ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ"

Transcript

1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η οικονομική ανάκαμψη στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να συνεχιστεί. Σύμφωνα με τις προβολές, το πραγματικό ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 1,5% το 2015, 1,7% το 2016 και 1,9% το Οι συνολικές προοπτικές παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβολές, αλλά οι προοπτικές για την εγχώρια ζήτηση είναι ευνοϊκότερες, ενώ οι προοπτικές για την εξωτερική ζήτηση είναι ασθενέστερες. Ο πληθωρισμός αναμένεται ότι θα σημειώσει άνοδο στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής και ότι θα διαμορφωθεί σε 1,6% το Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό αναθεωρήθηκαν ελαφρώς προς τα κάτω, αντανακλώντας κυρίως τις χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου. Αναμένεται ότι το 2016 και το 2017 διάφοροι ευνοϊκοί παράγοντες θα συνεχίσουν να υποβοηθούν την ανάκαμψη που στηρίζεται στην εγχώρια ζήτηση. Η διευκολυντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής της συνεχίζει να μεταδίδεται στην οικονομία, όπως καταδεικνύεται από την περαιτέρω βελτίωση των συνθηκών της προσφοράς πιστώσεων, την πρόσφατη αναστροφή του όγκου πιστώσεων, καθώς και την υποτίμηση της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου αναμένεται ότι θα στηρίξουν τόσο την κατανάλωση όσο και τις επενδύσεις. Επιπλέον, η εγχώρια ζήτηση θα ωφεληθεί από κάποια χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, μεταξύ άλλων και λόγω της πρόσφατης εισροής προσφύγων, καθώς η τελευταία αναμένεται να οδηγήσει σε πρόσθετη δημόσια κατανάλωση και μεταβιβάσεις προς νοικοκυριά. Καθώς αναμένεται ότι οι ανάγκες απομόχλευσης στον ιδιωτικό τομέα θα μειωθούν, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να ενισχυθεί τα προσεχή έτη μέσω του επιταχυντή των επενδύσεων. Επιπλέον, οι συνεχιζόμενες βελτιώσεις στην αγορά εργασίας αναμένεται να στηρίξουν την κατανάλωση. Αντιθέτως, η στήριξη της δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ από την παγκόσμια ανάκαμψη αναμένεται ότι θα παραμείνει μάλλον συγκρατημένη, αντανακλώντας σε μεγάλο βαθμό τον υποτονικό ρυθμό ανάπτυξης στις οικονομίες με αναδυόμενες αγορές. Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) αναμένεται, βάσει των προβολών, ότι θα αυξηθεί σε 1,0% το 2016 και 1,6% το Η εξέλιξη του πληθωρισμού της ενέργειας (βάσει του ΕνΔΤΚ) αναμένεται ότι θα διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο στη διαμόρφωση του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι ισχυρές ανοδικές επιδράσεις της βάσης σύγκρισης γύρω στην αλλαγή του έτους καθώς και το δεύτερο εξάμηνο του 2016, σε συνδυασμό με τις αυξήσεις, βάσει των υποθέσεων, των τιμών του πετρελαίου (σύμφωνα με τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης) έως το 2017, θα οδηγήσουν, σύμφωνα με τις προβολές, σε σημαντική άνοδο του πληθωρισμού της ενέργειας (βάσει του ΕνΔΤΚ) από τους σημερινούς αρνητικούς ρυθμούς. Επιπλέον, ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής προβλέπεται ότι θα ενισχυθεί σταδιακά στη 1 Οι μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος συμβάλλουν στην αξιολόγηση που διενεργεί το Διοικητικό Συμβούλιο για τις οικονομικές εξελίξεις και τους κινδύνους διατάραξης της σταθερότητας των τιμών. Πληροφορίες για τις διαδικασίες και τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται παρέχονται στο κείμενο με τίτλο A guide to Eurosystem staff macroeconomic projection exercises,, Ιούνιος 2001, το οποίο διατίθεται στον δικτυακό τόπο της. Η τελευταία ημερομηνία που καλύπτουν οι τεχνικές υποθέσεις, όπως οι τιμές του πετρελαίου και οι συναλλαγματικές ισοτιμίες, ήταν η 12 η Νοεμβρίου 2015 (βλ. Πλαίσιο 3). Η τελευταία ημερομηνία για τη συμπερίληψη άλλων στοιχείων στις παρούσες προβολές ήταν η 19 η Νοεμβρίου Οι παρούσες μακροοικονομικές προβολές καλύπτουν την περίοδο Οι προβολές που αφορούν τόσο μεγάλο χρονικό ορίζοντα χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλή αβεβαιότητα. Αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την ερμηνεία των προβολών αυτών. Βλ. το άρθρο με τίτλο An assessment of Eurosystem staff macroeconomic projections που δημοσιεύθηκε στο Μηνιαίο Δελτίο της του Μαΐου

2 διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι αυξήσεις τόσο των μισθών όσο και των περιθωρίων κέρδους αναμένεται να δώσουν ανοδική ώθηση στον υποκείμενο πληθωρισμό καθώς θα επιταχύνεται η οικονομική ανάκαμψη. Επιπλέον, η σημαντική μείωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ αναμένεται να συνεχίσει να μετακυλίεται στον πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ). Διάγραμμα 1 Μακροοικονομικές προβολές 1 ) (τριμηνιαία στοιχεία) Πραγματικό ΑΕΠ ζώνης ευρώ 2) (τριμηνιαίες ποσοστιαίες μεταβολές) ΕνΔΤΚ ζώνης ευρώ (ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές) 1,5 1,0 0,5 0,0-0,5-1,0-1,5-2,0-2,5-3,0-3,5 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0-0,5-1,0 1) Τα διαστήματα που παρουσιάζονται γύρω από τις κεντρικές προβολές βασίζονται στις διαφορές μεταξύ των πραγματοποιήσεων και των προηγούμενων προβολών που είχαν καταρτιστεί επί σειρά ετών. Το εύρος κάθε διαστήματος είναι διπλάσιο από τον μέσο όρο της διαφοράς, σε απόλυτες τιμές. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των διαστημάτων, βάσει της οποίας γίνεται και η διόρθωση για έκτακτα γεγονότα, περιγράφεται στο κείμενο με τίτλο New procedure for constructing Eurosystem and ECB staff projection ranges,, Δεκέμβριος 2009, το οποίο διατίθεται στον δικτυακό τόπο της. 2) Στοιχεία που έχουν διορθωθεί ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών. 2. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να συνεχιστεί, υποβοηθούμενη ολοένα περισσότερο από την εγχώρια ζήτηση στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3% το γ τρίμηνο του Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, οι δείκτες εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών παραμένουν αυξημένοι τους τελευταίους μήνες, υποδηλώνοντας σταθερή ανάπτυξη βραχυπρόθεσμα. Πέραν τούτου, διάφοροι ευνοϊκοί παράγοντες αναμένεται ότι θα στηρίξουν την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι κυριότεροι από αυτούς είναι η διευκολυντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, μια κάποια χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής, οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου και η σταδιακή βελτίωση των προοπτικών για την παγκόσμια ζήτηση σε συνδυασμό με την αύξηση των εξαγωγικών μεριδίων αγοράς που αντανακλά τη σχετικά ασθενή σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ. Η ιδιωτική καταναλωτική δαπάνη αναμένεται να συνεχίσει να αποτελεί βασικό προωθητικό παράγοντα της ανάκαμψης. Το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα αναμένεται να ενισχυθεί στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, υποβοηθούμενο από την αύξηση του εισοδήματος από μισθωτή εργασία στο πλαίσιο της έντονης αύξησης της απασχόλησης και της επιτάχυνσης του ρυθμού ανόδου της ονομαστικής μισθολογικής δαπάνης ανά μισθωτό, καθώς και από την επιτάχυνση της ανόδου των ατομικών εισοδημάτων από άλλες πηγές. Επιπλέον, η αύξηση των μεταβιβάσεων και η μείωση των άμεσων φόρων θα οδηγήσει σε άνοδο του εισοδήματος των νοικοκυριών το Ο ρυθμός αύξησης του 2

3 πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος αναμένεται να παραμείνει ανθεκτικός το 2016 και να επιβραδυνθεί το 2017 εξαιτίας της ανόδου των τιμών καταναλωτή. Το χαμηλό κόστος χρηματοδότησης και η αυξανόμενη καθαρή αξία των νοικοκυριών, υπό την επίδραση και του προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων από την, αναμένεται να στηρίξουν την ιδιωτική κατανάλωση, παρά το γεγονός ότι το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων επηρεάζει αρνητικά και το διαθέσιμο εισόδημα, μέσω της μείωσης του εισοδήματος από τόκους. Συνολικά, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης αναμένεται, βάσει των προβολών, να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 1,7% την περίοδο , έπειτα από αύξηση 0,8% το Το ποσοστό αποταμίευσης αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερό βραχυπρόθεσμα και να μειωθεί ελαφρώς το Σύμφωνα με τις προβολές, το ποσοστό αποταμίευσης θα αυξηθεί κατά τι το 2015, αντανακλώντας κάποια αδράνεια όσον αφορά την προσαρμογή της κατανάλωσης στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος η οποία οφείλεται στην πτώση των τιμών του πετρελαίου. Το ποσοστό αποταμίευσης αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητο το 2016 και να μειωθεί κατά τι το Σε ορισμένες χώρες η υψηλή ανεργία και τα αυξημένα επίπεδα του ακαθάριστου χρέους αναμένεται να εξακολουθήσουν να ασκούν κάποια ανοδική πίεση στις αποταμιεύσεις, ενώ το πολύ χαμηλό επίπεδο των επιτοκίων ενδέχεται να συνεπάγεται ανάγκη για πρόσθετες αποταμιεύσεις σε κάποιες χώρες. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, αναμένεται να επικρατήσουν διάφορες καθοδικές πιέσεις στις αποταμιεύσεις. Πρώτον, η κατανάλωση των νοικοκυριών αναμένεται σταδιακά να προσαρμοστεί στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος η οποία οφείλεται στην πτώση των τιμών του πετρελαίου. Δεύτερον, η σταδιακή υποχώρηση της ανεργίας αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των αποταμιεύσεων που πραγματοποιούνται για λόγους πρόνοιας, επιτρέποντας στα νοικοκυριά να προβούν σε μεγάλες αγορές τις οποίες παλαιότερα θα ανέβαλλαν. Τέλος, οι πολύ χαμηλές επιτοκιακές αποδόσεις τείνουν να αποθαρρύνουν τις αποταμιεύσεις μέσω του φαινομένου της διαχρονικής υποκατάστασης. Οι επενδύσεις σε κατοικίες στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να ανακάμψουν, αν και από πολύ χαμηλό επίπεδο. Αναθεωρημένα στοιχεία υποδηλώνουν κατά τι αυξημένες επενδύσεις σε κατοικίες το πρώτο εξάμηνο του Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, οι επενδύσεις σε κατοικίες αναμένεται να επιταχυνθούν στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, στηριζόμενες από τη συνεχή αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, τα πολύ χαμηλά επιτόκια των στεγαστικών δανείων και τις ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης, υπό την επίδραση και του προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε ισχυρότερο ρυθμό αύξησης των δανείων προς τα νοικοκυριά, γεγονός που θα στηρίξει τις επενδύσεις σε κατοικίες. Ωστόσο, τα υψηλά επίπεδα του χρέους των νοικοκυριών και οι δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις σε ορισμένες χώρες της ζώνης του ευρώ πιθανόν να αποτρέψουν την ισχυρότερη αύξηση των επενδύσεων σε κατοικίες. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις αναμένεται να επιταχυνθούν σταδιακά, υποβοηθούμενες από τη βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης και την κυκλική ανάκαμψη. Η διευκολυντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, οι επιδράσεις του επιταχυντή στο πλαίσιο της αναμενόμενης, βάσει των προβολών, ενίσχυσης της εγχώριας και της εξωτερικής ζήτησης, η ανάγκη εκσυγχρονισμού του κεφαλαιακού εξοπλισμού έπειτα από αρκετά έτη υποτονικών επενδύσεων, τα δημοσιονομικά μέτρα σε ορισμένες χώρες, καθώς και η ενίσχυση των περιθωρίων κέρδους στον τομέα των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων ο οποίος έχει ήδη υψηλά ρευστά διαθέσιμα, είναι παράγοντες που θα στηρίξουν, σύμφωνα με τις προβολές, τις κεφαλαιακές δαπάνες. Επιπλέον, η ανασταλτική επίδραση που ασκούν στις επιχειρηματικές επενδύσεις οι συνολικές πιέσεις από την απομόχλευση των επιχειρήσεων στη ζώνη του ευρώ αναμένεται ότι θα είναι μικρότερη στη διάρκεια του ορίζοντα προβολής από ό,τι στο παρελθόν. Μάλιστα, στις περισσότερες χώρες ο λόγος δανειακών/ιδίων κεφαλαίων μειώθηκε σημαντικά από τις κορυφώσεις που καταγράφηκαν στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης και διαμορφώνεται σε ιστορικώς χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, η ανάκαμψη των επιχειρηματικών επενδύσεων θα εξακολουθήσει να περιορίζεται από τα εναπομένοντα φαινόμενα χρηματοπιστωτικής συμφόρησης και το υψηλό επίπεδο χρέους σε ορισμένες χώρες, καθώς και από προσδοκίες για χαμηλότερο ρυθμό αύξησης του δυνητικού προϊόντος από ό,τι στο παρελθόν. Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία μετρείται ως η μεταβολή του κυκλικά προσαρμοσμένου πρωτογενούς δημοσιονομικού αποτελέσματος χωρίς την κρατική στήριξη προς τον χρηματοπιστωτικό τομέα, αναμένεται να έχει μικρή θετική συμβολή στη ζήτηση στη διάρκεια 3

4 του χρονικού ορίζοντα προβολής. Μετά από ήπια αυστηροποίηση των μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής τα οποία εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια επιμέρους χωρών κατά το 2015, εκτιμάται, βάσει των υποθέσεων, ότι το 2016 τα αντίστοιχα μέτρα θα είναι χαλαρότερα και ότι το 2017 θα είναι ουδέτερα. 2 Οι πραγματικές δημόσιες επενδύσεις αναμένεται να αποκτήσουν κάποια δυναμική το 2016 και να επιταχυνθούν περαιτέρω το 2017, ενώ η δημόσια κατανάλωση θα αυξηθεί, βάσει των υποθέσεων, με σχετικά έντονο ρυθμό. Η εισροή προσφύγων αναμένεται ότι θα συμβάλει στη χαλάρωση της κατεύθυνσης της δημοσιονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ (βλ. Πλαίσιο 2). Η εξωτερική ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά από την υποτονική ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές και τη χαμηλής έντασης εμπορίου παγκόσμια ανάκαμψη, αλλά θα ανακάμψει σταδιακά, βάσει των προβολών, στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής (βλ. Πλαίσιο 1). Αν και η εξωτερική ζήτηση αναμένεται να ενισχυθεί σταδιακά στη διάρκεια του ορίζοντα προβολής, ο ρυθμός ανόδου της θα είναι αργός λόγω της υποτονικής αύξησης των εισαγωγών στις αναδυόμενες οικονομίες. Σύμφωνα με τις προβολές, θα υποχωρήσει σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από εκείνα που επικρατούσαν πριν από την κρίση, αντανακλώντας τόσο τη χαμηλότερη παγκόσμια δραστηριότητα όσο και τη χαμηλότερη ελαστικότητα του παγκόσμιου εμπορίου ως προς την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, ιδίως στις οικονομίες με αναδυόμενες αγορές. Ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών προς χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ αναμένεται να επιταχυνθεί στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών προς χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ θα εξακολουθήσει, βάσει των προβολών, να υπερβαίνει τον ρυθμό αύξησης της εξωτερικής ζήτησης στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, καθώς οι εξαγωγές ευνοούνται τόσο από τις επιδράσεις, οι οποίες εμφανίζονται με χρονική υστέρηση, της υποτίμησης της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ όσο και από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Ο ρυθμός αύξησης των εισαγωγών από χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ αναμένεται να παραμείνει σχετικά συγκρατημένος στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, αντανακλώντας το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της συνολικής ζήτησης αντιπροσωπεύουν δαπάνες οι οποίες χαρακτηρίζονται από χαμηλό εισαγωγικό περιεχόμενο όπως η δημόσια και η ιδιωτική κατανάλωση. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να αυξηθεί από 2,4% του ΑΕΠ το 2014 σε 3,0% το 2015 και να υποχωρήσει σε 2,9% το 2016 και σε 2,7% το Το αρνητικό παραγωγικό κενό αναμένεται να περιοριστεί, στο πλαίσιο του συγκρατημένου ρυθμού αύξησης του δυνητικού προϊόντος. Ο ρυθμός αύξησης του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί μόλις γύρω στο 1% στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, παραμένοντας σαφώς κάτω από τα προ της κρίσης επίπεδα. Καθώς ο εκτιμώμενος, βάσει των προβολών, ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ υπερβαίνει τον δυνητικό, το αρνητικό παραγωγικό κενό αναμένεται να μειωθεί σημαντικά μέχρι το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Πλαίσιο 1 ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται σε πορεία σταδιακής ανάκαμψης, αλλά ο ρυθμός οικονομικής επέκτασης παραμένει συγκρατημένος. Δείκτες της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας και διαθέσιμα στοιχεία για επιμέρους χώρες καταδεικνύουν συνεχιζόμενη συγκρατημένη παγκόσμια ανάπτυξη το γ τρίμηνο του Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα αναμένεται ότι θα συνεχίσει να ακολουθεί σταδιακή αν και άνιση συγκρατημένη πορεία ανάκαμψης, στηριζόμενη στις προοπτικές ανθεκτικής ανάπτυξης στις περισσότερες προηγμένες οικονομίες, ενώ οι προοπτικές στις οικονομίες με αναδυόμενες αγορές παραμένουν υποτονικές σε σχέση με τα ιστορικά δεδομένα. Οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου, οι ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, η βελτίωση των αγορών εργασίας και της εμπιστοσύνης, καθώς και η 2 Οι υποθέσεις για τη δημοσιονομική πολιτική αντανακλούν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στους προϋπολογισμούς για το 2016 καθώς και άλλα σχετικά στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στις 19 Νοεμβρίου Περιλαμβάνουν όλα τα μέτρα πολιτικής που έχουν ήδη ψηφιστεί από τα εθνικά κοινοβούλια ή έχουν προσδιοριστεί με επαρκείς λεπτομέρειες από τις κυβερνήσεις και πιθανότατα θα εγκριθούν νομοθετικά. 4

5 εξασθένηση των αρνητικών επιδράσεων της απομόχλευσης στον ιδιωτικό τομέα και της δημοσιονομικής προσαρμογής αναμένεται να στηρίξουν τις προοπτικές για τις προηγμένες οικονομίες. Αντιθέτως, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τις οικονομίες με αναδυόμενες αγορές είναι περισσότερο ανάμικτες. Ενώ η ενισχυμένη ζήτηση στις προηγμένες οικονομίες αναμένεται να στηρίξει την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας, εμπόδια διαρθρωτικής φύσεως και μακροοικονομικές ανισορροπίες σε διάφορες μεγάλες οικονομίες με αναδυόμενες αγορές συνεχίζουν να επηρεάζουν αρνητικά τις αναπτυξιακές προοπτικές αυτών των οικονομιών. Παράλληλα, κάποιες από αυτές τις οικονομίες προσαρμόζονται στις χαμηλότερες τιμές των βασικών εμπορευμάτων και τις δυσμενέστερες συνθήκες εξωτερικής χρηματοδότησης εν όψει της αναμενόμενης εξομάλυνσης της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ, ενώ η πολιτική αβεβαιότητα σε ορισμένες από αυτές παραμένει υψηλή. Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας (εκτός της ζώνης του ευρώ) θα επιταχυνθεί σταδιακά, βάσει των προβολών, από 3,1% το 2015 σε 3,6% το 2016 και κοντά στο 3,9% το Αυτό υποδηλώνει αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,1 της ποσοστιαίας μονάδας το 2015 και κατά 0,2 της ποσοστιαίας μονάδας το 2016 σε σύγκριση με τις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο. Το παγκόσμιο εμπόριο ήταν εξαιρετικά υποτονικό το πρώτο εξάμηνο του 2015, αλλά αναμένεται να ενισχυθεί σταδιακά. Τα στοιχεία για το παγκόσμιο εμπόριο το πρώτο εξάμηνο του 2015 αναθεωρήθηκαν έντονα προς τα κάτω και πλέον δείχνουν εντονότερη συρρίκνωση. Αν και η σημαντική μείωση των εισαγωγών στη Ρωσία και τη Βραζιλία αυτήν την περίοδο μπορεί εν μέρει να εξηγηθεί από την υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης και την υποτίμηση των αντίστοιχων νομισμάτων, οι εξελίξεις σε άλλες οικονομίες (συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιαπωνίας και της Κίνας) φαίνεται ότι αντανακλούν κατά κύριο λόγο «στατιστικό θόρυβο» όσον αφορά τα στοιχεία για τις εμπορικές συναλλαγές. Πρόσφατοι δείκτες εμπορικών συναλλαγών υποδηλώνουν κάποια σταθεροποίηση το γ τρίμηνο του 2015, αλλά βραχυπρόθεσμα πιθανόν να επικρατήσει μια συνολικά υποτονική δυναμική. Όσον αφορά τις πιο μακροπρόθεσμες εξελίξεις, το παγκόσμιο εμπόριο αναμένεται να ενισχυθεί σταδιακά συμβαδίζοντας με την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας σαφώς όμως χωρίς να ανακτήσει τη δυναμική που είχε παρατηρηθεί πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Συνολικά, σε σχέση με το παγκόσμιο ΑΕΠ, οι εξελίξεις των παγκόσμιων εισαγωγών και της εξωτερικής ζήτησης προϊόντων και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ θα είναι, σύμφωνα με τις προβολές, σχετικά υποτονικές στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ο ρυθμός αύξησης της εξωτερικής ζήτησης προϊόντων και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ αναμένεται να ενισχυθεί από -0,1% το 2015 σε 2,7% το 2016 και 3,8% το Συγκριτικά με τις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο, αυτό αντιπροσωπεύει αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2015, κατά 0,7 της ποσοστιαίας μονάδας το 2016 και κατά 0,3 της ποσοστιαίας μονάδας το Το διεθνές περιβάλλον (ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές) Σεπτέμβριος Παγκόσμιο πραγματικό ΑΕΠ (εκτός ζώνης ευρώ) 3,7 3,1 3,6 3,9 3,2 3,8 4,0-0,1-0,2 0,0 Παγκόσμιο εμπόριο (εκτός ζώνης ευρώ) 1) 3,2 0,5 2,9 3,8 1,4 3,3 4,1-0,9-0,5-0,3 Εξωτερική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών ζώνης ευρώ 2) 3,3-0,1 2,7 3,8 1,5 3,3 4,1-1,6-0,7-0,3 Σημείωση: Οι αναθεωρήσεις υπολογίζονται με βάση μη στρογγυλοποιημένα μεγέθη. 1) Υπολογίζεται ως σταθμισμένος μέσος όρος των εισαγωγών. 2) Υπολογίζεται ως σταθμισμένος μέσος όρος των εισαγωγών των εμπορικών εταίρων της ζώνης του ευρώ. Αναθεωρήσεις από τον Σεπτέμβριο

6 Η βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας της ζώνης του ευρώ αναμένεται να συνεχιστεί στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Η απασχόληση σε όρους αριθμού εργαζομένων εκτιμάται ότι θα διατηρήσει την έντονη δυναμική της το δεύτερο εξάμηνο του Αναμένεται, βάσει των προβολών, ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται το 2016 και το 2017, ωθούμενη κυρίως από την οικονομική ανάκαμψη, τα δημοσιονομικά κίνητρα σε ορισμένες χώρες, τη συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων, τις προηγηθείσες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και τη σταδιακή ενσωμάτωση των προσφύγων στην αγορά εργασίας. Ο αριθμός των πραγματικών ωρών εργασίας ανά απασχολούμενο αναμένεται, βάσει των προβολών, ότι θα αυξηθεί κάπως αλλά θα παραμείνει πολύ πιο χαμηλός από τα προ της κρίσης επίπεδα. Αυτές οι εξελίξεις όσον αφορά την απασχόληση υποδηλώνουν ανάκαμψη του ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας από 0,3% το 2014 σε 0,9% το 2017, σύμφωνα με την παραδοσιακή του πορεία η οποία συμβαδίζει με τις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου. Το εργατικό δυναμικό εκτιμάται ότι θα επεκταθεί πιο έντονα από ό,τι αναμενόταν παλαιότερα, κατά 0,5% τόσο το 2016 όσο και το 2017 έπειτα από ετήσιους ρυθμούς αύξησης 0,2% το 2014 και το 2015, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη εισροή προσφύγων (βλ. Πλαίσιο 2) και την εξασθένηση των φαινομένων αποθάρρυνσης. Το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα μειωθεί σε 10,1% το 2017, παραμένοντας σε επίπεδα σαφώς υψηλότερα από ό,τι πριν από την κρίση (7,5% το 2007). Συγκριτικά με τις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο, οι προοπτικές για την αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες. Η μικρή αναθεώρηση προς τα άνω το 2015 αντανακλά κατά κύριο λόγο τα καλύτερα αποτελέσματα για το β τρίμηνο του Οι γενικά αμετάβλητες προοπτικές για το 2016 και το 2017 αντανακλούν δύο αντίρροπους παράγοντες: αφενός τις πιο ανθεκτικές προοπτικές για την ιδιωτική κατανάλωση και την αυξημένη δημόσια κατανάλωση λόγω, μεταξύ άλλων, των δημοσιονομικών μέτρων για την αντιμετώπιση της εισροής προσφύγων και αφετέρου τις δυσμενέστερες προοπτικές για τις εξαγωγές λόγω της εξασθένησης της εξωτερικής ζήτησης. Πλαίσιο 2 ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΙΣΡΟΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η ζώνη του ευρώ επί του παρόντος δέχεται ένα πρωτοφανές κύμα προσφύγων. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, μέχρι το τέλος Νοεμβρίου 2015 περίπου πρόσφυγες είχαν διασχίσει τη Μεσόγειο, δηλαδή οι ροές προσφύγων είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που είχαν παρατηρηθεί κατά τη βαλκανική κρίση στις αρχές της δεκαετίας του Οι τρέχουσες προβολές λαμβάνουν υπόψη την υπόθεση ότι έως το 2017 αναμένεται να καταφθάσουν στη ζώνη του ευρώ 2,4 εκατομμύρια πρόσφυγες (λιγότερο από το 1% του πληθυσμού της ζώνης του ευρώ) επιπλέον όσων είχαν υποτεθεί στις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο του Η αξιολόγηση των επιδράσεων της εισροής προσφύγων στην πραγματική οικονομία και στα δημόσια οικονομικά χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλή αβεβαιότητα. Παραμένει άγνωστος ο αριθμός των προσφύγων, καθώς και τα χαρακτηριστικά τους όσον αφορά τις επαγγελματικές τους δεξιότητες, ενώ ο αριθμός των αφίξεων μελών των οικογενειών τους που θα ακολουθήσουν είναι σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτος. Επίσης δεν είναι γνωστή η κατανομή τους στις επιμέρους χώρες της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, οι εθνικές πολιτικές ασύλου, οι οποίες έχουν μακροοικονομικές και δημοσιονομικές συνέπειες, βρίσκονται σε διαδικασία προσαρμογής. Η μακροοικονομική επίδραση στην πλευρά της προσφοράς εξαρτάται κρίσιμα από το ποσοστό συμμετοχής των προσφύγων στο εργατικό δυναμικό και την ταχύτητα εισόδου τους στην αγορά εργασίας. Κατά κανόνα, η ένταξη προσφύγων στην επίσημη αγορά εργασίας της χώρας υποδοχής είναι μια μακρά διαδικασία. Κατ αρχάς πρέπει να τους χορηγηθεί άσυλο και ενίοτε άδεια εργασίας, πρέπει να μάθουν τη γλώσσα και να αποκτήσουν αναγνώριση των επαγγελματικών τους προσόντων. Λόγω νομικών και πρακτικών περιορισμών, στη ζώνη του ευρώ χρειάζονται κατά μέσο όρο τουλάχιστον έξι μήνες για να ενταχθούν οι πρόσφυγες στην αγορά εργασίας, ωστόσο υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των επιμέρους χωρών και στην πράξη για πολλούς πρόσφυγες μπορεί να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να βρουν σταθερή εργασία. Το βασικό σενάριο για τη ζώνη του ευρώ υποθέτει ότι οι πρόσφυγες που καταφθάνουν είναι στην πλειονότητά τους νέοι και ανταγωνίζονται τους εργαζόμενους που είναι μόνιμοι κάτοικοι στις χαμηλότερες βαθμίδες των δεξιοτήτων και των αμοιβών. Επιπλέον υποθέτει ότι μόλις το 6

7 25% των προσφύγων θα έχει ενταχθεί στο εργατικό δυναμικό μέχρι το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Η βραχυμεσοπρόθεσμη μακροοικονομική επίδραση της εισροής προσφύγων ασκείται τόσο μέσω της προσφοράς όσο και μέσω της ζήτησης. Αρχικά, μια θετική διαταραχή της ζήτησης μέσω αυξημένης ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης θα οδηγούσε σε άνοδο των τιμών και του προϊόντος, λόγω και του ότι οι πρόσφυγες χαρακτηρίζονται από χαμηλή αποταμίευση και υψηλή ροπή προς κατανάλωση. Το μέγεθος αυτής της διαταραχής είναι δυνατόν να εξαρτάται και από το ύψος των εμβασμάτων που αποστέλλουν οι πρόσφυγες προς τις χώρες προέλευσής τους. Παράλληλα, σε ορισμένες χώρες η οικονομία μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά από την επιδείνωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Αυτό μπορεί να αντανακλά την ανησυχία ότι η ένταξη των προσφύγων θα αποβεί εις βάρος των προοπτικών απασχόλησης των μόνιμων κατοίκων στον βαθμό που οι πρόσφυγες δεν καταλαμβάνουν θέσεις εργασίας που άλλως θα έμεναν κενές και ότι πιθανόν να επηρεαστεί αρνητικά ο τομέας του τουρισμού στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου που υποδέχονται μεγάλους αριθμούς προσφύγων. Καθώς κάποιοι πρόσφυγες εισέρχονται στην αγορά εργασίας, η μισθολογική δαπάνη ανά απασχολούμενο και η παραγωγικότητα ενδέχεται να συμπιεστούν από τον αυξανόμενο αριθμό εργαζομένων με χαμηλότερη εξειδίκευση και χαμηλότερες αμοιβές. Βραχυπρόθεσμα, ωστόσο, ο πληθωρισμός μπορεί στην πραγματικότητα να αυξηθεί σε σχέση με αυτόν που θα προέβλεπε ένα βασικό σενάριο χωρίς την επίδραση των πρόσθετων προσφύγων, και τούτο λόγω της αύξησης της εγχώριας ζήτησης, της μείωσης της παραγωγικότητας και της ανόδου των ενοικίων των κατοικιών. Στη συνέχεια, η ανοδική τάση της προσφοράς εργασίας και της απασχόλησης μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω ανάπτυξη, μέσω της ενίσχυσης της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων σε κατοικίες. Επιπλέον, πιο μακροπρόθεσμα μπορεί να επηρεαστεί ευνοϊκά ο δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης. Η επίδραση στην απασχόληση, στο προϊόν και στις τιμές διαφοροποιείται μεταξύ των χωρών και συνολικά εκτιμάται ότι θα είναι συγκρατημένη, σύμφωνα με το βασικό σενάριο για τη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις θα είναι σημαντικές. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της εισροής προσφύγων αναμένεται ότι θα αντανακλούν δημόσιες δαπάνες για την παροχή τροφής και στέγης, μεταβιβάσεις σε χρήμα προς τους πρόσφυγες και, σε μικρότερο βαθμό, αυξημένη δημόσια κατανάλωση, συνδεόμενη, μεταξύ άλλων, με την εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική ένταξη εν γένει. Οι αναμενόμενες βραχυπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις αντανακλούν το γεγονός ότι, παρά κάποιες ενδείξεις για πρόσθετες στεγαστικές ανάγκες, δεν υπάρχουν ενδείξεις σημαντικών πρόσθετων δημόσιων επενδύσεων. Η εισροή προσφύγων αναμένεται να συμβάλει στη χαλάρωση της κατεύθυνσης της δημοσιονομικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ σε σχέση με τις προηγούμενες προβολές. Οι επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά αναμένεται ότι θα διαρκέσουν σε όλο τον χρονικό ορίζοντα προβολής στις χώρες οι οποίες επηρεάζονται περισσότερο. Με εξαίρεση λίγες χώρες στις οποίες το πρόσθετο (περιορισμένο) κόστος που προκύπτει από την υποδοχή προσφύγων αναμένεται να καλυφθεί με την αλλαγή της ιεράρχησης των δαπανών ή με τη χρήση υφιστάμενων αποθεματικών, αυτές οι δαπάνες αναμένεται να αυξήσουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα, δεδομένου μάλιστα ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης επιτρέπει κάποια ευελιξία προς αυτήν την κατεύθυνση. Πιο μακροπρόθεσμα, οι δημοσιονομικές επιδράσεις πιθανόν να γίνουν ευνοϊκότερες, αλλά αυτό συναρτάται κρίσιμα με το πότε και σε ποια έκταση θα ενταχθούν οι πρόσφυγες στην αγορά εργασίας. Πλαίσιο 3 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ, ΤΙΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ Σε σύγκριση με τις προβολές του Σεπτεμβρίου, οι μεταβολές των υποθέσεων τεχνικού χαρακτήρα περιλαμβάνουν χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου και των μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων εκφρασμένες σε δολάρια ΗΠΑ, μια μικρή ανατίμηση της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ και χαμηλότερα επιτόκια στη ζώνη του ευρώ. 7

8 Οι τεχνικές υποθέσεις που αφορούν τα επιτόκια και τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων βασίζονται στις προσδοκίες της αγοράς σύμφωνα με στοιχεία έως και τις 12 Νοεμβρίου Τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια αφορούν το EURIBOR τριών μηνών, ενώ οι προσδοκίες της αγοράς εξάγονται από τα επιτόκια των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία, το μέσο επίπεδο αυτών των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων εκτιμάται σε 0,0% για το 2015, σε -0,2% για το 2016 και σε -0,1% για το Οι προσδοκίες της αγοράς για τις ονομαστικές αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου στη ζώνη του ευρώ υποδηλώνουν μέσο επίπεδο 1,2% το 2015, 1,4% το 2016 και 1,7% το Αντανακλώντας τις εξελίξεις στα προθεσμιακά επιτόκια της αγοράς και τη σταδιακή μετακύλιση των μεταβολών των επιτοκίων της αγοράς στα επιτόκια χορηγήσεων, οι σύνθετοι δείκτες τραπεζικών επιτοκίων χορηγήσεων προς τον ιδιωτικό μη χρηματοπιστωτικό τομέα της ζώνης του ευρώ αναμένεται να παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθεροί το 2016 και στη συνέχεια να αυξηθούν συγκρατημένα το Όσον αφορά τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για τις μελλοντικές εξελίξεις των τιμών που προκύπτουν από τις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κατά το διάστημα δύο εβδομάδων που έληξε στις 12 Νοεμβρίου 2015, η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent ανά βαρέλι αναμένεται να αυξηθεί από το επίπεδο των 45 δολαρίων ΗΠΑ που επικρατούσε τότε σε 52,2 δολάρια ΗΠΑ το 2016 και 57,5 δολάρια ΗΠΑ το Οι τιμές των μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων σε δολάρια ΗΠΑ εκτιμάται, βάσει των υποθέσεων, ότι θα ακολουθήσουν ανοδική πορεία. 2 Βάσει των υποθέσεων, στον χρονικό ορίζοντα προβολής οι διμερείς συναλλαγματικές ισοτιμίες θα παραμείνουν αμετάβλητες στα μέσα επίπεδα που επικρατούσαν το διάστημα δύο εβδομάδων που έληξε στις 12 Νοεμβρίου Αυτό συνεπάγεται συναλλαγματική ισοτιμία 1,09 δολάρια ΗΠΑ ανά ευρώ στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Τεχνικές υποθέσεις Σεπτέμβριος 2015 Αναθεωρήσεις από τον Σεπτέμβριο ) EURIBOR τριών μηνών (ως ποσοστό % ετησίως) 0,2 0,0-0,2-0,1 0,0 0,0 0,1 0,0-0,2-0,2 Αποδόσεις 10ετών ομολόγων του Δημοσίου (ως ποσοστό % ετησίως) 2,0 1,2 1,4 1,7 1,3 1,6 1,8-0,1-0,2-0,1 Τιμή πετρελαίου (σε δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι) 98,9 53,8 52,2 57,5 55,3 56,1 60,9-2,7-6,9-5,6 Τιμές μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων, σε δολάρια ΗΠΑ (ετήσια ποσοστιαία μεταβολή) -8,6-18,7-5,2 4,1-19,7-4,6 4,4 1,0-0,7-0,4 Συναλλαγματική ισοτιμία δολαρίου ΗΠΑ/ευρώ 1,33 1,11 1,09 1,09 1,11 1,10 1,10 0,3-1,0-1,0 Ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ (ΣΣΙ-38) (ετήσια ποσοστιαία μεταβολή) 2,4-7,1 0,1 0,0-7,8 0,3 0,0 0,7-0,2 0,0 1) Οι αναθεωρήσεις υπολογίζονται με βάση μη στρογγυλοποιημένα μεγέθη και εκφράζονται ως ποσοστά (%) για τα επίπεδα, ως διαφορές για τους ρυθμούς μεταβολής και ως ποσοστιαίες μονάδες για τα επιτόκια και τις αποδόσεις ομολόγων. 1 Η υπόθεση που αφορά τις ονομαστικές αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου στη ζώνη του ευρώ βασίζεται στον σταθμισμένο μέσο όρο των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων αναφοράς των χωρών, σταθμισμένο ως προς το ετήσιο ΑΕΠ και με επέκταση της σειράς με βάση την προβλεπόμενη εξέλιξη που προκύπτει από την εκτιμώμενη από την καμπύλη αποδόσεων κατά την έκδοση όλων των 10ετών ομολόγων χωρών της ζώνης του ευρώ, ενώ η αρχική διαφορά μεταξύ των δύο σειρών διατηρείται σταθερή στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι διαφορές αποδόσεων μεταξύ ομολόγων του Δημοσίου επιμέρους χωρών και του αντίστοιχου μέσου όρου της ζώνης του ευρώ θεωρούνται, βάσει των υποθέσεων, σταθερές στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. 2 Οι υποθέσεις για τις τιμές του πετρελαίου και των τροφίμων βασίζονται στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έως το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι τιμές των λοιπών μη ενεργειακών πρώτων υλών ακολουθούν, βάσει των υποθέσεων, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έως το δ τρίμηνο του 2016 και στη συνέχεια θα εξελιχθούν σύμφωνα με την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα. 8

9 3. ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΚΟΣΤΟΣ Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) παρέμεινε κοντά στο μηδέν τους τελευταίους μήνες. Το χαμηλό επίπεδο του μετρούμενου πληθωρισμού αντανακλά αυξημένες καθοδικές πιέσεις από τις τιμές της ενέργειας που σχετίζονται με την πιο πρόσφατη πτώση των τιμών του πετρελαίου. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) χωρίς την ενέργεια σημείωσε ελαφρά άνοδο τους τελευταίους μήνες. Αυτό αντανακλά επιτάχυνση των ρυθμών πληθωρισμού των τιμών των ειδών διατροφής και των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών. Ο ρυθμός πληθωρισμού των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών ωθήθηκε προς τα άνω λόγω της έντονης υποτίμησης του ευρώ. Αντιθέτως, παρά μια κάποια μεταβλητότητα, ο πληθωρισμός των τιμών των υπηρεσιών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος τους τελευταίους μήνες, αντανακλώντας συγκρατημένες πιέσεις από την πλευρά του εγχώριου κόστους. Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,1% το 2015 και να επιταχυνθεί σε 1,0% το 2016 και σε 1,6% το Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) της ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει έντονα την πορεία του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Σημαντικές ανοδικές επιδράσεις της βάσης σύγκρισης και η αύξηση, βάσει των υποθέσεων, των τιμών του πετρελαίου (σύμφωνα με τις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης) αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντική άνοδο του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) της ενέργειας έως το Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) χωρίς την ενέργεια αναμένεται να ενισχυθεί σταδιακά συμβαδίζοντας με τις αυξήσεις των πιέσεων από την πλευρά του εγχώριου κόστους, καθώς το αρνητικό παραγωγικό κενό μειώνεται. Ανοδικές επιδράσεις στον πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ) χωρίς την ενέργεια αναμένεται επίσης να προέλθουν από τη σημαντική υποτίμηση του ευρώ και από τις έμμεσες επιδράσεις της ανόδου, βάσει των υποθέσεων, των τιμών των βασικών εμπορευμάτων στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ταυτόχρονα, ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό από τις διοικητικά καθοριζόμενες τιμές και τις μεταβολές των έμμεσων φόρων αναμένεται να παραμείνει περιορισμένος. Η υποτίμηση του ευρώ, οι ανοδικές επιδράσεις της βάσης σύγκρισης που σχετίζονται με τις τιμές του πετρελαίου και οι αυξήσεις, βάσει των υποθέσεων, των τιμών των βασικών εμπορευμάτων αναμένεται να είναι μεταξύ των κυριότερων παραγόντων που συμβάλουν στην άνοδο του πληθωρισμού στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Έπειτα από έτη καθοδικών πιέσεων στις τιμές από το εξωτερικό περιβάλλον, οι τιμές των εισαγομένων αναμένεται να αυξηθούν και να επιτείνουν στην άνοδο του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής του αποπληθωριστή των εισαγωγών θα αυξηθεί, βάσει των προβολών, από -2,0% το 2015 σε 0,4% το 2016 και 1,8% το Ένας βασικός παράγοντας στον οποίο οφείλονται αυτές οι αυξήσεις είναι η σημαντική εξασθένιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ της οποίας η μετακύλιση στις εγχώριες τιμές, μέσω των τιμών των εισαγομένων, είναι συνήθως μια παρατεταμένη διαδικασία και αναμένεται να επηρεάσει τις εγχώριες τιμές και το 2016 και το Επιπλέον, οι τιμές των ενεργειακών και μη ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων θα δώσουν ανοδική ώθηση στον πληθωρισμό των τιμών των εισαγομένων και καταναλωτή στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα. Οι αυξανόμενες πιέσεις στις εγχώριες τιμές προβλέπονται επίσης να συμβάλουν στην άνοδο του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) κυρίως προς το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Η αναμενόμενη συνεχιζόμενη οικονομική ανάκαμψη και ενίσχυση της ζήτησης εκτιμάται ότι θα αντικατοπτριστεί σε περαιτέρω βελτιώσεις των συνθηκών στην αγορά εργασίας και της τιμολογιακής δύναμης των επιχειρήσεων. Σε αυτό το περιβάλλον, τόσο οι μισθοί όσο και τα περιθώρια κέρδους αναμένεται να αυξηθούν και να επιτείνουν στις πιέσεις στις εγχώριες τιμές. Η υποχώρηση του βαθμού υποαπασχόλησης των πόρων στην αγορά εργασίας αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιφέρει ενίσχυση του ρυθμού αύξησης της ονομαστικής μισθολογικής δαπάνης ανά μισθωτό. Ωστόσο, ο ρυθμός αύξησης των μισθών αναμένεται να παραμείνει σχετικά συγκρατημένος. Στους παράγοντες που επιδρούν ανασταλτικά στην αύξηση της μισθολογικής δαπάνης ανά μισθωτό στη διάρκεια της τρέχουσας οικονομικής ανάκαμψης περιλαμβάνονται ο εναπομένων βαθμός υποαπασχόλησης στην αγορά εργασίας και το σημερινό περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού. Ανασταλτική επίδραση στην αύξηση των μισθών αναμένεται επίσης να προέλθει από τις συνεχιζόμενες διαδικασίες προσαρμογής που στοχεύουν στην άνοδο της ανταγωνιστικότητας τιμών σε ορισμένες χώρες της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας που υλοποιήθηκαν 9

10 στη διάρκεια της κρίσης και δυνητικά επίσης η συγκράτηση των μισθών που σχετίζεται με το γεγονός ότι οι μισθοί δεν είχαν συμπιεστεί αρκετά στη διάρκεια της κρίσης λόγω της δεσμευτικής προς τα κάτω ακαμψίας των ονομαστικών μισθών αποτελούν παράγοντες που μπορεί να είναι ανασταλτικοί για την επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης των μισθών στην τρέχουσα ανάκαμψη. Ο ρυθμός ανόδου του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αναμένεται να εξακολουθήσει να κυμαίνεται γύρω από τα πρόσφατα χαμηλά επίπεδα έως τις αρχές του 2017, καθώς η προβλεπόμενη κυκλική επιτάχυνση της παραγωγικότητας αντισταθμίζει τη σταδιακή ανοδική πορεία του ρυθμού αύξησης των μισθών. Στη συνέχεια, η σταθεροποίηση του ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας σε συνδυασμό με την περαιτέρω επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης των μισθών συνεπάγεται ενίσχυση του ρυθμού αύξησης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στη διάρκεια του Τα περιθώρια κέρδους αναμένεται να ενισχυθούν καθώς η οικονομική ανάκαμψη προχωρεί. Περαιτέρω βελτιώσεις στη ζήτηση και η υποχώρηση του βαθμού υποαπασχόλησης των πόρων στην οικονομία αναμένεται να στηρίξουν την τιμολογιακή δύναμη των επιχειρήσεων και τη συνέχιση της ανάκαμψης που καταγράφηκε πρόσφατα στα περιθώρια κέρδους στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Στην πρόσφατη ανάκαμψη των κερδών συνέβαλαν τα έκτακτα οφέλη που συνδέονται με την προηγηθείσα έντονη πτώση των τιμών του πετρελαίου και των βασικών εμπορευμάτων και με την υποτίμηση του ευρώ, λόγω των στρατηγικών τιμολόγησης που ακολουθούν οι εξαγωγείς με βάση τις συνθήκες στην αγορά. Αντίθετα, μειωτική επίδραση στα περιθώρια κέρδους αναμένεται να προέλθουν από τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντων που υλοποιήθηκαν στη διάρκεια της κρίσης και μετά από αυτήν, οι οποίες εκτιμάται ότι έχουν αυξήσει τον βαθμό ανταγωνισμού σε ορισμένες αγορές. Συνολικά, έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο υποτονικών εξελίξεων τα τελευταία έτη, τα περιθώρια κέρδους αναμένεται να ανακάμψουν στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής και να αυξηθούν κατά περίπου 0,5% ετησίως κατά μέσο από το 2015 έως το Σε σύγκριση με τις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο, οι προοπτικές για τον πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ) έχουν αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα κάτω. Η προς τα κάτω αναθεώρηση αποδίδεται στις ασθενέστερες εξωτερικές πιέσεις στις τιμές, που σχετίζονται με χαμηλότερες από ό,τι είχε υποτεθεί τιμές του πετρελαίου. 4. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται, σύμφωνα με τις προβολές, να βελτιωθεί. Η σταδιακή βελτίωση του λόγου δημοσιονομικού ελλείμματος προς το ΑΕΠ οφείλεται εν μέρει στη βελτίωση της κυκλικής θέσης της οικονομίας και εν μέρει στη μείωση των δαπανών για τόκους, ενώ το διαρθρωτικό πρωτογενές αποτέλεσμα αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιδεινωθεί κάπως το 2016 και να παραμείνει σταθερό το Έπειτα από αυξήσεις έως το 2014, ο λόγος του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται, βάσει των προβολών, να αρχίσει να μειώνεται από το 2015 και μετά. Σε σύγκριση με τις προβολές που δημοσιεύθηκαν τον Σεπτέμβριο, οι δημοσιονομικές προοπτικές παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες. Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης έχει αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα πάνω για το 2015 και ελαφρώς προς τα κάτω για το 2017, αντανακλώντας μεταβολές στην έκταση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Η τροχιά του χρέους είναι πιο ευνοϊκή στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, αντανακλώντας μια πιο ευνοϊκή διαφορά ρυθμού ανάπτυξης-επιτοκίων και μια θετική επίδραση από την προσαρμογή ελλείμματος-χρέους. 10

11 Πίνακας 1 Μακροοικονομικές προβολές για τη ζώνη του ευρώ 1) (ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές) Αναθεωρήσεις Σεπτέμβριος 2015 από τον Σεπτέμβριο ) Πραγματικό ΑΕΠ 3) 0,9 1,5 1,7 1,9 1,4 1,7 1,8 0,1 0,0 0,0 [1,4-1,6] 4) [1,1-2,3] 4) [0,9-2,9] 4) [1,3-1,5] 4) [0,8-2,6] 4) [0,6-3,0] 4) Ιδιωτική κατανάλωση 0,8 1,6 1,9 1,7 1,7 1,7 1,7-0,1 0,2 0,0 Δημόσια κατανάλωση 0,8 1,4 1,2 1,0 0,7 0,8 0,7 0,7 0,4 0,3 Ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου 1,3 2,3 2,8 3,8 2,1 3,4 3,9 0,2-0,7-0,1 Εξαγωγές 5) 4,1 4,8 4,0 4,8 4,5 4,9 5,2 0,4-0,8-0,4 Εισαγωγές 5) 4,5 5,3 4,8 5,3 4,7 5,4 5,7 0,6-0,7-0,4 Απασχόληση 0,6 1,0 1,0 1,0 0,7 0,8 0,8 0,2 0,3 0,1 Ποσοστό ανεργίας (ως ποσοστό % του εργατικού δυναμικού) 11,6 11,0 10,5 10,1 11,0 10,6 10,1-0,1-0,1 0,0 ΕνΔΤΚ 0,4 0,1 1,0 1,6 0,1 1,1 1,7 0,0-0,2 0,0 [0,1-0,1] 4) [0,5-1,5] 4) [0,9-2,3] 4) [0,0-0,2] 4) [0,5-1,7] 4) [0,9-2,5] 4) ΕνΔΤΚ χωρίς την ενέργεια 0,7 0,9 1,3 1,5 0,9 1,3 1,6 0,0-0,1-0,1 ΕνΔΤΚ χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής 0,8 0,9 1,3 1,6 0,9 1,4 1,6-0,1-0,1 0,0 ΕνΔΤΚ χωρίς την ενέργεια, τα είδη διατροφής και τις μεταβολές των έμμεσων φόρων 6) 0,7 0,8 1,3 1,6 0,9 1,4 1,6 0,0-0,1 0,0 Κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος 1,1 0,9 0,9 1,2 1,0 0,6 1,1-0,1 0,2 0,1 Μισθολογική δαπάνη ανά μισθωτό 1,4 1,4 1,5 2,1 1,6 1,6 2,1-0,2 0,0 0,0 Παραγωγικότητα της εργασίας 0,3 0,5 0,7 0,9 0,7 1,0 1,0-0,1-0,3-0,1 Δημοσιονομικό αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης (ως ποσοστό % του ΑΕΠ) -2,6-2,0-2,0-1,8-2,1-2,0-1,7 0,1 0,0-0,1 Διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (ως ποσοστό % του ΑΕΠ) 7) -1,8-1,7-1,9-1,9-1,8-1,8-1,7 0,1 0,0-0,2 Ακαθάριστο χρέος γενικής κυβέρνησης (ως ποσοστό % του ΑΕΠ) 92,1 91,1 90,1 88,9 91,6 90,7 89,4-0,5-0,7-0,5 Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (ως ποσοστό % του ΑΕΠ) 2,4 3,0 2,9 2,7 3,0 2,9 2,7 0,0 0,0 0,0 1) Τα στοιχεία αναφέρονται στη ζώνη του ευρώ συμπεριλαμβανομένης της Λιθουανίας, εκτός από τα στοιχεία του ΕνΔΤΚ για το Οι μέσες ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές του ΕνΔΤΚ για το 2015 βασίζονται στη σύνθεση της ζώνης του ευρώ όπως είχε το 2014, στην οποία περιλαμβάνεται ήδη η Λιθουανία. 2) Οι αναθεωρήσεις υπολογίζονται με βάση μη στρογγυλοποιημένα μεγέθη. 3) Στοιχεία που έχουν διορθωθεί ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών. 4) Τα διαστήματα που παρουσιάζονται γύρω από τις προβολές βασίζονται στις διαφορές μεταξύ των πραγματοποιήσεων και των προηγούμενων προβολών που είχαν καταρτιστεί επί σειρά ετών. Το εύρος κάθε διαστήματος είναι διπλάσιο από τον μέσο όρο της διαφοράς, σε απόλυτες τιμές. Η μέθοδος που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό των διαστημάτων, βάσει της οποίας γίνεται και διόρθωση για έκτακτα γεγονότα, περιγράφεται στο κείμενο με τίτλο New procedure for constructing Eurosystem and ECB staff projection ranges,, Δεκέμβριος 2009, το οποίο διατίθεται στον δικτυακό τόπο της. 5) Συμπεριλαμβάνεται το εμπόριο μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ. 6) Ο υποδείκτης βασίζεται σε εκτιμήσεις των επιδράσεων της έμμεσης φορολογίας. Αυτός ενδέχεται να διαφέρει από τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία υποθέτουν πλήρη και άμεση μετακύλιση των μεταβολών της φορολογίας στον ΕνΔΤΚ. 7) Υπολογίζεται ως το δημοσιονομικό αποτέλεσμα χωρίς τις πρόσκαιρες επιδράσεις του οικονομικού κύκλου και τα μέτρα προσωρινού χαρακτήρα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις (όσον αφορά την προσέγγιση του ΕΣΚΤ, βλ. Working Paper Series, αρ. 77,, Σεπτέμβριος 2001 και Working Paper Series, αρ. 579,, Ιανουάριος 2007). Η προβολή για το διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν προκύπτει από ένα συγκεντρωτικό δείκτη του παραγωγικού κενού. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία του ΕΣΚΤ, οι κυκλικές συνιστώσες υπολογίζονται χωριστά για τις διάφορες κατηγορίες εσόδων και δαπανών. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. το πλαίσιο με τίτλο «Η κυκλική διόρθωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος» που δημοσιεύθηκε στο Μηνιαίο 11

12 Δελτίο της του Μαρτίου 2012 και το πλαίσιο με τίτλο «Το διαρθρωτικό αποτέλεσμα ως δείκτης της υποκείμενης δημοσιονομικής θέσης» που δημοσιεύθηκε στο Μηνιαίο Δελτίο της του Σεπτεμβρίου Πλαίσιο 4 ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ Οι προβολές βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε υποθέσεις τεχνικού χαρακτήρα που αφορούν την εξέλιξη ορισμένων βασικών μεταβλητών. Δεδομένου ότι κάποιες από τις μεταβλητές αυτές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις προβολές για τη ζώνη του ευρώ, η εξέταση της ευαισθησίας των προβολών σε εναλλακτικές υποθέσεις αποτελεί χρήσιμο στοιχείο για την ανάλυση των κινδύνων που περιβάλλουν τις προβολές. Το παρόν πλαίσιο αναλύει την αβεβαιότητα που περιβάλλει τις τιμές του πετρελαίου και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, καθώς και την ευαισθησία των προβολών σε αυτές τις μεταβλητές 1) Εναλλακτική πορεία των τιμών του πετρελαίου Τα εναλλακτικά υποδείγματα τιμών του πετρελαίου δείχνουν κάπως υψηλότερες τιμές του πετρελαίου το 2016 και το 2017 σε σύγκριση με αυτές που υποδεικνύουν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Σύμφωνα με τις τεχνικές υποθέσεις για τις εξελίξεις στις τιμές του πετρελαίου στις οποίες στηρίζεται το βασικό σενάριο των προβολών, με βάση τις αγορές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, προβλέπεται αύξηση των τιμών του πετρελαίου στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής (βλ. Πλαίσιο 3). Αυτή η εξέλιξη είναι συμβατή με κάποια ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου που σχετίζεται με το γεγονός ότι η παγκόσμια οικονομία σταθεροποιείται και ότι σημειώνεται κάποια επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της προσφοράς πετρελαίου. Τα εναλλακτικά υποδείγματα που χρησιμοποιούν οι εμπειρογνώμονες της 1 για να καταρτίσουν τις προβολές για τις τιμές του πετρελαίου στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής υποδηλώνουν επί του παρόντος ελαφρώς υψηλότερες τιμές του πετρελαίου για αυτή την περίοδο σε σχέση με τις τεχνικές υποθέσεις. Αυτή η εξέλιξη θα ήταν συμβατή με μια ακόμη πιο ισχυρή ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου μεσοπρόθεσμα και/ή με μια πιο ισχυρή συγκράτηση του ρυθμού αύξησης της προσφοράς πετρελαίου εξαιτίας χαμηλότερων επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα και επομένως μείωση του πετρελαιοπαραγωγικού δυναμικού σε ορισμένες χώρες, στο πλαίσιο της πρόσφατης πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Εξαιτίας του αντίκτυπου αυτής της εναλλακτικής πορείας, βάσει της οποίας οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να αυξηθούν με ένα ελαφρά ισχυρότερο ρυθμό και να είναι υψηλότερες κατά 5,8% από ό,τι στο βασικό σενάριο μέχρι το 2017, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα επιβραδυνόταν ελαφρώς (χαμηλότερος κατά 0,1 της ποσοστιαίας μονάδας το 2017) ενώ θα σημειωνόταν μια ελαφρώς ταχύτερη αύξηση του πληθωρισμού (βάσει του ΕνΔΤΚ) το 2016 και το 2017 (υψηλότερος κατά περίπου 0,1 της ποσοστιαίας μονάδας το 2016 και το 2017). 2) Εναλλακτική πορεία της συναλλαγματικής ισοτιμίας Υπάρχουν ανοδικοί και καθοδικοί κίνδυνοι που περιβάλλουν την πορεία της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Οι καθοδικοί κίνδυνοι απορρέουν κυρίως από την αυξανόμενη αποκλίνουσα κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Πιο συγκεκριμένα, μια περαιτέρω διευκολυντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ και η αύξηση του επιτοκίου-στόχου για τα ομοσπονδιακά κεφάλαια στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να ασκήσουν περαιτέρω καθοδικές πιέσεις στο ευρώ. Αντιθέτως, ανοδικοί κίνδυνοι που περιβάλλουν τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ θα μπορούσαν να προέλθουν από τις αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με τον ρυθμό ανάπτυξης των αναδυόμενων οικονομιών της αγοράς και ιδίως της Κίνας. Η προκύπτουσα αύξηση της μεταβλητότητας της αγοράς μπορεί να οδηγήσει σε ανατίμηση του ευρώ εξαιτίας του κλεισίματος σημαντικού ύψους θέσεων σε συναλλαγές carry trade. Προκειμένου να καταδειχθούν οι συναφείς κίνδυνοι που περιβάλλουν τις προβολές, η παρούσα ανάλυση ευαισθησίας περιλαμβάνει δύο εναλλακτικές υποθετικές εξελίξεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Η πρώτη εξέλιξη βασίζεται στο 25ο εκατοστημόριο της κατανομής που παρέχουν οι πυκνότητες πιθανότητας μηδενικού κινδύνου όπως υπολογίζονται με βάση δικαιώματα προαίρεσης επί 12

13 της συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ στις 12 Νοεμβρίου Αυτή η εξέλιξη συνεπάγεται σταδιακή υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου ΗΠΑ σε 0,99 το 2017, δηλαδή 8,1% χαμηλότερα από την υπόθεση του βασικού σεναρίου για αυτό το έτος. Η δεύτερη εξέλιξη βασίζεται στο 75ο εκατοστημόριο της ίδιας κατανομής και συνεπάγεται σταδιακή ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου ΗΠΑ σε 1,18 το 2017, δηλαδή 8,9% υψηλότερα από την υπόθεση του βασικού σεναρίου για αυτό το έτος. Οι αντίστοιχες υποθέσεις για την ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία (ΟΣΣΙ-38) αντανακλούν τις ιστορικές κανονικότητες, σύμφωνα με τις οποίες οι μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ αντιστοιχούν σε μεταβολές της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ με ελαστικότητα 52% περίπου. Στην περίπτωση της υποτίμησης, αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια σταδιακή καθοδική απόκλιση της ΟΣΣΙ-38 από το βασικό σενάριο, σε επίπεδο που είναι 4,3% κάτω από το βασικό σενάριο το Στην περίπτωση της ανατίμησης, η προκύπτουσα ανοδική απόκλιση της ΟΣΣΙ-38 την οδηγεί σε επίπεδο 4,5% πάνω από το βασικό σενάριο το Και στις δύο περιπτώσεις, τα αποτελέσματα από διάφορα μακροοικονομικά υποδείγματα των εμπειρογνωμόνων υποδεικνύουν σχετικά ισχυρές επιδράσεις στον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ και στον πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ) το 2016 και Τα αποτελέσματα για την υποτίμηση του ευρώ υποδεικνύουν υψηλότερο πληθωρισμό (βάσει του ΕνΔΤΚ) (κατά 0,1-0,3 της ποσοστιαίας μονάδας το 2016 και κατά 0,3-0,5 της ποσοστιαίας μονάδας το 2017) και υψηλότερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ (κατά 0,1-0,2 της ποσοστιαίας μονάδας το 2016 και κατά 0,2-0,3 της ποσοστιαίας μονάδας το 2017). Παρόμοια, αλλά με αντίθετο πρόσημο, είναι τα αποτελέσματα για την ανατίμηση του ευρώ. 1) Βλ. τον συνδυασμό τεσσάρων υποδειγμάτων που παρουσιάζεται στο άρθρο με τίτλο «Forecasting the price of oil», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 4,, Πλαίσιο 5 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΛΛΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Διάφορες προβλέψεις για τη ζώνη του ευρώ διατίθενται τόσο από διεθνείς οργανισμούς όσο και από φορείς/ιδρύματα του ιδιωτικού τομέα. Ωστόσο, αυτές οι προβλέψεις δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμες μεταξύ τους ή με τις μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, καθώς έχουν ολοκληρωθεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Επιπλέον, χρησιμοποιούν διαφορετικές (εν μέρει αδιευκρίνιστες) μεθόδους για την εξαγωγή υποθέσεων σχετικά με τις δημοσιονομικές, χρηματοοικονομικές και εξωτερικές μεταβλητές, συμπεριλαμβανομένων των τιμών του πετρελαίου και άλλων βασικών εμπορευμάτων. Τέλος, υπάρχουν διαφορές στις μεθόδους διόρθωσης ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών μεταξύ των διαφόρων προβλέψεων (βλ. τον πίνακα). Όπως φαίνεται στον πίνακα, οι περισσότερες από τις προβλέψεις που είναι επί του παρόντος διαθέσιμες από άλλους οργανισμούς δεν διαφέρουν κατά πολύ από τις προβλέψεις σημείου των προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος του Δεκεμβρίου και βρίσκονται εντός των διαστημάτων που περιβάλλουν τις προβολές αυτές (που παρουσιάζονται στον πίνακα μέσα σε αγκύλες). 13

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ 1

Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ 1 Ιούνιος 2016 Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος για τη ζώνη του ευρώ 1 1 Προοπτικές για τη ζώνη του ευρώ: Συνοπτική παρουσίαση και βασικά χαρακτηριστικά Η οικονομική ανάκαμψη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Οι προβολές του Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες της κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 1 1. ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η οικονομική ανάκαμψη παρουσίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ 1

Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ 1 Σεπτέμβριος 2016 Μακροοικονομικές προβολές εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ για τη ζώνη του ευρώ 1 Η οικονομική ανάκαμψη στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να συνεχιστεί, αν και με ελαφρώς βραδύτερους ρυθμούς ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 1 Πρόσφατοι δείκτες υποδηλώνουν λιγότερο ευνοϊκές προοπτικές βραχυπρόθεσμα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΤΟΥ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 1 Ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ αναμένεται, σύμφωνα με τις προβολές, ότι θα παραμείνει συγκρατημένος το 2014 και

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία

6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ IΟΥΝΙΟΣ 2011 6. Μακροοικονομικές Προβλέψεις για την Κυπριακή Οικονομία Δύο φορές το χρόνο το Ευρωσύστημα ετοιμάζει και δημοσιεύει τις προβλέψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 2 / 2015 3,5E 7,5E

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 2 / 2015 3,5E 7,5E 30 Τεύχος 2 / 2015 6E E 3,5E 6E E E 80 100% 53% E 6E 7,5E Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2015 Διεύθυνση 60640 Frankfurt am Main Germany Τηλέφωνο +49 69 1344 0 Δικτυακός τόπος http://www.ecb.europa.eu Το Δελτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 6 / ,5E 7,5E

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 6 / ,5E 7,5E Οικονομικό Δελτίο 30 Τεύχος 6 / 2015 6E E 3,5E 6E E 80 E 100% 53% E 6E 7,5E Περιεχόμενα Οικονομικές και νομισματικές εξελίξεις Συνοπτική παρουσίαση 3 1 Εξωτερικό περιβάλλον 7 2 Xρηματοπιστωτικές εξελίξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 6 / 2016

Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 6 / 2016 Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 6 / 2016 Περιεχόμενα Οικονομικές και νομισματικές εξελίξεις 2 Συνοπτική παρουσίαση 2 1 Εξωτερικό περιβάλλον 6 2 Χρηματοπιστωτικές εξελίξεις 12 3 Οικονομική δραστηριότητα 16 4 Τιμές

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 4 / 2015 3,5E 7,5E

Οικονομικό Δελτίο. Τεύχος 4 / 2015 3,5E 7,5E 30 Τεύχος 4 / 2015 6E E 3,5E 6E E E 80 100% 53% E 6E 7,5E Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, 2015 Διεύθυνση 60640 Frankfurt am Main Germany Τηλέφωνο +49 69 1344 0 Δικτυακός τόπος http://www.ecb.europa.eu Το Δελτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 4ης Δεκεμβρίου 2014 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά και σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 4 / 2016

Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 4 / 2016 Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 4 / 2016 Περιεχόμενα Οικονομικές και νομισματικές εξελίξεις Συνοπτική παρουσίαση 2 1 Εξωτερικό περιβάλλον 6 2 Xρηματοπιστωτικές εξελίξεις 12 3 Οικονομική δραστηριότητα 16 4 Τιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 5ης Δεκεμβρίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν

SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν SEE & Egypt Economic Review, Απρίλιος 2013 Οι Προβλέψεις μας για το 2013: Η ύφεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση & τα Συναλλαγματικά Διαθέσιμα Κυριαρχούν Περίληψη στα Ελληνικά Κύπρος Σε βαθειά ύφεση αναμένουμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Στο πλαίσιο της επιδίωξης της αποστολής του να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών, το Διοικητικό Συμβούλιο της αποφάσισε, κατά τη συνεδρίαση της 5ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 6ης Μαρτίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 2ας Σεπτεμβρίου 2010 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, έκρινε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2014 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Αξιολόγηση των μέτρων που έχουν ληφθεί από την ΙΣΠΑΝΙΑ, τη ΓΑΛΛΙΑ, τη ΜΑΛΤΑ, τις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ και τη ΣΛΟΒΕΝΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Αξιολόγηση των μέτρων που έχουν ληφθεί από την ΙΣΠΑΝΙΑ, τη ΓΑΛΛΙΑ, τη ΜΑΛΤΑ, τις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ και τη ΣΛΟΒΕΝΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 15.11.2013 COM(2013) 901 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αξιολόγηση των μέτρων που έχουν ληφθεί από την ΙΣΠΑΝΙΑ, τη ΓΑΛΛΙΑ, τη ΜΑΛΤΑ, τις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 3ης Μαρτίου 2011 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2012

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 8ης Μαρτίου 2012 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 2ας Δεκεμβρίου 2010 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, επιβεβαίωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, αφού διατηρήθηκε μέτριος και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 2010 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 8ης Σεπτεμβρίου 2011 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 5ης Σεπτεμβρίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 6ης Ιουνίου το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε να διατηρήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κατά τη συνεδρίαση της 8ης Δεκεμβρίου 2011 το Διοικητικό Συμβούλιο, βασιζόμενο στην οικονομική και νομισματική ανάλυση που διενεργεί τακτικά, αποφάσισε

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.7.2016 COM(2016) 293 final Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από την Πορτογαλία σε εφαρμογή της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ Χ.Α.Α ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΒΑΤΗΓΟΥ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ Μελέτη του γενικότερου οικονομικού περιβάλλοντος, τόσο της διεθνούς, όσο και της εγχώριας οικονομίας, ανάλυση του κλάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011 Τεύχος Μάρτιος 2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα

1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας διατηρήθηκε μέτριος και σταθερός

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Οικονομική συγκυρία: Η εξέλιξη των βασικών μεγεθών Ηλίας Ιωακείμογλου

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Οικονομική συγκυρία: Η εξέλιξη των βασικών μεγεθών Ηλίας Ιωακείμογλου Οικονομική συγκυρία: η εξέλιξη των βασικών μεγεθών του Ηλία Ιωακείμογλου Από το 1994, η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε φάση ήπιας ανάκαμψης: το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,5% και το 1995 προβλέπεται να φθάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 01 1 2008 02 1 2008 03 1 2008 04 1 2008 05 1 2008 06 1 2008 07 1 2008 08 1 2008 09 1 2008 10 1 2008 11 1 2008 12 1 2008 ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Το 2008 σε όλες τις εκδόσεις της θα απεικονίζεται λεπτομέρεια

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Επικαιροποιημένο Ελληνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας & Ανάπτυξης. Περιλαμβάνει Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων ΣΧΕΔΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Επικαιροποιημένο Ελληνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας & Ανάπτυξης. Περιλαμβάνει Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Επικαιροποιημένο Ελληνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας & Ανάπτυξης Περιλαμβάνει Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων ΣΧΕΔΙΟ Αθήνα, Ιανουάριος 2010 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 4. Η οικονομία της ζώνης του ευρώ, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ και ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας το

Περιεχόμενα. Πρόλογος 4. Η οικονομία της ζώνης του ευρώ, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ και ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας το Ετήσια Έκθεση 2015 Περιεχόμενα Πρόλογος 4 Η οικονομία της ζώνης του ευρώ, η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ και ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας το 2015 7 1 Η οικονομία της ζώνης του ευρώ: το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλώνει ο πήχης των προσδοκιών των ΤΠΕ

Χαμηλώνει ο πήχης των προσδοκιών των ΤΠΕ Χαμηλώνει ο πήχης των προσδοκιών των ΤΠ Π τώση του δείκτη οικονομικού κλίματος καταγράφεται στον εγχώριο τομέα τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠ), αντίστοιχα με το κλίμα που κυριαρχεί σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ι. Δάνεια ή πιστωτικά όρια προς 1. Το τελευταίο τρίμηνο, ποιες μεταβολές σημειώθηκαν όσον αφορά τα κριτήρια της τράπεζάς σας για τη χορήγηση δανείων ή πιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΛΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ (M.B.A. T.Q.M.) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική Στατιστική Αρχή, Τράπεζα της Ελλάδος 1 Πίνακας μεγεθών Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Γραπτή δήλωση του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη συνάντηση της Συμβουλευτικής Οικονομικής Επιτροπής Λευκωσία, 2 Απριλίου 2009 Εξακολουθούμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα