ιϊκές λοιμώξεις, τοξικές ουσίες και φάρμακα, αυτοάνοσης απόκρισης του οργανισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιϊκές λοιμώξεις, τοξικές ουσίες και φάρμακα, αυτοάνοσης απόκρισης του οργανισμού"

Transcript

1 HΠΑΤΙΤΙΔΑ-A

2 Ηπατίτιδα φλεγμονώδης νόσος του ήπατος Συνήθως προκαλείται από ιϊκές λοιμώξεις, τοξικές ουσίες και φάρμακα, αλλά μπορεί να είναι και αποτέλεσμα αυτοάνοσης απόκρισης του οργανισμού Χαρακτηρίζεται κυρίως από ίκτερο, κοιλιακό πόνο και διόγκωση του ήπατος.

3 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ ΟΞΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΙΟΓΕΝΗΣ Ιός ηπατίτιδας Α (HAV) Ιός ηπατίτιδας B (HBV) Ιός ηπατίτιδας C (HCV) Ιός ηπατίτιδας D (HDV) Ιός ηπατίτιδας E (HEV) Ιός ηπατίτιδας G (HGV/ GBV-C) Ιός Epstein-Barr (ΕΒV) Κυτταρομεγαλοϊός (CMV) etc Ιός ηπατίτιδας B Ιός ηπατίτιδας C Ιός ηπατίτιδας D ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ Αλκοόλη Αλκοόλη ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΗΣ Ακεταμινοφαίνη, Ιός ηπατίτιδας G (?) Ισονιαζίδη, Αλοθάνιο, Χλωροπρομαζίνη, Ερυθρομυκίνη Κινολόνες. Ισονιαζίδη Μεθυλντόπα Νιτροφουραντοϊνη Αμιωδαρόνη

4 ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ ΟΞΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Οφειλόμενη σε ΤΟΞΙΝΕΣ ή ΠΑΡΑΣΙΤΑ ή Δηλητηρίαση από μανιτάρια (amanita phalloides) α-αμανιτίνη, Αφλατοξίνη φαρμακευτικό φυτό-τσάι (Teucrium Pollium / Chamaedrys) Σχιστοσωμίαση (Aφρική - ιατρογενής μετάδοση) Διαλύτες Γενετικές- Μεταβολικές ασθένειες CCl 4 Ασθένεια Wilson's (ATP7B) Ασθένεια Wilson's (υπερσυσσώρευση χαλκού) Aιμοχρωμάτωση (υπερσυσσώρευση σιδήρου) Έλλειψη α 1 -αντιθρυψίνης ΑΥΤΟΑΝΟΣΟΣ +

5

6

7 Drug-Induced Liver Injury Network

8 Τα συμπτώματα της Oξείας ηπατίτιδας μπορεί να είναι ήπιας έντασης, μπορούν όμως να οδηγήσουν και σε εκρηκτική-κεραυνοβόλο ηπατίτιδα, πιθανά λόγω υπερβολικής ανοσολογικής αντίδρασης, με συνέπεια νέκρωση του ηπατικού παρεγχύματος ή Χρόνια ηπατίτιδα που μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.

9 ήπαρ ο πλέον ογκώδης (~ 1,5 kg) εξωκρινής αδένας του οργανισμού Αιματώνεται μέσω της ηπατικής αρτηρίας (συστηματική κυκλοφορία) κατά 25% και της πυλαίας φλέβας (εντεροηπατική κυκλοφορία) κατά 75%

10 Modified from Φυσιολογία Ασπιώτη, 1976 το αίμα μέσω των κολπωδών τριχοειδών εκχέει στην ηπατική φλέβα και στη συνέχεια ρέει στην κάτω κοίλη φλέβα και επιστρέφει στην καρδιά Color Atlas of Physiology. Agamemnon Despotopoulos, Stefan Silbernagl, 1991

11 Modified from Φυσιολογία Ασπιώτη, 1976

12 Το ήπαρ είναι ο χώρος σχηματισμού της χολής, η οποία ρέει στην αντίθετη κατεύθυνση από τη ροή του αίματος διαμέσου των χοληφόρων τριχοειδών και μέσω του χοληδόχου πόρου εκχύνεται στο δωδεκαδάκτυλο

13 Η χολή περιλαμβάνει χολικά άλατα λιπαρά οξέα Χοληστερόλη χολερυθρίνη (προϊόν διάσπασης της αίμης) και άλλα προϊόντα μεταβολισμού.

14

15 Heme degradation by heme oxygenase. The catabolism of heme via heme oxygenase requires the participation of NADPH and O2. Heme is broken and oxidized at the α-methene bridge, producing equimolar amounts of CO, ferrous iron, and biliverdin. From Wu and Wang Antioxid Redox Signal January 15; 12(2): doi: /ars

16 ουροχολίνη κοπροχολίνη Andreoli TE, Bennett JC, Carpenter CJ, Plum F. Cecil Essentials of Medicine (4nd edition, 1997). Και Αν συνυπάρχει εκτεταμένη αιμολυση λόγω ασυμβατότητας ομάδων αίματος αίματος neurologic damage - Incomplete in neonatal period νεογνικός ίκτερος kernicterus

17 Μειωμένη απέκκριση της χολερυθρίνης από τα ηπατοκύτταρα σε περίπτωση απόφραξης των χοληδόχων πόρων ή/και κίρρωσης οδηγεί σε επιστροφή της χολερυθρίνης στο αίμα, προκαλώντας τον ίκτερο (την κίτρινη χροιά του δέρματος και των ματιών).

18 ΗΠΑΡ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Σύνθεση πρωτεϊνών πλάσματος Σύνθεση παραγόντων πήξης του αίματος Σύνθεση και έκκριση χολικών οξέων Σύνθεση λιπιδίων και λιποπρωτεϊνών Αποθήκευση βιταμινών Ρύθμιση ομοιοστατικού μηχανισμού γλυκόζης Τρανσαμινώσεις ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

19 Η εφαρμογή ενος μοναδικού test ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ αξιόπιστα αποτελέσματα Οι εξετάσεις πρέπει να αφορούν Διαφορετικές παραμέτρους της ηπατικής λειτουργίας Να γίνονται περιοδικά επαναληπτικά tests με σκοπό την αξιολόγηση της εξέλιξης / πορείας της νόσου Να αξιολογούνται μέσα στα πλαίσια της γενικής εικόνας του ασθενούς

20 SGOT: οξαλοξεική τρανσαμινάση SGPT: τρανσαμινάση του πυρουβικού οξέος Γ-γλουταμυλτρανσπεπτιδάση I. Bιζιριανάκης, Κλινική Φαρμακοκινητική, 2003

21 Ανώμαλη βιοχημική λειτουργία του ήπατος οδηγεί σε σοβαρές επιπλοκές

22 Μειωμένη παραγωγή παραγόντων πήξης οδηγεί σε αιμορραγίες (αυξημένος χρόνος προθρομβίνης, Pt ). Μειωμένη σύνθεση αλβουμίνης επηρεάζει τα ποσά του ελεύθερου φαρμάκου στο αίμα, απαιτώντας προσαρμογή των δόσεων του φαρμάκου. Επειδή η αλβουμίνη παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της οσμωτικής πίεσης στο πλάσμα, μείωση της συγκέντρωσης της αλβουμίνης οδηγεί σε διαρροή πλάσματος στο μεσοκυττάριο χώρο και δημιουργία οιδήματος

23 Μείωση του μεταβολισμού των οιστρογόνων στο ήπαρ μπορεί να οδηγήσει σε γυναικομαστία στους άντρες In male a very small part (0.2%) of the testosterone is converted into estradiol. Αλλαγές στο μεταβολισμό της γλυκόζης μπορεί να οδηγήσουν σε διαβήτη ή σε υπογλυκαιμία, στα τελικά στάδια κίρρωσης.

24 Καταστροφή του ηπατικού παρεγχύματος οδηγεί σε νεκρωτικές αλλοιώσεις και τελικά σε κίρρωση.

25 100 billion cells Περισκόπιο της Επιστήμης, 216:37, 1998

26 Τα νεκρά κύτταρα αντικαθίστανται από ινώδη ιστό η αναγέννηση των ηπατικών κυττάρων οδηγεί σε ευρεία ανάπτυξη οζιδίων αλλοίωση της φυσιολογικής αρχιτεκτονικής του ηπατικού παρεγχύματος παρεμβαίνοντας έτσι στη φυσιολογική αιματική ροή δια μέσου του ήπατος

27 ΚΙΡΡΩΣΗ ΜΗ αντιστρεπτή κατάσταση Δυνατή : η καθυστέρηση εξέλιξης

28 2005

29 ιογενής ηπατίτιδα χαρακτηρίζεται από : ανορεξία πυρετό αδυναμία διογκωμένο ήπαρ ναυτία απόφραξη χοληφόρων πόρων έμετο "γεφυροποίηση" ηπατικών λοβίων κακουχία πονοκέφαλο αρθραλγίες μυαλγίες φωτοφοβία φαρυγγική λοίμωξη του αναπνευστικού μείωση λευκών αιμοσφαιρίων και ηπατοκυτταρικές νεκρωτικές αλλοιώσεις που χαρακτηρίζονται από διήθηση με μονοπύρηνα κοιλιακό πόνο - φαγουρα

30 H χρήση αντισωμάτων και της τεχνικής PCR / RT-PCR EΠITΡΕΠΕΙ ΤΗΝ AΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ ΟΞΕΙΑ ΙΟΓΕΝΗΣ Ιός ηπατίτιδας Α (HAV) Ιός ηπατίτιδας B (HBV) Ιός ηπατίτιδας C (HCV) Ιός ηπατίτιδας D (HDV) Ιός ηπατίτιδας E (HEV) Ιός ηπατίτιδας G (HGV) Ιός Epstein-Barr (ΕΒV) Κυτταρομεγαλοϊός (CMV) ΧΡΟΝΙΑ Ιός ηπατίτιδας B Ιός ηπατίτιδας C Ιός ηπατίτιδας D Ιός ηπατίτιδας G

31 ιός της ηπατίτιδας Α (ένας RNA ιός) Ιστορικά, αιτία επιδημιών ικτέρου σε στρατόπεδα, στα χρόνια του Μεσαίωνα αλλά και κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Κορέα και το Βιετνάμ. H φτώχεια, ο συνωστισμός σε μικρούς χώρους και συστήματα ύδρευσης- αποχέτευσης μη υψηλών προδιαγραφών αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της λοιμώδους ηπατίτιδας Α.

32 Immune aggregate of hepatitis A virus following the addition of convalescent serum to a fecal extract during the acute phase of the illness X 400,000 (from a series by Anthea Thornton and A J Zuckerman). Medical Microbiology, Fourth Edition, Edited By: Samuel Baron, MD

33 Blood Tests ELIZA RT-PCR

34 Ο HAV αδρανοποιείται με βρασμό, χλωρίνη, φορμαλδεϋδη και UV ακτινοβολία. 2-6 εβδομάδες μετά από τη μόλυνση με HAV ακολουθεί πλήρης ίαση ποσοστό θνησιμότητας << 0,2% δεν οδηγεί σε χρόνια ηπατίτιδα. Ταχέως εξελισσόμενη ηπατίτιδα Α (fulminant hepatitis) απαιτεί μεταμόσχευση ήπατος.

35 Τύπος ιού HAV (οικογένεια Picornaviridae) RNA ιός (27nm, χωρίς φάκελο) Μετάδοση Περίοδος επώασης Περίοδος μολυσματικότητας Συμπτώματα Φορέας (carrier state) στόμα-κόπρανα, μολυσμένο νερό, μολυσμένα τρόφιμα (κρεμμύδια? (Philadelphia, Nov. 2003), γάλα, οστρακοειδή) 2-6 εβδομάδες 2 εβδομάδες πριν την εμφάνιση ίκτερου και 7-10 μέρες μετά υψηλός πυρετός, απώλεια όρεξης, ναυτία, έμετος, ήπια συμπτώματα γρίπης ΙΚΤΕΡΟΣ (50-80%, σπάνια στα παιδιά) Διάρκεια : 1-4 εβδομάδες ΟΧΙ

36 Διάγνωση Προφύλαξη Αδρανοποιημένος ΗΑV Θεραπευτική αγωγή Υψηλά επίπεδα ηπατικών ενζύμων. Ύπαρξη αντιγόνου ΗΑV (HAV Ag) στα κόπρανα Υψηλός τίτλος IgM-antiHAV στον ορό Kαλή ΥΓΙΕΙΝΗ Ανοσοσφαιρίνες (ΙgG) Eμβόλιο (Havrix, Epaxal), μόνο στις ομάδες υψηλού κινδύνου? Ξεκούραση, Συμπτωματική αγωγή Ομάδες υψηλού κινδύνου Προσωπικό εστιατορίων, παιδικών σταθμών, ενόπλων δυνάμεων, εργαζόμενοι στους υπονόμους, ΗΠΑ : μαζικός εμβολιασμός παιδιών διπλωμάτες-ταξιδιώτες σε αναπτυσσόμενες χώρες, ομοφιλόφιλοι, ναρκωμανείς, ασθενείς με χρόνια ηπατική ασθένεια

37 Oξεία ηπατίτιδα Υποστηρικτική θεραπεία Περιορισμένη φυσική δραστηριότητα Διατροφή πλούσια σε θερμίδες κατά προτίμηση, το πρωϊ Αποφυγή οινοπνεύματος και ηπατοτοξικών φαρμάκων

38 κνησμός λόγω εναπόθεσης χολικών αλάτων / οξέων στο δέρμα Κατά τη διαρκεια της χολόστασης, η απέκκριση διαφόρων ουσιών παρεμποδίζεται, με συνέπεια να έχουμε αύξηση της συγκέντωσης ουσιών που προκαλούν ΚΝΗΣΜΟ Ο ΚΝΗΣΜΟΣ προκαλείται από την αλληλεπίδραση αυτών των ουσιών με τις νευρικές απολήξεις στο επίπεδο του δέρματος

39 Για τον κνησμό Χολεστυραμίνη per os Αποσύρθηκε Εθνικό Συνταγολόγιο 2007?? 4 γρ ή 16 γρ ημερησίως??? πριν τα γευματα Mετά από 4h η χορήγηση άλλων φαρμάκων λόγω αλληλεπίδρασης Aνιο-ιοντοανταλλακτική ρητίνη δέσμευση χολικών αλάτων απομάκρυνση μέσω κοπράνων Αναστολή επαναρρόφησης και μεταφοράς στο ήπαρ

40 The oral anion exchange resin cholestyramine has been the mainstay of therapy for pruritus associated with cholestasis. Dose of cholestyramine should start from 4 g daily and should be increased, in case of therapeutic failure, until a maximum of 16 g. The timing of administration is before meals. The drug is more effective in those patients with an intact gallbladder when taken before and after breakfast, because the greatest amount of bile is likely to be available for binding at this time. Since cholestyramine binds also other medications, notably UDCA (Ursodeoxycholic acid), oral contraceptive hormones, digoxin and thyroxin, it is advisable that at least 4 h should elapse between the administration of cholestyramine and other medications. In the majority of cases this drug is effective within a few days from starting treatment Ursodeoxycholic acid, secondary bile acids, which are metabolic byproducts of intestinal bacteria., can be chemically synthesized and was brought to market by the Montreal-based Axcan Pharma in 1998, [citation needed] which continues to market the drug. The drug reduces cholesterol absorption and is used to dissolve (cholesterol) gallstones in patients who want an alternative to surgery. World J Gastroenterol 2008 June 7; 14(21):

41 ιός της ηπατίτιδας Β (ένας DNA ιός) Η ιογενής ηπατίτιδα είναι γνωστή από την εποχή της αρχαίας Ελλάδας το 1947 έγινε ο διαχωρισμός μεταξύ ηπατίτιδας Α και Β.

42 ταυτοποίηση του HBV το 1963 από τον Blumberg BS βραβείο Νομπέλ Ιατρικής και Φυσιολογίας το 1976 ανακάλυψε στον ορό ενός αιμοφιλικού (και άρα πολλές μεταγγίσεις) ένα αντίσωμα ως προς κάποιο αντιγόνο Αυστραλού ιθαγενούς το αυστραλιανό αντιγόνο

43 Όταν ο οργανισμός έλθει σε επαφή με τον ιό της ηπατίτιδας Β, μπορεί να ακολουθήσει: 1. ΕΓΚΑΙΡΗ και ΕΠΑΡΚΗΣ αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος μετά από επαφή του οργανισμού με τον ιό ΟΧΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ Τυχαία ανίχνευση anti-hbs στο αίμα

44 2. ΟΞΕΙΑ ηπατίτιδα 3. ΕΚΡΗΚΤΙΚΗ / ΚΕΡΑΥΝΟΒΟΛΟΣ ηπατίτιδα λόγω ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ ανοσολογικής αντίδρασης ΝΕΚΡΩΣΗ ηπατοκυττάρων από Τ-κύτταρα Αναγκαία η ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ήπατος

45 4. ΧΡΟΝΙΑ ηπατίτιδα των περιπτώσεων οξείας ηπατίτιδας Ανίχνευση HBsAg (αυστραλιανού αντιγόνου) και μετά τον 6 ο μήνα Χρόνια ΕΝΕΡΓΗ ηπατίτιδα ΚΙΡΡΩΣΗ ΧΡΟΝΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ με δυνατότητα μετάδοσης του ιού Α) πρακτικά υγιείς Β) περιορισμένη βλάβη ηπατοκυττάρων Γ) εκτεταμένη βλάβη ηπατοκυττάρων Καρκίνος ήπατος

46 Μικρά σφαιρίδια Ραβδοειδείς μορφές Κενά περιβλήματα του ιού Μεγάλα σφαιρίδια Ιικά σωματίδια με μολυσματική ικανότητα

47 To γονίδιο S που κωδικοποιεί τις HBs πρωτεϊνες (e.g. L-protein) εκφράζεται μόνο στα ηπατικά κύτταρα και κάτω από τη δράση στεροειδών ορμονών L protein envelope

48 Expression of envelope HBsAg, core HBcAg and HBeAg proteins. Figure 3 Anti-HBe not preventive Int J Med Sci. 2005; 2(1): 2 7. ER -10aa blood Not in virusparticles

49 Disappearance of HBeAg and rise of anti-hbe is associated with decline in viremia titer and replacement of wild-type HBV by the core promoter mutants and/or precore mutants. However, the core promoter mutants become prevalent even before the rise of anti-hbe.

50 X πρωτεϊνη: The X Files Παρούσα στο ηπαρ ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα Ενέχεται στην ανάπτυξη του ηπατοκαρκινώματος Ourania M. Andrisani (2004) Purdue Cancer Center Καταστέλλει ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο (GSK-3B) 2005

51 Αντιγραφή του HBV στα ηπατικά κύτταρα 1. Ο HBV "μολύνει" το ηπατικό κύτταρο. 2. Το ιϊκό γονιδίωμα αποτελείται από δύο ασύμμετρες αλυσίδες. Γίνεται επέκταση της μικρής αλυσίδας. 3. Το ιϊκό DNA πηγαίνει στον πυρήνα, όπου μεταγράφεται σε RNA (προ-γονιδίωμα, pregenome) 4-5 To "προ-γονιδίωμα" πακετάρεται σε κάψα (HBcAg) και η πολυμεράση (δρώντας ως RT) συνθέτει ένα συμπληρωματικό κλώνο DNA. Διάσπαση του "προ-γονιδιώματος από την RNaseH

52 Reverse transcriptase RNase H degrade RNA from RNA-DNA intermediate

53 NH 2 - Despite containing a DNA genome, HBV replicates via a reverse transcription process, using the polymerase (P) encoded by its own genome -COOH P is composed of 4 domains: the terminal protein (TP), which becomes covalently linked to the negative-strand DNA to initiate reverse transcription the spacer, which has not been associated with a specific function and is tolerant to mutations the reverse transcriptase (RT), which contains the YMDD consensus motif that is also found in HIV-1 reverse transcriptase RNase H, which digests the RNA in RNA-DNA hybrids.

54 Αντιγραφή του HBV στα ηπατικά κύτταρα 6-7 Διπλασιασμός της νέας μακριάς αλυσίδας DNA ή/και επιστροφή στον πυρήνα. 8. Εάν το νέο ιϊκό σωματίδιο βγεί έξω από το κύτταρο, περιβάλλεται από νέο φάκελλο (HBsAg interact with HBcAg), οπότε η επέκταση της μικρής αλυσίδας σταματά αυτόματα.

55 Αντιγόνα (Ag) και δείκτες στη διάγνωση και θεραπεία της ηπατίτιδας Β ΗΒV DNA μια εβδομάδα μετά τη μόλυνση HBV DNA πολυμεράση (P) πολύ νωρίς στο αίμα, δεν χρησιμοποιείται όμως ευρέως HBcAg δεν είναι ανιχνεύσιμη στο αίμα αλλά σε ηπατοκύτταρα μετά από βιοψία ήπατος

56 HBx πρωτεϊνη. HBsAg (Αυστραλιανό αντιγόνο) κατά την περίοδο της επώασης. υποδηλώνει "τρέχουσα" μόλυνση και μετά από 6 μήνες υποδηλώνει χρόνια μόλυνση. ΗBeAg κατά τη διάρκεια της ενεργούς αναπαραγωγής του ιού. υποδηλώνει ισχυρή μολυσματικότητα και, σε περίπτωση χρόνιας ηπατίτιδας Β, αυξημένη πιθανότητα ηπατοτοξικότητας (κίρρωση και ηπατοκαρκίνωμα). (Υπάρχουν όμως και μεταλλαγμένα στελέχη HBV που αναπαράγονται χωρίς την παραγωγή HBeAg).

57 Απόκριση του οργανισμού σε μόλυνση από ΗΒV 1. Αντισώματα στην πρωτεϊνη κορμού (anti-hbc) IgM-anti-HBc ~ οκτώ (8) εβδομάδες μετά αλληλεπιδρούν και με το ΗΒeAg - λόγω ομοιότητας στο αίμα ΔΕΝ εξουδετερώνουν τον ιό. IgG-anti-HBc προηγούμενη έκθεση στον ιό.

58 Απόκριση του οργανισμού σε μόλυνση από ΗΒV 2. Αύξηση των επιπέδων των ενζύμων ALT (αμινοτρανφεράση της αλανίνης) SGPT (τρανσαμινάση του πυρουβικού οξέος) AST (αμινοτρανφεράση του ασπαρτικού οξέος) SGOT (οξαλοξεική τρανσαμινάση)

59 3. Ιντερφερόνες (α, β και γ) γλυκοπρωτεϊνες που υπάρχουν φυσιολογικά με αντιϊκές και ανοσο-τροποποιητικές δράσεις IFN-α απελευθερώνεται από κύτταρα μολυσμένα από κάποιον ιό Οι ιντερφερόνες παρεμβαίνουν σε αρκετά στάδια του ιϊκού κύκλου ζωής θεραπευτική χρήση τoυς αρκετά σοβαρές παρενέργειες (Πυρετός, μυελοκαταστολή, καρδιοαγγειακά προβλήματα)

60 3. Ιντερφερόνες (α, β και γ) γλυκοπρωτεϊνες που υπάρχουν φυσιολογικά με αντιϊκές και ανοσο-τροποποιητικές δράσεις IFN-α απελευθερώνεται από κύτταρα μολυσμένα από κάποιον ιό Οι ιντερφερόνες παρεμβαίνουν σε αρκετά στάδια του ιϊκού κύκλου ζωής θεραπευτική χρήση τoυς αρκετά σοβαρές παρενέργειες (Πυρετός, μυελοκαταστολή, καρδιοαγγειακά προβλήματα)

61 Η INF σηματοδοτεί μονοπάτια, επάγοντας την έκφραση γονιδίων virus stressinducible genes (VSIG) Fig. 1.

62 Color Atlas of Pharmacology. Lullmann H,Mohr K, Ziegler A, Bieger D Antiviral agents

63 Color Atlas of Pharmacology. Lullmann H,Mohr K, Ziegler A, Bieger D. 1993

64 4. Αντισώματα στο αντιγόνο e (anti-hbe) "καλή" πρόγνωση και εξέλιξη της νόσου 5. Αντισώματα στην πρωτεϊνη επιφάνειας (anti-hbs) Εμφανίζονται τελευταία, αντιδρούν με την πρωτεϊνη επιφανείας και εξουδετερώνουν τον ιό εμποδίζουν την εξάπλωση

65 Human APOBEC3G απαμινάση της κυτιδίνης Προσκολλάται στο ιϊκό σωματίδιο dc du κατά την ανάστροφη μεταγραφή συμμετέχει στους ενδογενείς μηχανισμούς άμυνας του ανθρώπου, παρεμβαίνοντας στην ολοκλήρωση τoυ πακεταρίσματος του «προγονιδιώματος» σε κάψα ή στη σταθερότητα της ιϊκής RT Not normally expressed in liver (maybe, induction of expression under the influence of cytokines???) Science, 307 : , : 1829, 2004 As human antiviral defense or stg else?

66

67

68

69 Επαγωγή σύνθεσης αντισωμάτων anti-hbs με εμβολιασμό με ανασυνδυασμένη πρωτεϊνη HBs προστασία έναντι του ιού σε ποσοστό γύρω στο 95%, μετά από 3 δόσεις σε διάστημα ενός εξαμήνου. Προηγείται εξέταση αίματος για πιθανή παρουσία του αντιγόνου HbsAg. Συνιστάται έλεγχος της παραγωγής αντισωμάτων 1 μήνα μετά την τελευταία δόση

70 Σε άτομα με πολύ χαμηλή ανοσολογική απόκριση (non- responders, <10 mιu/ml) επιβάλλεται επανάληψη του εμβολίου. Σε άτομα με χαμηλή απόκριση (poor responders, mιu/ml) απαιτείται μια "αναμνηστική" δόση. Σε άτομα με μέτρια (moderate responders, mιu/ml) και καλή απόκριση (good responders, >4000 mιu/ml) προτείνεται μια αναμνηστική δόση μετά από 5-10 χρόνια

71 Παραγωγή εμβολίων χρησιμοποιώντας τη Γενετική Μηχανική

72 Commercial biotechnology : an international analysis.

73 Εμβόλιο έναντι της ηπατίτιδας Β ζαχαρομύκητας Διαφορετικά συστήματα έκφρασης του επιφανειακού αντιγόνου (HBsAg): (A) μπανάνα, (B) καπνός, (C) σόγια, (D) ριζίδια πατάτας, (E) μικροσωληνίσκοι πατάτας, (F) ντομάτα

74 Τύπος ιού HBV (οικογένεια Hepadnaviridae) Μετάδοση DNA ιός (42nm), με φάκελλο Παρεντερική μετάδοση (σύριγγες-βελόνες- μεταγγίσεις-tattoos) Σεξουαλική επαφή (σπέρμα-κολπικά υγρά) Κάθετη μετάδοση (μητέρα-παιδί) Θηλασμός Περίοδος επώασης Περίοδος μολυσματικότητας Συμπτώματα Οριζόντια μετάδοση (οικείο περιβάλλον) 4 εβδομάδες με 6 μήνες Θετικός σε HbsAg ή IgM-anti HBc υψηλός πυρετός, απώλεια όρεξης, ναυτία, εμετός, φλεβίτιδα, αρτηρίτιδα, αρθρίτιδα, εξανθήματα, εξάντληση, ΙΚΤΕΡΟΣ (30-50%, σπάνια στα παιδιά) ΚΙΡΡΩΣΗ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ήπατος

75 Φορέας (carrier state) ΝΑΙ Θετικός στο αυστραλιανό αντιγόνο HBsAg, θετικός σε IgG-antiHBs, αλλά αρνητικός στο αντιγόνο e (HbeAg) Διάγνωση (αρνητικός στο αντιγόνο e (HbeAg) και θετικός στο αντίσωμα IgG-anti-HBe συνήθως υποδηλώνει μη μολυσματικό υγιή άτομο, ακόμα και παρουσία HBsAg) Υψηλά επίπεδα ηπατικών ενζύμων HBsAg (Αυστραλιανό αντιγόνο) (οξεία και χρόνια μορφή) αντιγόνο e (HbeAg) και αντίσωμα στην πρωτεϊνη κορμού IgM-anti HBc (για την οξεία μορφή) ή IgG-anti HBc (για τη χρόνια μορφή)

76 Προφύλαξη Χρήση προφυλακτικού Σύριγγες μιας χρήσης Εμβόλιο (HEPTAVAX, ENGERIX B, RECOMBIVAX) Θεραπευτική αγωγή Οξεία - Υποστηρικτική αγωγή (ανάπαυση και διατροφή πλούσια σε θερμίδες). Χρόνια- Αντι-ιϊκή αγωγή: Ιντερφερόνη-α και αντιμεταβολίτες (3TC, famcyclovir), Thymosin-α Ομάδες υψηλού κινδύνου Άτομα με πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους, πολυμεταγγιζόμενα άτομα, ομοφιλόφιλοι, υγειονομικό προσωπικό, εργαζόμενοι στην καθαριότητα, ασθενείς σε αιμοδιάλυση, ναρκωμανείς

77 Adefovir Συνθετικό ανάλογο της αδενίνης Lamivudine Συνθετικό ανάλογο της κυτιδίνης Στο εσωτερικό του κυττάρου φωσφορυλιώνεται ισχυρός αναστολέας της RT

78 . Timeline of the FDA-approved therapy for chronic hepatitis B in the United States Baraclude, Entecavir a guanosine analogue Tenofovir Disoproxil Fumarate, Viread,

79 Protein Biotechnology Digital Textbook Library

80 telbivudine, a synthetic thymidine nucleoside analogue tenofovir Replication of HBV genome and site of action of different anti-viral agents: the virion DNA after entering the cell nucleus (a) is converted to covalently closed DNA (cccdna) (b). This episomal DNA is transcribed to various RNAs, one of which serves as a template for the polymerase protein and HBc protein. These two proteins assemble together with their mrna to the replication complex. The encapsidation signal & at its 5 end governs the packaging of the RNA and the priming of the minus-strand DNA (c). The redundant part at 3 end serves as a signal for reverse transcription after priming. The primase domain of the polymerase serves as a primer for the reverse transcription. Thus, the growing minus-dna strand is linked at its 5 end to the primase (d). The reverse transcription proceeds until the 5 end of the RNA template is reached (e). Thus a short redundancy is generated in the minus-strand. The RNase H activity associated with the reverse transcriptase degrades the RNA template and leaves at its 5 end an 18-base-

81 ZADAXIN συνθετική θυμοσίνη α1 (thymalfasin). φυσιολογική πρωτεϊνη που παράγεται στο θυρεοειδή αδένα διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα (μέσω των λεμφοκυττάρων Τ και ΝΚ). Η αποτελεσματικότητά της ενισχύεται όταν δίνεται σε συνδυασμό με ιντερφερόνη.

82 ετερο-αρυλ-διυδρο- πυριμιδίνες (ΗΑP) Μια νέα γενιά αντιϊικών φαρμάκων μη νουκλεοσιδικοί αναστολείς του αναδιπλασιασμού του HBV. Οι ουσίες αυτές εμποδίζουν το φυσιολογικό σχηματισμό των ιϊκών καψιδίων μειώνουν την ημιζωή της πρωτεϊνης κορμού καλά προ-κλινικά αποτελέσματα Science, 299, 893, 2003

83 Proc Natl Acad Sci U S A June 7; 102(23): synthesis of HAP-1 A schematic of core protein assembly products without and with HAP High doses of Haps

84

85

86 Silencing RNAs in Mammals Αποσιώπηση RNA sirna RNA interference RNA ενδοπαρεμβολή

87 15 to 25 bases long Instability, difficulties to reach the target digestion by nucleases

88 Nobel Prize in Physiology or Medicine 2006 Silence is golden η «ΣΙΩΠΗ» είναι «ΧΡΥΣΟΣ» Andrew Fire (left) and Craig Mello won the Nobel Prize for their groundbreaking discovery of RNAi's gene-quelling power CREDITS (LEFT TO RIGHT): THE NOBEL FOUNDATION; LINDA A. CICERO/STANFORD NEWS SERVICE; UNIVERSITY OF MASSACHUSETTS MEDICAL SCHOOL Science 6 October 2006:Vol no. 5796, p. 34

89 Michael T. McManusMIT Center for Cancer Research dsrna homologous to the targeted gene are introduced into cells nucleus οποιοδήποτε mrna με υψηλη ομολογία με το δίκλωνο sirna μπορεί να αποσιωπηθεί

90

91 MicroRNAs are abundant, single stranded RNAs, varying from a few thousand to 40,000 molecules per cell Regulate the expression of mrnas (~ 1000 genes in humans)

92 ρυθμίζουν και ρυθμίζονται

93 Μερική συμπληρωματικότητα Πλήρης συμπληρωματικότητα Nat Rev Drug Discov Jun;6(6):

94

95 Drug Discovery and Development, 37-42, July 2006

96 Katrin Tiemann and John J. Rossi

97

98 (viral core and polymerase protein) (viral envelope proteins) (viral X protein) A schematic diagram depicting the location of sirnas in association with viral open reading frames and viral mrnas within the HBV genome. Downward red arrows indicate the location of RNAi target sites within the four HBV transcripts, the sirna4 targets to the common HBV polyadenylation signal region.

99 HBV-specific sirnas and their in vitro potency (A) Chemical modifications of HBV-specific sirnas. (B) Activity of chemical modified sirnas incorporated with stable nucleic acid lipid particles (SNALP) against HBV in cell culture system. Secreted HBsAg levels were assayed by ELISA from HepG2 cells transfected with HBV expression vector and subsequently treated with HBV263M-SNALP, HBV1583M- SNALP, HBV263invM-SNALP, or an HCV irrelevant control (HCVirrM) at final concentrations of 0.5 to 25 nm. HBsAg levels were assayed 3 days after transfection, and expressed as OD 450 nm. Reproduced with permission from Morrissey et al. (2004).

100 Genome Med Apr 28;2(4):28. Progress in the use of RNA interference as a therapy for chronic hepatitis B virus infection Weinberg MS, Arbuthnot P. RNA interference as therapeutics for hepatocellular carcinoma Recent Pat Anticancer Drug Discov Jan;6(1): Xu C, Lee SA, Chen X.

101

IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ

IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ IOΓΕΝΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΣ Βαλεντίνη Τζιούφα-Ασημακοπούλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής ΑΠΘ Μάρτιος 2015 Οξεία ιογενής ηπατίτιδα Αίτια Ιός της ηπατίτιδας Α (Hepatitis A Virus-HAV) Iός

Διαβάστε περισσότερα

- Ποιά εικόνα παρουσιάζει η νόσος;

- Ποιά εικόνα παρουσιάζει η νόσος; Ηπατίτιδα είναι μία νόσος που χαρακτηρίζεται από βλάβη ενός ζωτικού οργάνου που είναι το ήπαρ, η σοβαρότητα της οποίας εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί, από την γενική κατάσταση του ατόμου και

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙ ΕΣ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ: ΠΑΝΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ (Α.Μ.: 7321) ΤΟΥΜΠΟΥΛΙ ΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ (Α.Μ.:7503) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΠΑΤΙΤΙ Α Ηπατίτιδα σηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008

Ενημερώσου... γιατί. η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ. Αθήνα, Μάϊος 2008 Ενημερώσου... γιατί η ΗΠΑΤIΤΙΔΑ μπορεί να μη σου δώσει μιαbευκαιρiα Αθήνα, Μάϊος 2008 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ Ηπατίτιδα Β & Επιδημιολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας

ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ. Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Πολύδωρος Κωνσταντινίδης Εθελοντής Συλλόγου Νοσηλεία Παθολόγος Εξειδικευομενος Ηπατολογίας Θα μιλήσουμε για 1. Ήπαρ: Δομή και Λειτουργία 2. Τύποι Ηπατίτιδας 3. Αίτια οξείας Ηπατίτιδας 4. Αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola

Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola Αθηνά Στούπη, MD Λέκτωρας, Πανεπιστήμιο Alpert Brown, ΗΠΑ Διευθύντρια, Τμήμα Λοιμώξεων και Τροπικών Νοσημάτων Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Iός Ebola Φιλοϊός ή Νηματοϊός enveloped,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C

ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΙ C Σπήλιος Μανωλακόπουλος Επίκουρος Kαθηγητής Παθολογίας Γαστρεντερολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΙΟΙ ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗ ΕΠΩΑΣΗΣ ΣΕ ΧΡΟΝΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι πως έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να προστατευτείτε από την ηπατίτιδα Β; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

EASL Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D.

EASL Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D. EASL 2016. Ανασκόπηση των ενδιαφερόντων εργασιών στον τομέα της χρόνιας ηπατίτιδα Β και της ηπατίτιδας D. Οι πιο ενδιαφέρουσες εργασίες στο χώρο της χρόνιας ηπατίτιδας Β και της ηπατίτιδας D αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας ΙΚΤΕΡΟΣ Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας Προέλευση ιδιότητες χολερυθρίνης [1] Καθημερινά παράγονται 4 mg/kg (250-350 mg) χολερυθρίνης στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα (ήπαρ, σπλήνας) Αιμοσφαιρίνη γηρασμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ...10 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική θεραπευτική πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία. Eυάγγελος Χολόγκιτας

Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία. Eυάγγελος Χολόγκιτας Διερεύνηση ασθενή με ασυμπτωματική υπερτρανσαμινασαιμία Eυάγγελος Χολόγκιτας Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Δ Παθολογική Κλινική, ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Έλεγχος ηπατικών ενζύμων Διαταραχές ηπατικής λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» DNA RNA: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ DNA RNA: Βασικά Χαρακτηριστικά Ρόλος Κεντικό Δόγμα της Βιολογίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο Τ. Σ. Ράλλης, Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Χρόνια Ηπατική Νόσος (ΧΗΝ) Ομάδα νοσημάτων του ήπατος χρόνιας διαδρομής με διακυμάνσεις στη βιοχημική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΑΙΜΑΤΟΣ Δρ.Σαγκανα Ευμορφία Διευθ.Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Δυτικής Αττικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική σημασιας θεραπευτική πράξη. Ενέχει

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία ΙΙ Γαστρεντερολογία Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Αλέξανδρος Α. Δρόσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών

Θέματα Πανελλαδικών Θέματα Πανελλαδικών 2000-2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 8 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1 Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Θέμα 1 ο 2 Θέμα 2 ο 8 Θέμα 3 ο 12 Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera

ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera Α1. 1. β Βιολογία ΘΕΜΑ Α γενιικής παιιδείίας 2. γ 3. γ 4. γ 5. δ Α2. ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera Ηπατίτιδα C + Candida albicans

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Ηπατίτιδες και Νοσηλευτική Αποκατάσταση

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Ηπατίτιδες και Νοσηλευτική Αποκατάσταση ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Ηπατίτιδες και Νοσηλευτική Αποκατάσταση Ονοµατεπώνυµο Φοιτητριών: 1) Μεµίναϊ Ιωάννα 2) Τουνουσίδου Αναστασία Ονοµατεπώνυµο Επόπτη: Κ. Κουρκούτα Λαµπρινή ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 21/9/2009 ΣΚΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί.

2. Τα πρωτόζωα α. δεν έχουν πυρήνα. β. είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. γ. είναι πολυκύτταρα παράσιτα. δ. είναι αυτότροφοι οργανισμοί. 1 ΘΕΜΑΤΑ κεφ 1. Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/11/2015 ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Α1. Η φαγοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ 1.3, 1.4 Μηχανισμοί άμυνας του ανθρώπινου οργανισμού, AIDS ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Διαβάστε περισσότερα

Ανασυνδυασµένο DNA. Richard M. Myers Jan A. Witkowski. James D. Watson Amy A. Caudy. Γονίδια και Γονιδιώµατα Μία Συνοπτική Παρουσίαση

Ανασυνδυασµένο DNA. Richard M. Myers Jan A. Witkowski. James D. Watson Amy A. Caudy. Γονίδια και Γονιδιώµατα Μία Συνοπτική Παρουσίαση Ανασυνδυασµένο DNA Γονίδια και Γονιδιώµατα Μία Συνοπτική Παρουσίαση James D. Watson Amy A. Caudy Richard M. Myers Jan A. Witkowski Κεφάλαιο 9 Η παρεµβολή RNA ρυθµίζει τη λειτουργία των γονιδίων 2 Κλασσική

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ HIV. Ο ιός μεταδίδεται παρεντερικά, περιγεννητικά και σεξουαλικά. Η αιματογενής οδός μετάγγισης αφορά :

ΛΟΙΜΩΞΗ ΜΕ HIV. Ο ιός μεταδίδεται παρεντερικά, περιγεννητικά και σεξουαλικά. Η αιματογενής οδός μετάγγισης αφορά : ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολλοί λοιμογόνοι παράγοντες μπορεί να μεταδοθούν με το αίμα και τα προϊόντα του. Μικρόβια, ιοί και παράσιτα μπορεί να επιβιώσουν στο διατηρημένο αίμα για μέρες ή εβδομάδες. Νοσηλευόμενοι, ιατρικό

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

μαθητικό φροντιστήριο

μαθητικό φροντιστήριο σύγχρονο Φάσμα group προπαρασκευή για μαθητικό φροντιστήριο Γραβιάς 85 ΚΗΠΟΥΠΟΛΗ 50.51.557 50.56.296 25ης Μαρτίου 74 ΠΛ.ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ 50.50.658 50.60.845 25ης Μαρτίου 111 ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ 50.27.990 50.20.990 Πρωτεσιλάου

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ)

Γιάννης Δρακόπουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) Γιάννης Δρακόπουλος 1 1. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) 2. Μετά την είσοδο κάποιου είδους αντιγόνου σε έναν άνθρωπο, δεν παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L).

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L). Η GSK έλαβε άδεια κυκλοφορίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πρόσθετη ένδειξη του Revolade (eltrombopag) ως την πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία για τη θρομβοπενία που σχετίζεται με τη χρόνια ηπατίτιδα C Η GlaxoSmithKline

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΖΩΟΛΟΓΙΑ Δ. ΜΑΤΘΟΠΟΥΛΟΣ 1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: Το τρυπανόσωμα προκαλεί α. δυσεντερία β. ελονοσία γ. ασθένεια του ύπνου δ. χολέρα Τα ενδοσπόρια σχηματίζονται από β. φυτά γ. ιούς δ. πρωτόζωα Η σύφιλη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙII. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών

Παράρτημα ΙII. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών Παράρτημα ΙII Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών Σημείωση: Όπου εφαρμόζεται, η περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία»

Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τµήµα Ιατρικής Υποχρεωτικό κατ επιλογήν µάθηµα «Κλινική Βιοχηµεία» - Συνοπτική παρουσίαση του µαθήµατος - Αναλυτική ύλη του µαθήµατος Λάρισα 2010 Συνοπτική παρουσίαση του υποχρεωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο 1. β 2. β 3. β 4. β 5. β

ΘΕΜΑ 1 Ο 1. β 2. β 3. β 4. β 5. β ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ.Π. 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ, ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ 15 / 11 / 2015 ΣΤΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ «ΚΟΡΥΦΑΙΟ». ΘΕΜΑ 1 Ο 1. β 2. β 3. β 4. β 5. β ΘΕΜΑ 2 Ο Α.

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Δρακόπουλος 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ)

Γιάννης Δρακόπουλος 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) Γιάννης Δρακόπουλος 1 1. ΚΕΦ.1.3 ΘΕΜΑΤΑ (ομάδα Δ) 2. Το διάγραµµα α δείχνει ότι τα αντιγόνα είναι αρχικά πολλά και εν συνεχεία ελαττώνονται διαρκώς. Δεν µεσολαβεί στάδιο αύξησης τους, επομένως δεν παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΥΣ, ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ Πρόδρομος Χυτίρογλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΗΠΑΤΟΣ Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13 (Ιατρική Γενετική) Η θεραπεία των γενετικών νοσημάτων

Κεφάλαιο 13 (Ιατρική Γενετική) Η θεραπεία των γενετικών νοσημάτων Κεφάλαιο 13 (Ιατρική Γενετική) Η θεραπεία των γενετικών νοσημάτων Πολυπαραγοντικά γενετικά νοσήματα: -ασαφείς γενετικές και περιβαλλοντικές παράμετροι αλλά μια περιβαλλοντική συνιστώσα μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο U.K. Prospective Diabetes Study investigators noted that: patients often did not achieve normoglycemia.

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία

KΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία KΕΦΑΛΑΟ 1 ο : Άνθρωπος και Υγεία Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται από: α.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού

Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου Cyld στον καρκίνο του μαστού Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Εφαρμοσμένη γενετική και βιοτεχνολογία ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μελέτη της έκφρασης του ογκοκατασταλτικού γονιδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α 1 δ 2 β 3 γ 4 β 5 α ΘΕΜΑ Β

ΘΕΜΑ Α 1 δ 2 β 3 γ 4 β 5 α ΘΕΜΑ Β ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α 1 δ 2 β 3 γ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο HIV προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις και άλλες ασθένειες.

Ο HIV προσβάλλει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού ενάντια σε λοιμώξεις και άλλες ασθένειες. Γράφει Θάνος Ασκητής, Νευρολόγος - Ψυχίατρος Τι είναι το HIV/AIDS; Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus) είναι ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, ο οποίος προκαλεί το AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία HBV στους ενήλικες

Οξεία HBV στους ενήλικες Οξεία HBV στους ενήλικες Οξεία HBV ηπατίτιδα 1-2% κεραυνοβόλος ηπατική ανεπάρκεια 5% χρονιότητα - μικρή ηλικία - ανοσολογική ανεπάρκεια - υποκλινική νόσηση Οξεία HBV στα παιδιά (νεογέννητα) 10% ίαση Οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Αναφέρετε ονομαστικά όλα τα μικρόβια και τις ασθένειες που αυτά προκαλούν. 2. Φτιάξτε ένα πίνακα που να φαίνονται οι δομικές κ λειτουργικές διαφορές μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης. Τμήμα Αισθητικής. Πτυχιακή εργασία. Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Αισθητικής Πτυχιακή εργασία Θέμα: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΚΑΛΑΪΤΖΗ ΑΝΤΩΝΙΑ Εισηγητής : Ηλίου Αλεξάνδρα Θεσσαλονίκη 2009 Προλογος Η ηπατίτιδα που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΗΤΑΛΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.3 : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 Χαρακτηρίστε τις προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες. 1. Οι βλεννογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 12 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΟΛΟΓΙΑ

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 12 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΟΛΟΓΙΑ Γενική Μικροβιολογία Ενότητα 12 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΟΛΟΓΙΑ Όνομα καθηγητή: Δ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Όνομα καθηγητή: Γ. ΖΕΡΒΑΚΗΣ Όνομα καθηγητή: ΑΝ. ΤΑΜΠΑΚΑΚΗ Τμήμα: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. β 2. γ 3. α 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2ο 1. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη από τον ιό HPV

Η λοίμωξη από τον ιό HPV Η λοίμωξη από τον ιό HPV Γενικά Ο ιός HPV ή αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (εικόνα 1) είναι ένας μικρο-οργανισμός που αναπτύσσεται μέσα στα κύτταρα μας, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ιούς.

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Ebola

Αιμορραγικός πυρετός Ebola Αιμορραγικός πυρετός Ebola Επιστημονική Συνάντηση SOS Ιατρών 29/11/2014 Φώτιος Π. Πετρόπουλος MD, MHA Ειδικός Παθολόγος Δεν υπάρχει καμία οικονομική ή άλλη εξάρτηση του ομιλούντος που να μπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη

15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη 15 συχνότερες ερωτήσεις για την γρίπη Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα κρυολόγημα και τη γρίπη; Η γρίπη και το κοινό κρυολόγημα και οι δύο ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, αλλά προκαλούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας

ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Πρακτικές οδηγίες στους ηπατολόγους διαβάζοντας Τους ορολογικούς δείκτες ιογενών ηπατίτιδων Ευαγγελινή Δήμου Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Ηπατίτιδα A B C D E Source of virus Feces Blood/bloodderived

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία ΙI Κυτταροτοξικά Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ σύγχρονο Φάσμα προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. μαθητικό φροντιστήριο 25ης Μαρτίου 111 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 20 990-210 50 27 990 25ης Μαρτίου 74 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 50 658-210 50 60 845 Γραβιάς 85 -

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΠ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18/09/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα