Ο Καρδιολογικός Ασθενής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Καρδιολογικός Ασθενής"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 265 Ο Καρδιολογικός Ασθενής ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΑΟΥΣΗ, ΤΑΤΙΑΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κάθε χρόνο περίπου 30 εκατομμύρια ασθενείς στις ΗΠΑ υποβάλλονται σε μη καρδιοχειρουργικές (Κ/Χ) επεμβάσεις. Από αυτούς περίπου το 1/3 υποφέρουν από κάποιο νόσημα του καρδιαγγειακού ή έχουν σοβαρούς παράγοντες καρδιακού κινδύνου. Σημαντικές οξείες επιπλοκές από το καρδιαγγειακό όπως η ισχαιμία και το έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΟΕΜ), η υπερτασική κρίση, οι διαταραχές του ρυθμού ή της αγωγιμότητας, η επιβάρυνση της χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας, η καρδιογενής καταπληξία και ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος, προκαλούν κατά 15% έως 20% αύξηση της θνητότητας των 30 ημερών. Επίσης οι καταστάσεις αυτές παρατείνουν τη διάρκεια νοσηλείας και μειώνουν την απώτερη επιβίωση των ασθενών. Η μετεγχειρητική θνησιμότητα και θνητότητα, που αποδίδεται σε καρδιολογικά αίτια, σχετίζεται άμεσα με την υποκείμενη πάθηση και την κλινική κατάσταση του ασθενή κατά το χρόνο διενέργειας της χειρουργικής επέμβασης, αλλά και το είδος της προβλεπόμενης χειρουργικής παρέμβασης, ενώ φαίνεται ότι επηρεάζεται λιγότερο από την κατασταλτική επίδραση που εξασκεί στο μυοκάρδιο η αναισθησιολογική τεχνική. 2. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 2.1. Επίδραση της χειρουργικής επέμβασης Κάθε χειρουργική επέμβαση προάγει περιεγχειρητικά μια stress απάντηση, που οφείλεται στην ιστική καταστροφή και η οποία περιλαμβάνει έκλυση νευροενδοκρινικών παραγόντων, απελευθέρωση κατεχολαμινών που προκαλεί υπέρταση και ταχυκαρδία, αγγειόσπασμο, μειωμένη ινωδολυτική δραστηριότητα και υπερπηκτικότητα. Αν και οι ειδικοί παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή είναι οι πιο σημαντικοί για την εκτίμηση του καρδιακού κινδύνου σε σύγκριση με τους χειρουργικούς παράγοντες, ο επείγον ή όχι χαρακτήρας και το είδος της χειρουργικής επέμβασης δεν μπορεί να αγνοηθούν. Το είδος αλλά και η διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης επηρεάζουν το εύρος της διακύμανσης των φυσιολογικών δεικτών κατά την περιεγχειρητική περίοδο, κατευθύνοντας ανάλογα και το βαθμό κλιμάκωσης της περιεγχειρητικής προσέγγισης. Ο περιεγχειρητικός κίνδυνος κυμαίνεται από εξαιρετικά χαμηλός στις μικρής βαρύτητας επεμβάσεις που πραγματοποιούνται σε περιπατητικούς ασθενείς, έως σημαντικός στις αυξημένης βαρύτητας επεμβάσεις (Πίνακας 1) Η επίδραση της αναισθησίας Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η διεγχειρητική περίοδος είναι πλέον ασφαλέστερη σε σύγκριση με το παρελθόν, γεγονός που αποδίδεται στο πιο εξειδικευμένο monitoring του καρδιοαναπνευστικού συστήματος, που εφαρμόζεται κατά τη διάρκεια της αναισθησίας. Η γενική αναισθησία επιδρά στο καρδιαγγειακό σύστημα μεταβάλλοντας κυρίως τη συστηματική αρτηριακή και κεντρική φλεβική πίεση, την καρδιακή παροχή (ΚΠ) και τον καρδιακό ρυθμό. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί συνοψίζονται αφενός μεν στην μείωση των συστηματικών αγγειακών αντιστάσεων, του όγκου παλμού, της συσταλτικότητας και αφετέρου δε στην αύξηση της ευερεθιστότητας του μυοκαρδίου. Κατά την εισαγωγή στην αναισθησία επέρχεται μείωση της αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) κατά 20-30%, ενώ αντίθετα η ενδοτραχειακή διασωλήνωση προκαλεί αύξηση της ΑΠ κατά mmhg. Η εφαρμογή μηχανικού αερισμού θετικών πιέσεων σε ασθενείς υπό συνθήκες γενικής αναισθησίας προκαλεί ελάττωση του προφορτίου, επιτείνοντας την αιμοδυναμική επιβάρυνση. Όσον αφορά του αναισθητικούς παράγοντες, η χρήση οπιοειδών (fentanyl, remifentanil) σε σύγκριση με τους εισπνεόμενους (σεβοφλουράνιο, δεσφλουράνιο) ή ενδοφλέβιους αναισθητι-

2 266 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Υψηλός (αναφερόμενος καρδιακός κίνδυνος >5%) Επείγουσες μείζονες επεμβάσεις, ειδικά σε ηλικιωμένους ασθενείς Επεμβάσεις στην αορτή ή άλλα μείζονα αγγεία Επεμβάσεις σε περιφερικά αγγεία Επεμβάσεις παρατεταμένες και με σημαντική μετακίνηση υγρών στον 3 ο χώρο και απώλεια αίματος Ενδιάμεσος (αναφερόμενος καρδιακός κίνδυνος 1-5%) Ενδαρτηρεκτομή των καρωτίδων Επεμβάσεις κεφαλής τραχήλου Ενδοαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής Ενδοπεριτοναϊκές και ενδοθωρακικές επεμβάσεις Μείζονες ορθοπεδικές ή ουρολογικές επεμβάσεις Χαμηλού (αναφερόμενος καρδιακός κίνδυνος <1%) Ενδοσκοπικές επεμβάσεις Οφθαλμολογικές επεμβάσεις Μαστεκτομή Γυναικολογικές Μικρές ορθοπεδικές ή ουρολογικές επεμβάσεις Πίνακας Ταξινόμηση καρδιακού καρδιακού κινδύνου κινδύνου για μη καρδιοχειρουργικές για μη καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις επεμβάσεις

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 267 κούς παράγοντες (προποφόλη, θειοπεντάλη) οδηγεί σε ηπιότερη καταστολή του μυοκαρδίου. Ακόμη όμως και τα οπιοειδή μπορούν να επηρεάσουν δυσμενώς την ΚΠ μέσω της προκαλούμενης φλεβοδιαστολής. Επιπρόσθετα, η χορήγηση εισπνεόμενων και ενδοφλέβιων αναισθητικών παραγόντων σε συνδυασμό με νευρομυϊκούς αποκλειστές μπορεί να είναι ολέθρια, εξαιτίας της ευαισθητοποίησης του μυοκαρδίου στις κυκλοφορούσες κατεχολαμίνες (τα επίπεδα των οποίων αυξάνονται λόγω του χειρουργικού stress), προάγοντας έτσι τον κίνδυνο έκτοπης κοιλιακής δραστηριότητας. Η επισκληρίδιος ή η ραχιαία αναισθησία προκαλούν αρτηριο- και φλεβοδιαστολή μέσω του αποκλεισμού του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ), ελαττώνουν το προφορτίο, με τελική συνέπεια την μείωση της ΚΠ. Παρά το γεγονός ότι αρκετοί ερευνητές θεωρούν ότι η περιοχική αναισθησία είναι ασφαλέστερη από τη γενική αναισθησία, τυχαιοποιημένες μελέτες που συγκρίνουν τις δύο τεχνικές δεν έδειξαν κάποια σαφή διαφορά ως προς τις επιπλοκές από το καρδιαγγειακό ή τη θνητότητα. Προκειμένου να υπερκεραστεί η δυσμενής επίδραση, τόσο της γενικής, όσο και της περιοχικής αναισθησίας στο καρδιαγγειακό, κρίνεται αναγκαία η κατάλληλη αναπλήρωση του ενδοαγγειακού όγκου προεγχειρητικά. 3. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ 3.1. Ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου Η ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου συνιστά μείζονα παράγοντα επιβάρυνσης της περιεγχειρητικής θνητότητας, η οποία φθάνει περίπου στο 9.6% (έναντι 2.8% όταν απουσιάζει). Εκτός από την αιμοδυναμική επιβάρυνση που συνιστά τη σημαντικότερη επιπλοκή, ενδέχεται επίσης να προκαλέσει θρόμβωση, σπασμό των στεφανιαίων αγγείων και σοβαρές διαταραχές του ρυθμού. Η εκδήλωση ισχαιμίας του μυοκαρδίου κορυφώνεται στις πρώτες 48 ώρες μετεγχειρητικά, είναι κλινικά «σιωπηρή» στο 90% των περιπτώσεων και χαρακτηρίζεται από δυσμενέστερη έκβαση σε σύγκριση με αυτή που συμβαίνει σε άλλες κλινικές καταστάσεις. Για τους ασθενείς χωρίς εμφανή συμπτωματολογία ή προηγούμενο ιστορικό, η πιθανότητα ύπαρξης στεφανιαίας νόσου εξαρτάται από το είδος και τον αριθμό των συνοδών παραγόντων που προκαλούν αθηροσκλήρυνση, όπως περιφερική αγγειοπάθεια, σακχαρώδης διαβήτης, κάπνισμα, και υπερχοληστεριναιμία. Η ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου διακρίνεται σε δύο κατηγορίες: α) χρόνια διαταραχή της άρδευσης των στεφανιαίων αγγείων, η οποία εκδηλώνεται ως σταθερή ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου (στηθάγχη) και β) η ρήξη αθηρωματικής πλάκας που εκδηλώνεται κλινικά ως οξύ στεφανιαίο σύνδρομο. Στους ασθενείς με στηθάγχη είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί εάν η στηθάγχη είναι σταθερή ή ασταθής, να ταξινομηθεί η λειτουργική επάρκεια σύμφωνα με την Canadian Cardiovascular Society (CCS) και να προσδιοριστεί η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής ή η ανάγκη διενέργειας περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Οι ασθενείς με σταθερή στηθάγχη και CCS I-II που υποβάλλονται σε μείζονες μη-κ/χ επεμβάσεις, διατρέχουν κίνδυνο ΟΕΜ περίπου 4% και καρδιακού θανάτου περίπου 1-2%. Ο κίνδυνος αυξάνει σημαντικά σε ασθενείς με σταθερή στηθάγχη και CCS ΙII-IV. Η παρουσία ασταθούς στηθάγχης σχετίζεται με κατά 25% υψηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης ΟΕΜ, ο οποίος ενισχύεται περαιτέρω από την περιεγχειρητική κατάσταση υπερπηκτικότητας, αυξάνοντας κατά 5 φορές τη θνητότητα των ασθενών. Ανάλογα με τον χρόνο που έχει παρέλθει από την εκδήλωση προηγούμενου ΟΕΜ, το American College of Cardiology διακρίνει τις εξής κατηγορίες: οξύ ΟΕΜ (τελευταία βδομάδα), πρόσφατο ΟΕΜ (τελευταίος μήνας έως τελευταία βδομάδα) και εφόσον έχει προκληθεί πριν τον τελευταίο μήνα το ορίζει ως ιστορικό ΟΕΜ. Η βελτιστοποίηση της αναισθησιολογικής προσέγγισης φαίνεται ότι μπορεί να περιορίσει την εκδήλωση περιεγχειρητικού ΟΕΜ σε ασθενείς με ιστορικό ΟΕΜ κατά το τελευταίο τρίμηνο από 30% στο 6% ή κατά τους τελευταίους 3-6 μήνες από 15% στο 2%. Σε ασθενείς που έχει προηγηθεί η διενέργεια διαδερμικής παρέμβασης στα στεφανιαία αγγεία, θα πρέπει σε συνεργασία με τον καρδιολόγο να αποσαφηνιστεί το είδος του stent και να οργανωθεί η προεγχειρητική διαχείριση του ασθενή. Σε περιπτώσεις πρόσφατης αγγειοπλαστικής η αντιπηκτική αγωγή θα πρέπει να συνεχιστεί για τουλάχιστον 14 μέρες μετά την παρέμβαση, σε μεταλλικά stents (Bare Metal Stents, BMS) για μέρες, ενώ για επικαλυμμένα stents (Drug Eluding Stents, DES) για τουλάχιστο ένα χρόνο Υπέρταση Παρά την αξιοσημείωτη πρόοδο στη διάγνωση και αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης (ΑΥ) ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με ΑΥ παραμένει χωρίς διάγνωση, ενώ το ήμισυ περίπου αυτών που έχουν γνωστή ΑΥ, είτε δε λαμβάνουν καθόλου ή λαμβάνουν ακατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Η βαρύτητα και η διάρκεια της ΑΥ σχετίζεται άμεσα με το βαθμό επιβάρυνσης των τελικών οργάνων, τη θνησιμότητα και τη θνητότητα των ασθενών.

4 268 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι ασθενείς με ήπια ή μέτρια υπέρταση φαίνεται ότι μπορούν να υποβληθούν σε αναισθησία και σε χειρουργική επέμβαση χωρίς να διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο επιπλοκών από το καρδιαγγειακό. Ως μη ελεγχόμενη υπέρταση θεωρείται η καταγραφή υψηλών τιμών σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις ή κλινικές ενδείξεις επίμονης ΑΥ (με συνοδό υπερτροφία της αριστερής κοιλίας) και σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα «σιωπηρής» ισχαιμικής νόσου του μυοκαρδίου (εξαιτίας της υπερτροφίας της αριστεράς κοιλίας), καρδιακής ανεπάρκειας, αρρυθμιών, νεφρικής ανεπάρκειας, νόσου των εγκεφαλικών αγγείων και θνησιμότητας από το καρδιαγγειακό. Η εικόνα strain στο ηλεκτροκαρδιογράφημα από πολλούς ερευνητές θεωρείται ως ενδεικτική χρόνιας ισχαιμικής κατάστασης. Η μείωση του περιεγχειρητικού κινδύνου απαιτεί φαρμακευτικό έλεγχο της σοβαρής υπέρτασης για αρκετές βδομάδες, προκειμένου να αναστραφούν οι αγγειακές μεταβολές. Σε Α/Υ 1 ου βαθμού (συστολική ΑΠ ή διαστολική ΑΠ mmhg) ή 2 ου βαθμού (συστολική ΑΠ ή διαστολική ΑΠ mmhg), δεν υπάρχει τεκμηρίωση ότι η αναβολή της επέμβασης με σκοπό τη βελτιστοποίηση της αγωγής επηρεάζει θετικά την έκβαση των ασθενών. Σε Α/Υ 3 ου βαθμού (συστολική ΑΠ >180 ή διαστολική ΑΠ >110mmHg), σταθμίζεται το πιθανό όφελος από τη βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής έναντι του κινδύνου από την αναβολή της επέμβασης. Θα πρέπει να επισημανθεί όμως ότι η διεγχειρητική υπόταση θεωρείται πιο επικίνδυνη από την υπέρταση, και θα πρέπει να αποφεύγεται η οξεία ελάττωση της ΑΠ, καθώς ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο ισχαιμίας του εγκεφάλου ή του μυοκαρδίου Καρδιακή ανεπάρκεια Ο περιεγχειρητικός κίνδυνος καρδιακών επιπλοκών σε ασθενείς με αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια κυμαίνεται στο 5%-7%, ενώ σε μη-αντιρροπούμενη φθάνει στο 20% έως 30%. Διακρίνεται σε συστολική δυσλειτουργία (μείωση του κλάσματος εξώθησης και της συσταλτικότητας), διαστολική δυσλειτουργία (αύξηση των πιέσεων πλήρωσης, με φυσιολογικό κλάσμα εξώθησης και συσταλτικότητα) ή συνδυασμό των δύο. Η ισχαιμική νόσος του μυοκαρδίου συνιστά τη συχνότερη αιτία (50%-75%) συστολικής καρδιακής ανεπάρκειας, ενώ η υπέρταση μπορεί να προκαλέσει διαστολική δυσλειτουργία και υπερτροφία της αριστερής κοιλίας. Η εξακρίβωση της αιτιολογίας της καρδιακής ανεπάρκειας θεωρείται ζήτημα μείζονος σημασίας, καθώς, για παράδειγμα, η καρδιακή ανεπάρκεια λόγω υπέρτασης προκαλεί διαφορετικό περιεγχειρητικό κίνδυνο σε σύγκριση με αυτή που προκαλείται από την ισχαιμική νόσο του μυοκαρδίου. Κατά αντιστοιχία, η παρουσία καρδιακής ανεπάρκειας συνιστά ένα σημαντικό παράγοντα περιεγχειρητικού ΟΕΜ. Όπως ήδη επισημάνθηκε, αρκετοί αναισθητικοί παράγοντες προκαλούν άμεση μείωση της λειτουργικότητας του μυοκαρδίου. Πολύ συχνά, η αυξημένη αναπλήρωση υγρών κατά την περιεγχειρητική περίοδο, επιβαρύνει σημαντικά το φορτίο του μυοκαρδίου που παρουσιάζει μέτρια ή σοβαρή έκπτωση της λειτουργικής ικανότητας των κοιλιών. Ο κίνδυνος καρδιογενούς πνευμονικού οιδήματος περιεγχειρητικά κυμαίνεται από 2% έως 6% σε ασθενείς με ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας χωρίς όμως κλινικά και ακτινογραφικά ευρήματα και από 10% έως 16% σε ασθενείς με έντονες κλινικές εκδηλώσεις συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας (ΣΚΑ). Επιβάρυνση μιας προϋπάρχουσας καρδιακής ανεπάρκειας, η οποία δεν αναγνωρίστηκε πριν από μείζονες επεμβάσεις στο θώρακα ή στην κοιλιά, αφορά συνήθως ηλικιωμένους ασθενείς που υποβάλλονται σε μείζονες αγγειοχειρουργικές (Α/Χ) επεμβάσεις, στους οποίους καταγράφεται υψηλότερος κίνδυνος επανεισαγωγής στο νοσοκομείο και δυσμενούς έκβασης. Γι αυτό πριν τη διενέργεια μιας μείζονος προγραμματισμένης επέμβασης συστήνεται η έγκαιρη αναγνώριση και επιθετική φαρμακευτική αντιμετώπιση μιας προϋπάρχουσας ΣΚΑ. Η εφαρμοζόμενη θεραπεία αποσκοπεί στην μείωση των πιέσεων πλήρωσης των κοιλιών σε συνδυασμό με τη βελτίωση της ΚΠ. Η κλινική κατάσταση των ασθενών με μη-αντιρροπούμενη ΣΚΑ θα πρέπει να σταθεροποιηθεί τουλάχιστο 1 εβδομάδα πριν την προγραμματισμένη επέμβαση Βαλβιδοπάθειες Οι ασθενείς με βαλβιδοπάθεια που πρόκειται να υποβληθούν σε μείζονες μη-κ/χ επεμβάσεις διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επιπλοκών, εξαιτίας της υψηλής πιθανότητας πρόκλησης ΣΚΑ, υπο- ή υπερογκαιμίας και καρδιακών αρρυθμιών. Ως γενικός κανόνας, η βαλβιδική στένωση (ειδικά της αορτικής βαλβίδας), γίνεται χειρότερα ανεκτή περιεγχειρητικά από την ανεπάρκεια, καθώς χαρακτηρίζεται από περιορισμένη ανοχή στην υποή υπερβολαιμία. Ο κίνδυνος περιεγχειρητικού θανάτου σε στένωση της αορτικής βαλβίδας είναι υψηλότερος κατά 13% και μεταβάλλεται ανάλογα με τη βαρύτητα της στένωσης. Σε σοβαρή ή κρίσιμη στένωση (βαλβιδικό άνοιγμα < 1 cm 2 ) η θνητότητα ανέρχεται στο 50% και γι αυτό οι συγκεκριμένοι ασθενείς θα πρέπει να υποβάλλονται σε ενδελεχή καρ-

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 269 διολογικό έλεγχο. Σε ασθενή με σαφή κλινική επιβάρυνση (συγκοπικά επεισόδια, στηθάγχη, δύσπνοια), προτείνεται η διενέργεια της προγραμματισμένης επέμβασης σε 2ο χρόνο, αφού προηγηθεί η αξιολόγηση της βαρύτητας της στένωσης, η οποία σε επιλεγμένες καταστάσεις ενδέχεται να υποδείξει την αναγκαιότητα προεγχειρητικής αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας. Η κλινική διερεύνηση επιβάλλεται επίσης και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς που υποβάλλονται σε υψηλού κινδύνου επεμβάσεις. Σε σοβαρή στένωση μιτροειδούς βαλβίδας (βαλβιδικό άνοιγμα < 1.5 cm 2 ) συστήνεται η περαιτέρω διερεύνηση και πιθανή αντικατάσταση της βαλβίδας σε συμπτωματικό ή ασυμπτωματικό ασθενή με πνευμονική υπέρταση (συστολική πίεση πνευμονικής αρτηρίας > 50 mmhg). Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις προτείνεται η διενέργεια της προγραμματισμένης επέμβασης με μέριμνα για αποφυγή της ταχυκαρδίας, κατάλληλη αναπλήρωση υγρών και χορήγηση αντιπηκτικών. H εκδήλωση κολπικής μαρμαρυγής προκαλεί σημαντική κλινική επιβάρυνση. Οι ασθενείς με σημαντική συνδυασμένη ανεπάρκεια της αορτικής και της μιτροειδούς βαλβίδας συνιστούν μια ιδιαίτερη κατηγορία, καθώς διατρέχουν υψηλό κίνδυνο επιπλοκών εξαιτίας των περιορισμένων εφεδρειών τους για την αντιρρόπηση των μεταβολών του προ- και μεταφορτίου. Στους ασθενείς αυτούς συστήνεται η φαρμακολογική βελτιστοποίηση, με σκοπό τη μέγιστη αιμοδυναμική σταθεροποίηση πριν από τη διενέργεια μιας μείζονος επέμβασης. Ειδικά, οι συμπτωματικοί ασθενείς ή οι ασυμπτωματικοί ασθενείς με LVEF < 30% διατρέχουν υψηλό κίνδυνο επιπλοκών από το καρδιαγγειακό και οι μη-κ/χ επεμβάσεις θα πρέπει να διενεργούνται μόνον εφόσον υπάρχει απόλυτη ένδειξη. Σε ασθενείς με προσθετική βαλβίδα και απουσία ενδείξεων βαλβιδικής ή κοιλιακής δυσλειτουργίας συστήνεται μόνο η προφύλαξη από ενδεχόμενη ενδοκαρδίτιδα και η τροποποίηση της χορηγούμενης αντιπηκτικής αγωγής Καρδιομυοπάθειες Η υπερτροφική καρδιομυοπάθεια συνιστά την μεγαλύτερη κλινική πρόκληση στη συγκεκριμένη κατηγορία. Η μείωση του όγκου αίματος και των περιφερικών αγγειακών αντιστάσεων, καθώς επίσης η αύξηση φλεβικού όγκου ενδέχεται να μειώσει τον όγκο της αριστεράς κοιλίας και να αυξήσει την τάση απόφραξης της εκροής αίματος από αυτή. Επιπρόσθετα, η μείωση της πιέσεως πλήρωσης των κοιλιών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του όγκου παλμού εξαιτίας της ελαττωμένης ευενδοτότητας της υπερτροφικής κοιλίας Καρδιακές αρρυθμίες. Οι αρρυθμίες, είτε υπερκοιλιακές είτε κοιλιακές, σχετίζονται συχνά με ισχαιμική νόσο του μυοκαρδίου ή ΣΚΑ. Περιεγειρητικά, η εκδήλωση υπερκοιλιακών αρρυθμιών (υπερκοιλιακή ταχυκαρδία, κολπική μαρμαρυγή) είναι συνηθέστερη σε σύγκριση με τις κοιλιακές. Ειδικότερα, η διέγερση του ΣΝΣ θεωρείται ως ο πρωταρχικός μηχανισμός εκδήλωσης κολπικής μαρμαρυγής. Η πρόγνωση των ασθενών με αρρυθμίες χωρίς όμως συνοδό παθολογία από το καρδιαγγειακό είναι συνήθως καλή και ο κίνδυνος από τη διενέργεια της χειρουργικής επέμβασης είναι απίθανο να αυξηθεί (με εξαίρεση την κολπική μαρμαρυγή η οποία θεωρείται ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου). Η ύπαρξη αρρυθμιών θεωρείται σημαντικός ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης περιεγχειρητικού κινδύνου, μόνο όταν οι αρρυθμίες ή οι διαταραχές του ερεθισματαγωγού συστήματος συνιστούν κλινικές εκδηλώσεις υποκείμενων καρδιοπαθειών. Για παράδειγμα, αυξημένο κίνδυνο για εμμένουσες υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες διατρέχουν οι ηλικιωμένοι ασθενείς που υποβάλλονται σε επεμβάσεις στους πνεύμονες, οι ασθενείς με υποκρίσιμες βαλβιδικές στενώσεις και αυτοί με αναμνηστικό ιστορικό παρόμοιων ταχυαρρυθμιών. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η αναισθησία μπορεί να επιφέρει περαιτέρω καταστολή του αυτοματισμού και κατά συνέπεια της κοιλιακής ανταπόκρισης σε ασθενείς με διαταραχή του ερεθισματαγωγού συστήματος. Σύμφωνα με τις συστάσεις του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας/Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολόγων (ACC/AHA), ως υψηλότερου κινδύνου αρρυθμίες θεωρούνται οι συμπτωματικές κοιλιακές αρρυθμίες με συνοδές παθήσεις του καρδιαγγειακού, οι υπερκοιλιακές αρρυθμίες με ταχεία ή βραδεία κοιλιακή ανταπόκριση και οι υψηλού βαθμού κολποκοιλιακοί αποκλεισμοί (ΚΚΑ). Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια κοιλιακής ταχυκαρδίας χωρίς αιμοδυναμική επιβάρυνση συστήνεται η χορήγηση αμιοδαρόνης και β-αποκλειστών, ενώ σε αιμοδυναμική κατάρριψη προτείνεται ηλεκτρική καρδιοανάταξη. Σε υπερκοιλιακές αρρυθμίες με αιμοδυναμική σταθερότητα συστήνεται ο έλεγχος της κοιλιακής ανταπόκρισης και η συνέχιση της αντιαρρυθμικής αγωγής προεγχειρητικά, ενώ σε αιμοδυναμική αστάθεια προτείνεται η ηλεκτρική καρδιοανάταξη. Η παρουσία δεσμιδικού αποκλεισμού δε συνιστά ανεξάρτητο δείκτη μετεγχειρητικών επιπλοκών από το καρδιαγγειακό, εφόσον δεν υφίσταται συνοδός σοβαρή νόσος. Οι ασυμπτωματικοί ασθενείς με δισδεμικούς αποκλεισμούς δε διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο πλήρους ΚΚΑ κατά την περιεγχειρητική περίοδο. Εξαίρεση αποτελεί ο δισδεσμι-

6 270 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ κός αποκλεισμός (με ή χωρίς 1ου βαθμού ΚΚΑ) έπειτα από ΟΕΜ που μπορεί να εξελιχθεί σε πλήρη ΚΚΑ, προκαλώντας σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές και να καταστήσει αναγκαία την τοποθέτηση προσωρινού βηματοδότη Βηματοδότες - Εμφυτεύσιμοι απινιδωτές Ενδέχεται να επηρεαστούν από ηλεκτρικές ή μαγνητικές παρεμβάσεις. Συστήνεται σε όλες τις περιπτώσεις να λαμβάνεται η γνώμη του καρδιολόγου ή του τεχνικού της κατασκευάστριας εταιρίας. Οι ασθενείς συνήθως φέρουν μαζί τους μια κάρτα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του βηματοδότη ή του απινιδωτή και με τα απαραίτητα στοιχεία επικοινωνίας. Συστήνεται ο έλεγχος του βηματοδότη ή του απινιδωτή πριν και μετά την επέμβαση, η διεγχειρητική χρήση διπολικής διαθερμίας και η διακοπή της λειτουργίας του εμφυτεύσιμου απινιδωτή κατά τη διάρκεια της επέμβασης και επαναλειτουργία του κατά τη φάση ανάνηψης. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι ασθενείς με εμφυτεύσιμους απινιδωτές έχουν συνήθως σοβαρή υποκείμενη καρδιακή παθολογία. 4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Οι δύο βασικοί στόχοι της αξιολόγησης των ασθενών με νόσο του καρδιαγγειακού συστήματος πριν την επέμβαση είναι (1) ο προσδιορισμός του περιεγχειρητικού κινδύνου και (2) ο εντοπισμός των ασθενών που θα ωφεληθούν από περαιτέρω διαγνωστικό έλεγχο Εκτίμηση του καρδιακού κινδύνου Αυτή θα βασιστεί στη συνεκτίμηση των εξής παραμέτρων: α) περιεγχειρητικός κίνδυνος που χαρακτηρίζει την ίδια την επέμβαση (Πίνακας 1), β) λειτουργική ικανότητα των ασθενών όπως εκτιμάται σε μεταβολικά ισοδύναμα και γ) 1 ΜΕΤ Ατομική φροντίδα όπως σίτιση, ντύσιμο ή χρήση τουαλέτας Περπάτημα γύρω από το σπίτι Ήπιο περπάτημα για 1-2 οικοδομικά τετράγωνα Ελαφρές δουλειές στο σπίτι όπως πλύσιμο πιάτων ή ξεσκόνισμα >4 ΜΕΤs Έντονο περπάτημα Τρέξιμο σε μικρή απόσταση Γρήγορο ανέβασμα σε σκάλες Βαριές δουλειές στο σπίτι όπως μετακίνηση επίπλων Συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες όπως γκόλφ, χορό, τένις, ήπια ποδηλασία, χαλαρό τρέξιμο 4 Ανέβασμα 1-2 ορόφους με >10 Συμμετοχή σε έντονα αθλήματα ΜΕΤs σκάλες ή σε λόφο METs όπως κολύμπι, ποδόσφαιρο, Μέτριας έντασης περπάτημα για 2-4 οικοδομικά τετράγωνα καλαθοσφαίριση, σκί ή γρήγορο τρέξιμο σε μέτρια ή μεγάλη απόσταση Πίνακας 2. Εκτιμώμενα λειτουργικά επίπεδα (METs) σωματικής δραστηριότητας Πίνακας 2. Εκτιμώμενα λειτουργικά επίπεδα (METs) σωματικής δραστηριότητας

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 271 Μείζονες Ασταθή στεφανιαία σύνδρομα Πρόσφατο ΟΕΜ (<30 μέρες) Ασταθής ή σοβαρή στηθάγχη Μη αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια Σημαντικές αρρυθμίες Υψηλού βαθμού κολποκοιλιακός αποκλεισμός Συμπτωματικές κοιλιακές αρρυθμίες Υπερκοιλιακές αρρυθμίες με μη ελεγχόμενο κοιλιακό ρυθμό (>100 σφύξεις/min σε ηρεμία) Συμπτωματική βραδυκαρδία Πρόσφατη κοιλιακή ταχυκαρδία Σοβαρή βαλβιδοπάθεια Σοβαρή στένωση αορτικής βαλβίδας (> 40mmHg, area<1 cm 2 ή εκδήλωση συμπτωμάτων) Συμπτωματική στένωση μιτροειδούς βαλβίδας Ενδιάμεσοι Ήπια ασταθής στηθάγχη Προηγούμενο ΟΕΜ με βάση το ιστορικό ή της ύπαρξη παθολογικών Q επαρμάτων στο ΗΚΓ Αντιρροπούμενη ή προϋπάρχουσα συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια Σακχαρώδης διαβήτης

8 272 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Νεφρική ανεπάρκεια Ελάχιστοι Αυξημένη ηλικία Παθολογικό ΗΚΓ (υπερτροφία αριστερής κοιλίας, αποκλεισμός αριστερού σκέλους, διαταραχές ST-T) Οποιοσδήποτε ρυθμός εκτός από φλεβοκομβικός (κολπική μαρμαρυγή) Χαμηλή λειτουργική ικανότητα (αδυναμία να ανεβεί σκάλες ενός ορόφου με μια σακούλα ψώνια) Ιστορικό ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου Μη ελεγχόμενη συστηματική υπέρταση Πίνακας 3. Κλινικοί δείκτες αυξημένου περιεγχειρητικού κινδύνου από το καρδιαγγειακό σύστημα κλινικοί Πίνακας παράγοντες 3. καρδιακού Κλινικοί δείκτες κινδύνου. αυξημένου περιεγχειρητικού από το συνδυασμό κινδύνου των κλινικών από το παραγόντων με το χειρουργικό κίνδυνο, αναπτύχθηκαν διάφορα μοντέλα που Η εκτίμηση καρδιαγγειακό της λειτουργικής σύστημα επάρκειας χαρακτηρίζεται από υψηλή διακριτική ικανότητα των ασθενών που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης μείζονος επιπλοκής προβλεφθεί η έκβαση των ασθενών. Ο αναθεωρημένος συνεκτιμούν τους παράγοντες αυτούς προκειμένου να από το καρδιαγγειακό, ενώ κατευθύνει και προς τη διενέργεια περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου. Η ανοχή στη σω- τους περισσότερους κλινικούς και ερευνητές ως ο πιο αξι- δείκτης καρδιακού κινδύνου (Lee Index) θεωρείται από ματική άσκηση μπορεί να εκτιμηθεί με ειδικό ερωτηματολόγιο το οποίο προσδιορίζει την λειτουργική επάρκεια του νών που υποβάλλονται σε μη-κ/χ επεμβάσεις (Πίνακας όπιστος προγνωστικός δείκτης καρδιακού κινδύνου ασθε- ασθενή σε σωματική άσκηση σύμφωνα με τα μεταβολικά 4). Η συχνότητα εκδήλωσης σημαντικών επιπλοκών από ισοδύναμα (Metabolic Equivalents-METs). Ένας ασθενής το καρδιαγγειακό υπολογίζεται στο 0.4% όταν η βαθμολογία του δείκτη είναι 0, 0.9% όταν είναι 1 βαθμός, 7% που δεν μπορεί να πραγματοποιήσει μέτρια επίπεδα σωματικής δραστηριότητας (4-5 METs), όπως να περπατήσει όταν είναι 2 βαθμοί και 11% όταν είναι 3 βαθμοί. 4 οικοδομικά τετράγωνα ή να ανεβεί δύο ορόφους με τις σκάλες, διατρέχει υψηλό κίνδυνο περιεγχειρητικών επιπλοκών (Πίνακας 2). λειτουργίας 4.2. Εφαρμογή περαιτέρω ελέγχου της καρδιακής Η ταξινόμηση των κλινικών παραγόντων καρδιακού κινδύνου αναλύεται στον Πίνακα 3. Εφόσον υπάρχει υποψία την ίδια την επέμβαση επηρεάζει άμεσα την απόφαση διε- Όπως έχει ήδη επισημανθεί ο κίνδυνος που απορρέει από ενεργού νόσου του καρδιαγγειακού (ασταθής στηθάγχη, νέργειας περαιτέρω διαγνωστικού ελέγχου και τυχόν παρεμβάσεων. Σε επείγουσες (κρίσιμες) καταστάσεις, όπως η ΣΚΑ, σημαντική δυσρρυθμία ή σοβαρή βαλβιδοπάθεια) σε ασθενή που πρόκειται να υποβληθεί σε χειρουργική ρήξη ανευρύσματος κοιλιακής αορτής, το σοβαρό τραύμα, επέμβαση, η καρδιολογική εκτίμηση κρίνεται ως απαραίτητη. παρεμβάσεων ουσιαστικά δεν μεταβάλλει τον καρδιακό η διάτρηση οργάνων κ.α., η εφαρμογή συγκεκριμένων Καθώς ο κίνδυνος επιπλοκών από το καρδιαγγειακό και κίνδυνο. Σε επείγουσες (όχι κρίσιμες) καταστάσεις όπως επακόλουθης δυσμενούς έκβασης αυξάνεται εκθετικά η απόφραξη εντέρου, η αξιολόγηση του καρδιακού κιν-

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πίνακας 4. Αναθεωρημένος δείκτης καρδιακού κινδύνου (Lee Index) 273 Πίνακας 4. Αναθεωρημένος δείκτης καρδιακού κινδύνου (Lee Index) Επεμβάσεις υψηλού κινδύνου (ενδοκοιλιακές, Θ/Χ & Α/Χ) Ιστορικό ισχαιμικής νόσου μυοκαρδίου (ΟΕΜ, θετική δοκιμασία κόπωσης, στηθάγχη, αγωγή με νιτρώδη & ΗΚΓ με κύματα Q) Ιστορικό ΣΚΑ Ιστορικό νόσου εγκεφαλικών αγγείων Ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης Προεγχειρητικά επίπεδα SCr >2.0 mg/dl (1 βαθμός για κάθε παράμετρο) Πίνακας 4. Αναθεωρημένος δείκτης καρδιακού κινδύνου (Lee Index) δύνου μπορεί να συμβάλλει στην μείωσή του, χωρίς όμως να επηρεάζει την απόφαση για την αναγκαιότητα της διενέργειας της χειρουργικής παρέμβασης. Σε προγραμματισμένες επεμβάσεις, περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος συστήνεται μόνο σε ασθενείς με λειτουργική ικανότητα < 4 METs και > 3 παράγοντες καρδιακού κινδύνου (σύμφωνα με τον Lee Index) που πρόκειται να υποβληθούν σε υψηλού χειρουργικού κινδύνου επεμβάσεις. Η επιλογή θα πρέπει να βασίζεται στην αρχή ότι δεν εφαρμόζεται κανένας περαιτέρω έλεγχος, εφόσον δεν πρόκειται να τροποποιήσει την περιεγχειρητική διαχείριση του ασθενή Ηλεκτροκαρδιογράφημα. Παθολογικά επάρματα Q συνιστούν σοβαρή ένδειξη προηγούμενου ΟΕΜ. Θα πρέπει να επισημανθεί όμως ότι η απουσία των επαρμάτων Q δεν αποκλείει την ύπαρξη προηγούμενου ΟΕΜ, καθώς στο 5%-27% των περιπτώσεων ενδέχεται να εξαφανιστούν μετά από μια δεκαετία Υπερηχοκαρδιογραφία (ECHO) σε ηρεμία. Δε φαίνεται ότι παρέχει επιπλέον πληροφορίες σχετικά με την πρόβλεψη περιεγχειρητικών επιπλοκών από το καρδιαγγειακό σε σύγκριση με την κλινική εξέταση της επάρκειας της καρδιακής λειτουργίας. O ρόλος της όμως στην αξιολόγηση της βαρύτητας της στένωσης ή ανεπάρκειας των καρδιακών βαλβίδων, κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικός Μη επεμβατικές δοκιμασίες. Η δοκιμασία κόπωσης σε κυλιόμενο διάδρομο συνιστά την λιγότερο επεμβατική δοκιμασία με την υψηλότερη σχέση κόστος/όφελος για την ανίχνευση της ισχαιμίας. Στην περίπτωση όπου ο ασθενής έχει ικανοποιητική δοκιμασία κόπωσης, συστήνεται περιορισμένος επιπρόσθετος διαγνωστικός έλεγχος ακόμη και σε ασθενείς με ασταθή στηθάγχη. Σε ασθενείς που δεν μπορούν να έχουν φυσική δραστηριότητα προτείνονται: α) η δοκιμασία άρδευσης του μυοκαρδίου με φαρμακολογικό stress (θάλλιο/διπυριδαμόλη, αδενοσίνη), η οποία θα αποκαλύψει περιοχές αναστρέψιμης ελάττωσης της άρδευσης του μυοκαρδίου ή απουσία άρδευσης (μη βιώσιμος ιστός) και/ή β) η stress υπερηχοκαρδιογραφία με ντομπιουταμίνη, η οποία συνιστά μια δυναμική αξιολόγηση της κοιλιακής λειτουργικότητας. Και οι δύο τεχνικές προσδιορίζουν το κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας (Left Ventricular Ejection Fraction, LVEF) και έχουν υψηλή προγνωστική αξία σε ασθενείς με υποψία στεφανιαίας νόσου. Βέβαια, αν και το υψηλό LVEF σχετίζεται με χαμηλό περιεγχειρητικό καρδιακό κίνδυνο, ακόμη και ένα φυσιολογικό LVEF δεν αποκλείει την ύπαρξη σοβαρής στεφανιαίας νόσου. Ασθενείς χωρίς προκλητή ισχαιμία ή με ευρήματα ήπιας ή μέτριας ισχαιμίας ενδεικτικής στεφανιαίας νόσου 1 ή 2 αγγείων, μπορούν να υποβληθούν στην προγραμματισμένη επέμβαση υπό αγωγή με β-αποκλειστές και στατίνες Στεφανιογραφία. Είναι η καλύτερη μέθοδος για τη διερεύνηση της βατότητας των στεφανιαίων αγγείων, ενώ επιπρόσθετα μπορεί να παρέχει πληροφορίες για την λειτουργικότητα των καρδιακών κοιλοτήτων και βαλβίδων και συστήνεται σε ασθενείς με θετικές ενδείξεις από τον κλινικό έλεγχο ή τις μη-επεμβατικές δοκιμασίες. Σε αντίθεση με τη δοκιμασία κόπωσης ή τις φαρμακολογικές δοκιμασίες που αναφέρθηκαν προηγουμένως, η στεφανιογραφία παρέχει ανατομικές, μη-λειτουργικές πληροφορίες. Αυτό σημαίνει ότι αν και η κρίσιμη στένωση των στεφανιαίων αγγείων αποτελεί παράγοντα κινδύνου ισχαιμίας του μυοκαρδίου, η λειτουργική ανταπόκριση στην ισχαιμία δεν μπορεί να αξιολογηθεί από τα ευρήματα της στεφανιογραφίας. 5. ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ 5.1. Φαρμακολογική προσέγγιση Σε ένα ασυμπτωματικό ή σταθερό καρδιαγγειακά ασθενή με λειτουργική ικανότητα > 4 METs, ο περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος (ακόμη και σε ασθενείς με κλινικούς παράγοντες κινδύνου) φαίνεται ότι σπάνια μεταβάλλει την περιεγχειρητική προσέγγιση. Στην ομάδα αυτή, καθώς επίσης και σε ασθενείς με λειτουργική ικανότητα 4 METs, που υποβάλλονται σε μέσου χειρουργικού κινδύνου επεμβάσεις ή σε υψηλού χειρουργικού κινδύνου επεμ-

10 274 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ βάσεις αλλά έχουν 2 παράγοντες καρδιακού κινδύνου δεν απαιτείται περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος αλλά μόνο βελτιστοποίηση της κατάστασης του μυοκαρδίου με χορήγηση β-αποκλειστών και στατινών ιδανικά 1 μήνα (ή τουλάχιστο 1 βδομάδα) πριν την προγραμματισμένη επέμβαση Β-αποκλειστές. Η λογική της χορήγησης β-αποκλειστών βασίζεται στη μείωση της κατανάλωσης οξυγόνου από το μυοκάρδιο που αποδίδεται στην ελάττωση α) της καρδιακής συχνότητας, που καταλήγει σε επιμήκυνση της περιόδου διαστολικής πλήρωσης και β) της συσταλτικότητας του μυοκαρδίου. Δυνητικά μπορούν να περιορίσουν τον καρδιακό κίνδυνο μέσω του ανταγωνισμού της δράσης των κατεχολαμινών και των υπόλοιπων stress ορμονών. Τα μέχρι σήμερα όμως κλινικά δεδομένα σχετικά με την περιεγχειρητική χορήγηση των β-αποκλειστών δεν είναι σαφή. Πιο συγκεκριμένα, ενώ φαίνεται ότι η έναρξη της χορήγησης πριν από μια προγραμματισμένη επέμβαση συντελεί σε αξιοσημείωτη μείωση (~30%) της ισχαιμίας του μυοκαρδίου, του μηθανατηφόρου ΟΕΜ και της καρδιακής ανακοπής, ταυτόχρονα καταγράφεται μια πιθανή δυσμενής επίδραση στη συνολική θνητότητα των ασθενών. Οι σαφείς ενδείξεις της περιεγχειρητικής χορήγησης β-αποκλειστών περιλαμβάνουν τους ασθενείς υψηλού καρδιακού κινδύνου, την έναρξη της χορήγησης μερικές εβδομάδες πριν την επέμβαση και την τιτλοποίηση της δόσης ώστε η καρδιακή συχνότητα των ασθενών σε ηρεμία να διατηρείται κάτω από τις 70 σφύξεις/ λεπτό Στατίνες. Η χορήγηση των στατινών σε ασθενείς με ισχαιμική νόσο του μυοκαρδίου βασίζεται στη: α) βελτίωση της λειτουργίας του ενδοθηλίου, β) μείωση της αγγειακής φλεγμονής, γ) αντιλιπιδαιμική τους δράση και δ) σταθεροποίηση των αθηρωματικών πλακών, συντελώντας με αυτό τον τρόπο σε μείωση της θνητότητας σε μη-κ/χ και Α/Χ επεμβάσεις κατά 44% και 59%, αντίστοιχα Αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (angiotensin converting enzyme, ACE) Σχήμα 1. Αλγόριθμος αξιολόγησης της καρδιακής λειτουργίας και διαχείρησης ασθενών που υποβάλλονται σε μη-καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις βασιζόμενος σε ενεργείς κλινικές καταστάσεις, γνωστή νόσο του καρδιαγγειακού ή παράγοντες κινδύνου σχετικούς με την καρδιά για ασθενείς ηλικίας 50 ετών. (ACC/AHA 2007 Guidelines on Perioperative Cardiovascular Evaluation and Care for Noncardiac Surgery. Circulation 2007;116:e418-e500.)

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Αποκλειστές των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης (angiotensin receptor blockers, ARBs). Υπάρχουν ενδείξεις ότι και οι δύο κατηγορίες φαρμάκων σε ασθενείς με έκπτωση της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας (LEVF<40%) εκτός από την μείωση της ΑΥ εξασκούν και προστατευτική δράση στα διάφορα οργανικά συστήματα. Η συγκεκριμένη δράση αποδίδεται στη βελτίωση της λειτουργίας του ενδοθηλίου, στις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και στην άμεση αναστολή της αθηρογένεσης. Η περιεγχειρητική χορήγησή τους σε συνδυασμό με β-αποκλειστές φαίνεται ότι προλαμβάνει τη θνησιμότητα και θνητότητα, που σχετίζονται με την ισχαιμία του μυοκαρδίου και δυσλειτουργία της αριστεράς κοιλίας. Επίσης, η χορήγηση ACE αναστολέων (ή ARBs), β-αποκλειστών, στατινών, διουρητικών και ασπιρίνης σε συμπτωματική ΧΚΑ ή σε LVEF<40% φαίνεται ότι βελτιώνει σημαντικά τη θνητότητα και θνησιμότητα και γι αυτό στην περίπτωση όπου η δυσλειτουργία της αριστεράς κοιλίας ανακαλύπτεται κατά την προεγχειρητική αξιολόγηση, κρίνεται σκόπιμο να αναβληθεί η επέμβαση ώστε ο ασθενής να προετοιμαστεί κατάλληλα με βάση την προαναφερθείσα φαρμακευτική αγωγή Επαναγγείωση των στεφανιαίων αγγείων Κλινικά ασταθείς ασθενείς (ασταθής στηθάγχη, πρόσφατο ΟΕΜ ή κοιλιακές αρρυθμίες) και συνοδό σημαντική απόφραξη 2 ή 3 στεφανιαίων αγγείων, που πρόκειται να υποβληθούν σε μη-κ/χ επεμβάσεις υψηλού κινδύνου, ενδέχεται να ωφεληθούν από τη διενέργεια αγγειοπλαστικής στα στεφανιαία αγγεία ή αορτοστεφανιαίας παράκαμψης. Τα μέχρι σήμερα όμως κλινικά δεδομένα δεν καταδεικνύουν κάποιο σαφές περιεγχειρητικό ή μακροπρόθεσμο όφελος από την προφυλακτική επαναγγείωση των στεφανιαίων αγγείων, σε σύγκριση με τη φαρμακολογική βελτιστοποίηση της καρδιακής λειτουργίας σε ασθενείς με σταθερή καρδιακή νόσο που υποβάλλονται σε υψηλού κινδύνου επεμβάσεις. Άλλωστε, η πρώιμη διενέργεια χειρουργικής επέμβασης μετά την τοποθέτηση stent, σχετίζεται με αυξημένες επιπλοκές από το καρδιαγγειακό. Ίσως οι ασθενείς με πρόσφατη τοποθέτηση stent θα πρέπει να υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις μόνο σε κέντρα όπου υπάρχει διαθεσιμότητα επεμβατικού καρδιολόγου όλο το 24ωρο. Οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες (2007) της ACC/AHA για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού συστήματος σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μη-κ/χ επεμβάσεις, συνοψίζονται στο Σχήμα 1. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. De Hert S, Imberger G, Carlisle J, et al; the Task Force on Preoperative Evaluation of the Adult Noncardiac Surgery Patient of the European Society of Anaesthesiology. Eur J Anaesthesiol. 2011;28: Solca M. Evidence-based preoperative evaluation. Best Practice & Research Clinical Anaesthesiology 2006; 20: Sweitzer BJ. Preoperative preparation and intraoperative management. In Basics of Anesthesia. 6th Ed. Miller RD, Pardo Jr MC. (Editors) Elsevier-Saundres, 2011, pg Scott IA, Shohag HA, Kam PCA, et al. Preoperative cardiac evaluation and management of patients undergoing elective non-cardiac surgery. MJA 2013; 199: Lee TH, Marcantonio ER, Mangione CM, et al. Derivation and prospective validation of a simple index for prediction of cardiac risk of major noncardiac surgery. Circulation 1999; 100: Poldermans D, Bax JJ, Boersma E, et al. Guidelines for preoperative cardiac risk assessment and perioperative cardiac management in noncardiac surgery: the Task Force for Preoperative Cardiac Risk Assessment and Perioperative Cardiac Management in Noncardiac Surgery of the European Society of Cardiology (ESC) and endorsed by the European Society of Anaesthesiology (ESA). Eur Heart J 2009; 30: Fleisher LA, Beckman JA, Brown KA, et al ACCF/AHA focused update on perioperative beta blockade incorporated into the ACC/ AHA 2007 guidelines on perioperative cardiovascular evaluation and care for noncardiac surgery: a report of the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. Circulation 2009; 120:e169-e276.

12

Κατευθυντήριες οδηγίες για την περιεγχειρητική καρδιαγγειακή εκτίµηση και αντιµετώπιση ασθενών που υποβάλλονται σε µη καρδιοχειρουργική επέµβαση (2007). Φωτεινή Ντάνου, Σοφία Σγουροπούλου, Πολυξένη Στρατήγη.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg.

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Εισήχθη στην καρδιολογική κλινική για διερεύνηση πρόσθιου θωρακικού

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ»

«ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ποιο είναι το καρδιολογικό status, του ασθενούς πριν από κάθε χειρουργική επέμβαση; Τι κινδύνους εγκυμονεί για τους ασθενείς η χειρουργική επέμβαση στην οποία θα υποβληθούν; Είναι ερωτήματα τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ.

Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες. Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC. Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση ασθενών με κοιλιακές αρρυθμίες Βασίλης Μ. Σκέμπερης FESC Γ Καρδιολογική Κλινική Α. Π.Θ. ΚΟΙΛΙΑΚΕΣ ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ Πρώιμες κοιλιακές συστολές Μη εμμένουσα κοιλιακή ταχυκαρδία

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων. Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων. Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διάλεξη : Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων Α. Καλτσάτου ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Ιατρικός Έλεγχος Αθλουμένων Περιλαμβάνει: Λήψη ατομικού ιστορικού Κλινική Εξέταση Ηλεκτροκαρδιογράφημα Υπερηχογράφημα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια

Υπερτροφική Μυοκαρδιοπάθεια Άγγελος Γ. Ρηγόπουλος, MD, FESC Leopoldina Krankenhaus Schweinfurt, Germany Πανελλήνια Σεµινάρια Οµάδων Εργασίας 2014, Θεσσαλονίκη 22.02.2014 No+conflict+of+interest.!! Disclosures Μυοκαρδιοπάθειες Davies'MJ.'Heart'2000;83:4697474

Διαβάστε περισσότερα

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια

24-26 January καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια καρδία, αγγεία & αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 24-26 January 2014 Under the Auspices: Hellenic Cardiovascular Research Society Organization: Κosmos Travel Venue: Divani Apollon Palace, Kavouri επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι. ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ PhD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000 50,000 0 ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ HEART DISEASE & STROKE

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη διάγνωση και στην αντιµετώπιση του εµφράγµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής

1. Φαιοχρωµοκύττωµα 2. Πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισµός 3. Πάθηση του θυρεοειδούς αδένα 4. Σύνδροµο Cushing 5. Στένωση ισθµού της αορτής 1. Άνδρας 55 χρόνων, χωρίς ιστορικό και χωρίς παράγοντες κινδύνου, έρχεται στα ΤΕΠ λόγω άλγους στην αριστερή περιοχή του στέρνου τις τελευταίες 3 ώρες. Δεν αναφέρει δύσπνοια ή βήχα. Η ενόχληση ελαττώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΔΗΓΙΕΣ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΔΗΓΙΕΣ 8.7.2016 L 183/59 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2016/1106 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Ιουλίου 2016 για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την άδεια οδήγησης (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Θυρεοειδικές ορμόνες - δράσεις Οι θυρεοειδικές ορμόνες επηρεάζουν όλους τους ιστούς και τα οργανικά συστήματα στο σωμα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά 1. Ιστορικό 2. Κλινική εξέταση 3. Εργαστηριακός έλεγχος Αιματολογικός Απεικονιστικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Καρδιολογίας για Παθολόγους. Βαλβιδοπάθειες. Σταύρος Γαβριηλίδης Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ.

Μαθήματα Καρδιολογίας για Παθολόγους. Βαλβιδοπάθειες. Σταύρος Γαβριηλίδης Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ. Μαθήματα Καρδιολογίας για Παθολόγους Βαλβιδοπάθειες Σταύρος Γαβριηλίδης Ομότιμος Καθηγητής Α.Π.Θ. ΠΡΠ 13/11/2013 Κυριότερες βαλβιδοπάθειες Στένωση αορτής Ανεπάρκεια αορτής Οξεία Χρόνια Στένωση μιτροειδούς

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α. ΑΡΡΕΝ,73 ΕΤΩΝ ΠΡΟΣΗΛΘΕ ΣΤΑ ΤΕΠ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΜΑΣ ΜΕ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ,ΚΑΤΑΒΟΛΗ,ΖΑΛΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό.

Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό. Εκτίμηση της χρησιμότητας του B12/CRP index ως απλός προγνωστικός παράγοντας στη διερεύνηση στεφανιαίας νόσου στο γενικό πληθυσμό. Λαγός Ι, Τζ. Δαδούς, Σπυρομήτρος Γ¹, Μπισχινιώτης Θ², Σαββάτης Στ, Κανονίδης

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Βαλβιδοπάθειες. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική & Β Καρδιολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Βαλβιδοπάθειες. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική & Β Καρδιολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βαλβιδοπάθειες Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική & Β Καρδιολογική Κλινική ΕΚΠΑ Τύποι βαλβίδων Μηνοειδείς 3 πτυχές Αορτική, πνευμονική Κολποκοιλιακές 2 ή 3 γλωχίνες Μιτροειδής, τριγλώχινα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC

Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC Μη καρδιακό χειρουργείο: Προηγηθείσα και Προεγχειρητική διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση Δ. Ζιούτας MD, PhD, FESC IICE 2011 Υπολογίζονται περίπου 2000 αγγειοπλαστικές / 1.000.000 πληθυσμού στην Ευρώπη 17000-19000

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΈς ΝΌΣΟΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΆ Αραγιάννης Δημήτριος Μονάδα Υπέρτασης Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. Καρδιά & παιδί. Αρχίζοντας από τη βρεφική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ

TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ TIMI SCORE ΣΕ NSTEMI, ΗΜΕΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ, ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΙ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ Χατζηελευθερίου Χ., Σαατσόγλου Β., Τσαουσίδης Α., Ουζουνίδης Ι., Λαζαρίδης Χ., Μπακόπουλος Χ., Σαββίδου Ε., Ρωμανίδου Ν., Ματζινού

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη.

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. Πότε πρέπει να εφαρµόζεται; «Ιπποκράτειες Ηµέρες Καρδιολογίας» Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος Ηλεκτροφυσιολόγος Αγ Λουκάς Disclosures None ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεγχειρητική Διαχείριση Ασθενών με Στεφανιαία Νόσο για μη Καρδιοχειρουργική Επέμβαση

Περιεγχειρητική Διαχείριση Ασθενών με Στεφανιαία Νόσο για μη Καρδιοχειρουργική Επέμβαση ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ 5 Περιεγχειρητική Διαχείριση Ασθενών με Στεφανιαία Νόσο για μη Καρδιοχειρουργική Επέμβαση ΑΝΤΩΝΗ ΣΠΑΠΑΔΟ ΠΟΥΛΟ Σ Οι ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Η φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Η φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η καρδιακή ανεπάρκεια προέρχεται από τη μειωμένη ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα, από και προς τον υπόλοιπο οργανισμό. Η σοβαρότητα της νόσου ποικίλει από ελαφριά, μέχρι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ»

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Τίτλος της εφημαρίδας St. Louis Post-Dispatch, 13 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 26-28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΙΑΜΑ Τ. ΕΓΓΛΕΖΟΠΟΥΛΟΣ Κ. ΤΖΑΝΕΙΟ Γ.Ν. ΠΕΙΡΑΙΑ Tuesday, March 10, 15 Tuesday, March 10, 15 Δεν έχω καμία σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑΣ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΕΝΩΤΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΟΠΑΘΕΙΩΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΑΘΗΝΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η Δοκιμασία κοπώσεως σαν

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο Περιεγχειρητική Φροντίδα Καρδιαγγειακού Ασθενούς

Κεφάλαιο 6 ο Περιεγχειρητική Φροντίδα Καρδιαγγειακού Ασθενούς Κεφάλαιο 6 ο Περιεγχειρητική Φροντίδα Καρδιαγγειακού Ασθενούς Ελένη Ασκητοπούλου, Αλεξάνδρα Παπαϊωάννου Θεματικές Περιοχές 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 224 6.1.1 ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟΣ 224 6.1.2 ΟΡΙΣΜΟΙ 224 6.2 ΠΡΟΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Φώτιος Λάσπας Ακτινοδιαγνώστης Τμήμα Αξονικού-Μαγνητικού Τομογράφου Νοσοκομείο «Υγεία» Εισαγωγή Η αορτοστεφανιαία παράκαμψη αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή. Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ

Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή. Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Μαθαίνοντας να αναγνωρίζεις την κολπική μαρμαρυγή Χατζηστεφάνου Φανή Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Παπαντωνίου Ελισάβετ Τ.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΒΚΚ-ΓΚΚ Η κολπική μαρμαρυγή είναι η πιο συχνά εμφανιζόμενη αρρυθμία

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής αντιμετώπισης.

Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής αντιμετώπισης. Οµάδα εργασίας ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ: «Οξέα αορτικά σύνδρομα» Ο ρόλος του Αγγειοχειρουργού στις παθήσεις της κατιούσας θωρακικής αορτής. Βασικές αρχές συντηρητικής και επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119

Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Κλινική Εργοφυσιολογία ΜΚ1119 Διδάσκοντες: Α. Καλτσάτου 2016-2017 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ (ΑΥ) Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΨΗΛΟΤΕΡΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚA

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Ι. ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Ι. ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Ι. ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η προγνωστική αξία της ηλεκτροφυσιολογικής µελέτης σε ασθενείς µε συγκοπικά επεισόδια αγνώστου αιτιολογίας

Η προγνωστική αξία της ηλεκτροφυσιολογικής µελέτης σε ασθενείς µε συγκοπικά επεισόδια αγνώστου αιτιολογίας Η προγνωστική αξία της ηλεκτροφυσιολογικής µελέτης σε ασθενείς µε συγκοπικά επεισόδια αγνώστου αιτιολογίας Α.Φωτογλίδης, Χ.Παπαδόπουλος, Ν.Φραγκάκης, Κ.Μπαλτούµας, Γ.Κοτσιούρος, Π.Κυριάκου, Β.Σκέµπερης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ VO2=COX A VO2 CO=ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΑΡΟΧΗ A VO=ΑΡΤΗΡΙΟ ΦΛΕΒΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΞΥΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC) και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία της Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

Αμπατζίδου Φ 1., Καραγκούνης Λ 2., Καραίσκος Θ 1., Μαδέσης Α 1., Βλάχου Α 1., Μπαντούρ Α 1., Μαυρομανώλης Χ 1., Κεχαγιόγλου Γ 1., Δρόσος Γ 1.

Αμπατζίδου Φ 1., Καραγκούνης Λ 2., Καραίσκος Θ 1., Μαδέσης Α 1., Βλάχου Α 1., Μπαντούρ Α 1., Μαυρομανώλης Χ 1., Κεχαγιόγλου Γ 1., Δρόσος Γ 1. Επίδραση της προεγχειρητικής λήψης αναστολέων μετατρεπτικού ενζύμου στην ανάγκη μετεγχειρητικής θεραπείας νεφρικής υποκατάστασης μετά από καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις Αμπατζίδου Φ 1., Καραγκούνης Λ 2.,

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Παρουσίαση Περιστατικού Ομάδα Καρδιάς Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Καρδιολόγοι Σ. Δευτεραίος Αν. Καθηγητής Κ. Ραϊσάκης Επιμ. Α ΕΣΥ Γ. Γιαννόπουλος Παν. Υπότροφος Α. Ζαχαρούλης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιθρομβωτική αγωγή στις περιφερικές αρτηρίες

Αντιθρομβωτική αγωγή στις περιφερικές αρτηρίες ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 5 η Ομάδα εργασίας: Περιφερικές αρτηρίες (Περιφερική αρτηριακή νόσος Ανευρύσματα Καρωτίδες) Εμπλουτισμένη ανακεφαλαίωση των

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ Επίπεδα MiR-21 και mir-133 σε μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξωθήσεως. Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεγχειρητική φροντίδα ασθενούς με σακχαρώδη διαβήτη. Χαϊνοπούλου Θ. RN,MSc(c) Προϊσταμένη Μ.ΜΑ.Φ. Γ.Ν. Άγιος Παύλος Θεσσαλονίκη

Περιεγχειρητική φροντίδα ασθενούς με σακχαρώδη διαβήτη. Χαϊνοπούλου Θ. RN,MSc(c) Προϊσταμένη Μ.ΜΑ.Φ. Γ.Ν. Άγιος Παύλος Θεσσαλονίκη Περιεγχειρητική φροντίδα ασθενούς με σακχαρώδη διαβήτη Χαϊνοπούλου Θ. RN,MSc(c) Προϊσταμένη Μ.ΜΑ.Φ. Γ.Ν. Άγιος Παύλος Θεσσαλονίκη Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια μεταβολική διαταραχή, η οποία αφορά τη διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-10: Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-10: Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-10: Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Καρδιακή ανεπάρκεια Ορισμός A condition in which the heart fails to discharge its contents adequately

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝΜΕ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΠΛΗΡΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ Ο ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Οξείας και Χρόνιας Καρδιακής Ανεπάρκειας. Σοφία Στ Χατζή Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, ΜΕΘ Κ/Δ, ΩΚΚ

Διαχείριση Οξείας και Χρόνιας Καρδιακής Ανεπάρκειας. Σοφία Στ Χατζή Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, ΜΕΘ Κ/Δ, ΩΚΚ Διαχείριση Οξείας και Χρόνιας Καρδιακής Ανεπάρκειας Σοφία Στ Χατζή Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, ΜΕΘ Κ/Δ, ΩΚΚ Οι διαφοροποιήσεις επιγραμματικά 1. Νέος ορισμός και καινούρια ταξινόμηση της καρδιακής ανεπάρκειας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ Καρδιακή Ανεπάρκεια δεν είναι νόσος είναι σύνδρομο που προκαλείται από πολλές αιτίες συγκλίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βασιλική Δηµ. Μιχαλίτση Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, MD, PhD, MSc, RCR/RCOG in Maternal Medicine, Heart Disease and Pregnancy Specialist, Υπότροφος ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500

Foex P, et al. Pasternack PF et al. Mangano DT et al. Br J Anaesth 1973; 45:671 81 Anesthesiology 1988; 68:495 500 Αναγνώρισηασθενώνµεπιθανό όφελοςαπότηνπροεγχειρητική έναρξηβ-αποκλειστών Νύκταρη Β. Αναισθησιολόγος Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο Ηρακλείου β-αποκλειστές στηνπρο-εγχειρητικήπερίοδο Μηκαρδιοχειρουργικέςεπεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ Φυσιολογικη αρτηριακή πίεση: ΣΑΠ < 120 mm Hg, ΔΑΠ < 80 mm Hg Προ-υπέρταση: ΣΑΠ 120-139 mm Hg, ΔΑΠ 80-89 mm Hg Στάδιο 1: ΣΑΠ 140-159 mm Hg, ΔΑΠ 90-99

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ανατομίας και ιστολογίας της καρδιάς

Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ανατομίας και ιστολογίας της καρδιάς ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΡΔΙΑΣ Συνοπτική παρουσίαση διδακτέας ύλης Εισαγωγικά σχόλια Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ανατομίας και ιστολογίας της καρδιάς Συμφορητική καρδιακή νόσος: - Ορισμός, σχόλια για την αιτιοπαθογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ : Δύσκολες κλινικές αποφάσεις.

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ : Δύσκολες κλινικές αποφάσεις. ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ : Δύσκολες κλινικές αποφάσεις. Γεώργιος Σ. Μάκος Δ/ντής Καρδιοχειρουργικής Κλινικής Metropolitan Hospital Συμπωματική Στένωση Αορτής. Μέση επιβίωση:2-3 έτη. 75% δεν επιβιώνουν πέραν του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα