Ανάπτυξη των Φωνολογικών Ικανοτήτων του Παιδιού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη των Φωνολογικών Ικανοτήτων του Παιδιού"

Transcript

1 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η Ανάπτυξη των Φωνολογικών Ικανοτήτων του Παιδιού Συχνά ο λογοθεραπευτής αντιµετωπίζει το ερώτηµα εάν το παιδί παρουσιάζει πράγµατι διαταραχή της οµιλίας ή µήπως πρόκειται για µια µέσα στα φυσιολογικά πλαίσια επιβράδυνση στην κατάκτηση των φωνηµάτων της µητρικής του γλώσσας γιατί αρκετά παιδιά µέχρι και την ηλικία των 5 και 6 ετών δεν έχουν κατακτήσει όλα τα φωνήµατα της µητρικής γλώσσας. Για να µπορεί ο λογοθεραπευτής να εκτιµήσει µε βεβαιότητα ότι ένα παιδί παρουσιάζει διαταραχή στην οµιλία θα πρέπει να γνωρίζει τα φυσιολογικά στάδια της ανάπτυξης της οµιλίας. Υπάρχει εκτεταµένη βιβλιογραφία για την ανάπτυξη της οµιλίας (Stampe 1969, Ingram 1976, Grunwell , Stoel-Gammon 1992) για να αναφέρουµε µερικούς µόνο από τους σηµαντικότερους ερευνητές, καθώς και πληθώρα θεωριών και υποδειγµάτων (models) που προσπαθούν να ερµηνεύσουν την κατάκτηση του φωνολογικού συστήµατος της µητρικής γλώσσας από το παιδί. Κατωτέρω αναφέρονται µερικά από τα κύρια υποδείγµατα της φωνολογικής ανάπτυξης: 1. Συµπεριφοριστικό υπόδειγµα (Βehaviorist model) Βασίζεται στις θεωρίες περί εξαρτηµένης µάθησης των συµπεριφοριστών. Ερέθισµα αντίδραση- επιβράβευση. Eκπρόσωποι: Mower (1960), Olmsted (1971). 2. οµικό υπόδειγµα (Structuralist model) Κύριος εκπρόσωπος του µοντέλου αυτού o Jakobson (1941/68) τονίζει την έµφυτη ικανότητα του παιδιού για ανάπτυξη της οµιλίας η οποία έχει παγκόσµιο κα καθολικό χαρακτήρα. Στο υπόδειγµα αυτό ο ρόλος του περιβάλλοντος στην ανάπτυξη του φωνολογικού συστήµατος του παιδιού, κυρίως στα πρώτα στάδια (βάβισµα), είναι σχεδόν ανύπαρκτος

2 3. Φυσικό φωνολογικό υπόδειγµα (Natural phonology model) Υποστηρικτής του υποδείγµατος αυτού είναι ο Stampe (1969) ο οποίος δίνει έµφαση στην έµφυτη και φυσική εξέλιξη του φωνολογικού συστήµατος. Το παιδί γεννιέται µε ένα σύνολο δυνατοτήτων που του επιτρέπουν να επιτελεί διαδικασίες αλλαγής ή απαλοιφής φωνολογικών µονάδων και να προσαρµόζει το φωνολογικό του σύστηµα µέσα στα φυσικά πλαίσια της ωριµότητας των οργάνων της οµιλίας του και σύµφωνα µε τα ερεθίσµατα που λαµβάνει από τη γλώσσα που οµιλείται γύρω του. 4. Γενετικό φωνολογικό µοντέλο (Generative phonological model) Το µοντέλο αυτό αναπτύχθηκε από τον Smith (1973) ο οποίος βασίστηκε κυρίως στην παρατήρηση και λεπτοµερή µελέτη της φωνολογικής ανάπτυξης του γιου του από την ηλικία των δύο µέχρι τεσσάρων ετών. Κατά τον Smith το παιδί αναπτύσσει το φωνολογικό του σύστηµα χαρτογραφώντας (mapping) το σύστηµα των ενηλίκων µε δικούς του φωνολογικούς κανόνες του τύπου: /φ/ και /β/ µετατρέπονται σε [µπ] προ φωνηέντων (φως/µπο, βούρτσα/µπου) συχνό φαινόµενο στα πολύ µικρά παιδάκια. Οι περισσότεροι όµως από τους κανόνες έχουν παγκόσµιο χαρακτήρα όπως η πτώση τελικού συµφώνου, η απλοποίηση των φωνηµάτων, η αρµονία. 5. Προσωδιακό υπόδειγµα (prosodic model) Εκπρόσωπος o Waterson (1971, 1981) που βασίστηκε στις θεωρίες της Firth. Η Firth και o Waterson πιστεύουν στη λέξη σαν τη βασική µονάδα της φωνολογικής δοµής. Περιγράφουν οµάδες των πρώτων λέξεων του παιδιού σαν σχήµατα που µοιράζονται κάποια χαρακτηριστικά που προέρχονται από τη γλώσσα των ενηλίκων όπως προσωδία, δοµή της συλλαβής, ρινικότητα, εξακολουθητικότητα, ηχηρότητα. Κατά τον Waterson και η αντίληψη των φωνητικών χαρακτηριστικών και η παραγωγή δεν ταυτίζονται µε αυτή των ενηλίκων και πρέπει να εξελιχθούν σταδιακά και να αλλάξουν. 6. Γνωστικό υπόδειγµα (Cognitive model) Εκπρόσωπος ο Ferguson (1978, 1986). Στο υπόδειγµα αυτό το παιδί συναντά αρκετές δυσκολίες και προκλήσεις µέχρι να κατακτήσει το φωνολογικό σύστηµα των ενηλίκων. Η µάθησή του δεν είναι παθητική αλλά ενεργητική. Το παιδί κάνει υποθέσεις και δίνει λύσεις σε προβλήµατα. Αυτή η προσπάθεια καθώς και η επίδραση του περιβάλλοντος µπορούν να

3 εξηγήσουν τη µεγάλη διαφορά που βλέπει κανείς µεταξύ των παιδιών στη φωνολογική ανάπτυξή τους. εν είναι τυχαίο ότι οι πρώτες λέξεις που διαλέγουν τα παιδιά είναι σχετικά εύκολες (δισύλλαβες που περιέχουν εύκολα φωνήµατα στιγµιαία, ρινικά) ενώ φαίνεται να χρησιµοποιούν στρατηγικές για την παραγωγή των πολυσύλλαβων λέξεων. Υπάρχουν και άλλα υποδείγµατα όπως π.χ. το βιολογικό (biological model) και το self organizing model τα οποία δεν προσθέτουν κάτι καινούριο σε αυτά που αναφέρθηκαν µέχρι τώρα. Φυσιολογική ανάπτυξη της οµιλίας Η ανάπτυξη της οµιλίας αρχίζει από την ηµέρα της γέννησης του παιδιού. ιακρίνουµε δύο στάδια το προλεκτικό από τη γέννηση µέχρι την παραγωγή των πρώτων λέξεων, και το λεκτικό από την παραγωγή των πρώτων λέξεων µέχρι την ηλικία των έξι. Προλεκτικό Στάδιο Αντίληψη Φθόγγων Το νεογέννητο κατά τις ενδείξεις γεννιέται µε ορισµένες ικανότητες ακουστικής διάκρισης και µε προτίµηση σε ορισµένους ήχους από την οµιλία της µητέρας του. Τα βρέφη σύντοµα µπορούν να διακρίνουν τη µητρική τους γλώσσα από άλλες γλώσσες (κυρίως την προσωδία της γλώσσας), να ξεχωρίσουν το τραγούδι από τη µουσική µε όργανα και να εντοπίσουν την πηγή από όπου προέρχεται ένας ήχος. Τα πειράµατα του Eimas et al. (1971) (High amplitude sucking) έδειξαν ότι τα βρέφη ακόµη και στην ηλικία των 4 εβδοµάδων, φαίνεται να διακρίνουν φθόγγους και µάλιστα σύµφωνα µε κατηγορίες. Ξεχωρίζουν π.χ. το bα από το da αλλάζοντας ή επιταχύνοντας το ρυθµό θηλασµού των. Βρέφη 2 και 3 µηνών µπορούν και διακρίνουν πολύ νωρίς φθόγγους ως προς τον τόπο, και τρόπο άρθρωσης. ιακρίνουν π.χ. µεταξύ b, d, m, ενώ µπορεί να δυσκολεύονται στη διάκριση ηχηρών / άηχων φθόγγων π.χ. p, b. Επίσης µέχρι την ηλικία των δύο ετών δυσκολεύονται στη διάκριση του f, θ και στη διάκριση φθόγγων σε πολυσύλλαβες λέξεις. Η ερµηνεία που δόθηκε στις παρατηρήσεις του Eimas και των συνεργατών του ήταν ότι το βρέφος γεννιέται µε δίκτυα, δέκτες, έτοιµα να αντιληφθούν την οµιλία. Νεότερες όµως µελέτες δεν συµφωνούν µε αυτή την άποψη. Η διάκριση των ήχων στην βρεφική ηλικία

4 είναι ψυχοακουστική και όχι µέσω ειδικών δικτύων του λόγου. Υπάρχουν ζώα όπως µερικά είδη πιθήκων π.χ. ρίσους και µακάκε, το τρωκτικό τσιντσιλά που έχουν περίπου όµοιο ακουστικό σύστηµα µε τον άνθρωπο και µπορούν και διακρίνουν ανθρώπινους ήχους τόσο καλά όσο και τα βρέφη, χωρίς όµως να τους εγγράφουν σε ένα σύστηµα γλώσσας. Στην ηλικία από τη γέννηση µέχρι τους 9 µήνες το βρέφος έχει την ικανότητα να διακρίνει όχι µόνο τα φωνήµατα αλλά και τα αλλόφωνα. Μπορεί επίσης να διακρίνει όλους τους φθόγγους των διαφόρων γλωσσών. Όταν όµως εκτεθεί σε ακουστικά ερεθίσµατα µιας ορισµένης γλώσσας τότε χάνει την ικανότητα αυτή. Π.χ. τα κινεζάκια έχουν την ικανότητα να διακρίνουν µεταξύ του /l/ και του /r/ στη βρεφική ηλικία αλλά τη χάνουν στην νηπιακή δεδοµένου ότι στην κινεζική γλώσσα δεν χρησιµοποιούνται το /l/ και το /r/ σαν ξεχωριστά φωνήµατα. Σύµφωνα µε τον Burnham et al (1991) νήπια διακρίνουν και µπορούν να παράγουν φθόγγους µέχρι την ηλικία των 2 ετών και φωνήµατα µετά τα 2 έτη. Ο Dodd (1979) έδειξε ότι βρέφη 3-4 µηνών προσέχουν περισσότερο ένα τραγούδι όταν υπάρχει συγχρονισµός κινήσεων χειλέων και παραγόµενων ήχων παρά όταν δεν υπάρχει συντονισµός. ηλαδή το βρέφος είναι ευαισθητοποιηµένο στον ρόλο της κίνησης των χειλιών στην παραγωγή των φθόγγων πριν από την ηλικία των 6 µηνών. Σύµφωνα µε τη βιβλιογραφία, η αντίληψη των λέξεων αρχίζει αντικειµενικά στους 9-12 µήνες. Σε αυτό βέβαια δεν συµφωνούν πολλοί γονείς που υποστηρίζουν ότι το παιδί τους άρχισε να καταλαβαίνει λέξεις από τους 6 µήνες! Παραγωγή φθόγγων Η παραγωγή φθόγγων αρχίζει από τη γέννηση του παιδιού µε το κλάµα. Το κλάµα του βρέφους θυµίζει ιδιαίτερα την παραγωγή φωνηέντων κυρίως του /α/ και /ου/. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το κλάµα των φυσιολογικών παιδιών διαφέρει από αυτό των παιδιών µε γλωσσικές διαταραχές. Μέχρι την ηλικία του ενός έτους τα βρέφη ακολουθούν τα εξής πέντε στάδια στην ανάπτυξη της οµιλίας τους: Κατά τους Stark (1980) και Stoel Gammon (1992) διακρίνονται τα ακόλουθα στάδια στην παραγωγή οµιλίας στο βρέφος:

5 Από τη γέννηση µέχρι τις 6 εβδοµάδες η παραγωγή ήχων είναι αντανακλαστική και περιορισµένη και αποτελείται από κλάµα, αναστεναγµούς µε φωνή και grunts (γρυλλισµούς, ήχους όπως τα γουρουνάκια). Μεταξύ των 2 και 4 µηνών το βρέφος παράγει κυρίως έρρινα φωνήεντα οπίσθια ου, ο. (coοing) αγκου- γκου όπως τα περιστέρια. Στην ηλικία των 4 µηνών παράγουν πολύ περισσότερους ήχους growls (γκρίνιες), squeals (τσιρίδες), raspberries (ήχους µε τα χείλη) και φωνήεντα µε διάρκεια, και δυνατές φωνούλες. Παιχνίδισµα µε τη φωνή, φωνητικό παιχνίδι. Στους 6 µήνες παράγουν αναδιπλασιασµένες συλλαβές στη σειρά τα τα τα τα, µπα µπα µπα (βάβισµα), κανονικό βάβισµα canonical babbling. Από τους 10 µήνες και πάνω παράγουν ποικιλία φθόγγων (variegated babbling), ποικιλόµορφο βάβισµα ΦΣ, ΣΦ, (αβα γα τα τα). Γύρω στους 12 µήνες λένε την πρώτη λέξη. Σχέση µεταξύ βαβίσµατος και εξέλιξης του λόγου Η σηµασία του βαβίσµατος στην µετέπειτα εξέλιξη του λόγου δεν είναι ξεκάθαρη. Υπάρχει η άποψη ότι το βάβισµα δεν έχει νόηµα, γίνεται για την ευχαρίστηση του βρέφους (Jacobson,1968) purposeless (χωρίς σκοπό), egocentric (εγωκεντρικό), soliloquy (µονολογικό). Νεώτεροι ερευνητές δεν συµφωνούν µε την ανωτέρω άποψη. Οι Locke & Pearsons, 1990, Vihman et al, 1985 τονίζουν την σηµαντικότητα του βαβίσµατος στην εξέλιξη του λόγου, ενώ η Brown (1958) πρώτη παρατήρησε ότι το βάβισµα του βρέφους καθρεπτίζει τους ήχους της µητρικής του γλώσσας. Σε µία έρευνα µε βρέφη από την Ολλανδία και από την Αγγλία οι ενήλικες µπορούσαν µε υψηλό βαθµό εγκυρότητας να βρουν σε ποια γλώσσα µεγάλωσαν τα παιδιά από το βάβισµά τους. Ίσως όµως σε αυτό να έπαιξε σηµαντικό ρόλο η προσωδία. Είναι γνωστό ότι τα βρέφη µιµούνται τη µελωδική προσωδία της γλώσσας στην οποία µεγαλώνουν. Σε µελέτη ενός βρέφους που η µητρική του γλώσσα ήταν τα γαλλικά και ενός που ήταν τα αγγλικά (Levitt, Aydelott, Utman 1992), από την ηλικία των 5 µέχρι την ηλικία των 14 µηνών, οι µαγνητοφωνήσεις έδειξαν ότι µετά τους 11 µήνες φάνηκαν οι διαφορές τους στην διαφοροποίηση των φωνηµάτων. Το αγγλόφωνο παρήγαγε περισσότερες λέξεις µε κλειστές συλλαβές CVC ενώ το γαλλόφωνο CV

6 Επίσης µια άλλη διαγλωσσική µελέτη έδειξε ότι: Τα αγγλικής και γαλλικής προέλευσης βρέφη (10 µην.) προτιµούν diffuse (διάχυτα) φωνήεντα. Τα κινεζικής (Καντόνα) compact (συµπαγή). Αλγερινής καταγωγής τα χαµηλά κεντρικά. ηλαδή η προφορά των φωνηέντων γίνεται σύµφωνα µε την προσωδία και τον τύπο της συλλαβής της γλώσσας στην οποία τα βρέφη έχουν εκτεθεί. Οι Blake and de Boysson - Bardies (1992) παρακολούθησαν 6 βρέφη ηλικίας 9-11 µηνών µέχρι τους 14 µήνες και κατέγραψαν τους σταθερούς φθόγγους που χρησιµοποιούσαν τα βρέφη για να εκφράσουν κάτι (π.χ. να για συγκεκριµένα αντικείµενα που ζητούσαν, µπου για κινούµενα αντικείµενα). Ο αριθµός των σταθερών φθόγγων (σαν λέξεις) ήταν περίπου το 15% µε 30% από όλους τους φθόγγους και ήχους που παρήγαγαν. Αυτό σηµαίνει ότι τουλάχιστον 15% µε 30% των φθόγγων του βαβίσµατος χρησιµοποιήθηκαν για την παραγωγή των πρώτων λέξεων. Αυτό δείχνει θετική σχέση του βαβίσµατος µε την µετέπειτα ανάπτυξη του λόγου. Ο Kagan (1971) διαπίστωσε θετική σχέση µεταξύ της ποσότητας βαβίσµατος στους 4 µήνες και στο λεξιλόγιο στην ηλικία των 27 µηνών. Όσο περισσότερο το βάβισµα τόσο πλουσιότερο το λεξιλόγιο. Αυτή η σχέση όµως παρατηρήθηκε µόνο στα κορίτσια. Ο Roe`s (1975) έδειξε ότι υπάρχει θετική σχέση και στα αγόρια. Θετική σχέση µεταξύ του βαβίσµατος και της γενικής ανάπτυξης τους. Σε µελέτη του βαβίσµατος 14 βρεφών στους 3, 5, 7 και 9 µήνες βρήκε ότι τα βρέφη που η επίδοσή τους στους 9 µήνες σε τεστ γενικής ανάπτυξης (Gesell τεστ) ήταν υψηλή, έφθασαν σε υψηλό βαθµό βαβίσµατος πολύ νωρίτερα. Τα αποτελέσµατα αυτά όµως δεν επαληθεύτηκαν από µεταγενέστερες έρευνες. (Landau, 1977, Ruth, 1969). Από µία ανασκόπηση µελετών στις οποίες περιλαµβάνονταν η µελέτη συνολικά 141 βρεφών ηλικίας 6 µε 12 µηνών βγαίνουν τα εξής συµπεράσµατα: Γενικά παρατηρείται αύξηση του βαβίσµατος από 19.3 στους 2 µήνες σε 39.6 στους 12. Υπάρχει θετική σχέση µεταξύ βαβίσµατος στους 5 µήνες και λεκτική εξέλιξη στους Οι ερευνητές δεν βρήκαν σχέση της ποσότητας του βαβίσµατος και των γνωστικών λειτουργιών όπως αυτές

7 µετρώνται µε τις Bayley Scales. Βρήκαν όµως σχέση µεταξύ του βαβίσµατος πριν τους 6 µήνες και την µετέπειτα εξέλιξη του λόγου (βιβλιογραφία). Σύγκριση στο βάβισµα µεταξύ βρεφών µε φυσιολογική ακοή και κώφωση Οι Oller and Eilers (1988), σε έρευνα που έκαναν σε 21 κωφά και 21 µε φυσιολογική ακοή βρέφη, βρήκαν ότι και τα 21 βρέφη µε φυσιολογική ακοή έφτασαν το στάδιο του βαβίσµατος αναδιπλασιασµού canonical babbling (ba ba, da da) συλλαβών µεταξύ 6 και 10 µήνες ενώ τα κωφά βρέφη από 11 µέχρι 25 µήνες. Επίσης, ακόµη κι όταν τα κωφά παιδιά έφτασαν στο στάδιο αυτό η ποσότητα του βαβίσµατος αναδιπλασιασµού ήταν περιορισµένος. Τα κωφά παιδιά µε την µεγαλύτερη ποσότητα βαβίσµατος αναδιπλασιασµού ήταν αυτά που αργότερα ανέπτυξαν προφορικό λόγο. Από αυτό προκύπτει ότι η έναρξη και η ποσότητα βαβίσµατος εξαρτάται από την επίδραση του περιβάλλοντος. Το βάβισµα εξαρτάται επίσης από την εξάσκηση π.χ. ένα βρέφος το οποίο υπεβλήθη σε τραχειοτοµή και έµεινε διασωληνωµένο από τους 5 µέχρι τους 21 µήνες και έχασε έτσι το στάδιο του βαβίσµατος, όταν του αφαίρεσαν το σωληνάκι το ρεπερτόριο της οµιλίας του αποτελείτε από πολύ µικρό αριθµό συµφώνων. Σηµαντικό επίσης ρόλο παίζουν και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως ενθάρρυνση και επιβράβευση από τη µητέρα. Επικοινωνία Πριν εξετάσουµε το λεκτικό στάδιο στην ανάπτυξη της οµιλίας είναι σκόπιµο να γίνει µια σύντοµη αναφορά στην ανάπτυξη επικοινωνίας των νηπίων και τις παρατηρήσεις που έχουν γίνει σε βρέφη µε ειδικές ανάγκες. Σύµφωνα µε τις µελέτες της Amy Weatherby και συνεργατών της (1988) η επικοινωνία των νηπίων γενικά µέχρι την ηλικία των µηνών περιλαµβάνει πράξεις οι οποίες έχουν σαν σκοπό: Να ρυθµίσουν τη συµπεριφορά των άλλων και να πετύχουν ένα στόχο: Ζήτηση αντικειµένων, ζήτηση δραστηριοτήτων, διαµαρτυρία

8 Κοινωνικότητα: Να τους δώσουν προσοχή και να τους δείξουν ενδιαφέρον. Ζήτηση κοινωνικής δραστηριότητας. Επίδειξη ικανοτήτων για να τραβήξουν την προσοχή. Χαιρετισµοί. Κοινή προσοχή: Να οδηγήσουν την προσοχή των άλλων σε κάτι που βρίσκουν ενδιαφέρον: Σχόλια, ζητούν πληροφορίες, ζητούν διευκρινήσεις. Η επικοινωνία µέχρι την ηλικία των µηνών επιτυγχάνεται µε: χειρονοµίες, µε εκφορά φθόγγων, µε στοιχειώδεις λέξεις, και µε συνδυασµούς αυτών. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η επικοινωνιακή συµπεριφορά των νηπίων µε αναπτυξιακές διαταραχές. Τα αυτιστικά παιδιά φτάνουν στο στάδιο της κοινωνικής επικοινωνίας και της κοινής προσοχής πολύ αργότερα από τα φυσιολογικά παιδιά, µερικά δε από αυτά, όπως εκείνα που δεν έχουν δεχθεί θεραπευτική αγωγή δεν φθάνουν ποτέ στα στάδια αυτά. Επίσης πρόσφατες έρευνες (Mundy& Kasari 1995) έδειξαν ότι τα παιδιά µε σύνδροµο Down, των οποίων η εξέλιξη του λόγου συνήθως υστερεί σηµαντικά σε σχέση µε την νοητική τους εξέλιξη, παρουσιάζουν επίσης δυσκολία στις µη λεκτικές δεξιότητες (χρήση χειρονοµιών) κυρίως στο στάδιο επικοινωνίας που αφορά τη ζήτηση αντικειµένων ή δραστηριοτήτων. Λεκτικό στάδιο Οι Πρώτες 50 λέξεις Οι πρώτες πραγµατικά λέξεις προφέρονται µεταξύ των16 και 20 µηνών. Γύρω στους 12 µήνες όµως το νήπιο µπορεί να πει µερικές λεξούλες σε συγκεκριµένα πλαίσια π.χ. µπάα, µαµά, γαβ, µπαµπά κλπ. Μερικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι πρώτες λέξεις είναι κυρίως αναδιπλασιασµοί απλών συλλαβών π.χ. µαµά, µπαµπά, νάνα. Ο Locke (1983) σε µια ανασκόπηση 3 ερευνών βρήκε ότι ενώ το βρέφος παράγει ένα µεγάλο αριθµό φθόγγων (από όλες τις γλώσσες του κόσµου) οι φθόγγοι που χρησιµοποιεί ποιο συχνά είναι τα στιγµιαία, τα έρρινα, το χ, και το σ. Αυτά χρησιµοποιεί το βρέφος αργότερα για να κάνει τις πρώτες του λέξεις

9 Άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το νήπιο µπορεί να πει αρκετά δύσκολες λέξεις και καθαρά π.χ. φεγγάρι, παπούτσι κλπ. Αυτό που είναι όµως σωστό είναι ότι υπάρχουν µεγάλες ατοµικές διαφορές µεταξύ των βρεφών στην χρήση των πρώτων λέξεων. Στο πρώτο στάδιο ανάπτυξης λεξιλογίου οι λέξεις προσλαµβάνονται σαν µια ενότητα και όχι ότι αποτελούνται από ξεχωριστά φωνήµατα. Από 1-2 χρόνων το λεξιλόγιο αναπτύσσεται σχετικά αργά. Μετά όµως από την παραγωγή 50 περίπου λέξεων η φωνολογική δοµή της λέξης αλλάζει και τα λάθη σταθεροποιούνται. Η Ingram λέει ότι µέχρι την παραγωγή 50 λέξεων το παιδί δεν φαίνεται να έχει σύστηµα παραγωγής φθόγγων που να επιτρέπει τη σταθερή εκφορά του στόχου λέξη µετά από µια ή δυο επαναλήψεις. Η ανάπτυξη ενός νοητικού µηχανισµού για παραγωγή λέξεων επιτρέπει στο παιδί µια πολύ πιο γρήγορη ανάπτυξη λεξιλογίου. Μετά την πραγµατικά επίπονη κατάκτηση των 50 λέξεων η διαδικασία εκµάθησης καινούριων λέξεων γίνεται αρκετά πιο γρήγορα. Έρευνα στην Ελλάδα Η συστηµατική µελέτη της ανάπτυξης του λόγου στα Ελληνόπουλα άρχισε κάπως αργά στη δεκαετία του 1970 κυρίως από γλωσσολόγους: Στεφανή (1971), Malikouti-Drachman (1989), Theophanopoulou- Kontou (1973). Από την εργασία κυρίως της Στεφανή «Ανάπτυξη της Μοντέρνας Ελληνικής γλώσσας» δηµοσιευµένη στον 4-τόµο βιβλίου του Slobin (1971) ιαπολιτισµικές Μελέτες στην Ανάπτυξη του Λόγου, έχουµε τις εξής πληροφορίες για την φυσιολογική ανάπτυξη του λόγου : 11 µην. πρώτες λέξεις: µαµά, µπαµπά, άτα 18 µην. δύο λέξεις µαζί: Μίµη µπάλα, µπέµπη έκα (καρέκλα) 2 χρόνων τηλεγραφικές προτάσεις: α µε πάει αγκαλίτα, µπαµπά τουτού πάει 2.5 χρόνων άρνηση: µη νάνι Κική, όχι ατό Γώο, ερώτηση µε ύψωση της φωνής. Κατάκτηση µορφηµάτων µέχρι την ηλικία των χρόνων αριθµός (ενικός, πληθυντικός), πτώσεις, καταλήξεις ρηµάτων και ουσιαστικών, άρθρα: ο, η, το, την, αντωνυµία: αυτός,

10 αόριστος, υποτακτική. Ακολουθεί η ανάπτυξη των λειτουργικών λέξεων (προθέσεις, σύνδεσµοι), Φωνολογική Εξέλιξη Η φωνολογική εξέλιξη των παιδιών από την ηλικία του ενός έτους µέχρι την ηλικία των 2.5 χρόνων χαρακτηρίζεται από µεγάλες ατοµικές διαφορές. Υπάρχουν διαφορές στο ποια φωνήµατα θα χρησιµοποιήσουν τα νήπια για τις πρώτες τους λέξεις, ποιες λέξεις θα διαλέξουν να πουν πρώτα, πως θα προχωρήσουν στην απόκτηση των πρώτων 50 λέξεων. Άλλα παιδάκια προχωράνε αργά και συστηµατικά, ενώ άλλα κάνουν µη συστηµατικά βήµατα βαδίζοντας στην τύχη, εξερευνώντας. Οι παρατηρήσεις από τις σχετικές µελέτες δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ικανοποιητικών συµπερασµάτων για την φωνολογική εξέλιξη των νηπίων αυτής της ηλικίας. Για την παρουσίαση της φωνολογική εξέλιξης των παιδιών από την ηλικία των 2.5 µέχρι την ηλικία των 6 χρόνων καταχωρούνται πληροφορίες από έρευνα του Πανελληνίου Συλλόγου Λογοπεδικών (ΠΣΛ) που αφορά τη φωνητική και φωνολογική εξέλιξη των παιδιών στην Ελληνική γλώσσα. Η έρευνα πραγµατοποιήθηκε από το 1989 µέχρι το 1992, από την οµάδα έρευνας του Συλλόγου, µε κύριους ερευνητές τις Ειρήνη Λεβαντή, Λιουντµίλα Κιρπότιν, Ευδοκία Καρδαµίτση, Μαρίτσα Καµπούρογλου. Η έρευνα έγινε σε δείγµα 300 παιδιών ηλικίας (2.6 µέχρι 6 χρόνων) στην περιοχή της Αττικής. Θεωρητικά η έρευνα βασίστηκε στη αρχές της φυσικής φωνολογίας (Natural phonology Theory) του Stampe, Σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή το παιδί δεν αναπτύσσει ένα φωνολογικό σύστηµα, αλλά τροποποιεί το σύστηµα των ενηλίκων µέσω εφαρµογής έµφυτων διαδικασιών. Ο Stampe στο βιβλίο του A Dissertation in Natural History περιγράφει µε σαφήνεια τους βασικούς κανόνες (διαδικασίες) και τις έµφυτες διαστάσεις της φωνολογικής γνώσης που χρησιµοποιεί το παιδί για να κατακτήσει το φωνολογικό σύστηµα της µητρικής του γλώσσας. Η φωνολογική πραγµάτωση των παιδιών δεν είναι τυχαία αλλά διαφέρει µε συγκεκριµένους και συστηµατικούς τρόπους από την εκφορά των ενηλίκων

11 Οι βασικές αρχές των φωνολογικών διαδικασιών είναι ίδιες για όλα τα παιδιά και για όλες τις γλώσσες. Κάθε παιδί όµως µπορεί να τις χρησιµοποιήσει µε διαφορετικό τρόπο. Οι φωνολογικές διαδικασίες επηρεάζονται από το λειτουργικό ρόλο του κάθε φωνήµατος στο συγκεκριµένο φωνολογικό σύστηµα. Αυτά τα δύο στοιχεία ερµηνεύουν τις ατοµικές και διαγλωσσικές διαφορές. Επίσης η νευροµυική ωριµότητα των οργάνων της οµιλίας και ο συντονισµός των κινήσεων επιβάλλουν κάποιους περιορισµούς στην φωνολογική εξέλιξη του παιδιού. Οι φωνολογικές διαδικασίες που χρησιµοποιούν τα παιδιά για να απλοποιήσουν τον λόγο διακρίνονται σε δοµικές (απλοποιήσεις στη δοµή των συλλαβών και των λέξεων) και συστηµικές (απλοποιήσεις των φωνηµικών αντιθέσεων). ιαδικασίες Απλοποίησης οµικές ιαδικασίες Απλοποίησης ( ιαδικασίες απλοποίησης της δοµής συλλαβής, λέξης, πρότασης). Πτώση συλλαβής Αναδιπλασιασµός Ολικός αναδιπλασιασµός Μερικός αναδιπλασιασµός Πτώση φωνήµατος ή συµπλέγµατος συµφώνων Πτώση φωνήµατος κλειστής συλλαβής Αρµονία συµφώνων Μετάθεση Μετακίνηση Απλοποίηση συµπλεγµάτων συµφώνων

12 Συστηµικές ιαδικασίες Απλοποίησης ( ιαδικασίες απλοποίησης των φωνηµικών αντιθέσεων). Εµπροσθοποίηση Οπισθοποίηση Στιγµικοποίηση Ηχηροποίηση Αηχοποίηση Χειλικοποίηση Φατνικοποίηση ιαδικασίες Απλοποίησης Άλλες οµικές: Επένθεση, συγχώνευση Συστηµικές: Ουρανικοποίηση των συνεχών, ουρανικοποίηση των υγρών, Ουδετεροποίηση

13 ιαδικασίες Απλοποίησεις 1.1 οµικές διαδικασίες απλοποίησης Πτώση προτονικής συλλαβής /ba nana/ / nana/ /bu kali/ / kali/ /peta luða/ / luða/ Πτώση µετατονικής συλλαβής /pi pila/ /pi pi/ / fota/ / fo/ / γala/ / γa/ Ολικός αναδιπλασιασµός / γala/ / lala/ /pso mi/ /mi mi/ Μερικός αναδιπλασιασµός / milo/ / mimo/ / supa/ / pupa/ Πτώση φωνήµατος / θelo/ / elo/ / xoma/ / oma/ /ne ro/ /ne o/ Πτώση συµπλέγµατος / spiti/ /iti/ / treno/ / eno/ / strata/ / ata/

14 Αρµονίες Ως προς τον τόπο άρθρωσης / θalasa/ / salasa/ /ka pelo/ /pa pelo/ /aje laða/ /ale laða/ ή /aje lala/ ή /aje ðaða/ Ως προς τον τρόπο άρθρωσης /ka pnos/ /ka mnos/ /pa lami/ /ma lami/ / xarakas/ / karakas/ /ta saci/ /ta taci/ή /sa saci/ Ως προς την ηχηρότητα /ta vani/ /da vani/ /ka rekla/ /ga rekla/ / pinakas/ / binakas/ Πτώση φωνήµατος κλειστής συλλαβής: / varka/ / vaka/ / volta/ / vota/ /xar ti/ /xa ti/ Μετάθεση: /vi vlio/ /vli vio/ /kara mela/ /raka mela/ /γlifi dzuri/ /fiγli dzuri/ /nosoko mio/ /sonoko mio/ ή /konoso mio/ Απλοποίηση συµπλεγµάτων: / dzaci/ / daci/ /sxo lio/ /xo lio/ /tra γuði/ /ta γuði/

15 1.2 Συστηµικές διαδικασίες απλοποίησης Εµπροσθοποίηση (ένα φώνηµα ενώ είναι οπίσθιο γίνεται εµπρόσθιο) / cina/ / tina/ / kano/ / fano/ / ðasos/ / vasos/ Οπισθοποίηση (ένα φώνηµα ενώ είναι εµπρόσθιο γίνεται οπίσθιο) / ðaxtilo/ / γaxtilo/ /ko mati/ /ko nati/ /atlanti kos/ /aklanti kos/ Στιγµικοποίηση (ένα φώνηµα από τριβόµενο γίνεται στιγµιαίο-έκκροτο) /θi mono/ /ti mono/ /ka seri/ /ka teri/ / ðaskalos/ / daskalos/ Ουρανικοποίηση / fiði/ / çiði/ / ðedro/ / jedro/ /ri aci/ /ji aci/ Ηχηροποίηση (ένα φώνηµα από άηχο γίνεται ηχηρό) /ka seta/ /ka zeta/ ή /ka seda/ ή /ga seta/ / porta/ / bota/ /fos/ /vos/

16 1.3 Άλλα είδη απλοποιήσεων Αλλαγή φωνηέντων / citrino/ / cetreno/ / cerato/ / carato/ Άτυπα /do mata/ /daba dam/ /a guri/ /a jojo/ Επιµέλεια: Βρεττάκος Γεώργιος Γκύζη Αικατερίνη

17 ρ. Α. ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Φωνολογική Ανάπτυξη & ιαταραχές Εικόνα 1: Στάδια φωνολογικής εξέλιξης, από τη οκιµασία Φωνητικής και Φωνολογικής Εξέλιξης του Πανελληνίου Συλλόγου Λογοπεδικών (ΠΣΛ)

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή 3 η Ενότητα Φωνητική παραγωγή 1. Εισαγωγή Η φωνητική παραγωγή αρχίζει με τη γέννηση του βρέφους. Η φωνητική οδός του παιδιού κατά τη γέννησή του ομοιάζει πολύ περισσότερο με αυτή ενός πιθήκου παρά ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ Ο λόγος είναι ίσως η σηµαντικότερη µορφή έκφρασης όσο για την επικοινωνία αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη του ανθρώπου από τον προφορικό στον γραπτό λόγο. Γιατί αν ένα παιδί δεν συνειδητοποιήσει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα:

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ με θέμα: ΝΤΟΥΡΑΝΙΔΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΣΟΦΙΑ Α.Μ 13135 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Παΐλα Νικολέτα -Ιωάννινα 2013- ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ θερμά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Α. ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Φωνολογική Ανάπτυξη & ιαταραχές ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ

ρ. Α. ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Φωνολογική Ανάπτυξη & ιαταραχές ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ ιαταραχές άρθρωσης οργανικού τύπου Κρανιοπροσωπικές ιαµαρτίες ιαταραχές εξαιτίας κρανιοπροσωπικών διαµαρτιών κατά την διάπλαση, οι οποίες συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Χαλάνδρι 12/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Η οµιλία είναι η ηχητική έκφραση του εσωτερικού µας λόγου και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 η ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ Η δυσλεξία ορίζεται συνοπτικά ως σοβαρή καθυστέρηση στην κατάκτηση του γραπτού λόγου ενώ δεν υπάρχει νοητικό ή αισθητηριακό έλλειµµα ή ψυχιατρική διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ιδαχής της µεθόδου Phoneme Touch and Say για την Ανάπτυξη του Λόγου, της Οµιλίας και της Φωνολογικής Ενηµερότητας

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ιδαχής της µεθόδου Phoneme Touch and Say για την Ανάπτυξη του Λόγου, της Οµιλίας και της Φωνολογικής Ενηµερότητας ΕΤΑΙΡΙΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ - ΕΨΥΠΕΑ Κ. Τζαβέλα 12 και Επ. εληγιώργη Τ.Κ. 30 200, Μεσολόγγι Τηλ. 26310 55661, fax: 26310 55615, e-mail: epsypea1@otenet.gr ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους; ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΟΓΙΝΔΡΟΥΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ «Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;» Ανάλογα με το επίπεδο της κοινωνικής τους ανάπτυξης είναι και το επίπεδο της λειτουργικής τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η. Ειδική Γλωσσική ιαταραχή. Κλινικές Μορφές υσφασιών

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η. Ειδική Γλωσσική ιαταραχή. Κλινικές Μορφές υσφασιών ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η Ειδική Γλωσσική ιαταραχή Όπως αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα ένας µεγάλος αριθµός παιδιών µε µαθησιακή διαταραχή παρουσιάζουν διαταραχές του λόγου. Είναι επίσης γνωστό ότι παιδιά µε σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά

Νοητική υστέρηση. είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από. σημαντικά υποβαθμισμένη νοητική λειτουργία (κάτω από το μέσο όρο), που εμφανίζεται κατά ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάρτιος 2012 Να κατανοήσετε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, τα χαρακτηριστικά των μαθητών με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ: ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ: Μαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Μαρία Καμπούρογλου Λογοπεδικός Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 3 ΟΡΙΣΜΟΙ..

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με το DSM-IV ο τραυλισμός ορίζεται ως διαταραχή της φυσιολογικής ροής και της ρυθμικής διαμόρφωσης της ομιλίας, η οποία είναι δυσανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΊΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ. Η εφαρμογή μεθόδων παιδαγωγικής γυμναστικής στην λογοθεραπευτική παρέμβαση

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΊΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ. Η εφαρμογή μεθόδων παιδαγωγικής γυμναστικής στην λογοθεραπευτική παρέμβαση ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΊΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Η εφαρμογή μεθόδων παιδαγωγικής γυμναστικής στην λογοθεραπευτική παρέμβαση «Υποδειγματικό πρωτόκολλο εφαρμογής μεθόδων παιδαγωγικής γυμναστικής στο πεδίο της λογοθεραπείας»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εισηγήτρια: Γιαννετοπούλου Αγγελική Λογοπεδικός ΕΠΕΑΕΚ, έργο «Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στα προβλήματα λόγου και ομιλίας» ΥΛΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός. Τι είναι η λογοπεδική

Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός. Τι είναι η λογοπεδική Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός Τι είναι η λογοπεδική Η επιστήμη της λογοπεδικής είναι η επιστήμη της παθολογίας της επικοινωνίας και ασχολείται με την πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριµία µε τις ικανότητες του µωρού

Γνωριµία µε τις ικανότητες του µωρού Γνωριµία µε τις ικανότητες του µωρού. Γι αυτό πολλά βρέφη δυσανασχετούν όταν η µητέρα αλλάζει δραστικά το χτένισµά της. Όταν το µωρό, αντικείµενο επιθυµίας των γονιών του, έρχεται στον κόσµο κι από πλάσµα

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο για την διδαχή του Ε ΑΛΦΑ. Σάββατο 8 Νοεµβρίου 2014

Σεµινάριο για την διδαχή του Ε ΑΛΦΑ. Σάββατο 8 Νοεµβρίου 2014 Σεµινάριο για την διδαχή του Ε ΑΛΦΑ Εργαλείου ιεπιστηµονικής Οµάδας για την Αξιολόγηση του Επιπέδου Λειτουργικότητας Παιδιού στο Φάσµα του Αυτισµού Σάββατο 8 Νοεµβρίου 2014 Η Εταιρία Ψυχικής Υγείας Παιδιού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Ορισμός μαθησιακών διαταραχών - δυσλεξίας Οι μαθησιακές δυσκολίες ορίζονται ως ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου:

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου: Γλωσσάρι Αναπηρίας Αντί προλόγου: Το γλωσσάρι συντάχθηκε με κύριο στόχο την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού, όσον αφορά το σύνδρομο Down, αλλά και τα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρία. Δυστυχώς η κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση Μέσων Οπτικής Ανατροφοδότησης στην Εξάσκηση Μεταγλωσσικών Φωνολογικών Δεξιοτήτων σε Παιδιά με Δυσκολίες στον Γραπτό Λόγο.

Η Χρήση Μέσων Οπτικής Ανατροφοδότησης στην Εξάσκηση Μεταγλωσσικών Φωνολογικών Δεξιοτήτων σε Παιδιά με Δυσκολίες στον Γραπτό Λόγο. Η Χρήση Μέσων Οπτικής Ανατροφοδότησης στην Εξάσκηση Μεταγλωσσικών Φωνολογικών Δεξιοτήτων σε Παιδιά με Δυσκολίες στον Γραπτό Λόγο. (*) Γιώργος Φούρλας, Λογοπεδικός, Μ.Εd., M.Sc.CCC, MRCSLT. λόγος, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

οµιλίας και της καταληπτότητας της οµιλίας παιδιών µε κοχλιακά εµφυτεύµατα και µε ακουστικά βαρηκοΐας»

οµιλίας και της καταληπτότητας της οµιλίας παιδιών µε κοχλιακά εµφυτεύµατα και µε ακουστικά βαρηκοΐας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Σύγκριση των υπερτεµαχιακών χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12. Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού

Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12. Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12 Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού Πίνακας Περιεχοµένων Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού 1. Εισαγωγή...3 2. Περιεχόµενο του Λογισµικού...5 1 ο Στάδιο. Στη γέφυρα....6

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Μιλάτε Αγγλικά με το παιδί σας

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Μιλάτε Αγγλικά με το παιδί σας Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Μιλάτε Αγγλικά με το παιδί σας Μιλάτε Αγγλικά για να βοηθήσετε το παιδί σας Οι γονείς είναι αυτοί που, κατά κύριο λόγο, μαθαίνουν στα παιδιά τους τη γλώσσα του σπιτιού.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης»

Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης» ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Θέμα: «ipad: Παρουσίαση εφαρμογών Λογοθεραπείας σε παιδιατρικές διαταραχές λόγου, επικοινωνίας και μάθησης» ΣΚΕΚΛΟΥ ΜΑΡΙΑ, Α.Μ.: 12705 και ΤΣΑΚΙΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, Α.Μ.:

Διαβάστε περισσότερα

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή)

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) «Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) Τι είναι, τι δεν είναι, τι μπορούμε να κάνουμε για το παιδί Παναγιώτης Σίμος, Ph.D. Επίκτητη vs. Αναπτυξιακή δυσκολία ανάγνωσης Δυσλεξία vs. «φτωχή» αναγνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑ: ΤΣΙΟΛΙΚΑ ΙΟΥΛΙΑ Α.Μ: 611 ΕΠΟΠΤΗΣ: Κα ΤΟΚΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η ανάγκη για την έγκαιρη αξιολόγηση των

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο Μπορούμε να αναγνωρίσουμε το Μουσικό ταλέντο; Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι δύσκολο να αναγνωριστεί και να μετρηθεί στις τέχνες. Ο λόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά 1 Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά Σύμφωνα με την επίσημη Νεοελληνική Γραμματική, σελίδα 38, 47, το τελικό -ν- άλλοτε φυλάγεται και άλλοτε χάνεται σε μερικές λέξεις. Οι λέξεις αυτές είναι: Το άρθρο : τον,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις

Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις Ανάπτυξη λόγου 1 Η ανάπτυξη του προφορικού λόγου σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Συχνότητα διαταραχών και επιπτώσεις Ιωάννης Βογινδρούκας, Ισµήνη Τσαµουρτζή, Βάγια Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Βόρειας

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές.

Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές. ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία με Θέμα: Φωνολογική Ενημερότητα. Δημιουργία Δραστηριοτήτων σε Η/Υ για παιδιά με Φωνολογικές Διαταραχές. Σπουδάστριες:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΥ. ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΑΠΟ ΕΙΚΟΝΑ 3 η έκδοση [RECEPTIVE ONE WORD PICTURE VOCABULARY TEST 3 rd Edition]

ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΟΥ. ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΑΠΟ ΕΙΚΟΝΑ 3 η έκδοση [RECEPTIVE ONE WORD PICTURE VOCABULARY TEST 3 rd Edition] w Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΑΠΟ ΕΙΚΟΝΑ 3 η έκδοση [RECEPTIVE ONE WORD PICTURE VOCABULARY TEST 3 rd Edition] ROWPVT & EOWPVT

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο (Αναπληρωτή Καθηγητή) Σάββατο 15 /6 /2013 Συνεδρία 1 ΨΓ1 Γρηγορίου Φωτεινή Αυτισμός- αναγνώριση και κατανόηση της αμηχανίας σε παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013

Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 «είναι μία παθολογική κατάσταση, που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα:

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011 Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: α) Πτυχιούχοι Τμημάτων Α.Ε.Ι. εσωτερικού και ισοτίμων ιδρυμάτων του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος σκοπός Να γνωρίσετε τις μορφές των νευροαναπτυξιακών διαταραχών των μαθητών που συναντάμε πιο συχνά στο σχολικό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για εκπαιδευόµενους

Οδηγός για εκπαιδευόµενους 0. Παρουσίαση του οδηγού Ο παρών οδηγός χρήσης του µαθήµατος ελληνικής γλώσσας για ενήλικες αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράµµατος L-Pack το οποίο συντονίζει η ASEV (Agenzia per lo Sviluppo Empolese

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2)

FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2) FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2) Η Εφαρμογή του στην Ελληνική Γλώσσα σε Φυσιολογικό Νεαρό Ενήλικο Πληθυσμό με Σκοπό την Δημιουργία Φυσιολογικών Τιμών Αναστασία Βογιατζή Ναταλία Γρίβα 1.Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Μέχρι τη ηλικία των 6 χρόνων τα περισσότερα παιδιά έχουν αποκτήσει ένα λεξιλόγιο µε 14.000 περίπου λέξεις (8000

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡ ΗΣΗ. (Βιργινία Πολυμεροπούλου Εργοθεραπεύτρια)

ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡ ΗΣΗ. (Βιργινία Πολυμεροπούλου Εργοθεραπεύτρια) ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡ ΗΣΗ (Βιργινία Πολυμεροπούλου Εργοθεραπεύτρια) Η Νοητική Υστέρηση αναφέρεται σε μια παθολογική κατάσταση που εκδηλώνεται στην περίοδο ανάπτυξης, δηλ. την περίοδο που αρχίζει από την σύλληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα