ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΜΑΡΤΙΕΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΑΠΟ ART: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΜΑΡΤΙΕΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΑΠΟ ART: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΜΑΡΤΙΕΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΑΠΟ ART: ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φιλιππίδης 1, Θ. Μ. Λιακάκος 2, Σ. Καλέργη 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Φαίνεται ότι ο κίνδυνος για γονιδιακές μεταλλάξεις είναι αυξημένος στα άρρενα παιδιά που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, άσχετα αν ο ολιγοσπερμικός πατέρας τους έχει γενετικό υπόβαθρο. Στα περιστατικά όπου έγινε εμβρυομεταφορά σε φέρουσα μήτρα δεν υπήρχαν χρωμοσωμιακά προβλήματα. Η αναλογία των νεκρών νεογνών, της περιγεννητικής θνησιμότητας και νοσηρότητας είναι διπλάσια και μάλλον οφείλεται στις πολύδυμες κυήσεις. Έτσι, παρατηρείται αυξημένη προωρότητα και περισσότερα λιποβαρή νεογνά. Αυτά συνεισφέρουν στην άυξηση των ποσοστών δυσγενεσίας, εγκεφαλικής παράλυσης, συνδρόμου αναπνευστικής δυσχέριας, εγκεφαλικής αιμορραγίας, σηψαιμίας, κήλης, πυλωρικής στένωσης, αλλά και X-συνδεδεμένης νόσου, εύθραυστου X συνδρόμου, μυϊκής δυστροφίας Duchenne/Becker και αιμορροφιλίας Α/Β. Αυξημένη συχνότητα είχαν και οι αυτοσωματικές κυρίαρχες νόσοι, π.χ. Huntighton, μυοτονική δυστροφία και δομικές χρωμοσωμιακές ανωμαλίες. Η PGD πρέπει να γίνεται σε ζευγάρια που βρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για γενετικό νόσημα. Φαίνεται ότι η πηγή προέλευσης των σπερματοζωαρίων δεν επηρεάζει τον καρυότυπο των νεογνών. Οι μεθοδοι FISH και PCR είναι αρκετά αξιόπιστες για τον έλεγχο των φυλοσύνδετων νοσημάτων X και Y, αλλά και για τα γενετικά νοσήματα ετεροζυγωτίας, όπως είναι η κυστική ίνωση, η νόσος Tay-Sachs, το σύνδρομο Lesch-Nyham κτλ. Η PGD αποδείχθηκε αξιόπιστη και αβλαβής για τα έμβρυα με πολυδύναμα εμβρυϊκά κύτταρα. Επίσης, φαίνεται ότι μόνο η μητρική αιτία υπογονιμότητας και η ηλικία της μητέρας μπορεί να σχετίζονται με στατιστικά υψηλή πιθανότητα εμφάνισης συγγενών ανωμαλιών. Δεν υπάρχει αύξηση αυτών σε περιπτώσεις υποβοηθούμενης εμφύτευσης με laser. Τα νεογνά που γεννιούνται μετά από ICSI παρουσιάζουν περισσότερες ανωμαλίες απ ότι τα παιδιά από IVF ή από φυσιολογική επαφή. Τα νεογνά όμως από κατάψυξη δεν εμφάνισαν διαφορά στις συγγενείς ανωμαλίες. Αναφέρεται, συμπερασματικά, ότι η βιοψία βλαστοκύστεων είναι αβλαβής και πολύ βοηθητική για τη γέννηση υγιών νεογνών και μειώνει τις αυτόματες αποβολές ή τις παλίνδρομες κυήσεις. Παρόλα αυτά η ART έχει προσφέρει πολύ περισσότερα στην αναπαραγωγική ιατρική, παρά τις επιπλοκές που φαίνεται ότι αυξάνονται, τόσο στα νεογνά, όσο και στις μητέρες, αλλά και στο κόστος περίθαλψης. Βοήθησε δε πάρα πολύ στην ανάπτυξη του κλάδου της νεογνολογίας γενικά και του καλού κοινωνικοβιοτικού επιπέδου της νέας γενιάς, δεδομένου ότι με τις μεθόδους προγεννητικού και προεμφυτευτικού ελέγχου, αλλά και με την αύξηση της συχνότητας εκτέλεσης της καισαρικής τομής, έρχονται στον κόσμο λιγότερα παιδιά με συγγενή ή χρωμοσωμιακά προβλήματα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός μας είναι η προσέγγιση των δημοσιεύσεων που αναφέρονται στις συγγενείς και χρωμοσωμιακές ανωμαλίες παιδιών που γεννήθηκαν μέχρι σήμερα, σε διάφορες χώρες, από ART (τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής), τόσο με IVF (εξωσωματική γονιμοποίηση) ή ICSI (μικρογονιμοποίηση), όσο και μετά από κρυοσυντήρηση των εμβρύων για διάφορο χρονικό διάστημα ή μετά από PGD (προεμφυτευτική γενετική διάγνωση). Επισημαίνεται ακόμη η νοσηρότητα και η θνησιμότητα των νεογνών που προέρχονται από αυτές τις τεχνικές και συγκρίνονται με εκείνα που γεννήθηκαν μετά από φυσιολογική σεξουαλική επαφή στο γενικό πληθυσμό. Όπως είναι γνωστό, η υπογονιμότητα από μόνη της δεν επηρεάζει το νεογνό που θα γεννηθεί, σωματικά ή διανοητικά, έχει όμως σοβαρή επίδραση στην ψυχολογία του ζεύγους και στην κοινωνικοοικονομική του κατάσταση. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, έχει επιτευχθεί σοβαρή πρόοδος στη θεραπεία υπογόνιμων ζευγαριών, ειδικά με τις νέες μεθόδους της τεχνικής της εξωσωματικής γονιμοποίησης με μικροχειριστή και κρυοκατάψυξη των εμβρύων, όπως και της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης αυτών. Έτσι, πιστεύεται ότι σήμερα όλα τα ζευγάρια που έχουν απόφραξη σαλπίγγων ή σοβαρό πρόβλημα σπέρματος μπορούν, με μεγάλες πιθανότητες, να αποκτήσουν το δικό τους παιδί. Το θέμα είναι το παιδί αυτό να είναι υγιές, τόσο σωματικά όσο και διανοητικά. 35

2 ΣΥΖΗΤΗΣΗ Όπως είναι γνωστό, η μέθοδος της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) βοήθησε, από το 1978 μέχρι σήμερα, χιλιάδες ζευγάρια παγκοσμίως να αποκτήσουν το δικό τους παιδί, είτε η αιτία της υπογονιμότητάς τους ήταν οι πολυκυστικές ωοθήκες, η ανωορρηξία, οι σαλπιγγίτιδες, η ενδομητρίωση, είτε ο ανδρικός παράγοντας. Η επιστήμη στις περιπτώσεις της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής προσπαθεί, ώστε τα ζευγάρια να αποκτήσουν το δικό τους παιδί και συγχρόνως επιθυμεί αυτό να έχει τις ελάχιστες πιθανότητες να παρουσιάσει συγγενείς διαμαρτίες ή χρωμοσωμιακές βλάβες. Από το 1978, πολλές μελέτες εστιάζουν στη διερεύνηση αυτής της κατεύθυνσης και συνεχίζονται παγκόσμια: οι σχετικές αναφορές έχουν δώσει χρήσιμα συμπεράσματα μέχρι σήμερα. Οι κυριότερες μελέτες που έγιναν παγκοσμίως έδειξαν τα ακόλουθα αποτελέσματα από το 1978: Οι Feng C et al, το 2008, βρήκαν ότι όλα τα παιδιά είχαν ένα φυσιολογικό XY καρυότυπο, αλλά μόνο σε ένα από τα 19 παιδιά από IVF και σε 3 (16,7%) από τα 18 νεονά από ICSI βρήκαν de novo (εκ νέου) μικροελλείψεις στο Y χρωμόσωμα (5,3%). Η επίπτωση της de novo Y μικροέλλειψης στα άρρενα παιδιά που γονιμοποιήθηκαν μετά από ICSI ή IVF ήταν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη από εκείνη που η σύλληψή τους έγινε φυσιολογικά, δηλ. 10,8% και 0% αντίστοιχα. Στα 4 παιδιά με μικροελλείψεις χρωμοσωμάτων, ένα είχε και υποσπαδία. Έτσι, συμπέραναν ότι ο κίνδυνος για γονιδιακές μεταλλάξεις ήταν αυξημένος στα παιδιά (πιθανώς άρρενα) που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, άσχετα αν οι πατεράδες τους είχαν φυσιολογική σπερματογένεση και γενετικό υπόβαθρο 1. Οι Sheean LA et al μελέτησαν νεογνά που γεννήθηκαν μετά από εμβρυομεταφορά σε φέρουσες γυναίκες που είχαν φυσιολογικούς κύκλους, τους οποίους συγχρόνισαν με τις δότριες των ωαρίων. Περιγράφησαν έξι περιπτώσεις, εκ των οποίων η μία απέβαλε στην 6η εβδ. κύησης, οι τέσσερις είχαν ομαλή τελειόμηνη κύηση και η τελευταία κυοφορούσε ακόμα με επιτυχία. Όλα τα νεογνά είχαν ταυτοποιηθεί με HLA-test με τις δότριες ωαρίων. Οι δότριες είχαν δυσλειτουργική μήτρα ή απουσία αυτής, υπεβλήθηκαν δε σε φαρμακευτική διέγερση ωοθηκών και ωοληψία. Τα νεογνά των γυναικών αυτών δεν παρουσίασαν χρωμοσωματικά προβλήματα στον έλεγχο που ακολούθησε 2. Σχεδόν ταυτόχρονα, το Βασιλικό Κολέγιο των Μαίων στο Λονδίνο μελέτησε το 1990 τα παιδιά που γεννήθηκαν στην Αγγλία, Ουαλία και Σκωτία, από το 1978 έως το 1987 με τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF ή GIFT). Η μελέτη αφορούσε σε περιπτώσεις εγκύων γυναικών που γέννησαν ζώντα ή νεκρά νεογνά. Βρήκαν ότι οι αναλογίες αρρένων προς θήλεα νεογνά ήταν 1,07/1,00 και το 23% ήταν πολύδυμες κυήσεις (249 από 1.092), ενώ στις περιπτώσεις με φυσιολογική σύλληψη αυτό το ποσοστό ήταν 1%. Το 24% των νεογνών (δηλ. 278 από 1.015) ήταν πρόωρα, σε σύγκριση με το 6% εκείνων μετά από φυσιολογική σύλληψη. Το 32% των νεογνών (406 από νεογνά) ζύγιζε λιγότερο από gr, σε σύγκριση με το 7% εκείνων που συλλαμβάνονταν φυσιολογικά. Η αναλογία των νεκρών νεογνών, της περιγεννητικής θνησιμότητας και της νεογνικής νοσηρότητας ήταν διπλάσια από το εθνικό ποσοστό των κρατών και αυτό αποδόθηκε στο υψηλό ποσοστό των πολύδυμων κυήσεων. Παρατηρήθηκε ακόμα ότι από τα νεογνά, στα 35 ανευρέθηκαν μία ή περισσότερες συγγενείς διαμαρτίες στον έλεγχο που έγινε την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους (2,2%). Ο τύπος της δυσγενεσίας ήταν ποικίλος και ο αριθμός των νεογνών που έπασχαν ήταν μικρός για την κάθε περίπτωση 3. Μελέτες απέδειξαν επίσης ότι υπήρχαν χρωμοσωματικές ανωμαλίες σε 14,3% των αζωοσπερμικών ανδρών, ενώ ο μέσος όρος στο γενικό πληθυσμό ήταν 10,2%. Χρωμοσωματικές ανωμαλίες που συμπεριλαμβάνουν και τις γονοσωματικές βλάβες παρατηρήθηκαν σε 5 περιπτώσεις ανδρών με αζωοσπερμία. Μία περίπτωση ήταν μετάθεση Robertson, μία περίπτωση ήταν τρισωμία 7 (μωσαϊκισμός), μία είχε ελλείψεις στο χρωμόσωμα 16 και μία είχε χρωμοσωματικό δείκτη. Επιπλέον, παρατηρήθηκαν χρωμοσωματικές ποικιλίες σε 33 περιπτώσεις (37,5%) στο σύνολο των αζωοσπερμικών ανδρών. Η πιο συχνή ήταν Y 9h στα φυλετικά χρωμοσώματα, ενώ το αυξημένο μήκος στην ετεροχρωματίνη και στους δορυφόρους παρατηρήθηκε και στα αυτοσωματικά χρωμοσώματα. Συμπεραίνεται έτσι, ότι η υψηλή συχνότητα χρωμοσωματικών ανωμαλιών μεταξύ στείρων ανδρών συνεπάγεται τον κατά ρουτίνα κυτταρογενετικό έλεγχο πριν την προσφυγή στην τεχνητή γονιμοποίηση, ενώ συγχρόνως συνιστάται η διαχρονική παρακολούθηση των άρρενων νεογνών που γεννιούνται μετά από γονιμοποίηση με ICSI 4. Στο Ισραήλ φάνηκε, σε μελέτη που αφορούσε σε δύο χρονικές περιόδους, από το και από το , ότι η τεχνητή γονιμοποίηση σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα συγγενών ανωμαλιών, λιποβαρή νεογνά και γενετικά νοσήματα. Κατά την πρώτη χρονική περίοδο, γεννήθηκαν νεογνά, εκ των οποίων τα 278 με IVF. 26 από αυτά είχαν μεγάλες ανωμαλίες (9,35%), ποσοστό 2,3 φορές μεγαλύτερο από ότι στο γενικό πληθυσμό (4,05%). Κατά τη δεύτερη χρονική περίοδο, γεννήθηκαν νεογνά, εκ των οποίων τα με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Σοβαρές ανωμαλίες βρέθηκαν σε 147 παιδιά από IVF (9%), δηλ. 1,75 φορές μεγαλύτερο από ότι στο γενικό πληθυσμό (5,18%). Η ανάλυση των κλινικών χαρακτηριστικών των παιδιών από ART με σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες έδειξε ότι προήλθαν από πρόωρο τοκετό σε ποσοστό 70,3% και το 76,5% ήταν λιποβαρή. Το 58,6% ήταν δίδυμα και το 11,7% ήταν τρίδυμα. Η θεραπεία με ART στη δεύτερη χρονική περίοδο αυξήθηκε κατά 3,4 φορές. Πρέπει λοιπόν 36

3 να ενημερώνονται τα ζευγάρια για τις συγγενείς ανωμαλίες, τα πρόωρα και τα λιποβαρή νεογνά, όταν πρόκειται να υποβληθούν σε θεραπεία υπογονιμότητας με ART 5. Αυτό καταδείχθηκε και σε έρευνα το 2005, όπου ανεφέρθηκε ότι οι τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι αποτελεσματικές και ασφαλείς τεχνικές για την υπογονιμότητα, αλλά και ότι παρουσιάστηκε αυξημένη συχνότητα σε σοβαρές δυσγενεσίες, λιποβαρή νεογνά και άλλες περιγεννητικές επιπλοκές σε αυτά τα παιδιά (εγκεφαλική αιμορραγία λόγω προωρότητας, σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας, νεκρωτική εντεροκολίτιδα, σηψαιμία κ.ά.). Αναφέρθηκαν περιπτώσεις με Beekwith-Wiedemann σύνδρομο ως και Angelman σύνδρομο 6. Ακολούθως, οι εργασίες που έγιναν στην Ολλανδία για προεμφυτευτική διάγνωση (PGD), σε μια χρονική περίοδο 10 ετών ( ), έδειξαν ότι 691 ζευγάρια προχώρησαν σε PGD και ότι η πιο συχνή αιτία ήταν η Χ-συνδεδεμένη νόσος (30%), το εύθραυστο Χ σύνδρομο, η μυϊκή δυστροφία Duchenne/Becker και η αιμορροφιλία Α/Β. Μετά α- κολουθούσαν οι αυτοσωματικές κυρίαρχες νόσοι (26%), όπως η νόσος Huntington, η μυοτονική δυστροφία και οι δομικές χρωμοσωματικές ανωμαλίες (24%). Συνολικά 120 γυναίκες υπεβλήθησαν σε 260 κύκλους PGD. Ένα έμβρυο μεταφέρθηκε σε 158 κύκλους και αυτό οδήγησε σε 45 επιτυχείς κυήσεις. Το ποσοστό κυήσεως ήταν 17% ανά κύκλο που άρχισε και 28% σε κύκλο ανά εμβρυομεταφορά. Γεννήθηκαν 29 παιδιά μονήρη, όπως επίσης 8 ζεύγη διδύμων και 1 περίπτωση τριδύμων. Δεν υπήρξαν λάθη διαγνώσεων και κανένα από τα νεογνά δεν είχε συγγενή ανωμαλία. Συμπεραίνεται λοιπόν, ότι η PGD πρέπει να γίνεται σε ζευγάρια που βρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για γενετικό νόσημα 7. Στη βιβλιογραφία της Τουρκίας αναφέρεται, το 2004, μελέτη στην οποία ανεβρέθηκαν ανώμαλοι χρωματότυποι σε 17 περιπτώσεις (1,5%), από έμβρυα. 8 (0,7%) από αυτά ήταν από μονήρεις κυήσεις και 9 (0,8%) ήταν από δίδυμες. Δεν υπήρχε αξιόλογη διαφορά στα αυτοσωματικά χρωμοσώματα ή τον αριθμό και τη δομή των φυλοσύνδετων χρωμοσωμάτων στον έλεγχο καρυότυπου, τόσο των μονήρων όσο και των διδύμων εμβρύων. Αναφέρθηκε, όμως, ανώμαλος αριθμός στα αυτοσωματικά χρωμοσώματα (πιο συχνές δηλ. ανωμαλίες) στα μονήρη (2,3%) από ό,τι στα δίδυμα (1,1%). Δεν υπήρχε σαφής διαφορά στις χρωμοσωματικές ανωμαλίες ανάμεσα σε περιπτώσεις που έγινε ICSI κατόπιν εκσπερμάτωσης (1,9%) και λήψης σπερματοζωαρίων από τον όρχι (1,5%). Δεν παρατηρήθηκε επίσης διαφορά στη συχνότητα χρωμοσωματικών βλαβών ανάμεσα σε έμβρυα από ICSI λόγω ανδρικού παράγοντα (1,8%), συγκρινόμενα με έβρυα από ICSI στα οποία ήταν η σωστή επιλογή για θεραπεία υπογονιμότητας (λόγω άλλων παραγόντων-0,9%). Συμπεραίνεται έτσι, ότι η πηγή προέλευσης των σπερματοζωαρίων δεν επηρεάζει τον καρυότυπο των νεογνών που συνελήφθησαν με ICSI. Τα νεογνά από ICSI όμως, λόγω σοβαρής ολιγο-ασθενοσπερμίας, έχουν σημαντικά υψηλότερη συχνότητα ανώμαλου καρυότυπου. Αυτός ο κίνδυνος είναι ο ίδιος ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες υπογόνιμων ομάδων 8. Το 2004 ανακοινώθηκε ότι η μέθοδος FISH για PGD είναι αξιόπιστη για την ανάδειξη χρωμοσωματικών ανωμαλιών των εμβρύων, πράγμα που είναι συνήθης αιτία για αυτόματες αποβολές σε έμβρυα με χρωμοσωματικές βλάβες. Δέκα ζευγάρια στην Κίνα υπεβλήθησαν σε εξέταση PGD με FISH κατά τη διάρκεια της IVF θεραπείας τους (4 ζεύγη ήταν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για χρωμοσωμική ανωμαλία και τα 6 ζεύγη στείρα). Την 3η μέρα μετά την ωοληψία, ένα ή δύο βλαστομερίδια είχαν αναρροφηθεί από κάθε έμβρυο. Την επομένη μέρα, τα έμβρυα που δεν είχαν χρωμοσωματικές ανωμαλίες μεταφέρθηκαν στη μήτρα. Ανάμεσα στα 54 έμβρυα που εξετάσθηκαν με τη μέθοδο FISH, τα 30 φάνηκαν να έχουν χρωμοσωμιακές ανωμαλίες. Τα 24 υγιή έμβρυα μεταφέρθηκαν στη μήτρα και έδωσαν 4 κλινικές κυήσεις, δύο από τις οποίες οδήγησαν στη γέννηση δύο φυσιολογικών νεογνών. Υπήρξε όμως μία σαλπιγγική κύηση και μία που διαρκούσε ακόμα 9. Ο Lambert ανάφερε το 2003 στον Καναδά ότι η συχνότητα των προβλημάτων υγείας στα μονήρη έμβρυα από ART είναι μεγαλύτερη απ ότι στα μονήρη έμβρυα που προέρχονται από αυτόματες κυήσεις. Δυνατές αιτίες μπορεί να είναι η ίδια η τεχνολογία ART, η διέγερση των ωοθηκών (τα φάρμακα), αλλά και η υπογονιμότητα από μόνη της. Καταγράφηκε βιβλιογραφία που αναφέρει πρόωρο τοκετό, λιποβαρή νεογνά, περιγεννητική θνησιμότητα και μεγάλα προβλήματα κατά τη γέννηση παιδιών που η «γονιμοποίηση» έγινε με IVF. Η ανάλυση των συμπερασμάτων των μονήρων κυήσεων από IVF σε σύγκριση με τα νεογνά από ενδομήτρια σπερματέγχυση-iui έδειξε ότι μόνο η μητρική αιτία της υπογονιμότητας έχει σχέση με σημαντικά υψηλό κίνδυνο ανωμαλιών. Δεν τέθηκαν όμως, ακόμα, τα κριτήρια για αυτές τις μητρικές αιτίες 10. Μελετήθηκαν επίσης νεογνά (134) που γεννήθηκαν μετά τη χρήση laser για υποβοηθούμενη εκκόλαψη ή εμφύτευση σε κύκλους IVF. Οι γυναίκες που υπεβλήθησαν σε αυτή τη μέθοδο, είτε ήταν μεγαλύτερες των 35 ετών (ομάδα Ι), είτε είχαν τουλάχιστον 3 αποτυχημένες εξωσωματικές (ομάδα ΙΙ). Η ομάδα ΙΙΙ είχε και τα δύο πιο πάνω κριτήρια. Δεν παρατηρήθηκε, όμως, αύξηση σε μεγάλες συγγενείς δυσπλασίες (2,2%, ενώ στο γενικό πληθυσμό είναι 3%), ούτε ανεβρεθεί αύξηση σε χρωμοσωματικές βλάβες. Δεν υπήρξαν επίσης περισσότερες μικρές συγγενείς δυσπλασίες ανάμεσα στις γεννήσεις που προήλθαν από laser-υποβοηθούμενη εμφύτευση (10,4%) και στις γεννήσεις του γενικού πληθυσμού (11,1%)

4 Στη Νίκαια, το 2002, μελετήθηκαν 71 κύκλοι με μικρογονιμοποίηση, όπου χρησιμοποιήθηκαν σπερματοζωάρια από επιδιδυμίδα σε 49 από αυτούς και σπερματοζωάρια από όρχεις σε 22 κύκλους. Το ποσοστό γονιμοποίησης ήταν 76% για νωπό σπέρμα, 87% για επιδιδυμικά σπερματοζωάρια και 68% για ορχικά. Αναφέρθηκαν 13 εγκυμοσύνες (18,3%). 11 νεογνά είχαν γεννηθεί τελειόμηνα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών από 3 δίδυμες κυήσεις. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις κυήσεις από νωπό σπέρμα και κατεψυγμένο ή ανάμεσα σε αποφρακτικές και μη αποφρακτικές περιπτώσεις αζωοσπερμίας. Φαίνεται λοιπόν ότι η γονιμοποίηση και η τεκνοποίηση με ICSI, σε περιπτώσεις αζωοσπερμίας είναι επαναστατική μέθοδος θεραπείας υπογονιμότητας ανδρών, πρέπει να διευκρινιστεί όμως αν τα νεογνά που γεννιούνται υπόκεινται σε υψηλότερο κίνδυνο για γενετικές ανωμαλίες 12. Οι επιστήμονες μελέτησαν επίσης τον καρυότυπο σε 430 νεογνά που γεννήθηκαν με ICSI το 2001, στην Αίγυπτο και έκαναν σύγκριση με άλλα 430 παιδιά, των οποίων η γονιμοποίηση έγινε φυσιολογικά. Από τα παιδιά που προήλθαν από τη μέθοδο ICSI ανεβρέθηκαν 15 (3,5%) με ανώμαλο καρυότυπο, από τα οποία τα 7 είχαν φαινότυπο θήλεως και τα 8 άρρενος. 6 παιδιά είχαν φυλοσύνδετη χρωμοσωματική ανωμαλία, 8 είχαν αυτοσωματική ανωμαλία και ένα παιδί είχε συνδυασμένη (αυτοσωματική και φυλοσύνδετη ανωμαλία μαζί). Τα παιδιά-μάρτυρες δεν παρουσίασαν καμία χρωμοσωματική βλάβη. Η διαφορά αυτή ήταν στατιστικά σημαντική (P<0,001) και φαίνεται ότι μοιράζεται εξίσου ανάμεσα στα αυτοσωματικά και φυλετικά χρωμοσώματα 13. Οι αυτόματες αποβολές και οι εμβρυϊκές δυσπλασίες διερευνήθηκαν μετά από διέγερση ωοθηκών τόσο με κλομιφαίνη, όσο και με HMG σε κύκλους IVF και GIFT. Τα αποτελέσματα που προήλθαν αμέσως μετά τη γέννηση των νεογνών έδειξαν ότι δεν υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα σε αυτά και στους μάρτυρες για χρωμοσωματικές ανωμαλίες. Όσο όμως πιο μακροχρόνια γίνεται η παρακολούθηση των παιδιών αυτών, τόσο παρατηρείται μια πιο υψηλή συχνότητα σε συγγενείς ανωμαλίες στα παιδιά που γεννήθηκαν μετά από διέγερση ωοθηκών και IVF ή GIFT. Φάνηκε, επίσης, ότι ο αριθμός των αυτομάτων αποβολών δε διέφερε σημαντικά, αν λαμβάνονταν υπ όψιν, και στις δύο ελεγχόμενες ομάδες, παράγοντες, όπως η προχωρημένη ηλικία της μητέρας, ο λόγος της υπογονιμότητας και οι πολλαπλές κυήσεις 14. Το 1991 έγινε ανασκοπική μελέτη που αφορούσε σε νεογνά που γεννήθηκαν μετά από IVF, στην περίοδο από το 1978 έως το Η μέση μητρική ηλικία ήταν 34,2 έτη και οι πολλαπλές κυήσεις ήταν 23%. Από αυτές, 19% ήταν δίδυμες κυήσεις και 4% τρίδυμες. Το 25% των τοκετών ήταν πρόωροι. Το μέσο βάρος των νεογνών κατά τη γέννηση ήταν gr και σχετιζόταν σημαντικά με τις πολύδυμες κυήσεις και την ηλικία της μητέρας στον τοκετό. Το 32% των παιδιών ήταν λιποβαρή (<2.560 gr) και το 6% είχαν πολύ μικρό βάρος γέννησης (<1.500 gr ). Η συχνότητα γέννησης νεκρών παιδιών και η νεογνική θνησιμότητα ήταν 2-3 φορές υψηλότερη στα παιδιά των οποίων η γονιμοποίηση έγινε φυσιολογικά. Η γέννηση νεκρών νεογνών είχε μια συχνότητα 5,07, 20,8 και 24,7 ανά γεννήσεις μονήρων παιδιών, διδύμων και τριδύμων αντίστοιχα. Οι αντίστοιχοι αριθμοί για περιγεννητική θνησιμότητα ήταν 13,5, 38,2 και 37. Τελικά, φάνηκε ότι το 2,5% είχε μία ή περισσότερες συγγενείς ανωμαλίες που διαγνώσθηκαν την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους. Αυτό ήταν μέσα στην αναμενόμενη συχνότητα στη Βρετανία και δεν υπήρχε καμία σημαντική αύξηση σε νεογνική ειδική δυσπλασία ή ανωμαλία 15. Ο Hughes M. αναφέρει, σε έρευνα που έκανε σε κύκλους IVF ή ICSI, ότι γεννήθηκαν παιδιά σε ποσοστό 27,9%. Με τη μέθοδο GIFT είχε 30% γέννηση παιδιού, ενώ με ZIFT 28%. Στους κύκλους με δωρεά ωαρίων υπήρξε ποσοστό γεννήσεων 40%. Οι κύκλοι με εμβρυομεταφορά κατεψυγμένων εμβρύων έδωσαν 18,8% ποσοστό γέννησης ανά εμβρυομεταφορά. Το 22,2% προήλθε από κατεψυγμένα έμβρυα μετά από δωρεά ωαρίων και το 34,6% από φέρουσα μήτρα. Συνολικά γεννήθηκαν νεογνά από τοκετούς ή καισαρική τομή. Υπήρξε θεαματική αύξηση κατά 10,9% των κύκλων με ART, σαν προτεινόμενη θεραπεία υπογονιμότητας το 1997 στην Αμερική, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος 16. Στη Γαλλία παρατηρήθηκε ότι στις μονήρεις κυήσεις από ART, οι μαιευτικές και παιδιατρικές επιπλοκές δεν αυξάνονται. Προβλήματα φαίνεται ότι υπάρχουν στις πολύδυμες κυήσεις, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού κόστους για τα ζευγάρια. Στις κυήσεις από ICSI παρατηρήθηκε πρόβλημα στα φυλοσύνδετα νοσήματα. Η κρυοσυντήρηση εμβρύων δε φάνηκε να προκαλεί ουσιαστικά προβλήματα. Η PGD γίνεται τώρα ένα δυνατό εργαλείο για τα ζευγάρια που φέρουν γενετικά νοσήματα. Η βιοψία βλαστοκύστεων φαίνεται ότι είναι το μέλλον των ART και της αναπαραγωγικής ιατρικής, υπάρχουν όμως ηθικά προβλήματα στις μεθόδους αυτές που χρησιμοποιούνται τώρα 17. Εργασίες σε έμβρυα, μετά από PGD και IVF, έδειξαν ότι αυτή ευθύνεται για μεγάλο ποσοστό αυτόματων αποβολών ή παλίνδρομων κυήσεων. Έτσι, παρατηρείται μικρό ποσοστό εμφύτευσης εμβρύων και μεγάλο ποσοστό αποβολών σε μεγαλύτερες ηλικίες γυναικών. Έχει προταθεί η εμβρυομεταφορά μόνο γενετικά φυσιολογικών εμβρύων μετά από PGD. Οι ασθενείς ομαδοποιούνται ανάλογα με τη μέση μητρική ηλικία τους, τον αριθμό των προηγούμενων προσπαθειών IVF που είχαν, τη διάρκεια της διέγερσης των ωοθηκών τους, τη συγκέντρωση της οιστραδιόλης την 1η ημέρα και το μέσο αριθμό ώριμων ωοθυλακίων. Όλες αυτές οι παράμετροι ήταν οι ίδιες ανάμεσα σε δύο ομάδες γυναικών το 2000 στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις ελεγχόμενες ασθενείς και τις υγιείς μάρτυρες. Μεταφέρθηκαν μόνο 38

5 τα έμβρυα που χαρακτηρίσθηκαν ως χρωμοσωμιακά υγιή, μετά από PGD. Η συχνότητα εμφανίσεως της καρδιακής λειτουργίας στα έμβρυα ήταν η ίδια και στις δύο ομάδες που συγκρίθηκαν. Οπωσδήποτε όμως, οι αυτόματες αποβολές, με δείκτη την καρδιακή λειτουργία υπερηχογραφικά, μειώθηκαν με την εμβρυομεταφορά εμβρύων μετά από PGD (P<0,05) και οι συνεχιζόμενες κυήσεις και γεννήσεις αυξήθηκαν (P<0,05). Δύο συμπεράσματα βγαίνουν λοιπόν: α) η PGD για ανευπλοειδία μειώνει την απώλεια εμβρύων μετά από την εμφύτευση στο ενδομήτριο και β) ο ρυθμός εμφύτευσης των εμβρύων δεν αυξάνει σημαντικά, αλλά οι αναλογίες των συνεχιζόμενων κυήσεων και των γεννήσεων είναι αυξημένες 18. Στο Λονδίνο δημοσιεύθηκαν πληροφορίες του HFEA (Human Fertilization and Embryology Authority), οι οποίες ανάφεραν κύκλους θεραπείας, εγκυμοσύνες και νεογνά μετά από IVF το Δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με τη νεογνική θνησιμότητα και τις συγγενείς διαμαρτίες, αλλά όχι σε μακρύ follow-up, τόσο των γυναικών όσο και των παιδιών. Έτσι, προς το παρόν, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί η μακρόχρονη ασφάλεια της ART ως μέθοδος θεραπείας υπογονιμότητας, τόσο για τις γυναίκες, όσο και για τα γεννηθέντα παιδιά. Πρέπει να μελετηθούν οι μαιευτικές επιπλοκές, οι πρώιμοι τοκετοί, ο καρκίνος, η εγκεφαλική παράλυση και η έρευνα πρέπει να συνεχιστεί μακροχρόνια 19. Φαίνεται ότι η υπογονιμότητα δεν απειλεί τη φυσική υγεία των ζευγαριών, αλλά επηρεάζει την ψυχολογική και την καλή κοινωνική κατάστασή τους. Τα IVF και ICSI προσέφεραν αρκετά, τόσο στις αποφράξεις σαλπίγγων, όσο και στην αζωοσπερμία. Η μητρική ηλικία αναφέρθηκε ότι επηρεάζει αρνητικά το ποσοστό επιτυχίας των κύκλων IVF, οπωσδήποτε όμως και τη συχνότητα των φυλοσύνδετων χρωμοσωματικών ανωμαλιών σε νεογνά από ICSI. Αναφέρθηκε ότι αυτή ισούται με 1% σε 585 κύκλους PGD, μια συχνότητα που είναι τετραπλάσια των παιδιών που συλλαμβάνονται με φυσιολογική σεξουαλική επαφή. Γενετικές ανωμαλίες αναφέρονται σε υψηλή συχνότητα στείρων ανδρών με επηρεασμένη σπερματογένεση και καρυότυπο, η δε ανάλυση του Y χρωμοσώματος για μικροελλείψεις πρέπει να γίνεται σε όλους τους άνδρες που θα συμμετάσχουν σε θεραπεία με ICSI. Επίσης, πρέπει να γίνεται έλεγχος για κυστική ίνωση (χρωμοσωμιακή μετάλλαξη) σε αζωοσπερμικούς άνδρες που έχουν απουσία σπερματικού πόρου και σπερματοδόχων κύστεων. Πρέπει να συστήνεται γενετική συμβουλή σε όλα τα ζευγάρια που θα υποβληθούν σε μικρογονιμοποίηση, όταν προσδιορίζεται μια γονιδιακή ή χρωμοσωμιακή ανωμαλία. Η μέση συχνότητα γέννησης παιδιού με ART είναι 15% ανά κύκλο και η συνολική συχνότητα τοκετού μετά από μερικούς κύκλους είναι 50% νεογνά που γεννήθηκαν στο Ισραήλ με IVF συγκρίθηκαν με νεογνά που γονιμοποιήθηκαν με φυσιολογική σεξουαλική επαφή. Παρατηρήθηκε ότι τα παιδιά από IVF είχαν υψηλότερο ποσοστό χαμηλού βάρους γέννησης (37%), τα δίδυμα ήταν 30%, πρόωρο τοκετό είχε το 20% και σε σύγκριση με το δείγμα του γενικού πληθυσμού υπήρχε διαφορά με P<0,05. Δεν παρατηρήθηκε διαφορά για συγγενείς ανωμαλίες, μεγάλες ή μικρές. Η νεογνική θνησιμότητα όμως ήταν μεγαλύτερη στα νεογνά από IVF. Παθογνωμονικά σημεία στα νεογνά από IVF δεν παρατηρήθηκαν, αν και έγιναν περισσότερες και λεπτομερέστερες έρευνες για μεταβολικά, ενδοκρινικά και νευροφυσιολογικά νοσήματα 21. Μελέτες έγιναν, επίσης, στα νεογνά που γεννήθηκαν μετά από εμβρυομεταφορά κατεψυγμένων εμβρύων, τόσο για άμεσα, όσο και για απώτερα προβλήματα, στο Παρίσι, το Το 31% των ασθενών κατέψυξαν υπεράριθμα έμβρυα. Η συχνότητα εμφύτευσης ανά έμβρυο ήταν 8%. Αν και η συχνότητα πολλαπλών κυήσεων είναι σημαντικά μικρότερη απ ότι προκύπτει από νωπά έμβρυα, αυτή ανέρχεται στο 9,6%. Από βιολογική άποψη, σε περίπου κατεψυγμένα έμβρυα, καταδείχθηκε ότι η επιτυχία αυτής της τεχνικής εξαρτιόταν από την ποιότητα των εμβρύων και δε σχετιζόταν με τη διάρκεια της κατάψυξης. Η επίπτωση των μεγάλων και μικρών συγγενών ανωμαλιών δεν ήταν διαφορετική στις δύο ομάδες των νεογνών (<3%). Μια όμως αναδρομική μελέτη που έγινε σε 84 παιδιά, έδειξε 4 μεγάλες ανωμαλίες μετά από παρακολούθηση που κράτησε 1-9 έτη. Αυτές οι ανωμαλίες δε φάνηκε να σχετίζονται με την κατάψυξη των εμβρύων 22. Έρευνα που έγινε στο UCLH, στην προεμφυτευτική γενετική διάγνωση των εμβρύων, έδειξε ότι βλαστομερίδια που εξετάσθηκαν την 3η μέρα μετά την ωοληψία δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των εμφυτευμένων εμβρύων. Η μελέτη για το φύλο του εμβρύου έγινε με τεχνικές PCR και FISH, όπως και η έρευνα για τα φυλοσύνδετα νοσήματα X και Y, αλλά και για τα γενετικά νοσήματα ετεροζυγωτίας, όπως η κυστική ίνωση, η νόσος Tay-Sachs, το σύνδρομο Lesch-Nyham κ.λπ. Η PGD απεδείχθηκε αξιόπιστη και αβλαβής για τα έμβρυα με πολυδύναμα εμβρυϊκά κύτταρα 23. Ανακοινώθηκε επίσης μελέτη στο Cambridge που αφορούσε στα γενετικά χαρακτηριστικά και την περιγεννητική θνησιμότητα σε νεογνά που γεννήθηκαν μετά από εβρυοκατάψυξη και συγκρίθηκαν με μάρτυρες που γεννήθηκαν από νωπά έμβρυα σε κύκλους IVF. Μελετήθηκαν 283 νεογνά από κρυοσυντήρηση, 961 από νωπά έμβρυα και δεν παρατηρήθηκε διαφορά στα δίδυμα (18 και 19% αντίστοιχα) και στα τρίδυμα (2 και 3% αντίστοιχα). Η μέση ηλικία κύησης και το βάρος γέννησης στα μονήρη παιδιά, τα δίδυμα και τρίδυμα δεν είχαν σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων. Επίσης, δεν ανεβρεθεί διαφορά στην περιγεννητική θνησιμότητα. Η συχνότητα παρουσίασης μεγάλων συγγενών διαμαρτιών ήταν σημαντικά χαμηλότερη στα νεογνά από κατάψυξη (1%), σε σύγκριση με τα νωπά νεογνά 39

6 από IVF (3%)-P<0,05. Φαίνεται λοιπόν ότι τα γενετικά προβλήματα των νεογνών από κατάψυξη είναι παρόμοια ή και λιγότερα απ αυτά των νεογνών χωρίς κατάψυξη σε IVF θεραπείες 24. Για τη διετία μελετήθηκαν τα παιδιά από κύκλους IVF στη Γαλλία, μέχρι την ηλικία του ενός έτους. Κυοφόρησαν γυναίκες μετά από θεραπεία με IVF και γέννησαν ζωντανά και νεκρά νεογνά. Εξ αυτών έζησαν μέχρι και για ένα έτος νεογνά συνολικά. Τα πρόωρα παιδιά ήταν το 22,7% των γεννήσεων και από τις μονήρεις κυήσεις ήταν το 12,2%, ενώ στο γενικό πληθυσμό της Γαλλίας ήταν 5,6%. Το 34,7% των παιδιών από IVF ζύγιζαν <2.500 gr, ενώ η συχνότητα στο γενικό πληθυσμό μετά από φυσιολογική σύλληψη είναι 52%. Η συχνότητα της περιγεννητικής νεογνικής και παιδικής θνησιμότητας ήταν υψηλότερη απ ό,τι στο γενικό πληθυσμό. Από τα IVF-παιδιά, το 2% νόσησε κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους παρακολούθησης. Φαίνεται, έτσι, ότι η υγεία των IVF-παιδιών, ένα χρόνο μετά από τη γέννησή τους ήταν πολύ πλησίον της φυσιολογικής 25. Το 1993 ανακοινώθηκε αναδρομική μελέτη από τους Wada et al (για 4 έτη) που αφορούσε σε 881 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε IVF. Έγινε εμβυομεταφορά στο 81,8% των περιπτώσεων, υπήρξαν 150 βιοχημικές κυήσεις (20,8% ανά εμβρυομεταφορά) και 92 τοκετοί με 100 παιδιά (12,8% ανά εμβρυομεταφορά). Οι πολλαπλές κυήσεις ήταν 8,7% των κυήσεων και 6,5% των παιδιών παρουσίασαν μικρές συγγενείς ανωμαλίες. Καισαρική τομή έγινε στο 46% των περιπτώσεων και το βάρος γέννησης των νεογνών κυμαινόταν μεταξύ των gr και gr, είχε δε μέσο όρο gr. Η μέση ηλικία κύησης στον τοκετό ήταν 260 μέρες και το 23% των νεογνών ήταν πρόωρα, το δε 13,8% ήταν δίδυμα και είχαν μικρό βάρος γέννησης. Παρατηρήθηκε ότι οι γυναίκες που κυοφόρησαν μέσα στις δύο πρώτες προσπάθειες IVF είχαν καλύτερες πιθανότητες να γεννήσουν τελειόμηνα 26. Το 1991 κυοφόρησαν 63 γυναίκες μετά από IVF θεραπεία και γεννήθηκαν 100 παιδιά, στη Χαβάη, το δε 97% των ασθενών είχε μονήρη κύηση και γέννησε μετά τις 36 εβδομάδες. Μόνο το 16% των ασθενών χρειάστηκε τοκολυτική θεραπεία και το ποσοστό πολλαπλών κυήσεων ήταν 51%, αρκετά υψηλότερο από άλλα κέντρα IVF. Παρατηρήθηκε ότι οι μητρικές επιπλοκές και η νεογνική νοσηρότητα σχετίζονταν με τις πολλαπλές κυήσεις. Το 41% από αυτές κατέληξαν σε γέννηση πριν τις 36 εβδομάδες και τοκόλυση χρειάσθηκε στο 81% των διδύμων κυήσεων και στο 100% των τριδύμων κυήσεων. Η νεογνική νοσηρότητα παρουσιάσθηκε σε 39 νεογνά. Τα 28 από αυτά εισήχθησαν σε μονάδα εντατικής νοσηλείας (27 από πολλαπλές κυήσεις). 9 νεογνά είχαν μικρές ανωμαλίες (κήλες, πυλωρική στένωση). Μία περίπτωση ήταν τρισωμία 21 και υπήρξε ένα νεογνικός θάνατος στους 11 μήνες της ζωής του. Η συχνότητα καισαρικής τομής ήταν 65% μετά από IVF και ο κίνδυνος φαίνεται ότι οφείλεται στις πολλαπλές κυήσεις και όχι στην τεχνητή γονιμοποίηση. Η κρυοσυντήρηση των εμβρύων δίνει μια μορφή λύσης στις πολλαπλές κυήσεις και στις επιπλοκές τους, όσον αφορά στη μητέρα, αλλά και, κυρίως, στα νεογνά (πρόωροι τοκετοί, λιποβαρή παιδιά, συγγενείς ανωμαλίες κ.ά.) 27. SUMMARY It is obvious that the risk is higher for neonates after ART to have chromosomal abnormalities, especially to the males, if their oligospermic father has a genetic problem. Wherever there has been an embryo transfer to surrogate mother, the genetic problems were not higher. The proportion of still births, neonatal morbidity and mortality is doubled and that happened because of the higher incidence of multiple pregnancies. It seems to have more immature and low birth weight babies. These contribute to higher rates of desgenesia, cerebral palsy, respiratory distress syndrome, cerebral hemorrhage, hernias, pyloric stenosis and toxinemia to the babies. Higher rates are noticed to X-linked diseases, fragile X-syndrome, muscles Duchenne/Becker dystrophy and hemorrofilia A/B. Neonates have also higher incidence after ART for autosomal-dominant diseases, such as Huntington disease, myotonic dystrophy and some structural anomalies of chromosomes. PGD has to be ordered in couples which are in high risk groups for genetic disorder. It seems that the source of finding of spermatozoa is not relevant to neonate s bad karyotype. Techniques, such as FISH and PCR are very reliable for illnesses as X-linked disorders, cystic fibrosis, Tay-Sachs disease and Lesch-Nyham syndrome. It s sure that the mother s cause of infertility and age have a strong relation to genetic anomalies. In cases where assisted hutching with laser-beam was used, the proportion of congenital abnormalities was not higher in comparison to the others. Neonates which were born after ICSI technique were having more anomalies than those born after IVF or normal sexual intercourse. Neonates conceived after cryopreservations were having the same rate of genetic disorders. It is well known that blastocyte s biopsy is harmless, very aiding to healthy newborns and helps the reduction of the proportion of intrauterine deaths and abortions. ARTs have offered a great deal to reproductive medicine despite the higher rate of the babies congenital abnormalities or the mother s complications and the higher cost of treatment to society. Using these methods, thousands of couples owned their own child, and PGD or prenatal diagnosis offered many healthy children as well as the higher use of caesarean section by the doctors. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Feng C, Wang LQ, Dong MY, Huang HF. Assisted reproductive technology may increase clinical mutation detection in male offspring. Fertil 40

7 Steril Jul; 90(1):92-6. Epub 2008 Feb Sheean LA, Goldfarb JM, Kiwi R, Utian WH. In vitro fertilization (IVF)-surrogacy: application of IVF to women without functional uteri. J In Vitro Fert Embryo Transf Jun; 6(3): Births in Great Britain resulting from assisted conception, MRC Working Party on Children Conceived by In Vitro Fertilisation. BMJ May 12; 300(6734): Nagvenkar P, Desai K, Hinduja I, Zaveri K. Chromosomal studies in infertile men with oligozoospermia & non-obstructive azoospermia. Indian J Med Res Jul; 122(1): Merlob P, Sapir O, Sulkes J, Fisch B. The prevalence of major congenital malformations during two periods of time, and in newborns conceived by assisted reproduction technology. Eur J Med Genet Jan-Mar; 48(1):5-11. Epub 2005 Feb Shiota K, Yamada S. Assisted reproductive technologies and birth defects. Review. Congenit Anom (Kyoto) Jun; 45(2): de Die-Smulders CE, Land JA, Dreesen JC, Coonen E, Evers JL, Geraedts JP. Results from 10 years of preimplantation-genetic diagnostics in The Netherlands. Ned Tijdschr Geneeskd Dec 11;148(50): Jozwiak EA, Ulug U, Mesut A, Erden HF, Bahçeci M. Prenatal karyotypes of fetuses conceived by intracytoplasmic sperm injection. Fertil Steril Sep; 82(3): Ye YH, Xu CM, Jin F, Qian YL. Identification of embryonic chromosomal abnormality using FISH-based preimplantation genetic diagnosis. J Zhejiang Univ Sci Oct; 5(10): Lambert RD. Safety issues in assisted reproductive technology: aetiology of health problems in singleton ART babies. Hum Reprod Oct; 18(10): Kanyó K, Konc J., Eur J. A follow-up study of children born after diode laser assisted hatching. Obstet Gynecol Reprod Biol Oct 10; 110(2): Jansen RP, Anderson JC, Birrell WS, Lyneham RC, Sutherland PD, Turner M, Flowers D, Ciancaglini E. Outpatient gamete intrafallopian transfer: a clinical analysis of 710 cases. Med J Aust Aug 20; 153(4): Garcia G, Chevallier D, Donzeau M, Isnard V, Chevallier T, Fenichel P, Amiel J. Male infertility due to azoospermia and in vitro fertilization assisted by ICSI. Findings based on a prospective study of our first 42 patients. Prog Urol Jun; 12(3): Aboulghar H, Aboulghar M, Mansour R, Serour G, Amin Y, Al-Inany H.A. Prospective controlled study of karyotyping for 430 consecutive babies conceived through intracytoplasmic sperm injection. Fertil Steril Aug; 76(2): Shoham Z, Zosmer A, Insler V. Early miscarriage and fetal malformations after induction of ovulation (by clomiphene citrate and/or human menotropins), in vitro fertilization, and gamete intrafallopian transfer. Fertil Steril Jan; 55(1): Hughes M. IVF-babies by numbers. Issues Reprod Genet Eng. 1991; 4(1): Rizk B, Doyle P, Tan SL, Rainsbury P, Betts J, Brinsden P, Edwards R. Perinatal outcome and congenital malformations in in-vitro fertilization babies from the Bourn-Hallam group. Hum Reprod Oct; 6(9): Assisted reproductive technology in the United States: 1997 results generated from the American Society for Reproductive Medicine/Society for Assisted Reproductive Technology Registry. Fertil Steril Oct; 74(4):641-53; discussion Ménézo YJ, Veiga A, Pouly JL. Assisted reproductive technology (ART) in humans: facts and uncertainties. Theriogenology Jan 15; 53(2): Munné S, Magli C, Cohen J, Morton P, Sadowy S, Gianaroli L, Tucker M, Márquez C, Sable D, Ferraretti AP, Massey JB, Scott R. Positive outcome after preimplantation diagnosis of aneuploidy in human embryos. Hum Reprod Sep; 14(9): Doyle P. The U.K. Human Fertilisation and Embryology Authority. How it has contributed to the evaluation of assisted reproduction technology. Int J Technol Assess Health Care Winter; 15(1): Forti G, Krausz C. Clinical review 100: Evaluation and treatment of the infertile couple. J Clin Endocrinol Metab Dec; 83(12): Fisch B, Harel L, Kaplan B, Pinkas H, Amit S, Ovadia J, Tadir Y, Merlob P. Neonatal assessment of babies conceived by in vitro fertilization. J Perinatol Nov-Dec; 17(6): Salat-Baroux J, Mandelbaum J, Junca AM, Plachot M, Alvarez S, Alnot MO, Antoine JM.Cryopreservation of human embryos after in vitro fertilization: immediate and long-term results. Bull Acad Natl Med Jan; 180(1):83-91; discussion Delhanty JD. Preimplantation diagnosis. Prenat Diagn Dec; 14(13): Wada I, Macnamee MC, Wick K, Bradfield JM. Brinsden PR,Birth characteristics and perinatal outcome of babies conceived from cryopreserved embryos. Hum Reprod Mar; 9(3): Rufat P, Olivennes F, de Mouzon J, Dehan M, Frydman R. Task force report on the outcome of pregnancies and children conceived by in vitro fertilization (France: 1987 to 1989). Fertil Steril Feb; 61(2): Fourie FL, Bosman E, Huyser C, Esterhuizen AD, Sevenster CB, van der Merwe JV. Pregnancy outcome after in vitro fertilisation at the Pretoria unit. S Afr Med J Jan; 83(1): Huang T Jr, McNamee P, Kosasa T, Silva J, Hale RW, Terada F, Chun B, Morton C. Birth of the first 100 babies in Hawaii after conception in-vitro: experience at the Pacific In-Vitro Fertilization Institute. Hawaii Med J Oct; 50(10): Γ. Φιλιππίδης, Διδάκτωρ Ιατρική Παν. Αθηνών, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Μαιευτήριο «ΙΑΣΩ», Αθήνα 2 Θ. Μ. Λιακάκος, Ειδικός Μαιευτήρας-Γυναικολόγος, Μαιευτήριο «ΙΑΣΩ», Αθήνα 3 Σ. Καλέργη, Κλινική Εμβρυολόγος, Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης Μαιευτηρίου «ΙΑΣΩ», Αθήνα 41

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Στάδια Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης (P.G.D) Διέγερση ωοθηκών για την ωρίμανση μεγάλου αριθμού (ει δυνατόν ) ωοθυλακίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας

Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας Δρ. Ελένη Κοντογιάννη Εμβρυολόγος-Γενετιστής Επιστημονική Διευθύντρια Ινστιτούτου Γυναικολογίας και Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής «IVF and Genetics»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013

Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκό Έτος 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Βιόπολις, 41110 Λάρισα E-mail: messinis@med.uth.gr Τηλ. 2413502795, 2413502796 Fax.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για την εξωσωματική γονιμοποίηση

Χρήσιμες πληροφορίες για την εξωσωματική γονιμοποίηση Χρήσιμες πληροφορίες για την εξωσωματική γονιμοποίηση Περιεχόμενα Μιχάλης Φραγκουλίδης ΜSc, DFFP, BSCCP σύντομο βιογραφικό σημείωμα 11 λόγοι για να εμπιστευτείτε το γέννημα Ενότητα 1 Η θεραπεία εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΑΜΑΣ Λ, ΡΩΜΗΟΥ Φ, ΝΙΚΗΤΟΣ Ε, ΜΑΜΑ Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες Χρωμοσωματικές ανωμαλίες ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ: 50% ΤΩΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 60 ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ~0.7% ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 2 % ΤΩΝ ΚΥΗΣΕΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιολογία της Αναπαραγωγής» Ωρολόγιο Πρόγραμμα Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού έτους 2009-2010 Εβδ. Μήνας/Ημέρα MAΘΗΜΑ ιάλεξη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ώρα Εισηγητής 1 η 1/2/10 2/2/10 Ορισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον 1 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο Γενετικής ΤΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον Γεωργία Κάκουρου, PhD ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio

medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio medical center Εξωσωματική Γονιμοποίηση Ηλίας Γάτος MD Επιστημονικός Διευθυντής embio Εξωσωματική Γονιμοποίηση (IVF) Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί μία ευρέως διαδεδομένη τεχνική τεκνοποίησης ανά

Διαβάστε περισσότερα

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον τρόπο κληρονομικής μεταβίβασης της νόσου και της πιθανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα 1 Όπως όλοι γνωρίζουμε κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από κύτταρα. Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων υπάρχουν τα χρωμοσώματα, τα οποία αποτελούν to γενετικό υλικό (DNA). Στα χρωμοσώματα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ. Η Ιατρική Ομάδα του EmbryoClinic συγκροτήθηκε το 1999 και έκτοτε δραστηριοποιείται στην εξωσωματική γονιμοποίηση με επιτυχία.

ΜΟΝΑΔΑ. Η Ιατρική Ομάδα του EmbryoClinic συγκροτήθηκε το 1999 και έκτοτε δραστηριοποιείται στην εξωσωματική γονιμοποίηση με επιτυχία. ΜΟΝΑΔΑ Η Ιατρική Ομάδα του EmbryoClinic συγκροτήθηκε το 1999 και έκτοτε δραστηριοποιείται στην εξωσωματική γονιμοποίηση με επιτυχία. Το EmbryoClinic είναι μια νέα, σύγχρονη και εξαιρετικά υψηλής ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βιοηθική: Τα όρια της Επιστήμης

Βιοηθική: Τα όρια της Επιστήμης Βιοηθική: Τα όρια της Επιστήμης Τεχνητή Γονιμοποίηση Βιλανάκης Ανδρέας Α1 Κουτσάκη Ελένη Α2 Ρομπογιαννάκη Αγγελική Α3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: ΣΕΛ. Εισαγωγή.. 3 Τεχνητή γονιμοποίηση. 5 Ιστορικη αναδρομή εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 EλλHNIKH MAIEYTIKH & γynaikoλογia 19(3):246-251, 2007 Aνασκόπηση Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 Σ. Kολυμπιανάκης Χ. Βενέτης Β. Ταρλατζής Περιληψη Η αρνητική επίπτωση της ηλικίας στη γονιμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΝΩΣΗ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Η Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Οι αλήθειες και οι μύθοι Υπεύθυνοι Ηµερίδας Dr. Λουκάς Κλέντζερης M.D. (Sheffield)

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί

Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή: εφαρμογές και προβληματισμοί Χάρης Ε. Καζλαρής, PhD Κλινικός Εμβρυολόγος 6/6/2010 Χάρης Ε. Καζλαρής 1 1. Μια ματιά στην ιστορία 2. Τι είναι η ΙΥΑ; 3. Πώς γίνεται σήμερα;

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων.

Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων. Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων. Τζεφεράκος Αλέξανδρος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ «ΛΗΤΩ» Βρισκόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία με την οποία εντοπίζονται και μεταφέρονται στη μήτρα τα γενετικά φυσιολογικά έμβρυα που γονιμοποιούνται εξωσωματικά (IVF)

Διαδικασία με την οποία εντοπίζονται και μεταφέρονται στη μήτρα τα γενετικά φυσιολογικά έμβρυα που γονιμοποιούνται εξωσωματικά (IVF) Σύγχρονη Προσέγγιση στην Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση (PGD (PGD)) Το παρόν Χριστίνα Βρεττού Ε.ΔΙ.Π. Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια: Καθηγήτρια Σοφία Κίτσιου Κίτσιου--Τζέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Οδυσσέας Β. Γρηγορίου Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 Γενικά Στοιχεία 1. Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί λίένα

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ. Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Δρ.Δ.Λάγγας Αθήνα 2008 Ορισμοί Γενετική: μελέτη της κληρονομικότητας και των παραλλαγών της Ιατρική γενετική: η γενετική του ανθρώπινου είδους Κλινική γενετική:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΗ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΕΥΠΛΟΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΛΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΥΒΡΙΔΙΣΜΟΥ (CGH)

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΗ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΕΥΠΛΟΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΛΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΥΒΡΙΔΙΣΜΟΥ (CGH) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Στις Εφαρμογές Βασικών Ιατρικών Επιστημών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΗ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σήµερα η τεχνική αυτή είναι καταξιωµένη και µοναδική για την ανίχνευση γονιδιακών και χρωµοσωµατικών γενετικών διαταραχών όπως η µεσογειακή

Σήµερα η τεχνική αυτή είναι καταξιωµένη και µοναδική για την ανίχνευση γονιδιακών και χρωµοσωµατικών γενετικών διαταραχών όπως η µεσογειακή Π ρ ό σ κ λ η σ η Αγαπητοί Συνάδελφοι, Η Προεµφυτευτική Γενετική ιάγνωση (ΠΓ ) βρίσκεται στη φαρέτρα της Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής (Υπ Αν) για περισσότερα από 20 χρόνια. Ύστερα από πολλές φάσεις αµφισβήτησης,

Διαβάστε περισσότερα

Παπανικολή 14-16, Χαλάνδρι, 152 32 Αθήνα / Τηλ.: 210 68 94 326 / Fαχ: 210 68 90 897 e-mail: info@pantos.gr / www.pantos.gr, www.genesisathens.

Παπανικολή 14-16, Χαλάνδρι, 152 32 Αθήνα / Τηλ.: 210 68 94 326 / Fαχ: 210 68 90 897 e-mail: info@pantos.gr / www.pantos.gr, www.genesisathens. Παπανικολή 14-16, Χαλάνδρι, 152 32 Αθήνα / Τηλ.: 210 68 94 326 / Fαχ: 210 68 90 897 e-mail: info@pantos.gr / www.pantos.gr, www.genesisathens.gr ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εξωσωματική Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα και προβληματισμοί σε βιοϊατρικές επιστημονικές εφαρμογές και έρευνες

Διλήμματα και προβληματισμοί σε βιοϊατρικές επιστημονικές εφαρμογές και έρευνες 1 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Ταγματάρχου Πουλίου, 1 Διαμ. 101, 1101 Λευκωσία, Τ. Θ. 24015 Κύπρος Τηλ : + 357 22 771994 Φαξ : +357 22 771989 Email:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή Επικεντρωµένη στην ασθενή προσέγγιση της Ελεγχόµενης Διέγερσης των Ωοθηκών (COS) Βελτιστοποίηση της αναλογίας κινδύνου /οφέλους Μείωση του OHSS

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1) Γονιδιακές μεταλλάξεις, χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων ΚεφόΑηιο 5 ΜενδεΠική κπηρονουικότηϊα 1. Συμπληρώστε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο: Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή»

«Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή» Μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθήνας «Έρευνα στη Γυναικεία Αναπαραγωγή» Δέσποινα Τζανακάκη Βιολόγος Κλινική Εμβρυολόγος Τμήμα Εξωσωματικής Γονιμοποίησης - Β Μαιευτική & Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτικός Γενετικός έλεγχος (ΠΓΔ) Ε.Καναβάκης Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής

Προεμφυτευτικός Γενετικός έλεγχος (ΠΓΔ) Ε.Καναβάκης Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής Προεμφυτευτικός Γενετικός έλεγχος (ΠΓΔ) Ε.Καναβάκης Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Επίπτωση Γενετικών Νοσημάτων 50% αποβολών 1ου τριμήνου υπάρχει χρωμοσωμική ανωμαλία 2% νεογνών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στη Βιολογία

Εργασία στη Βιολογία Εργασία στη Βιολογία Τι είναι το χρωμόσωμα? Το χρωμόσωμα είναι μια οργανωμένη δομή DNA και πρωτεϊνών που βρίσκεται στα κύτταρα. Είναι ένα μοναδικό κομμάτι DNA που περιλαμβάνει πολλά γονίδια και άλλες ακολουθίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση 20(2):158-162, 20(1):158-XX, 2008 Ανασκόπηση Θ. Βρεκούσης Θ. Στέφος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο αριθμός των πολύδυμων κυήσεων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξανόμενης χρήσης μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Κοντογεώργη Ευαγγελία, Θωμοπουλος Θωμάς, Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ για συµµετοχή σε πρόγραµµα έρευνας (Τα έντυπα αποτελούνται συνολικά από... σελίδες)

ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ για συµµετοχή σε πρόγραµµα έρευνας (Τα έντυπα αποτελούνται συνολικά από... σελίδες) (Τα έντυπα αποτελούνται συνολικά από... σελίδες) Καλείστε να συµµετάσχετε σε ένα ερευνητικό πρόγραµµα. Πιο κάτω (βλ. «Πληροφορίες για Ασθενείς ή/και Εθελοντές») θα σας δοθούν εξηγήσεις σε απλή γλώσσα σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μάθημα Ουρολογίας Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μανώλης Μαυρομανωλάκης Διευθυντής ΕΣΥ Ουρολογική Κλινική Πα.Γ.Ν.Η Ηράκλειο 2011 Ανωμαλίες Σεξουαλικής Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΕΥΧΟΣ 03 // ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2009 embryolab ΜΟΝΑΔΑ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Εθνικής Αντιστάσεως 173-175 // 55134 Καλαμαριά // Θεσσαλονίκη Τ. 2310 475717 // F. 2310 475 718 // www.embryolab.gr // embryo@embryolab.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ.

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. ΣΑΒΒΑΤΟ 5-12-2015 Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. Αντωνάκης 09:30-09:50 Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια 09:50-10:00

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών,

«Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών, «Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών, Μωραΐτου Μάρθα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Μαιευτικής, Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκη Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 2) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ Αποτέλεσμα θραύσης και ανώμαλης ανασύστασης χρωμοσωμάτων Αφορούν ή ένα χρωμόσωμα περισσότερα χρωμοσώματα Είναι ή Ισοζυγισμένες (διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατική προγεννητική διάγνωση (NIPD) : παρόν και μέλλον

Μη επεμβατική προγεννητική διάγνωση (NIPD) : παρόν και μέλλον 1 Μη επεμβατική προγεννητική διάγνωση (NIPD) : παρόν και μέλλον > JM COSTA Εργαστήριο Cerba Aθήνα 11 Φεβρουαρίου, 2012 2 Η NIPD προτείνεται στην κλινική πράξη ως διαδικασία ρουτίνας Ναι Όχι Η NIPD γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Περιγεννητικές επιπλοκές στις IVF κυήσεις. Υπάρχει ανάγκη ειδικής παρακολούθησης;

Περιγεννητικές επιπλοκές στις IVF κυήσεις. Υπάρχει ανάγκη ειδικής παρακολούθησης; ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.9, ΤΕΥΧ.2, ΣΕΛ. 55-62, 2012 Καλαμπόκας Θ., Γρηγοριάδης Χ., Καλαμπόκας Ε., Μπότσης Δ. Β Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο Νοσοκομείο Περιγεννητικές επιπλοκές

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη

Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση. Aλεξάνδρα Ντρουμπογιάννη Το έμβρυο ως «ασθενής»: Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση και επιλογή εμβρύου. Βιοηθική προσέγγιση The embryo as patient. Preimplantation Genetic Diagnosis and the selection of embryos. A Bioethical approach

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα