Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη"

Transcript

1 Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη «Το κοινωνικό μοντέλο της αναπηρίας, αποτελεί θεμελιώδη συμβολή στη συζήτηση σχετικά με την πολυπλοκότητα της αναπηρίας αλλά και στην κατανόηση/επεξήγηση της αναπηρίας, σύμφωνα με τις εμπειρίες των ατόμων με αναπηρίες. Κριτική ανάλυση των κυριότερων εννοιών που στηρίζουν το «κοινωνικό μοντέλο» σε αντιπαράθεση με το ιατρικό μοντέλο της» της εκπαιδευτικού ΠΕ03 Κίτσου Γεωργίαs ΑΘΗΝΑ

2 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Κεφάλαιο 1ο: Η προσέγγιση του ιατροκεντρικού μοντέλου της αναπηρίας Η «κοινωνική κατασκευή» της αναπηρίας στο αντίποδα της ιατρικής προσέγγισης... 5 Κεφάλαιο 2ο: Η ανάλυση του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας Η περίπτωση της Βρετανίας... 8 Κεφάλαιο 3ο: Κριτικές προσεγγίσεις στο κοινωνικό μοντέλο και νέες θεωρήσεις Σύγχρονες τάσεις και αντιλήψεις Επίλογος Βιβλιογραφικές Αναφορές

3 Εισαγωγή Το ζήτημα της αναπηρίας του ατόμου αποτελούσε, ανέκαθεν, ένα υπό συζήτηση θέμα, που οι εκάστοτε κοινωνίες προσπαθούσαν να «αντιμετωπίσουν. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τον 15 ο αιώνα, τα άτομα με αναπηρία συνδέονταν με δυνάμεις του σκότους και την μαύρη μαγεία, ενώ μέχρι τον 18 ο αιώνα συναντάμε το στάδιο του αποκλεισμού και της απόρριψής τους. Ωστόσο, το δεύτερο στάδιο που ακολούθησε, στη συνέχεια, προσέγγισε τις ειδικές ανάγκες των εν λόγω ατόμων ως προσωπική τραγωδία έχοντας ως στόχο την περίθαλψη, την προστασία και την ξεχωριστή τους εκπαίδευση. Από την άλλη πλευρά, οι ιδέες του Διαφωτισμού έπαιξαν το δικό τους ρόλο στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην ανάγκη για ανατροπή των ανισοτήτων, στην αξία του ανθρωπισμού καθώς και της κοινωνικής ευθύνης απέναντι στους πολίτες. Στις μέρες μας λοιπόν, τα ίσα ανθρώπινα δικαιώματα και η συνεκπαίδευση αποτελούν το τρίτο στάδιο αντιμετώπισης των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που διεκδικούν την αναγνώρισης της αναπηρίας τους, σε νέες βάσεις (Λιασίδου, 2014α). Είναι γνωστό ότι, καθ όλη τη διάρκεια της παραπάνω συνοπτικής ιστορικής διαδρομής, δύο ήταν τα μοντέλα που κυριάρχησαν ως προς την προσέγγιση της αναπηρίας. Το πρώτο ήταν το ιατρικό και παθολογικό, με το κοινωνικό μοντέλο που σταδιακά κερδίζει έδαφος, σήμερα, να έπεται. (Ζώνιου-Σιδέρη, Ντεροπούλου-Ντέρου & Βλάχου-Μπαλαφούτη, 2012). Σε μια ανάγκη, λοιπόν, βαθύτερης κατανόησης της πολυπλοκότητας της έννοιας της αναπηρίας, η παρούσα εργασία στόχο έχει να αναδείξει την αξία του κοινωνικού μοντέλου έναντι της παθολογικής προσέγγισης, κάνοντας αναφορά τόσο στα πλεονεκτήματα όσο και στις πιθανές αδυναμίες του. 3

4 Κεφάλαιο 1ο: Η προσέγγιση του ιατροκεντρικού μοντέλου της αναπηρίας Σε μια προσπάθεια κατανόησης του ζητήματος της αναπηρίας, πολλοί επιστημονικοί κλάδοι, όπως η κοινωνιολογία και η ειδική αγωγή έχουν προσπαθήσει να την προσεγγίσουν εννοιολογικά. Οι θεωρητικές αυτές τοποθετήσεις βασίζονται στις κυρίαρχες χρονικά και γεωγραφικά κοινωνικές και ηθικές αξίες υπαγορεύοντας, αντίστοιχα, συγκεκριμένους τρόπους παρέμβασης (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). Ως εκ τούτου, ανάλογα με το νόημα που αποδίδεται κάθε φορά στην αναπηρία των ατόμων, ακολουθεί και η αντιμετώπισή τους σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής και της εκπαίδευσης. Πιο συγκεκριμένα, το ιατρικo παθολογικό μοντέλο ήταν αυτό το οποίο κυριάρχησε στις αρχές του 20 ου αιώνα και ως τα τέλη της δεκαετίας του 60 προσεγγίζοντας την αναπηρία ως μια αυθύπαρκτη, αντικειμενική πραγματικότητα, η οποία είναι αδιαμφισβήτητη και υφίσταται ανεξάρτητα από υποκειμενικές ερμηνείες, ενώ ο άνθρωπος με αναπηρία δομείται ως ένα πραγματοποιημένο «αντικείμενο» της επιστήμης χωρίς, ιστορικά, σημαινόμενη κοινωνικοπολιτική πολιτισμική ταυτότητα (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). Αναντίρρητα, η έμφαση δίνεται στην ατομική παθολογία και το άτομο θα πρέπει να δεχθεί ειδική αγωγή και ειδική εκπαίδευση, ενώ αντιμετωπίζεται ως ασθενής που χρήζει φροντίδας, φαρμακευτικής αγωγής ή και νοσηλείας. Έτσι, χαρακτηριστικά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, το 1980, αφενός, προβάλλει την αιτιακή σχέση της αναπηρίας με ατομικό περιορισμό ή έλλειμμα και, αφετέρου, σχετίζει αιτιολογικά την αναπηρία με τη μειονεξία (disability and handicap) και την ατομική ανεπάρκεια/ασθένεια (impairment) (Λιασίδου, 2014β). Αντίστοιχα, ο ίδιος Οργανισμός, το 2003, θεωρεί ότι η αναπηρία είναι ο οποιοσδήποτε περιορισμός ή η έλλειψη ικανότητας, που είναι αποτέλεσμα του βιολογικού προβλήματος, το οποίο δεν επιτρέπει την εφαρμογή κάποιας δραστηριότητας, η οποία βρίσκεται μέσα στο πλαίσιο του εφικτού για το κάθε άτομο. Συνεπώς, εύκολα, κανείς εξάγει το συμπέρασμα πως το ιατρικό μοντέλο της αναπηρίας εστιάζει στο «λάθος» χαρακτηριστικό του ατόμου και όχι σε αυτά που το άτομο χρειάζεται, με αποτέλεσμα 4

5 να δημιουργούνται χαμηλές προσδοκίες, οδηγώντας τους ανθρώπους στο να χάσουν την ανεξαρτησία και τον έλεγχο στη ζωή τους (Μαύρης, 2011). Καταλήγοντας, τo ιατρικό μοντέλο οφείλει την ονομασία του στις ιατρικές γνωματεύσεις και ταξινομήσεις και στην ιατρική αντιμετώπιση των «δυσλειτουργιών» που μπορούν να λάβουν χώρα σε μερικές περιπτώσεις, ώστε τα άτομα να γίνουν «φυσιολογικά». Η αποδυνάμωση και εξάρτηση του ατόμου με αναπηρία από το πόρισμα ενός εμπειρογνώμονα, καθιστά το ιατρικό πρότυπο κατακριτέο από πολλούς. Κατά την ίδια λογική, ιατρικοποιείται και η εκπαιδευτική ικανότητα διαχωρίζοντας τους μαθητές χωρίς αναπηρίες από τους μαθητές με αναπηρίες και απομονώνοντας πιθανά ενδιαφέροντα και κλίσεις αυτού του μαθητικού πληθυσμού, με την αποσιώπηση στην ουσία των κοινωνικών, οικογενειακών, ψυχολογικών και άλλων παραγόντων που δρουν ανασταλτικά στην πορεία της μάθησης τόσο των μαθητών γενικότερα, όσο και των παιδιών με αναπηρία ειδικότερα. 1.1 Η «κοινωνική κατασκευή» της αναπηρίας στο αντίποδα της ιατρικής προσέγγισης Ο κοινωνικός διαχωρισμός που βασίστηκε στην προσέγγιση του ιατρικού μοντέλου, είχε άμεσο αντίκτυπο σε όλα τα επίπεδα. Από την μία πλευρά η σωματοποίηση της αναπηρίας ώθησε την επίσημη κοινωνική πολιτική να παράσχει κοινωνικές παροχές μέριμνας που νομιμοποιούσαν έως και τον εγκλεισμό των ατόμων με αναπηρία σε ιδρύματα, τα οποία συχνά λειτουργούσαν κάτω από άθλιες συνθήκες. Από την άλλη πλευρά, το εκπαιδευτικό σύστημα δημιούργησε μία σειρά από κατασκευασμένες έννοιες όπως «ακαδημαϊκή επιτυχία και αποτυχία» και «κανονικούς μαθητές και ειδικούς μαθητές». Συνεπώς, η ειδική αγωγή αποτέλεσε μια λύση απόκρυψης της αποτυχίας του εκπαιδευτικού συστήματος να ανταποκριθεί σε όλες τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). 5

6 Έχει διαπιστωθεί ότι η θεωρία της «κοινωνικής κατασκευής» που αντιμετώπισε την αναπηρία ως προϊόν της κοινωνίας αναπτύχθηκε σταδιακά. Γεγονός που σημαίνει ότι οι απόψεις και στάσεις των υποκειμένων ατομικά και συλλογικά απέναντι στα άτομα με αναπηρία, βασίζονταν στις αντιλήψεις που κάθε πολιτεία είχε δημιουργήσει με ιστορικό και πολιτισμικό περιεχόμενο. Συγκεκριμένα, η βιομηχανοποίηση οδήγησε τα άτομα με αναπηρία να αποκοπούν από το παραγωγικό δυναμικό (Finkelstein, 2001), ενώ η μεγάλη αξία που αποδίδεται στην εργασία για το κοινωνικό κύρος του ατόμου, αναδεικνύει τη σημασία των οικονομικών σχέσεων στην εμφάνιση της αναπηρίας (Oliver, 1990). Αναλυτικότερα, στο πλαίσιο της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, η κοινωνία δημιουργεί κάποια κριτήρια με βάση τα οποία θα χαρακτηρίσει κάποιους αναπήρους ή μη, ενώ οι προσωπικοί κανόνες του κάθε ατόμου κατά κύριο λόγο έχουν επηρεαστεί από τις πεποιθήσεις του κοινωνικού συνόλου. Έτσι, αυτή η κοινωνική αλληλεπίδραση οδηγεί στην αποδοχή και επανάληψη συγκεκριμένων, πολλές φορές, προκαταλήψεων υπό την επίδραση διάφορων κοινωνικών «ταμπελών» (Ζώνου- Σιδέρη, 1998). Στην περίπτωση της αναπηρίας, η πεποίθηση ότι τα άτομα αυτά αδυνατούν να συμμετάσχουν στην κοινωνική ζωή λόγω των δυσλειτουργιών τους, αποτελεί μια «κοινωνική κατασκευή», εξυπηρετώντας συγκεκριμένες σκοπιμότητες ελέγχου τους από την κοινωνία και θεωρείται μια μορφή κοινωνικής καταπίεσης (Tomlisson, 1981, 1982). 6

7 Κεφάλαιο 2ο: Η ανάλυση του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας Η ανάδυση του κινήματος των αναπήρων ενάντια στην κοινωνική καταπίεση κατά τη δεκαετία του 1970 και το ενδιαφέρον για κριτική απέναντι στο κυρίαρχο ως τότε ιατρικό μοντέλο, έφερε στο προσκήνιο το «κοινωνικό μοντέλο» αναπηρίας. Παύει πλέον να ενοχοποιείται το ίδιο το άτομο και η ευθύνη αναζητείται στην κοινωνία, εφόσον η αναπηρία θεωρείται μια «κοινωνική κατασκευή», ενώ η αναπηρία, δεν θεωρείται το προϊόν μιας σωματικής παθολογίας, αλλά αυτό της κοινωνικής οργάνωσης (Κουτάντος, 2005). Ωστόσο, οι πρωτεργάτες του κοινωνικού μοντέλου, σύμφωνα με τον Barnes (2014), ερμηνεύοντας τη διαφορετικότητα μέσα από το πρίσμα των κοινωνικών περιορισμών, υποστήριζαν πως δεν υφίσταται το διαφορετικό, αλλά πως πρόκειται για μια κοινωνικά κατασκευασμένη έννοια. Μετατόπισαν έτσι το προσωπικό πρόβλημα σε κοινωνικό ζήτημα και την ατομική μεταχείριση σε κοινωνική δράση. Αυτή η μετατόπιση από την εξατομικευμένη προσέγγιση στο κοινωνικό μοντέλο μετέβαλε την «πραγματικότητα» από προσωπική τραγωδία σε κοινωνική καταπίεση. Ξεκινώντας από την Αμερική και την Μεγάλη Βρετανία, τα αναπηρικά κινήματα επεκτάθηκαν και σε άλλες χώρες. Κατ επέκταση δημιουργήθηκε το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Αναπηρικό Κίνημα (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012), το οποίο διεκδίκησε ισοτιμία και άρση εμποδίων τόσο σε κτιριακές εγκαταστάσεις και σε ζητήματα εργασίας, όσο στην εκπαίδευση και στην αυτόνομη διαβίωση. Επιπρόσθετα, το βασικότερο πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι θεμελιωτές του μοντέλου αυτού ήταν ότι η αποδοχή της διαφορετικότητας της σωματικής ανεπάρκειας, που είχε ήδη νοηματοδοτηθεί στη βάση του ιατρικού μοντέλου και είχε γίνει αντιληπτή ως ατομικό και όχι ως κοινωνικό πρόβλημα. Έτσι, κρίθηκε σκόπιμος ο διαχωρισμός μεταξύ βλάβης (impairment) και αναπηρίας (disability), που αποτελεί κομβικό σημείο του κοινωνικού μοντέλου. Συγκεκριμένα, η πρώτη έννοια αναφέρεται σε κάποιου είδους δυσλειτουργία, ενώ η δεύτερη στον περιορισμό που η δυσλειτουργία αυτή προκαλεί στη ζωή των ατόμων που τη φέρουν, επειδή η εκάστοτε κοινωνική οργάνωση δεν έχει λάβει καθόλου ή έχει λάβει ελάχιστη μέριμνα για τα 7

8 άτομα αυτά, με αποτέλεσμα να τα αποκλείει από τις δραστηριότητές της. Κατά το κοινωνικό μοντέλο, οι ανάπηροι δεν αξιοποιούν όλες τις δυνατότητές τους εξαιτίας του καταπιεστικού αντίκτυπου μιας μη ανάπηρης κοινωνίας, η οποία λειτουργεί με τους όρους του καπιταλισμού, όπου μια ισχυρή ηγεμονεύουσα τάξη κυριαρχεί, μεταξύ άλλων και επί των ανίσχυρων αναπήρων. Έτσι, η ευθύνη της αλλαγής τοποθετείται μάλλον στην κοινωνία παρά στα ανάπηρα άτομα, ενώ τα άτομα με αναπηρίες παύουν να αποτελούν το αντικείμενο της επέμβασης και επανατοποθετούνται ως υποκείμενα στη δική τους ζωή (Watson, 2004). Καταληκτικά, ο Oliver (1990) ισχυρίζεται πως η κοινωνία είναι αυτή που οφείλει να αλλάξει και όχι τα άτομα και μάλιστα, ότι αυτή η αλλαγή θα πρέπει να αποτελεί μέρος της πολιτικής ενδυνάμωσης των αναπήρων ως ομάδα. Το κοινωνικό μοντέλο αναγνωρίζει το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να είναι ενταγμένα στην κοινωνία μαζί με τα άτομα χωρίς αναπηρία. Διαφωνεί πλήρως με τη λύση που βασίζεται στη φιλανθρωπία και αναζητά αυτή της νομοθεσίας, η οποία μπορεί να δώσει ίσα δικαιώματα στα άτομα με αναπηρία και να καταπολεμήσει τη διάκριση. 2.1 Η περίπτωση της Βρετανίας Το εκπαιδευτικό σύστημα στο Ηνωμένο Βασίλειο και η εφαρμογή της αρχής της ένταξης, φαίνεται πως αποτελεί ένα αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη μέσα στα πλαίσια του κοινωνικού μοντέλου. Συγκεκριμένα, προωθεί την απομάκρυνση από την αντίληψη του διαχωρισμού, ως φυσικής και αναπόφευκτης συνέπειας της βλάβης και την στροφή προς την αντίληψη της αποδοχής των παιδιών με αναπηρίες ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας, που έχουν τα ίδια δικαιώματα με οποιοδήποτε άλλο άτομο, όπως αυτό της παρακολούθησης σε γενικά σχολεία. Οι εκπρόσωποι του κοινωνικού μοντέλου διεύρυναν τη θεώρηση της ένταξης πέρα από τα όρια της αναπηρίας και επεδίωξαν τη δημιουργία «ενός σχολείου για όλους», το οποίο θα αποδέχεται το διαφορετικό εξίσου με το όμοιο και θα λαμβάνει εξαρχής υπόψη του τις ανάγκες και τις δυνατότητες όλων των μαθητών (Armstrong, 2012). 8

9 Χαρακτηριστικά, ο κώδικας για το Καθήκον Ισότητας ως προς την Αναπηρία που δεσμεύει τους δημόσιους φορείς στην Μεγάλη Βρετανία, απαιτεί απ όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να διασφαλίζουν, ότι οι μαθητές με αναπηρίες δεν θα αντιμετωπίζονται λιγότερο ευνοϊκά από τους άλλους και ότι θα είναι πλήρως προσβάσιμα, να προάγουν τις θετικές στάσεις, ενώ οφείλουν να εξαλείψουν το αίσθημα του εκφοβισμού και της παρενόχλησης που προκαλεί η φοβία προς την αναπηρία και να προωθήσουν την ισότητα των μαθητών με αναπηρίες, των γονέων. Ωστόσο στην πράξη και σύμφωνα με έρευνες, οι πιέσεις για υψηλές βαθμολογίες στα εθνικά τεστ δεν επιτρέπουν μεγάλη ελευθερία στα σχολεία και πολύ περισσότερο σε εκείνα που ακολουθούν ενταξιακές πρακτικές (Armstrong, 2012). Κεφάλαιο 3ο: Κριτικές προσεγγίσεις στο κοινωνικό μοντέλο και νέες θεωρήσεις Πολλοί ερευνητές έχουν ασκήσει έντονη κριτική στο κοινωνικό μοντέλο επισημαίνοντας πως είναι ανεπαρκές, καθώς δεν περιλαμβάνει τις πολιτισμικές και συναισθηματικές παραμέτρους του ατόμου με αναπηρία, αλλά εστιάζει ιδιαιτέρως στους κοινωνικοδομικούς και οικονομικούς παράγοντες. Έτσι, κατά την Thomas (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012), δεν λαμβάνονται υπόψη οι προσωπικές εμπειρίες του ατόμου, ούτε η σωματική ανεπάρκεια, ως ένα ζήτημα που επιδρά στην καθημερινή ζωή του ατόμου. Ταυτόχρονα, αποσιωπάται ο όρος της διαφορετικότητας, γεγονός που οδηγεί στην άρνηση της ύπαρξης του ατόμου. Υπό το πρίσμα αυτό, η αναπηρία μοιάζει να ακολουθεί μια αντίστοιχη πορεία αποκλεισμού όμοια με αυτή του σεξισμού και του ρατσισμού. Στόχος για την Thomas και άλλες ερευνήτριες με αναπηρία, είναι το κοινωνικό μοντέλο να αποδοθεί με μια νέα οπτική που θα συμπεριλαμβάνει τις φερόμενες ως «ψυχοσυναισθηματικές παραμέτρους» και οι οποίες αφορούν από την μια τον περιορισμό της αναπηρίας με κοινωνική προέλευση και από την άλλη την ανεπάρκεια με σωματική-ατομική προέλευση (Shakespeare & Watson, 2002). Σε κάθε περίπτωση, η σωματική βλάβη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως συλλογική ευθύνη και όχι ως ατομικό πρόβλημα, με 9

10 έντονο πολιτικό περιεχόμενο. Το προσωπικό βίωμα και το δικαίωμα απέναντι στη διαφορετικότητα βοήθησαν στον επαναπροσδιορισμό της αναπηρίας μέσα από χαρακτηριστικά όπως το είδος και ο βαθμός της αναπηρίας, το φύλο, η κοινωνική τάξη, η ηλικία, η σεξουαλική τοποθέτηση, η εθνικότητα και το πολιτισμικό υπόβαθρο, τα οποία ασκούν διαφορετική επίδραση στα βιώματα των ανθρώπων με αναπηρία και στα οποία δεν είχε δοθεί η ανάλογη προσοχή από τους θεμελιωτές του κοινωνικού μοντέλου (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). Από την άλλη μεριά, σύμφωνα με τη φεμινιστική προσέγγιση της αναπηρίας, η γυναίκα με αναπηρία καλείται καθημερινά να δίνει μια διπλή μάχη ενάντια σε αποκλεισμούς και διακρίσεις λόγω φύλου και αναπηρίας. Τα δύο στερεότυπα, δημιουργούν ανυπέρβλητα εμπόδια για την πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή τους στην κοινωνία. Οι γυναίκες με αναπηρία θεωρούνται συχνά ακατάλληλες για μητέρες ή σύζυγοι, υφίστανται διακρίσεις στον τομέα της εργασίας και έχουν λιγότερες πιθανότητες να είναι οικονομικά ανεξάρτητες, ενώ υπό-εκπροσωπούνται στα κέντρα λήψης αποφάσεων (Παναγιώτου, Τσιάνικα, & Συμεωνίδου, 2012). Το κοινό στοιχείο ανάμεσα στις μορφές προκατάληψης σε σχέση με την κοινωνική τάξη, τη φυλή, την ηλικία, το φύλο και τη σεξουαλικότητα είναι ότι τοποθετούν τους πολίτες και στην περίπτωση αυτή τις γυναίκες, σε μια ιεραρχία δύναμης και κύρους. Όσο πιο χαμηλά τοποθετούνται στην κοινωνική ιεραρχία τόσο λιγότερη αυτονομία αποκτούν στη ζωή τους, υπόκεινται σε μεγαλύτερο έλεγχο και αντιμετωπίζονται με λιγότερο σεβασμό. Αντιμέτωποι με το φάσμα της απόρριψης και της μη αναγνώρισης της προσωπικότητάς τους αδυνατούν να ολοκληρωθούν ως γυναίκες και ως άνθρωποι (Βοζίκη, 2011). Παράλληλα, ενώ το κοινωνικό μοντέλο απορρίπτει την καθεαυτό συζήτηση για το σώμα, η κοινωνιολογία του σώματος αντικαθιστά το σώμα υπό την ιδιότητα της βιολογίας, ανοίγοντας έτσι τον ορίζοντα για την κοινωνιολογική διερεύνηση της υλικής υπόστασης. Ο διαχωρισμός αναπηρίας/βλάβης που προτείνει το κοινωνικό μοντέλο, αποϊατρικοποιεί την αναπηρία και ταυτόχρονα αφήνει το φθαρμένο σώμα στην αποκλειστική δικαιοδοσία της ιατρικής ερμηνείας (Παναγιώτου, Τσιάνικα, & Συμεωνίδου, 2012). 10

11 Ωστόσο, το αρχικό κοινωνικό μοντέλο που διατυπώθηκε από τον Oliver (1990), φαίνεται πως μεταλλάχθηκε σε ένα νομικίστικο μοντέλο της αναπηρίας, καθώς τα πρώτα αιτήματα για κοινωνική αλλαγή που το συνόδευαν μετατράπηκαν σε εκστρατεία νομικών «δικαιωμάτων» και αγώνα για νομικές διεκδικήσεις. Η μετατόπιση του κοινωνικού μοντέλου προς ένα μοντέλο αστικών δικαιωμάτων αποδυναμώνει το πρώτο από την αιχμηρή του κριτική και απονευρώνει τα κοινωνικά του αιτήματα, καθώς το μετατρέπει σε ένα μοντέλο απόλυτα συμβατό με τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη. Κατά τον Finkelstein (2001), τα αστικά δικαιώματα αποτελούν νομικού τύπου προσέγγιση της χειραφέτησης και η εκστρατεία για «τα δικαιώματα των αναπήρων» δεν αντανακλά το κοινωνικό μοντέλο αναπηρίας. Στην προσέγγιση των δικαιωμάτων το κοινοβούλιο είναι αυτό που παραχωρεί νομικά δικαιώματα σε αυτούς που το ίδιο ορίζει ως «ανάπηρους». Στο επίκεντρο είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου, μάλλον, παρά η φύση της κοινωνίας και έτσι γίνονται επιλεκτικές «παραχωρήσεις» σε αυτούς που έχουν ορισθεί ως ανάπηροι. Ωστόσο, δεν μπορεί κανείς να διαπραγματευθεί την αναπηρία αφήνοντας έξω την ουσιώδη φύση της κοινωνίας (Finkelstein, 2001). 3.1 Σύγχρονες τάσεις και αντιλήψεις Τα δύο κυρίαρχα μοντέλα αναπηρίας, διέπονται από διαφορετικές αντιλήψεις και φιλοσοφίες. Στη πράξη υπάρχουν επαγγελματίες οι οποίοι ενστερνίζονται το ιατρικό μοντέλο και υλοποιούν το παρεμβατικό τους έργο βάση προσεγγίσεων που δε βοηθούν στην ολιστική ανάπτυξη και εξέλιξη του ατόμου. Παράλληλα, η εκπαίδευση δείχνει τάσεις ενταξιακής πολιτικής αν και πρόκειται για μια περίπλοκη και δύσκολη διαδικασία. Η ανάγκη εντοπίζεται αρχικά στη δημιουργία και αποδοχή μιας κοινής ορολογίας, εννοιών και νοημάτων, που θα προσεγγίζουν την αναπηρία και τη διαφορετικότητα με αξιοπρέπεια και σεβασμό (Μαύρης, 2011). Αντίθετα, η μετατόπιση της έμφασης από την κλινική στη διαγνωστική διαδικασία και η ανίχνευση σχετικών δυσκολιών στον ευρύτερο πληθυσμό, οδήγησε σε μια διεύρυνση της αναπηρίας και των κατηγοριών που εμπίπτουν στις κατηγορίες της ψυχικές ασθένειας (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). Ταυτόχρονα, 11

12 επανεμφανίζονται στο προσκήνιο ειδικοί επιστήμονες της ιατρικής που νοηματοδοτούν την αναπηρία βάση των βιολογικών δυσλειτουργιών και μαρτυρώντας την άσκηση επιρροής του ιατρικού μοντέλου στις μέρες μας. Κατά μία άποψη, η χρηματοδότηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων από εθνικούς πόρους, εξυπηρετεί τις πολιτικές πρακτικές και τον κοινωνικό έλεγχο σε εποχές μετανάστευσης και οικονομικών ανακατατάξεων (Βλάχου, Διδασκάλου & Παπανάνου, 2012). Επίλογος Η μεταμοντερνιστική προσέγγιση της αναπηρίας προσθέτει τους παράγοντες της ιστορίας, της κουλτούρας και της γλώσσας στην προσπάθεια για την κατανόηση των θεμάτων της αναπηρίας. Η αποκάλυψη της μίας και μοναδικής αλήθειας δεν είναι ο στόχος των μεταμοντερνιστικών θεωριών. Η κατανόηση της ζωής με αναπηρία μέσα από πολύπλευρες οπτικές και εναλλακτικούς τρόπους σκέψης, μέσα από ιστορικές διαδρομές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, και ατομικά χαρακτηριστικά (φύλο, φυλή, κοινωνική τάξη κτλ.) μπορούν να συμβάλουν στην αποδόμηση των στερεοτύπων για τν αναπηρία και στην καλύτερη κατανόησή της. Αυτή η προσέγγιση θα ανοίξει τον πολιτικό λόγο σε ζητήματα γλώσσας και διαφορετικότητας και της σχέσης τους με την άνιση κατανομή της γνώσης, ενώ θα επιτρέψει την πλήρη διερεύνηση του κοινωνικού παράγοντα και του ζητήματος των στάσεων και της γλώσσας της προκατάληψης. Ακόμη, η αναπηρία θα πρέπει να ειδωθεί ως μια σχέση μεταξύ βλάβης και καταπίεσης. Η ιδέα της καταπίεσης ως «καθολικότητα» απορρίπτεται από τους υπερασπιστές του μεταμοντερνισμού, επειδή οι ανάπηροι δεν αποτελούν μια ομοιογενή ομάδα. Αυτή η ανάλυση επιτρέπει, επίσης, την αναγνώριση και άλλων ειδών καταπίεσης, που στην περίπτωση της αποκλειστικής εστίασης στο ζήτημα της αναπηρίας περιθωριοποιούνται, αποκρύπτονται ή καταστέλλονται. Έτσι, μπορούν να αναδυθούν και οι διαφοροποιήσεις των εμπειριών ανάλογα με το φύλο, την εθνότητα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ηλικία. Προτείνεται, συνεπώς, ένας πλουραλισμός θεμελιωμένος στις εμπειρίες των ατόμων με αναπηρίες, που θα 12

13 παρέχει τη δυνατότητα υπέρβασης των ορίων και θα ενθαρρύνει την πολιτική της αναπηρίας ως ένα δημοκρατικό κίνημα (Watson, 2004). 13

14 Βιβλιογραφικές Αναφορές Ελληνόγλωσσες Armstrong, F. (2012). Πολιτική, αναπηρία και ο αγώνας για ενταξιακή εκπαίδευση στην Αγγλία σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Στο Ζώνιου-Σιδέρη, Α. & Ντεροπούλου-Ντέρου, Ε. & Βλάχου-Μπαλαφούτη, Α. (Επιμ.), Αναπηρία και εκπαιδευτική πολιτική: Κριτική προσέγγιση της ειδικής και ενταξιακής εκπαίδευση (σ.σ ). Αθήνα: Πεδίο. Βλάχου, Α., Διδασκάλου, Ε. & Παπανάνου, Ι. (2012). Εννοιολογικές προσεγγίσεις της αναπηρίας και οι επιπτώσεις τους στην εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία. Στο Α. Ζώνιου-Σιδέρη, & Ε. Ντεροπούλου-Ντέρου & Α. Βλάχου-Μπαλαφούτη (Επιμ.), Αναπηρία και εκπαιδευτική πολιτική: Κριτική προσέγγιση της ειδικής και ενταξιακής εκπαίδευση (σ.σ ). Αθήνα: Πεδίο. Βοζίκη, Α. (2011). Η κοινωνική κατασκευή της αναπηρίας. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου Διαθέσιμο στο: Ζώνιου-Σιδέρη, Α. (1998). Ένταξη ατόμων με ειδικές ανάγκες και αναλυτικά προγράμματα. Μια ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση της ένταξης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ζώνιου-Σιδέρη, Α., Ντεροπούλου-Ντέρου, Ε., & Βλάχου-Μπαλαφούτη, Α. (2012). Αναπηρία και εκπαιδευτική πολιτική. Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο. 14

15 Κουτάντος, Δ. (2005). Η Εκπαίδευση Παιδιών και Νέων με Μειωμένη Όραση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Λιασίδου, Α. (2014α). Ιστορική Ανάλυση της Αντιμετώπισης και Εκπαίδευσης των Αναπήρων. Λευκωσία, Κύπρος : Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Λιασίδου, Α. (2014β). Εισαγωγή στις Σπουδές για την Αναπηρία. Λευκωσία, Κύπρος : Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Μαύρης, Σ. (2011). Η αναπηρία: «κλινικό» ή «κοινωνικό» μοντέλο;: Οι ειδικοί παιδαγωγοί και το μοντέλο που υιοθετούν. Τετράδια: γλώσσας-μάθησης-ψυχολογίαςσυμπεριφοράς, 5(2), Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου. Διαθέσιμο στο: 2016 από Παναγιώτου, Μ., Τσιάνικα, Β. και Συμεωνίδου, Σ. (2012). Η αναπηρία στην κοινωνία και στο σχολείο: Αντώνης Ρέλλας σκηνοθέτης πολίτης με αναπηρία. Στο Ν. Τσαγγαρίδου, Κ. Μαύρου, Σ. Συμεωνίδου, Ε. Φτιάκα, Λ. Συμεού & Ι. Ηλία (Επιμ.), 12ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου, Η Κρίση και ο Ρόλος της Παιδαγωγικής: θεσμοί, αξίες, κοινωνία, 8-9 Ιουνίου 2012 (σσ ). Λευκωσία, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ξενόγλωσσες Barnes, E. (2014). Valuing Disability. Causing Disability. Ethics, 125(1), Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου Διαθέσιμο στο: 15

16 Finkelstein, V. (2001). The social model of disability repossessed. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου Διαθέσιμο στο: Oliver, M. (1990). The politics of disablement. London: MacMillan. Shakespeare, T. & Watson, N. (2002). The social model of disability: an outdated ideology? Research in social science and disability, 2, Tomlinson, S. (1981) Educational Subnormality: A study in decision-making. London, Routledge and Kegan Paul. Tomlinson, S. (1982) A sociogy of Special Education. London, Routledge and Kegan Paul Watson, N. (2004). Implementing the social model of disability: Theory and research. Leeds: The Disability Press World Health Organization (1980). International Classification of Impairment, Disabilities and Handicaps: A Manual of Classification relating to the Consequences of Disease. Geneva: World Health Organization. 16

Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη

Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη Αναπηρία, Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη «Η ενιαία εκπαίδευση υπό το πρίσμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που σχετίζονται με τη συμπερίληψη όλων των κοινωνικά μειονεκτικών ομάδων στην υπόλοιπη κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Εισαγωγή Όταν, πριν από μια δεκαετία περίπου, είχα την επιθυμία να μελετήσω τα θέματα της εμπειρίας και της πολιτικής της αναπηρίας στην Κύπρο, δεν είχα στο μυαλό μου ότι το έργο αυτό θα «φώτιζε» τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Το δικαίωμα του παιδιού με αναπηρία στην πρόσβαση στην πληροφορία και Εκπαιδευτική Πολιτική

Το δικαίωμα του παιδιού με αναπηρία στην πρόσβαση στην πληροφορία και Εκπαιδευτική Πολιτική Το δικαίωμα του παιδιού με αναπηρία στην πρόσβαση στην πληροφορία και Εκπαιδευτική Πολιτική Αγγελική Τοτόλου Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κεφαλληνίας 2 «Από την πορεία προς το φως, να μην αφήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση 1. Ενσωμάτωση: ο όρος ενσωμάτωση (mainstreaming) εμφανίστηκε ως εφαρμογή της αρχής της ομαλοποίησης, αρχικά στις Σκανδιναβικές χώρες και στη συνέχεια και στις Η.Π.Α. Στόχευε

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

«Εκπαίδευση ατόμων με κινητικές και σωματικές αναπηρίες»

«Εκπαίδευση ατόμων με κινητικές και σωματικές αναπηρίες» Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα ΕΚΠ-ΑΜΕΑ «Εκπαίδευση ατόμων με κινητικές και σωματικές αναπηρίες» Δρ. Παναγιώτης Βαρσάμης 2/11/2010 1 Το έργο αυτό διέπεται από άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ & ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ & ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ & ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Γ Ι Ο Υ Λ Η Π Α Π Α Δ Ι Α Μ Α Ν Τ Α Κ Η Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Δ Ι Α Π Ο Λ Ι Τ Ι Σ Μ Ι Κ Η Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η : Μ Ε Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Έμφυλες ταυτότητες v Στερεότυπα:

Έμφυλες ταυτότητες v Στερεότυπα: Έμφυλες ταυτότητες v Στερεότυπα: Το Κέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών Δήμου Ρόδου πάει σχολείο Άννα Ζωάννου Αντιδήμαρχος Κοινωνικής πολιτικής, Ισότητας των Φύλων, Τρίτης ηλικίας, Αμεα και Εθελοντισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

Ισχύουσα νομοθεσία ένταξης και γονείς

Ισχύουσα νομοθεσία ένταξης και γονείς Ισχύουσα νομοθεσία ένταξης και γονείς Σιμώνη Συμεωνίδου Επίκουρη καθηγήτρια symeonidou.simoni@ucy.ac.cy Ημερίδα Κ.Ο.Ε.Ε. & Π.Ο.ΣΥ.ΓΟ.Π.Ε.Α. «Από τη θεωρία στην πράξη: Ο ρόλος των γονιών των παιδιών με

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων,

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, σκόπιμων ή άσκοπων λόγων, πράξεων και διαδικασιών που οδηγούν σε αρνητικές διακρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα»

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Σεμινάριο Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή «Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» Ονοματεπώνυμο: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ Τμήμα: ΞΑΝΘΗΣ 2 ΜΑΙΟΣ 2010 1 Περιεχόμενα: Περίληψη..σελ. 3 Εισαγωγή:...

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμική Συμβουλευτική & Φεμινιστική Συμβουλευτική

Πολυπολιτισμική Συμβουλευτική & Φεμινιστική Συμβουλευτική Πολυπολιτισμική Συμβουλευτική & Φεμινιστική Συμβουλευτική Πολυπολιτισμική Συμβουλευτική Στη συμβουλευτική και την ψυχοθεραπεία, η κατανόηση, η επίγνωση και η αποδοχή ατόμων προερχόμενων από διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Από τη δεκαετία του 1990 επισυνέβη μια μεταβολή στη σύνθεση της ελληνικής κοινωνίας, ως συνέπεια της αθρόας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 3. ΙΣΤΟΡΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πρωτόγονη και αρχαία περίοδος. Ελληνική και Ρωμαϊκή περίοδος.. Μεσαίωνας..

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 3. ΙΣΤΟΡΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πρωτόγονη και αρχαία περίοδος. Ελληνική και Ρωμαϊκή περίοδος.. Μεσαίωνας.. 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α 1. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Φύση και έννοια της αναπηρίας Η συνειδητοποίηση της αναπηρίας.. Η στάση της οικογένειας απέναντι στο παιδί με αναπηρία Στάσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες Του Θωμά Κατσιώνη ΜΑ Διευθυντή του Ιδρύματος «Θεοτόκος» Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των ανθρώπων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη αντίληψη για την αναπηρία και η ομάδα Αποκατάστασης. Η σημασία αξιόπιστων επιδημιολογικών στοιχείων.

Η σύγχρονη αντίληψη για την αναπηρία και η ομάδα Αποκατάστασης. Η σημασία αξιόπιστων επιδημιολογικών στοιχείων. Η σύγχρονη αντίληψη για την αναπηρία και η ομάδα Αποκατάστασης. Η σημασία αξιόπιστων επιδημιολογικών στοιχείων. Αθανάσιος Κυριακίδης, MD, FEBPRM, Ιατρός Αποκατάστασης Με βάση το ιατρικό μοντέλο, οι δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΡΧΕΣ/ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ Η εκπαιδευτική έρευνα οφείλει να εφαρμόζει τη δεοντολογία που προβλέπει τον σεβασμό της προσωπικότητας, της

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έργο: «Εκπόνηση μελετών» Δράση 3: Διακρίσεις και εμπόδια για τα άτομα με αναπηρία στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταλυκειακή εκπαίδευση

Έργο: «Εκπόνηση μελετών» Δράση 3: Διακρίσεις και εμπόδια για τα άτομα με αναπηρία στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταλυκειακή εκπαίδευση Έργο: «Εκπόνηση μελετών» Δράση 3: Διακρίσεις και εμπόδια για τα άτομα με αναπηρία στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και μεταλυκειακή εκπαίδευση Παραδοτέο 3Γ: Τελική Μελέτη ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 Ατζέντα ομάδων εστιασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα ίσης αναγνώρισης από το νόμο «Η άποψη, η επιθυμία και η προτίμησή μου μετρούν» 5/12/2015

Δικαίωμα ίσης αναγνώρισης από το νόμο «Η άποψη, η επιθυμία και η προτίμησή μου μετρούν» 5/12/2015 Δικαίωμα ίσης αναγνώρισης από το νόμο «Η άποψη, η επιθυμία και η προτίμησή μου μετρούν» 5/12/2015 Μαρίνα Παγιάτσου, Λειτουργός ΕΠΝΚΑ Το θέμα είναι: «Τα ζητήματα που εντοπίζονται στην κυπριακή καθημερινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Μουστάκα Δήμητρα Τζάφα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μαριάννα Μουστάκα Δήμητρα Τζάφα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Μαριάννα Μουστάκα Δήμητρα Τζάφα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών 3 rd Student Excellence Conference 29 /05/2015 Θεωρητικό πλαίσιο Το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα Μαθήματος. Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-521DL Μορφές Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών

Διάγραμμα Μαθήματος. Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-521DL Μορφές Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών Διάγραμμα Μαθήματος Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-521DL Μορφές Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών 9 Προαπαιτούμενα Τμήμα Εξάμηνο Κανένα Παιδαγωγικών Σπουδών Χειμερινό Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία

Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία Ελένη Νταλάκα Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) ΥΓΕΙΑ Επαγγελματίες Θύματα βίας Γυναίκες (ηλικιωμένες, ανήλικες, Ρομά, πρόσφυγες, μετανάστριες, εξαρτημένες,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Εισήγηση-παρουσίαση: Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Βασίλης Τσάφος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολιάζουν: Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και Εκπαίδευση

Διγλωσσία και Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Διγλωσσία και Ζητήματα Εκπαίδευσης Διδάσκουσα: Ρούλα Τσοκαλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων

Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων Αναπτύσσοντας δεξιότητες επικοινωνίας, συνεργασίας και ενσυναίσθησης μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2016-17 ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π. Κωνσταντινίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών

Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών Tο ανά χείρας βιβλίο με τον πρωτότυπο τίτλο Educating the Deaf: Psycho - logy, Principles, and Practices του Donald F. Moores προσεγγίζει πολύπλευρα και με ολοκληρωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα

1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα Βασικές Πληροφορίες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Έρευνα για το Σχολικό κλίμα...2 1.1 Αναγκαιότητα...2 1.2 Στόχοι της έρευνας...2 2. Το Ερωτηματολόγιο...3 2.1 Δομή...3 2.2 Δείγμα...3 2.3 Μορφή...3 3. Φορέας Υλοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

«Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων»

«Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων» «Οι βασικές αρχές και οι στόχοι του Ελληνικού Δικτύου για την καταπολέμηση των διακρίσεων» Ημερίδα: «Το Δικαίωμα στην Εργασία και η καταπολέμηση των διακρίσεων: Η σημερινή πραγματικότητα στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής

Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παναγιώτης Ν. Καρδαράς Αναπληρωτής καθηγητής Αναπτυξιακής και Κοινωνικής Παιδιατρικής ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Χαρακτηρίζεται η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ EDUCATION INTERNATIONAL ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Έκθεση προς την Πανευρωπαϊκή Επιτροπή Η Ομάδα Εργασίας συνιστά 1)Την υιοθέτηση των ακόλουθων αντικειμενικών στόχων *

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης

Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης 5: Ορισμοί και πολυπολιτισμική πραγματικότητα στο ελληνικό σχολείο Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις

Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντιρατσιστική, Αντισεξιστική και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ασκήσεις Δημήτρης Θ. Ζάχος Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκη, Εαρινό Εξάμηνο 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 9: Μετανάστευση και διαπολιτισμική εκπαίδευση Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 8: Η Συνειδητοποίηση μέσα από τον Κριτικό Στοχασμό Γιώργος Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ ΨΗΦΙΣΜΑ OΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Εγκρίθηκε από το Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα διαρκές πείραμα για τη δημιουργία αυτοοργανωμένων δομών υγείας. στην περιοχή της Βέροιας.

Ένα διαρκές πείραμα για τη δημιουργία αυτοοργανωμένων δομών υγείας. στην περιοχή της Βέροιας. Ένα διαρκές πείραμα για τη δημιουργία αυτοοργανωμένων δομών υγείας στην περιοχή της Βέροιας. Βέροια Νοέμβρης 2013 (ΣΥΝ)ΥΓΕΙΑ Η συνέλευση για την υγεία είναι μία άμεση και συμμετοχική διαδικασία. Ένας ζωντανός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: ποιοι είναι Αναπηρία: οποιαδήποτε μορφή ανεπάρκειας ή μειονεξίας η οποία προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Γυμνασίου. Γυμνάσιο Βεργίνα,

Ιστορία Γυμνασίου. Γυμνάσιο Βεργίνα, Ιστορία Γυμνασίου Γυμνάσιο Βεργίνα, 2012-2013 Ιστορία «Ιστορία, το φως της αλήθειας κι ο δάσκαλος της ζωής» Κικέρων, Ρωμαίος ρήτορας & πολιτικός Διδάσκουμε Ιστορία Α Γυμνασίου: Κ.Μιλτιάδου, Ν.Κασεττά-

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 4: Ομάδες και Φορείς Κοινωνικοποίησης Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια.

Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια. Οι διακρίσεις συνδέονται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής συμπεριφοράς Θέματα Διάλεξης Οι κανόνες συμπεριφοράς Η σκέψη για τους ηθικούς κανόνες Η θεωρία του Piaget για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε εκπρόσωπε του Συμβουλίου της Ευρώπης, Κύριε Πρόεδρε του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Μελετών Ασφάλειας,

Κύριε εκπρόσωπε του Συμβουλίου της Ευρώπης, Κύριε Πρόεδρε του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Μελετών Ασφάλειας, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Κ.Ε.Μ.Ε.Α) ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΨΗΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Παρασκευή 2 Ιουνίου 2017, Τεχνόπολη Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα