8 Το εισόδημα και το επιτόκιο

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "8 Το εισόδημα και το επιτόκιο"

Transcript

1 8 Το εισόδημα και το επιτόκιο Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να συνδέσει τις αγορές προϊόντος και χρήματος, τις οποίες εξετάσαμε σε προηγούμενα κεφάλαια. Η ταυτόχρονη ανάλυση αυτών των δύο αγορών θα δείξει πώς το επίπεδο του εισοδήματος και το ύψος του επιτοκίου προσδιορίζονται ταυτοχρόνως. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Μετά τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου θα πρέπει να κατανοείτε: Πώς επέρχεται ισορροπία εισοδήματος και επιτοκίου ταυτοχρόνως. Τι είναι και πώς εξάγεται η καμπύλη IS. Τι είναι και πώς εξάγεται η καμπύλη LM. Έννοιες-κλειδιά καμπύλη IS πλήρης απασχόληση καμπύλη LM γενική ισορροπία ελαστικότητα επενδύσεων Εισαγωγικές παρατηρήσεις Σε προηγούμενα κεφάλαια όπου εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος, δεχθήκαμε ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις ήταν σταθερές σε ένα ορισμένο επίπεδο, επειδή υποθέσαμε ότι το επιτόκιο που επηρεάζει τις επενδύσεις είναι σταθερό. Στο Κεφάλαιο 7, όπου εξετάσαμε τον προσδιορισμό του επιτοκίου, δεχθήκαμε ότι το εισόδημα είναι σταθερό και, συνεπώς, σταθερή είναι η ζήτηση χρήματος για συναλλαγές. Στο παρόν κεφάλαιο, θα εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίον οι δύο αγορές, χρήματος και προϊόντος, προσδιορίζονται ταυτοχρόνως και δίδουν το επίπεδο ισορροπίας του εισοδήματος και του επιτοκίου. 8.1 Η ισορροπία στην αγορά προϊόντος Η μέχρι τώρα ανάλυση του προσδιορισμού του εισοδήματος ισορροπίας βασίζεται στην ιδέα ότι η συνολική ζήτηση προσδιορίζει τη συνολική προσφορά (δηλ. το εισόδημα). Η συνολική ζήτηση περιλαμβάνει ως ένα σημαντικό της τμήμα τις επενδύσεις. Από προηγούμενες αναλύσεις ήταν φανερό ότι, όταν οι ε- πενδύσεις αυξάνονται, το εισόδημα επίσης αυξάνεται. Όμως, οι επενδύσεις εξαρτώνται από το επιτόκιο. Κατά συνέπεια, επιτόκιο και εισόδημα συνδέονται στην αγορά προϊόντος. Με άλλες λέξεις: μείωση του επιτοκίου έχει ως αποτέλεσμα, ceteris paribus, αύξηση των επενδύσεων και αύξηση του εισοδήματος και αντιθέτως, αύξηση του επιτοκίου έχει ως αποτέλεσμα, ceteris paribus, μείωση των επενδύσεων και μείωση του εισοδήματος Η καμπύλη IS Για να δείξουμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος γεωμετρικά είχαμε χρησιμοποιήσει ένα διάγραμμα σαν το Διάγραμμα 8.1(α). Στο διάγραμμα αυτό, πράγματι φαίνεται ότι όταν το επιτόκιο είναι r = 10%, η επένδυση είναι Ι και το εισόδημα ισορροπίας Υ 1. Εάν το επιτόκιο μειωθεί σε r = 8%, η επένδυση αυξάνεται σε Ι και το εισόδημα σε Υ 2. Αυτή η σχέση επιτοκίου και εισοδήματος απεικονίζεται άμεσα στην καμπύλη IS (ή I = S, δηλ. Investment = Savings) του τμήματος (β) του Διαγράμματος 8.1. Ο κάθετος άξονας του Διαγράμματος 8.1(β) μετρά το επιτόκιο και η καμπύλη συσχετίζει επιτόκιο και εισόδημα. 98

2 Από το Διάγραμμα 8.1 είναι σαφές ότι η καμπύλη IS μάς δείχνει το εισόδημα ισορροπίας για κάθε ύψος επιτοκίου. Με άλλες λέξεις, η IS δίδει τα ζεύγη τιμών επιτοκίου και εισοδήματος για τα οποία υπάρχει ισορροπία στην αγορά προϊόντος, δηλ. για τα οποία η συνολική ζήτηση ισούται με τη συνολική προσφορά (Y = C + I, ή I = S). Με άλλα λόγια, εάν το επιτόκιο μειωθεί, θα αυξηθούν οι επενδύσεις. Προκειμένου να υπάρχει ισορροπία, θα πρέπει να αυξηθούν και οι αποταμιεύσεις ώστε I = S, και για να έχουμε υψηλότερη αποταμίευση θα πρέπει να έχουμε μεγαλύτερο εισόδημα. Έχει ενδιαφέρον να δούμε έναν σημαντικό παράγοντα που προσδιορίζει την κλίση της IS. Ο παράγοντας αυτός είναι η ελαστικότητα των επενδύσεων ως προς το επιτόκιο. Ας πάρουμε την περίπτωση κατά την οποία το επιτόκιο έχει μικρή επίδραση στις επενδύσεις, οπότε η μείωση από r = 10 σε r = 8 θα μεταφέρει την ευθεία C + I στη θέση της διακεκομμένης στο τμήμα (α) του Διαγράμματος 8.1 και το εισόδημα ισορροπίας θα είναι Y 3, και η αντίστοιχη IS θα είναι αυτή με τη διακεκομμένη ευθεία στο τμήμα (β). Το α- ντίθετο θα συμβεί, εάν η ελαστικότητα των επενδύσεων είναι μεγάλη. Γενικά, όσο πιο μεγάλη είναι η ελαστικότητα των επενδύσεων, τόσο πιο μεγάλη θα είναι η αύξηση του εισοδήματος σε κάθε δεδομένη μείωση του επιτοκίου και τόσο πιο ελαστική θα είναι η IS. Διάγραμμα 8.1 Η καμπύλη IS. Άσκηση 8.1 Κατασκευάστε ένα διάγραμμα σαν το Διάγραμμα 8.1 κάνοντας την υπόθεση ότι η ελαστικότητα των επενδύσεων είναι μεγαλύτερη απ ό,τι δείχνει η C + I. 99

3 Υπενθύμιση: Κατ αναλογίαν προς πολλούς ορισμούς ελαστικότητας, η ελαστικότητα των επενδύσεων ως προς το επιτόκιο είναι η ποσοστιαία μεταβολή των επενδύσεων προς την ποσοστιαία μεταβολή του επιτοκίου, δηλ. ΔΙ Ι DI r e I = = < 0 Δr Dr I r Απάντηση Εάν η ελαστικότητα των επενδύσεων είναι μεγαλύτερη τότε, με μείωση του επιτοκίου από το 10% στο 8%, η ευθεία C + I θα μετακινηθεί στη θέση C + I με σημείο τομής με την ευθεία των 45 το Γ αντί του Β (Διάγραμμα 8.2). Αντιστοίχως, θα αλλάξει η κλίση της IS στη θέση IS, και θα περνά από τα σημεία AΓ αντί για ΑΒ. Διάγραμμα 8.2 Η εξαγωγή της καμπύλης IS σε δύο επίπεδα ελαστικότητας των επενδύσεων (Άσκηση 8.1) Αριθμητικό παράδειγμα Ας υποθέσουμε ότι η συνάρτηση κατανάλωσης της οικονομίας είναι C = ,6Y και η συνάρτηση ε- πένδυσης Ι = r. Να βρεθεί η καμπύλη IS αυτής της οικονομίας. 100

4 Η συνθήκη ισορροπίας, όπως γνωρίζουμε, είναι Υ = C + I. Αντικαθιστώντας την C και την I στη συνθήκη ισορροπίας, έχουμε Υ = ,6Υ r ή Υ = r (IS) Φυσικά, θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την ισοδύναμη συνθήκη ισορροπίας S = I. Η καμπύλη IS που μόλις βρήκαμε παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 8.3. Τώρα, εάν δώσουμε διάφορες τιμές στο επιτόκιο θα βρούμε το εισόδημα που αντιστοιχεί στη θέση ισορροπίας. Π.χ. Εάν r = 4%, Y = 350 (σημείο Α). Εάν r = 6%, Υ = 150 (σημείο Β). Διάγραμμα 8.3 Ανισορροπία στην αγορά προϊόντος: Η αγορά προϊόντος σε σημείο εκτός της IS. Είναι δυνατόν σε κάποια χρονική στιγμή το επιτόκιο και το εισόδημα να μην έχουν τις τιμές που πρέπει, ώστε να βρίσκονται επί της καμπύλης IS. Για παράδειγμα, μπορεί το ζεύγος τιμών να είναι r = 4 και Υ = 500, όπως στο σημείο Γ του Διαγράμματος 8.3. Από τη συνάρτηση κατανάλωσης βρίσκουμε ότι για Υ = 500 η κατανάλωση είναι C = = 400. Από τη συνάρτηση επενδύσεων βρίσκουμε ότι, για r = 4, η επένδυση είναι I = (4) = 40. Άρα, στο σημείο Γ, η συνολική ζήτηση είναι C + I = 440, ενώ η συνολική προσφορά είναι Υ = 500. Όπως είναι φανερό, C + I < Y, δηλ. η συνολική προσφορά δεν μπορεί να α- πορροφηθεί από τη συνολική ζήτηση. Όπως ήδη γνωρίζουμε, αυτό σημαίνει συσσώρευση αποθεμάτων και μείωση της παραγωγής, μέχρις ότου το εισόδημα γίνει Υ = 350. Τα αντίθετα ισχύουν εάν r = 4 και Υ = 150 όπως στο σημείο Δ. Άσκηση 8.2 Για το παραπάνω αριθμητικό παράδειγμα βρείτε την καμπύλη IS, χρησιμοποιώντας τη συνθήκη ισορροπίας S = I, και παρουσιάστε την σε ένα διάγραμμα. Απάντηση S = I 101

5 ή S = Y C = Y 100 0,6Y = ,4Y I = r S = I => ,4Y = r => Υ = r r = 7,5 0,01Y Διάγραμμα 8.4 Η καμπύλη IS (Άσκηση 8.2). Άσκηση 8.3 Για το παραπάνω αριθμητικό παράδειγμα βρείτε εάν υπάρχει ισορροπία για το ζεύγος τιμών r = 4 και Υ = 600 και δείξτε διαγραμματικά τι θα συμβεί. Απάντηση Στο σημείο αυτό, Ι = 40 και C = 460, συνεπώς C + I = 500. Όμως, Υ = 600 και, έτσι, C + I < Y. Επίσης, στο σημείο αυτό, S = 140 και Ι = 40, δηλαδή, Ι < S. Δηλαδή, υπάρχει υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά προϊόντος και, έτσι, το Υ θα μειωθεί (βλ. Διάγραμμα 8.5). 102

6 Διάγραμμα 8.5 Η καμπύλη IS και η κατάσταση στην αγορά προϊόντος για συγκεκριμένο ζεύγος τιμών r και Υ (Άσκηση 8.3) Η μετατόπιση της IS Στα προηγούμενα είδαμε ότι η κλίση (και η ελαστικότητα) της IS εξαρτάται από την επίδραση του επιτοκίου στο ύψος των επενδύσεων. Είναι σκόπιμο να τονίσουμε ότι και η θέση της μπορεί να μεταβληθεί, δηλ. η IS μπορεί να μετατοπισθεί προς τα δεξιά ή αριστερά. Μία μετατόπιση της IS προς τα δεξιά σημαίνει ότι με το ίδιο επιτόκιο θα έχουμε μεγαλύτερο εισόδημα ισορροπίας. Για να συμβεί τέτοια μετατόπιση είναι αναγκαίο να αυξηθεί κάποια άλλη (εκτός του επιτοκίου) μεταβλητή, π.χ. να αυξηθεί το αυτόνομο μέρος της επένδυσης ή της κατανάλωσης. Το πιο συνηθισμένο παράδειγμα μιας τέτοιας μετατόπισης είναι όταν αυξάνονται οι κρατικές δαπάνες ανεξάρτητα από το επιτόκιο. Αντιθέτως, εάν οι κρατικές δαπάνες μειωθούν, αυτό θα μετατοπίσει της IS προς τα αριστερά. Εάν στο αριθμητικό παράδειγμα της προηγουμένης παραγράφου προσθέσετε κρατικές δαπάνες G = 50, η IS θα γίνει Y = r. Τώρα, για r = 4, το Υ αυξάνει σε Υ = 475, αντί για 360 που ήταν πριν. Έτσι φαίνεται ότι η IS έχει μετατοπισθεί προς τα δεξιά. Άσκηση 8.4 Υποθέστε ότι έχετε μια οικονομία στην οποία οι κρατικές δαπάνες είναι G και οι φόροι είναι μηδέν. Κατασκευάστε ένα διάγραμμα ισορροπίας του εισοδήματος, χρησιμοποιώντας τη συνθήκη ισορροπίας S = Ι + G, και βρείτε την καμπύλη IS που προκύπτει από αυτό. Στη συνέχεια, υποθέστε ότι η κρατική δαπάνη αυξάνει από G σε G και δείξτε πώς μετατοπίζεται η IS. Απάντηση Μετά την αύξηση του G σε G, τα σημεία ισορροπίας είναι Γ και Δ, και η IS μετατοπίζεται προς τα δεξιά στη θέση IS (βλ. Διάγραμμα 8.6). 103

7 Διάγραμμα 8.6 Η μετατόπιση της IS ύστερα από αύξηση των δημοσίων δαπανών (Άσκηση 8.4). Σχόλιο Συμπερασματικά, είναι σκόπιμο να τονίσουμε ότι η IS δεν είναι μια συνάρτηση που μάς δίδει το εισόδημα για κάθε τιμή του επιτοκίου. Είναι μια σχέση που μάς δίδει το εισόδημα ισορροπίας για κάθε τιμή επιτοκίου. Ουσιαστικά είναι ο γεωμετρικός τόπος των σημείων (r, Y) για τα οποία ισχύει η σχέση Y = C + I ή S = I, δηλ. η συνθήκη ισορροπίας του εισοδήματος. Από την ανάλυση της καμπύλης IS πρέπει να είναι σαφές ότι, με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται στην κατασκευή της IS, δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε σε ποιο επίπεδο εισοδήματος θα ισορροπήσει η οικονομία. Και τούτο, διότι δεν γνωρίζουμε ποιο είναι το επιτόκιο. Όπως έχουμε ήδη αναλύσει, το επιτόκιο δεν προσδιορίζεται στην αγορά προϊόντος, δηλ. από την προσφορά και ζήτηση προϊόντος, αλλά στην αγορά χρήματος, δηλ. από την προσφορά και ζήτηση χρήματος. Συνεπώς, είναι ανάγκη να δούμε τη σχέση επιτοκίου και εισοδήματος όπως αυτή διαμορφώνεται στην αγορά χρήματος. 8.2 Η ισορροπία στην αγορά χρήματος Σε κάθε χρονική περίοδο, υπάρχει στην οικονομία μια δεδομένη ποσότητα χρήματος, η οποία προσδιορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα μέσω της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος. Η ποσότητα αυτή ζητείται από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για να την χρησιμοποιήσουν για τη διεξαγωγή των συναλλαγών τους ή για να το έχουν ως περιουσιακό στοιχείο στα χαρτοφυλάκιά τους με σκοπό την κερδοσκοπία. Όπως έχουμε δει, η ζήτηση χρήματος εξαρτάται από το μέγεθος του εισοδήματος και το ύψος του επιτοκίου. Εάν το εισόδημα και το επιτόκιο έχουν τις κατάλληλες τιμές, τότε η ζήτηση θα απορροφήσει 104

8 την προσφορά χωρίς πλεονάσματα ή ελλείμματα, δηλ. M d = M s. Εάν, όμως, η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά ή το αντίθετο, το επιτόκιο θα μεταβληθεί μέχρις ότου αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά. Μια αγορά χρήματος σε ισορροπία είναι αυτή που απεικονίζεται στο μέρος (α) του Διαγράμματος 8.7. Όταν η προσφορά χρήματος είναι, έστω M s = 400, το επιτόκιο είναι r = 10 και το εισόδημα είναι Υ = Ας υποθέσουμε, τώρα, ότι το εισόδημα αυξάνεται σε Υ = Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση χρήματος θα αυξηθεί ανεξαρτήτως του επιτοκίου, και αυτό ισοδυναμεί με μετατόπιση της καμπύλης ζήτησης προς τα δεξιά και αύξηση του επιτοκίου σε r = 13. Αντιθέτως, εάν το εισόδημα μειωθεί σε Υ = 900, θα μειωθεί η ζήτηση χρήματος και το επιτόκιο θα μειωθεί μέχρι το r = 8, οπότε θα επέλθει ισορροπία. Διάγραμμα 8.7 Η εξαγωγή της καμπύλης LM. Είναι φανερό από τα παραπάνω, ότι εισόδημα και επιτόκιο συνδέονται στην αγορά χρήματος. Με άλλες λέξεις, όταν το εισόδημα αυξάνεται, ceteris paribus, αυξάνεται η ζήτηση χρήματος και συνεπώς αυξάνει το επιτόκιο, και, αντιθέτως, όταν το εισόδημα μειώνεται, ceteris paribus, μειώνεται η ζήτηση χρήματος και συνεπώς μειώνεται το επιτόκιο Η καμπύλη LM Το τμήμα (β) του Διαγράμματος 8.7 δείχνει τα ζεύγη τιμών επιτοκίου και εισοδήματος που αντιστοιχούν σε ισορροπία στην αγορά χρήματος. Για τους συνδυασμούς Α (r = 12, Y = 1.000), B (r = 13, Y = 1.200), και Γ (r = 8, Y = 900) η αγορά χρήματος βρίσκεται σε ισορροπία. Η καμπύλη που περιλαμβάνει τα σημεία ισορροπίας ονομάζεται καμπύλη LM (ή L = M από αρχικά των λέξεων Liquidity και Money). Με άλλες λέξεις, η καμπύλη LM μάς δίδει τους συνδυασμούς επιτοκίου και εισοδήματος για τους οποίους η ζήτηση χρήματος ισούται προς την προσφορά, δηλ. η αγορά χρήματος βρίσκεται σε ισορροπία. Με άλλα λόγια, εάν το επιτόκιο αυξηθεί, θα μειωθεί η ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία. Προκειμένου να υπάρχει ισορροπία μεταξύ της δεδομένης προσφοράς χρήματος και της ζήτησης, θα πρέπει να αυξηθεί η συναλλακτική ζήτηση χρήματος, και για να έχουμε υψηλότερη συναλλακτική ζήτηση χρήματος θα πρέπει να έχουμε μεγαλύτερο εισόδημα. Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της καμπύλης LM είναι η κλίση της, η οποία εξαρτάται εν μέρει από το πόσο αυξάνεται η ζήτηση χρήματος όταν αυξάνει το εισόδημα. Αυτό στην ουσία προσδιορίζεται από το ποσοστό του εισοδήματος που τα άτομα και οι επιχειρήσεις κρατούν σε μορφή ρευστών διαθεσίμων, 105

9 δηλ. χρήματος. Όσο πιο μεγάλο είναι το ποσοστό αυτό, τόσο πιο ανελαστική (δηλ. πιο κάθετη) είναι η LM και, αντιθέτως, όσο πιο μικρό είναι το ποσοστό αυτό, τόσο πιο ελαστική (δηλ. πιο οριζόντια) είναι η LM. Για παράδειγμα, στο Διάγραμμα 8.7, η αύξηση του εισοδήματος από Υ = σε Υ = μετατόπισε τη ζήτηση χρήματος στη θέση Μ d με αποτέλεσμα η ισορροπία να επέλθει σε r = 13 στο σημείο Β και ο συνδυασμός r = 13 και Υ = να δώσει το σημείο Β της LM. Εάν το ποσοστό του εισοδήματος που προσδιορίζει τη ζήτηση χρήματος για συναλλαγές ήταν μικρότερο, η αύξηση της ζήτησης θα ήταν μικρότερη, όπως φαίνεται από τη διακεκομμένη ευθεία στο τμήμα (α) του Διαγράμματος 8.7 και το επιτόκιο θα ήταν μικρότερο του r = 13, έστω r = 11 (σημείο Δ). Άρα, ο συνδυασμός επιτοκίου και εισοδήματος θα ήταν στο σημείο Δ του τμήματος (β) και η LM θα ήταν η διακεκομμένη ευθεία LM. Είναι ανάγκη να τονισθεί ότι η LM δεν είναι συνάρτηση με την έννοια ότι το επίπεδο του εισοδήματος προσδιορίζει το επίπεδο του επιτοκίου. Απλούστατα, η LM δείχνει τους συνδυασμούς τιμών εισοδήματος και επιτοκίου για τους οποίους έχουμε ισορροπία στην αγορά χρήματος. Αυτό, βέβαια, σημαίνει ότι σε μια δεδομένη περίοδο μπορεί να ισχύει ένας συνδυασμός που να βρίσκεται επί της LM, οπότε έχουμε ισορροπία, δηλ. M d = M s, μπορεί, όμως, να ισχύει ένας άλλος συνδυασμός όπως στα σημεία Α ή Β του Διαγράμματος 8.8, οπότε M d M s. Διάγραμμα 8.8 Ανισορροπία στην αγορά χρήματος: Η οικονομία σε σημείο εκτός της LM. Στο σημείο Ε, που αντιστοιχεί στον συνδυασμό (r 1, Y 1 ), έχουμε ισορροπία, δηλ. M d = M s. Στο σημείο Α, σε σχέση με το σημείο Ε έχουμε το ίδιο εισόδημα Y 1, και άρα την ίδια ζήτηση χρήματος για συναλλαγές, αλλά μεγαλύτερο επιτόκιο και άρα μικρότερη ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία. Συνεπώς, συνολικά η ζήτηση χρήματος θα είναι μικρότερη από την προσφορά, η οποία είναι η ίδια στο Ε και στο Α. Άρα για τον συνδυασμό (r 2, Y 1 ), ισχύει M d < M s και υπάρχει πτωτική τάση στο επιτόκιο. Είναι εύκολα κατανοητό ότι το ίδιο ισχύει για κάθε σημείο αριστερά της LM. Συγκρίνοντας το σημείο Β με το Ε, βλέπουμε ότι το επιτόκιο είναι το ίδιο, άρα ίδια θα είναι και η ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία, αλλά το εισόδημα είναι μεγαλύτερο, και άρα μεγαλύτερη η ζήτηση χρήματος για συναλλαγές. Επειδή η ποσότητα του χρήματος είναι ίδια στο σημείο Ε και Β, έπεται ότι στο Β η συνολική ζήτηση θα είναι μεγαλύτερη από την προσφορά και θα υπάρχει ανοδική τάση στο επιτόκιο. Το ίδιο ισχύει για όλα τα σημεία δεξιά της LM Αριθμητικό παράδειγμα Ας υποθέσουμε ότι έχουμε την εξής αγορά χρήματος: 106

10 Μ t = 0,4Υ ζήτηση χρήματος για συναλλαγές Μ sp = r ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία M s = 200 προσφορά χρήματος Ας βρούμε πρώτα την καμπύλη LM. Η συνθήκη ισορροπίας στην αγορά χρήματος είναι M d = M s (θυμηθείτε ότι M d = M t + M sp ). Αντικαθιστώντας, έχουμε 200 = 0,4Υ r και η καμπύλη LM είναι Υ = r και παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 8.9 ως LM 1. Το σημείο E αντιστοιχεί στον συνδυασμό (r = 10, Y = 750). Ας πάρουμε τώρα ένα σημείο εκτός της LM, όπως το Α, όπου r = 12 και Υ = 600. Στο σημείο αυτό, η ζήτηση χρήματος είναι Μ d = 0,4(800) (8) = 260 > M s = 200 Συνεπώς, το επιτόκιο θα αυξηθεί. Μπορούμε τώρα να δούμε πώς θα αλλάξει η κλίση της LM εάν μεταβληθεί ο συντελεστής του Υ από 0,4 σε 0,2. Η νέα LM είναι Υ = r και απεικονίζεται στο Διάγραμμα 8.9 ως LM 2. Διάγραμμα 8.9 Η καμπύλη LM και η αλλαγή της κλίσης της μετά από μείωση του συντελεστή διακράτησης χρήματος για συναλλαγές (Αριθμητικό παράδειγμα) Η μετατόπιση της LM Όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 8.7, η αλλαγή της τιμής του συντελεστή του Υ που δείχνει τη ζήτηση χρήματος για συναλλαγές άλλαξε όχι μόνο την κλίση αλλά και τη θέση της LM. Συνήθως, όμως, οι συντελεστές του Υ και του r στη συνάρτηση ζήτησης δεν αλλάζουν εύκολα στη βραχυχρόνια περίοδο. Αντιθέτως, η ποσότητα του χρήματος αλλάζει ανάλογα με την πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας και είναι εργαλείο νομισματικής πολιτικής. Πώς αλλάζει η θέση της LM όταν αλλάζει η ποσότητα του χρήματος; Αυτό γίνεται εύκολα κατανοητό από το Διάγραμμα Εάν, στο αρχικό παράδειγμα της προηγούμενης παραγράφου, αυξήσετε την ποσότητα του χρήματος από 200 σε 250, η LM που θα προκύψει είναι Y = r. Άρα, η LM θα τέμνει τον οριζόντιο άξονα στο 375, δεξιά του αρχικού σημείου. 107

11 Διάγραμμα 8.10 Η μετατόπιση της LM μετά από αύξηση της προσφοράς χρήματος. Η αρχική θέση ισορροπίας είναι στο σημείο Α, με επιτόκιο r 1 και με εισόδημα Y 1, που δεν φαίνεται στο τμήμα (α) του Διαγράμματος 8.10, αλλά φαίνεται στο τμήμα (β). Το σημείο Α είναι σημείο της LM, διότι για r 1 και Y 1 η προσφορά χρήματος ισούται προς τη ζήτηση χρήματος. Ας υποθέσουμε, τώρα, ότι η προσφορά χρήματος αυξάνεται σε Μ s, η οποία παρουσιάζεται ως παράλληλη μετακίνηση της ευθείας Μ s, διότι είναι ανεξάρτητη του επιτοκίου. Έχουμε ήδη εξηγήσει ότι η αύξηση της προσφοράς, με οποιοδήποτε εργαλείο και εάν γίνει (ανοικτή αγορά, ή ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων, κ.λπ.) θα έχει ως αποτέλεσμα την πτώση του επιτοκίου μέχρι το επίπεδο που αντιστοιχεί στο σημείο Β με επιτόκιο r 2, αλλά αμετάβλητο εισόδημα (γι αυτό και η ευθεία Μ d που εξαρτάται από το εισόδημα παραμένει σταθερή). Το σημείο Β αντιστοιχεί στο Β, όπου το r 2 συνδυάζεται με το εισόδημα Y 1. Όπως είναι φανερό, το σημείο Β βρίσκεται επί της LM η οποία αποτελεί παράλληλη μετατόπιση της LM. Μπορούμε να βρούμε και άλλα σημεία των LM και LM εάν μετατοπίσουμε την καμπύλη ζήτησης χρήματος λόγω μεταβολής του εισοδήματος, όπως δείξαμε στο Διάγραμμα Αυτό που είναι φανερό είναι ότι, η αύξηση της ποσότητας του χρήματος μετατοπίζει την LM προς τα δεξιά και η μείωση προς τα αριστερά. Άσκηση 8.5 Στο αριθμητικό παράδειγμα της αγοράς χρήματος της ενότητας αλλάξτε την προσφορά χρήματος, από Μ s = 200 σε M s = 300, και κατασκευάστε ένα διάγραμμα που να παρουσιάζει τις δύο α- ντίστοιχες LM. Απάντηση Η LM του παραδείγματος με M s = 200 είναι Υ = r και απεικονίζεται στο Διάγραμμα 8.11 με την ευθεία LM 1. Εάν η προσφορά χρήματος αυξηθεί σε M s = 300, η νέα LM θα προκύψει από την εξίσωση M d = M s, που τώρα είναι 300 = 0,4Υ r και άρα Υ = r, η οποία είναι η LM 2 στο Διάγραμμα Σημειώστε ότι η μετατόπιση είναι παράλληλη. 108

12 Διάγραμμα 8.11 Η μετατόπιση της LM μετά από αύξηση της προσφοράς χρήματος από 200 σε 300 χ.μ. (Άσκηση 8.5). Άσκηση 8.6 Η αγορά χρήματος περιγράφεται από τις εξής σχέσεις: Μ t = 0,2Υ ζήτηση χρήματος για συναλλαγές Μ sp = 100 5r ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία M s = 300 προσφορά χρήματος Να βρείτε την καμπύλη LM και να βρείτε έναν τουλάχιστον συνδυασμό επιτοκίου και εισοδήματος που να δίδει ισορροπία στην αγορά χρήματος. Επίσης, βρείτε σε τι κατάσταση βρίσκεται η αγορά, όταν r = 15 και Υ = 750, και όταν r = 10 και Υ = Δείξτε όλα τα στοιχεία της άσκησης και την απάντησή σας σε διαγράμματα. Απάντηση Η LM είναι Y = r και απεικονίζεται στο Διάγραμμα Για r = 10 και Υ = 750, έχουμε ισορροπία στο σημείο Α. Για r = 15 και Υ = 750, είμαστε στο σημείο Β, όπου η προσφορά χρήματος υπερβαίνει τη ζήτηση. Πράγματι, για Y = 750 και r = 15, η ζητούμενη ποσότητα χρήματος είναι M d = 275 και η M s = 300. Για r = 10 και Υ = 1.500, είμαστε στο σημείο Γ, όπου M d > M s. Πράγματι, στο σημείο Γ, M d = 350 > M s =

13 Διάγραμμα 8.12 Η θέση της LM και η έλλειψη ισορροπίας στην αγορά χρήματος (Άσκηση 8.6). 8.3 Ο προσδιορισμός του επιτοκίου και του εισοδήματος Όπως έχουμε ήδη τονίσει, το εισόδημα προσδιορίζεται στην αγορά προϊόντος, αλλά ένα μέρος της ζήτησης προϊόντος (οι επενδύσεις) εξαρτάται από το επιτόκιο. Συνεπώς, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το εισόδημα εάν δεν γνωρίζουμε το ύψος του επιτοκίου. Έχουμε, επίσης, τονίσει ότι το επιτόκιο προσδιορίζεται στην αγορά χρήματος, αλλά ένα μέρος της ζήτησης χρήματος (η ζήτηση για συναλλαγές και προφύλαξη), εξαρτάται από το εισόδημα. Συνεπώς, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το επιτόκιο εάν δεν γνωρίζουμε το μέγεθος του εισοδήματος. Εν συντομία, για να προσδιορίσουμε το εισόδημα χρειαζόμαστε το επιτόκιο και για να προσδιορίσουμε το επιτόκιο χρειαζόμαστε το εισόδημα. Αυτό σημαίνει ότι εισόδημα και επιτόκιο πρέπει να προσδιορισθούν ταυτοχρόνως, δηλ. να βρεθούν οι τιμές του εισοδήματος και του επιτοκίου που να εξασφαλίζουν ισορροπία και στην αγορά προϊόντος και στην αγορά χρήματος. Εδώ προκύπτουν δύο ερωτήματα: πρώτον, υπάρχει συνδυασμός επιτοκίου και εισοδήματος που να δίδει ισορροπία και στις δύο αγορές; Δεύτερον, εάν η ισορροπία διαταραχθεί στη μία ή και στις δύο αγορές υπάρχει μηχανισμός για να τις επαναφέρει σε ισορροπία; Τα δύο αυτά ερωτήματα εξετάζονται στην παρούσα ενότητα Ταυτόχρονη ισορροπία Οι καμπύλες IS και LM παρουσιάζoνται στο ίδιο διάγραμμα (Διάγραμμα 8.13) για λόγους ευκολίας της α- νάλυσης. Στο διάγραμμα αυτό έχουμε προσδιορίσει τέσσερα σημεία που δείχνουν διαφορετική κατάσταση στις δύο αγορές. Στο σημείο Α έχουμε ισορροπία στην αγορά προϊόντος (S = I), αλλά υπερβάλλουσα προσφορά χρήματος (M d < M s ). Στο σημείο Β έχουμε ισορροπία στην αγορά χρήματος, αλλά συνολική προσφορά μεγαλύτερη της συνολικής ζήτησης (S > I). Στο σημείο Γ και οι δύο αγορές βρίσκονται εκτός ισορροπίας. Όμως, το σημείο Ε, που βρίσκεται στην τομή των δύο καμπυλών, αντιστοιχεί σε τιμές επιτοκίου και εισοδήματος (r 1 και Y 1 ) στις οποίες έχουμε ισορροπία και στις δύο αγορές, δηλ. S = I και M d = M s. 110

14 Διάγραμμα 8.13 Η μετατόπιση της LM και η νέα ταυτόχρονη ισορροπία στις δύο αγορές (προϊόντος και χρήματος). Για να δούμε πώς επέρχεται η κατάσταση ισορροπίας, ας υποθέσουμε ότι βρισκόμαστε στο σημείο Ε και η Κεντρική Τράπεζα αυξάνει την ποσότητα του χρήματος. Γνωρίζουμε ότι αυτή η ενέργεια μετατοπίζει την LM προς τα δεξιά, έστω στη θέση LM 1. Όπως δείχνει το Διάγραμμα 8.13, η νέα θέση ισορροπίας αντιστοιχεί στο σημείο Ε 1, με χαμηλότερο επιτόκιο r 2 και μεγαλύτερο εισόδημα Y 2. Πώς φθάνουμε από το Ε στο Ε 1 ; Πώς δηλ., με την αύξηση της ποσότητας του χρήματος, μειούται το επιτόκιο και αυξάνει το εισόδημα ι- σορροπίας; Ο μηχανισμός είναι ο εξής: η αύξηση της ποσότητας του χρήματος θα έχει άμεση επίδραση στο επιτόκιο, το οποίο θα μειωθεί, όπως έχουμε ήδη αναλύσει. Η πτώση του επιτοκίου θα επιδράσει στο μέγεθος των επενδύσεων, οι οποίες θα αυξηθούν. Η αύξηση των επενδύσεων θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του εισοδήματος μέσω του πολλαπλασιαστή. Όταν το εισόδημα αρχίζει να αυξάνει, θα παρουσιασθούν αντίθετες μεταβολές, διότι η αύξηση του εισοδήματος θα αυξήσει τη ζήτηση χρήματος για συναλλαγές και η αρχική μείωση του επιτοκίου θα περιορισθεί. Έτσι θα περιορισθεί και η αρχική αύξηση των επενδύσεων, κ.λπ. Το τελικό σημείο θα είναι το Ε 1, το οποίο αντιστοιχεί σε χαμηλότερο επιτόκιο (r 2 ) και υψηλότερο εισόδημα (Y 1 ) απ ό,τι στο αρχικό σημείο Ε. Η αρχική ισορροπία στο σημείο Ε με (r 1, Y 1 ) μπορεί να διαταραχθεί και για άλλους λόγους, όπως π.χ. μια αύξηση των κρατικών δαπανών. Η αύξηση αυτή, όπως έχουμε αναλύσει σε προηγούμενο κεφάλαιο, θα έχει ως αποτέλεσμα τη μετατόπιση της IS στη θέση IS 1 με μεγαλύτερο επιτόκιο (r 2 ) και μεγαλύτερο εισόδημα (Y 2 ), όπως φαίνεται στο Διάγραμμα Ο μηχανισμός μετάβασης από το Ε στο Ε 1 έχει ως εξής: η αύξηση των κρατικών δαπανών θα αυξήσει το εισόδημα μέσω του πολλαπλασιαστή, η αύξηση του εισοδήματος θα αυξήσει τη ζήτηση χρήματος για συναλλαγές, και κατά συνέπεια το επιτόκιο. Όμως, η αύξηση του επιτοκίου θα μειώσει τις ιδιωτικές επενδύσεις και, έτσι, θα περιορισθεί η αρχική αύξηση του εισοδήματος, κ.λπ. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ισορροπία και στις δύο αγορές, με επιτόκιο r 2 και εισόδημα Y

15 Διάγραμμα 8.14 Η μετατόπιση της IS και η νέα ταυτόχρονη ισορροπία στις δύο αγορές (προϊόντος και χρήματος) Αριθμητικό παράδειγμα Μία υποθετική οικονομία περιγράφεται ως εξής: Αγορά προϊόντος Αγορά χρήματος C = ,6Y M t = 0,2Y I = r M sp = r M s = 400 Από τη συνθήκη ισορροπίας στην αγορά προϊόντος έχουμε S = I ή ,4Υ = r και η IS που προκύπτει είναι Y = r Από τη συνθήκη ισορροπίας στην αγορά χρήματος έχουμε M d = M s ή 0,2Υ r = 400 και η LM που προκύπτει είναι Υ = r Για να έχουμε ισορροπία και στις δύο αγορές πρέπει το εισόδημα να είναι το ίδιο και άρα πρέπει r = r από όπου προκύπτει ότι r = 5. Αντικαθιστώντας το r = 5 στην IS ή στην LM έχουμε Υ = Άσκηση 8.7 Με βάση το αριθμητικό παράδειγμα της ενότητας να βρείτε ποια πρέπει να είναι η ποσότητα χρήματος ώστε το εισόδημα να αυξηθεί σε Υ =

16 Απάντηση Από την καμπύλη IS (Y = r) βρίσκουμε ότι, για να έχουμε Υ = και ισορροπία στην αγορά προϊόντος, το επιτόκιο πρέπει να είναι (1.350 = r =>) r = 3. Τώρα, από την αγορά χρήματος, η ζήτηση χρήματος για συναλλαγές M t θα είναι 0,2Υ = 0, = 270 και η ζήτηση χρήματος για κερδοσκοπία M s θα είναι = 170. Η ζήτηση χρήματος συνολικά, για Υ = και r = 3, θα είναι 440. Άρα, για να έχουμε ισορροπία στην αγορά χρήματος, όταν Υ = και r = 3, η προσφορά πρέπει να είναι Μ s = 440. Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό αναλύσαμε με αρκετές λεπτομέρειες τον μηχανισμό με τον οποίον η ταυτόχρονη λειτουργία της αγοράς προϊόντος και της αγοράς χρήματος προσδιορίζουν τα επίπεδα ισορροπίας επιτοκίου και εισοδήματος. Στο σημείο αυτό, είναι σκόπιμο να τονισθεί ότι η προσαρμογή της οικονομίας σε νέο σημείο ισορροπίας μετά από μια διαταραχή δεν είναι αυτόματη. Αντιθέτως, απαιτείται χρόνος που μπορεί να είναι μεγάλης διάρκειας. Ακόμη, καθώς η οικονομία προσαρμόζεται μετά από μια διαταραχή μπορεί να υπάρξει μια δεύτερη διαταραχή και μια νέα διαδικασία προσαρμογής. Με άλλες λέξεις, δεν είναι βέβαιο ότι η οικονομία προσαρμόζεται σε μια τελική θέση ισορροπίας. Εκείνο που είναι βέβαιο, είναι ότι υπάρχει τάση προς ισορροπία. Η μέχρι τώρα ανάλυση έχει βασισθεί σε μια υπόθεση, η άρση της οποίας δημιουργεί πολλές περιπλοκές, όπως θα δούμε σε επόμενο κεφάλαιο. Η υπόθεση αυτή είναι ότι το επίπεδο τιμών είναι σταθερό, δηλ. ο ρυθμός πληθωρισμού είναι μηδέν. Τέλος, μέχρι τώρα έχουμε αγνοήσει μια ιδιαιτέρως σημαντική αγορά, την αγορά εργασίας, η οποία, βέβαια, συνδέεται με τις άλλες αγορές. Την αγορά εργασίας εξετάζουμε στο επόμενο κεφάλαιο. 113

17 Τεχνικό Παράρτημα Κεφαλαίου 8 Η θέση και η κλίση της IS και της LM 1. Για την πλήρη κατανόηση των παραγόντων που προσδιορίζουν τη θέση και την κλίση της IS θα εξετάσουμε μία οικονομία με κρατικό τομέα και διεθνές εμπόριο. Έστω η εξής οικονομία. C = α + βy d Ι = Ι 0 γr G = G 0 T = ty X = X 0 M = m 0 + m 1 Y Y d = Y T Η συνθήκη ισορροπίας του εισοδήματος είναι Υ = C + I + G + X M Εάν κάνουμε τις αντικαταστάσεις και λύσουμε ως προς Υ, θα λάβουμε α + Ι0 + G 0 + X0 + m0 γ Y = - r 1- β + βt + m 1- β + βt + m 1 Από την παραπάνω έκφραση, είναι σαφές ότι η θέση της IS προσδιορίζεται από τα εξωγενή μεγέθη α, Ι, Χ, G, και m 0, και από την οριακή ροπή προς κατανάλωση (β), τον συντελεστή φορολογίας (t), και την οριακή ροπή προς εισαγωγές (m 1 ). Η κλίση της IS προσδιορίζεται από τις τιμές των β, t, και m 1, και από τον συντελεστή του επιτοκίου γ. 2. Για την εξέταση της θέσης και της κλίσης της LM ας υποθέσουμε ότι η ζήτηση χρήματος της οικονομίας είναι: M t = δ 1 Y M sp = δ 0 δ 2 r και η προσφορά χρήματος M s προσδιορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα. Η συνθήκη ισορροπίας της α- γοράς χρήματος είναι M s = δ 1 Υ + δ 0 δ 2 r από την οποία λαμβάνουμε M S - δ0 δ1 Y = - r δ δ 2 Από την παραπάνω έκφραση είναι σαφές ότι η θέση της LM προσδιορίζεται από την ποσότητα του χρήματος (Μ s ) και από τους συντελεστές δ 0 και δ 1. Η κλίση της προσδιορίζεται από τους συντελεστές δ 1 και δ 2. Βιβλιογραφία Λιανός, Θ. Π. και Μπένος, Θ. Ε. (2013). Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Ζ έκδοση. Αθήνα: Εκδ. Μπένου. Kεφάλαια 11. Blanchard, O. (2000). Macroeconomics. New York: Prentice Hall. Κεφάλαιo 5. Froyen, R. T. (1990). Macroeconomics: Theories and Policies. New York: MacMillan. Κεφάλαιο 7. Hall, R. E. and Taylor, J. B. (1993). Macroeconοmics. New York: W.W. Norton & Co. Κεφάλαιο

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές 5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος μίας οικονομίας χωρίς διεθνές εμπόριο, δηλαδή χωρίς να λάβουμε υπ όψιν

Διαβάστε περισσότερα

20 Ισορροπία στον εξωτερικό τομέα

20 Ισορροπία στον εξωτερικό τομέα 20 Ισορροπία στον εξωτερικό τομέα Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι η εξέταση της συνθήκης ισορροπίας του εξωτερικού τομέα. Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό της τιμής του συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία 21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι η εξέταση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε ανοικτή οικονομία με ελεύθερα κυμαινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι 4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι Σκοπός Το κεφάλαιο αυτό επεκτείνει την ανάλυση του προσδιορισμού του εισοδήματος προσθέτοντας δύο σημαντικές μεταλητές, δηλ. τις κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

14 Συνολική ζήτηση, συνολική προσφορά, και επίπεδο

14 Συνολική ζήτηση, συνολική προσφορά, και επίπεδο 14 Συνολική ζήτηση, συνολική προσφορά, και επίπεδο τιμών Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να αναλύσει τον μηχανισμό με τον οποίον προσδιορίζεται το γενικό επίπεδο των τιμών. Για τον σκοπό αυτό,

Διαβάστε περισσότερα

9 Η αγορά εργασίας στο κεϋνσιανό υπόδειγμα

9 Η αγορά εργασίας στο κεϋνσιανό υπόδειγμα 9 Η αγορά εργασίας στο κεϋνσιανό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου είναι να συνδέσει την αγορά προϊόντος και χρήματος με την αγορά εργασίας. Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε τους παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους 16 Το δημόσιο χρέος Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να εξετάσει το δημόσιο χρέος, το βάρος του για την οικονομία, τη χρηματοδότησή του, και την εξέλιξή του. Επίσης, εξετάζει τη διαφορά μεταξύ διαρθρωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 2 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ & ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εξετάσεις περιόδου Ιουνίου-Ιουλίου 011 1 Ιουλίου 011 Νίκος Θεοχαράκης

Διαβάστε περισσότερα

12 Χρήμα και επιτόκιο

12 Χρήμα και επιτόκιο 12 Χρήμα και επιτόκιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι η ανάλυση της αγοράς χρήματος κατά την κλασική θεωρία. Στην ανάλυση αυτή εντάσσονται δύο καίρια για την κλασική θεωρία θέματα, Το πρώτο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

26. Υποθέστε ότι μια οικονομία περιγράφεται από τις ακόλουθες συναρτήσεις κατανάλωσης, επενδύσεων, φορολογίας και δημοσίων δαπανών αντίστοιχα: C = 2000 +0,8d, I = 500 14r, T = 0,1, και G = 300. Επιπρόσθετα,

Διαβάστε περισσότερα

15 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική

15 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική 15 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να περιγράψει και να αναλύσει τη δημοσιονομική πολιτική, δηλ. τον χειρισμό κρατικών δαπανών και φόρων, και τη νομισματική

Διαβάστε περισσότερα

3 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Κατανάλωση και επένδυση

3 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Κατανάλωση και επένδυση 3 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Κατανάλωση και επένδυση Σκοπός Ο βασικός σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να αναλύσει τον μηχανισμό προσδιορισμού του εισοδήματος μιας απλής υποθετικής οικονομίας. Για

Διαβάστε περισσότερα

7 Η αγορά χρήματος και το επιτόκιο

7 Η αγορά χρήματος και το επιτόκιο 7 Η αγορά χρήματος και το επιτόκιο Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να αναλύσει την αγορά χρήματος, δηλ. τη ζήτηση χρήματος και την προσφορά χρήματος, καθώς και τους προσδιοριστικούς τους παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών)

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) 4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τη ζήτηση των αγαθών, η οποία προέρχεται από τα νοικοκυριά (τους καταναλωτές). Τα αγαθά αυτά παράγονται και προσφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Μακροοικονομική Θεωρία Υπόδειγμα IS/LM Στο υπόδειγμα IS/LM εξετάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο προσδιορισμός της τιμής των αγαθών

5 Ο προσδιορισμός της τιμής των αγαθών 5 Ο προσδιορισμός της τιμής των αγαθών Σκοπός Στο κεφάλαιο αυτό συνδέεται η γνώση των δύο προηγουμένων κεφαλαίων, για να γίνει κατανοητή η διαδικασία προσδιορισμού της ισορροπίας της αγοράς. Ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 4: Το Υπόδειγμα IS-LM (Μέρος Β) Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

11 Αγορά εργασίας και εισόδημα

11 Αγορά εργασίας και εισόδημα 11 Αγορά εργασίας και εισόδημα Σκοπός Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι η ανάλυση της αγοράς εργασίας και ο προσδιορισμός του εισοδήματος κατά την κλασική οικονομική σχολή. Θα εξετάσουμε τη ζήτηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ34. Απάντηση 2ης ΓΕ Επιμέλεια: Γιάννης Σαραντής. ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ 17 Περιστέρι ,

ΔΕΟ34. Απάντηση 2ης ΓΕ Επιμέλεια: Γιάννης Σαραντής. ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ 17 Περιστέρι , ΔΕΟ34 Απάντηση 2ης ΓΕ 2016-2017 Επιμέλεια: Γιάννης Σαραντής 1 Ερώτηση Α.1 α) Εάν στα πλαίσια του Κεϋνσιανού υποδείγματος ασκηθεί συσταλτική δημοσιονομική πολιτική με μείωση δημοσίων δαπανών και αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

17 Η συνολική προσφορά

17 Η συνολική προσφορά 7 Η συνολική προσφορά Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να παρουσιάσει τρεις πιο πρόσφατες θεωρίες συνολικής προσφοράς. Η μία βασίζεται στην ακαμψία των μισθών, η δεύτερη στην υπόθεση ότι οι εργάτες

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Μακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 3: Το Υπόδειγμα IS-LM (Μέρος Α) Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 7 Ζήτηση χρήματος Ζήτηση χρήματος! Όπως είδαμε στο προηγούμενο μάθημα η προσφορά χρήματος επηρεάζεται από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου είναι εξωγενώς δεδομένη!

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι χρήμα; 2. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 3. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 1 Εισαγωγή Στην 2 η ενότητα διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

19 Η αγορά συναλλάγματος

19 Η αγορά συναλλάγματος 19 Η αγορά συναλλάγματος Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίον προσδιορίζεται η τιμή των ξένων νομισμάτων στην εγχώρια αγορά. Εξετάζει τη ζήτηση συναλλάγματος, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών.

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής σε ένα προϊόν δημιουργεί συνήθως «μαύρη αγορά». Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ 1. Έννοια και λειτουργία της αγοράς Σε μια πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας ο άνθρωπος παράγει μόνος του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Ι Ενότητα: Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Γιαννέλλης Νικόλαος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ερώτηση 1: Όταν οι μεταβολές της ποσότητας του χρήματος

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού.

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σηµειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιδίωξη της µέγιστης χρησιµότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συµπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ Α.Ο.Θ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΜΑΘΗΜΑ Α.Ο.Θ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΜΑΘΗΜΑ Α.Ο.Θ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜ/ΜΟ: ΗΜΕΡ/ΝΙΑ 15/01/2017 ΚΑΘ/ΤΗΣ ΣΦΥΡΗΣ Π. ΒΑΘΜΟΣ: /100, /20 ΘΕΜΑ Α ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. Στις προτάσεις α μέχρι και ε να γράψετε στο τετράδιο σας το γράμμα της

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ Α.2 www.onlineclassroom.gr Θεωρήστε μια κλειστή οικονομία, η οποία περιγράφεται από τις ακόλουθες σχέσεις: Κατανάλωση: C = 200 + 0,6Y Επενδύσεις: I = 300 10r Δημόσιες δαπάνες: G = 680 Φόροι: Τ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.3. Το μέσο μεταβλητό κόστος στην αρχή μειώνεται και μετά αυξάνεται.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.3. Το μέσο μεταβλητό κόστος στην αρχή μειώνεται και μετά αυξάνεται. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη:, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (Προκαταρκτικές ασκήσεις για εξάσκησης)

2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (Προκαταρκτικές ασκήσεις για εξάσκησης) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (Προκαταρκτικές ασκήσεις για εξάσκησης) 1. Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία του παρακάτω πίνακα που δείχνουν τις ζητούμενες ποσότητες του αγαθού Χ από τρεις διαφορετικούς καταναλωτές, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Η δημοσιονομική πολιτική συνίσταται στην παρέμβαση του κράτους στη λειτουργία της αγοράς μέσω της μεταβολής των κρατικών δαπανών ( G) ή της φορολογίας (Τ) ή και των δύο. Επόμενο είναι ότι η άσκηση της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Προσδιορισµός Εισοδήµατος και Επιτοκίου Το Υπόδειγµα IS LM

Κεφάλαιο 4 Προσδιορισµός Εισοδήµατος και Επιτοκίου Το Υπόδειγµα IS LM Κεφάλαιο 4 Προσδιορισµός Εισοδήµατος και Επιτοκίου Το Υπόδειγµα LM Σύνοψη Όταν η επενδυτική δαπάνη εξαρτάται από το επιτόκιο, η συνθήκη ισορροπίας στην αγορά αγαθών θα περιλαµβάνει δύο µεταβλητές το εισόδηµα

Διαβάστε περισσότερα

Με άλλα λόγια, η τράπεζα θέτει τα χρήματά σας σε λειτουργία για να κάνει τους τροχούς της βιομηχανίας και της γεωργίας να γυρίσουν.

Με άλλα λόγια, η τράπεζα θέτει τα χρήματά σας σε λειτουργία για να κάνει τους τροχούς της βιομηχανίας και της γεωργίας να γυρίσουν. ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Με άλλα λόγια, η τράπεζα θέτει τα χρήματά σας σε λειτουργία για να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας,

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ34 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Ενδεικτική Απάντηση 3 η Γραπτή Εργασία Επιμέλεια: Σαραντής Γιάννης

ΔΕΟ34 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Ενδεικτική Απάντηση 3 η Γραπτή Εργασία Επιμέλεια: Σαραντής Γιάννης ΔΕΟ34 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενδεικτική Απάντηση 3 η Γραπτή Εργασία Επιμέλεια: Σαραντής Γιάννης ΜΕΡΟΣ Α ΕΡΩΤΗΣΗ Α.1 Α) H αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής εξαρτάται από τη κλίση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.4. Αν αυξηθεί η αμοιβή της εργασίας η καμπύλη του οριακού κόστους μετατοπίζεται προς τα επάνω και αριστερά.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.4. Αν αυξηθεί η αμοιβή της εργασίας η καμπύλη του οριακού κόστους μετατοπίζεται προς τα επάνω και αριστερά. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη: Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Τα συστατικά της ζήτησης: δημόσια κατανάλωση Η δημόσια κατανάλωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ)/ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ)/ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ)/29.12.2015 ΘΕΜΑ Α ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α) Λάθος β) Σωστό γ) Λάθος δ)σωστό ε) Λάθος Α2. δ Α3. δ ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β Β1.α) Το εισόδημα των καταναλωτών.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Το κεφάλαιο εξετάζει την προσφορά των αγαθών, η οποία βασίζεται στη θεωρία παραγωγής και στη συμπεριφορά της επιχείρησης. Στο

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης)

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) ΕΙΣΑΩΗ Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) Μικροοικονομία ή Θεωρία Τιμών Σημείο αναφοράς είναι ο προσδιορισμός της τιμής ενός αγαθού. Ν Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας προσανατολισμού

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας προσανατολισμού Προτεινόμενα Θέματα Γ ΓΕ.Λ. Ιανουάριος 07 Αρχές Οικονομικής Θεωρίας προσανατολισμού Α. α) Λάθος β) Λάθος γ) Σωστό δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Α Α. β Α3. δ ΘΕΜΑ B Β. Σελ. 53 σχολικού βιβλίου: «Τα οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

18 Ο πληθωρισμός και η ανεργία

18 Ο πληθωρισμός και η ανεργία 18 Ο πληθωρισμός και η ανεργία Σκοπός Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τρία θέματα. Πρώτον, την έννοια του πληθωρισμού, τις αιτίες, και τις συνέπειές του. Δεύτερον, την έννοια της ανεργίας ως μακροοικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Μεταξύ δύο μεταβλητών μπορεί να υπάρχει αιτιώδης σχέση (η αύξηση της τιμής των οδηγεί σε μείωση της

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη προσέγγιση στην ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ (7/6/2004) ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ (7/6/2004) ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ (7/6/2004) ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη "Σωστό", αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Προσφορά των Αγαθών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Προσφορά των Αγαθών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προσφορά των Αγαθών Καμπύλη Προσφοράς Υποθέσεις 1. Η επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμών (price taker) και όχι διαμορφωτής τιμών (price maker). 2. H επιχείρηση στοχεύει στην μεγιστοποίηση του κέρδους.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Σωστό, Λάθος, Ο νόμος της φθίνουσας η μη ανάλογης απόδοσης:

ΘΕΜΑ 1ο Σωστό, Λάθος, Ο νόμος της φθίνουσας η μη ανάλογης απόδοσης: ΘΕΜΑ 1ο Για τις προτάσεις από 1 μέχρι και 15 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας

Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας - Βασικά Ζητήματα Δημοσιονομικής Πολιτικής (1) Σταθεροποιητική Πολιτική (2) Σημασία Δημοσιονομικού Ελλείμματος (3) Επιπτώσεις Δημόσιου Χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 7 Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου 7.1 Σύνοψη Στο έβδομο κεφάλαιο του συγγράμματος συνεχίζεται η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/01/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/01/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23/01/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ύαπαντήσεις ερωτήσεων και λ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ σεις ασκήσεων ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γ τάξη Γενικού Λυκείου Γ τάξη ΕΠΑ.Λ. Η συγγραφή και η επιμέλεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ÌÁÈÅÉÍ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ ÌÁÈÅÉÍ ΘΕΜΑ Α ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΕΠΙΛΟΓΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 25 ΜΑΪΟΥ 2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. α. Σωστό β. Λάθος γ. Σωστό δ. Σωστό ε. Λάθος Α2. α Α3. γ ΘΕΜΑ Β ΟΜΑ Α ΕΥΤΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΠΑ.Λ (ΟΜΑ Α Β ) 009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Πριν προχωρήσουμε θα πρέπει να τα αποσαφηνίσουμε τις έννοιες της Νομισματικής Βάσης του Πολλαπλασιαστή Χρήματος και της Ποσότητας Χρήματος. Με τον όρο νομισματική βάση (Η) εννοούμε τη συνολική ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα