Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα"

Transcript

1 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 8: Κίνδυνοι τροφίμων

2 FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety Cheese είναι ένα έργο μεταφοράς καινοτομίας στα πλαίσια της κοινοτικής πρωτοβουλίας Leonardo da Vinci (κύκλος 2010) και αναπτύχθηκε με σκοπό να αξιοποιηθούν τα ευρήματα από την διδακτική μεθοδολογία που αναπτύχθηκε κατά το έργο Seguralimentaria, και να εξειδικευθούν τα αποτελέσματα για τις βιομηχανίες παραγωγής και γάλακτος και τυριού. Επίσης το έργο στοχεύει να διευκολύνει την πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας (ΤΠΕ), ειδικά σε ομάδες με χαμηλά επίπεδα χρήσης αυτών των τεχνολογιών. Το συγκεκριμένο τεστ, ανταποκρίνεται στην Ασφάλεια Τροφίμων για τα Τυριά Βασικό Μάθημα έχει σχεδιαστεί ως μέρος του έργου FoodSafety Cheese, που είναι μέρος του κοινοτικού προγράμματος επαγγελματικής κατάρτισης Leonardo da Vinci της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συντονιστής και κύριος εταίρος του έργου: BETELGEUX, S.L. Paseo Germanías, Gandía Spain FEDERACIÓN AGROALIMENTARIA DE CC.OO. Pza. Cristino Martos, Madrid. España Εμπλεκόμενοι Εταίροι στο έργο: Ecole d Ingenieurs de Purpan 5, voie du TOEC BP TOULOUSE Cedex 3 MINISTRY OF FOOD, AGRICULTURE AND LIVESTOCK General Directorate of Food and Control Eskisehir Street 9Km Lodumlu -Ankara TURKEY

3 ΕΝΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ (ΕΑΣ) ΛΑΡΙΣΑΣ- ΑΓΙΑΣ-ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ Λάρισα Ελλάδα. Association of Private Farming of the CR Dělnická Prague 7 CZECH REPUBLIC Συνεργαζόμενοι φορείς του έργου: ASOCIACIÓN AGRARIA JÓVENES AGRICULTORES GRANADA C/ Sevilla, 5-BAJO. CP GRANADA Spanish Food Safety and Nutrition Agency Ιστοσελίδα του έργου: Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρούσα δημοσίευση (ανακοίνωση) δεσμεύει μόνο τον συντάκη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτήν.

4 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ευρετήριο Εισαγωγή. Διδακτική Ενότητα 1: Ασφάλεια Τροφίμων. Τι είναι η ασφάλεια τροφίμων? Η σχέση μεταξύ της υγείας και των τροφίμων. Ασθένειες προερχόμενες από τις Τροφές. Η ασφάλεια τροφίμων σήμερα. Τα σοβαρότερα προβλήματα σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων. Η ασφάλεια τροφίμων στην Ευρώπη: Η «Λευκή Βίβλος για την ασφάλεια τροφίμων». Ευρωπαϊκή Ασφάλεια Τροφίμων. Η σπουδαιότητα των τυροκόμων και των εμπόρων τυριού στη ασφάλεια των τροφίμων. Η σημαντικότερη νομοθεσία. Διδακτική Ενότητα 2: Το τυρί. Τροφική αλυσίδα και ανιχνευσιμότητα. Τι είναι η τροφική αλυσίδα. Στάδια στην τροφική αλυσίδα: παραγωγή ζωοτροφών, παραγωγή γάλακτος, βιομηχανία τυριού, λιανική διανομή και πωλήσεις, ξενοδοχεία και χώροι μαζικής εστίασης, και οικιακή κατανάλωση. Η έννοια της ανιχνευσιμότητας. Η πολυπλοκότητα της τροφικής αλυσίδας. Όργανα και πλεονεκτήματα της ανιχνευσιμότητας. Διδακτική ενότητα 3: Σύνθεση γάλακτος και φυσικο-χημικά χαρακτηριστικά. Σύνθεση γάλακτος. Ποιοτικές έννοιες: - Φυσικο-χημικά χαρακτηριστικά. - Υγιεινά και υγειονομικά χαρακτηριστικά. Διδακτική Ενότητα 4: Κέντρα παραγωγής Γάλακτος. Τροφές, ανασταλτικοί παράγοντες. και αντιβιοτικά. Αγρόκτημα: Βιο-ασφάλεια. Αρμεγμα. Κανόνες χειρισμού και υγιεινής. Διδακτική Ενότητα 5 : Τα χαρακτηριστικά του Τυριού. Σύσταση Τυριού. Στοιχεία Ποιότητας. - Φυσικά Χημικά χαρακτηριστικά. - Υγειονομικά χαρακτηριστικά: κύριοι μικροοργανισμοί. Διδακτική Ενότητα 6: Η βιομηχανία της τυροκομίας. Λήψη του γάλακτος. Ψύξη. Παστερίωση. Πήξη. Κόψιμο του πήγματος και αφαίρεση ορού. Σχηματισμός και πρεσάρισμα. Αλάτωση. Ωρίμανση. Συσκευασία και αποθήκευση. Διδακτική Ενότητα 7: Κανόνες Υγιεινής στη Παραγωγή Τυριού. Διασταυρούμενη Μόλυνση. Αρχές προσωπικής υγιενής. Καλές πρακτικές εργασίας. Καθαρισμός και απολύμανση. Διδακτική Ενότητα 8: Κίνδυνοι τροφίμων. Βιολογικοί κίνδυνοι. Χημικοί Κίνδυνοί (και αλλεργιογόνα). Φυσικοί Κίνδυνοι. Διδακτική Ενότητα 9 : Το σύστημα HACCP και συστήματα διαχείρισης στην Ασφάλεια των Τροφίμων. Ορισμοί και αρχές του συστήματος HACCP. Κρίσιμα σημεία ελέγχου. Συστήματα διαχείρισης τροφίμων : BRC, IFS, ISO Διδακτική Ενότητα 10: Ασφάλεια Τροφίμων και Περιβάλλοντος. Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων. Περιβαλλοντικοί ρύποι. Βιβλιογραφία και αναφορές. 4

5 Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Διδακτική Ενότητα 8: Κίνδυνοι τροφίμων. Βιολογικοί κίνδυνοι. Χημικοί Κίνδυνοί (και αλλεργιογόνα). Φυσικοί Κίνδυνοι. Η τυροκομική αλυσίδα που αρχίζει με τους αγρότες και τελειώνει με τους καταναλωτές μπορεί να είναι πολύ σύνθετη, περιλαμβάνοντας τα πολλαπλά στάδια της παραγωγής και της διανομής (φύτευση, συγκομιδή, αναπαραγωγή, άρμεγμα, μεταφορά, αποθήκευση, επεξεργασία, συσκευασία, διανομή στις λιανικές αγορές και στο ράφι που αποθηκεύονται). Δεδομένου ότι έχει ήδη μελετηθεί στις προηγούμενες ενότητες, πολλές πρακτικές μπορούν να υιοθετηθούν σε κάθε στάδιο στην τυροκομική αλυσίδα, η οποία μπορεί να περιλάβει την επεξεργασία φυτοφαρμάκων, της χορτονομή, τη βιολογική γεωργική βιομηχανία, τη διαχείριση κτηνιατρικών φαρμάκων, τους περιβαλλοντικούς και αποθηκευτικούς όρους, που διαχείριση καθημερινών πρακτικών, τη χρήση των πρόσθετων ουσιών στις τροφές, την επιλογή του υλικού συσκευασίας, κ.λπ. Κάθε μια από τις πρακτικές αυτές μπορεί να διαδραματίσει έναν σημαντικό ρόλο στην ποιότητα και την ασφάλεια των τυριών, λόγω της δυνατότητας της μόλυνσης ή της εισαγωγής (σκόπιμα ή μη) των επικίνδυνων ουσιών ή των συστατικών της. Το τυρί πρέπει να είναι υγιές και να μην προκαλέσει οποιαδήποτε ζημία στον καταναλωτή, είτε μέσω τραυματισμού είτε ασθένειας, εν συντομία, πρέπει να είναι μακριά από τους κινδύνους. Τα υπολείμματα των αντιβιοτικών που είναι παρόντα στο γάλα ή στο τυρί που περιέχει παθογόνα βακτηρίδια όπως η Λιστέρια είναι παραδείγματα κινδύνων στα τρόφιμα. 5

6 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ο κίνδυνος στα τρόφιμα ορίζεται ως όλα αυτά που ενσωματώθηκαν στα τρόφιμα ή είναι παρόντα σ αυτά με φυσικό τρόπο και μπορούν να προκαλέσουν μια δυσμενή επίπτωση στην υγεία στον καταναλωτή. Ανάλογα με τη φύση τους, η μελέτη κινδύνων μπορεί να τους ταξινομήσει σε τρεις ομάδες: βιολογικοί, χημικοί και φυσικοί κίνδυνοι. Μια άλλη κατηγορία που μπορεί να προκαλεί ανησυχία περιλαμβάνει τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) και τα προϊόντα τους. Βιολογικοί κίνδυνοι. Οι πιο κοινές ασθένειες που αναπτύσσονται στα τρόφιμα προκαλούνται από βιολογικούς κινδύνους. Αυτοί οι βιολογικοί παράγοντες είναι ζωντανοί οργανισμοί που περιλαμβάνουν τους μικροοργανισμούς και τα παράσιτα. Σε μερικές περιπτώσεις η μικροβιακή μόλυνση παράγεται έμμεσα από τα έντομα, τα τρωκτικά και τα πουλιά που μπορούν να τους διαβιβάσουν τους παθογόνους μικροοργανισμούς και τα παράσιτα. Οι μικροοργανισμοί είναι μικροσκοπικοί ζωντανοί οργανισμοί διαβίωσης που περιλαμβάνουν τα βακτηρίδια, τους ιούς, τη μούχλα και τη ζύμη. Αναπαράγονται εύκολα στα τρόφιμα και είναι η αιτία ενός πολύ υψηλού ποσοστού των ασθενειών στα τρόφιμα. Αν και οι περισσότεροι μικροοργανισμοί είναι μη επιβλαβείς, ακόμα και ευεργετικοί δεδομένου ότι είναι απαραίτητοι για να παραγάγουν το τυρί, παθογόνοι μικροοργανισμοί όπως τα βακτήρια βρουκέλλα, σαλμονέλα ή λιστέρια μπορεί Οι μικροοργανισμοί αναπαράγονται εύκολα και γρήγορα εάν οι περιβαλλοντικές συνθήκες καλύπτουν τις συγκεκριμένες απαιτήσεις τους για την αύξηση και την αναπαραγωγή, όπως οι επαρκείς θρεπτικές ουσίες, η υγρασία, η οξύτητα, το επίπεδο οξυγόνου και η θερμοκρασία. 6

7 Κίνδυνοι τροφίμων - Διδακτική Ενότητα 8 να είναι παρόντα στο τυρί και μπορεί να μολύνουν τους καταναλωτές που τους τρώνε. Ο πίνακας 1 απαριθμεί τα σημαντικότερα παθογόνα βακτήρια που αναφέρεται ότι συνδέονται με το τυρί. Είναι δύσκολο να αποφευχθούν οι μικροοργανισμοί επειδή είναι παντού. Στην πραγματικότητα, είναι μέρος της μικροχλωρίδας των τυριών αφού προστίθενται σκόπιμα στο γάλα κατά τη διάρκεια της παραγωγής των τυριών (εναρκτήρια βακτήρια), αλλά μερικές φορές εισάγονται τυχαία στο τυρί από το περιβάλλον λόγω ελλιπώς διαχειριζόμενων πρακτικών κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας ή της αποθήκευσης. Εντούτοις, οι περισσότεροι βιολογικοί κίνδυνοι στο τυρί αδρανοποιούνται ή σκοτώνονται από τις επαρκείς θερμικές επεξεργασίες όπως η παστερίωση του γάλακτος, και εκτός από τους αριθμούς τους τηρείται ένα ελάχιστο από την κατάλληλη αποθήκευση του γάλακτος ή του τυριού κάτω από τις θερμοκρασίες ψύξης. Πρέπει να σημειωθεί ότι τ ασφάλεια και καταλληλότητα του τελικού προϊόντος εξαρτάται όχι μόνο από το αρχικό μικροβιολογικό φορτίο και την αποδοτικότητα της διαδικασίας, αλλά και από οποιαδήποτε αύξηση μετα-διαδικασίας των επιζόντων οργανισμών και της μετα-διαδικασίας μόλυνση. Τα παράσιτα (πουλιά, τρωκτικά, κατσαρίδες, μύγες ή έντομο) μπορούν να παθογόνα φέρουν τους μικροοργανισμούς ή τα σπόρια που μπορούν να μολύνουν το τυρί, είτε άμεσα είτε μέσω των περιττωμάτων τους από την άμεση επαφή είτε μέσω των επιφανειών που έρχονται σε επαφή με τους. Επιπλέον, αυτά τα ζώα μπορούν επίσης να παραγάγουν τη φυσική βλάβη στο αποθηκευμένο τυρί ή στα συστατικά τους, που οδηγούν στην επιδείνωση και τη μόλυνση του προϊόντος από τα μικρόβια. Πρέπει επομένως να αποκλειστούν από την πρόσβαση στις βιομηχανίες αγροκτημάτων ή τυριών και να κρατηθούν μακρυά από τις περιοχές επεξεργασίας και συσκευασίας. 7

8 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Table 1. Most important bacterial pathogens present in cheese. Λιστέρια Τι είναι? ΠΗΓΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣ- ΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ Η λιστέρια είναι βακτηρίδια που προκαλούν Λιστερίωση, μια σοβαρή ασθένεια για ευαίσθητα άτομα, έγκυες γυναίκες, νεογνά, ηλικιωμένους και άτομα σε ανοσοκαταστολή. Η λιστέρια monocytogenes είναι ψυχροτρόπος και έτσι έχει τη δυνατότητα να αυξηθεί στις ψυχρές θερμοκρασίες κάτω από 1.5 C. Η θερμοκρασία αύξησης είναι μεταξύ -2 C και 45 C. Αν και, οι βέλτιστες θερμοκρασίες για ανάπτυξη είναι C. ph ανάπτυξης μεταξύ 4.6 και 9.6, βέλτιστο 7.1 ελάχιστο : 0,9 Η λιστέρια είναι πανταχού παρούσα στο περιβάλλον. Βρίσκεται στο χώμα και στο ύδωρ. Ζώα όπως τα πρόβατα, οι αίγες και τα βοοειδή είναι αναγνωρισμένοι μεταφορείς του οργανισμού, που μολύνονται συχνά από την κατανάλωση ακατάλληλου, συνήθως κακής ποιότητας, χορταριού. Οι υγιείς άνθρωποι μπορούν επίσης να είναι μεταφορείς του οργανισμού. Έχει απομονωθεί από ένα πολύ ευρύ φάσμα επεξεργασμένων τροφίμων όπως πατέ, γάλακτος, μαλακών τυριών, παγωτού, προϊόντων έτοιμων για κατανάλωση, προ-μαγειρευμένων κρεάτων, καπνιστών και ελαφρά επεξεργασμένων ψαριών και άλλων θαλασσινών προϊόντων. Συμπτώματα όπως της Γρίπης (πυρετός και πονοκέφαλος), και μερικές φορές ναυτία, εμετό και διάρροια μετά από μια περίοδο επώασης 30 ημερών. Σε μερικές περιπτώσεις αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν στην μηνιγγίτιδα και στην σηψαιμία. - Υγιεινή των χειριστών τροφίμων με κατάλληλη πλύση χεριών ειδικά μετά από τη χρήση τουαλέτας. - Καθαρισμός και απολύμανση των επιφανειών, των ψυκτικών θαλάμων και των εγκαταστάσεων γενικά. - Αδρανοποιείται στις θερμοκρασίες της παστερίωσης (70 C) ή ισοδύναμη επεξεργασία. - Τα ευαίσθητα άτομα ενθαρρύνονται να αποφεύγουν την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων για να μειώσουν τον κίνδυνο λιστερίωσης. Σαλμονέλλα Τι είναι? ΠΗΓΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣ- ΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ Η σαλμονέλα είναι μια από τις κύριες αιτίες της τροφικής γαστρεντερίτιδας παγκοσμίως και είναι επίσης ένα σημαντικό παθογόνο του ζωικού κεφαλαίου. Η θερμοκρασία αύξησης είναι μεταξύ 5 C και 50 C και η βέλτιστη θερμοκρασία μεταξύ 35 και 37 C. ph ανάπτυξης μεταξύ 3.8 και 9.5 βέλτιστο 7-7,5 Ελάχιστο : 0,94 Τα βακτηρίδια ζουν στα εντερικά τμήματα των μολυσμένων ζώων και των ανθρώπων. Τα ζώα για κατανάλωση μπορούν να μολυνθούν από Σαλμονέλα από την τροφή και από το περιβάλλον. Πολλά τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως το κρέας, τα πουλερικά, τα αυγά και το ακατέργαστο γάλα μπορούν να μολυνθούν με το παθογόνο. Η σαλμονέλωση προκαλεί διάρροια, κοιλιακούς πόνους, ναυτία, εμετούς και συμπτώματα ψύχους, που οδηγούν σε αφυδάτωση και σε πονοκέφαλους που διαρκούν μεταξύ 1 έως 7 ημερών. Ο χρόνος επώασης είναι μεταξύ 6 και 48 (συνήθως 12 36) ωρών. - Ορθές γεωργικές πρακτικές με προσεκτική παραγωγή των ζωικά-παραγόμενων πρώτων υλών, όπως τα αυγά, το γάλα, τα πουλερικά και το χοιρινό κρέας. - Κατάλληλη προσωπική υγιεινή με τη συχνή πλύση χεριών, ειδικά μετά από το χειρισμό ακατέργαστων τροφίμων. - Καθαρισμός των εργαλείων, των εξοπλισμών και των επιφανειών, ειδικά μεταξύ του χειρισμού των ακατέργαστων και των μαγειρευμένων τροφίμων. - Σωστή θερμική επεξεργασία των τροφίμων, που εξασφαλίζει ότι το κέντρο θα φθάσει τους 70 º C. 8

9 Κίνδυνοι τροφίμων - Διδακτική Ενότητα 8 Σταφυλόκοκκος Τι είναι? ΠΗΓΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣ- ΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ Escherichia Coli Τι είναι? ΠΗΓΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣ- ΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ Τα τρόφιμα, ιδιαίτερα τα επικίνδυνα να προσβληθούν από σταφυλόκοκκο τροφικής δηλητηρίασης είναι εκείνα που χειρίζονται περισσότερο, δεδομένου ότι οι άνθρωποι είναι η αρχική δεξαμενή για τους σταφυλόκοκκους. Η βέλτιστη θερμοκρασία για ανάπτυξη είναι οι 37 º C. Ο σταφυλόκοκκος βρίσκεται στους λαιμούς και τις ρινικές κοιλότητες περίπου του 40% των υγειών ανθρώπων και επίσης στις μολυσμένες περικοπές και τις πληγές.η μαστίτιδα στις αγελάδες μπορεί να προκληθεί από σταφυλόκοκκο με συνέπεια τη μόλυνση του ακατέργαστου γάλακτος και των προϊόντων του ακατέργαστου γάλακτος, όπως τα τυριά. Στα τρόφιμα που περιλαμβάνονται το γάλα και τα βασισμένα στο γάλα προϊόντα, όπως το γάλα σοκολάτας, η κρέμα ή οι γεμισμένες με κρέμα ζύμες, το βούτυρο, το ζαμπόν και άλλα επεξεργασμένα κρέατα όπως το παστό βοδινό και το μπέικον. Τα συμπτώματα είναι συνήθως ναυτία και εμετός με κοιλιακές κράμπες, που ακολουθούνται μερικές φορές από διάρροια. Σε πιο βαριές περιπτώσεις, ο πονοκέφαλος, εμφανίζονται μυϊκές κράμπες και αφυδάτωση, αλλά οι ασθενείς ανακτούν συνήθως μέσα σε 2 ημέρες. - Κρατήστε τις περιοχές προετοιμασίας και εργασίας καθαρές και απολυμασμένες. - Εφαρμογή των ορθών πρακτικών υγιεινής: χρησιμοποίηση καθαρών εργαλείων, γαντιών μίας χρήσης, κάλυψη, κ.λπ. για να μειώσει την άμεση ανθρώπινη επαφή. - Κατάλληλη και γρήγορη ψύξη των τροφίμων. E. coli O157:H7 είναι μια ιδιαίτερα παθογόνος μορφή του βακτηριδίου Escherichia coli. Η θερμοκρασία ανάπτυξης είναι μεταξύ 6-7 C και 45,5 C και η βέλτιστη θερμοκρασία της ανάπτυξης είναι 40 C. ph ανάπτυξης μεταξύ 5.5 και 9,4 βέλτιστο 6,9 aw ελάχιστο : 0,94 aw βέλτιστο: Βρίσκεται συνήθως στα έντερα των βοοειδών, των ελαφιών, των αιγών, και των προβάτων και μπορεί να μολύνει το χώμα και το ύδωρ. Συνδεμένο με τα τρόφιμα που προήλθαν από τα βοοειδή όπως τα προϊόντα βόειου κρέατος, που κομματιάστηκαν ιδιαίτερα/το επίγειο βόειο κρέας, και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που προέρχονται από το ακατέργαστο γάλα. Τα συμπτώματα είναι αιματηρή διάρροια, κοιλιακές κράμπες, εμετός και πολύ περιστασιακά πυρετός. Ειδικά έχετε επιπτώσεις στις ευάλωτες ομάδες. Η ασθένεια επιλύεται χαρακτηριστικά μετά από 5 10 ημέρες. - Οι ορθές γεωργικές πρακτικές είναι εξαιρετικά σημαντικές για την παραγωγή των νωπών καρπών, των συστατικών της σαλάτας και των λαχανικών. - Οι ορθές πρακτικές υγιεινής πρέπει να εφαρμοστούν κατά τον χειρισμό. - Χρήση θερμοκρασιών κατάψυξης. - Διαδικασίες θέρμανσης. 9

10 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Σταφυλόκοκκος Ο σταφυλόκοκκος είναι ένα πανταχού παρόν βακτήριο στο δέρμα και τη βλεννώδη μεμβράνη και στην περιοχή του ρινοφάρυγγα για τα θερμόαιμα ζώα και ειδικότερα για τον άνθρωπο. Ο σταφυλόκοκκος έχει απομονωθεί από τη φύση (χώμα, ύδωρ, σκόνη, αέρας),το εσωτερικό περιβάλλον(κουζίνα, ψυγείο),το νοσοκομείο, το εργαστήριο της προετοιμασίας των τροφίμων και από τα τρόφιμα. Το δέρμα και η βλεννώδης μεμβράνη του ανθρώπου και των ζώων είναι η δεξαμενή του σταφυλόκοκκου. Η παρουσία του στο περιβάλλον οφείλεται πιθανώς σε μόλυνση του ανθρώπου και των ζώων. Table 2. Growth factors and toxinogenesis of S. aureus (Anonymous, 2003). Factor Optimum growth Growth limits Optimum production of SEs Production limits of SEs Temperature 35-41ºC 6-48ºC 34-40ºC 10-45ºC ph ,6 aw 0,99 0,83-0,99 0,99 0,86-0,99 NaCl 0-4 % 0-20 % 0-4 % 0-10 % Atmosphere Aerobic Aero-anaerobic Aerobic Aero-anaerobic These values correspond to the maximum, observed for some strains, significant differences can be observed depending on the strains. Χημικοί Κίνδυνοι Οι χημικές ουσίες μπορούν να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο υγείας τον καταναλωτή εάν μολύνουν το τυρί σε σημαντικές συγκεντρώσεις. Η μόλυνση μπορεί να προκληθεί από ουσίες φυσικά παρούσες (πίνακας 2) ή από συνθετικές χημικές ουσίες που μπορούν να προστεθούν είτε με τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των τυριών είτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας παραγωγής και αποθήκευσης/ωρίμανσης (πίνακας 3) 10

11 Κίνδυνοι τροφίμων - Διδακτική Ενότητα 8 Πίνακας 3. Χημικοί Κίνδυνοι φυσικής προέλευσης στο τυρί. Ουσίες φυσικά παρούσες Προέλευση Μυκοτοξίνες Αφλατοξίνες 1) Η παρουσία αφλατοξίνης στο φρέσκο ή γάλα σκόνη που χρησιμοποιείται στην παραγωγή τυριών είναι αποτέλεσμα της τροφής που μολύνεται με την αφλατοξίνη B1 που τρώγεται από το γαλακτοκομικό κοπάδι. 2) Παράγεται από μύκητες όπως οι penicillium και aspergillus, είδη που αναπτύσσονται στο τυρί 3) Παράγεται από τους μύκητες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή των τυριών που ωριμάζουν με μούχλα. Βιογονικές αμίνες Ισταμίνη Στο τυρί, οι βιογονικές αμίνες παράγονται από την αποκαρβοξυλίωση των αμινοξέων κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης. Τα παραχθέντα επίπεδα ποικίλλουν εξαρτώμενα από την περίοδο ωρίμανσης και την μικροχλωρίδα. Πιθανοί κίνδυνοι της υγείας των ανθρώπων Σε υψηλά επίπεδα έκθεσης, οι αφλατοξίνες επιδεινώνουν τη λειτουργία συκωτιού ή νεφρών. Η τοξικότητα της ισταμίνης μπορεί να οδηγήσει σε ευρεία ποικιλία συμπτωμάτων όπως η αναφυλαξία, η κνίδωση, η ανάφλεξη, η ναυτία, ο εμετός, η διάρροια, ο κοιλιακός περιορισμός, η υπόταση, η αίσθηση τσούκτσιματος, δάκρυα, ταχυπαλμία και πονοκέφαλος. Άλλοι χημικοί κίνδυνοι φυσικής προέλευσης που λαμβάνονται υπόψη είναι τα αλλεργιογόνα. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν συστατικά όπως η Λακτάση και η Καζεΐνη (πρωτεΐνες στο γάλα) που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργία. Μερικοί άνθρωποι που πάσχουν από αλλεργίες στις πρωτεΐνες επίσης αναπτύσσουν αλλεργίες στο ωριμασμένο τυρί. Οι αλλεργίες στα τρόφιμα ορίζονται ως δυσμενείς, ανοσολογικά προερχόμενες αντιδράσεις στα τρόφιμα δεδομένου ότι εμπλέκουν το ανοσοποιητικό σύστημα και δρουν σχεδόν αμετάβλητα μέσω της ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE). Το σημαντικότερο μέρος των αλλεργιών στα τρόφιμα προκαλείται από τις πρωτεΐνες, οι οποίες ευαισθητοποιούν και κατόπιν προκαλούν μια αλλεργική αντίδραση στα ευαίσθητα άτομα (φαγούρα, κνίδωση, άσθμα, κ.λπ.). Η αλλεργία στα τρόφιμα πρέπει να διαφοροποιείται από την ανεκτικότητα στα τρόφιμα, ένας όρος που δεν εμπλέκει το ανοσοποιητικό σύστημα σε καμία περίπτωση έχει καμία συμμετοχή. 11

12 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Πίνακας 4. Χημικοί κίνδυνοι που προστίθενται κατά τη διάρκεια του σταδίου επεξεργασίας και αποθήκευσης/ ωρίμανσης του τυριού. Προστιθέμενοι χημικοί κίνδυνοι Αντιβιοτικά Διοξίνες Βαριά μέταλλα Απορρυπαντικά και απολυμαντικά Προέλευση Αποτελέσματα Πρόληψη Υπολείμματα αντιβιοτικών είναι πιθανό να βρεθούν στο γάλα ως αποτέλεσμα της χρήσης των θεραπευτικών κτηνιατρικών φαρμάκων για να ελέγξουν τη μόλυνση και τις ασθένειες στα ζώα, π.χ. για να γιατρέψουν τη μαστίτιδα στις αγελάδες, ή ως αυξητικούς παράγοντες. Μολυσμένες τροφές που ταΐζονται στα ζώα των αγροκτημάτων. Η χρήση ακατάλληλων υλικών στην σχεδίαση του εξοπλισμού και των εργαλείων. Παρουσία αυτών των χημικών ουσιών στις επιφάνειες που θα εισαχθούν σε άμεση επαφή με το τυρί ή στα συστατικά του. Τα υπολείμματα των αντιβιοτικών στο γάλα μπορούν να προκαλέσουν τα προβλήματα στη γαλακτοκομική βιομηχανία, αφού πολλά από αυτά μπορούν να αναστείλουν την εκκίνηση των καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται στην τυροκομεία. Ταυτόχρονα, μερικά από αυτά μπορούν να έχουν τοξικά επίδραση στους ανθρώπους και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές αντιδράσεις σε ευαίσθητα άτομα (π.χ. πενικιλίνες). Οι δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων είναι γενικά περιορίζονται σε ιδιαίτερα εκτεθειμένους πληθυσμούς σε βιομηχανικά περιβάλλοντα, ή μετά από τυχαία χημική μόλυνση. Τείνουν να συσσωρεύονται στο ανθρώπινο σώμα κατά τη διάρκεια των ετών και προκαλούν τοξικότητα. Παρουσία υπολειμμάτων απορρυπαντικών και απολυμαντικών μπορεί να προκαλέσει τοξικά αποτελέσματα στην ανθρώπινη υγεία, και επιπλέον μπορεί να οδηγήσει σε άσχημη μυρωδιά και γεύση στο τυρί και μπορεί επίσης να παρέμβει στις διαδικασίες ζύμωσης. Χρήση πιστοποιημένων αντιβιοτικών. Σεβαστείτε την ελάχιστη περίοδο απόσυρσης και απορρίψτε το γάλα από τα πρόσφατα θεραπευθέντα ζώα. Αποτρέψτε την εισαγωγή διοξινών στην τροφική αλυσίδα ελέγχοντας την απελευθέρωσή τους στο περιβάλλον. Οι κατασκευαστές πρέπει να εξασφαλίσουν ότι όλος ο εξοπλισμός κατασκευάζεται με τα υλικά που ανταποκρίνονται στα απαραίτητα πρότυπα. Κατάλληλη αποθήκευση των απορρυπαντικών και των απολυμαντικών προϊόντων. Πρέπει να χωριστούν από τα προϊόντα και το υλικό συσκευασίας των τυριών Προσεκτικά ακολουθήστε τις συγκεκριμένες οδηγίες χειρισμού και χρήσης για κάθε προϊόν Οι υπάλληλοι πρέπει να φορέσουν τα προστατευτικά γυαλιά, τα γάντια και τον προστατευτικό ιματισμό κατά τη χρησιμοποίηση αυτών των αντιδραστηρίων. 12

13 Κίνδυνοι τροφίμων - Διδακτική Ενότητα 8 Added chemical hazards Additives Coatings Pesticides Origin Effects PREVENTION Όταν χρησιμοποιείται χωρίς έγκριση ή σε υψηλότερο από τα νόμιμα καθιερωμένα επίπεδα. Επεξεργασία των φλοιών των τυριών για να αλλάξει η εμφάνισή τους που τα κάνει πιο ελκυστικά στους καταναλωτές. Χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στον έλεγχο παρασίτων. Η έκθεση στις υψηλές δόσεις μπορεί να οδηγήσει στην τερατογένεση, καρκινογένεση και σε μεταλλάξεις. Μετανάστευση στο τυρί μέσω της διάχυσης. Η έκθεση στις υψηλές δόσεις μπορεί να οδηγήσει στην τερατογένεση, καρκινογένεση και σε μεταλλάξεις. Χρήση των πιστοποιημένων πρόσθετων ουσιών στις συνιστώμενες δόσεις. Κατάλληλο αντιμικροβιολογικά αντιδραστήρια, δοσολογία και πρόσθετες ουσίες. Εφαρμογή από εξουσιοδοτημένο προσωπικό, προϊόντα που εγκρίνονται για τη βιομηχανία τροφίμων. Πρέπει να σημειωθεί ότι όταν χρησιμοποιούνται σκόπιμα τα χημικά προϊόντα στις συγκομιδές, στο ζωικό κεφάλαιο ή προστίθενται άμεσα στο τυρί, οι αξιολογήσεις του κινδύνου που συνδέονται με την έκθεση σε τέτοιες ουσίες υποστηρίζονται από πολλές επιστημονικές πληροφορίες που έχουν εγκριθεί από τις υγειονομικές αρχές. Φυσικοί κίνδυνοι. Οι φυσικοί κίνδυνοι είναι διαφορετικά είδη στερεών μορίων ή οργανισμών που μπορούν να εισαχθούν ως ξένο υλικό στο τυρί σε πολυάριθμα σημεία στην αλυσίδα παραγωγής. Οι περισσότεροι από αυτούς τους φυσικούς κινδύνους συσχετίζονται με τις ελλιπείς πρακτικές διαχείρισης κατά τη διάρκεια του αρμέγματος, της επεξεργασίας και της συσκευασίας του τυριού. Ο ακόλουθος πίνακας απαριθμεί μερικά από τα πιο κοινά υλικά μόλυνσης και τις πηγές τους. 13

14 Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Υλικό Δυνατότητα τραυματισμών Πηγές Μόρια γυαλιού Πλαστικό Πέτρες Τεμάχια μετάλλων Προσωπικά αποτελέσματα Κοψίματα και αιμορραγία Πνίξιμο, Κοψίματα, μολύνσεις Πνιγμοί, σπασμένα δόντια Πνιγμοί, σπασμένα δόντια, κοψίματα Πνιγμοί, σπασμένα δόντια, κοψίματα Μπουκάλια, βάζα, λαμπτήρες, παράθυρα, θερμόμετρα και όργανα μέτρησης, κ.λπ. Εμπορευματοκιβώτια, παλέτες φορμών, κ.λπ. Από τη φύση, από τα βιομηχανικά κτήρια. Βάσεις, μέρη μηχανημάτων, κομμάτια του καλωδίου, κ.λπ... Υπάλληλοι Η παρουσία μεταλλικών τεμαχίων η μηχανικών τμημάτων στα τρόφιμα μπορεί να αποφευχθεί με την εγκατάσταση ανιχνευτών μετάλλων στο τέλος της παραγωγής η στην γραμμή συσκευασίας. Για να αποφύγουμε όλους αυτούς τους προαναφερθέντες κινδύνους, οι υπεύθυνοι των βιομηχανιών τροφίμων πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα καθ όλο το μήκος της τυροκομικής αλυσίδας και να ελέγξουν τους κινδύνους των τροφίμων μέσα από τη χρήση συστημάτων όπως το Κρίσιμο Σημείο Ελέγχου Ανάλυσης Κινδύνου (HACCP), το οποίο θα μελετηθεί στη διδακτική ενότητα 9. 14

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών Διδακτική Ενότητα 2: Ασφάλεια τροφίμων Τυριών, βασική σειρά μαθημάτων FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 4: Κέντρα παραγωγής γάλακτος FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 2: Το τυρί. Τροφική αλυσίδα και ανιχνευσιμότητα FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 9: Το σύστημα HACCP και συστήματα διαχείρισης στην Ασφάλεια των Τροφίμων FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 6: Η βιομηχανία της τυροκομίας FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 1: Ασφάλεια Τροφίμων FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety Cheese

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Μάθημα Εκπαιδευτών Διδακτική Ενότητα 3: Μεθοδολογίες και Υλικά του σχεδίου Ασφάλεια Τροφίμων Τυροκομίας FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 5: Τα χαρακτηριστικά του Τυριού FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία. Το FoodSafety

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 7: Κανόνες Υγιεινής στη Παραγωγή Τυριού FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και τυροκομεία.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

(Πίκρισμα. αγγουριού)

(Πίκρισμα. αγγουριού) (Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ Αμαλία Τσαγκάρη 2.3.2015 Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι

Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοι Τροφογενείςή τροφιμογενείς νόσοιονομάζονται οι παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες οφείλονται στην κατανάλωση τροφίμων που έχουν μολυνθεί με παθογόνους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Δημήτρης Παπαχρήστος Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας Τμήμα Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : d.papachristos@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 3 Ένζυμα που Χρησιμοποιούνται στην Τυροκομία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ιστορία της Τυροκομίας...17 Παγκόσμια, Ευρωπαϊκή και Ελληνική Γαλακτοκομία...29 Ταξινόμηση των Τυριών...51 Νομοθεσία για τα Τυριά...57 Βιβλιογραφία...70 Κεφάλαιο 2 Το Γάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα

Πνευματικά Δικαιώματα Πνευματικά Δικαιώματα Το παρόν είναι πνευματική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία που αφορά τα πνευματικά δικαιώματα. Απαγορεύεται ρητώς η δημιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΝΟΣ ΜΙΚΡΟΥ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ Δρ Γεώργιος Σαμούρης Αναπληρωτής Ερευνητής ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΜΑ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. - 57001 ΘΕΡΜΗ, Τ.Θ. 6272

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014. Αρμόδιες Αρχές Ελέγχου 1 ΠΔΑ ΠΔΘ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2014 α/α 1 2 3 4 Ανίχνευση Salmonella spp σε προϊόντα ζωικής προέλευσης Ανίχνευση Listeria monocytogenes σε τυριά και αλιεύματα Ανίχνευση εντεροτοξίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 19-9-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 3 Η ανάπτυξη των βακτηριδίων ακολουθεί τέσσερεις φάσεις, η διάρκεια των οποίων εξαρτάται πρωτίστως από τη θερμοκρασία : Φάση υστέρησης (lag phase) :

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή

Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή Εμπειρία και συμπεράσματα από τις πειραματικές τυροκομήσεις γραβιέρας στην Κρήτη. Η χρήση του νωπού γάλακτος προβάτων και αυγών για την παραγωγή τοπικών παραδοσιακών προϊόντων είναι παλαιά ιστορία για

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 HACCP - Κατηγορίες Τροφίμων 1.1 TI ΕΙΝΑΙ ΤΟ HACCP.....................................................17 1.2 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ HACCP.......................................17

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015

Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Από το αγρόκτημα στο πιάτο Farm to fork Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα για την Ασφάλεια Τροφίμων ΕΣΔΥ 27/4/2015 Να εμπιστευόμαστε την Τροφή μας?? Τα τρόφιμα και ο Καταναλωτής Τροφή είναι Διαθέσιμη? Προσιτή?

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ /ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΓΕΩΤΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΑΛΜΟΝΕΛΑ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟ ΜΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα νωπά ψάρια είναι ιδιόµορφα προϊόντα, λόγω του µεγάλου βαθµού ευπάθειας και της µικρής διάρκειας ζωής τους. Τα χαρακτηριστικά αυτά, αυξάνουν κατά πολύ τις πιθανότητες, το προϊόν να φθάσει ακατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Μ.Α. Ευστρατίου Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τι είναι HACCP; Προβλήματα Υδατογενείς λοιμώξεις Ασφάλεια Διακίνησης Τροφίμων κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Επιμέλεια ύλης-εισήγησης: Λάππα Θεοδώρα Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία

Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία Ασφάλεια και Υγιεινή στη Κυπριακή Γαλακτοκομική Βιομηχανία Δρ Φώτης Παπαδήμας Ειδικό Ακαδημαϊκό Προσωπικό Τμήμα Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες

Παθογόνοι μικροοργανισμοί και Τροφικές ασθένειες Παθογόνοι Μικροοργανισμοί και Παράγοντες Gram- Βακτήρια - Salmonella species - Campylobacter species - Escherichia coli - Yersinia enterocolitica - Shigella species - Vibrio species Gram+ Βακτήρια - Listeria

Διαβάστε περισσότερα

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ KΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 1 Ποιοι κίνδυνοι μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα? Οι κίνδυνοι που μπορούν να εμφανιστούν στα τρόφιμα είναι: - μικροβιολογικοί (μικροοργανισμοί), -χημικοί (φυτοφάρμακα,

Διαβάστε περισσότερα

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων»

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» 2η Διεθνής Έκθεση Τροφίμων & Ποτών FOOD EXPO GREECE Γαλακτοκομία Τυροκομία: η επόμενη 10ετία Κυριακή 15 Μαρτίου 2015 «Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» ΠΕΞΑΡΑ Ε.-ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ,M.Sc. Π.Δ.Α-Τμήμα Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7. Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Μέρος Α': ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Κεφ. Ιο ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 18 1.1. Επιλογή των τροφών 19 1.2. Τα θρεπτικά στοιχεία 20 1.2.1. Πρωτεΐνες ή λευκώματα 21 1.2.2. Υδατάνθρακες ή σάκχαρα 22 1.2.3.

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG)

Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Σφραγίδα της Υγειονοµικής Υπηρεσίας Υπόµνηση σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 43, παρ.1 Αρ.1 του Νόµου περί προστασίας από τις λοιµώξεις (IfSG) Για τα πρόσωπα, τα οποία κατ' επάγγελµα κατασκευάζουν, παρασκευάζουν,

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες για τις ομάδες προϊόντων, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο Γ. Η πρώτη στήλη παρουσιάζει όλων των ειδών τα προϊοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (2/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην:

Εύη Κολίτσα. αφορούν στην: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Εύη Κολίτσα Οι επιχειρήσεις µαζικής εστίασης, σε

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα καθαρισμού με Προβιοτικά της Care Lives από την Chrisal

Προϊόντα καθαρισμού με Προβιοτικά της Care Lives από την Chrisal ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ Προϊόντα καθαρισμού με Προβιοτικά της Care Lives από την Chrisal Τα μοναδικά προϊόντα μας καθαρισμού, είναι ιδανικά για γενικό καθαρισμό, συμπεριλαμβανομένων των οικιακών,

Διαβάστε περισσότερα

Τα ελληνικά γαλακτοκοµικά προϊόντα

Τα ελληνικά γαλακτοκοµικά προϊόντα Τα ελληνικά γαλακτοκοµικά προϊόντα µοχλός ανάπτυξης της οικονοµίας Θεµατική ενότητα Γαλακτοκοµικά προϊόντα και ο σύγχρονος καταναλωτής Εισήγηση Συστήµατα ποιότητας στη παραγωγή γαλακτοκοµικών προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου

Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου Οδηγίες υγιεινής ενός μικρού τυροκομείου Δρ Γεώργιος Σαμούρης, Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τα ζώα είναι απαλλαγμένα από μεταδοτικά στον

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

0,6 8,1 2,8 4,0. 250.000 tn

0,6 8,1 2,8 4,0. 250.000 tn ιάθεσηζωικών ζωικώναποβλήτων ΑδειοδότησηΈργων Βιοαερίουστην στηνελλάδα ΙΕΥΘΥΝΣΗΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ρ Αθανάσιος Γκουντέλας Παναγιώτης Τσιαµπαλής ΛΑΡΙΣΑ 10-04 04-2012 ΚτηνιατρικήΆδεια ΜονάδωνΠαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Ευρωπαϊκό Ρυθμιστικό Πλαίσιο Εργαλεία: Κανονισμοί Ισχύουν σε ΟΛΑ τα Κράτη Μέλη αμέσως

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Τροφίμων

Δειγματοληψία Τροφίμων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Δειγματοληψία Τροφίμων Ελένη Μαλισιόβα Κτηνίατρος Α.Π.Θ. MSc Food Safety, Hygiene & Management, UK MSc

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων

Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης. στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των. Τροφίμων Εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην Υγιεινή και στην Ασφάλεια των Τροφίμων Αθήνα 2004 1 Κεφάλαιο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 Κεφάλαιο 2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ 7 2.1 Από πού προκαλούνται οι τροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012. Στόχοι του προγράμματος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΤΟΥΣ 12 α/α 1 Ανίχνευση Salmonella spp σε κιμά και παρασκευάσματα κρέατος, παγωτά, φυτικά προϊόντα Καν. 73/05/ΕΚ και Καν. 178/02/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή τροφίμων. Ορισμός. τροφίμων?

Υγιεινή τροφίμων. Ορισμός. τροφίμων? Υγιεινή τροφίμων Ορισμός Ηασφαλήςπαραγωγή, συλλογή, συντήρηση, διακίνηση, πώληση, και τελική κατανάλωση των τροφίμων για την ανθρώπινη υγεία!!!!! Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της υγιεινής των τροφίμων?

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης;

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης; ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 Ε. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική πληροφόρηση για την διαχείριση τροφίμων Άτομα, τα οποία εξ επαγγέλματος παράγουν, μεταποιούν ή κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν έργο αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε σύμφωνα με την υπ αριθ. 1135/14-03-2011 Απόφαση του Δ.Σ. του ΕΦΕΤ.

Το παρόν έργο αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε σύμφωνα με την υπ αριθ. 1135/14-03-2011 Απόφαση του Δ.Σ. του ΕΦΕΤ. ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Δ ΙΙ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Ε Λ Ε Γ Χ Ω Ν Ε Π ΙΙ Χ Ε ΙΙ Ρ Η Σ Ε Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ ΙΙ Κ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ ΙΙ Α Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας

ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ. Λαπαρίδης Κώστας ΑΣΦΑΛΕΙΑΤΡΟΦΙΜΩΝ - ΑΣΘΕΝΕΙΕΣΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝΤΑΙΑΠΟΑΥΤΑ Λαπαρίδης Κώστας Θέµαταασφάλειαςτροφίµων Ασθένειες που προκαλούνται απ αυτά (π.χ.δηλητηριάσεις) Μικρόβια Πρόσθετα τροφίµων ΤροφικέςΑσθένειες Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 29.10.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 29.10.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

3. Αιγοπροβατοειδή (Αρνί Γάλακτος ή Κατσίκι), Νωπό, Α ποιότητας, Εγχώριο, βάρους 8 έως 12 κιλών το καθένα.

3. Αιγοπροβατοειδή (Αρνί Γάλακτος ή Κατσίκι), Νωπό, Α ποιότητας, Εγχώριο, βάρους 8 έως 12 κιλών το καθένα. ΟΜΑΔΑ 7η ΝΩΠΑ ΚΡΕΑΤΑ ΕΙΔΟΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΡΝΙΣΙΟ ΚΡΕΑΣ ΝΩΠΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΝΩΠΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΒΟΕΙΟ ΝΩΠΟ ΜΠΡΙΖΟΛΑ ΝΩΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΠΟΥΤΙ ΝΩΠΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΝΩΠΟ ΓΑΛΟΠΟΥΛΕΣ ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΕΣ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια

ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Αρ. Όνοµα πιστοποιητικού Εκδίδουσα αρχή Σχόλια ΤΜΗΜΑ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΩ ΙΚΟΙ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ- ΕΙΣΑΓΩΓΗ (ΘΕΣΗ 44) Ζωντανά ζώα και ζωικά προϊόντα 30 Έγκριση για την εισαγωγή ζωντανών ζώων (όλα τα θηλαστικά ζώα, πτηνά, ερπετά, ωφέλιµα έντοµα, ψάρια,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.3. Η ενότητα, Βλαβεροί Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΧΛΩΡΙ ΑΣ ΝΩΠΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Φώτου Κ. (1), Τζώρα Α. (1), Βόιδαρου Χρ. (1), Αναστασίου Ι. (1), Μαυροφίδης Α. (1), Αυγέρης Ι. (1),

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα

Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Ασφάλεια Τροφίμων για τα τυριά Βασικό Μάθημα Διδακτική Ενότητα 3: Σύνθεση γάλακτος και φυσικο-χημικά χαρακτηριστικά FoodSafety Cheese Κατάρτιση στην ασφάλεια τροφίμων για μονάδες παραγωγής γάλακτος και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων»

ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων ΗΜΕΡΙΔΑ «Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» «Ανθρώπινα και ζωικά απόβλητα : Επίδραση στη μικροβιολογική υγιεινή

Διαβάστε περισσότερα

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Αλέξανδρος Γκόβαρης Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Κτηνιατρικό Τμήμα Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Η ψύξη είναι σήµερα η πιο διαδοµένη µέθοδος διατήρησης των ευπαθών προϊόντων, όπως είναι τα τρόφιµα. Η επιστήµη της Βιοµηχανικής Ψύξης έχει σήµερα ξεχωριστή θέση και παίζει σηµαντικό ρόλο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 18.09.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 18.09.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597 http://www.eex.gr, e-mail: info@eex.gr Safety Meat Production Training, ένα πιλοτικό

Διαβάστε περισσότερα

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής

GMP είναι συντόμευση της αγγλικής ονομασίας Good Manufacture Practice, που σημαίνει Κανόνες Ορθής Βιομηχανικής Πρακτικής GMP και HACCP Με προσεκτικά επιλεγμένους παραγωγούς/προμηθευτές, οι ίδιοι με πολύχρονη εμπειρία στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων και των καλλυντικών, εμείς η ESSENS μπορούμε να περηφανευτούμε για

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ. Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας

ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ. Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας Οι μεγάλες και θεσμικές αλλαγές που έφερε η νέα υγειονομική νομοθεσία στη λειτουργία των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα