ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΛΙΠΟΥΣ (ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΛΙΠΟΥΣ (ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ)"

Transcript

1 Γιώργος Κ. Γάλλος, Ph.D., ιδάσκων στο ΤΕΦΑΑ Σερρών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΛΙΠΟΥΣ (ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ) ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Σύσταση του ανθρωπίνου σώµατος λέγεται η ποσοτική συµµετοχή των διαφόρων συστατικών, από τα οποία αποτελείται ο άνθρωπος. Το «τετρασυστατικό µοντέλο» σύστασης σώµατος χωρίζει τον ανθρώπινο οργανισµό σε τέσσερα συστατικά: το νερό, το λίπος, τις πρωτεΐνες και τα ανόργανα συστατικά. Το «δισυστατικό µοντέλο», χωρίζει τον οργανισµό σε δύο συστατικά: το σωµατικό λίπος και την άλιπη µάζα. Σωµατικό λίπος (Body Fat, BF) θεωρείται το σύνολο των λιπιδίων που βρίσκονται στο ανθρώπινο σώµα και υπάρχουν είτε στον λιπώδη ιστό είτε σε άλλους ιστούς του σώµατος. Τα λιπίδια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, στα ζωτικά και στα µη ζωτικά λιπίδια. Τα πρώτα σχηµατίζουν το ζωτικό λίπος του οργανισµού και είναι απολύτως αναγκαία για τη σωστή λειτουργία του. Τα µη ζωτικά λιπίδια σχηµατίζουν το αποθηκευτικό λίπος και παρέχουν θερµική µόνωση και µηχανική προστασία στον οργανισµό. Όταν αναφερόµαστε στο ποσοστό σωµατικού λίπους, αυτό συµπεριλαµβάνει και το ζωτικό και το αποθηκευτικό λίπος του οργανισµού. Στους άνδρες το ζωτικό λίπος είναι περίπου 3% του συνολικού βάρους και στις γυναίκες 8-12%. Το σωµατικό λίπος έχει ουσιαστικό νόηµα όταν εκφράζεται επί τοις εκατό (%) και σχεδόν πάντα εκφράζεται µε αυτόν τον τρόπο. Άλιπη µάζα (Fat Free Mass, FFM) θεωρείται το σύνολο όλων των άλλων στοιχείων, εκτός του σωµατικού λίπους, που υπάρχουν στο ανθρώπινο σώµα και περιλαµβάνει

2 τρία επιµέρους τµήµατα: το νερό, τις πρωτεΐνες και τα ανόργανα συστατικά. Στο δισυστατικό µοντέλο η πυκνότητα των τριών τµηµάτων της άλιπης µάζας θεωρείται ότι είναι ίδια σε όλα τα άτοµα και η αναλογία τους ως συστατικά της άλιπης µάζας παραµένει σταθερή. Η αναλογία αυτή θεωρείται ότι είναι: νερό 73.8%, πρωτεΐνες 19.4% και µέταλλα 6.8%. Η διαφορά του τετρασυστατικού από το δισυστατικό µοντέλο είναι ότι το πρώτο δεν θεωρεί δεδοµένες τις παραπάνω αναλογίες αλλά τις µετράει. Οι εκτιµήσεις του σωµατικού λίπους που χρησιµοποιούν το δισυστατικό µοντέλο είναι ακριβείς όταν ισχύουν οι παραπάνω αναλογίες. Όπως έχει αποδειχθεί από έρευνες, οι αναλογίες αυτές ισχύουν σε νεαρούς λευκούς ενήλικες άνδρες, ηλικίας ετών και µπορούν να εφαρµοστούν σε τέτοιο πληθυσµό µε ακρίβεια. Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΛΙΠΟΥΣ Η γνώση του σωµατικού λίπους είναι πολύ χρήσιµη καθώς αυτό έχει άµεση επίδραση στην υγεία του ανθρώπου και η σωστή εκτίµησή του µπορεί να βοηθήσει σε πολλούς τοµείς. Ο κύριος τοµέας στον οποίο είναι απαραίτητη η εκτίµηση του σωµατικού λίπους είναι η διάγνωση του βαθµού παχυσαρκίας ενός ατόµου. Η εκτίµηση του λίπους είναι το εργαλείο που βοηθάει στον προσδιορισµό ενός υγιούς επιπέδου βάρους και στο σχεδιασµό σωστού διαιτολογίου και προγράµµατος άσκησης, τα οποία µπορούν να παρακολουθηθούν για την αποτελεσµατικότητά τους µέσω της σωστής εκτίµησης του επιπέδου λίπους και άλιπης µάζας. Επίσης το ποσοστό του λίπους µπορεί να βοηθήσει στη σωστή εκτίµηση της σωµατικής ανάπτυξης και της ωρίµανσης των παιδιών, καθώς και στη σωστή εκτίµηση των µελλοντικών κινδύνων υγείας των παιδιών λόγω εσφαλµένης διατροφής. Ο αθλητισµός είναι ένας άλλος τοµέας όπου είναι απαραίτητη αυτή η εκτίµηση, καθώς η απόδοση των αθλητών εξαρτάται σε κάποιο βαθµό και από το ποσοστό σωµατικού λίπους. ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΛΙΠΟΥΣ Το µεγάλο πρόβληµα στις έρευνες που αφορούν το λίπος είναι ότι δεν υπάρχει κάποια άµεση µέθοδος που να µπορεί εύκολα και αξιόπιστα να το µετρήσει. Έτσι. για τον χαρακτηρισµό ή όχι ενός ατόµου ως παχύσαρκου έχει επικρατήσει να χρησιµοποιείται ο είκτης Μάζας Σώµατος (Body Mass Index, ΒΜΙ). Ο δείκτης αυτός

3 υπολογίζεται αν διαιρέσουµε το βάρος ενός ατόµου (σε kg) µε το τετράγωνο του ύψους του (σε m). ΒΜΙ = Βάρος (kg) / Ύψος (m) 2 Με βάση το BMI σχηµατίστηκαν πίνακες, από τους οποίους υπολογίζεται ο βαθµός παχυσαρκίας ενός ατόµου. Ταξινόµηση της παχυσαρκίας ανάλογα µε το είκτη Μάζας Σώµατος Ταξινόµηση Άνδρες Γυναίκες Φυσιολογικοί Ελαφρώς παχύσαρκοι Πολύ παχύσαρκοι >31 >32 Από: The Surgeon General s Report on Nutrition and Health (U.S. Department of Health and Human Services, 1988, σελ. 284). Το αποτέλεσµα όµως µπορεί να είναι παραπλανητικό, γιατί δε µετράει το ποσοστό του λίπους. Ένα άτοµο που από τους πίνακες φαίνεται υπέρβαρο ή παχύσαρκο µπορεί στην πραγµατικότητα να έχει χαµηλό ποσοστό λίπους. Το µεγάλο βάρος του µπορεί να προέρχεται από αυξηµένο µυϊκό ή οστικό ιστό. Για την ακριβή εκτίµηση της παχυσαρκίας ενός ατόµου και εν γένει του συνολικού λίπους του χρειάζεται να µετρήσουµε το ακριβές ποσοστό λίπους. Αυτό το ποσοστό θα µας καθορίσει µε ακρίβεια σε ποια κατηγορία υπάγεται ένας άνθρωπος ως προς το βαθµό παχυσαρκίας, ανεξάρτητα µε τη µέθοδο µέτρησης. Ποιο είναι όµως το ιδανικό ποσοστό λίπους για έναν άνθρωπο; Αν και για πολλά χρόνια γινόταν λόγος για «ιδανικό» ποσοστό λίπους, η τάση που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια δεν είναι ένας άνθρωπος να πετύχει ένα ιδανικό ποσοστό αλλά ένα «υγιές» ποσοστό λίπους που θα παίρνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές του. Για τους ενήλικες άνδρες η µέση τιµή του ποσοστού λίπους είναι 15%, ενώ άτοµα µε τιµές κάτω από 5% ή πάνω από 25% διατρέχουν κίνδυνο για την υγεία τους λόγω υποσιτισµού ή παχυσαρκίας αντίστοιχα. Στις ενήλικες γυναίκες η µέση τιµή είναι 23%, ενώ το κατώτερο και το ανώτερο όριο που θεωρείται φυσιολογικό είναι 8% και 32% αντίστοιχα. Ταξινόµηση ανδρών και γυναικών ανάλογα µε το ποσοστό λίπους τους Ταξινόµηση Άνδρες Γυναίκες Ισχνοί < 5 % < 12 % Φυσιολογικοί (κάτω της 5-15 % %

4 µέσης τιµής) Φυσιολογικοί (άνω της % % µέσης τιµής) Παχύσαρκοι > 25 % > 32 % Προσαρµογή από: Lohman T.G. (1992). Advances in body composition assessment (Current issues in exercise science series, Monograph No 3). Champaign, IL: Human Kinetics. Για τη µέτρηση του ποσοστού λίπους εµφανίστηκαν πολλές έµµεσοι µέθοδοι. Στις αρχές του 20ού αιώνα εµφανίστηκε η µέθοδος που µετράει τις πτυχές του δέρµατος σε διάφορα σηµεία του σώµατος και µε βάση αυτές τις µετρήσεις υπολογίζει το λίπος. Στα µέσα του αιώνα εµφανίστηκε η µέθοδος που ονοµάστηκε «χρυσή σταθερά» γιατί πάνω σε αυτή βασίστηκε η αξιοπιστία όλων των άλλων µεθόδων, είναι η µέθοδος της υποβρύχιας ζύγισης του ατόµου και βασίζεται στην αρχή του Αρχιµήδη. Στη συνέχεια εµφανίστηκαν και άλλες µέθοδοι αλλά αυτή εξακολουθεί να θεωρείται η πιο έγκυρη εργαστηριακή µέθοδος. Θεωρούµε καλύτερο να αναφερθούµε στις δύο αυτές µεθόθους, οι οποίες καλύπτουν και την εργαστηριακή έρευνα αλλά και την πρακτική εφαρµογή στους χώρους εργασίας. ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ ΖΥΓΙΣΗ Η µέθοδος της υποβρύχιας ζύγισης συµπεριλαµβάνεται στις µεθόδους που βασίζουν την εκτίµηση του λίπους στην πυκνοµέτρηση και χωρίζεται σε δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο µετριέται το βάρος ενός ατόµου µέσα στο νερό και µε βάση αυτό προσδιορίζεται η πυκνότητα ολοκλήρου του ανθρωπίνου σώµατος. Στο δεύτερο στάδιο, υπολογίζεται το ποσοστό του σωµατικού λίπους από την πυκνότητα που έχει µετρηθεί και στη βάση της παραδοχής ότι η πυκνότητα του λίπους είναι 0,90 g/ml και της άλιπης µάζας 1,10 g/ml. Μέτρηση της πυκνότητας του σώµατος Η µέθοδος αυτή βασίζεται στην αρχή του Αρχιµήδη και η τελική εξίσωση µε την οποία υπολογίζεται η πυκνότητα του σώµατος είναι: Wa d = ( Wa Ww) ( RV + 100) dw όπου d = η πυκνότητα ολόκληρου του ανθρωπίνου σώµατος (σε g/ml) Wα = το βάρος του ατόµου στον αέρα (σε g) Ww = το βάρος του ατόµου στο νερό (σε g) dw = η πυκνότητα του νερού στη θερµοκρασία µέτρησης (σε g/ml)

5 RV = ο υπολειπόµενος όγκος των πνευµόνων (σε ml) Για να βρεθεί εποµένως η πυκνότητα του σώµατος χρειάζεται να βρούµε τις τέσσερις µεταβλητές στο δεύτερο µέλος της εξίσωσης. Το Wα µπορεί να βρεθεί ζυγίζοντας το άτοµο. Η dw βρίσκεται µετρώντας τη θερµοκρασία του νερού και διαβάζοντας την από σχετικούς πίνακες. Οι άλλες δύο µεταβλητές Ww και RV βρίσκονται µε ειδικές διαδικασίες που περιγράφονται παρακάτω. Υποβρύχια ζύγιση Για την εφαρµογή της µεθόδου χρειάζεται µία πισίνα ή µία δεξαµενή µε νερό. Μέσα στο νερό υπάρχει ένα κάθισµα που κρέµεται από µια ζυγαριά. Ο αθλητής καθισµένος στο κάθισµα, εισέρχεται όλος κάτω από το νερό και καταγράφεται το βάρος που δείχνει η ζυγαριά. Η µέτρηση αυτή επαναλαµβάνεται για κάθε άτοµο από πέντε έως δέκα φορές. Σαν τελική τιµή υπολογίζεται η µέση τιµή των τριών µεγαλυτέρων τιµών που δεν έχουν διαφορά µεταξύ τους πάνω από 100 g. Υπολειπόµενος όγκος Για τη µέτρηση αυτή χρησιµοποιούνται διάφορες µέθοδοι οι οποίοι µπορούν να εφαρµοστούν έξω από το νερό ή ταυτόχρονα µε την υποβρύχια ζύγιση, αλλά είναι δύσκολο να εφαρµοστούν. Για τον υπολογισµό του υπολειπόµενου όγκου υπάρχουν κάποιες ανθρωποµετρικές εξισώσεις που είναι οι παρακάτω: RV (σε ml) = 0,017 x (ηλικία σε έτη) + 0,06858 x (ύψος σε ίντσες) - 3,477 (άνδρες) RV (σε ml) = 0,009 x (ηλικία σε έτη) + 0,08128 x (ύψος σε ίντσες) - 3,9 (γυναίκες) Υπολογισµός ποσοστού σωµατικού λίπους Αφού έχουµε υπολογίσει την πυκνότητα ολοκλήρου του σώµατός µετατρέπουµε αυτήν την πυκνότητα σε ποσοστό σωµατικού λίπους. Χρησιµοποιώντας το δισυστατικό µοντέλο, που θεωρεί ότι το σώµα έχει σταθερές αναλογίες σε πρωτεΐνες, νερό και µέταλλα, καταλήγουµε στην εξίσωση του Siri, που χρησιµοποιείται περισσότερο και συνίσταται για τη µέτρηση σε ενήλικες λευκούς άρρενες και η οποία είναι η παρακάτω: 4,95 BF% = ( 4,50) x100 d όπου BF% = ποσοστό σωµατικού λίπους d = πυκνότητα σώµατος Για τις ενήλικες γυναίκες συνίσταται η παρακάτω εξίσωση:

6 5,01 BF% = ( 4,57) x100 d όπου BF% = ποσοστό σωµατικού λίπους d = πυκνότητα σώµατος Πλεονεκτήµατα της υποβρύχιας ζύγισης Τα πλεονεκτήµατα της µεθόδου είναι ότι τα αποτελέσµατά της θεωρούνται από τα πλέον έγκυρα και ότι το κοστολόγιό της, αν και είναι υψηλό, είναι χαµηλότερο από τις πιο καινούργιες εξίσου αξιόπιστες µεθόδους. Το λάθος της µέτρησης θεωρείται ότι είναι της τάξης του 2%. Μειονεκτήµατα της υποβρύχιας ζύγισης Το µειονέκτηµα της µεθόδου είναι ότι χρειάζεται ειδικό εξοπλισµό, ο οποίος έχει σχετικά υψηλό κόστος και µπορεί να υπάρξει µόνο σε εξειδικευµένο εργαστήριο. Επίσης, για να έχει µεγαλύτερη αξιοπιστία, χρειάζεται να µετρηθεί ο υπολειπόµενος όγκος, ο οποίος απαιτεί πρόσθετο εξοπλισµό. Όταν ο RV δεν µετρηθεί αλλά υπολογιστεί από διαφόρους τύπους το επιπλέον σφάλµα στην τελική τιµή του ποσοστού του σωµατικού λίπους µπορεί να φθάσει έως και 3%. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΩΝ ΠΤΥΧΩΝ ΤΟΥ ΕΡΜΑΤΟΣ H µέτρηση του πάχους των πτυχών του δέρµατος είναι η πιο διαδεδοµένη µέθοδος για την εκτίµηση του λίπους σε έρευνες µεγάλων πληθυσµών, γιατί µπορεί να εφαρµοστεί οπουδήποτε, εύκολα και γρήγορα. Βασίζεται στην αρχή ότι το υποδόριο λίπος αντικατοπτρίζει την συνολική ποσότητα του λίπους στον οργανισµό. Με τη χρήση ειδικού οργάνου, του δερµατοπτυχόµετρου, µετράµε το εύρος των πτυχών του δέρµατος σε διάφορα σηµεία του σώµατος και θέτοντας τις τιµές αυτές σε ειδικές εξισώσεις υπολογίζουµε το ποσοστό σωµατικού λίπους. Υπάρχουν πολλές εξισώσεις µε µεγάλη αξιοπιστία που εφαρµόζονται για διάφορους πληθυσµούς (π.χ. παιδιά, µαύροι, αθλητές κτλ.) καθώς και «γενικές» εξισώσεις που εφαρµόζονται στο σύνολο των ανθρώπων. Ένα λάθος που γίνεται αρκετές φορές είναι να αναφερόµαστε στις εξισώσεις των δερµατοπτυχών µε τον αριθµό των σηµείων που µετράνε (π.χ. εξίσωση 3 σηµείων) ενώ ο σωστός τρόπος είναι να αναφέρουµε τους ερευνητές που τις πρότειναν και το έτος δηµοσίευσης (π.χ. Jackson, Pollock 1978).

7 Τα δερµατοπτυχόµετρα που χρησιµοποιούνται είναι πλαστικά και µεταλλικά. Από τα τελευταία, που είναι και πιο αξιόπιστα, συνιστώνται το Lange και το Harpenden. Τα σηµεία, στα οποία πιάνονται οι πτυχές του δέρµατος εξαρτώνται από την εξίσωση που θα χρησιµοποιήσουµε και διαφέρουν ελαφρά από ερευνητή σε ερευνητή (πίν. 1). Για τη µέτρηση συνίσταται να επιλέγεται η δεξιά πλευρά του σώµατος. Ο τρόπος εφαρµογής της µεθόδου είναι όµοιος για όλα τα σηµεία του σώµατος στα οποία µετριούνται οι πτυχές (εικ. 1). Στην αρχή ο ερευνητής πρέπει να σηµαδέψει µε ακρίβεια το σηµείο στο οποίο θα γίνει η µέτρηση. Κατόπιν πιάνει µε το δείκτη και τον αντίχειρα µια πτυχή του δέρµατος ένα πόντο πάνω από το σηµείο µέτρησης και τραβάει προς τα έξω το δέρµα προσέχοντας να µην πιάσει µαζί και µυ. Κρατώντας την πτυχή εφαρµόζει τα σκέλη του δερµατοπτυχόµετρου στο ακριβές σηµείο µέτρησης. Χωρίς να αφήσει το κράτηµα της πτυχής µε το χέρι του, περιµένει 4 δευτερόλεπτα και στη συνέχεια καταγράφει την ένδειξη του δερµατοπτυχόµετρου. Όλα τα σηµεία µετριούνται δύο φορές σε κυκλική σειρά και ως τελικό αποτέλεσµα υπολογίζεται η µέση τιµή τους. Σε περίπτωση µεγάλης διαφοράς µετριέται το σηµείο και τρίτη φορά. Εικόνα 1: Για τη µέτρηση των πτυχών του δέρµατος πιάνουµε µε το δείκτη και τον αντίχειρα την πτυχή του δέρµατος σε απόσταση ενός εκατοστού πάνω από το σηµείο εφαρµογής του δερµατοπτυχοµέτρου Πίνακας 1: Τα σηµεία, στα οποία συνήθως µετριέται το πάχος των πτυχών του δέρµατος Πτυχή δέρµατος Περιγραφή Υποπλάτια Ένα εκατοστό κάτω από την κάτω γωνία της ωµοπλάτης µε διαγώνια κατεύθυνση Μασχαλιαία (οριζόντια) Μασχαλιαία (κατακόρυφη) Στήθος Στη µεσοµασχαλιαία γραµµή στο ύψος της ξιφοειδούς απόφυσης µε οριζόντια κατεύθυνση Στη µεσοµασχαλιαία γραµµή στο ύψος της ξιφοειδούς απόφυσης µε κατακόρυφη κατεύθυνση Στο µέσο της απόστασης µεταξύ µασχάλης και θηλής µε διαγώνια κατεύθυνση

8 Κοιλιά (οριζόντια) Τρία εκατοστά πλάγια και ένα εκατοστό κάτω από τον οµφαλό µε οριζόντια κατεύθυνση Κοιλιά (κατακόρυφη) ύο εκατοστά πλάγια από τον οµφαλό µε κατακόρυφη κατεύθυνση Υπερλαγόνια (πλάγια) Υπερλαγόνια (διαγώνια) Πίσω από τη µεσοµασχαλιαία γραµµή και πάνω από το λαγόνιο οστό µε πλάγια κατεύθυνση Πάνω από το λαγόνιο οστό, κατά µήκος της πρόσθιας µασχαλιαίας γραµµής µε διαγώνια κατεύθυνση Τρικέφαλος Στο µέσο του πίσω µέρους του βραχίονα µε κατακόρυφη κατεύθυνση ικέφαλος Στο µέσο του πρόσθιου µέρους του βραχίονα µε κατακόρυφη κατεύθυνση Μηρός Στο µέσο του πρόσθιου µέρους του µηρού µε κατακόρυφη κατεύθυνση Κνήµη Στο έσω µέρος του µηρού, στο ύψος της µέγιστης περιφέρειας της γάµπας µε κατακόρυφη κατεύθυνση Πλεονεκτήµατα της µέτρησης των πτυχών του δέρµατος Το πλεονέκτηµα της µεθόδου αυτής είναι ότι εφαρµόζεται πολύ εύκολα και δεν χρειάζεται τίποτε άλλο παρά ένα δερµατοπτυχόµετρο, το οποίο είναι προσιτό στον καθένα. Μπορεί έτσι να εφαρµοστεί σε µεγάλο αριθµό ατόµων και σε χώρους όπως γυµναστήρια, γήπεδα, ακόµα και στα σπίτια, γεγονός που δεν αναγκάζει τους εξεταζοµένους να µεταφερθούν σε εξειδικευµένο εργαστήριο. Επίσης ο χρόνος που χρειάζεται για να γίνει η µέτρηση είναι λίγα λεπτά. Το συνολικό λάθος της µεθόδου υπολογίζεται στο 3,5%. Μειονεκτήµατα της µέτρησης των πτυχών του δέρµατος Ένα από τα µειονεκτήµατα της µεθόδου είναι ότι χρειάζεται εξειδικευµένο προσωπικό για την εφαρµογή της, καθώς η µέτρηση από µη ειδικούς µπορεί να περιέχει µεγάλο σφάλµα. Η µέτρηση δε θα πρέπει να γίνεται αµέσως µετά από άσκηση, γιατί αυτό µπορεί να οδηγήσει σε λάθος της µέτρησης. Όλες οι µετρήσεις πρέπει να γίνονται από τον ίδιο εξεταστή έτσι ώστε να αποφεύγονται οι διαφορές που υπάρχουν στην µέτρηση από άτοµο σε άτοµο. Ένα σηµαντικό µειονέκτηµα της µεθόδου είναι επίσης ότι δεν µπορεί να εφαρµοστεί σε υπερβολικά παχύσαρκα άτοµα. Τέλος, ένα άλλο µεγάλο πρόβληµα αυτής της µεθόδου είναι ότι ο έλεγχος της

9 εγκυρότητάς της βασίζεται τις περισσότερες φορές στη σύγκρισή της µε την υποβρύχια ζύγιση, η οποία χρησιµοποιεί το «δισυστατικό µοντέλο» µε όλα τα µειονεκτήµατά του που προαναφέρθηκαν. Επιλογή σωστής εξίσωσης Το πιο σηµαντικό και συχνό λάθος που γίνεται στη µέθοδο αυτή είναι η χρησιµοποίηση ακατάλληλης εξίσωσης. Χρειάζεται µεγάλη προσοχή στη σωστή επιλογή της εξίσωσης που θα χρησιµοποιηθεί καθώς για πληθυσµιακή οµάδα υπάρχει ειδική εξίσωση. Για να µπορέσουµε να επιλέξουµε τη σωστή εξίσωση για τα άτοµα τα οποία πρόκειται να µετρήσουµε, χρειάζεται να γνωρίζουµε τα εξής: 1. Ποια είναι η µέθοδος αναφοράς που χρησιµοποιήθηκε για να προκύψει η εξίσωση. υστυχώς οι περισσότερες εξισώσεις χρησιµοποιούν την υποβρύχια ζύγιση, η οποία χρησιµοποιεί το δισυστατικό µοντέλο, µε όλα τα προβλήµατα που έχει. Πρέπει επίσης να προσέξουµε αν η εξίσωση µας δίνει ποσοστό λίπους ή πυκνότητα σώµατος. Στη δεύτερη περίπτωση να προσέξουµε έτσι ώστε η µετατροπή της πυκνότητας σε λίπος να ακολουθήσει τον τρόπο που αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα. 2. Από τι είδους άτοµα αποτελείται το δείγµα, από το οποίο προήλθε η εξίσωση. Τα χαρακτηριστικά των ατόµων που θέλουµε να µετρήσουµε (ηλικία, φύλο, φυλή) πρέπει να είναι ίδια µε αυτά του δείγµατος. 3. Ποια σηµεία µετριούνται και µε ποια κατεύθυνση. Αυτό εξαρτάται από την εξίσωση που επιλέγουµε και πρέπει να είναι σύµφωνα µε αυτά που αναφέρει ο ερευνητής που δηµοσίευσε την εξίσωση. Αν και σε γενικές γραµµές δεν υπάρχουν πολλές διαφορές από ερευνητή σε ερευνητή πρέπει να είµαστε προσεκτικοί γιατί πολλές φορές το ακριβές σηµείο µέτρησης είναι διαφορετικό. Συµπερασµατικά θα µπορούσαµε να αναφέρουµε ότι η σωστή εκτίµηση του σωµατικού λίπους ενός ανθρώπου είναι µία πολύ δύσκολη διαδικασία, η οποία χρειάζεται εξειδικευµένη γνώση και εµπειρία. Υπάρχουν αρκετές µέθοδοι για να µπορέσουµε να υπολογίσουµε αυτό το λίπος. Από τις µεθόδους που υπάρχουν θα συνιστούσαµε την υποβρύχια ζύγιση, σαν καλύτερη εργαστηριακή µέθοδο και τις µετρήσεις των δερµατοπτυχών σαν την πιο έγκυρη πρακτική µέθοδο. Θα ήταν καλύτερο πριν χρησιµοποιηθούν οι παραπάνω µέθοδοι να µελετηθούν σε βάθος για να µπορεί κάποιος που τις χρησιµοποιεί να ανταπεξέλθει στις διαφορετικές κατηγορίες ατόµων που µετριούνται.

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ 1. Clarkson P., Katch F., Sinning W., Wilmore J. (1990). Body composition for athletes. Sports Science Exchange (Roundtable), 2, Friedl K.E., DeLuca J.P., Marchitelli L.J., Vogel J.A. (1992). Reliability of body-fat estimations from a four-compartment model by using density, body water, and bone mineral measurements. American Journal of Clinical Nutrition, 55, Gordon C.C., Chumlea W.C., Roche A.F. (1991). Stature, Recumbent Length, and Weight. In T.G. Lohman, A.F. Roche, R. Martorell (Eds), Anthropometric standarization reference manual (abbridged ed.) (pp. 3-8). Champaign, IL: Human Kinetics. 4. Heyward V.H., Stolarczyk L.M. (1996). Applied body composition assessment. Champaign, IL: Human Kinetics. 5. Hortobagyi T., Israel R.G., Houmard J.A., O Brien K.F., Johns R.A., Wells J.M. (1992). Comparison of four methods to assess body composition in black and white athletes. International Journal of Sport Nutrition, 2, Houtkooper L.B., Going S.B. (1994). Body composition: how should it be measured? Does it affect sport performance?. Sports Science Exchange, 52, Jackson A.S., Pollock M.L. (1978). Generalized equations for predicted body density of men. British Journal of Nutrition, 40, Jackson A.S., Pollock M.L., Ward A. (1980). Generalized equations for predicted body density of women. Medicine and Science in Sports and Exercise, 12, Lohman T.G. (1981). Skinfold and body density and their relation to body fatness: A review. Human Biology, 53, Lohman T.G. (1992). Advances in body composition assessment. Current issues in exercise science series, Monograph No 3. Champaign, IL: Human Kinetics. 11. Siri W.E. (1961). Body composition from fluid spaces and density: Analysis of methods. In J. Brozek, A. Henschel (Eds.), Techniques for measuring body composition (pp ). Washington, DC: National Academy of Sciences, National Research Counsil. 12. Slaughter M.H., Lohman T.G., Boileau R.A., Horswill C.A., Stillman R.J., Van Loan M.D., Bemben D.A. (1988). Skinfold equations for estimating of body fatness in children and youth. Human Biology, 60,

11 13. U.S. Department of Health and Human Services (1988). Surgeon General s Report on Nutrition and Health. 14. Wilmore J.H. (1983). Body composition in sport and exercise: directions for future research. Medicine and Science in Sports and Exercise, 15,

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΣΩΜΑΤΟΣ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΣΩΜΑΤΟΣ Ελένη ούδα Επίκουρος Καθηγήτρια Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΣΩΜΑΤΟΣ H Κινανθρωποµετρία είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος Φροντιστήριο 2: Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους 3 ο Συνέδριο Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης Φροντιστήριο 2 Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πατρών

Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πατρών Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πατρών (Μέλος Δικτύου ESCAPE) Πρόγραμμα ΚΕΣΥΠ : ESCAPE «Μια εκπαιδευτική αθλητική πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών» Εργασία μαθητών Θέμα : «Λιπομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΙΣΤΟΙ: ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Πωλ Φαρατζιάν Διαιτολόγος διατροφολόγος Επιστημονικός συνεργάτης ΓΠΑ 1 Διατροφική Αξιολόγηση Σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε βασικά όργανα του εργαστηρίου (διαστηµόµετρο, µικρόµετρο, χρονόµετρο) προκειµένου να: Να µετρήσουµε την πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητισμός & Υγεία. Τεύχος 2 o Μάρτιος - Απρίλιος 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Αθλητισμός & Υγεία. Τεύχος 2 o Μάρτιος - Απρίλιος 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αθλητισμός & Υγεία Υπεύθυνος Έκδοσης: Οικονόμου Χαράλαμπος Προϊστάμενος Κ.Ξ.Γ.Φ.Α. Συντάκτης: Γκότσης Κωνσταντίνος Καθηγητής Φ.Α. Τεύχος 2 o Μάρτιος - Απρίλιος 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

The Lifestyle Concept Εκτίμηση Σωματικού Λίπους

The Lifestyle Concept Εκτίμηση Σωματικού Λίπους The Lifestyle Concept Εκτίμηση Σωματικού Λίπους Dr Κωνσταντίνος N. Παύλου Sc.D., FAAKPE Περιγραφή Σελίδα = - Πρόγραμμα εκτίμησης σωματικού λίπους 1.0 Εισαγωγή στο πρόγραμμα ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ 1.1 Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Έλεγχος διέγερσης: Τεχνικές χαλάρωσης & ενεργοποίησης. «Οι κορυφαίες στιγµές των αθλητών απαιτούν κατάσταση χαλάρωσης»

Θέµατα διάλεξης. Έλεγχος διέγερσης: Τεχνικές χαλάρωσης & ενεργοποίησης. «Οι κορυφαίες στιγµές των αθλητών απαιτούν κατάσταση χαλάρωσης» Θέµατα διάλεξης Έλεγχος διέγερσης: Τεχνικές χαλάρωσης & ενεργοποίησης Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα 1. Ηδιέγερση στον αγωνιστικό αθλητισµό 2. Τι είναι η διέγερση 3. Ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 12η Διάλεξη: «Κινησιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας

Θέµατα διάλεξης. Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών. Τι λείπει;;;!!! Το µεγάλο λάθος ως προπονητές! Το δυναµικό του καθενός µας Θέµατα διάλεξης Ψυχολογική Υποστήριξη Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Φιλοσοφία ψυχολογικής υποστήριξης Περιεχόµενο Ψυχολογικής Υποστήριξης Έννοιες και Ορισµοί

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Φυσικής - Σύσταση Σώµατος Εργαστηριακές Ασκήσεις

Εφαρµογές Φυσικής - Σύσταση Σώµατος Εργαστηριακές Ασκήσεις ... Τηις ις µψ ηεαδερ... Εφαρµογές Φυσικής - Σύσταση Σώµατος Εργαστηριακές Ασκήσεις Ζαχαρίας Γ. Φθενάκης και Βασίλης Ζαφειρόπουλος Τµήµα ιατροφής και ιαιτολογίας Τ.Ε.Ι. Κρήτης. c ςοπψριγητ ϐψ τηε αυτηορ(ς)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987)

Θέµατα διάλεξης. Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών. Τι είναι οι στόχοι; Τα παρακάτω είναι στόχοι; Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ (Martens, 1987) Θέµατα διάλεξης Τεχνική Καθορισµού Στόχων Αθλητών και Αθλητριών Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα Τι είναι οι στόχοι; Σηµαντικότητα στόχων Αρχές καθορισµού στόχων Πρακτικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της αλλοίωσης (έσω ή έξω) επιλέγεται η έξω έσω ή η έσω έξω

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων.

Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων. ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Ακαδ. Έτος 2007-2008 ιδάσκουσα: Μ. Μακροπούλου Στη συνέχεια παρατίθενται κάποιες ερωτήσεις και παλαιότερα θέµατα εξετάσεων. Ενδεικτικές ερωτήσεις δεν είναι όλη η εξεταστέα ύλη σε αυτές!

Διαβάστε περισσότερα

Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών

Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών Υγειονομικές απαιτήσεις για χειριστές αεροσκαφών Ιωάννης Διαμαντόπουλος, MD, DAvMed Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Senior Aeromedical Examiner FAA - JAA Γιατί χρειάζονται κάποια Υγειονομικά κριτήρια για

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική ζυγαριά μέτρησης σωματικού λίπους BSC-9092

Ηλεκτρονική ζυγαριά μέτρησης σωματικού λίπους BSC-9092 Ηλεκτρονική ζυγαριά μέτρησης σωματικού λίπους BSC-9092 Για την καλύτερη χρήση της ζυγαριάς, διαβάστε προσεκτικά και τηρήστε τις οδηγίες που παρέχονται. Βασικές δυνατότητες Αυτό το προϊόν υλοποιεί την εξελιγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας κατανοµής συχνοτήτων και αθροιστικών συχνοτήτων. Σχετ.

Πίνακας κατανοµής συχνοτήτων και αθροιστικών συχνοτήτων. Σχετ. Λυµένη Άσκηση στην οµαδοποιηµένη κατανοµή Στην Γ τάξη του Ενιαίου Λυκείου µιας περιοχής φοιτούν 4 µαθητές των οποίων τα ύψη τους σε εκατοστά φαίνονται στον ακόλουθο πίνακα. 7 4 76 7 6 7 3 77 77 7 6 7 6

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D.

19/11/2007. Ορισμοί. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο. Πως φτάνουν στο κάψιμο; Μοντέλο καψίματος αθλητών και αθλητριών (Silva 1990) Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Υπερπροπόνηση & Κάψιμο Στυλιανή «Ανή» Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ΤΕΦΑΑ 2007-2008 Ορισμοί Υπερπροπόνηση: (overtraining) Μη φυσιολογική επιβάρυνση (σε διάρκεια ή ένταση) του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή, Μετρήσεις, Προσεγγίσεις Η Φύση της Επιστήµης Ενότητες Κεφαλαίου 1 Μοντέλα Θεωρίες και Νόµοι Μετρήσεις και αβεβαιότητα (σφάλµατα); Σηµαντικά ψηφία Μονάδες, Πρότυπα, και το Διεθνές Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΣ. Υπεύθυνες Εκπόνησης Εργασίας ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΛΙΟΣΗ Α.

Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΙΝΟΣ. Υπεύθυνες Εκπόνησης Εργασίας ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΛΙΟΣΗ Α. Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ι Δ Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Δ Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η Σ Σ Ε Μ Ι Ν Α Ρ Ι Ο ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ (Β06Σ03) ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE Παρουσίαση των αποτελεσµάτων της έρευνας 1 απόυδραυλικές εγκαταστάσεις εσωτερικών δικτύων οικιών. 2 από ψυκτικές συσκευές Φροντίσαµενα να πάρουµε από τον κάθε κρουνό δειγµατοληψίας τα πρώτα 500 ml, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Παχυσαρκία

Άσκηση και Παχυσαρκία Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Παχυσαρκία Συγγραφική ομάδα: Πασχάλης Βασίλης, PhD, ΕΕΔΙΠ, ΤΕΦΑΑ- ΠΘ Νικολαΐδης Μιχάλης, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ- ΑΠΘ Σέρρες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2003

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2003 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Α Να αποδείξετε ότι η παράγωγος της συνάρτησης f(x) x είναι f (x) Β Πότε µια συνάρτηση f σε ένα διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Συµµαχία για την υγεία:διατροφη Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Χασαπίδου Μαρία Καθηγήτρια Διατροφής ΑΤΕΙΘ -. Σχέδιο δράσης για την εφαρµογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη και τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Στα πλαίσια της ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ προσπαθούµε να προσεγγίσουµε τα χαρακτηριστικά ενός συνόλου (πληθυσµός) δια της µελέτης των χαρακτηριστικών αυτών επί ενός µικρού

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ: : Έννοια ΠΟΡΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ: : Έννοια ΠΟΡΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα κατανοηθεί η έννοια του οργανισµού Θα κατανοηθεί η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα

ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα ΙΙΙ εσµευµένη Πιθανότητα 1 Λυµένες Ασκήσεις Ασκηση 1 Στρίβουµε ένα νόµισµα δύο ϕορές. Υποθέτοντας ότι και τα τέσσερα στοιχεία του δειγµατοχώρου Ω {(K, K, (K, Γ, (Γ, K, (Γ, Γ} είναι ισοπίθανα, ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

υναµική στο επίπεδο.

υναµική στο επίπεδο. στο επίπεδο. 1.3.1. Η τάση του νήµατος, πού και γιατί; Έστω ότι σε ένα λείο οριζόντιο επίπεδο ηρεµούν δύο σώµατα Α και Β µε µάζες Μ=3kg και m=2kg αντίστοιχα, τα οποία συνδέονται µε ένα νήµα. Σε µια στιγµή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος.

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ. Άρτια και περιττή συνάρτηση. Παράδειγµα: Η f ( x) Παράδειγµα: Η. x R και. Αλγεβρα Β Λυκείου Πετσιάς Φ.- Κάτσιος. ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ Πριν περιγράψουµε πως µπορούµε να µελετήσουµε µια συνάρτηση είναι αναγκαίο να δώσουµε µερικούς ορισµούς. Άρτια και περιττή συνάρτηση Ορισµός : Μια συνάρτηση fµε πεδίο ορισµού Α λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων 8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων Βασική θεωρία Σύνθεση δυνάμεων Συνισταμένη Σύνθεση δυνάμεων είναι η διαδικασία με την οποία προσπαθούμε να προσδιορίσουμε τη δύναμη εκείνη που προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Το φάσµα ενός χρονικά εξαρτώµενου σήµατος µας πληροφορεί πόσο σήµα έχουµε σε µία δεδοµένη συχνότητα. Έστω µία συνάρτηση µίας µεταβλητής, τότε από το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII. Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII. Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII Οδηγός Πτυχιακής Εργασίας ΣΚΟΠΟΣ Η προδιαγραφή από εκδοτική άποψη των τεχνικών χαρακτηριστικών των πτυχιακών εργασιών που εκπονούνται στο Τµήµα µε στόχο την επίτευξη οµοιοµορφίας και την

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: ιατάξεις και Συνδυασµοί.

Κεφάλαιο 2: ιατάξεις και Συνδυασµοί. Κεφάλαιο : ιατάξεις και Συνδυασµοί. Περιεχόµενα Εισαγωγή Βασική αρχή απαρίθµησης ιατάξεις µε και χωρίς επανατοποθέτηση Συνδυασµοί Ασκήσεις Εισαγωγή Μέχρι το τέλος αυτού του κεφαλαίου ϑα ϑεωρούµε πειράµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα προς ανάλυση: Κινηµατική ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

Θέµατα προς ανάλυση: Κινηµατική ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ «Αρχές Βιοκινητικής» Μάθηµα του βασικού κύκλου σπουδών (Γ εξάµηνο)

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων

Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων Βασικές αρχές της θεωρίας των πιθανοτήτων και η εφαρµογή τους στην εκτίµηση των ασφαλιστικών κινδύνων Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Αθηνών Βασικές αρχές της θεωρίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MΒ04 3. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την ζωτικότητα των µοσχαριών. Τι µπορούµε να κάνουµε; Gert van Trierum International Dairy Topics Volume 5 Number 6 Denkavit Nederland BV, PO Box 5, 3780 BA Voothuizen, The Nederlands Βελτιώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ. 4.1 Συσχέτιση δύο τ.µ.

Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ. 4.1 Συσχέτιση δύο τ.µ. Κεφάλαιο 4 ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ Στα προηγούµενα κεφάλαια ορίσαµε και µελετήσαµε την τ.µ. µε τη ϐοήθεια της πιθανο- ϑεωρίας (κατανοµή, ϱοπές) και της στατιστικής (εκτίµηση, στατιστική υπόθεση). Σ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δέσμη Μέτρησης Φυσικής Κατάστασης. για παιδιά και εφήβους (6-12 ετών) «Δημόκριτος» DEMOCRITOS-FIT (DEMOFIT)

Δέσμη Μέτρησης Φυσικής Κατάστασης. για παιδιά και εφήβους (6-12 ετών) «Δημόκριτος» DEMOCRITOS-FIT (DEMOFIT) Δέσμη Μέτρησης Φυσικής Κατάστασης για παιδιά και εφήβους (6-12 ετών) «Δημόκριτος» DEMOCRITOS-FIT (DEMOFIT) Εγχειρίδιο Οδηγιών 2014 1. ΤΑ ΤΕΣΤ 1.1. Ωρίμανση (Στάδια Tanner) Πίνακας 1. Στάδια κατά Tanner

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Φυσική Αγωγή Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Καλογήρου ηµ. καθηγητής Φ.Α. Fitness ή Καλή Φυσική κατάσταση Σύντοµη περιγραφή-ορισµός Fitness είναι µια συνειδητά επιδιωκόµενη κατάσταση ψυχοσωµατικής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ. Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας "REE"

ΑΣΚΗΣΗ. Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας REE Το άρθρο του µήνα ΑΣΚΗΣΗ Ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας "REE" By Denise Schwartz, MS, RD, FADA, CNSD Τι είναι η ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας; Η ενεργειακή δαπάνη ηρεµίας αναφέρεται στο ποσό των θερµίδων που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα προς ανάλυση: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

Θέµατα προς ανάλυση: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ «Αρχές Βιοκινητικής» Μάθηµα του βασικού κύκλου σπουδών (Γ εξάµηνο)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Ακρίβεια μέτρησης. Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central

Ακρίβεια μέτρησης. Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central Ακρίβεια μέτρησης Τιμές ενέργειας και βαθμός απόδοσης για Φωτοβολταϊκοί μετατροπείς Sunny Boy και Sunny Mini Central ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο κάθε ιδιοκτήτης μιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης θέλει να τις καλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Θέµα 1 ο Α. Να απαντήσετε τις παρακάτω ερωτήσεις τύπου Σωστό Λάθος (Σ Λ) 1. Σκοπός της συγχώνευσης 2 ή περισσοτέρων ταξινοµηµένων πινάκων είναι η δηµιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής:

ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR. Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων. Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: ΣΕΙΡΕΣ TAYLOR Στην Ενότητα αυτή θα ασχοληθούµε µε την προσέγγιση συναρτήσεων µέσω πολυωνύµων Πολυώνυµο είναι κάθε συνάρτηση της µορφής: p( ) = a + a + a + a + + a, όπου οι συντελεστές α i θα θεωρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΔΙΩΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα