Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΕΛΛΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΕΛΛΟΣ"

Transcript

1 Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΕΛΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά 2. Εννοιολογικές προσγγίσις της δυναμικής της ομάδας 3. Βασικοί παράγοντς προσδιορισμού της δυναμικής της ομάδας Σχηματισμός ή σύνθση των ομάδων Μέγθος της ομάδας Δομή της ομάδας 3.1. Κριτήρια σχηματισμού των ομάδων 3.2. Μέγθος της ομάδας Επιδράσις του μγέθους της ομάδας Μγάλη ομάδα Μικρή ομάδα 4. Δομή της ομάδας 4.1. Oργάνωση της ομαδικής ργασίας Η τυπική πλυρά Η ουσιαστική πλυρά Φάσις ξέλιξης της ργασίας στα πλαίσια της ομάδας 5. Στόχοι μιας ργασίας στα πλαίσια της ομάδας 5.1. Ενδικνυόμνς ασκήσις (δραστηριότητς), κατ αντιστοιχία, στους ανωτέρω στόχους: 6. Tχνικές ργασίας στα πλαίσια της ομάδας 6.1. Kαταιγισμός ιδών (Brainstorming) Τι κάνι δώ ο συντονιστής 6.2. Η συζήτηση 6.3. Διάφορς μορφές συζήτησης Ομαδική συζήτηση κυκλικής διάταξης Ταυτόχρονη συζήτηση ανά ζύγη (ταιρική) Συζήτηση μ διάταξη δύο κύκλων (σωτρικός και ξωτρικός κύκλος) Άλλα ίδη ή μορφές συζήτησης 6.4. Κατυθυνόμνος διάλογος 6.5. Ελύθρος διάλογος Μ συμμτοχή του κπαιδυτικού Χωρίς συμμτοχή του κπαιδυτικού 7. Λίγα λόγια μτά 8. Βιβλιογραφία 1

2 1. Εισαγωγικά Ένας σημαντικός Γρμανός Παιδαγωγός ο W.Klafki, στηριζόμνος στη θέση του Κοινωνιολόγου Martin Buber : ο άνθρωπος γίνται «Εγώ» μέσω του «Εσύ», υποστηρίζι πως ο άνθρωπος ίναι ανθρωπολογικά υπαρκτός όχι στην απομόνωσή του, αλλά στην πληθώρα των σχέσων μταξύ αυτού και των άλλων ανθρώπων, «των συνανθρώπων του, οι οποίοι αναγνωρίζουν αυτόν και τους οποίους και αυτός αναγνωρίζι»(ρέλλος,ν.,2000,σλ.159).αυτό το πδίο το προσφέρι η ομάδα, η οποία αξιοποιούμνη ως μορφή ργασίας των οργανωμένων διδακτικομαθησιακών διαδικασιών γίνται υπηρτική της κατ ξοχήν πιδίωξης αυτών, που ίναι η αυτοπραγμάτωση και ο αυτοπροσδιορισμός του ατόμου. Η ομάδα πρέπι να βλέπται ως μια διατομική νότητα, όπου μέσα από το κυριαρχικό «Εμίς» οδηγίται το άτομο στην μπιρία βιώματος του «Εγώ».Κυριαρχί μν το «Εμίς», αλλ όμως χωρίς να συμβαίνι απώλια του «Εγώ».(Στην τλυταία πρίπτωση η κατάσταση θα οδηγούσ στον ολοκληρωτισμό). 2. Εννοιολογικές προσγγίσις της δυναμικής της ομάδας H κοινωνιολογικοψυχολογική έρυνα μ αντικίμνο την ομάδα θέτι στο πίκντρο του ρυνητικού νδιαφέροντός της τη συμπριφορά των ατόμων ντός της ομάδας ή αλλιώς τις αλληλπιδράσις των μλών ντός αυτής. Αυτές οι αλληλπιδράσις, που ίναι διαδικασίς διαρκώς ξλισσόμνς και όχι στατικές, προσδίδουν στην ομάδα μια δυναμική διάσταση. Έτσι, στο πδίο νδιαφέροντος της ανωτέρω πιστημονικής έρυνας βρίσκται, στην ουσία, η δυναμική της ομάδας, η οποία μάλιστα σ διάφορς βιβλιογραφικές πηγές μφανίζται ως συνώνυμη της κοινωνιολογικοψυχολογικής έρυνας μ αντικίμνο την ομάδα (πρβλ. Grell,J.,1986 9,σλ.251, Graumann,C,στο :Weinert, Fr.κ.ά., Band 1, 1996,σλ.484). Για τις διάφορς ομαδο-δυναμικές μορφές υπάρχι μια πληθώρα χαρακτηρισμών, όπως ομάδς αυτομπιρίας-αυτογνωσίας, Τ-ομάδς (=Trainingsgruppen),ομάδς υαισθητοποίησης, ργαστηριακή μέθοδος, Ηuman Relations Training κλπ. Ποια ίναι η βασική ιδέα των ομαδο-δυναμικών διαδικασιών: Τα πρόσωπα ομαδοποιούνται, για να μάθουν από τις αλληλπιδράσις, οι οποίς συμβαίνουν κί και στις οποίς ννοίται ότι συμμτέχουν όλα. Επιδιώκται δώ η απόκτηση της ικανότητας να οδηγηθούν τα πρόσωπα, μέσα από τα «δώ και τώραδιαδραματιζόμνα, συμβαίνοντα» σ συνιδητή μάθηση (βλ. Grell,J.,1986 9,σλ.252). Η δυναμική της ομάδας, ασφαλώς, δν προκύπτι από μόνη της, αλλά συνπροσδιορίζται από τη σύνδραση και συνπίδραση διαφόρων παραγόντων (πρβλ. Ματσαγγούρας,Ηλ.,1995, σλ.26), από τους οποίους ξαρτάται η ποιότητα, η έκταση και ο βαθμός πικοινωνίας μταξύ των μλών και ασφαλώς η πιτυχία της κάστοτ συγκκριμένης ομαδικής ργασίας. 3. Βασικοί παράγοντς προσδιορισμού της δυναμικής της ομάδας Ως βασικοί παράγοντς προσδιορισμού ισχύουν: Σχηματισμός ή σύνθση των ομάδων Μέγθος της ομάδας Δομή της ομάδας 2

3 3.1. Κριτήρια σχηματισμού των ομάδων Ο σχηματισμός των ομάδων δν ίναι απλά μια τυπική οργανωτική διαδικασία, αλλά διέπται από συγκκριμένα κριτήρια, τα οποία πρέπι να λαμβάνονται υπόψη σ σχέση πάντα μ τους στόχους ργασίας. Αυτά ίναι τα ακόλουθα (Ρέλλος,Ν.,2000,σλ : Επίδοση: Όμως η πίδοση, ως κριτήριο σύνθσης της ομάδας, μπριέχι ν δυνάμι μέσα της τον κίνδυνο να προκύψι πνύμα ανταγωνιστικό μταξύ των ομάδων της τάξης. Έτσι, μπορί να συμβαίνι δώ το ξής παράδοξο και συγχρόνως αντιφατικό στο πνύμα και την όλη «φιλοσοφία» της ομάδας: Ενώ τα μέλη της ομάδας μπορί να συνργάζονται μταξύ τους θαυμάσια και αποτλσματικά και η ομάδα να χαρακτηρίζται από λιτουργικότητα, η τάξη στο σύνολό της να υποφέρι από τον ανταγωνισμό μταξύ των ομάδων της, αυτόν ακριβώς που η ομάδα, ως μορφή ργασίας στα πλαίσια των διδακτικο-μαθησιακών διαδικασιών, θέλι να ξοστρακίσι από αυτές Κοινωνικές σχέσις (κοινωνιόγραμμα:κοινωνιομτρικές ομάδς ή ομάδς φιλίας): Το κριτήριο αυτό νδίκνυται, όταν προβλέπται μακροπρόθσμη ργασία των ομάδων και, ως κ τούτου ίναι καλό, η σύνθση να παραμένι η ίδια στα διάφορα μαθήματα. Πέραν αυτών των, κατά κάποιο τρόπο, γνωστικών διαστάσων, υπηρτούνται δώ, κατ ξοχήν, κοινωνικο-συναισθηματικές πιδιώξις: νσωμάτωση των «πριθωριακών» μιας τάξης, αίσθημα ασφάλιας και σιγουριάς στα υποκίμνα μάθησης. (Είναι αυτονόητο, ότι όταν κάποιος βρίσκται σ ένα οικίο και φιλικό κοινωνικό πριβάλλον αισθάνται καλύτρα υθύς ξ αρχής). Επίσης, όταν πιχιρίται ξοικίωση των υποκιμένων μάθησης μ αυτές τις μορφές ργασίας, όπου, χάριν της απόκτησης καλής μπιρίας, πρέπι το ργασιακό κλίμα της ομάδας να ίναι καλό, η κοινωνιομτρική σύνθση των ομάδων ίναι ξαιρτικά υνοϊκή για κάτι τέτοιο. Η ομάδα, που έχι προκύψι από αυτό το κριτήριο, παρέχι την υκαιρία, άτομα που συνδέονται φιλικά μταξύ τους να ργάζονται μαζί πάνω σ ένα κοινό πδίο δράσης. Κι δώ δύναται να προσδοκά κανένας ντατικοποίηση της κοινωνικής παφής, λιτουργικότητα και αποτλσματικότητα. Όμως δώ υπάρχι και η άλλη πλυρά: Μέσω αυτού του σχηματισμού των ομάδων υπάρχι και ο κίνδυνος να μτατρέπται η τάξη σ ομάδς-κλίκς. Μ την πέρα για πέρα ραλιστική υπόθση, ότι πρόσωπα μ αρνητική στάση ή και μίσος έναντι του κπαιδυτικού μπορί, βάσι αυτού του κριτηρίου, να αποτλέσουν μια ομάδα ργασίας, ίναι αυτονόητο τι μπορί να αναμένται δώ: Αντί να προκύπτι μια πιδιωκόμνη γόνιμη ργασία, να προκύπτι συγκντρωμένη άρνηση και υπονόμυση του κπαιδυτικού και του έργου του Ενδιαφέροντα: H σύνθση αυτή προσφέρι τη δυνατότητα ντατικότρης κοινωνικής παφής μταξύ προσώπων, που, παρά τα κοινά νδιαφέροντά τους, μέχρι τότ δν την ίχαν. Και από αυτή τη σκοπιά και θώρηση αποκτά ιδιαίτρη σημασία και αξία. Μπορούμ πίσης να υποθέσουμ ή να πούμ πως η αντιπαράθση μ την κάστοτ αποστολή της ομάδας προσλαμβάνι, μέσω των κοινών νδιαφρόντων, μια ιδιαίτρη δυναμική, διυκολυντική και αποτλσματική της ομαδικής ργασίας. Όμως δώ υπάρχι και η άλλη πλυρά: Το κριτήριο αυτό μπορί να φέρι στην ίδια ομάδα άτομα, που, ανξάρτητα των κοινών νδιαφρόντων, να έχουν μια διαταραγμένη κοινωνική σχέση μταξύ τους, οπότ σ μια τέτοια κατάσταση ούτ διύρυνση της κοινωνικής παφής δύναται να προκύψι, αλλ ούτ και γόνιμη και παραγωγική ργασία δύναται να προσδοκάται. Στην τλυταία πρίπτωση αυτό που καταφέρνι ο κπαιδυτικός «ίναι να γίνται ο ίδιος μισητός» 3

4 (Ρέλλος,Ν,2000,σλ.237). Έτσι, η όλη προσπάθια δώ δυναμιτίζται πριν ακόμη ξκινήσι Tύχη (σχηματισμός ομάδων μ κλήρωση): Η σύνθση της ομάδας, βάσι αυτού του κριτηρίου, γίνται δκτή από τα υποκίμνα μάθησης μ υχαρίστηση και μ κάποια -μη δυσάρστη- σωτρική ένταση. Ο καθένας ανυπομονί να δι μ ποιον θα συνργαστί και θα έχι έτσι και την υκαιρία για στνότρη κοινωνική παφή. Αυτό το κριτήριο, φαρμοζόμνο κατά διαστήματα -γιατί δν πιτρέπται να ίναι μόνιμος ρυθμιστής της σύνθσης των ομάδων η τύχη- διαλύι τις οποισδήποτ παγιωμένς καταστάσις ομαδοποίησης, που νδχομένως έχουν προκύψι από προηγούμνς συνθέσις ομάδων, βάσι των προηγούμνων κριτηρίων. Ασφαλώς υπάρχουν κι άλλα κριτήρια σύνθσης των ομάδων. Εμίς δώ, σκόπιμα και συνιδητά, αρκστήκαμ στην παράθση κίνων, που κατ ξοχήν χρησιμοποιούνται στην καθημρινότητα της διδακτικής πράξης Μέγθος της ομάδας Το μέγθος, από το οποίο συνπροσδιορίζται η πιτυχία και αποτλσματικότητα αυτής δώ της μαθησιακής διαδικασίας, «δν μπορί να ιδωθί ανξάρτητα από το στόχο της διδασκαλίας ή της συγκκριμένης μορφής ργασίας. Μια ομάδα ργασίας π.χ. από οχτώ κπαιδυόμνους μπορί να ίναι μγάλη για μια άσκηση που αναφέρται σ λύση νός δύσκολου προβλήματος σκέψης, νώ απναντίας για μια μηχανιστική άσκηση (π.χ. συγκέντρωση πληροφοριών) να ίναι πολύ μικρή. Γνικά, ένας μγάλος αριθμός δν ίναι υνοϊκός, γιατί ντός μιας μγάλης ομάδας μπορί να προκύπτουν για κάποιους συνθήκς αποστασιοποίησης από την δώ ργασία και προσπάθια, όπως συνήθως συμβαίνι πάλι μ τους ίδιους στη διδασκαλία της τάξης, όπου οι συνθήκς ίναι ακόμη υνοϊκότρς για κάτι τέτοιο.το αποτέλσμα ίναι πάλι το ίδιο: Να νργοποιούνται άλλοι αντί αυτών, δηλαδή να δουλύουν άλλοι γι αυτούς. Όμως, κάτι τέτοιο αντίκιται στην πιδίωξη της ομάδας, που θέλι την νργοποίηση και συμμτοχή όλων στην κοινή προσπάθια (και πρώτιστα κίνων μ τάσις αποστασιοποίησης )» (Ρέλλος,Ν.,2000,σλ.238). Ως υνοϊκό μέγθος της ομάδας στους πρισσότρους χώρους, όπου βρίσκι φαρμογή αυτή η μορφή ργασίας, θωρίται από το Weiss(1982,σλ.135) ο αριθμός (4-6) μλών (πρβλ. Ρέλλος,Ν.,2000,σ.138), νώ ο Rice (1971) θωρί τον αριθμό (6) κατάλληλο για κάθ ομαδική ργασία (πρβλ. Jaques,D.,2001, σ.34) Επιδράσις του μγέθους της ομάδας (Πρβλ. Douglas,1997, σλ.39) Μγάλη ομάδα 1.Mιωμένη ικανοποίηση 2.Αύξηση του πιθανού αριθμού σχέσων 3.Ανάγκη για αποτλσματική άσκηση συντονιστικού ρόλου 4.Λιγότρος χρόνος για πικοινωνία σ κάθ μέλος 5.Δν μπορί να αποφυχθί ματαίωση (Frustration) 6.Mγαλώνι το χάσμα μταξύ τακτικών και μη τακτικών μλών 7.Αύξηση των πηγών νέργιας της ομάδας 4

5 8.Ο χρόνος που χριάζται, για να οδηγηθί ένα σχέδιο ή μια ργασία σ πέρας ίναι δώ μιωμένος λόγω της συνισφοράς των πολλών, οι οποίοι πάλι μπορί να αισθάνονται ότι δν νργοποιήθηκαν όσο θα ήθλαν. 9.Προσφέρονται πολλές ιδές, νώ παρατηρίται πίσης δυσκολία πίτυξης ομοφωνίας 10.Προβλήματα πικοινωνίας Μικρή ομάδα 1.Δν υφίσταται μγάλη αναγκαιότητα για αρχηγό 2.Μιώνται ο αριθμός πηγών νέργιας 3.Δύναται να διατυπωθί η υπόθση ότι σ μια ολιγομλή ομάδα παράγονται λιγότρς ιδές και προσφέρονται λιγότρα πρότυπα αντίδρασης και ως κ τούτου μιωμένς προοπτικές αλλαγής στάσων. 4.Μιωμένη ανάγκη για συντονισμένη συμπριφορά από πλυράς αρχηγού της ομάδας και μιωμένο πδίο ανάθσης αρμοδιοτήτων 5.Τα μέλη της ολιγομλούς ομάδας έχουν μια καλύτρη αντίληψη της πίτυξης των τθέντων στόχων. Δηλαδή το αίσθημα της πιτυχίας ύκολα και γρήγορα διαπρνά όλα τα μέλη. Ως προς τις πιδράσις της μγάλης και μικρής ομάδας ο David Jaques λέι το ξής χαρακτηριστικό: «Αν στις μικρές ομάδς ύκολα σκέφτσαι αλλά δύσκολα νιώθις, στις πολυμλίς ομάδς μάλλον συμβαίνι το αντίθτο»(ο.π.,σλ.35). 4. Δομή της ομάδας Η πικοινωνία ίναι η καρδιά της ομάδας που ξασφαλίζι σ αυτή τη ζωή και την πιβίωσή της, γιατί καμία ομάδα δν μπορί να λιτουργήσι αποτλσματικά, αν τα μέλη της δν έχουν την υχέρια να πικοινωνούν μ υκολία μταξύ τους. Η λύθρη ροή πληροφοριών (κατανόηση του πράγματος, σκέψις, συναισθήματα) μταξύ των μλών μιας ομάδας προσδιορίζι έντονα την αποτλσματικότητα της ομάδας και την ικανοποίηση και υχαρίστηση των μλών της (Shaw,1964,s.111 στο:graumann,c,στο :Weinert, Fr.κ.ά., Band 1, 1996,σλ.485).Όμως αυτή η τόσο σημαντική για τη λιτουργία της ομάδας πικοινωνία, ξασφαλίζται, κατ αρχήν, από την ξωτρική δομή της ομάδας (Graumann,C,στο :Weinert, Fr.κ.ά., Band 1, 1996,σλ.483): Β Γ Δ Ε Β Γ Δ Ε Α Σχήμα 1. Α Σχήμα 2. 5

6 Α Β Γ Δ Σχήμα 3. Ε Στο σχήμα (1) απικονίζται μια διάλξη προ νός ακροατηρίου. H πλυρά Α ίναι ο πομπός και η άλλη πλυρά ίναι ο δέκτης. Καθ όλη τη διαδικασία οι ρόλοι αυτοί παραμένουν σταθροί. Δηλαδή δ συμβαίνι καμία αντιστροφή αυτών. Η πλυρά Α ίναι η κντρική φιγούρα και λιτουργί ως αποκλιστική πηγή πληροφόρησης, νώ η άλλη πλυρά ίναι καταδικασμένη σ (παθητική) ακροαματική διαδικασία. Στο σχήμα (2) απικονίζται μια παραδοσιακή μτωπική διδασκαλία, όπου το κάθ μέλος (Β-Ε) ργάζται αυστηρά για τον αυτό του και έχι πικοινωνία μ τον κπαιδυτικό, μ τον οποίο -δύναται να λχθί - πως μπορί να βρίσκται σ μια αμφίδρομη σχέση. Δ δύναται όμως να έχι καμία πικοινωνία μ τον παρακαθήμνο, ωσάν να παρμβάλλονται αδιαπέραστα τίχη μταξύ τους. Μέσα από τη δομή αυτή αναδικνύται ο κπαιδυτικός σ κυριαρχική και ρυθμιστική φιγούρα των πάντων. Στο σχήμα (3) παρουσιάζται μια δομή που πιτρέπι πικοινωνία μταξύ όλων των μλών της ομάδας, άμσα και χωρίς δυσκολίς. Εδώ υπάρχι ισοτιμία των μλών και κάθ μέλος έχι τη δυνατότητα άμσης πικοινωνίας μ κάθ άλλο μέλος. Ερυνητές της δομής της ομάδας, ως προς τη λιτουργικότητά τους (Bavelas,1950, 1980,Leavit,1951) οδηγήθηκαν σ διαπιστώσις ότι ομάδς που πιτρέπουν σ κάποιο πρόσωπο κντρικό ρόλο, όπως στις παρακάτω α. β. και γ., ίχαν καλύτρα αποτλέσματα ργασίας, νώ στη δομή της ομάδας που απικονίζται στο παρακάτω σχήμα δ, τα μέλη ήταν πρισσότρο υχαριστημένα από την όλη ξέλιξη της διαδικασίας. α. Μορφή «τροχού β. Μορφή «ύψιλον» γ.μορφή «αλυσίδας» δ.μορφή «κύκλου» Σχήμα 4 Πηγή: Graumann, C,στο: Weinert, Fr.κ.ά., Band 1,1996, σλ.485 Βέβαια, αυτή η διαπίστωση δν ισχύι, όταν η ομάδα βρίσκται αντιμέτωπη μ απαιτητικότρς και συνθτότρς αποστολές ργασίας. Και μάλιστα μ νώτρς έρυνς αποδικνύται ότι μ ξωτρική δομή της ομάδας, όπως π.χ. στη μορφή κύκλου, που πιτρέπι δημοκρατική λιτουργία της ομάδας, η όλη ργασία ήταν 6

7 αποδοτικότρη. Μ βάση αυτά οδηγίται κανένας στη θέση, ότι «ομάδς αλλάζουν δομή, -και κατά συνέπια δομή πικοινωνίας- ανάλογα μ την κάστοτ ργασία και τους στόχους που συνδέονται μ αυτή»(πρβλ.,βλ. Graumann,C,στο :Weinert, Fr.κ.ά., Band 1, 1996,σλ.485,486 Κανάκης, Ι.,1987, σλ.132,133) Oργάνωση της ομαδικής ργασίας (Kliebisch,Udo,1981,σλ.98,99) Η τυπική πλυρά 1.H ομάδα ονομάζι ένα συντονιστή, του οποίου η αποστολή ίναι να διατηρήσι την ομάδα ικανή λιτουργίας και να φροντίζι, ώστ να δουλύι πάνω στο στόχο που έχι θέσι. Ο Arno Schmidt (1980,σλ.44)διατυπώνι ένα βασικό, για τη λιτουργία της ομάδας, κανόνα: Σ ομάδς από πέντ μέχρι φτά μέλη ίναι αναγκαίος ο ορισμός νός συντονιστή (συζήτησης). Όμως σ ομάδς κάτω των πέντ μλών η διαρκής παρουσία νός συντονιστή συζήτησης ίναι μπόδιο. 2.Η ομάδα ορίζι κάποιον που θα τηρήσι τα πρακτικά (και ο ίδιος μπορί να τα παρουσιάσι στην ολομέλια) ή 3. Μπορί αυτή η αποστολή -της παρουσίασης- να ανατθί σ κάποιο άλλο μέλος 4.Η ομάδα πιλέγι την κατάλληλη διάταξη καθισμάτων Η ουσιαστική πλυρά 1.Η ομάδα αντιπαρατίθται μ την αποστολή που έχι να πιτλέσι 2. Η ομάδα θέτι ένα προσωρινό στόχο ργασίας και προσπαθί κατ αρχήν να διατυπώσι την πορία σκέψης που θα ακολουθήσι και να ντοπίσι τις πιθανές δυσκολίς 3.Η ομάδα προσπαθί να λύσι το πρόβλημα που έχι 4.Η ομάδα στρέφι την προσοχή στην αποφυγή διαταραχών κατά την ξέλιξη της ργασίας Φάσις ξέλιξης της ργασίας στα πλαίσια της ομάδας Η ξέλιξη μιας ομαδικής ργασίας διέρχται από διάφορα βήματα μέχρι την ολοκλήρωσή της. Στην πλούσια για ομαδική ργασία βιβλιογραφία προτίνονται διάφορα μοντέλα ξέλιξης αυτής. Εμίς δώ παραθέσουμ το μοντέλο μ τα ακόλουθα βήματα(ρέλλος,ν,2000,σλ.240): 1. Αφόρμηση/κίνητρα μάθησης 2. Ανακοίνωση του θέματος 3. Κατυθυνόμνος διάλογος ή συζήτηση 4. Από κοινού σχδιασμός της όλης ργασίας 5. Διάθση των αναγκαίων μέσων 6. Σχηματισμός ομάδων ργασίας 7. Εσωτρικός σχδιασμός στις ομάδς 8. Ομαδική ργασία 9. Παρουσίαση των αποτλσμάτων 10. Συγκφαλαίωση και πραιτέρω πξργασία των αποτλσμάτων. 7

8 Στο ανωτέρω μοντέλο γίνται σαφές, ότι η κύρια ομαδική ργασία (όπου οι ομάδς ργάζονται η κάθ μια πάνω στο θέμα της), συμβαίνι στο 8 ο βήμα. Από μια θώρηση του ανωτέρω μοντέλλου ομαδικής ργασίας προκύπτι ότι αυτή η μορφή διδασκαλίας ή ργασίας έχι τρις πιμέρους φάσις: Ι. Φάση: Προτοιμασίας της ομαδικής ργασίας (1.-7.βήμα) ΙΙ. Φάση: Η κύρια ομαδική ργασία (8 ο βήμα) και ΙΙΙ. Φάση: Αποτίμηση των αποτλσμάτων ργασίας (9 ο και10ο βήμα). 5. Στόχοι μιας ργασίας στα πλαίσια της ομάδας Ο Schmidt,A.,(1980,σλ.48,53) συνδέι μ την ομάδα τους παρακάτω στόχους: 1.Ανάπτυξη ικανοτήτων για πικοινωνία και διανθρώπινς σχέσις 2.Αναγνώριση προβλημάτων 3.Ανάλυση προβλημάτων 4.Σύλληψη της ουσίας και συνοπτική παρουσίαση 5.Συγκέντρωση πληροφοριών 6.Ανάπτυξη προοπτικών 7.Λήψη αποφάσων 8.Εφαρμογή θωρητικών γνώσων στην πράξη 5.1. Ενδικνυόμνς ασκήσις (δραστηριότητς), κατ αντιστοιχία, στους ανωτέρω στόχους: 1.Αλληλοπαρουσίαση, παιγνίδια ρόλων, «Ποιος ίναι δώ?») 2.(Σύντομη) Πριγραφή νός συμβάντος από ένα μέλος και διατύπωση ρωτήσων από τα μέλη για την απόκτηση μιας πληρέστρης ικόνας που οδηγί στη σύλληψη του προβλήματος 3.Ανάλυση της δομής του προβλήματος 4.Αξιολόγηση υλικού 5.Πραγματοποίηση πισκέψων 6.Projekt 7.Mλέτη μιας κατάστασης, πνυματικό παιγνίδι 6. Tχνικές ργασίας στα πλαίσια της ομάδας Στα πλαίσια της ομάδας πρακτικοποιούνται διάφορς τχνικές ή μορφές ργασίας. Εμίς δώ θα παρουσιάσουμ δύο, ήτοι: καταιγισμός ιδών (Brainstorming) και συζήτηση 6.1. Kαταιγισμός ιδών (Brainstorming) (Osborn,1938,1963, στο: Jaques, D., 2001, σλ ) Ο καταιγισμός ιδών ίναι μια ξαιρτικά δημοφιλής μορφή ργασίας και σκοπό έχι την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης. Όμως κατά την φαρμογή αυτής της τχνικής ργασίας ισχύουν οι ξής δσμυτικοί κανόνς: Απαγορύται η κριτική : Εδώ, οποιαδήποτ προσπάθια έκφρασης αξιολογικής κρίσης πάνω σ μια διατυπωθίσα ιδέα ίναι πέρα κι έξω από αυτή τη μορφή νργοποίησης της σκέψης, όπως πίσης, πέρα κι έξω από αυτή, ίναι 8

9 και η συζήτηση που οδηγί σ δημιουργία αμφιβολιών για την ορθότητα μιας ιδέας. Επιθυμητή η απριόριστη φαντασία :Ακόμη, κι αν μια ιδέα ηχί στο άκουσμά της ως «τρλλή» και «ξωφρνική», γίνται αποδκτή στη φάση της διατύπωσης ιδών. Μ άλλα λόγια, δν πιτρέπται να δαμάζται η «αχαλίνωτη» φαντασία. Δν τίθνται ο όρια και φραγμοί στη φαντασία, αλλά αφήνται αυτή να πτάξι μ τα φτρά της όσο μακριά γίνται, γιατί ανξάρτητα αν μ το πέταγμά της αυτό θα προσκομίσι την καλύτρη λύση, το όφλος από αυτή την απρόσκοπτη διαδικασία ίναι για τη σκέψη του υποκιμένου μάθησης μέγα. Άλλωστ «οι ιδές πιο ύκολα δαμάζονται παρά γννιούνται»( Osborn,1963, στο: Jaques, D., 2001, σλ.192) Ένας μγάλος αριθμός ιδών ίναι πιθυμητός :Όσο πιο πολλές ίναι οι προτάσις τόσο αυξάνονται οι προοπτικές να προκύψι μέσα από αυτές μια ντλώς πρωτότυπη ιδέα, που ίναι το πιθυμητό και το ζητούμνο σ αυτή τη μορφή νργοποίησης της σκέψης. Συνδυασμός και βλτίωση :Εδώ, παροτρύνονται τα μέλη της ομάδας να δράσουν βλτιωτικά και συνδυαστικά μ τις ιδές των άλλων. Έτσι, προσδοκάται, μέσα από ένα συγκρασμό απόψων και ιδών, η προέλυση μιας νέας ιδέας Τι κάνι δώ ο συντονιστής: Ο συντονιστής φροντίζι για τον κατάλληλο προσδιορισμό του προβλήματος και τη συλλογή των σχτικών πληροφοριών Διάταξη των καθισμάτων, που ίναι διυκολυντική πικοινωνίας μταξύ των μλών. Στη συνέχια, ο συντονιστής κάνι μια ισαγωγή πί του θέματος που λιτουργί ως «προθέρμαση», για να δημιουργήσι την κατάλληλη ατμόσφαιρα, ώστ να νιώθουν άνση όλοι, και ιδιαίτρα να νέα μέλη. Βάζι το θέμα ή αντικίμνο (που μπορί να ίναι ένα πραγματικό αντικίμνο ή μια ικόνα) στο πίκντρο, και για να απομπλοκάρι τα μέλη από τις οποισδήποτ αναστολές τους, αναφέρι ο ίδιος ένα δικό του παράδιγμα μιας ιδέας (τολμηρής και ασυνήθιστης) που ταιριάζι δώ. (Μπορί να μην ίναι πάντοτ αναγκαίο να πρωτοτοποθτηθί ο συντονιστής για τη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος, όταν αυτό ήδη υπάρχι και χαρακτηρίζται από απουσία αναστολών). Ο συντονιστής υπνθυμίζι τι έχουν να κάνουν τα μέλη και ίναι έτοιμος να καταγράφι στον πίνακα ή σ μια μγάλη πιφάνια χαρτιού τις διάφορς ιδές που ακούγονται.(ο,τιδήποτ ακούγται ως πρόταση καταγράφται. Δηλαδή δώ ο συντονιστής δ σκέπτται, αλλά σαν ρομπότ καταγράφι τη μια μτά την άλλη πρόταση που ακούι). Ακολουθί αξιολόγηση των ιδών και προτάσων, που ήδη έχουν καταγραφί, και πρακτικοποιίται δώ μια αφαιρτική διαδικασία που οδηγί στην κατάλληλη ή καταλληλότρη θέση. Η διαδικασία αυτή της ανύρσης της ορθής ή ορθότρης ιδέας (λύσης) ίναι συλλογική. Μ άλλα λόγια, ο ντοπισμός της ιδατής λύσης ίναι προϊόν κοινής προσπάθιας και αναζήτησης, ήτοι της νργού μπλοκής σ αυτή του κάθ μέλους της ομάδας ή της τάξης. Έτσι, το κάθ μέλος δέχται δώ αγογγύστως και χωρίς ψυχολογικές συνέπις την απόρριψη της δικής του θέσης, γιατί το ίδιο έχι συμπράξι σ αυτή τη διαδικασία και έχι πιστί για την «ανπάρκιά» της ή υστέρησή της, συγκρινόμνη μ τις άλλς. Όμως δ συμβαίνι το ίδιο, αν η πρότασή του απορρίπτται υθύς ξ αρχής από τον κπαιδυτικό στη φάση της 9

10 διατύπωσή της.(η απόρριψη σ αυτή τη φάση έχι πολλές παρνέργις: μπλοκάρισμα της σκέψης, σύνδση μ απόρριψη της προσωπικότητας κλπ.) Στο τέλος, μτά την προηγηθίσα αφαιρτική διαδικασία η ομάδα πικντρώνται στην φαρμογή της λύσης ή στην τλική διατύπωση, σ σχέση πάντα μ το αρχικό ρέθισμα-ρώτημα 6.2. Η συζήτηση Η συζήτηση, ως μορφή ργασίας στα πλαίσια της ομάδας, αξιοποιίται για την μβάθυνση και προβληματισμό πάνω σ ένα θέμα που προσφέρθηκ π.χ. σ μια προηγηθίσα διδασκαλία ή τέλος πάντων σ κάτι που γνωρίζουν οι κπαιδυόμνοι. Δηλαδή η συζήτηση έχι ως προϋπόθση μια κοινή βάση αναφοράς πάνω σ ένα αντικίμνο, από πλυράς κπαιδυομένων, για να προσδοκά κανένας αισιόδοξα αποτλέσματα. Ο μγάλος αριθμός μλών, ασφαλώς, δν ίναι υνοϊκός παράγων μιας αποτλσματικής ξέλιξης της συζήτησης(πρβλ. μταξύ άλλων: Schmidt,A,1980,σλ.. 44). Ο Brookfield (1990, στο: Jaques, D., 2001, σλ ) συνδέι μ την ομαδική συζήτηση τους παρακάτω στόχους: Ανάπτυξη διανοητικής ικανότητας: Αυτή πιδιώκται μ την αντιπαράθση του υποκιμένου μάθησης μ ένα θέμα ή πρόβλημα, όπου δώ μ τα κατάλληλα ρθίσματα προκαλίται μια «αναζητητική και ρυνητική δραστηριότητα της σκέψης»(ρέλλος,ν.,2003,σλ.231), για μια πολύπλυρη και σ βάθος θώρηση και διρύνηση του «πράγματος» προς σύλληψη της συνθτότητας και της ουσίας αυτού, αντί μιας πιπόλαιας αντίληψής του. Μ αυτήν δώ την νργοποίηση της σκέψης και τον ανάλογο προσανατολισμό της συζήτησης θίζται το υποκίμνο της μάθησης να δίδι έμφαση στην πολυπλοκότητα των θμάτων και ασκίται πίσης στην αναζήτηση πολλών προοπτικών. Ακόμη δώ προκύπτι υρύ πδίο άσκησης σ νργητική ακρόαση και γνικά σ κανόνς διαλόγου. Ανάπτυξη ικανότητας νσυναίσθησης: Η συζήτηση δημιουργί πδίο, όπου βρίσκι ικανοποίηση η ανάγκη του ατόμου για πικοινωνία μ άλλα πρόσωπα, μ τα οποία θέλι να ανταλλάξι απόψις, να συνργαστί και να σχδιάσι από κοινού κάτι. Το υποκίμνο της μάθησης βιώνι δώ από κοινού μ τα άλλα μέλη της ομάδας τη μάθηση. Και το βίωμα ίναι ο ισχυρότρος συνδτικός «κρίκος» του υποκιμένου της μάθησης μ το προσφρόμνο γνωστικό αντικίμνο. Είναι αυτό, που πέραν της γνωστικής σύνδσης υποκιμένου-αντικιμένου, δημιουργί μια υαισθητοποιημένη σχέση του πρώτου έναντι του δύτρου και της κατάστασης που μπριέχται σ αυτό. Έτσι, ένα, κατ αρχήν, ουδέτρο για το υποκίμνο της μάθησης, πριχόμνο αποκτά σημασία γι αυτό και το γγίζι συναισθηματικά. Ακόμη δώ ασκίται το άτομο να μταφέρται στη θέση του άλλου, να προσγγίζι μ σβασμό και νδιαφέρον τις μπιρίς του, τις απόψις του και τις ιδές του. Ανάπτυξη κοινωνικής ικανότητας: Μέσα από τη συζήτηση αναδικνύται και υπηρτίται το κοινωνικό στοιχίο το ατόμου, που δ νοίται σ ένα απομονωμένο «Εγώ», αλλά στο «Εμίς» της ομάδας, χωρίς το οποίο δν μπορί να υπάρξι και να λιτουργήσι καμία μορφή ργασίας στα πλαίσια αυτής. Ακόμη η συζήτηση στα πλαίσια της ομάδας παρέχι πδίο για απόκτηση και άσκηση δημοκρατικών ιδών συμπριφοράς. 10

11 Οι Forster/Hounsell και Thomson (1995, στο: Jaques, D., 2001, σλ.132) συνδέουν μ την ομαδική συζήτηση τους παρακάτω στόχους και τους συνοδύουν μ συγκκριμένς δραστηριότητς υποβοηθητικές της πίτυξής των: Κατανόηση Υποστήριξη των κπαιδυομένων για νίσχυση και μπλουτισμό της κατανόησής τους σχτικά μ ένα θέμα Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: -Παροχή διυκρινίσων για κατανόηση ννοιών, θωριών και διαδικασιών -Γίνται ξέταση των διασυνδέσων του συγκκριμένου αντικιμένου -Ελέγχται η κατανόηση μέσα από παραδίγματα που ζητούνται, διυκρινίσις κλπ. Κριτική σκέψη: Υποστήριξη των κπαιδυομένων για ανάπτυξη κριτικής σκέψης και αναλυτικής ικανότητας Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: -Τα πρακτικά υρήματα φωτίζονται από τη θωρία -Εκμάθηση του τρόπου πίλυσης προβλημάτων ή της προσέγγισης των διαφόρων θμάτων -Επιδιώκται η ανάπτυξη και νίσχυση της ικανότητας για μθοδική πιχιρηματολογία και ασφαλώς για λογικό συλλογισμό Προσωπική ανάπτυξη Ενθάρρυνση και νίσχυση των κπαιδυομένων στην πορία προσωπικής ξέλιξης Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: -Διυκρινίζονται στάσις, οικοδομούνται αξίς, πανκτιμώνται αξίς -Ενέργις που αποβλέπουν στην ανάπτυξη και νίσχυση του αυτοσυναισθήματος, της αυτοπποίθησης και αυτοκτίμησης -Ανάπτυξη υπυθυνότητας Επικοινωνιακές δξιότητς Να μάθουν οι κπαιδυόμνοι να πικοινωνούν (αποτλσματικά) μ τον άλλο Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: -Ικανότητα της ακρόασης, της υποβολής ρωτήσων και της πξήγησης -Παρουσίαση μιας θέσης μ σαφή και πιστικό τρόπο και συγχρόνως διάθση για γκατάλιψη αυτής νώπιον άλλης πιστικότρης Δξιότητς ομαδικής συνργασίας Να μάθουν οι κπαιδυόμνοι να συνργάζονται και να λιτουργούν γόνιμα, δημιουργικά και αποτλσματικά ως μέλη μιας ομάδας Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: -Γίνται καθορισμός, κατανομή και έλγχος καθηκόντων που έχουν αναληφθί -Κατά την ξέλιξη των ργασιών, που ήδη έχουν αρχίσι, προσφέρται καθοδήγηση και γίνται πίσης πίβλψη αυτών -Παρέχται κάθ δυνατή και πιτρπτή υποστήριξη και νθάρρυνση των μλών της ομάδας 11

12 Αυτοκαθοδήγηση Εδώ προσφέρονται ρθίσματα και υποστήριξη από πλυράς κπαιδυτικού, ώστ να μάθουν οι κπαιδυόμνοι να ωθούνται οι ίδιοι από ιδία βούληση και προσωπικό νδιαφέρον στη μάθηση, στη δική τους μάθηση. Συγκκριμένς νέργις/αναμνόμνα αποτλέσματα: - Παρωθούνται οι κπαιδυόμνοι στο να θέτουν προσωπικούς στόχους και μ συνέπια και αποφασιστικότητα να τους πιδιώκουν. - Ασκούνται στην αξιοποίηση του χρόνου, νώ καθορίζουν οι ίδιοι πρόγραμμα ργασίας (μλέτης), προτραιότητς κλπ. Ασκούνται πίσης σ αξιολόγηση ή αυτοαξιολόγηση της προσωπικής ργασίας και της πιτυχθίσας προόδου τους Διάφορς μορφές συζήτησης (πρβλ. Jaques, D., 2001, σλ , από όπου προέρχονται και τα κατωτέρω (5-7) σχήματα Ρέλλος, Ν.,2000,σλ.249,243) Ομαδική συζήτηση κυκλικής διάταξης Κάθ μέλος της ομάδας έχι στη διάθσή του σύντομο χρόνο για να κφραστί π.χ. 1 λπτό -ή και λιγότρο- και διαδέχται αυτό, το αμέσως πόμνο από αριστρά ή δξιά (ανάλογα μ τη συμφωνία).η μορφή αυτή της συζήτησης μπορί να λιτουργήσι ως ισαγωγή μιας ομαδικής συνάντησης. Γνικά, δύναται να αξιοποιίται ως προπαρασκυαστική φάση για την νργό συμμτοχή όλων των μλών στην κτέλση της ομαδικής αποστολής Σχήμα Ταυτόχρονη συζήτηση ανά ζύγη (ταιρική) Όταν η ομάδα ίναι μγάλη μπορί να φαρμοστί αυτή η μορφή προκιμένου τα μέλη να συζητήσουν, κατ αυτόν τον τρόπο, τις απορίς που έχουν π.χ. πάνω σ ένα θέμα (ή μια ισήγηση) που παρουσιάστηκ και να ξακριβώσουν μέσα από αυτή την ταιρική αλληλπίδραση την προσωπική τους κατανόηση ή να διυκολύνουν αυτήν. Στην ομάδα ίσως να δίσταζ το κάθ μέλος να διατυπώσι τις δυσκολίς του, νώ σ αυτή τη μορφή οι οποισδήποτ αναστολές αίρονται ή μιώνονται. 12

13 Σχήμα Συζήτηση μ διάταξη δύο κύκλων (σωτρικός και ξωτρικός κύκλος) Σ αυτή την απλής μορφής διάταξη μπορούν να συμβούν σημαντικές διργασίς της ομαδικής λιτουργίας. Πώς λιτουργί αυτή δώ η διάταξη; Ο σωτρικός κύκλος συζητί πάνω σ ένα θέμα, νώ συγχρόνως τα μέλη του ξωτρικού κύκλου παρατηρούν. Η παρατήρηση, που ίναι η συγκκριμένη αποστολή του ξωτρικού κύκλου, ίναι συνιδητή στα μέλη του σωτρικού κύκλου, δηλαδή γίνται ν γνώσι τους. Μπορούμ να πούμ ότι στον σωτρικό κύκλο συμβαίνι «δώ και τώρα» μια γνωστική δραστηριότητα, νώ στον ξωτρικό κύκλο συμβαίνι μια μταγνωστική, κατά κάποιο τρόπο. Η ομάδα του ξωτρικού κύκλου κάνι μια συστηματική παρατήρηση: πικντρώνι την προσοχή της στη θματολογία που συζητίται, την πικοινωνία, τις αντιδράσις, τα πιχιρήματα που αναπτύσσονται ως προς την ορθότητά τους κλπ. και καταγράφι, αν θέλι, τις παρατηρήσις της μ σκοπό να προσφέρι στο τέλος Feedback (ανατροφοδότηση) στα μέλη του σωτρικού κύκλου, την οποία ασφαλώς χριάζονται. Βέβαια μπορί να συμβί δώ και αλλαγή ρόλων-ιδιαίτρα άν το θέμα της συζήτησης ίναι γνωστό και στις δύο ομάδς- χωρίς να υπάρξι ανατροφοδότηση. Σχήμα 7 Σ αυτή τη διάταξη μπορούν να συμβούν ποικίλς μορφές νργοποίησης: Δια-ομαδική συνάντηση Η ομάδα του ξωτρικού κύκλου μπορί να αποτλίται από άτομα που προέρχονται από ένα άλλο σμινάριο ή μια άλλη θματική νότητα ή να ίναι άτομα μιας άλλης ιδικότητας (π.χ. οι φιλόλογοι παρακολουθούν τους ψυχολόγους κλπ.), οπότ 13

14 παρουσιάζι δώ ιδιαίτρο νδιαφέρον η παρατήρηση από μια άλλη ομάδα καθώς πίσης έχουν νδιαφέρον και τα σχόλια αυτής Κνή καρέκλα Στον σωτρικό κύκλο υπάρχι μια κνή καρέκλα, ώστ όταν ένα μέλος του ξωτρικού κύκλου ή της ξωτρικής ομάδας πιθυμί να μπλακί στη συζήτηση που διξάγται στον σωτρικό κύκλο, μτακινίται «οικία βουλήσι και θλήσι» και καταλαμβάνι την κνή καρέκλα, οπότ ντάσσται στην σωτρική ομάδα και συμμτέχι νργά στη συζήτηση.(αποχωρί πάλι θλούσια, όταν κρίνι ότι η αποστολή της ένταξής του στην σωτρική ομάδα έληξ) Άλλα ίδη ή μορφές συζήτησης (Alter ego, παιγνίδι ρόλων, το θατρικό πντάλπτο, ανατροφοδότηση σ ταιρική βάση, η παρατήρηση κπροσώπων, Συνδυασμοί, πριστρφόμνη καρέκλα, παιχνίδια και προσομοιώσις, πρβλ.jaques, D., 2001, σλ.201,202) Συντονισμός 12/9/2005 προσομοίωμα Σχήμα Πηγή: Jaques, D, 2001, σλ

15 6.4. Κατυθυνόμνος διάλογος (σ σχηματική απικόνιση) Ε 1 Σχήμα 9 Πηγή: Ρέλλος, Ν.,2000,σλ Ελύθρος διάλογος (σ σχηματική απικόνιση) Μ συμμτοχή του κπαιδυτικού Ε Σχήμα 10 Πηγή: Ρέλλος, Ν.,2000,σλ Χωρίς συμμτοχή του κπαιδυτικού Ε Σ Σχήμα 11 Πηγή: Ρέλλος, Ν.,2000,σλ E=κπαιδυτικός Ε= κπαιδυόμνος (υποκίμνο μάθησης, μαθητής) 15

16 7. Λίγα λόγια μτά Η ομάδα, που λιτουργί ως καταφύγιο σωτηρίας απέναντι στις διαμορφωθίσς τάσις μαζικοποίησης και συνθήκς απομόνωσης του ατόμου στη σημρινή κοινωνία, (πρβλ. Ρέλλος,Ν.,2000,σλ.234,235) συγκντρώνι το ζωηρό νδιαφέρον της Διδακτικής Θωρίας και της Επιστήμης γνικότρα. Όμως, ως κοινωνική μορφή διδασκαλίας ίναι «ιδιαίτρα απαιτητική» και για τους δύο άμσα μπλκόμνους στις διδακτικο-μαθησιακές διαδικασίς, ήτοι τον κπαιδυτικό (σοβαρή προτοιμασία) και το υποκίμνο μάθησης (πρβλ. Ρέλλος,Ν.,2000,σλ.240). 8. Βιβλιογραφία Douglas,Tom: H πιβίωση στις ομάδς,ελληνικά Γράμματα, Αθήνα,1997 Grell.Jochen:Techniken des Lehrverhaltens,Beltz, Weinheim und Basel, Hanke,B./Mandl,H./Prell,S.:Soziale Interaktion im Unterricht,Oldenbourg Verlag, München, 1984 Homans.George:Theorie der sozialen Gruppe,Westdeutscher Verlag,Opladen, Jaques, David:Μάθηση σ ομάδς, κδόσις Μταίχμιο,Αθήνα, 2001 Κανάκης, Ιωάννης: Η οργάνωση της διδασκαλίας-μάθησης μ ομάδς ργασίς,, κδόσις Γρηγόρη, Αθήνα, 1987 Kliebisch,Udo:Einführung in die Pädagogik der personellen Interaktion,Studienverlag Brockmeyer,Bochum,1981 Mατσαγγούρας, Ηλίας: Ομαδοσυνργατική διδασκαλία, κδόσις, Γρηγόρη, Αθήνα,1995 Mατσαγγούρας, Ηλίας: Ομαδοκντρική διδασκαλία και μάθηση, Εκδόσις Γρηγόρη, Αθήνα, 1987 Meyer,Ernst:Ομαδική διδασκαλία, Θμλίωση και παραδίγματα, κδοτικός οίκος, Αφοι Κυριακίδη, Θσσαλονίκη,1987 Ρέλλος,Νικόλαος:Για μια πίκαιρη διδασκαλία, κδόσις Gutenberg, Aθήνα,2000 Ρέλλος,Νικόλαος:Έλγχος μάθησης-αξιολόγηση μαθητικής πίδοσης, κδόσις Gutenberg, Aθήνα,2003 Rice,A.K.:Learning for Leadership:Interpersonal and intergroup relations, Tavistock Publikations,London,1971 Scheuch,E.K.-Kutsch,Th.:Grundbegriffe der Soziologie,Teubner Studienkripten,Stuttgart, Schmidt,Arno: Didaktik der LehrerfortbildungII-Kursgestaltung und Evaluation, Schroedel Verlag,1980 Weinert,F.E./Graumann,C.F./Heckhausen,H./Hofer,M. u.a.:pädagogische Psychologie,Band 1,Funk-Kolleg,Frankfurt a.m.,1996 Weiss, Rudolf:Grundfragen des Unterrichts, Universitätsverlag, Wagner, Innsbruck, 1982 Ζöchbauer,Franz/Hoeckstra:Kommunikationstraining. Ein Erfahrungsbericht, Quelle&Meyer,Heidelberg,1974 (aus der Reihe:Gruppenpädagogik und Gruppendynamik, herausgegeben von Ernst Meyer) 16

T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ

T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΔΙΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ ΥΨΗΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μλέτη της Μοντλοποίησης Γραµµών Μταφοράς σ Ολοκληρωµένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός της διδακτέας ύλης Τα κεφάλαια που δεν θα αξιοποιηθούν. ΦΥΣΙΚΈΣ ΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΎ

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός της διδακτέας ύλης Τα κεφάλαια που δεν θα αξιοποιηθούν. ΦΥΣΙΚΈΣ ΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΎ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/ νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ. Κ. Πόλη : 15180 - Μαρούσι Ισσλίδα : www.minedu.gov.gr email: press@ypepth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περιέχει τα κεφάλαια: Στατικός Ηλεκτρισµός Συνεχές ηλεκτρικό ρεύµα Ηλεκτροµαγνητισµός Μηχανικές ταλαντώσεις

Περιέχει τα κεφάλαια: Στατικός Ηλεκτρισµός Συνεχές ηλεκτρικό ρεύµα Ηλεκτροµαγνητισµός Μηχανικές ταλαντώσεις ίας : λαια ς ά φ τα κ κτρισµό ύµα ι χ έ Πρι τικός Ηλ τρικό ρ α κ Στ χές ηλ νητισµός ις ν γ Συ κτροµα λαντώσ α τ λ Η χανικές ουν η χ ρ Μ ά π αιο υ λ ά φ θ κ θωρίας ά κ ογής ς Σ α ι λ ί ι π σ χ ι ς ο κή

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµητική Ανάλυση & Προγραµµατισµός Ε ιστηµονικών Εφαρµογών

Αριθµητική Ανάλυση & Προγραµµατισµός Ε ιστηµονικών Εφαρµογών Τ.Ε.Ι. Θσσαλονίκης Τµήµα Πληροφορικής Αριθµητική Ανάλυση & Προγραµµατισµός Ε ιστηµονικών Εφαρµογών Θωρία Παραδίγµατα και Άλυτς Ασκήσις Γουλιάνας Κώστας Ε ίκουρος Καθηγητής eml : gul@t.tethe.gr Ιστοσλίδα

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθυµίσεις Μηχανικής Παραµορφωσίµων Στερεών

Υπενθυµίσεις Μηχανικής Παραµορφωσίµων Στερεών Παράρτηµα Υπνθυµίις Μηχανικής Παραµορφωίµων Στρών 1. ΤΑΣΕΙΣ Οι ξωτρικές δυνάµις που πιβάλλονται ένα ώµα µπορούν να χωριθούν δύο κατηγορίς, τις καθολικές δυνάµις και τις πιφανιακές δυνάµις. Οι καθολικές

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο 2 ο : Εισαγωγή στον διανυσµατικό λογισµό

Φροντιστήριο 2 ο : Εισαγωγή στον διανυσµατικό λογισµό Φροντιστήριο ο : Εισαγωγή στον διανυσµατικό λογισµό Βαθµωτά ή µονόµτρα µγέθη scls: Για να οριστούν τα µγέθη αυτά απαιτίται να δοθί µόνο το µέτρο τους πριλαµβανοµένης της µονάδας µέτρησης ιανυσµατικά µγέθη

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από τη Γεωμετρία του χώρου (αναλυτικά στο βιβλίο: Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου)

Στοιχεία από τη Γεωμετρία του χώρου (αναλυτικά στο βιβλίο: Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου) Στοιχία από τη Γωμτρία του χώρου (αναλυτικά στο βιβλίο: Ευκλίδια Γωμτρία Α και Β Ενιαίου Λυκίου) Σχήματα των οποίων τα σημία δν βρίσκονται όλα στο ίδιο πίπδο ονομάζονται γωμτρικά στρά (π.χ. σφαίρα, κύλινδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική Προσοµοίωση της Έντασης σε Υπόγειους Αγωγούς λόγω Επιφανειακών Εκρήξεων. Analytical Calculation of Blast-Induced Buried Pipeline Strains

Αναλυτική Προσοµοίωση της Έντασης σε Υπόγειους Αγωγούς λόγω Επιφανειακών Εκρήξεων. Analytical Calculation of Blast-Induced Buried Pipeline Strains Αναλυτική Προσοµοίωση της Έντασης σ Υπόγιους Αγωγούς λόγω Επιφανιακών Εκρήξων nalytical Calculation of Blast-Induced Buried Pipeline Strains ΚΟΥΡΕΤΖΗΣ, Γ.Π. ΜΠΟΥΚΟΒΑΛΑΣ, Γ.. ΓΑΝΤΕΣ, Χ.Ι. ρ. Πολιτικός Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ. ε = = Η ελαστικότητα ζήτησης

ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ. ε = = Η ελαστικότητα ζήτησης 1 ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Οι οικονοµολόγοι νδιαφέρονται να µτρσουν ορισµένς µταβλητές για να µπορέσουν να κάνουν προβλέψις και για να κτιµσουν µ σχτικ ακρίβια τι αποτέλσµα θα έχι η µταβολ µιας µταβλητς πί µιας άλλης.

Διαβάστε περισσότερα

4.1 ΕΥΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕ Α ΣΤΟ ΧΩΡΟ

4.1 ΕΥΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕ Α ΣΤΟ ΧΩΡΟ 1 4.1 ΥΙΣ ΚΙ Ι ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΩΡΙ 1. Το πίπδο: ίναι έννοια πρωταρχική για τα µαθηµατικά δηλαδή έννοια που δν πιδέχται ορισµό. H ικόνα του πιπέδου ίναι γνωστή από την µπιρία µας. Την έχουµ ταυτίσι µ τη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση για τη σύνδεση γεφυρών με γειτνιάζουσες σήραγγες A proposition for the connection of bridges with neighbourhooding

Μία πρόταση για τη σύνδεση γεφυρών με γειτνιάζουσες σήραγγες A proposition for the connection of bridges with neighbourhooding 1 Μία πρόταση για τη σύνδση γφυρών μ γιτνιάζουσς σήραγγς A proposition for the connection of bridges with neighbourhooding tunnels Στέργιος Α. ΜΗΤΟΥΛΗΣ 1, Ιωάννης Α. ΤΕΓΟΣ 2 Λέξις κλιδιά: γέφυρα, σήραγγα,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βραδιές τέχνης στην κοινότητα µας

Βραδιές τέχνης στην κοινότητα µας Υποστηρικτής: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Επίσηµος Χορηγός: Χορηγοί Επικοινωνίας: Εφηµρίδα ΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ Λµσού Ένθτο Σχδίαση: Σωτήρης Στυλιανού Κοινοτικός Σύµουλος Σχδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

E.E. Παρ. 1(H) Αρ. 2937,23.12.94 1645 Ν. 109(ΙΙ)/94

E.E. Παρ. 1(H) Αρ. 2937,23.12.94 1645 Ν. 109(ΙΙ)/94 E.E. Παρ. 1(H) ρ. 2937,23.12.94 1645 Ν. 19(ΙΙ)/94 Ο πρί Προϋπολογισμού τον Οργανισμού Νολαίας Νόμος του 1995 κδίδται μ δημοσίυση στην Επίσημη Εφημρίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα μ το ρθρο 52 του

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/3/2015 ΟΜΑΔΑ Α Για τις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΕΟΠΡΟΑΧΘΕΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΡ ΕΛΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ 1. Μερικοί μαθητές στην τάξη σας αποστρέφονται και περιθωριοποιούν έναν αλλοδαπό συμμαθητή. Ποιά από τις παρακάτω ενέργειες επιλέγετε προκειμένου να βοηθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητε ς-ικανότητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ Σ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Σ SESSION 5 ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας)

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Εισηγητής: Ι.Σ. Παναγόπουλος, PhD in Industrial Psychology Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης της SHL Ελλάς 1 Στόχοι Εισαγωγή στα Ψυχομετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Vellum Certificate in Adult Education SYLLABUS. Έκδοση 1.0. Εξεταστέα Ύλη 2015

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Vellum Certificate in Adult Education SYLLABUS. Έκδοση 1.0. Εξεταστέα Ύλη 2015 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ SYLLABUS Vellum Global Educational Services A.E. 2015 Έκδοση 1.0 Εξεταστέα Ύλη 2015 Vellum Global Educational Services A.E. Αναγεννήσεως 46 & Αναγνωσταρά 13 / Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων

για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. αρωγός στην προσπάθεια του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων 1 EΥΡΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιούλιος Σεπτέμβριος 2011 2 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΥ ΚΟΙΝΟ:ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟ ΙΚΤ Ο ΣΧΟ ΛΕΙ Ο ΔΗΜΟΥ ΣΤΡΟΒ ΟΛΟΥ 2014-2015

ΑΝΟ ΙΚΤ Ο ΣΧΟ ΛΕΙ Ο ΔΗΜΟΥ ΣΤΡΟΒ ΟΛΟΥ 2014-2015 ΑΝΟ ΙΚΤ Ο ΣΧΟ ΛΕΙ Ο ΔΗΜΟΥ ΣΤΡΟΒ ΟΛΟΥ 2014-2015 Αγαητοί δημότς Η λιτουργία του «Ανοικτού Σχολίου» του Δήμου Στροβόλου για έκτη συνχή χρονιά ίναι ένα γγονός ου χαροοιί το Δημοτικό Συμβούλιο και μένα ροσωικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά. «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας».

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά. «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας». ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας». Μεγάλος αριθμός σχολείων της Πατρίδας μας, είναι ολιγοθέσια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Τόλης, MSc, MBA

Δημήτρης Τόλης, MSc, MBA Δημήτρης Τόλης, MSc, MBA 2008 EΕL-THESSALONIKI CHAPTER Ν.Κουντουριώτου 19, Τ.Κ.54625 Τηλ: 2310567910 Φαξ: 2310567911 email: info@logistics.org.gr website: www.logistics.org.gr Νέες διδακτικές προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα

Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Η Διαμορφωτική Αξιολόγηση ως Αναπόσπαστο Στοιχείο της Μαθησιακής Διαδικασίας: Τεχνικές Ενσωμάτωσής της στο Μάθημα Αξιολόγηση Μαθητή: Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές Χριστίνα Σταύρου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας σε ενήλικες: στρατηγικές αποτελεσματικής διδασκαλίας στη θεωρία και στην πράξη

Διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας σε ενήλικες: στρατηγικές αποτελεσματικής διδασκαλίας στη θεωρία και στην πράξη Διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας σε ενήλικες: στρατηγικές αποτελεσματικής διδασκαλίας στη θεωρία και στην πράξη Έλενα Κυριακίδη, PhD στη Γλώσσα και τις Σπουδές Γραμματισμού, Εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ Π.Δ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ Π.Δ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ Π.Δ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΡΓΑΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Α. Οι Περιφερειακοί Διευθυντές Εκπαίδευσης και οι Συντονιστές Εκπαίδευσης Εξωτερικού αξιολογούνται από τον Γενικό Γραμματέα της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Εργαστήριο Μαθησιακής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Μηχανικής, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ Α. Ο συγγραφέας στο απόσπασµα αυτό αναφέρεται στη διαφήµιση. Στην αρχή πιστοποιεί την κυριαρχία της σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ

(ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 76-10434 ΑΘΗΝΑ - email vbrinia@aueb.gr - ASOE GR, www.aueb.gr (ΥΑ 39460/Γ2/21-3-2013, ΦΕΚ Β 689/26-3-13) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα