ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 16 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΑΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ & Annual meetig Prosilva Europe ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 6-9(13) ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013

2 ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική ασολογική Εταιρεία (Ε Ε) Τµήµα ασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΠΘ ΣΥΝ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ Prosilva Europe Υπουργείο Περιβάλλοντος & Κλιµατικής, Ειδική Γραµµαεία ασών Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός «ήµητρα»-ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσ/νίκης Γενική /νση ασών & Αγροτικών Υποθέσεων Μακεδονίας- Θράκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ /νση Συντονισµού & Επιθεώρησης ασών Μακεδονίας-Θράκης Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας-Περιφερειακή Ενότητα Θεσ/νίκης ήµος Θεσ/νίκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ ιεύθυνση Αναδασώσεων Κεντρικής Μακεδονίας Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ /νση ασών Θεσ/νίκης Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας Θράκης/ ασαρχείο Θεσ/νίκης

3 Ζάγκας Θ., Καθηγητής ΑΠΘ Βουλγαρίδης Η., Καθηγητής ΑΠΘ Τσιτσώνη Θ., Καθηγήτρια ΑΠΘ Στάθης., Αν. Καθηγητής ΑΠΘ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Θεοδωρόπουλος Κ., Αν. Καθηγητής ΑΠΘ Ελευθεριάδου Ε., Αν. Καθηγήτρια ΑΠΘ ιαµαντής Σ., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Γρηγοριάδης Ν., Αν. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Πλατής Π., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Κωνσταντινίδης Π., τακτ. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Μελιάδης Ι., Αν. Ερευνητής ΕΛΓΟ- ΗΜΗΤΡΑ/Ι Ε Αϊναλής Α., /ντής Συντονισµού & Επιθεώρησης ασών Μακεδονίας- Θράκης ΚΡΙΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΕ ΡΙΟΥ Κωνσταντινίδης Π., Τσιουρλής Γ., Θεοδωρόπουλος Κ., Ελευθεριαδου Ε., ιαµαντής Σ., Πετράκης Π., Καλαµποκίδης Κ., Ξανθόπουλος Γ., Τσόπελας Π., Καραµέρης Αθ., Καραµανώλης., Τσιτσώνη Θ., Ζάγκας Θ., Σκαλτζογιάννης Α., Τσακτζίρα Μ., Γρηγοριάδης Ν., Σπανός Ι., Ευθυµίου Γ., Καραστεργίου Σ., Νταλός Γ., Γρηγορίου Α., Φιλίππου Ι., Μαντάνης Γ., Νταλός Γ., Βουλγαρίδης Η., Πασιαλής Κ., Βασιλείου Β., Μπαλαφούτης Ι., Αδαµόπουλος Γ., Παπαναστάσης Β., Τσιουβάρας Κ.,

4 Καρµίρης Η., Αϊναλής Α., Παραλυκίδης Ν., Ισπικούδης Ι., Αβραάµ Ε., Μαντζανάς Κ., Καζαντζίδης Σ.,.Αβτζής, Εσκίογλου Π., Στεργιάδου Α., Γιαννούλας Β., ρόσος Β., Στάθης., Καραγιάννης Ε., Σαπουντζής Μ., Μάρης Φ., Ιωάννου, Μυρωνίδης., ηµητρακόπουλος Α.,Γουδέλης Γ., Μελιάδης Ι., Γήτας Ι., Παπαδόπουλος Α., Κόλλιας, Σκαρβέλης Μ. ISBN: ISSN:

5 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Συµπεριφορά και Επιπτώσεις της Πυρκαγιάς του Αγίου Όρους τον Αύγουστο του 2012 Κώστας Καλαµποκίδης 1, Παλαιολόγος Παλαιολόγου 1 και Βασίλειος Τουλίκας 2 Περίληψη Τα τελευταία χρόνια, πολλά προστατευόµενα οικοσυστήµατα έχουν αντιµετωπίσει µεγάλα περιστατικά πυρκαγιών, τόσο στην ενδοχώρα όσο και στα νησιωτικά συµπλέγµατα της Ελλάδας. Η έρευνα αυτή επικεντρώνεται στην ανάλυση των επιπτώσεων και της συµπεριφοράς της µεγάλης πυρκαγιάς του Αγίου Όρους του 2012 µε τη χρήση γεωπληροφορικής, σε συνδυασµό µε µετρήσεις πεδίου που πραγµατοποιήθηκαν τρεις µήνες µετά την πυρκαγιά. Η πυρκαγιά ξεκίνησε στις 8 Αυγούστου 2012 και κατασβέστηκε στις 12 Αυγούστου 2012, έχοντας κάψει έκταση περίπου ha µε µέτρια έως υψηλή σφοδρότητα και ένταση. Οι πιο κοινοί τύποι βλάστησης εντός της πυρικής περιµέτρου περιλαµβάνουν δάση κωνοφόρων, θαµνώνες και χορτολιβαδικές εκτάσεις σε ανάµιξη µε γεωργικές καλλιέργειες. Με χρήση δορυφορικών εικόνων Landsat, υπολογίστηκε ο δείκτης DifferencedNormalizedBurnRatio ( NBR) και χρησιµοποιήθηκε για τη χαρτογράφηση της σφοδρότητας καύσης σε πέντε τάξεις σφοδρότητας. Τα αποτελέσµατα αξιολογήθηκαν µε τη χρήση δεδοµένων πεδίου που µετρήθηκαν εφαρµόζοντας το πρωτόκολλο δειγµατοληψιών FIREMON. Για τις 30 θέσεις εµβαδού 900 m 2 έκαστη, βρέθηκε στατιστικά σηµαντική θετική συσχέτιση (r=0,725 και p<0,01). Το λογισµικό προσοµοίωσης συµπεριφοράς πυρκαγιών FARSITE χρησιµοποιήθηκε για τη διεξαγωγή των απαραίτητων χωροχρονικών προσοµοιώσεων της πυρκαγιάς, τα αποτελέσµατα του οποίου χρησίµευσαν στην καλύτερη κατανόηση της εξάπλωσης και έντασης της φωτιάς. Στατιστικές αναλύσεις διεξήχθησαν για την εκτίµηση της σχέσης µεταξύ του NBR και άλλων µεταβλητών της βλάστησης και της πυρκαγιάς που µετρήθηκαν στο πεδίο. Εισαγωγή Η µελέτη αυτή στοχεύει στη διερεύνηση των επιπτώσεων της µεγαλύτερης πυρκαγιάς που ξέσπασε εντός της διοικητικής επικράτειας του Αγίου Όρους τα τελευταία 40 έτη, καίγοντας περίπου ha δασικών και αγροτικών εκτάσεων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου έγινε αρχικά γεωφυσική απεικόνιση της περιοχής δράσης της πυρκαγιάς, ενώ στη συνέχεια µε τη χρήση εργαλείων της γεωπληροφορικής κατέστη δυνατή η χαρτογράφηση της σφοδρότητας καύσης και η οριοθέτηση της τελικής περιµέτρου, ενώ διεξήχθη προσοµοίωση της εξέλιξης της πυρκαγιάς. Τα αποτελέσµατα αυτά συνδυάστηκαν µε µετρήσεις πεδίου που έλαβαν 1 Εργαστήριο Γεωγραφίας Φυσικών Καταστροφών, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Μυτιλήνη. τηλ.: fax: Αντιστράτηγος Πυροσβεστικού Σώµατος ε.α. Επίτιµος Γενικός Επιθεωρητής Π.Υ. Βορείου Ελλάδος -- Νοµικός 84

6 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ χώρα περίπου τρεις µήνες µετά το περιστατικό, µε παράλληλη καταµέτρηση της αναγέννησης κωνοφόρων και αείφυλλων-πλατύφυλλων που ήταν ήδη ευδιάκριτη και µετρήσιµη εκείνη την περίοδο. Η χλωρίδα του Αγίου Όρους είναι ιδιαιτέρως πλούσια, περιλαµβάνοντας είδη και υποείδη που αντιπροσωπεύουν στην περιοχή 539 γένη φυτών και 109 οικογένειες, από τα οποία τα 26 ανήκουν στα πτεριδόφυτα, 12 στα γυµνόσπερµα και στα αγγειόσπερµα, ενώ έχουν καταγραφεί 14 τοπικά ενδηµικά, 43 ελληνικά ενδηµικά και 70 βαλκανικά ενδηµικά είδη (Μπαµπαλώνας κ.ά., 1998). Η βλάστηση περιλαµβάνει όλες σχεδόν τις ζώνες βλάστησης που απαντούν στην Ελλάδα (Εικόνα 1). Το ιδιαίτερο και σηµαντικότερο γνώρισµα της βλάστησης είναι τα δάση αείφυλλων-πλατύφυλλων, κυρίως αυτών όπου κυριαρχεί η αριά (Quercusilex), τα οποία παρά τη µετατροπή τους τα τελευταία 100 περίπου έτη σε πρεµνοφυή αποτελούν τα καλύτερα διατηρηµένα δάση του τύπου αυτού στη Μεσόγειο. Μέχρι τα µέσα του 19ου αιώνα όλη η χερσόνησος του Αγίου Όρους καλύπτονταν από µεγαλειώδη υψηλά δάση µε µεγάλη πληρότητα και ποικιλία ειδών, όπως τα περιγράφει ο Γερµανός φυτογεωγράφος Griesebach το Τα άλλοτε υψηλά δάση των αείφυλλων-πλατύφυλλων έχουν µετατραπεί σε θαµνώνες και χαµηλά δάση και µόνο ορισµένα λείψανά τους διατηρούνται ανέπαφα (δάσος αριάς της Αγίας Άννης). Την ίδια τύχη είχαν και τα δάση των φυλλοβόλων πλατύφυλλων καστανιάς (Castaneasativa) και δρυός (Quercusspp.) και αριάς, τα οποία µε εξαίρεση εκείνα της οξιάς (Fagusspp.) έχουν µετατραπεί επίσης σε χαµηλά πρεµνοφυή δάση. Τα µόνα υψηλά δάση του Αγίου Όρους είναι εκείνα των ορεινών µεσογειακών κωνοφόρων µαύρης πεύκης (Pinusnigra) και ελάτης (Abies borisii-regis), καθώς και τα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinushalepensis) και ορισµένα µικρής έκτασης λείψανα µικτών δασών όπως στην Πλαγιάρα της Ιεράς Μονής (Ι.Μ.) Γρηγορίου, στην Ι.Μ. Σίµωνος Πέτρας, στον Μέγα Βελά της Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας κ.ά. (Κακούρος και Ντάφης, 2004). Οι περισσότερο άγονες και γυµνές εκτάσεις βρίσκονται στο νοτιοανατολικό τµήµα στην κορυφή του Όρους Άθω. Τα δάση των αείφυλλωνπλατύφυλλων, τα οποία περιέβαλλαν τις περισσότερες Ιερές Μονές κάλυπταν ανέκαθεν τις ενεργειακές ανάγκες των µοναχών. Αυτός είναι ο λόγος που τα περισσότερο υποβαθµισµένα δάση αείφυλλων-πλατύφυλλων εµφανίζονται γύρω από τις Ιερές Μονές ή κοντά σε αυτές. Σύµφωνα µε τα στοιχεία για τις δασικές πυρκαγιές στο Άγιο Όρος, που αναφέρουν οι Καϊλίδης και Μαρκάλας (1992) και Στάµου (2001), ο µέσος όρος επεισοδίων κατά την περίοδο (εξαιρούµενης της µεγάλης πυρκαγιάς του 1990) ήταν ένα επεισόδιο ανά έτος, µε µέση καιγόµενη έκταση περίπου τα 60 ha. 85

7 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 1: Τύποι βλάστησης και περιστατικά πυρκαγιών στην περιοχή του Αγίου Όρους. VegetationtypesandwildfireeventsinMountAthos. Για την περίοδο παρατηρείται ότι οι Ιερές Μονές που υπέφεραν περισσότερο ήταν η Ι.Μ. Παντελεήµονος (οκτώ επεισόδια), η Ι.Μ. Χιλανδαρίου (έξι επεισόδια) και η Ι.Μ. Μεγίστης Λαύρας (τέσσερα επεισόδια), ενώ το 90% των δασών που κάηκαν ήταν αείφυλλα-πλατύφυλλα στα οποία εκτιµάται ότι συµπεριλαµβάνονται και δάση αριάς. Το 1990 ήταν ένα ιδιαιτέρως δυσµενές έτος αφού συνολικά ξέσπασαν επτά πυρκαγιές οι οποίες αποτέφρωσαν ha. Η µεγαλύτερη δασική πυρκαγιά πριν το 2012 ήταν αυτή της 14-28/8/1990 στην οποία κάηκαν ha (1.080 ha καστανιάς, 274 ha δρυός και 875 ha αείφυλλωνπλατύφυλλων) (Καϊλίδης, 1990). Στην περιοχή δράσης της φωτιάς του 2012, η βλάστηση κατατάσσεται στην παραλιακή ζώνη βλάστησης και στην ευµεσογειακή ζώνη των αείφυλλωνπλατύφυλλων και των µεσογειακών κωνοφόρων (χαλέπιος πεύκη). Ο κυριότερος τύπος βλάστησης ο οποίος επλήγει περισσότερο από την επίδραση της φωτιάς είναι τα δάση χαλεπίου πεύκης (Εικόνα 2), προερχόµενα κυρίως από αναδασώσεις της δεκαετίας του 1980, στον υπόροφο των οποίων φύεται η κουµαριά (Arbutus unedo), η δάφνη (Laurus nobilis), το δενδρώδες ρείκι (Erica arborea), η κοκορετσιά (Pistacia terebinthus) και το φιλλύκι (Phillyrea latifolia) ενώ πολύ συχνή παρουσία έχουν και νεαρά δενδρύλλια (saplings) πεύκης και η φτέρη (Pteridium aquilinum) σε περιοχές υψηλής υγρασίας (βόρειες εκθέσεις). Τα δάση κωνοφόρων σε αυτή την περιοχή είναι αραιά και τα κενά µεταξύ των συστάδων καλύπτονται από θαµνώνες αείφυλλων-πλατύφυλλων µε συχνή παρουσία ειδών όπως ρείκια (Erica manipuliflora), λαδανιές (Cistus spp.) και κουµαριές, και σπανιότερη παρουσία των ειδών πουρνάρι (Quercus coccifera) και ασπάραγος (Asparagus aculeatus). Τα αείφυλλα-πλατύφυλλα στον υπόροφο πολύ συχνά ξεπερνούν σε ύψος τα 2 m, ενώ δεν είναι σπάνια η παρουσία αναρριχώµενων φυτών όπως του κισσού (Hedera helix), της αναρριχώµενης τριανταφυλλιάς (Rosa sempervirens) και άλλων. Στα πιο υποβαθµισµένα εδάφη εµφανίζεται ρείκι µε λαδανιές. Σπανιότερα, εµφανίζονται άτοµα κουκουναριάς (Pinus pinea), γκορτσιάς (Pyrus amygdaliformis) και χνοώδους δρυός (Quercus pubescens). 86

8 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 2: Εικόνες από χαρακτηριστικά άκαυτα τµήµατα του δάσους χαλεπίου πεύκης του δυτικού Αγίου Όρους. Pictures from representative unburned parts of Pinus halepensis forests in west Mount Athos. Το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής εξέλιξης της πυρκαγιάς του 2012 αποτελείται από Απλιτικό γρανοδιορίτη (τύπου Χιλανδαρίου) στο ανατολικό τµήµα της πυρκαγιάς, ενώ το δυτικό τµήµα κυριαρχείται από Παρείσακτες κοίτες, φλέβες και αποφύσεις του γρανοδιορίτη (τύπου Σιθωνίας) που διεισδύουν στα µεταϊζήµατα (Εικόνα 3). Στις κοίτες των ρεµάτων επικρατούν οι Αλλουβιακές αποθέσεις, ενώ κατά τόπους απαντώνται Πλειστοκαινικές αποθέσεις, αδιαίρετες. Η δράση της πυρκαγιάς εκδηλώθηκε σε οκτώ µεγάλες λεκάνες απορροής και σε έξι µικρότερες, µε χαρακτηριστικότερες αυτές των ρεµάτων Αγιοπαυλίτικο και Καµάρες στα ΝΑ, Σταυρόλακος στα Ν και Καλιντερή Λάκκος και Αλεποφωλιά στα Β (Εικόνα 3). Τα εδάφη χαρακτηρίζονται ως αµµοαργιλώδη ενώ κατά θέσεις εµφανίζονται και αµµοπηλώδη. Είναι κατά κανόνα αυτόχθονα µε εξαίρεση µικροθέσεις σε χαµηλότερα υψόµετρα, όπου έχουν υπάρξει µικροµετακινήσεις, και στις εκβολές των χειµάρρων. Στις περιοχές όπου επικρατεί η δρυς απαντούν κυρίως ορφνά καστανόχροα εδάφη µε έντονα ερυθρό ή ορφνέρυθρο ορίζοντα εµπλουτισµού ο οποίος φέρει σηµάδια έκπλυσης αλάτων και διαπήλωση κολλοειδών. Εικόνα 3: Γεωλογικό υπόβαθρο (αριστερά) και υδρογραφικό δίκτυο µε λεκάνες απορροής (δεξιά) της περιοχής µελέτης. Geological types and stream network with basins of the study area. Η τοπογραφία της περιοχής χαρακτηρίζεται από µεγάλα υψόµετρα στα κεντρικά και δυτικά της καµένης έκτασης του 2012 (Ξηρόβρυση, Κορφούλες, Κουτσουπιά και Μύτη), ενώ στα δυτικά προς τη µεριά της Ουρανούπολης το πεδίο είναι πιο πεδινό 87

9 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ και οµαλό (Εικόνα 4). Μεγάλες κλίσεις υπάρχουν στη νότια πλευρά προς τη θάλασσα (>30 ), ενώ βαθιές χαράδρες µε έντονη κλίση σχηµατίζονται στις θέσεις Λεµόνια και Άγιος Βασίλειος της Χουρµίτσας και στο ρέµα Αγιοπαυλίτικο. Εικόνα 4: Ανάγλυφο (αριστερά) και κλίσεις (δεξιά) της περιοχής µελέτης. Digitalelevationmodel (left) andslopes (right)ofthestudyarea. Χρονικό Εξέλιξης Πυρκαγιάς Την Τετάρτη 8 Αυγούστου 2012 στις 15:00 ξέσπασε η µεγάλη πυρκαγιά εντός της διοικητικής περιοχής του Αγίου Όρους στην περιοχή Μονοξυλίτη κοντά στην Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Για την κατάσβεση της φωτιάς έσπευσαν άµεσα από αέρος δύο αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο, ενώ στο σηµείο επιχείρησαν τέσσερα οχήµατα από το κλιµάκιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας (ΠΥ) στις Καρυές και άλλα τέσσερα πυροσβεστικά οχήµατα από διάφορες περιοχές της Χαλκιδικής, µε δύο πεζοπόρα τµήµατα. Σύντοµα η πυρκαγιά βγήκε εκτός ελέγχου, ενώ ισχυρές πυροσβεστικές δυνάµεις προωθήθηκαν µε καράβια εντός του Αγίου Όρους. Το πύρινο µέτωπο αρχικά κινήθηκε βόρεια και στη συνέχεια δυτικά προς την Ουρανούπολη. Την Πέµπτη 9 Αυγούστου, οι άνεµοι ήταν ιδιαίτερα ενισχυµένοι από τις 03:00, εντάσεως 6-7 µποφόρ (BF) και τα µέτωπα της φωτιάς µαίνονταν περιµετρικά της Ουρανούπολης. Εκείνο το πρωινό φάνηκε ότι η φωτιά θα απειλούσε την Ουρανούπολη καθώς και παρακείµενες ξενοδοχειακές µονάδες λόγω της διεύθυνσης και της έντασης των ανέµων, οδηγώντας σε προληπτική εκκένωση των ξενοδοχείων. Στην περιοχή της Ουρανούπολης επιχειρούσαν 25 οχήµατα µε 60 άνδρες, επτά εναέρια µέσα και πεζοπόρα τµήµατα, και µέχρι τις 12:00 είχε βελτιωθεί η κατάσταση µε ύφεση του µετώπου. Στις 11:00 υπήρχε ένα µεγάλο µέτωπο στα όρια της Χουρµίτσας, περιοχή µε έντονη αµπελουργία και γεωργική δραστηριότητα, ενώ δόθηκε µάχη για να προστατευτεί η αρχαιολογική περιοχή της Μονής Ζυγού. Μέχρι το µεσηµέρι η φωτιά πλησίασε την Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Την Παρασκευή 10 Αυγούστου 2012 υπήρχαν πύρινα µέτωπα στον Μονοξυλίτη, εκεί δηλαδή που ξεκίνησε η φωτιά, µε κατεύθυνση προς τις Ιερές Μονές Εσφιγµένου και Ζωγράφου. Το Γ Σώµα Στρατού ήταν σε επιφυλακή, ενώ τµήµατα των δυνάµεών του βρίσκονταν και επιχειρούσαν ήδη στην περιοχή µε τη συνδροµή δύο ελικοπτέρων τύπου Chinook συµβάλλοντας στη δηµιουργία αντιπυρικών ζωνών και στην κατάσβεση. Εκείνη την ηµέρα επιχείρησαν 55 πυροσβεστικά οχήµατα µε 138 πυροσβέστες, 40 άτοµα πεζοπόρο τµήµα, τέσσερα ελικόπτερα και έξι αεροσκάφη. Ενισχύσεις στάλθηκαν από την κυβέρνηση της Σερβίας, µε 49 Σέρβους πυροσβέστες, δύο λεωφορεία, δύο βοηθητικά οχήµατα και τέσσερις υδροφόρες, ενώ η κυβέρνηση της Βουλγαρίας έστειλε τέσσερα οχήµατα τα οποία δεν επιχείρησαν αλλά χρησιµοποιήθηκαν αποκλειστικά για την πυροπροστασία της Ι.Μ. Ζωγράφου. Τα µέτωπα της Ουρανούπολης και της Χουρµίτσας είχαν κατασβεστεί πλήρως µέχρι το µεσηµέρι. Τα µεσάνυχτα οι άνεµοι ενισχύθηκαν στα 5 BF µε αποτέλεσµα η πυρκαγιά 88

10 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ να γυρίσει πίσω και να κατευθυνθεί πάλι προς το Άγιο Όρος. Μέχρι το βράδυ το ένα από τα µέτωπα βρίσκονταν δυτικά των Ιερών Μονών Χιλανδαρίου και Ζωγράφου. Το Σάββατο 11 Αυγούστου 2012 µέχρι τις 13:00, η πυρκαγιά εντοπίζεται µεταξύ των θέσεων Γιοβάνιτσα και Πρώτο Νερό, κινούµενη προς την Ι.Μ. Χιλανδαρίου, χωρίς όµως να την απειλεί. Από τη θέση Πρώτο Νερό, η Ι.Μ. Χιλανδαρίου απέχει σε ευθεία γραµµή 1,5 km. Εκείνη την ηµέρα στην περιοχή επιχειρούσε η µεγαλύτερη συγκέντρωση δυνάµεων, όµως η πυρκαγιά ήταν σε έξαρση µε πολλές αναζωπυρώσεις. Γύρω στις 20:00, η φωτιά πέρασε τον δρόµο προς την Ι.Μ. Χιλανδαρίου και λίγο πριν πέσει η νύχτα και σταµατήσουν οι ρίψεις νερού, πρόλαβαν τα αεροπλάνα και την έσβησαν, ενώ εκείνη την ώρα (23:00) άρχισαν ισχυρές βροχοπτώσεις στην περιοχή οι οποίες διήρκεσαν µέχρι τα ξηµερώµατα της επόµενης ηµέρας (Κυριακή 12 Αυγούστου). Συνολικά, στην περιοχή αναπτύχθηκαν από την ΠΥ 64 πυροσβεστικά οχήµατα, 175 πυροσβέστες, 58 άτοµα πεζοπόρα, 15 αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα, ενώ η Γενική Γραµµατεία Πολιτικής Προστασίας κινητοποίησε 27 ειδικά οχήµατα και υδροφόρες καθώς και εθελοντικές οµάδες πυρόσβεσης στις οποίες συµµετείχαν 128 άτοµα µε 12 οχήµατα. Η φωτιά αντιµετωπίζονταν κυρίως µε έµµεσους τρόπους προσβολής, µε τέσσερα χωµατουργικά οχήµατα να ανοίγουν αντιπυρικές ζώνες οι οποίες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο, κυρίως η γραµµή από Ν προς Β (Γιοβάνιτσα έως Πρώτο Νερό). Στη µάχη της κατάσβεσης συµµετείχαν από την πρώτη στιγµή τα τέσσερα πυροσβεστικά οχήµατα των Ιερών Μονών, τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το Πυροσβεστικό Σώµα ένα έτος πριν, ενώ η Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους συνέβαλε καθοριστικά στη διοικητική µέριµνα των επιχειρήσεων. Ακόµα, δεν καταγράφηκε καµία καταστροφή οικιών, επιχειρηµατικών εγκαταστάσεων και Ιερών Μονών. Οι µετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούσαν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Με την πυρκαγιά σε ύφεση λόγω των βροχοπτώσεων επετεύχθη ο πλήρης έλεγχός της και η κατάσβεση όλων των µετώπων, όµως για πολλές ηµέρες παρέµειναν δυνάµεις ώστε να καθαριστεί η περιοχή και να σβήσουν µικροεστίες οι οποίες έκαιγαν εντός της καµένης περιµέτρου. Η τελική οριοθετηµένη περίµετρος της πυρκαγιάς έχει έκταση ha (δύο διαστάσεις) µε µήκος περιµέτρου 77 km, ενώ εάν συµπεριληφθεί και η τοπογραφία (τρεις διαστάσεις), η καµένη έκταση ανέρχεται σε ha. Περιοχή: Ιερά Μονή Βατοπεδίου, Υψόµετρο: 25 m, ΓΠ: 40 18' 05" N, ΓΜ: 24 12' 42" E ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ( C), ΣΧΕΤΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ (%), ΒΡΟΧΗ (mm), ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΕΜΟΥ (km/h) Ηµέρα Μέση Θερµοκρασία Μέση Σχετική Υγρασία Ώρα Βροχή Μέση Ταχύτητα Ανέµου Μέγιστη Ταχύτητα Ριπών Ανέµου Ώρα Κυρίαρχη ιεύθυνση Ανέµου 8-Αυγ 31, :10 0,0 5,1 (2 BF) 22,5 (4 BF) 14:40 Ν 9-Αυγ 29, :20 0,0 5,3 (2 BF) 24,1 (4 BF) 09:50 Α 10-Αυγ 28, :10 0,0 7,8 (2 BF) 35,4 (5 BF) 06:00 ΒΒ 11-Αυγ 27, :20 5,4 10,1 (3 BF) 51,5 (7 BF) 00:30 ΒΒ 12-Αυγ 24, :50 10,2 6,9 (2 BF) 27,4 (4 BF) 10:40 Ν Πίνακας 1: Μετεωρολογικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς (8-12/8/2012). Weather conditions during the wildfire event (8-12/8/2012). (Πηγή: ΕθνικόΑστεροσκοπείοΑθηνών - 89

11 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Μεθοδολογία Μετά την πυρκαγιά έγινε επίσκεψη στην περιοχή δράσης της ώστε να διαπιστωθεί και να µετρηθεί το µέγεθος της καταστροφής µε παράλληλη εκτίµηση της σφοδρότητας και των συνεπειών της. Οι δειγµατοληψίες διεξήχθησαν από 22-25/11/2012. Κύριος στόχος των δειγµατοληψιών ήταν να µετρηθεί το εύρος της διαβάθµισης και της ποικιλοµορφίας που εµφανίζεται µέσα στις καµένες περιοχές, καλύπτοντας όσο το δυνατόν περισσότερες επιπτώσεις της πυρκαγιάς και περισσότερους βιοφυσικούς παράγοντες. Το βασικό εργαλείο καθοδήγησης των δειγµατοληψιών, από όπου και προέκυψε το κύριο αποτέλεσµά τους, ήταν ο Σύνθετος είκτης Καύσης (Composite Burn Index CBI) (KeyandBenson, 2006). Το εµβαδόν της κάθε δειγµατοληπτικής περιοχής ήταν 900 m 2 και οι µετρήσεις πραγµατοποιήθηκαν βάσει των προδιαγραφών του πρωτοκόλλου δειγµατοληψιών FIREMON για τη µέτρηση του δείκτη CBI. Παράλληλα εφαρµόστηκε και η µέθοδος των RyanandNoste (1985) για την οπτική εκτίµηση της επιφανειακής σφοδρότητας καύσης µε χρήση ενός πλαισίου 50x50 cm σε πέντε διαφορετικά σηµεία κάθε δειγµατοληπτικής περιοχής, µε µεταξύ τους απόσταση 3 m στο διάνυσµα βορράνότου (Εικόνα 5). Τέλος, ακολούθησε η καταγραφή του αριθµού των ατόµων του κάθε είδους δέντρου ή θάµνου, ενώ µετρήθηκαν τα εξής χαρακτηριστικά για οκτώ δέντρα κωνοφόρων κάθε θέσης: στηθιαία διάµετρος (dbh), είδος, ποσοστό ζωντανής κόµης, ύψος καψαλίσµατος κόµης, ύψος δέντρου και ύψος φλόγας. Οι περιοχές µέτρησης επιλέχτηκαν µε τυχαία στρωµατοποιηµένη δειγµατοληψία εντός της καµένης περιµέτρου και ο συνολικός αριθµός τους έφτασε τις 30, µε εννέα σηµεία σε άκαυτη, χαµηλή ή µέση-χαµηλή σφοδρότητα, 11 σηµεία στη µέση-υψηλή και 10 σηµεία στην υψηλή σφοδρότητα (Εικόνα 6). Με τον δείκτη NBR (DifferencedNormalizedBurnRatio) υπολογίζεται η διαφορά µεταξύ δυο δορυφορικών εικόνων, µιας πριν και µιας µετά από ένα περιστατικό πυρκαγιάς, και το αποτέλεσµα µπορεί να αξιοποιηθεί για την κατανόηση της χωρικής διαφοροποίησης της σφοδρότητας καύσης. Οι τιµές του CBI που προέκυψαν από τις δειγµατοληψίες συσχετιστήκαν µε τις τιµές του δείκτη NBR. Χρησιµοποιήθηκαν δορυφορικές εικόνες Landsat 5 TM (22/8/2011 για pre-fire NBR) και Landsat 7 ETM (26/9/2012 για post-fire NBR). Στις διορθωµένες εικόνες εφαρµόστηκε η παρακάτω εξίσωση του NBR για να υπολογιστούν οι δύο δείκτες (pre-fire NBR και post-fire NBR): NBR = (Band 4 - Band 7) / (Band 4 + Band 7). Στη συνέχεια υπολογίστηκε ο NBR µε την εξίσωση NBR = pre-firenbr - post-firenbr. Το αποτέλεσµα που προέκυψε πολλαπλασιάστηκε επί για να ταξινοµηθεί στις επτά τάξεις σφοδρότητας καύσης βάσει της κατηγοριοποίησης των KeyandBenson (2006). Η χωροχρονική προσοµοίωση της εξέλιξης της πυρκαγιάς διεξήχθη µε τη χρήση του λογισµικού FARSITE. Για τη διεξαγωγή των προσοµοιώσεων έπρεπε να δηµιουργηθούν οι απαραίτητες χωρικές και µετεωρολογικές εισροές του λογισµικού. Συγκεκριµένα, απαιτούνταν η εισαγωγή χωρικών δεδοµένων υψοµέτρου, κλίσεων και έκθεσης (προσανατολισµός), µοντέλα καύσιµης ύλης (ΜΚΥ), κάλυψη κόµης, ύψος συστάδας, ύψος έναρξης κόµης και πυκνότητα κόµης. Η δηµιουργία των δεδοµένων επετεύχθη µε τη χρήση του ψηφιακού µοντέλου εδάφους της περιοχής, µιας δορυφορικής εικόνας Landsat 5 TM (15/8/2011) και στοιχείων που µετρήθηκαν στο πεδίο σε συνδυασµό µε βιβλιογραφική τεκµηρίωση. Τα ΜΚΥ που χρησιµοποιήθηκαν αποδόθηκαν βάσει της κατηγοριοποίησης των ScottandBurgan (2005), µε κύριο τύπο την κατηγορία Shrub, µιας και τα δάση της περιοχής αποτελούντο από ανάµικτα πεύκα µε αείφυλλα στον υπόροφο. Χαρακτηριστικά, σε περιοχές µε πυκνό δάσος κωνοφόρων αποδόθηκαν τα ΜΚΥ SH5 και TU5, για αραιό δάσος κωνοφόρων το ΜΚΥ SH7 και για χαµηλή βλάστηση τα MKYSH1 και GS2. Τα µετεωρολογικά δεδοµένα προέκυψαν από τον αυτόµατο µετεωρολογικό σταθµό της Ι.Μ. Βατοπεδίου (ιδιοκτησίας Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών). Λόγω του ό,τι 90

12 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ο σταθµός βρίσκεται εντός της µονής και όχι σε ύψος 10 m όπως απαιτούν τα λογισµικά, οι µετρήσεις της εντάσεως του ανέµου ήταν κατά πολύ υποεκτιµηµένες σε σχέση µε αυτές που επικρατούσαν στην περιοχή της πυρκαγιάς και για αυτό τον λόγο χρησιµοποιήθηκαν οι καταγεγραµµένες τιµές των ριπών του ανέµου. Η έναρξη της προσοµοίωσης µε το FARSITE ορίστηκε στις 8/8/2012 στις 15:00 και το τέλος την 12/8/2012 στις 23:30, ενώ δεν προσοµοιώθηκαν καθόλου οι προσπάθειες καταστολής της πυρκαγιάς. Ως παράµετροι ορίστηκαν χρονικό βήµα 30 min, ανάλυση περιµέτρου και απόστασης 59 m, µέθοδος εκτίµησης πυρκαγιών κόµης των ScottandReinhardt (2001) και πιθανότητα ανάφλεξης από καύτρες 2%. Για τη στατιστική ανάλυση, αρχικά διερευνήθηκαν οι συσχετίσεις των µεταβλητών NBR και CBI µε τις µεταβλητές που µετρήθηκαν στο πεδίο. Στη συνέχεια, για όσες µεταβλητές είχαν στατιστικά σηµαντική συσχέτιση µε τη µεταβλητή NBR, διενεργήθηκε ανάλυση γραµµικής παλινδρόµησης (ύψος καψαλίσµατος, αριθµός ζωντανών ατόµων κωνοφόρων και κάλυψη κόµης). Αποτελέσµατα Από τις µετρήσεις πεδίου καταγράφηκε χαµηλή σφοδρότητα καύσης εντός του εδάφους, παρά την υψηλή σφοδρότητα της πυρκαγιάς στον ανώροφο και στην επιφανειακή καύσιµη ύλη. Συγκεκριµένα, η πλειονότητα των µετρήσεων έδειξε ότι η πυρκαγιά έκαψε µε χαµηλή ή και µέση σφοδρότητα σύµφωνα µε το σύστηµα ταξινόµησης των Ryan and Noste (1985), µε εµφανή υπολείµµατα µικρών κλαδιών (1-hr) και πευκοβελόνων, ενώ ακόµα και οι πολύ µικρές ρίζες µέσα στο έδαφος (1 cm) δεν επηρεάστηκαν καθόλου στο σύνολο των περιοχών (Εικόνα 5). Κλαδιά µεγαλύτερων διαµέτρων (10-hr και 100-hr) κάηκαν µόνο µερικώς, κάτι που αποδεικνύει ότι οι φλόγες δεν έκαψαν για µεγάλο χρονικό διάστηµα στο ίδιο σηµείο (post-frontalcombustion) αλλά κινούνταν ταχύτατα, ενώ η συσσώρευση νεκρής καύσιµης ύλης ήταν µέτρια έως µικρή (χούµος και µεγαλύτερα κλαδιά). Στην Εικόνα 6 παρουσιάζεται ο χάρτης σφοδρότητας καύσης µε τα σηµεία δειγµατοληψίας. Είναι εµφανές ότι το µεγαλύτερο τµήµα της περιοχής κάηκε µε µέση-υψηλή και υψηλή σφοδρότητα καύσης. Η συσχέτιση των µετρήσεων πεδίου µε τις τιµές του NBR παρουσιάζουν σηµαντικά ισχυρή στατιστική συσχέτιση (r=0, p<0,01 -- R 2 = 0,5518), γεγονός που δείχνει ότι η χάρτης έχει αυξηµένη ακρίβεια. Η προσοµοίωση έδειξε ότι κατά την πρώτη ηµέρα (8/8) η πυρκαγιά κινήθηκε ταχύτατα προς τον βορρά, ενώ την επόµενη ηµέρα (9/8) υπό την επίδραση ισχυρών ανατολικών ανέµων έστριψε και κινήθηκε προς τα δυτικά προσεγγίζοντας την περιοχή της Χουρµίτσας στις 11:00 µέσω κηλίδωσης. Κηλιδώσεις προσοµοιώθηκαν και στις 13:00 όταν και η φωτιά έφτασε στα όρια της Ουρανούπολης, και στις 16:00 όταν είχε φτάσει στα δυτικά πραγµατικά όρια εξάπλωσής της (Εικόνα 7). Την ίδια ηµέρα (9/8), η φωτιά προσοµοιώθηκε µε αργότερους ρυθµούς εξάπλωσης προς τα Β και Α, ξεπερνώντας την Ξηρόβρυση και τους Αγίους Αναργύρους στις 11:00, ενώ µέχρι τις 21:00 έφτασε στα όρια του Μεγάλου Ζυγού στα Β, της Αχλαδούλας στα Α και του Αγιοπαυλίτικου στα Ν, απέχοντας 1,5 km από την περιοχή Πρώτο Νερό και 3,5 km από την Ι.Μ. Χιλανδαρίου. Αυτές τις πρώτες δύο ηµέρες είχαµε ταύτιση της προσοµοίωσης µε τις πραγµατικές συνθήκες, όµως τις επόµενες δύο ηµέρες προσοµοιώθηκε εξάπλωση του µετώπου προς τα και Β, κάτι που δεν συνέβη στην πραγµατικότητα λόγω της καταστολής της πυρκαγιάς από τις πυροσβεστικές δυνάµεις. Υποεκτίµηση σε σχέση µε την πραγµατική εξάπλωση που παρατηρήθηκε τη 10/8 και 11/8 καταγράφηκε στα ΒΑ και Α, η οποία κυµαίνονταν µεταξύ 500 έως και 900 m από την τελική πραγµατική περίµετρο. Έντονη αναγέννηση παρατηρήθηκε τόσο για τα κωνοφόρα όσο και για τα αείφυλλαπλατύφυλλα (Εικόνα 8). Συγκεκριµένα, σε 11 θέσεις καταγράφηκε παρουσία αρτίφυτων κωνοφόρων µέχρι και δύο ατόµων ανά m 2, σε επτά θέσεις άνω των δύο 91

13 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ έως και 10 ατόµων, και σε 12 θέσεις άνω των 10 ατόµων, µε τέσσερεις εξ αυτών να έχουν παρουσία άνω των 20 ατόµων. Στα αείφυλλα-πλατύφυλλα καταγράφηκε παρουσία αναγεννηµένων ατόµων µέσω πρεµνοβλάστησης σε όλες τις θέσεις, µε την κουµαριά να κυριαρχεί. Συγκεκριµένα, σε έξι θέσεις µετρήθηκαν µέχρι και 400 άτοµα ανά ha, σε οκτώ θέσεις από 400 έως και 600 άτοµα ανά ha, σε έξι θέσεις από 600 έως 850 άτοµα ανά ha και σε οκτώ θέσεις άνω των 850 ανά ha, µε µέγιστο αριθµό τα άτοµα ανά ha. Εικόνα 5: Θέσεις χαµηλής (αριστερά) και µέσης (δεξιά) εδαφικής σφοδρότητας καύσης. Sites of low (left) and moderate (right) surface burn severity. Εικόνα 6: Χάρτης σηµείων δειγµατοληψίας και σφοδρότητας καύσης. Burn severity map with field measurements sites. 92

14 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Εικόνα 7: Αποτελέσµατα προσοµοίωσης της πυρκαγιάς µε το λογισµικό FARSITE ανά ηµέρα καύσης. FirebehaviorresultsbyFARSITEperdayofthe wildfire. Εικόνα 8: Παρουσία αρτίφυτων κωνοφόρων (αριστερά) και πρεµνοβλάστησης θαµνώνων (δεξιά). Presenceofpineseedlings (left) andshrubresprouting (right). 0,08 3 0,22 2 CBI 0, ,2 1 0,43 5 0,29 4 0,37 0,71 3 0,28 0,40 93 Κάλυψη Κόµης 0,63 6 (**) Νεκρά Άτοµα ενδρυλλίων Αναγέννηση 0,08 6 Νεκρά Άτοµα Κωνοφόρων DBH Κωνοφόρων 0,12 5 Ζωντανά Άτοµα Θάµνων Ύψος Καψίµατος 0,40 Ζωντανά Άτοµα Κωνοφόρων Μέσο Ύψος Κωνοφόρων 0,2 2 Κλίση 0,7 25 (**) Υψόµετρο 1 CBI NBR NBR Εδαφική Σφοδρότητα Ο Πίνακας 2 απεικονίζει τη συσχέτιση των µεταβλητών NBR και CBI µε µεταβλητές µετρηµένες στο πεδίο. Τέλος, από τα διαγράµµατα παλινδρόµησης της Εικόνας 9 συµπεραίνουµε ότι η ισχυρότερη γραµµική παλινδρόµηση παρατηρείται µεταξύ των µεταβλητών NBR Κάλυψη Κόµης (R2=0,6297) και NBR Ζωντανών Κωνοφόρων (R2=0,4141). 0,68 4 (**) 0,73 0,37 2 0,10 2 0,08 0 0,00 0 0,07 6 0,05 9 0,76 9 (**) 0,67

15 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ (** ) 5 (*) (**) 8 4 (*) Πίνακας 2: Συσχετίσεις µεταξύ των µεταβλητών (** = p<0,01 - * = p<0,05). Correlationsamongvariables. 2 (**) 1 (**) Εικόνα 9: Παλινδρόµηση µεταξύ του NBR και άλλων µεταβλητών. Regression results between NBR and other field-measured variables. Συζήτηση Συµπεράσµατα Από την ανάλυση προέκυψε ότι η πυρκαγιά έκαψε κυρίως στις περιοχές όπου είχαν πραγµατοποιηθεί αναδασώσεις κωνοφόρων πριν από 30 έτη, θυµίζοντας την κατάσταση που επικρατούσε σε παρόµοιας σύστασης περιοχές αναδασώσεων που κάηκαν από την πυρκαγιά του 2011 στην Λευκίµµη Έβρου (Καλαµποκίδης κ.α., 2012). Τα δάση χαλεπίου πεύκης ήταν ως επί το πλείστον αραιά (κάλυψη κόµης <50% στις 15 θέσεις) και αποτελούντο συνήθως από άτοµα µέσου ύψους 11,5 m και µέσης στηθιαίας διαµέτρου 25 cm. Παρατηρήθηκε έντονη αναγέννηση κωνοφόρων στην πλειοψηφία των θέσεων και µεγάλες πυκνότητες αρτίφυτων κωνοφόρων, ενώ η κουµαριά επέδειξε υψηλές δυνατότητες πρεµνοβλάστησης και ήταν κυρίαρχη στο σύνολο της καµένης περιοχής. Από τη δράση της φωτιάς, τα κωνοφόρα νεκρώθηκαν σε ποσοστό άνω του 80% για το σύνολο των δειγµατοληψιών και κάηκαν (µαύρα) µέχρι το µέσο ύψος των 8,5 m, ενώ η πλήρης καύση των θαµνώνων µε σηµαντικές απώλειες µικρών κλαδιών υπερέβαινε το 90% των ατόµων που καταγράφηκαν. Μόνο σε οκτώ θέσεις καταγράφηκαν ζωντανά άτοµα κωνοφόρων τα οποία αναµένεται να νεκρωθούν σε µεγάλο ποσοστό (>70%) σύµφωνα µε τα στοιχεία των δειγµατοληψιών. Κατά τόπους παρατηρηθήκαν φαινόµενα παράσυρσης των εδαφών, κυρίως σε περιοχές µε έντονη κλίση, δίχως όµως εκτεταµένες εξάρσεις του φαινοµένου. Η παρουσία πάρα πολλών ατόµων κουµαριάς στον υπόροφο αυτών των δασών (µέσος όρος αναγεννηµένων ατόµων 700 άτοµα/ha) εγγυάται τη σύντοµη επανασύσταση της βλάστησης και τη συγκράτηση των εδαφών, αν δεν υπάρξουν άλλες διαταραχές. Η πλειονότητα των αγροτικών περιοχών διασώθηκε από τη δράση της φωτιάς χάρη στη δράση του Πυροσβεστικού Σώµατος. Από τη στατιστική ανάλυση φάνηκε ισχυρή αρνητική γραµµική σχέση µεταξύ του 94

16 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ NBR και της κάλυψης κόµης, γεγονός που δείχνει ότι πιο αραιές περιοχές κάηκαν µε υψηλότερη σφοδρότητα, ενώ η σχέση του NBR και του ύψους καψαλίσµατος έδειξε ότι όσο αυξάνεται η τιµή του NBR, τόσο µεγαλώνει το ύψος καψαλίσµατος. Μελετώντας τον χάρτη σφοδρότητας είναι εµφανές ότι στις περιοχές όπου κάηκαν τις δύο πρώτες µέρες µε ευνοϊκό άνεµο (στα Ν και ), η σφοδρότητα καύσης είναι από µέτρια-υψηλή έως υψηλή. Στο Β, Ν και Α τµήµα της πυρκαγιάς (λεκάνες Αλεποφωλιάς και Αγιοπαυλίτικο), η σφοδρότητα καύσης είναι από µέτρια-χαµηλή έως χαµηλή µε παρουσία άκαυτων θυλάκων, γεγονός που οφείλεται στο ό,τι η φωτιά έκαψε εκεί µε πολύ χαµηλότερες ταχύτητες διάδοσης και για πολλές ώρες µε αντίθετο άνεµο. Εξετάζοντας τον χάρτη συµπεριφοράς της φωτιάς, διαπιστώνουµε ότι η πυρκαγιά αν δεν αναχαιτίζονταν στο µέτωπο της Ουρανούπολης θα µπορούσε να είχε περάσει περαιτέρω εντός της Χαλκιδικής και θα κινδύνευε σοβαρά τόσο ο οικισµός όσο και οι εξοχικές κατοικίες και ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις της περιοχής, µιας και προσοµοιώθηκε εξάπλωση στα και Β κατά την τρίτη και τέταρτη µέρα. Παράλληλα, εξετάστηκαν και διάφορα σενάρια για το τι θα µπορούσε να συµβεί αν δεν έβρεχε τελικά και διαπιστώθηκε ότι µε τους ανέµους που επικράτησαν τελικά η φωτιά θα επεκτείνονταν µέχρι και τις Ιερές Μονές Χιλανδαρίου, Εσφιγµένου και Ζωγράφου ενδεχοµένως κατά την περίοδο 13/8 έως και 14/8, δίχως όµως ευνοϊκό άνεµο και µε χαµηλές ταχύτητες διάδοσης. Η έντονη αναγέννηση και επανασύσταση της βλάστησης εντός της καµένης έκτασης αποτελεί εγγύηση για την επιτυχή αναγέννηση του δάσους, όµως η πυκνότητα τόσο των κωνοφόρων όσο και των θαµνώνων θα πρέπει να ελεγχθεί διαχειριστικά στο άµεσο µέλλον ώστε η µορφή που θα πάρει το φυσικό δάσος που θα προκύψει να µην δηµιουργήσει καταστάσεις αυξηµένης επικινδυνότητας για νέα εµφάνιση πυρκαγιάς. Τέλος, ενώ η απόληψη των νεκρών κορµών µπορεί να γίνει σχετικά εύκολα λόγω του οµαλού ανάγλυφου, προτείνεται η αποφυγή εκτεταµένων και βιοµηχανικού τύπου απολήψεων µιας και είναι πολύ πιθανό να διαταραχτεί η φυσική αναγέννηση και να προκληθεί αποσάθρωση και χαλάρωση των εδαφών, αντιπροτείνοντας λελογισµένες και µελετηµένες υλοτοµίες για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των Ιερών Μονών. Ευχαριστίες Η εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του έργου µε τίτλο (1862) «Πληροφοριακό Σύστηµα Πρόληψης και ιαχείρισης ασικών Πυρκαγιών», AEGIS, που υλοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης "ΑΡΙΣΤΕΙΑ" του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» µε ικαιούχο τη Γενική Γραµµατεία Έρευνας και Τεχνολογίας και συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο-ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους. Fire Behavior and Effects of the 2012 Mount Athos Wildfire Kostas Kalabokidis, Palaiologos Palaiologou and Vasileios Toulikas Department of Geography, University of the Aegean, Greece Abstract Over the last years, several protected forest ecosystems of Greece have had large fire conflagrations from north to south of the mainland and into the islands. This research focuses on analyzing the effects and behavior of the large 2012 Mount Athos wildfire, by using geo-informatics techniques aided by field measurements conducted three months after the fire. The forest fire of Mount Athos started on the 8th of August 2012 and was extinguished by the 12th of August 2012, after burning an area of almost ha with moderate to high intensities and severities. The most 95

17 ΠΕ ΙΟ 1: ΑΣΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ common cover types inside the fire perimeter included pine forests, chaparral woodlands and grasslands mixed with agricultural areas. The Differenced Normalized Burn Ratio ( NBR) Landsat-based index was used to map fire severity in five severity classes across the area. Results were evaluated by using field measurements, based on the FIREMON sampling protocol, from 30 field plots (900 m 2 each) with a statistical significant positive correlation coefficient (r=0.725 and p<0.01). The FARSITE fire behavior model was utilized to run the necessary spatiotemporal fire simulations to achieve a better understanding of the fire growth and intensity parameters. Statistical analysis was conducted to estimate the relationship between NBR and other field-measured forest and fire related variables. Βιβλιογραφία Καϊλίδης,., Η δασική πυρκαγιά του Αγίου Όρους (14-28 Αυγούστου 1990). Θεσσαλονίκη. Καϊλίδης,., και Μαρκάλας, Σ., Προστασία της Ιεράς Μονής Σίµωνος Πέτρας του Αγίου Όρους. Στο: Ντάφης, Σ.,. Καϊλίδης, Π. Σµύρης, Στ. Μαρκάλας, Θ. Ζιάγκας, Φ. Σιαµίδης και Κ. Ποϊραζίδης, Οικολογική διαχείριση περιοχής Ι. Μ. Σίµωνος Πέτρας Αγίου Όρους. Ιερά Μονή Σίµωνος Πέτρας. Κακούρος Π. και Ντάφης Σ., Τεχνική µελέτη για την ανόρθωση των δασών µε Quercusilex και των δασών µε Quercusfrainetto του Αγίου Όρους. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων. Θερµή. 59 σελ. Key, C.H., andbenson, N.C., Landscape assessment: Sampling and analysis methods. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station. (Fort Collins, CO). Μπαµπαλώνας,., Κωνσταντίνου, Μ., και Χαραλαµπίδης, Σ., Η χλωρίδα του Αγίου Όρους. Οργανισµός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Θεσσαλονίκη Εκδόσεις ΟΠΠΕΘ 97. Ryan, K., andnoste, N., Evaluating prescribed fires, In: Proceedings - Symposium and Workshop on Wilderness Fire. USDA Forest Service, Intermountain Forest and Range Experiment Station, General Technical Report INT-182, pp (Ogden, UT). Scott, J.H. and Burgan, R.E., Standard fire behavior fuel models: a comprehensive set for use with Rothermel s surface fire spread model. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station, General Technical Report RMRS-GTR (Fort Collins, CO). Scott, J.H., and Reinhardt, E.D., Assessing crown fire potential by linking models of surface and crown fire behavior. USDA Forest Service, Rocky Mountain Research Station. (Fort Collins, CO). Καλαµποκίδης, Κ., Τουλίκας, Β., και Παλαιολόγου, Π., Μελέτη και εκτίµηση επιπτώσεων και συµπεριφοράς της πυρκαγιάς Λευκίµµης Έβρου Πυροσβεστική Επιθεώρηση 155:4-13. Στάµου, Ν., άση και δασοπονία του Αγίου Όρους. Στο: Ντάφης, Σ.,. Μπαµπαλώνας και Σ. ιαµαντής (επιστ. επιµ.). Αγιον Όρος Φύση και Φυσικό Περιβάλλον, Πρακτικά διηµερίδας 29-30/9/1997. Θεσσαλονίκη. Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους Άθω και ΟΠΠΕΘ 97. Σελ

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 811 00 Μυτιλήνη Τηλ. 22510 36436, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών προγνωστική χαρτογράφηση κινδύνου πυρκαγιάς, με βάση το Καναδικό Σύστημα Μετεωρολογικού Δείκτη Κινδύνου FWI Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εργαστήριο Περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας

Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Αντιµετώπιση ασικών Πυρκαγιών Εφαρµογή στο Νοµό Κέρκυρας Ν. Κανελλόπουλος Ιόνιο Πανεπιστήµιο, kane@ionio.gr Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. kane@cti.gr 5/5/2008 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρουσιαζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης

Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση Α2: Κατάρτιση των υπευθύνων των µονών για

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΥΣΙΜΗΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ και Μ. ΜΑΝΑΣΗ Natural Resource Technologies Consulting, Μουσών 31, 17562, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Γιώργος Ευτυχίδης ασολόγος Τι είναι τα ΠΣΔΠ? Συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη του έργου της διαχείρισης των πυρκαγιών.

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007 Δ.Π.Μ.Σ. Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700

Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700 ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΩΝ ΠΕΛΛΑΣ Έδεσσα 30-10-2014 Αρ. Πρωτ. 15700 ΠΡΟΣ: 1. ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤ.

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας Δικαιούχος του έργου Ιερά Κοινότητα Αγίου Όρους των πρεμνοφυών δασών Συνεργαζόμενος φ ορέας ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Β ιο τ ο π ω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor

Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Ολοκληρωµένα συστήµατα διαχείρισης κρίσεων δασικών πυρκαγιών: το σύστηµα firementor Νίκος Μαρκάτος, Καθ. ΕΜΠ Βασίλης Βεσκούκης, Επ.Καθ Καθ.ΕΜΠ Τεχνικό Επιµελητήριο της Ελλάδας Τεχνολογίες πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1: Δημιουργία Χάρτη Μοντέλων Καύσιμης Ύλης (Μ.Κ.Υ.) της περιοχής μελέτης

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1: Δημιουργία Χάρτη Μοντέλων Καύσιμης Ύλης (Μ.Κ.Υ.) της περιοχής μελέτης ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2:

Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Ενότητα EF6: Μέρος 1.1: Μέρος 1.2: Εφαρµόστε τεχνικές ελεγχόµενης καύσης της βλάστησης Ετοιµάστε συσκευές ανάφλεξης και βοηθητικό εξοπλισµό για να χρησιµοποιηθούν στην κατάσβεση πυρκαγιών Ενεργοποιήστε

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης Εκτροφή Σαλιγκαριών του είδους Helix

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογική Προσέγγιση Αντιπληµµυρικής Προστασίας στο Πλαίσιο της Νέας Οδηγίας

Μεθοδολογική Προσέγγιση Αντιπληµµυρικής Προστασίας στο Πλαίσιο της Νέας Οδηγίας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεθοδολογική Προσέγγιση Αντιπληµµυρικής Προστασίας στο Πλαίσιο της Νέας Οδηγίας. Γ. Τσακίρης, Καθηγητής ΕΜΠ Οδηγία 2007/60 Σχέδια διαχείρισης πληµµυρικής διακινδύνευσης Ενιαίος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα για το έτος 2012

Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα για το έτος 2012 Έργο Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» NATURA 2000 Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επιστηµονική κοινότητα επισηµαίνει ότι τα χαρακτηριστικά των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία µεταβάλλονται. Σε αυτό συµβάλλουν οι κλιµατικές αλλαγές, οι οποίες προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE Διαδικτυακή υπηρεσία FLIRE*-G.FMIS : Υποστήριξη Πρόληψης δασικών Πυρκαγιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση * LIFE11ENV/GR/975 Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE, To έργο FLIRE «FLIRE: Floods & fire Risk

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση...

Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Αν το σπίτι σας βρίσκεται µέσα ή κοντά σε δάσος ή δασική έκταση... Τι πρέπει να προσέχετε για να αποτρέψετε την εκδήλωση πυρκαγιάς... Μην καίτε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά κατά τη διάρκεια των θερινών µηνών. Μην ανάβετε τους θερινούς µήνες υπαίθριες ψησταριές στα

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση)

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση) ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ Κατακρηµνίσεις ( η Άσκηση) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ιάρθρωση ου Μαθήµατος Ασκήσεων Έλεγχος οµοιογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ. Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων,

ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ. Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΜΑΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΗ - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΓΙΑΓΓΟΥΛΗ (1) ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ- ΦΩΤΗΣ ΜΑΡΗΣ (2) Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων, Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης,

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ GIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΕΣΠΑ ΑΠΟ ΜΗ-ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ Λάζαρος

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ 1 Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Οι αντηλιακές µεµβράνες 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ µελετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 2 Μαΐου 2013 Αρ. Πρωτ. 702 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Αθήνα, 2 Μαΐου 2013 Αρ. Πρωτ. 702 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Τομέας Προστασίας Δασών Εργαστήριο Δασικών Πυρκαγιών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Κούταβου, Τ.Θ. 222, 28100 Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλ. & Fax: 26710 29258. Ε-mail: foreasainou@ath.forthnet.gr ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ Το παρόν έντυπο επιμελήθηκε από τον Εθελοντή Αρχιπυροσβέστη Φιλιππόπουλο Νίκο για τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Ομάδας Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Διασωστών Εκάλης. Η ανατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2: Τεκμηριωμένο Σχέδιο Δράσης

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2: Τεκμηριωμένο Σχέδιο Δράσης ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών

Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Νέες Τεχνολογίες στη Διαχείριση των Δασών Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος Οδηγίες Χρήσης Εισαγωγή Η εφαρμογή Aratos Disaster Control είναι ένα Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα, σκοπός του οποίου είναι η απεικόνιση δεδομένων καταστροφών(πυρκαγιές), ακραίων καιρικών συνθηκών (πλημμύρες)

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου»

«Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Oρθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων του Π.Σ. Βόλου και της ευρύτερης περιοχής του Πηλίου» «Απόψεις, Επισημάνσεις και προτάσεις του ΤΕΕ Μαγνησίας» ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Άνιση χωρική και χρονική κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ):

Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Η Πολιτική της Ε.Ε. για τη ασοπροστασία Παύλος Κωνσταντινίδης (Ερευνητής: Ινστιτούτο ασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ): Πρώτα από όλα θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της ηµερίδας και ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ 41 ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Α. Μαρτίνης 1, E. Χάρου 1,2, Κ. Καµπάση 1 και M. Στεφούλη 3 1 Τµήµα Οικολογίας και Περιβάλλοντος, ΤΕΙ Ιονίων Νήσων. 1,2 Ινστιτούτο Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΦΙΛ ΣΥΣΤΑΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΦΙΛ ΣΥΣΤΑΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΦΙΛ ΣΥΣΤΑΔΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΔΑΣ ΜΑΡΙΟΣ 2008 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Στον κ. Ι. Τάκο για την καθοδήγηση του σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ-ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ-ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ-ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΓΡΕΒΕΝΩΝ Ταχ. Δ/νση : Διοικητήριο Ταχ. Κωδ : 51100 Πληροφορίες : Μητσιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών των τύπων οικοτόπων άση µε Quercus frainetto και άση µε Quercus ilex σε υψηλά δάση

Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών των τύπων οικοτόπων άση µε Quercus frainetto και άση µε Quercus ilex σε υψηλά δάση Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών των τύπων οικοτόπων άση µε Quercus frainetto και άση µε Quercus ilex σε υψηλά δάση Η παρούσα µελέτη υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Life-Nature 03 NAT/GR/000093 το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ Τσαπάρης Δημήτρης (δρ. Βιολόγος), Ηλιόπουλος Γιώργος (δρ. Βιολόγος), 2013 Η Οίτη και οι γειτονικοί ορεινοί όγκοι των Βαρδουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Για πληροφορίες σχετικά με την Πρωτοβουλία μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Γ.Ευτυχίδη τηλ. 6937329151, e-mail: axion-1@otenet.gr

Για πληροφορίες σχετικά με την Πρωτοβουλία μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Γ.Ευτυχίδη τηλ. 6937329151, e-mail: axion-1@otenet.gr Αθήνα 7/9/2007 Σας αποστέλλουμε συνημμένη Παρέμβαση ομάδας ειδικών επιστημόνων-ερευνητών, σχετική με τα προβλήματα των δασικών πυρκαγιών του 2007. Η παρέμβαση αυτή αποτελεί διεπιστημονική πρωτοβουλία με

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Α. Γιαννακοπούλου, Ε. Περδικάρη και Α. Παντέρα ΤΕΙ Λαμίας, Τμήμα Δασοπονίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: «Strategic plans for restoration, protection & eco tourism promotion in Natura 2000 sites which devastated by natural disasters» ΔΡΑΣΗ 4.2.

ΕΡΓΟ: «Strategic plans for restoration, protection & eco tourism promotion in Natura 2000 sites which devastated by natural disasters» ΔΡΑΣΗ 4.2. ΕΡΓΟ: «Στρατηγικά σχέδια αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης του οικοτουρισμού σε περιοχές NATURA που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές», NAT PRO «Strategic plans for restoration, protection & eco

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟΥ ΑΣΟΥΣ ΥΜΗΤΤΟΥ I. ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ II. ΤΕΧΝΙΚH ΠΕΡΙ ΕΡΙΓΡΑΦ ΓΡΑΦH III. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ IV. ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΡΩΜΑ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ Ποτάμιο περιβάλλον Οι περισσότερες πλημμύρες είναι αποτέλεσμα συνδυαστικής δράσης : της συνολικής ποσότητας και έντασης της βροχής της περατότητας του εδάφους της τοπογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΕΠΙΓΕΙΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΩΝ ΥΝΑΜΕΩΝ ΓΙΑ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΒΕΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ»... 2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2 «ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»... 3 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3 «ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ»... 4 ΑΞΟΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας Μ. Αριανούτσου, Μαργαρίτα Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Παρασκευοπούλου Άννα Ζαχαρόπουλος Θανάσης Καραγιάννη Δέσποινα

ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ Παρασκευοπούλου Άννα Ζαχαρόπουλος Θανάσης Καραγιάννη Δέσποινα Χάρτες Χερσαίας Παραλιακής Ζώνης ΡΟΔΟΥ και δημιουργία βάσης Περιβαλλοντικών-χωρικών δεδομένων (GIS) που υλοποιήθηκε στα πλαίσια Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα Κύπρος και στα πλαίσια του εγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου.

Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Δασοκομική έρευνα μεικτών συστάδων μαύρης πεύκης στην ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου. Γ. Θανάσης Θ. Ζάγκας Π. Γκανάτσας Θ. Τσιτσώνη Εργαστήριο Δασοκομίας, Σχολή Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος. Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα