ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 6-9(13) ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013

2 ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική ασολογική Εταιρεία (Ε Ε) Τµήµα ασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΠΘ ΣΥΝ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ Prosilva Europe Υπουργείο Περιβάλλοντος & Κλιµατικής, Ειδική Γραµµαεία ασών Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός «ήµητρα»-ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσ/νίκης Γενική /νση ασών & Αγροτικών Υποθέσεων Μακεδονίας- Θράκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ /νση Συντονισµού & Επιθεώρησης ασών Μακεδονίας-Θράκης Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας-Περιφερειακή Ενότητα Θεσ/νίκης ήµος Θεσ/νίκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ ιεύθυνση Αναδασώσεων Κεντρικής Μακεδονίας Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ /νση ασών Θεσ/νίκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ ασαρχείο Θεσ/νίκης

3 Ζάγκας Θ., Καθηγητής ΑΠΘ Βουλγαρίδης Η., Καθηγητής ΑΠΘ Τσιτσώνη Θ., Καθηγήτρια ΑΠΘ Στάθης., Αν. Καθηγητής ΑΠΘ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Θεοδωρόπουλος Κ., Αν. Καθηγητής ΑΠΘ Ελευθεριάδου Ε., Αν. Καθηγήτρια ΑΠΘ ιαµαντής Σ., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Γρηγοριάδης Ν., Αν. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Πλατής Π., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Κωνσταντινίδης Π., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Μελιάδης Ι., Αν. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Αϊναλής Α., /ντής Συντονισµού & Επιθεώρησης ασών Μακεδονίας- Θράκης ΚΡΙΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ Κωνσταντινίδης Π., Τσιουρλής Γ., Θεοδωρόπουλος Κ., Ελευθεριαδου Ε., ιαµαντής Σ., Πετράκης Π., Καλαµποκίδης Κ., Ξανθόπουλος Γ., Τσόπελας Π., Καραµέρης Αθ., Καραµανώλης., Τσιτσώνη Θ., Ζάγκας Θ., Σκαλτζογιάννης Α., Τσακτζίρα Μ., Γρηγοριάδης Ν., Σπανός Ι., Ευθυµίου Γ., Καραστεργίου Σ., Νταλός Γ., Γρηγορίου Α., Φιλίππου Ι., Μαντάνης Γ., Νταλός Γ., Βουλγαρίδης Η., Πασιαλής Κ., Βασιλείου Β., Μπαλαφούτης Ι., Αδαµόπουλος Γ., Παπαναστάσης Β., Τσιουβάρας Κ.,

4 Καρµίρης Η., Αϊναλής Α., Παραλυκίδης Ν., Ισπικούδης Ι., Αβραάµ Ε., Μαντζανάς Κ., Καζαντζίδης Σ.,.Αβτζής, Εσκίογλου Π., Στεργιάδου Α., Γιαννούλας Β., ρόσος Β., Στάθης., Καραγιάννης Ε., Σαπουντζής Μ., Μάρης Φ., Ιωάννου, Μυρωνίδης., ηµητρακόπουλος Α.,Γουδέλης Γ., Μελιάδης Ι., Γήτας Ι., Παπαδόπουλος Α., Κόλλιας, Σκαρβέλης Μ. ISBN: ISSN:

5 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Συµπεριφορά και Επιπτώσεις της Πυρκαγιάς του Αγίου Όρους τον Αύγουστο του 2012 Κώστας Καλαµποκίδης 1, Παλαιολόγος Παλαιολόγου 1 και Βασίλειος Τουλίκας 2 Περίληψη Τα τελευταία χρόνια, πολλά προστατευόµενα οικοσυστήµατα έχουν αντιµετωπίσει µεγάλα περιστατικά πυρκαγιών, τόσο στην ενδοχώρα όσο και στα νησιωτικά συµπλέγµατα της Ελλάδας. Η έρευνα αυτή επικεντρώνεται στην ανάλυση των επιπτώσεων και της συµπεριφοράς της µεγάλης πυρκαγιάς του Αγίου Όρους του 2012 µε τη χρήση γεωπληροφορικής, σε συνδυασµό µε µετρήσεις πεδίου που πραγµατοποιήθηκαν τρεις µήνες µετά την πυρκαγιά. Η πυρκαγιά ξεκίνησε στις 8 Αυγούστου 2012 και κατασβέστηκε στις 12 Αυγούστου 2012, έχοντας κάψει έκταση περίπου ha µε µέτρια έως υψηλή σφοδρότητα και ένταση. Οι πιο κοινοί τύποι βλάστησης εντός της πυρικής περιµέτρου περιλαµβάνουν δάση κωνοφόρων, θαµνώνες και χορτολιβαδικές εκτάσεις σε ανάµιξη µε γεωργικές καλλιέργειες. Με χρήση δορυφορικών εικόνων Landsat, υπολογίστηκε ο δείκτης DifferencedNormalizedBurnRatio ( NBR) και χρησιµοποιήθηκε για τη χαρτογράφηση της σφοδρότητας καύσης σε πέντε τάξεις σφοδρότητας. Τα αποτελέσµατα αξιολογήθηκαν µε τη χρήση δεδοµένων πεδίου που µετρήθηκαν εφαρµόζοντας το πρωτόκολλο δειγµατοληψιών FIREMON. Για τις 30 θέσεις εµβαδού 900 m 2 έκαστη, βρέθηκε στατιστικά σηµαντική θετική συσχέτιση (r=0,725 και p<0,01). Το λογισµικό προσοµοίωσης συµπεριφοράς πυρκαγιών FARSITE χρησιµοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των απαραίτητων χωροχρονικών προσοµοιώσεων της πυρκαγιάς, τα αποτελέσµατα του οποίου χρησίµευσαν στην καλύτερη κατανόηση της εξάπλωσης και έντασης της φωτιάς. Στατιστικές αναλύσεις διεξήχθησαν για την εκτίµηση της σχέσης µεταξύ του NBR και άλλων µεταβλητών της βλάστησης και της πυρκαγιάς που µετρήθηκαν στο πεδίο. Εισαγωγή Η µελέτη αυτή στοχεύει στη διερεύνηση των επιπτώσεων της µεγαλύτερης πυρκαγιάς που ξέσπασε εντός της διοικητικής επικράτειας του Αγίου Όρους τα τελευταία 40 έτη, καίγοντας περίπου ha δασικών και αγροτικών εκτάσεων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου έγινε αρχικά γεωφυσική απεικόνιση της περιοχής δράσης της πυρκαγιάς, ενώ στη συνέχεια µε τη χρήση εργαλείων της γεωπληροφορικής κατέστη δυνατή η χαρτογράφηση της σφοδρότητας καύσης και η οριοθέτηση της τελικής περιµέτρου, ενώ διεξήχθη προσοµοίωση της εξέλιξης της πυρκαγιάς. Τα αποτελέσµατα αυτά συνδυάστηκαν µε µετρήσεις πεδίου που έλαβαν 1 Εργαστήριο Γεωγραφίας Φυσικών Καταστροφών, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Μυτιλήνη. τηλ.: fax: Αντιστράτηγος Πυροσβεστικού Σώµατος ε.α. Επίτιµος Γενικός Επιθεωρητής Π.Υ. Βορείου Ελλάδος -- Νοµικός 84

6 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ χώρα περίπου τρεις µήνες µετά το περιστατικό, µε παράλληλη καταµέτρηση της αναγέννησης κωνοφόρων και αείφυλλων-πλατύφυλλων που ήταν ήδη ευδιάκριτη και µετρήσιµη εκείνη την περίοδο. Η χλωρίδα του Αγίου Όρους είναι ιδιαιτέρως πλούσια, περιλαµβάνοντας είδη και υποείδη που αντιπροσωπεύουν στην περιοχή 539 γένη φυτών και 109 οικογένειες, από τα οποία τα 26 ανήκουν στα πτεριδόφυτα, 12 στα γυµνόσπερµα και στα αγγειόσπερµα, ενώ έχουν καταγραφεί 14 τοπικά ενδηµικά, 43 ελληνικά ενδηµικά και 70 βαλκανικά ενδηµικά είδη (Μπαµπαλώνας κ.ά., 1998). Η βλάστηση περιλαµβάνει όλες σχεδόν τις ζώνες βλάστησης που απαντούν στην Ελλάδα (Εικόνα 1). Το ιδιαίτερο και σηµαντικότερο γνώρισµα της βλάστησης είναι τα δάση αείφυλλων-πλατύφυλλων, κυρίως αυτών όπου κυριαρχεί η αριά (Quercusilex), τα οποία παρά τη µετατροπή τους τα τελευταία 100 περίπου έτη σε πρεµνοφυή αποτελούν τα καλύτερα διατηρηµένα δάση του τύπου αυτού στη Μεσόγειο. Μέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα όλη η χερσόνησος του Αγίου Όρους καλύπτονταν από µεγαλειώδη υψηλά δάση µε µεγάλη πληρότητα και ποικιλία ειδών, όπως τα περιγράφει ο Γερµανός φυτογεωγράφος Griesebach το Τα άλλοτε υψηλά δάση των αείφυλλων-πλατύφυλλων έχουν µετατραπεί σε θαµνώνες και χαµηλά δάση και µόνο ορισµένα λείψανά τους διατηρούνται ανέπαφα (δάσος αριάς της Αγίας Άννης). Την ίδια τύχη είχαν και τα δάση των φυλλοβόλων πλατύφυλλων καστανιάς (Castaneasativa) και δρυός (Quercusspp.) και αριάς, τα οποία µε εξαίρεση εκείνα της οξιάς (Fagusspp.) έχουν µετατραπεί επίσης σε χαµηλά πρεµνοφυή δάση. Τα µόνα υψηλά δάση του Αγίου Όρους είναι εκείνα των ορεινών µεσογειακών κωνοφόρων µαύρης πεύκης (Pinusnigra) και ελάτης (Abies borisii-regis), καθώς και τα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinushalepensis) και ορισµένα µικρής έκτασης λείψανα µικτών δασών όπως στην Πλαγιάρα της Ιεράς Μονής (Ι.Μ.) Γρηγορίου, στην Ι.Μ. Σίµωνος Πέτρας, στον Μέγα Βελά της Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας κ.ά. (Κακούρος και Ντάφης, 2004). Οι περισσότερο άγονες και γυµνές εκτάσεις βρίσκονται στο νοτιοανατολικό τµήµα στην κορυφή του Όρους Άθω. Τα δάση των αείφυλλωνπλατύφυλλων, τα οποία περιέβαλλαν τις περισσότερες Ιερές Μονές κάλυπταν ανέκαθεν τις ενεργειακές ανάγκες των µοναχών. Αυτός είναι ο λόγος που τα περισσότερο υποβαθµισµένα δάση αείφυλλων-πλατύφυλλων εµφανίζονται γύρω από τις Ιερές Μονές ή κοντά σε αυτές. Σύµφωνα µε τα στοιχεία για τις δασικές πυρκαγιές στο Άγιο Όρος, που αναφέρουν οι Καϊλίδης και Μαρκάλας (1992) και Στάµου (2001), ο µέσος όρος επεισοδίων κατά την περίοδο (εξαιρούµενης της µεγάλης πυρκαγιάς του 1990) ήταν ένα επεισόδιο ανά έτος, µε µέση καιγόµενη έκταση περίπου τα 60 ha. 85

7 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 1: Τύποι βλάστησης και περιστατικά πυρκαγιών στην περιοχή του Αγίου Όρους. VegetationtypesandwildfireeventsinMountAthos. Για την περίοδο παρατηρείται ότι οι Ιερές Μονές που υπέφεραν περισσότερο ήταν η Ι.Μ. Παντελεήµονος (οκτώ επεισόδια), η Ι.Μ. Χιλανδαρίου (έξι επεισόδια) και η Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας (τέσσερα επεισόδια), ενώ το 90% των δασών που κάηκαν ήταν αείφυλλα-πλατύφυλλα στα οποία εκτιµάται ότι συµπεριλαµβάνονται και δάση αριάς. Το 1990 ήταν ένα ιδιαιτέρως δυσµενές έτος αφού συνολικά ξέσπασαν επτά πυρκαγιές οι οποίες αποτέφρωσαν ha. Η µεγαλύτερη δασική πυρκαγιά πριν το 2012 ήταν αυτή της 14-28/8/1990 στην οποία κάηκαν ha (1.080 ha καστανιάς, 274 ha δρυός και 875 ha αείφυλλωνπλατύφυλλων) (Καϊλίδης, 1990). Στην περιοχή δράσης της φωτιάς του 2012, η βλάστηση κατατάσσεται στην παραλιακή ζώνη βλάστησης και στην ευµεσογειακή ζώνη των αείφυλλωνπλατύφυλλων και των µεσογειακών κωνοφόρων (χαλέπιος πεύκη). Ο κυριότερος τύπος βλάστησης ο οποίος επλήγει περισσότερο από την επίδραση της φωτιάς είναι τα δάση χαλεπίου πεύκης (Εικόνα 2), προερχόµενα κυρίως από αναδασώσεις της δεκαετίας του 1980, στον υπόροφο των οποίων φύεται η κουµαριά (Arbutus unedo), η δάφνη (Laurus nobilis), το δενδρώδες ρείκι (Erica arborea), η κοκορετσιά (Pistacia terebinthus) και το φιλλύκι (Phillyrea latifolia) ενώ πολύ συχνή παρουσία έχουν και νεαρά δενδρύλλια (saplings) πεύκης και η φτέρη (Pteridium aquilinum) σε περιοχές υψηλής υγρασίας (βόρειες εκθέσεις). Τα δάση κωνοφόρων σε αυτή την περιοχή είναι αραιά και τα κενά µεταξύ των συστάδων καλύπτονται από θαµνώνες αείφυλλων-πλατύφυλλων µε συχνή παρουσία ειδών όπως ρείκια (Erica manipuliflora), λαδανιές (Cistus spp.) και κουµαριές, και σπανιότερη παρουσία των ειδών πουρνάρι (Quercus coccifera) και ασπάραγος (Asparagus aculeatus). Τα αείφυλλα-πλατύφυλλα στον υπόροφο πολύ συχνά ξεπερνούν σε ύψος τα 2 m, ενώ δεν είναι σπάνια η παρουσία αναρριχώµενων φυτών όπως του κισσού (Hedera helix), της αναρριχώµενης τριανταφυλλιάς (Rosa sempervirens) και άλλων. Στα πιο υποβαθµισµένα εδάφη εµφανίζεται ρείκι µε λαδανιές. Σπανιότερα, εµφανίζονται άτοµα κουκουναριάς (Pinus pinea), γκορτσιάς (Pyrus amygdaliformis) και χνοώδους δρυός (Quercus pubescens). 86

8 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 2: Εικόνες από χαρακτηριστικά άκαυτα τµήµατα του δάσους χαλεπίου πεύκης του δυτικού Αγίου Όρους. Pictures from representative unburned parts of Pinus halepensis forests in west Mount Athos. Το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής εξέλιξης της πυρκαγιάς του 2012 αποτελείται από Απλιτικό γρανοδιορίτη (τύπου Χιλανδαρίου) στο ανατολικό τµήµα της πυρκαγιάς, ενώ το δυτικό τµήµα κυριαρχείται από Παρείσακτες κοίτες, φλέβες και αποφύσεις του γρανοδιορίτη (τύπου Σιθωνίας) που διεισδύουν στα µεταϊζήµατα (Εικόνα 3). Στις κοίτες των ρεµάτων επικρατούν οι Αλλουβιακές αποθέσεις, ενώ κατά τόπους απαντώνται Πλειστοκαινικές αποθέσεις, αδιαίρετες. Η δράση της πυρκαγιάς εκδηλώθηκε σε οκτώ µεγάλες λεκάνες απορροής και σε έξι µικρότερες, µε χαρακτηριστικότερες αυτές των ρεµάτων Αγιοπαυλίτικο και Καµάρες στα ΝΑ, Σταυρόλακος στα Ν και Καλιντερή Λάκκος και Αλεποφωλιά στα Β (Εικόνα 3). Τα εδάφη χαρακτηρίζονται ως αµµοαργιλώδη ενώ κατά θέσεις εµφανίζονται και αµµοπηλώδη. Είναι κατά κανόνα αυτόχθονα µε εξαίρεση µικροθέσεις σε χαµηλότερα υψόµετρα, όπου έχουν υπάρξει µικροµετακινήσεις, και στις εκβολές των χειµάρρων. Στις περιοχές όπου επικρατεί η δρυς απαντούν κυρίως ορφνά καστανόχροα εδάφη µε έντονα ερυθρό ή ορφνέρυθρο ορίζοντα εµπλουτισµού ο οποίος φέρει σηµάδια έκπλυσης αλάτων και διαπήλωση κολλοειδών. Εικόνα 3: Γεωλογικό υπόβαθρο (αριστερά) και υδρογραφικό δίκτυο µε λεκάνες απορροής (δεξιά) της περιοχής µελέτης. Geological types and stream network with basins of the study area. Η τοπογραφία της περιοχής χαρακτηρίζεται από µεγάλα υψόµετρα στα κεντρικά και δυτικά της καµένης έκτασης του 2012 (Ξηρόβρυση, Κορφούλες, Κουτσουπιά και Μύτη), ενώ στα δυτικά προς τη µεριά της Ουρανούπολης το πεδίο είναι πιο πεδινό 87

9 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ και οµαλό (Εικόνα 4). Μεγάλες κλίσεις υπάρχουν στη νότια πλευρά προς τη θάλασσα (>30 ), ενώ βαθιές χαράδρες µε έντονη κλίση σχηµατίζονται στις θέσεις Λεµόνια και Άγιος Βασίλειος της Χουρµίτσας και στο ρέµα Αγιοπαυλίτικο. Εικόνα 4: Ανάγλυφο (αριστερά) και κλίσεις (δεξιά) της περιοχής µελέτης. Digitalelevationmodel (left) andslopes (right)ofthestudyarea. Χρονικό Εξέλιξης Πυρκαγιάς Την Τετάρτη 8 Αυγούστου 2012 στις 15:00 ξέσπασε η µεγάλη πυρκαγιά εντός της διοικητικής περιοχής του Αγίου Όρους στην περιοχή Μονοξυλίτη κοντά στην Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Για την κατάσβεση της φωτιάς έσπευσαν άµεσα από αέρος δύο αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο, ενώ στο σηµείο επιχείρησαν τέσσερα οχήµατα από το κλιµάκιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας (ΠΥ) στις Καρυές και άλλα τέσσερα πυροσβεστικά οχήµατα από διάφορες περιοχές της Χαλκιδικής, µε δύο πεζοπόρα τµήµατα. Σύντοµα η πυρκαγιά βγήκε εκτός ελέγχου, ενώ ισχυρές πυροσβεστικές δυνάµεις προωθήθηκαν µε καράβια εντός του Αγίου Όρους. Το πύρινο µέτωπο αρχικά κινήθηκε βόρεια και στη συνέχεια δυτικά προς την Ουρανούπολη. Την Πέµπτη 9 Αυγούστου, οι άνεµοι ήταν ιδιαίτερα ενισχυµένοι από τις 03:00, εντάσεως 6-7 µποφόρ (BF) και τα µέτωπα της φωτιάς µαίνονταν περιµετρικά της Ουρανούπολης. Εκείνο το πρωινό φάνηκε ότι η φωτιά θα απειλούσε την Ουρανούπολη καθώς και παρακείµενες ξενοδοχειακές µονάδες λόγω της διεύθυνσης και της έντασης των ανέµων, οδηγώντας σε προληπτική εκκένωση των ξενοδοχείων. Στην περιοχή της Ουρανούπολης επιχειρούσαν 25 οχήµατα µε 60 άνδρες, επτά εναέρια µέσα και πεζοπόρα τµήµατα, και µέχρι τις 12:00 είχε βελτιωθεί η κατάσταση µε ύφεση του µετώπου. Στις 11:00 υπήρχε ένα µεγάλο µέτωπο στα όρια της Χουρµίτσας, περιοχή µε έντονη αµπελουργία και γεωργική δραστηριότητα, ενώ δόθηκε µάχη για να προστατευτεί η αρχαιολογική περιοχή της Μονής Ζυγού. Μέχρι το µεσηµέρι η φωτιά πλησίασε την Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Την Παρασκευή 10 Αυγούστου 2012 υπήρχαν πύρινα µέτωπα στον Μονοξυλίτη, εκεί δηλαδή που ξεκίνησε η φωτιά, µε κατεύθυνση προς τις Ιερές Μονές Εσφιγµένου και Ζωγράφου. Το Γ Σώµα Στρατού ήταν σε επιφυλακή, ενώ τµήµατα των δυνάµεών του βρίσκονταν και επιχειρούσαν ήδη στην περιοχή µε τη συνδροµή δύο ελικοπτέρων τύπου Chinook συµβάλλοντας στη δηµιουργία αντιπυρικών ζωνών και στην κατάσβεση. Εκείνη την ηµέρα επιχείρησαν 55 πυροσβεστικά οχήµατα µε 138 πυροσβέστες, 40 άτοµα πεζοπόρο τµήµα, τέσσερα ελικόπτερα και έξι αεροσκάφη. Ενισχύσεις στάλθηκαν από την κυβέρνηση της Σερβίας, µε 49 Σέρβους πυροσβέστες, δύο λεωφορεία, δύο βοηθητικά οχήµατα και τέσσερις υδροφόρες, ενώ η κυβέρνηση της Βουλγαρίας έστειλε τέσσερα οχήµατα τα οποία δεν επιχείρησαν αλλά χρησιµοποιήθηκαν αποκλειστικά για την πυροπροστασία της Ι.Μ. Ζωγράφου. Τα µέτωπα της Ουρανούπολης και της Χουρµίτσας είχαν κατασβεστεί πλήρως µέχρι το µεσηµέρι. Τα µεσάνυχτα οι άνεµοι ενισχύθηκαν στα 5 BF µε αποτέλεσµα η πυρκαγιά 88

10 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ να γυρίσει πίσω και να κατευθυνθεί πάλι προς το Άγιο Όρος. Μέχρι το βράδυ το ένα από τα µέτωπα βρίσκονταν δυτικά των Ιερών Μονών Χιλανδαρίου και Ζωγράφου. Το Σάββατο 11 Αυγούστου 2012 µέχρι τις 13:00, η πυρκαγιά εντοπίζεται µεταξύ των θέσεων Γιοβάνιτσα και Πρώτο Νερό, κινούµενη προς την Ι.Μ. Χιλανδαρίου, χωρίς όµως να την απειλεί. Από τη θέση Πρώτο Νερό, η Ι.Μ. Χιλανδαρίου απέχει σε ευθεία γραµµή 1,5 km. Εκείνη την ηµέρα στην περιοχή επιχειρούσε η µεγαλύτερη συγκέντρωση δυνάµεων, όµως η πυρκαγιά ήταν σε έξαρση µε πολλές αναζωπυρώσεις. Γύρω στις 20:00, η φωτιά πέρασε τον δρόµο προς την Ι.Μ. Χιλανδαρίου και λίγο πριν πέσει η νύχτα και σταµατήσουν οι ρίψεις νερού, πρόλαβαν τα αεροπλάνα και την έσβησαν, ενώ εκείνη την ώρα (23:00) άρχισαν ισχυρές βροχοπτώσεις στην περιοχή οι οποίες διήρκεσαν µέχρι τα ξηµερώµατα της επόµενης ηµέρας (Κυριακή 12 Αυγούστου). Συνολικά, στην περιοχή αναπτύχθηκαν από την ΠΥ 64 πυροσβεστικά οχήµατα, 175 πυροσβέστες, 58 άτοµα πεζοπόρα, 15 αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα, ενώ η Γενική Γραµµατεία Πολιτικής Προστασίας κινητοποίησε 27 ειδικά οχήµατα και υδροφόρες καθώς και εθελοντικές οµάδες πυρόσβεσης στις οποίες συµµετείχαν 128 άτοµα µε 12 οχήµατα. Η φωτιά αντιµετωπίζονταν κυρίως µε έµµεσους τρόπους προσβολής, µε τέσσερα χωµατουργικά οχήµατα να ανοίγουν αντιπυρικές ζώνες οι οποίες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, κυρίως η γραµµή από Ν προς Β (Γιοβάνιτσα έως Πρώτο Νερό). Στη µάχη της κατάσβεσης συµµετείχαν από την πρώτη στιγµή τα τέσσερα πυροσβεστικά οχήµατα των Ιερών Μονών, τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το Πυροσβεστικό Σώµα ένα έτος πριν, ενώ η Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους συνέβαλε καθοριστικά στη διοικητική µέριµνα των επιχειρήσεων. Ακόµα, δεν καταγράφηκε καµία καταστροφή οικιών, επιχειρηµατικών εγκαταστάσεων και Ιερών Μονών. Οι µετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Με την πυρκαγιά σε ύφεση λόγω των βροχοπτώσεων επετεύχθη ο πλήρης έλεγχός της και η κατάσβεση όλων των µετώπων, όµως για πολλές ηµέρες παρέµειναν δυνάµεις ώστε να καθαριστεί η περιοχή και να σβήσουν µικροεστίες οι οποίες έκαιγαν εντός της καµένης περιµέτρου. Η τελική οριοθετηµένη περίµετρος της πυρκαγιάς έχει έκταση ha (δύο διαστάσεις) µε µήκος περιµέτρου 77 km, ενώ εάν συµπεριληφθεί και η τοπογραφία (τρεις διαστάσεις), η καµένη έκταση ανέρχεται σε ha. Περιοχή: Ιερά Μονή Βατοπεδίου, Υψόµετρο: 25 m, ΓΠ: 40 18' 05" N, ΓΜ: 24 12' 42" E ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ( C), ΣΧΕΤΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ (%), ΒΡΟΧΗ (mm), ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΕΜΟΥ (km/h) Ηµέρα Μέση Θερµοκρασία Μέση Σχετική Υγρασία Ώρα Βροχή Μέση Ταχύτητα Ανέµου Μέγιστη Ταχύτητα Ριπών Ανέµου Ώρα Κυρίαρχη ιεύθυνση Ανέµου 8-Αυγ 31, :10 0,0 5,1 (2 BF) 22,5 (4 BF) 14:40 Ν 9-Αυγ 29, :20 0,0 5,3 (2 BF) 24,1 (4 BF) 09:50 Α 10-Αυγ 28, :10 0,0 7,8 (2 BF) 35,4 (5 BF) 06:00 ΒΒ 11-Αυγ 27, :20 5,4 10,1 (3 BF) 51,5 (7 BF) 00:30 ΒΒ 12-Αυγ 24, :50 10,2 6,9 (2 BF) 27,4 (4 BF) 10:40 Ν Πίνακας 1: Μετεωρολογικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς (8-12/8/2012). Weather conditions during the wildfire event (8-12/8/2012). (Πηγή: ΕθνικόΑστεροσκοπείοΑθηνών - 89

11 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Μεθοδολογία Μετά την πυρκαγιά έγινε επίσκεψη στην περιοχή δράσης της ώστε να διαπιστωθεί και να µετρηθεί το µέγεθος της καταστροφής µε παράλληλη εκτίµηση της σφοδρότητας και των συνεπειών της. Οι δειγµατοληψίες διεξήχθησαν από 22-25/11/2012. Κύριος στόχος των δειγµατοληψιών ήταν να µετρηθεί το εύρος της διαβάθµισης και της ποικιλοµορφίας που εµφανίζεται µέσα στις καµένες περιοχές, καλύπτοντας όσο το δυνατόν περισσότερες επιπτώσεις της πυρκαγιάς και περισσότερους βιοφυσικούς παράγοντες. Το βασικό εργαλείο καθοδήγησης των δειγµατοληψιών, από όπου και προέκυψε το κύριο αποτέλεσµά τους, ήταν ο Σύνθετος είκτης Καύσης (Composite Burn Index CBI) (KeyandBenson, 2006). Το εµβαδόν της κάθε δειγµατοληπτικής περιοχής ήταν 900 m 2 και οι µετρήσεις πραγµατοποιήθηκαν βάσει των προδιαγραφών του πρωτοκόλλου δειγµατοληψιών FIREMON για τη µέτρηση του δείκτη CBI. Παράλληλα εφαρµόστηκε και η µέθοδος των RyanandNoste (1985) για την οπτική εκτίµηση της επιφανειακής σφοδρότητας καύσης µε χρήση ενός πλαισίου 50x50 cm σε πέντε διαφορετικά σηµεία κάθε δειγµατοληπτικής περιοχής, µε µεταξύ τους απόσταση 3 m στο διάνυσµα βορράνότου (Εικόνα 5). Τέλος, ακολούθησε η καταγραφή του αριθµού των ατόµων του κάθε είδους δέντρου ή θάµνου, ενώ µετρήθηκαν τα εξής χαρακτηριστικά για οκτώ δέντρα κωνοφόρων κάθε θέσης: στηθιαία διάµετρος (dbh), είδος, ποσοστό ζωντανής κόµης, ύψος καψαλίσµατος κόµης, ύψος δέντρου και ύψος φλόγας. Οι περιοχές µέτρησης επιλέχτηκαν µε τυχαία στρωµατοποιηµένη δειγµατοληψία εντός της καµένης περιµέτρου και ο συνολικός αριθµός τους έφτασε τις 30, µε εννέα σηµεία σε άκαυτη, χαµηλή ή µέση-χαµηλή σφοδρότητα, 11 σηµεία στη µέση-υψηλή και 10 σηµεία στην υψηλή σφοδρότητα (Εικόνα 6). Με τον δείκτη NBR (DifferencedNormalizedBurnRatio) υπολογίζεται η διαφορά µεταξύ δυο δορυφορικών εικόνων, µιας πριν και µιας µετά από ένα περιστατικό πυρκαγιάς, και το αποτέλεσµα µπορεί να αξιοποιηθεί για την κατανόηση της χωρικής διαφοροποίησης της σφοδρότητας καύσης. Οι τιµές του CBI που προέκυψαν από τις δειγµατοληψίες συσχετιστήκαν µε τις τιµές του δείκτη NBR. Χρησιµοποιήθηκαν δορυφορικές εικόνες Landsat 5 TM (22/8/2011 για pre-fire NBR) και Landsat 7 ETM (26/9/2012 για post-fire NBR). Στις διορθωµένες εικόνες εφαρµόστηκε η παρακάτω εξίσωση του NBR για να υπολογιστούν οι δύο δείκτες (pre-fire NBR και post-fire NBR): NBR = (Band 4 - Band 7) / (Band 4 + Band 7). Στη συνέχεια υπολογίστηκε ο NBR µε την εξίσωση NBR = pre-firenbr - post-firenbr. Το αποτέλεσµα που προέκυψε πολλαπλασιάστηκε επί για να ταξινοµηθεί στις επτά τάξεις σφοδρότητας καύσης βάσει της κατηγοριοποίησης των KeyandBenson (2006). Η χωροχρονική προσοµοίωση της εξέλιξης της πυρκαγιάς διεξήχθη µε τη χρήση του λογισµικού FARSITE. Για τη διεξαγωγή των προσοµοιώσεων έπρεπε να δηµιουργηθούν οι απαραίτητες χωρικές και µετεωρολογικές εισροές του λογισµικού. Συγκεκριµένα, απαιτούνταν η εισαγωγή χωρικών δεδοµένων υψοµέτρου, κλίσεων και έκθεσης (προσανατολισµός), µοντέλα καύσιµης ύλης (ΜΚΥ), κάλυψη κόµης, ύψος συστάδας, ύψος έναρξης κόµης και πυκνότητα κόµης. Η δηµιουργία των δεδοµένων επετεύχθη µε τη χρήση του ψηφιακού µοντέλου εδάφους της περιοχής, µιας δορυφορικής εικόνας Landsat 5 TM (15/8/2011) και στοιχείων που µετρήθηκαν στο πεδίο σε συνδυασµό µε βιβλιογραφική τεκµηρίωση. Τα ΜΚΥ που χρησιµοποιήθηκαν αποδόθηκαν βάσει της κατηγοριοποίησης των ScottandBurgan (2005), µε κύριο τύπο την κατηγορία Shrub, µιας και τα δάση της περιοχής αποτελούντο από ανάµικτα πεύκα µε αείφυλλα στον υπόροφο. Χαρακτηριστικά, σε περιοχές µε πυκνό δάσος κωνοφόρων αποδόθηκαν τα ΜΚΥ SH5 και TU5, για αραιό δάσος κωνοφόρων το ΜΚΥ SH7 και για χαµηλή βλάστηση τα MKYSH1 και GS2. Τα µετεωρολογικά δεδοµένα προέκυψαν από τον αυτόµατο µετεωρολογικό σταθµό της Ι.Μ. Βατοπεδίου (ιδιοκτησίας Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών). Λόγω του ό,τι 90

12 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ο σταθµός βρίσκεται εντός της µονής και όχι σε ύψος 10 m όπως απαιτούν τα λογισµικά, οι µετρήσεις της εντάσεως του ανέµου ήταν κατά πολύ υποεκτιµηµένες σε σχέση µε αυτές που επικρατούσαν στην περιοχή της πυρκαγιάς και για αυτό τον λόγο χρησιµοποιήθηκαν οι καταγεγραµµένες τιµές των ριπών του ανέµου. Η έναρξη της προσοµοίωσης µε το FARSITE ορίστηκε στις 8/8/2012 στις 15:00 και το τέλος την 12/8/2012 στις 23:30, ενώ δεν προσοµοιώθηκαν καθόλου οι προσπάθειες καταστολής της πυρκαγιάς. Ως παράµετροι ορίστηκαν χρονικό βήµα 30 min, ανάλυση περιµέτρου και απόστασης 59 m, µέθοδος εκτίµησης πυρκαγιών κόµης των ScottandReinhardt (2001) και πιθανότητα ανάφλεξης από καύτρες 2%. Για τη στατιστική ανάλυση, αρχικά διερευνήθηκαν οι συσχετίσεις των µεταβλητών NBR και CBI µε τις µεταβλητές που µετρήθηκαν στο πεδίο. Στη συνέχεια, για όσες µεταβλητές είχαν στατιστικά σηµαντική συσχέτιση µε τη µεταβλητή NBR, διενεργήθηκε ανάλυση γραµµικής παλινδρόµησης (ύψος καψαλίσµατος, αριθµός ζωντανών ατόµων κωνοφόρων και κάλυψη κόµης). Αποτελέσµατα Από τις µετρήσεις πεδίου καταγράφηκε χαµηλή σφοδρότητα καύσης εντός του εδάφους, παρά την υψηλή σφοδρότητα της πυρκαγιάς στον ανώροφο και στην επιφανειακή καύσιµη ύλη. Συγκεκριµένα, η πλειονότητα των µετρήσεων έδειξε ότι η πυρκαγιά έκαψε µε χαµηλή ή και µέση σφοδρότητα σύµφωνα µε το σύστηµα ταξινόµησης των Ryan and Noste (1985), µε εµφανή υπολείµµατα µικρών κλαδιών (1-hr) και πευκοβελόνων, ενώ ακόµα και οι πολύ µικρές ρίζες µέσα στο έδαφος (1 cm) δεν επηρεάστηκαν καθόλου στο σύνολο των περιοχών (Εικόνα 5). Κλαδιά µεγαλύτερων διαµέτρων (10-hr και 100-hr) κάηκαν µόνο µερικώς, κάτι που αποδεικνύει ότι οι φλόγες δεν έκαψαν για µεγάλο χρονικό διάστηµα στο ίδιο σηµείο (post-frontalcombustion) αλλά κινούνταν ταχύτατα, ενώ η συσσώρευση νεκρής καύσιµης ύλης ήταν µέτρια έως µικρή (χούµος και µεγαλύτερα κλαδιά). Στην Εικόνα 6 παρουσιάζεται ο χάρτης σφοδρότητας καύσης µε τα σηµεία δειγµατοληψίας. Είναι εµφανές ότι το µεγαλύτερο τµήµα της περιοχής κάηκε µε µέση-υψηλή και υψηλή σφοδρότητα καύσης. Η συσχέτιση των µετρήσεων πεδίου µε τις τιµές του NBR παρουσιάζουν σηµαντικά ισχυρή στατιστική συσχέτιση (r=0, p<0,01 -- R 2 = 0,5518), γεγονός που δείχνει ότι η χάρτης έχει αυξηµένη ακρίβεια. Η προσοµοίωση έδειξε ότι κατά την πρώτη ηµέρα (8/8) η πυρκαγιά κινήθηκε ταχύτατα προς τον βορρά, ενώ την επόµενη ηµέρα (9/8) υπό την επίδραση ισχυρών ανατολικών ανέµων έστριψε και κινήθηκε προς τα δυτικά προσεγγίζοντας την περιοχή της Χουρµίτσας στις 11:00 µέσω κηλίδωσης. Κηλιδώσεις προσοµοιώθηκαν και στις 13:00 όταν και η φωτιά έφτασε στα όρια της Ουρανούπολης, και στις 16:00 όταν είχε φτάσει στα δυτικά πραγµατικά όρια εξάπλωσής της (Εικόνα 7). Την ίδια ηµέρα (9/8), η φωτιά προσοµοιώθηκε µε αργότερους ρυθµούς εξάπλωσης προς τα Β και Α, ξεπερνώντας την Ξηρόβρυση και τους Αγίους Αναργύρους στις 11:00, ενώ µέχρι τις 21:00 έφτασε στα όρια του Μεγάλου Ζυγού στα Β, της Αχλαδούλας στα Α και του Αγιοπαυλίτικου στα Ν, απέχοντας 1,5 km από την περιοχή Πρώτο Νερό και 3,5 km από την Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Αυτές τις πρώτες δύο ηµέρες είχαµε ταύτιση της προσοµοίωσης µε τις πραγµατικές συνθήκες, όµως τις επόµενες δύο ηµέρες προσοµοιώθηκε εξάπλωση του µετώπου προς τα και Β, κάτι που δεν συνέβη στην πραγµατικότητα λόγω της καταστολής της πυρκαγιάς από τις πυροσβεστικές δυνάµεις. Υποεκτίµηση σε σχέση µε την πραγµατική εξάπλωση που παρατηρήθηκε τη 10/8 και 11/8 καταγράφηκε στα ΒΑ και Α, η οποία κυµαίνονταν µεταξύ 500 έως και 900 m από την τελική πραγµατική περίµετρο. Έντονη αναγέννηση παρατηρήθηκε τόσο για τα κωνοφόρα όσο και για τα αείφυλλαπλατύφυλλα (Εικόνα 8). Συγκεκριµένα, σε 11 θέσεις καταγράφηκε παρουσία αρτίφυτων κωνοφόρων µέχρι και δύο ατόµων ανά m 2, σε επτά θέσεις άνω των δύο 91

13 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ έως και 10 ατόµων, και σε 12 θέσεις άνω των 10 ατόµων, µε τέσσερεις εξ αυτών να έχουν παρουσία άνω των 20 ατόµων. Στα αείφυλλα-πλατύφυλλα καταγράφηκε παρουσία αναγεννηµένων ατόµων µέσω πρεµνοβλάστησης σε όλες τις θέσεις, µε την κουµαριά να κυριαρχεί. Συγκεκριµένα, σε έξι θέσεις µετρήθηκαν µέχρι και 400 άτοµα ανά ha, σε οκτώ θέσεις από 400 έως και 600 άτοµα ανά ha, σε έξι θέσεις από 600 έως 850 άτοµα ανά ha και σε οκτώ θέσεις άνω των 850 ανά ha, µε µέγιστο αριθµό τα άτοµα ανά ha. Εικόνα 5: Θέσεις χαµηλής (αριστερά) και µέσης (δεξιά) εδαφικής σφοδρότητας καύσης. Sites of low (left) and moderate (right) surface burn severity. Εικόνα 6: Χάρτης σηµείων δειγµατοληψίας και σφοδρότητας καύσης. Burn severity map with field measurements sites. 92

14 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 7: Αποτελέσµατα προσοµοίωσης της πυρκαγιάς µε το λογισµικό FARSITE ανά ηµέρα καύσης. FirebehaviorresultsbyFARSITEperdayofthe wildfire. Εικόνα 8: Παρουσία αρτίφυτων κωνοφόρων (αριστερά) και πρεµνοβλάστησης θαµνώνων (δεξιά). Presenceofpineseedlings (left) andshrubresprouting (right). 0,08 3 0,22 2 CBI 0, ,2 1 0,43 5 0,29 4 0,37 0,71 3 0,28 0,40 93 Κάλυψη Κόµης 0,63 6 (**) Νεκρά Άτοµα ενδρυλλίων Αναγέννηση 0,08 6 Νεκρά Άτοµα Κωνοφόρων DBH Κωνοφόρων 0,12 5 Ζωντανά Άτοµα Θάµνων Ύψος Καψίµατος 0,40 Ζωντανά Άτοµα Κωνοφόρων Μέσο Ύψος Κωνοφόρων 0,2 2 Κλίση 0,7 25 (**) Υψόµετρο 1 CBI NBR NBR Εδαφική Σφοδρότητα Ο Πίνακας 2 απεικονίζει τη συσχέτιση των µεταβλητών NBR και CBI µε µεταβλητές µετρηµένες στο πεδίο. Τέλος, από τα διαγράµµατα παλινδρόµησης της Εικόνας 9 συµπεραίνουµε ότι η ισχυρότερη γραµµική παλινδρόµηση παρατηρείται µεταξύ των µεταβλητών NBR Κάλυψη Κόµης (R2=0,6297) και NBR Ζωντανών Κωνοφόρων (R2=0,4141). 0,68 4 (**) 0,73 0,37 2 0,10 2 0,08 0 0,00 0 0,07 6 0,05 9 0,76 9 (**) 0,67

15 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ (** ) 5 (*) (**) 8 4 (*) Πίνακας 2: Συσχετίσεις µεταξύ των µεταβλητών (** = p<0,01 - * = p<0,05). Correlationsamongvariables. 2 (**) 1 (**) Εικόνα 9: Παλινδρόµηση µεταξύ του NBR και άλλων µεταβλητών. Regression results between NBR and other field-measured variables. Συζήτηση Συµπεράσµατα Από την ανάλυση προέκυψε ότι η πυρκαγιά έκαψε κυρίως στις περιοχές όπου είχαν πραγµατοποιηθεί αναδασώσεις κωνοφόρων πριν από 30 έτη, θυµίζοντας την κατάσταση που επικρατούσε σε παρόµοιας σύστασης περιοχές αναδασώσεων που κάηκαν από την πυρκαγιά του 2011 στην Λευκίµµη Έβρου (Καλαµποκίδης κ.α., 2012). Τα δάση χαλεπίου πεύκης ήταν ως επί το πλείστον αραιά (κάλυψη κόµης <50% στις 15 θέσεις) και αποτελούντο συνήθως από άτοµα µέσου ύψους 11,5 m και µέσης στηθιαίας διαµέτρου 25 cm. Παρατηρήθηκε έντονη αναγέννηση κωνοφόρων στην πλειοψηφία των θέσεων και µεγάλες πυκνότητες αρτίφυτων κωνοφόρων, ενώ η κουµαριά επέδειξε υψηλές δυνατότητες πρεµνοβλάστησης και ήταν κυρίαρχη στο σύνολο της καµένης περιοχής. Από τη δράση της φωτιάς, τα κωνοφόρα νεκρώθηκαν σε ποσοστό άνω του 80% για το σύνολο των δειγµατοληψιών και κάηκαν (µαύρα) µέχρι το µέσο ύψος των 8,5 m, ενώ η πλήρης καύση των θαµνώνων µε σηµαντικές απώλειες µικρών κλαδιών υπερέβαινε το 90% των ατόµων που καταγράφηκαν. Μόνο σε οκτώ θέσεις καταγράφηκαν ζωντανά άτοµα κωνοφόρων τα οποία αναµένεται να νεκρωθούν σε µεγάλο ποσοστό (>70%) σύµφωνα µε τα στοιχεία των δειγµατοληψιών. Κατά τόπους παρατηρηθήκαν φαινόµενα παράσυρσης των εδαφών, κυρίως σε περιοχές µε έντονη κλίση, δίχως όµως εκτεταµένες εξάρσεις του φαινοµένου. Η παρουσία πάρα πολλών ατόµων κουµαριάς στον υπόροφο αυτών των δασών (µέσος όρος αναγεννηµένων ατόµων 700 άτοµα/ha) εγγυάται τη σύντοµη επανασύσταση της βλάστησης και τη συγκράτηση των εδαφών, αν δεν υπάρξουν άλλες διαταραχές. Η πλειονότητα των αγροτικών περιοχών διασώθηκε από τη δράση της φωτιάς χάρη στη δράση του Πυροσβεστικού Σώµατος. Από τη στατιστική ανάλυση φάνηκε ισχυρή αρνητική γραµµική σχέση µεταξύ του 94

16 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ NBR και της κάλυψης κόµης, γεγονός που δείχνει ότι πιο αραιές περιοχές κάηκαν µε υψηλότερη σφοδρότητα, ενώ η σχέση του NBR και του ύψους καψαλίσµατος έδειξε ότι όσο αυξάνεται η τιµή του NBR, τόσο µεγαλώνει το ύψος καψαλίσµατος. Μελετώντας τον χάρτη σφοδρότητας είναι εµφανές ότι στις περιοχές όπου κάηκαν τις δύο πρώτες µέρες µε ευνοϊκό άνεµο (στα Ν και ), η σφοδρότητα καύσης είναι από µέτρια-υψηλή έως υψηλή. Στο Β, Ν και Α τµήµα της πυρκαγιάς (λεκάνες Αλεποφωλιάς και Αγιοπαυλίτικο), η σφοδρότητα καύσης είναι από µέτρια-χαµηλή έως χαµηλή µε παρουσία άκαυτων θυλάκων, γεγονός που οφείλεται στο ό,τι η φωτιά έκαψε εκεί µε πολύ χαµηλότερες ταχύτητες διάδοσης και για πολλές ώρες µε αντίθετο άνεµο. Εξετάζοντας τον χάρτη συµπεριφοράς της φωτιάς, διαπιστώνουµε ότι η πυρκαγιά αν δεν αναχαιτίζονταν στο µέτωπο της Ουρανούπολης θα µπορούσε να είχε περάσει περαιτέρω εντός της Χαλκιδικής και θα κινδύνευε σοβαρά τόσο ο οικισµός όσο και οι εξοχικές κατοικίες και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις της περιοχής, µιας και προσοµοιώθηκε εξάπλωση στα και Β κατά την τρίτη και τέταρτη µέρα. Παράλληλα, εξετάστηκαν και διάφορα σενάρια για το τι θα µπορούσε να συµβεί αν δεν έβρεχε τελικά και διαπιστώθηκε ότι µε τους ανέµους που επικράτησαν τελικά η φωτιά θα επεκτείνονταν µέχρι και τις Ιερές Μονές Χιλανδαρίου, Εσφιγµένου και Ζωγράφου ενδεχοµένως κατά την περίοδο 13/8 έως και 14/8, δίχως όµως ευνοϊκό άνεµο και µε χαµηλές ταχύτητες διάδοσης. Η έντονη αναγέννηση και επανασύσταση της βλάστησης εντός της καµένης έκτασης αποτελεί εγγύηση για την επιτυχή αναγέννηση του δάσους, όµως η πυκνότητα τόσο των κωνοφόρων όσο και των θαµνώνων θα πρέπει να ελεγχθεί διαχειριστικά στο άµεσο µέλλον ώστε η µορφή που θα πάρει το φυσικό δάσος που θα προκύψει να µην δηµιουργήσει καταστάσεις αυξηµένης επικινδυνότητας για νέα εµφάνιση πυρκαγιάς. Τέλος, ενώ η απόληψη των νεκρών κορµών µπορεί να γίνει σχετικά εύκολα λόγω του οµαλού ανάγλυφου, προτείνεται η αποφυγή εκτεταµένων και βιοµηχανικού τύπου απολήψεων µιας και είναι πολύ πιθανό να διαταραχτεί η φυσική αναγέννηση και να προκληθεί αποσάθρωση και χαλάρωση των εδαφών, αντιπροτείνοντας λελογισµένες και µελετηµένες υλοτοµίες για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των Ιερών Μονών. Ευχαριστίες Η εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του έργου µε τίτλο (1862) «Πληροφοριακό Σύστηµα Πρόληψης και ιαχείρισης ασικών Πυρκαγιών», AEGIS, που υλοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης "ΑΡΙΣΤΕΙΑ" του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» µε ικαιούχο τη Γενική Γραµµατεία Έρευνας και Τεχνολογίας και συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο-ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους. Fire Behavior and Effects of the 2012 Mount Athos Wildfire Kostas Kalabokidis, Palaiologos Palaiologou and Vasileios Toulikas Department of Geography, University of the Aegean, Greece Abstract Over the last years, several protected forest ecosystems of Greece have had large fire conflagrations from north to south of the mainland and into the islands. This research focuses on analyzing the effects and behavior of the large 2012 Mount Athos wildfire, by using geo-informatics techniques aided by field measurements conducted three months after the fire. The forest fire of Mount Athos started on the 8th of August 2012 and was extinguished by the 12th of August 2012, after burning an area of almost ha with moderate to high intensities and severities. The most 95

17 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ common cover types inside the fire perimeter included pine forests, chaparral woodlands and grasslands mixed with agricultural areas. The Differenced Normalized Burn Ratio ( NBR) Landsat-based index was used to map fire severity in five severity classes across the area. Results were evaluated by using field measurements, based on the FIREMON sampling protocol, from 30 field plots (900 m 2 each) with a statistical significant positive correlation coefficient (r=0.725 and p<0.01). The FARSITE fire behavior model was utilized to run the necessary spatiotemporal fire simulations to achieve a better understanding of the fire growth and intensity parameters. Statistical analysis was conducted to estimate the relationship between NBR and other field-measured forest and fire related variables. Βιβλιογραφία Καϊλίδης,., Η δασική πυρκαγιά του Αγίου Όρους (14-28 Αυγούστου 1990). Θεσσαλονίκη. Καϊλίδης,., και Μαρκάλας, Σ., Προστασία της Ιεράς Μονής Σίµωνος Πέτρας του Αγίου Όρους. Στο: Ντάφης, Σ.,. Καϊλίδης, Π. Σµύρης, Στ. Μαρκάλας, Θ. Ζιάγκας, Φ. Σιαµίδης και Κ. Ποϊραζίδης, Οικολογική διαχείριση περιοχής Ι. Μ. Σίµωνος Πέτρας Αγίου Όρους. Ιερά Μονή Σίµωνος Πέτρας. Κακούρος Π. και Ντάφης Σ., Τεχνική µελέτη για την ανόρθωση των δασών µε Quercusilex και των δασών µε Quercusfrainetto του Αγίου Όρους. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων. Θερµή. 59 σελ. Key, C.H., andbenson, N.C., Landscape assessment: Sampling and analysis methods. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station. (Fort Collins, CO). Μπαµπαλώνας,., Κωνσταντίνου, Μ., και Χαραλαµπίδης, Σ., Η χλωρίδα του Αγίου Όρους. Οργανισµός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Θεσσαλονίκη Εκδόσεις ΟΠΠΕΘ 97. Ryan, K., andnoste, N., Evaluating prescribed fires, In: Proceedings - Symposium and Workshop on Wilderness Fire. USDA Forest Service, Intermountain Forest and Range Experiment Station, General Technical Report INT-182, pp (Ogden, UT). Scott, J.H. and Burgan, R.E., Standard fire behavior fuel models: a comprehensive set for use with Rothermel s surface fire spread model. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station, General Technical Report RMRS-GTR (Fort Collins, CO). Scott, J.H., and Reinhardt, E.D., Assessing crown fire potential by linking models of surface and crown fire behavior. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station. (Fort Collins, CO). Καλαµποκίδης, Κ., Τουλίκας, Β., και Παλαιολόγου, Π., Μελέτη και εκτίµηση επιπτώσεων και συµπεριφοράς της πυρκαγιάς Λευκίµµης Έβρου Πυροσβεστική Επιθεώρηση 155:4-13. Στάµου, Ν., άση και δασοπονία του Αγίου Όρους. Στο: Ντάφης, Σ.,. Μπαµπαλώνας και Σ. ιαµαντής (επιστ. επιµ.). Αγιον Όρος Φύση και Φυσικό Περιβάλλον, Πρακτικά διηµερίδας 29-30/9/1997. Θεσσαλονίκη. Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους Άθω και ΟΠΠΕΘ 97. Σελ

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΟΙ ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΪΑΣ ΤΗΣ 23/08/2007

ΣΕΝΑΡΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΩΝΑ & ΟΙ ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΪΑΣ ΤΗΣ 23/08/2007 Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα Υγροτόπου Μουστού Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Συνάντηση παρουσίασης των αποτελεσμάτων του έργου LIFE PINUS Τίτλος παρουσίασης:

Διαβάστε περισσότερα

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation)

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation) Βασιλική Βαρελά 1*, Αθανάσιος Σφέτσος 1, Ιωάννης Μητσόπουλος 2, Γαβριήλ Ξανθόπουλος 3, Διαμάντω Βλαχογιάννη 1, Nικόλαος Γούναρης 1 1 Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Ερευνών, ΙΠΡΕΤΕΑ, ΕΚΕΦΕ «Δ», Πατριάρχου Γρηγορίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών

Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟY Τμήμα Περιβάλλοντος 5 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Περιβαλλοντικής Πολιτικής & Διαχείρισης Διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών -ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ- 25-27 Μαΐου 2012, Μυτιλήνη http://www.aegean.gr/environment/eeppd/conf2012.htm

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 811 00 Μυτιλήνη Τηλ. 22510 36436, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών προγνωστική χαρτογράφηση κινδύνου πυρκαγιάς, με βάση το Καναδικό Σύστημα Μετεωρολογικού Δείκτη Κινδύνου FWI Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εργαστήριο Περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 3: Φωτοερμηνεία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Βάσης Γεωγραφικών Δεδομένων για Διαχείριση Κινδύνων στην Αχαΐα. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΑΓΟΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ, ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ Marathon Data Systems 22η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

Μαζοπίνακες για τη δασική πεύκη (Pinus sylvestris L.) στο κεντρικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης.

Μαζοπίνακες για τη δασική πεύκη (Pinus sylvestris L.) στο κεντρικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης. Μαζοπίνακες για τη δασική πεύκη (Pinus sylvestris L.) στο κεντρικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης. Ιωάννης Λυπηρίδης Δασολόγος 1 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ Εισαγωγή Περιοχή έρευνας Υλικά και Μέθοδοι Αποτελέσματα - Συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

-1- Π = η απόλυτη παράλλαξη του σημείου με το γνωστό υψόμετρο σε χιλ.

-1- Π = η απόλυτη παράλλαξη του σημείου με το γνωστό υψόμετρο σε χιλ. -1- ΜΕΤΡΗΣΗ ΥΨΟΜΕΤΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Η γνώση των υψομέτρων διαφόρων σημείων μιας περιοχής είναι πολλές φορές αναγκαία για ένα δασοπόνο. Η χρησιμοποίηση φωτογραμμετρικών μεθόδων με τη βοήθεια αεροφωτογραφιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Διευθυντής Ερευνών: Δρ. Χ. Γιαννακόπουλος Συνεργάτες: Α. Καράλη, Γ. Λεμέσιος, Α. Ρούσσος, Β. Τενέντες Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex»

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση C1 Προδιαγραφές εγκατάστασης επιφανειών παρακολούθησης ΙΕΡΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013)

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Δρ. ΕΥΘ. ΛΕΚΚΑΣ, Καθηγητής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών

On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών Γ. Λεβεντάκης 1, G. Laneve 2, Λ. Γεωργακλής 1 και Δ. Διαγουρτάς 3 1 Kέντρο Μελετών Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών εικόνων

Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών εικόνων Χαρτογράφηση της πυρκαγιάς της 28 ης Ιουνίου 2007 στο όρος Πάρνηθα µε τη χρήση δορυφορικών Χρονοπούλου Γλυκερία, ασολόγος, Msc ιαχείρισης φυσικών και Ανθρωπογενών Καταστροφών Οι δασικές πυρκαγιές στην

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΟΥΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ασοπόνος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΆΤΩΝ & ΤΕΧΝ. ΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΚΑΟΥΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ασοπόνος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΆΤΩΝ & ΤΕΧΝ. ΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 7/5/2008 ΗΜΕΡΙ Α: ασικές Πυρκαγιές Στη Νότια Ευρώπη& η Καταλυτική Εµπειρία του Ελληνικού Καλοκαιριού του 2007 ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ Τµήµα Γεωγραφίας ΚΑΟΥΚΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ασοπόνος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ και Μ. ΜΑΝΑΣΗ Natural Resource Technologies Consulting, Μουσών 31, 17562, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΤΗΣ 28 ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑ» Μελέτη περίπτωσης: Οι πυρκαγιές στο όρος Πάρνηθα Οι δασικές πυρκαγιές

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση Α2: Κατάρτιση των υπευθύνων των µονών για

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Ως κλιματική αλλαγή αναφέρεται η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την άνοδο του ποσού των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Το διοξείδιο του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Γιώργος Ευτυχίδης ασολόγος Τι είναι τα ΠΣΔΠ? Συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη του έργου της διαχείρισης των πυρκαγιών.

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Ν. Κανελλόπουλος Ιόνιο Πανεπιστήµιο, kane@ionio.gr Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. kane@cti.gr 5/5/2008 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρουσιαζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό

Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό 20 Μαρτίου 2015 Κατάθεση προτάσεων για τις δασικές πυρκαγιές στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Στις 21 Μαρτίου τιμάται η Ημέρα Δασοπονίας και φέτος είναι η πρώτη φορά μετά από δασοκτόνα νομοσχέδια και αλλεπάλληλες

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση ειδών με την ανάλυση αεροφωτογραφιών (χρήση υποβάθρου ορθοφωτογραφιών Κτηματολογίου)

Χαρτογράφηση ειδών με την ανάλυση αεροφωτογραφιών (χρήση υποβάθρου ορθοφωτογραφιών Κτηματολογίου) ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ 85492 Χαρτογράφηση βλάστησης και εκτίμηση βιομάζας με σύγχρονες μεθόδους Τηλεπισκόπησης στo πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 3: Απλοποιημένος Οδηγός Ενεργειών

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 3: Απλοποιημένος Οδηγός Ενεργειών ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΦΥΛΑΚΑ (ΠΡΟΛΗΨΗ) ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Version 2014 Σελίδα 1 από 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.ΣΚΟΠΟΣ...3 2. ΔΟΓΜΑ...3 3. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ...3 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΘΕΣΗΣ...3 5. ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ...4 6. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Νίκος Μαρκάτος, Καθ. ΕΜΠ Βασίλης Βεσκούκης, Επ.Καθ Καθ.ΕΜΠ Τεχνικό Επιµελητήριο της Ελλάδας Τεχνολογίες πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της πυρκαγιάς της ΒΑ Αττικής της 21-24 Αυγούστου 2009 και η αντιμετώπισή της. Ξανθόπουλος Γαβριήλ 1, Αθανασίου Μιλτιάδης 2

Η εξέλιξη της πυρκαγιάς της ΒΑ Αττικής της 21-24 Αυγούστου 2009 και η αντιμετώπισή της. Ξανθόπουλος Γαβριήλ 1, Αθανασίου Μιλτιάδης 2 Περίληψη Η εξέλιξη της πυρκαγιάς της ΒΑ Αττικής της 21-24 Αυγούστου 2009 και η αντιμετώπισή της Ξανθόπουλος Γαβριήλ 1, Αθανασίου Μιλτιάδης 2 1 Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ινστιτούτο Μεσογειακών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Κοινο πλανο για την διαχειριση των δυναμεων και των μεσων στην περιπτωση των δασικων πυρκαγιων στισ παραμεθωριεσ περιοχεσ του Σμολιαν - Ξανθησ

Κοινο πλανο για την διαχειριση των δυναμεων και των μεσων στην περιπτωση των δασικων πυρκαγιων στισ παραμεθωριεσ περιοχεσ του Σμολιαν - Ξανθησ Κοινο πλανο για την διαχειριση των δυναμεων και των μεσων στην περιπτωση των δασικων πυρκαγιων στισ παραμεθωριεσ περιοχεσ του Σμολιαν - Ξανθησ 1 ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ Ι. Ανάλυση κατηγοριών των δασών ανάλογα με τις

Διαβάστε περισσότερα

«Εφαρμογή της ανάλυσης επιβίωσης για την αξιολόγηση της θνησιμότητας των δέντρων στο δάσος Ελατιάς Δράμας»

«Εφαρμογή της ανάλυσης επιβίωσης για την αξιολόγηση της θνησιμότητας των δέντρων στο δάσος Ελατιάς Δράμας» Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Δασολογίας Μεταπτυχιακή διατριβή «Εφαρμογή της ανάλυσης επιβίωσης για την αξιολόγηση της θνησιμότητας των δέντρων στο δάσος Ελατιάς Δράμας» Αποστολοπούλου Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ «Διερεύνηση αξιοποίησης νερού ομβρίων για δασοπυρόσβεση στο περιαστικό δάσος Θεσσαλονίκης Σεϊχ Σου» Εισηγητές: Σαμαράς

Διαβάστε περισσότερα

Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700

Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700 ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΩΝ ΠΕΛΛΑΣ Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700 ΠΡΟΣ: 1. ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤ.

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01)

των πρεμνοφυών δασών Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01) ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Βιο τ ο ιίω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν Έκθεση παρακολούθησης των υπό αναγωγή συστάδων αριάς και πλατύφυλλης δρυός στο Άγιο Όρος (Δράση 01) ι ~

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Ι Ζ Ο Υ Μ Ε

Α Π Ο Φ Α Σ Ι Ζ Ο Υ Μ Ε ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΑΣΩΝ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΑΣΩΝ Ν. ΡΟ ΟΠΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΙΚΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΩΝ Ταχ. /νση: Τ. Κ.: Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών

Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Σχεδιασμός Διαχείρισης Ξυλοπαραγωγικών Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007 Δ.Π.Μ.Σ. Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ. ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος. Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος

ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ. ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος. Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕ ΚΑΦΤΡΕΣ ρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος Υπουργείο Γεωργίας Γενική Γραµµατεία ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η µετάδοση των δασικών πυρκαγιών µε κάφτρες είναι χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας Δικαιούχος του έργου Ιερά Κοινότητα Αγίου Όρους των πρεμνοφυών δασών Συνεργαζόμενος φ ορέας ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Β ιο τ ο π ω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε1 Συντεταγμένες (κέντρο επιφάνειας) ΕΓΣΑ x y / φ λ

Ε1 Συντεταγμένες (κέντρο επιφάνειας) ΕΓΣΑ x y / φ λ Έντυπο καταγραφής δεδομένων βλάστησης δειγματοληπτικών επιφανειών Συντάκτης Σπύρος Ντάφης, Πέτρος Κακούρος Τύπος οικοτόπου (κωδικός Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ & «(Υπο)Μεσογειακά δάση πεύκης με ενδημικά είδη μαύρης

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Περιβαλλοντικών Μελετών Μ. Αθανασίου Θωμά Παλαιολόγου 8, 13673 Αχαρνές, e-mail: info@m-athanasiou.gr

Γραφείο Περιβαλλοντικών Μελετών Μ. Αθανασίου Θωμά Παλαιολόγου 8, 13673 Αχαρνές, e-mail: info@m-athanasiou.gr ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥΣ ΘΑΜΝΩΝΕΣ, ΦΡΥΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΘΕΙΣΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΤΟΥ BEHAVEPLUS Αθανασίου Μιλτιάδης 1, Ξανθόπουλος Γαβριήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση)

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση) ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ Κατακρηµνίσεις ( η Άσκηση) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ιάρθρωση ου Μαθήµατος Ασκήσεων Έλεγχος οµοιογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ασπράγγελοι 25/05/2015 Αριθ. Πρωτ. : 524 ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΡΥΜΩΝ ΒΙΚΟΥ- ΑΩΟΥ & ΠΙΝΔΟΥ Πληροφορίες: κ. Βάκκας Μιχάλης Τηλέφωνο : 26530 22283 Fax : 26530 22245 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Remote Sensing Ορισµός Η Τηλεπισκόπηση ή Τηλεανίχνευση (Remote Sensing) είναι το επιστηµονικό τεχνολογικό πεδίο που ασχολείται µετην απόκτηση πληροφοριών από απόσταση, για αντικείµενα περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝ. ΤΡΟΦΙΜΩΝ KAI ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Επιστημονική ανακοίνωση Κλιματική αλλαγή και αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008

«ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 «ΤΟ ΔΑΣΟΣ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2007-2008 2008 Οι Ομάδες εργασίας μας Η Πράσινη Μέρα εντρογαλιές Αμυγδαλιές ασοφύλακες Κυπαρίσσια Οι πρώτες ενέργειες στη συνέχεια Η Πράσινη Μέρα Αδαμοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1: Δημιουργία Χάρτη Μοντέλων Καύσιμης Ύλης (Μ.Κ.Υ.) της περιοχής μελέτης

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1: Δημιουργία Χάρτη Μοντέλων Καύσιμης Ύλης (Μ.Κ.Υ.) της περιοχής μελέτης ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE Διαδικτυακή υπηρεσία FLIRE*-G.FMIS : Υποστήριξη Πρόληψης δασικών Πυρκαγιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση * LIFE11ENV/GR/975 Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE, To έργο FLIRE «FLIRE: Floods & fire Risk

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της

Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Η περιβαλλοντική σημασία της Πάρνηθας για το Λεκανοπέδιο Αττικής και προτάσεις για τη συμβολή στην αποκατάσταση του ελατοδάσους της Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Περιληπτική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Γεωγραφίας. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση

Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Γεωγραφίας. Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Γεωγραφίας Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Μελέτη Διάρκεια Παραδοτέο Δωρητής Δωρεοδόχος Μελετητής Επιστημονικοί Υπεύθυνοι Φορέας Υλοποίησης Ημερομηνία Παράδοσης Χαρτογράφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα