλα επιπέδου µεταφοράς ιαφοροποιηµένες υπηρεσίες Τηλεφωνία µέσω IP NFS RSVP Υπηρεσίες χρηστών Μέθοδοι βελτίωσης της ποιότητας πληροφοριών που προσφέρονται στους χρήστες του ιαδικτύου Υπεύθυνη χρήση του ιαδικτύου Υπηρεσίες χρηστών Έγγραφα FYI Να είναι σταθερή και κατανοητή Να είναι τεχνολογικά ανταγωνιστική Να έχει πολλές, ανεξάρτητες, και διαλειτουργικές υλοποιήσεις µε επαρκείς εµπειρίες ως προς τη λειτουργικότητα Να έχει την υποστήριξη του κοινού Να έχει αναγνωριστεί η χρησιµότητά της σε κάποιο ή σε όλα τα τµήµατα του ιαδικτύου Η ειδοποιός διαφορά µεταξύ αυτών των κριτηρίων και εκείνων που χρησιµοποιούνται σε διεθνή πρότυπα από το ITU είναι η έµφαση που δίνεται από τα παραπάνω κριτήρια στις λειτουργικές εµπειρίες.

19 1.7 ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ 41 Η αριστερή πλευρά της Εικόνας 1.7 δείχνει τη σειρά των βηµάτων, που ονοµάζεται Πορεία Προτύπων (standards track), από τα οποία περνά µια προδιαγραφή για να γίνει πρότυπο. αυτή η διαδικασία ορίζεται στο RFC Τα βήµατα αυτά περιλαµβάνουν λεπτοµερείς έ- ρευνες και δοκιµές, που είναι σταδιακά αυξανόµενες. Σε κάθε βήµα το IETF κάνει µια πρόταση για µελλοντική εξέλιξη του πρωτοκόλλου, την οποία πρέπει να επικυρώσει το IESG. Η διαδικασία ξεκινά όταν το IESG εγκρίνει τη δηµοσίευση ενός εγγράφου Internet Draft σε µορφή RFC στην κατάσταση "Προτεινόµενου Προτύπου" (Proposed Standard). Τα λευκά πλαίσια στην Εικόνα 1.7 αντιπροσωπεύουν προσωρινές καταστάσεις, στις ο- ποίες πρέπει να βρεθεί το έγγραφο για το πρακτικά ελάχιστο χρονικό διάστηµα. Ωστόσο, ένα έγγραφο πρέπει να παραµείνει ως Προτεινόµενο Πρότυπο για τουλάχιστον έξι µήνες και ως Προσχέδιο Προτύπου (Draft Standard) για τουλάχιστον τέσσερις µήνες, ώστε να δοθεί αρκετός χρόνος για εξέταση και σχολιασµό. Τα γκρίζα κουτιά αντιπροσωπεύουν µακροχρόνιες καταστάσεις, στις οποίες το έγγραφο µπορεί να βρίσκεται για χρόνια. Για να αναβαθµιστεί µια προδιαγραφή σε κατάσταση Draft Standard, θα πρέπει να υπάρξουν τουλάχιστον δύο ανεξάρτητες και διαλειτουργικές υλοποιήσεις από τις οποίες να έχουν προκύψει επαρκείς λειτουργικές εµπειρίες. Αφού αποκτηθούν σηµαντικές εµπειρίες σχετικά µε την υλοποίηση και τη λειτουργία της, η προδιαγραφή µπορεί να αναβαθµιστεί στην κατάσταση "Προτύπου του ιαδικτύου" (Internet Standard). Σε αυτό το σηµείο ανατίθεται στην προδιαγραφή ένας αριθµός STD και ένα έγγραφο RFC. Εικόνα 1.7 ιαδικασία έκδοσης εγγράφου Internet RFC.

20 42 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 / ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τελικά, όταν ένα πρότυπο θεωρείται απαρχαιωµένο, περνά στην Ιστορική Κατάσταση (Historic). Κατηγορίες προτύπων ιαδικτύου Όλα τα πρότυπα του ιαδικτύου ταξινοµούνται σε µία από τις δύο επόµενες κατηγορίες: Τεχνικές προδιαγραφές (Technical Specification, TS): Τα έγγραφα TS ορίζουν ένα πρωτόκολλο, µια υπηρεσία, µια διαδικασία, έναν κανόνα συµπεριφοράς, ή ένα σχήµα µορφοποίησης (format). Τα περισσότερα πρότυπα του ιαδικτύου είναι έγγραφα TS. ηλώσεις καταλληλότητας (Applicability Statement, AS): Τα έγγραφα AS καθορίζουν πώς και κάτω από ποιες συνθήκες ένα ή περισσότερα έγγραφα TS θα πρέπει να ε- φαρµοστούν ώστε να υποστηρίξουν µια συγκεκριµένη δυνατότητα του ιαδικτύου. Το έγγραφο AS καθορίζει ένα ή περισσότερα έγγραφα TS που είναι σχετικά µε αυτή τη δυνατότητα, και µπορεί επίσης να καθορίζει τιµές για συγκεκριµένες παραµέτρους που σχετίζονται µε ένα έγγραφο TS, ή µε κάποια λειτουργικά υποσύνολα ενός εγγράφου TS. Άλλοι τύποι εγγράφων RFC Υπάρχουν πολλά έγγραφα RFC τα οποία δεν προορίζονται να γίνουν Πρότυπα του Internet. Κάποια έγγραφα RFC τυποποιούν τα αποτελέσµατα συζητήσεων της κοινότητας σχετικά µε κανόνες ή συµπεράσµατα ως προς τον καλύτερο τρόπο εκτέλεσης κάποιων λειτουργιών ή διαδικασιών του IETF. Τέτοια έγγραφα RFC χαρακτηρίζονται ως Βέλτιστη Τρέχουσα Πρακτική (Best Current Practice, BCP). Η αποδοχή των εγγράφων BCP ακολουθεί ουσιαστικά την ίδια διαδικασία µε την αποδοχή των Προτεινόµενων Προτύπων. Αντίθετα όµως µε την Πορεία Προτύπων, δεν υπάρχει διαδικασία τριών καταστάσεων για τα έγγραφα BCP. αυτά εξελίσσεται από Προσχέδιο του Internet σε εγκεκριµένο έγγραφο BCP σε ένα µόνο βήµα. Ένα πρωτόκολλο ή κάποια άλλη προδιαγραφή που δεν θεωρείται έτοιµη για προτυποποίηση µπορεί να δηµοσιευτεί ως Πειραµατικό RFC (Experimental RFC). Ύστερα από περαιτέρω εργασία, η προδιαγραφή είναι πιθανό να υποβληθεί εκ νέου. Αν η προδιαγραφή είναι γενικά σταθερή και έχει επιλύσει τα γνωστά σχεδιαστικά ζητήµατα, θεωρείται ότι έχει γίνει καλά αντιληπτή, έχει υποστεί εξονυχιστική έρευνα από την κοινότητα, και φαίνεται να απολαµβάνει το ενδιαφέρον της κοινότητας σχετικά µε τη χρησιµότητά της, τότε το έγγραφο RFC θα οριστεί ως Προτεινόµενο Πρότυπο. Τέλος, οι Πληροφοριακές Προδιαγραφές (Informational Specification) δηµοσιεύονται για τη γενική πληροφόρηση της ικτυακής κοινότητας. 1.8 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Αυτό το κεφάλαιο αποτελεί µια εισαγωγή για ολόκληρο το βιβλίο. Το υπόλοιπο κοµµάτι του βιβλίου χωρίζεται σε τρία µέρη:

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Εισαγωγή- Βασικές Έννοιες Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο 2015 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΡΥΠΤΟΛΟΓΙΑ?

Διαβάστε περισσότερα

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1 Fifth Edition by William Stallings The art of war teaches us to rely not on the likelihood of the enemy's not coming, but on our own readiness to

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ορισµοί Κρυπτογράφηση: η διεργασία µετασχηµατισµού ενός µηνύµατος µεταξύ ενός αποστολέα και ενός παραλήπτη σε µια ακατανόητη µορφή ώστε αυτό να µην είναι αναγνώσιµο από τρίτους Αποκρυπτογράφηση: η διεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ασφάλεια ενός Π.Σ.: Η ικανότητα ενός οργανισµού να προστατεύει τις πληροφορίες/πόρους του από τυχόν αλλοιώσεις, καταστροφές και µη εξουσιοδοτηµένη χρήση Η ικανότητά του να παρέχει ορθές και αξιόπιστες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις 8.3 Ασφάλεια ικτύων Ερωτήσεις 1. Με τι ασχολείται η ασφάλεια των συστηµάτων; 2. Τι είναι αυτό που προστατεύεται στην ασφάλεια των συστηµάτων και για ποιο λόγο γίνεται αυτό; 3. Ποια η διαφορά ανάµεσα στους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Τοπολογίες Διατάξεων Κρυπτογράφησης- Εισαγωγή στην Ασφάλεια Δικτύων και Ασφάλεια Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-015 Ασφάλεια Δεδομένων http://www.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Οι απειλές Ένας κακόβουλος χρήστης Καταγράφει μηνύματα που ανταλλάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Λαρισα Καμπέρη ΓΕΝΑΡΗΣ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Adware : Λογισμικό που εμφανίζει διαφημιστικό περιεχ

Διαβάστε περισσότερα

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Κεφάλαιο 8 8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Σελ. 320-325 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-g.ggia.info/ Creative

Διαβάστε περισσότερα

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη.

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη. το ιαδίκτυο Μέχρι τώρα µάθαµε να εργαζόµαστε σε έναν από τους υπολογιστές του Εργαστηρίου µας. Όµως παρατηρήσαµε ότι οι υπολογιστές αυτοί µπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία, να τυπώνουν όλοι σε έναν εκτυπωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΚ46941Δ-64Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΔΑ: Β4ΣΚ46941Δ-64Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ (έως 9) ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Π1109_14-11-2012 (ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Ψηφιακή Υπογραφή και Αυθεντικοποίηση Μηνύματος Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπιµότητα των firewalls

Σκοπιµότητα των firewalls Σκοπιµότητα των firewalls Παρέχουν προστασία των εσωτερικών δικτύων από απειλές όπως: Μη εξουσιοδοτηµένη προσπέλαση των δικτυακών πόρων: όταν επίδοξοι εισβολείς προσπαθούν να εισχωρήσουν στο δίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Γιάννης Σταµατίου Επιστηµονικός Σύµβουλος σε θέµατα Κρυπτογραφίας και Ασφάλειας στο Ε.Α.Ι.Τ.Υ., Επίκουρος ΚαθηγητήςΤµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Hλεκτρονική υπογραφή, τι είναι, τρόπος λειτουργίας Χειρογραφη Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ταυτοποίηση και Πιστοποίηση (Identification & Authentication) Εισαγωγή - Βασικές Έννοιες Τεχνικές Ταυτοποίησης και Πιστοποίησης Συστήµατα που βασίζονται στην πληροφορία Συστήµατα που βασίζονται στην κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών Aσφάλεια Περιεχόμενα Πλευρές Ασφάλειας Ιδιωτικό Απόρρητο Μέθοδος Μυστικού Κλειδιού (Συμμετρική Κρυπτογράφηση) Μέθοδος Δημόσιου Κλειδιού (Ασύμμετρη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Συναρτήσεις Κατακερματισμού και Πιστοποίηση Μηνύματος Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Έκδοση Εγγράφου: 1.0 Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Εκπαίδευση & ια Βίου Μάθηση» (ΕΚ. ι.βι.μ) Κενή σελίδα 2 Πίνακας περιεχοµένων 1 Εισαγωγή... 6 1.1 ηµιουργία πρότασης...

Διαβάστε περισσότερα

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΙΚΤΥΩΝ Εργ. Τεχνολογίας Λογισμικού & Υπηρεσιών S 2 E Lab Π Τ Υ Χ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Κίνδυνοι Η-Ε Μερικοί από τους κινδύνους ενός δικτυακού τόπου Ε-εμπορίου περιλαμβάνουν:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. α. Πριν εμφανιστεί η τεχνολογία ISDN οι υπηρεσίες φωνής, εικόνας και δεδομένων απαιτούσαν διαφορετικά δίκτυα. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α ΚΥΡΙΑΚΗ 04/05/2014- ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 3113/19-6-2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Βασικοί τύποι επιθέσεων στο Internet Βασισµένες σε κωδικό πρόσβασης (password-based attacks): προσπάθεια παραβίασης του κωδικού πρόσβασης Υποκλοπή πακέτων µετάδοσης (packet sniffing attacks): παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 4ο Βελώνης - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 4-1 ΟΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΟΥ INTERNET IP Διευθύνσεις, Συμβολικές Διευθύνσεις, DNS http://www.uth.gr/main/help/help-desk/internet/internet1.html

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Με το κεφάλαιο αυτό ολοκληρώνεται το ταχύρυθµο πρόγραµµα επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών, δίνοντας παραδείγµατα εφαρµογών των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, αναζήτησης πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΚΤΥΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2011-12 ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ. Για να πραγματοποιήσετε την δήλωσή σας μεταβαίνετε στο σύνδεσμο:

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2011-12 ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ. Για να πραγματοποιήσετε την δήλωσή σας μεταβαίνετε στο σύνδεσμο: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΛΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ 2011-12 ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ Για να πραγματοποιήσετε την δήλωσή σας μεταβαίνετε στο σύνδεσμο: https://e-gram.teilam.gr/unistudent Ειδικά οι πρωτοετείς μεταβαίνουν στον σύνδεσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014. Παρουσίαση του Τµήµατος

ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014. Παρουσίαση του Τµήµατος Πανεπιστήμιο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ,ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014 Παρουσίαση του Τµήµατος http://dit.uop.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet e-class Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής. Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ακαδημαϊκό Έτος 2007-2008 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: Έκθεση Προόδου Υλοποίησης του Μαθήματος Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Διδάσκοντες: Θ.Ανδρόνικος - Μ.Στεφανιδάκης Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η πρόκληση & η πρακτική προσέγγιση Η Προστασία της Κρίσιµης Υποδοµής της Χώρας Αθήνα 14 Μαΐου 2003 Παναγιώτης Ηλιόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση

Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση Ειδικότητα: Ύφασµα Ένδυση Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Β Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Μάθηµα: «Εφαρµογές Ηλεκτρονικών Υπολογιστών ΙΙ Ηλεκτρονική Σχεδίαση».

Διαβάστε περισσότερα

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5

γ. Αυθεντικότητα (authentication) δ. Εγκυρότητα (validity) Μονάδες 5 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ΚΑΙ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ηµεροµηνία Μάιος 2004 Πίνακας Περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 4 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Security & Privacy. Overview

Security & Privacy. Overview Security & Privacy Καλλονιά Χρήστος Overview Βασικές Έννοιες ενός Πληροφοριακού Συστήματος Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Βασικές Ιδιότητες Ασφάλειας Ασφάλεια vs Ιδιωτικότητα Βασικές Αρχές Ιδιωτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών»

Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων. Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Θέματα Συστημάτων Πολυμέσων Ενότητα # 11: RTSP Διδάσκων: Γεώργιος K. Πολύζος Τμήμα: Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Επιστήμη των Υπολογιστών» Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση - 0 - Πίνακας Περιεχοµένων 1 Εισαγωγή.. 2 1.1 Σχολές/Τµήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ -Για τους Φοιτητές- Έκδοση 1.2 Οκτώβριος 2015 Υπεύθυνος Σύνταξης: Χρήστος Λάζαρης (lazaris@aueb.gr) Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Σε δίκτυο υπολογιστών εμπιστευτική πληροφορία μπορεί να υπάρχει αποθηκευμένη σε μέσα αποθήκευσης (σκληροί δίσκοι, μνήμες κ.λ.π.), ή να κυκλοφορεί μέσου του δικτύου με τη μορφή πακέτων. Η ύπαρξη πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή ClassWeb δίνει στους διδάσκοντες χρήστες του συστήµατος τη δυνατότητα πρόσβασης µέσω του ιαδικτύου σε ποικίλες υπηρεσίες, όπως:

Η εφαρµογή ClassWeb δίνει στους διδάσκοντες χρήστες του συστήµατος τη δυνατότητα πρόσβασης µέσω του ιαδικτύου σε ποικίλες υπηρεσίες, όπως: 1. Υπηρεσία ClassWeb 1.1. Γενικά Η εφαρµογή ClassWeb δίνει στους διδάσκοντες χρήστες του συστήµατος τη δυνατότητα πρόσβασης µέσω του ιαδικτύου σε ποικίλες υπηρεσίες, όπως: εµφάνιση στατιστικών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Γιάννης Γιαννάκος Ηλεκτρονικός Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών/ Α.Δ.Α.Ε. Ηράκλειο,1Δεκεμβρίου 2008 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & Γιώργος Ν.Γιαννόπουλος Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr 1 ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΑΚ 160 και ΚΠολΔ 443 α Το έγγραφο πρέπει να έχει ιδιόχειρη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο

Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Στόχος του Πανελλήνιου Σχολικού ικτύου Στόχος του Πανελλήνιου Σχολικού ικτύου είναι να διασυνδέσει όλα τα σχολεία της πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης σε ένα εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #11: Ασφάλεια δικτύων

ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #11: Ασφάλεια δικτύων ΔΙΚΤΥΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ Ενότητα #11: Καθηγητής Χρήστος Ι. Μπούρας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών email: bouras@cti.gr, site: http://ru6.cti.gr/ru6/bouras

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας 1 Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας Βασίλης Ζορκάδης Ηλ. Μηχ., Δρ. Επιστήμης Υπολογιστών Παν. Καρλσρούης Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων zorkadis@dpa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ ECTS: ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΝΕΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα προωθεί τη συνεργασία µεταξύ πανεπιστηµίων ως µέσο για τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Πληροφορίες για το μάθημα. Ευάγγελος Παπαπέτρου. Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων

Δίκτυα Υπολογιστών. Πληροφορίες για το μάθημα. Ευάγγελος Παπαπέτρου. Τμ. Μηχ. Η/Υ & Πληροφορικής, Παν. Ιωαννίνων Δίκτυα Υπολογιστών Πληροφορίες για το μάθημα Ευάγγελος Παπαπέτρου Τμ Μηχ Η/Υ & Πληροφορικής, Παν Ιωαννίνων ΕΠαπαπέτρου (ΤμΜηχ Η/Υ & Πληροφορικής) ΠΛΥ606: Δίκτυα Υπολογιστών 1 / 17 Διάρθρωση 1 Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία Παύλος Αντωνίου Γραφείο: ΘΕΕ 02 B176 Εαρινό Εξάμηνο 2011 Department of Computer Science Ασφάλεια - Απειλές Ασφάλεια Γενικά (Ι) Τα

Διαβάστε περισσότερα

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte.

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Μάθηµα: ΕI ΙΚΟ (Η.Υ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 8 η. Βασίλης Στεφανής

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 8 η. Βασίλης Στεφανής Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Διάλεξη 8 η Βασίλης Στεφανής Περιεχόμενα Τι είναι κρυπτογραφία Ιστορική αναδρομή Αλγόριθμοι: Καίσαρα Μονοαλφαβιτικοί Vigenere Vernam Κρυπτογραφία σήμερα Κρυπτογραφία Σκοπός Αποστολέας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Certified Cisco Information Technology Essential Expert (C.C.I.T.E.E)

Certified Cisco Information Technology Essential Expert (C.C.I.T.E.E) (C.C.I.T.E.E) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη 1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη ηλεκτρονική υπογραφή Σύµφωνα µε το Νοµοθέτη (άρθρο 3&1 Π.. 150/2001),

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ψηφιακές υπογραφές ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΥΠΕΣΔΔΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο

Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο Εισαγωγή στο πως λειτουργεί το διαδίκτυο (και τι θα δούμε στο εργαστήριο δικτύων) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Διαδίκτυο - ένα δίκτυο δεδομένων Σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

CyberEdge ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1. 2. 3. 4. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 5. Όνοµα Ασφαλιζόµενου: ιεύθυνση: Έτος ίδρυσης : ΑΦΜ: ΟΥ.: Τηλέφωνο: Ηλεκτρονική Σελίδα: Συνολικές αµοιβές και ποσοστιαία κατανοµή τους ανά γεωγραφική περιοχή: Συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κινητές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ #3 Στρώµα ικτύου:ip Πρωτόκολλο και Πρωτόκολλα ροµολόγησης 1. Αντικείµενο Η εργαστηριακή άσκηση αποσκοπεί στην εξοικείωση των φοιτητών µε το ζήτηµα των λογικών διαδικασιών, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Κρυπτογραφία/Ψηφιακές Υπογραφές Διάλεξη 2η Δρ. Β. Βασιλειάδης Τμ. Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας Kρυπτανάλυση Προσπαθούμε να σπάσουμε τον κώδικα. Ξέρουμε το

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ημιουργία Παρουσιάσεων με τη βοήθεια του PowerPoint

ημιουργία Παρουσιάσεων με τη βοήθεια του PowerPoint TEXNOΛΟΓΙΚΟ EΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τομέας Αρχιτεκτονικής Η/Υ & Βιομηχανικών Εφαρμογών Μάθημα: «EIΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου. Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ENIAIOΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες : Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD Συμμόρφωση πλατφόρμας τηλεδιασκέψεων e:presence με τις απαιτήσεις του ΦΕΚ (Αρ. φύλλου 433, 17 Μαρτίου 2011, Αρ. Φ.122.1/42/23076/Β2) περί τηλεδιασκέψεων συλλογικών οργάνων Πανεπιστημίων και ΑΤΕΙ Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. έσποινα Τσοµπανούδη, Α.Μ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. έσποινα Τσοµπανούδη, Α.Μ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ανάπτυξη web-based εφαρµογής για διαχείριση ερωτηµατολογίων αξιολόγησης καθηγητών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ έσποινα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα

Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα Voice over IP: Απειλές, Ευπάθειες και Αντίµετρα Παναγιώτης Νάστου Πληροφορικός Ελεγκτής Ενοποιηµένες Επικοινωνίες Παραδοσιακά οι επιχειρήσεις διέθεταν δύο δίκτυα για την επικοινωνία τους µε τους πελάτες

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα

1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα 1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα Οριζόντια Δράση Σύνδεσµος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εθνικό Δίκτυο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Ο προβληματισμός και οι ανησυχίες που προκαλεί η ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο μπορούν να καταταχθούν σε δύο κατηγορίες : 1. σε 2. σε σε προβληματισμούς σχετικούς με

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Οι φοιτητές αντί να παρακολουθούν τα µαθήµατα µε

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της παρουσίασης

Στόχος της παρουσίασης Τεχνολογίες ιαχείρισης Ταυτότητας ρ. Κωνσταντίνος Μουλίνος Αρχή Προστασίας Προσωπικών εδοµένων Στόχος της παρουσίασης Να δοθεί ορισµός της ψηφιακής ταυτότητας Να δοθούν παραδείγµατα (paradigms) διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

www.e-katartisi.com Equal Society e-learning platform

www.e-katartisi.com Equal Society e-learning platform www.e-katartisi.com Equal Society e-learning platform Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΕΙΣΟ ΟΣ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΤΗΛΕΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ Για να εισέλθετε στην πλατφόρµα τηλεκατάρτισης της Equal Society και να έχετε πρόσβαση στα περιεχόµενά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα