ΤΑ ΜΗΝΑΙΑ. H. Leclercq, «Menées», Dictionnaire d archéologie Chrétienne et de Liturgie, 11(I), 1933, στ. 409.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΜΗΝΑΙΑ. H. Leclercq, «Menées», Dictionnaire d archéologie Chrétienne et de Liturgie, 11(I), 1933, στ. 409."

Transcript

1 1 Γ.Ν. ΦΙΛΙΑΣ Καθηγητὴς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ΤΑ ΜΗΝΑΙΑ 1. Ὁρολογία καὶ περιεχόμενο Τὰ Μηναῖα εἶναι τὰ λειτουργικὰ βιβλία, στὰ ὁποῖα περιέχονται οἱ ἀκολουθίες (Ἑσπερινοῦ καὶ Ὄρθρου) τῶν ἑορτῶν τοῦ ἀκίνητου ἑορτολογικοῦ κύκλου, εἴτε Δεσποτικῶν, εἴτε Θεομητορικῶν, εἴτε ἑορτῶν ἁγίων 1. Ἀποτελοῦν, ἑπομένως, μία συλλογὴ δώδεκα τόμων, ὁ τίτλος τῶν ὁποίων φέρει τὸν ὅρο «Μηναῖο» καὶ συμπληρώνεται ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ συγκεκριμένου μηνός. Στὴν προφορικὴ λειτουργικὴ παράδοση ἀποκαλοῦνται καὶ μόνο μὲ τὸ ὄνομα ἑνὸς μηνός 2. Ἐπειδὴ σὲ κάθε ἀκολουθία προβλέπεται ἕνα σταθερὸ σύστημα ψαλμῶν καὶ ὠδῶν, θὰ προσθέταμε ὅτι τὰ Μηναῖα περιέχουν τὰ κινητὰ τμήματα τῶν ἀκολουθιῶν, δηλαδὴ τὰ τροπάρια καὶ τοὺς κανόνες οἱ ὁποῖοι παρεμβάλλονται στὴν καθορισμένη στιχολογία τῆς ἡμέρας. Ἐκτός, ὅμως, ἀπὸ τὸ ὑμνογραφικὸ περιεχόμενο, στὰ Μηναῖα καταχωρίζονται καὶ τὰ βιβλικὰ ἀναγνώσματα τοῦ Ἑσπερινοῦ (ἐὰν προβλέπονται), καθὼς καὶ ὁρισμένες τυπικὲς διατάξεις τῆς Θ. Λειτουργίας. Ὡς ἐπιπρόσθετες, θὰ μπορούσαμε νὰ χαρακτηρίσουμε στὰ Μηναῖα τὶς ἀκολουθίες τῶν Μεγάλων Ὡρῶν τῶν Χριστουγέννων καὶ τῶν Θεοφανείων. Ἐὰν θὰ ἐπιχειρούσαμε τὴν ἀναλυτικότερη καταγραφὴ τοῦ περιεχομένου τῶν Μηναίων, θὰ ἐπισημαίναμε ὅτι περιέχουν στὴ μὲν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ τὰ στιχηρὰ τοῦ «Κύριε ἐκέκραξα», τὰ τροπάρια τῆς Λιτῆς (ἐὰν προβλέπονται), τὰ ἀπόστιχα καὶ τὸ ἀπολυτίκιο, στὴ δὲ ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τὰ τροπάρια- καθίσματα (τὰ ὁποῖα ψάλλονται μετὰ τὴ στιχολογία τοῦ Ψαλτηρίου), τοὺς κανόνες μὲ τὰ καθίσματα (μετὰ τὴ Γ ὠδή) καὶ τὸ Κοντάκιο, Οἶκο καὶ Συναξάριο (μετὰ τὴν ΣΤ ὠδή), τὸ ἐξαποστειλάριο, τὰ στιχηρὰ καὶ (ἐὰν προβλέπονται) τὰ ἀπόστιχα τῶν Αἴνων μὲ τὸ δοξαστικό (ἐὰν, ἐπίσης, προβλέπεται, ὁπότε καὶ θεωροῦμε τὸν ὑμνογραφούμενο- διὰ τοῦ δοξαστικοῦ- ἅγιο ὡς «ἑορταζόμενο»). Τὸ συγκεκριμένο, βεβαίως, περιεχόμενο τῶν Μηναίων ποικίλλει, ὑπὸ τὴν ἔννοια ὅτι στὶς μεγάλες Δεσποτικὲς καὶ Θεομητορικὲς ἑορτές, καθὼς καὶ στὶς τῶν ἑορταζομένων ἁγίων, οἱ ἀκολουθίες εἶναι πλουσιώτερες, περιέχουν δὲ (σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς ἁπλούστερες ἀκολουθίες 3 ) ἀκολουθία 1 H. Leclercq, «Menées», Dictionnaire d archéologie Chrétienne et de Liturgie, 11(I), 1933, στ Βλ. Ι. Φουντούλη, «Μηναῖον», ΘΗΕ 8, στ Ἀκολουθώντας τὴ θέση τοῦ Γ. Ρήγα, «Τὰ ἀπαραίτητα μέρη ἑκάστης ἀκολουθίας ἁγίου εἰσί: Τρία στιχηρὰ προσόμοια χρησιμεύοντα ὡς ἑσπέρια, καὶ εἷς κανών, μετὰ τὴν γ ᾠδὴν τοῦ ὁποίου ἓν κάθισμα» (Τυπικόν, Θεσσαλονίκη, Πατριαρχικὸν Ἵδρυμα Πατερικῶν Μελετῶν, 1994, σ. 50).

2 2 τοῦ Μικροῦ Ἑσπερινοῦ, ἀπόστιχα, ἀναγνώσματα, ἰδιόμελα τῆς Λιτῆς, περισσότερα καθίσματα, δύο ἤ καὶ τρεῖς κανόνες, σπανίως δὲ καὶ κάποια ἰδιόμελα τροπάρια στὸ τέλος τῆς ἀκολουθίας τοῦ Ὄρθρου (ὅπως, γιὰ παράδειγμα, τὰ ἰδιόμελα τροπάρια κατὰ τὴν προσκύνηση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στὴν ἑορτὴ τῆς Ὑψώσεως καὶ τὰ ἰδιόμελα κατὰ τὴ χρίση μὲ ἔλαιον τῆς κανδύλας μετὰ τὴ Δοξολογία κατὰ τὴν ἑορτὴ τοῦ ἁγίου Νικολάου). Οἱ ἀτελέστερες (ἁπλούστερες) ἀκολουθίες περιορίζονται στὰ στιχηρὰ τοῦ Ἑσπερινοῦ, σὲ ἕνα μόνο κανόνα καὶ σὲ ἕνα κάθισμα μετὰ τὴν Γ ὠδή. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις συμπαρατίθενται οἱ ἀκολουθίες δύο ἤ καὶ τριῶν ἑορταζομένων ἁγίων. Στὶς περιπτώσεις αὐτὲς τῶν ἁπλούστερων (ἀτελέστερων) ἀκολουθιῶν, οἱ ἀκολουθίες τῶν Μηναίων συμπληρώνονται ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες τῆς Ὀκτωήχου ἤ ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες τοῦ κινητοῦ ἑορτολογικοῦ κύκλου (Τριώδιο καὶ Πεντηκοστάριο). Σὲ ἄλλες περιπτώσεις, οἱ ἀκολουθίες τῶν Μηναίων παραλείπονται ἐξ ὁλοκλήρου, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν ἀκολουθία τοῦ Πάσχα, ἀλλὰ καὶ ἄλλων μεγάλων κινητῶν ἑορτῶν, κατὰ τὶς ὁποῖες ἀπὸ τὴν ἀκολουθία τοῦ Μηναίου ἀναγινώσκεται μόνο τὸ Συναξάριο τῆς ἡμέρας. Στὶς περιπτώσεις αὐτές, κατὰ τὶς ὁποῖες συμπλέκονται οἱ ἀκολουθίες τοῦ κινητοῦ (Τριώδιο- Πεντηκοστάριο) μὲ τὸν ἀκίνητο κύκλο (Μηναῖα) τῶν ἑορτῶν, προβλέπονται οἱ σχετικές Τυπικὲς Διατάξεις, οἱ ὁποῖες καταχωρίζονται στὰ Μηναῖα πρὶν ἀπὸ τὴ συγκεκριμένη ἀκολουθία. 2. Ἱστορικὰ στοιχεῖα περὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν Μηναίων Ἡ γένεση καὶ ἡ ἱστορικὴ ἐξέλιξη τῶν Μηναίων δὲν εἶναι γνωστή, εἶναι δὲ σαφὲς ὅτι τὸ περιεχόμενό τους διαμορφώθηκε σταδιακά. Ἡ ἀρχικὴ μορφὴ πρέπει νὰ περιεῖχε μόνο τὰ ἀπολυτίκια τῶν ἑορταζομένων ἁγίων ἤ τῶν Δεσποτικῶν καὶ Θεομητορικῶν ἑορτῶν, συνοδευόμενα ἀπὸ μία ἁπλὴ μορφὴ Συναξαρίου. Αὐτὴ ἡ ἁπλὴ δομὴ τῶν Μηναίων πρέπει νὰ εἶναι ἡ μαρτυρούμενη στὸ δεύτερο τμῆμα τοῦ Ὡρολογίου. Στὸν ἀρχικὸ αὐτὸ πυρήνα ἄρχισαν νὰ προστίθενται νέες ὑμνογραφικὲς δημιουργίες, οἱ ὁποῖες ἐπήγαζαν ἀπὸ τὰ διάφορα τοπικὰ ἑορτολόγια, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν ἰδιαίτερη τιμὴ ποὺ ἀποδιδόταν πρὸς κάποια Δεσποτική, Θεομητορικὴ ἤ ἁγιολογικὴ ἑορτὴ στὶς κατὰ τόπους Χριστιανικὲς Ἐκκλησίες. Ἡ ἰδιαίτερη αὐτὴ τιμή, στηριζόμενη καὶ αὐξανόμενη ἀπὸ τὸν πλοῦτο τῆς λαϊκῆς εὐλάβειας, ἐπέφερε τὸν ὑμνογραφικὸ ἐμπλουτισμὸ τῶν Μηναίων. Γι αὐτὸ ὑποστηρίζεται ὅτι ὁ πυρῆνας, ἀπὸ τὸν ὁποῖο δημιουργήθηκαν τὰ Μηναῖα, εἶναι τὰ τοπικὰ Συναξάρια τῶν ἑορταζομένων ἁγίων στὶς διάφορες χριστιανικὲς Ἐκκλησίες 4. Παρὰ ταῦτα, ἡ συμπλήρωση καὶ ὁλοκλήρωση τοῦ περιεχομένου τῶν Μηναίων πρέπει νὰ ἐπισυμβαίνει στὴν Κωνσταντινούπολη ἤδη ἀπὸ τὸν 4 Βλ. H. Leclercq, ὅ.π., στ. 410.

3 3 9ο αἰ., ἴσως μάλιστα ὡς μετεξέλιξη ἑνὸς λειτουργικοῦ βιβλίου, τὸ ὁποῖο ὀνομαζόταν «Τροπολόγιο» 5 στὴν Κωνσταντινούπολη, ἄλλωστε, συντάχθηκαν προφανῶς οἱ περισσότεροι ὕμνοι τῶν Μηναίων 6 (ἐκεῖ, γιὰ παράδειγμα, ἀναπτύχθηκε ἡ ὑμνογραφικὴ παραγωγὴ τοῦ Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ), οἱ ὁποῖοι καταχωρίστηκαν στὰ λειτουργικὰ βιβλία τοῦ «Ὡρολογίου» καὶ τοῦ «Τροπολογίου», τὰ θεωρούμενα ὡς προδρομικὰ τῶν Μηναίων 7. Στὴν Κωνσταντινούπολη, ἐπίσης, εἶχε ὁλοκληρωθεῖ τὸ ἔργο τῶν Συναξαρίων (τοῦ πυρήνα, ὅπως προαναφέρθηκε, τῶν Μηναίων) ἀπὸ τὸν Συμεὼν τὸ Μεταφραστή 8. Στὴν ἴδια πόλη πραγματοποιήθηκε (σὲ μεταγενέστερους χρόνους) ἡ συμπλήρωση τῶν Μηναίων, ὥστε σὲ κάθε ἡμέρα νὰ ὑπάρχουν ὁπωσδήποτε τέσσερα στιχηρὰ στὸν Ἑσπερινὸ καὶ ἕνας κανόνας (μὲ Κάθισμα μετὰ τὴν Γ ὠδή) στὸν Ὄρθρο. Ἀποτελεῖ κοινὴ πεποίθηση τῶν ἐρευνητῶν ὅτι, ἀπὸ τὸν 10ο αἰ. τὰ Μηναῖα συνιστοῦν τὰ βασικὰ λειτουργικὰ βιβλία γιὰ τὴν ἐπιτέλεση τῶν Δεσποτικῶν Θεομητορικῶν καὶ ἑορτῶν τῶν Ἁγίων 9, δηλαδὴ τὰ βασικὰ λειτουργικὰ βιβλία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους 10. Σὲ χειρόγραφα Μηναῖα τοῦ 11ου αἰ. μαρτυρεῖται ἡ ἔκδοση ἑνὸς τόμου γιὰ κάθε μήνα 11, ἐνῶ σὲ 5 A. Spanos, «Menaion» (Εἰσήγηση σὲ Συνέδριο της Ἀθήνας [σχετικὰ μὲ τὸ ἐρευνητικὸ πρόγραμμα CBM], ἡ ὁποία θα δημοσιευθεῖ προσεχῶς). 6 Ὁρισμένα ἐκ τῶν παλαιοτέρων χειρογράφων, μάλιστα, φέρουν μουσικὰ σημαδόφωνα γιὰ τὴν ὀρθὴ μουσικὴ ἀπόδοση τῶν ὑμνογραφημάτων. 7 Βλ. H. Husmann, «Hymnus und Troparion. Studien zur Geschichte der musikalischen Gattungen von Horologion und Tropologion», Jahrbuch des Staatlichen Instituts für Musik Forschung Preußischen Kultur-besitz, Berlin, 1971, σσ A. Wade, «The Oldest Iadgari: The Jerusalem Tropologion, V VIII c.», Orientalia Christiana Periodica, 50 (1984), σσ Ἐνδιαφέροντα εἶναι τὰ ἐπὶ τοῦ θέματος πορίσματα τῆς μελέτης τῆς N. Patterson- Ševčenko, «Canon and calendar: the role of a ninth-century hymnographer in shaping the celebration of the saints», στὸ Byzantium in the Ninth Century: Dead or Alive? Papers from the Thirtieth Spring Symposium of Byzantine Studies, Birmingham, March 1996, ed. L. Brubaker, Aldershot, 1998, σσ Βλ. R. Taft, The Byzantine Rite. A Short History, [American Essays in Liturgy Series], Collegeville, 1992, σ Ἀπὸ τὴν βιβλιογραφία περὶ τῆς σημασίας τῶν Μηναίων ὡς τῶν βασικῶν λειτουργικῶν βιβλίων τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, ἐπιλέγουμε τὶς ἀκόλουθες ἀναφορές: Lexikon für Theologie und Kirche, ed. W. Kasper [et al.], vols. 1 11, Freiburg, , τόμ.7, σ.95 Ἰ. Φουντούλη, Λειτουργικὴ Α. Εἰσαγωγὴ στὴ Θεία Λατρεία, Θεσσαλονίκη , σσ J. Noret, «Ménologes, synaxaires, ménées. Essai de clarification d une terminologie», Analecta Bollandiana, 86 (1968), σσ Θ. Θέμελη, «Τὰ Μηναῖα ἀπὸ τοῦ ΙΑ μέχρι τοῦ ΙΓ αἰῶνος», Ἐκκλησιαστικὸς Φάρος 30 (1931), σσ , , Βλ. τοὺς κώδικες «Λεσβιακὸς Λειμῶνος 11», «Ἱεροσολυμιτικὸς Σαββαϊτικὸς 70», «Σιναϊτικὸς ἑλληνικὸς 620».

4 4 ἄλλα χειρόγραφα μαρτυρεῖται ἡ παράθεση- σὲ ἕνα τόμο- δύο ἤ καὶ περισσοτέρων μηνῶν 12. Οἱ διορθώσεις καὶ συμπληρώσεις αὐτὲς ἐπισυμβαίνουν σὲ ἐποχές, κατὰ τὶς ὁποῖες στὴν Κωνσταντινούπολη εἶχε ἐπικρατήσει τὸ μοναστικὸ Τυπικό, τὸ προερχόμενο ἀπὸ τὸ ἱεροσολυμιτικὸ Τυπικὸ τοῦ ἁγίου Σάββα ἑπομένως, ἀναφερόμαστε σὲ ἐποχὲς μεταγενέστερες τῆς εἰκονομαχίας. Οἱ μοναστικὲς παρεμβάσεις στὰ Μηναῖα ἀποδεικνύονται καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι, στὴν ἐνοριακὴ λειτουργικὴ πράξη (στὸ λεγόμενο Ἀσματικὸ Τυπικό) δὲν προβλέπονταν στιχηρὰ καὶ κανόνες. Γνωρίζομε ὅτι ὁ Συμεὼν Θεσσαλονίκης (+1429) εἰσήγαγε (στὸ ἀσματικὸ Τυπικό) ἐπιλεκτικῶς κάποια τροπάρια καὶ κανόνες ἀπὸ τὰ Μηναῖα ὁρισμένα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἦσαν μᾶλλον ξένα πρὸς τὸ Ἀσματικὸ Τυπικό, ὡς προερχόμενα ἀπὸ τὴ μοναστικὴ παράδοση 13. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ σημειωθεῖ ὅτι τμήματα τοῦ περιεχομένου τοῦ λειτουργικοῦ βιβλίου τοῦ Τυπικοῦ ἐνσωματώθηκαν στὴν ἔκδοση τῶν Μηναίων τὰ τμήματα αὐτά- στὴν ἐκδεδομένη μορφή τους- παρατίθενται συνήθως μὲ χαρακτῆρες κόκκινου χρώματος. Ὡς πρὸς τὶς παρεμβάσεις (προσθαφαιρέσεις) στὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων, φαίνεται ὅτι τὸ κριτήριο ὑπῆρξε τὸ ὄνομα τοῦ ὑμνογράφου ἐὰν, δηλαδή, τὸ ὄνομα αὐτὸ ἦταν γνωστὸ καὶ καθολικῶς ἀποδεκτό (τὸ ὄνομα τοῦ ὑμνογράφου καθίστατο, συνήθως, γνωστὸ ἀπὸ τὴν ἀκροστιχίδα τοῦ Ὄρθρου), ἡ ἀκολουθία ποὺ εἶχε συγγράψει ὁ συγκεκριμένος ὑμνογράφος ἐνσωματωνόταν στὸ περιεχόμενο ἑνὸς Μηναίου, ἐκτοπίζοντας κάποια ἄλλη παλαιότερη καὶ ἀγνώστου ὑμνογράφου. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς προτεραιότητας- κατὰ τὴν ἐπιλογὴ τῶν ἀκολουθιῶν τοῦ Μηναίουκάποιου φημισμένου ὑμνογράφου ἔναντι ἑνὸς ἄλλου λιγότερο γνωστοῦ ἐπισημαίνει ἡ ἀκόλουθη διάταξη τοῦ Τυπικοῦ τῆς Βενετίας τοῦ 1691: Ἰστέον δὲ καὶ τοῦτο, ὡς εἴπερ ἔχει τὸ μηναῖον ἐν μνήμῃ ἁγίου τινὸς κανόνας, διαφόρων ποιητῶν, εἰ μὲν ἔστι κανὼν ὁ τοῦ κῦρ Kοσμᾶ (πρόκειται περὶ τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Μελωδοῦ), προκριτέος Εἰ δὲ τοῦ Κῦρ Ἰωάννου (Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ) καὶ ἑτέρων, τοῦ Ἰωάννου, προκρίνεται. Εἰ δὲ τοῦ Κῦρ Θεοφάνους 12 Βλ. τοὺς κώδικες «Σιναϊτικὸ ἑλληνικὸ 607» τοῦ 9ου-10ου αἰ., ὁ ὁποῖος περιέχει τοὺς μῆνες Μάρτιο- Ἀπρίλιο «Μετεώρων Μεταμορφώσεως 150» τοῦ 11ου αἰ., ὁ ὁποῖος περιέχει τοὺς μῆνες Μάϊο ἕως Αὔγουστο «ΕΒΕ 562» τοῦ 12ου αἰ., ὁ ὁποῖος περιέχει τοὺς μῆνες Ἰούνιο ἕως Ἰούλιο «Ἱεροσολυμιτικὸ σαββαϊτικὸ 72» τοῦ 12ου αἰ., ὁ ὁποῖος περιέχει τοὺς μῆνες ἀπὸ Ἀπρίλιο ἕως Ἰούνιο καὶ «Παρισινὸ ἑλληνικὸ 1775», ὁ ὁποῖος περιέχει τοὺς μῆνες Μάϊο ἕως Αὔγουστο. 13 Βλ. τὶς ἐπισημάνσεις τοῦ O. STRUNK, «The byzantine Office at Hagia Sophia», Dumbarton Oaks Papers, 9 (1956), σσ Οἱ ἐκδόσεις τοῦ Ἀσματικοῦ Ἑσπερινοῦ καὶ Ὄρθρου ἀποδεικνύουν ὅτι ὁρισμένοι Κανόνες τῶν Μηναίων δὲν ἦσαν συμβατοὶ μὲ τὴν ἀσματικὴ παράδοση: βλ. Π. Τρεμπέλα, Μικρὸν Εὐχολόγιον. Τόμος Β. Αἱ Ἀκολουθίαι καὶ τάξεις Ἁγιασμοῦ ὑδάτων, Ἐγκαινίων, Ὄρθρου καὶ Ἑσπερινοῦ κατὰ τοὺς ἐν Ἀθήναις ἰδίᾳ κώδικας, Ἀθῆναι , σσ R. Taft, The Liturgy of the Hours in East and West: the origins of the Divine Office and its meaning for today, Collegeville, 1986, σ

5 5 (Θεοφάνους τοῦ Γραπτοῦ) καὶ ἑτέρων, ὁ τοῦ Κῦρ Θεοφάνους προκρίνεται, προτιμητέος γάρ ἐστι τῶν ἄλλων. Εἰ δὲ τοῦ Κῦρ Ἰωσήφ (Ἰωσὴφ τοῦ ὑμνογράφου), οὗτος τῶν λοιπῶν προτετίμηται ποιητῶν. Τούτων δὲ μὴ ὄντων οἱ τοῦ Κῦρ Ἰωάννου. Αὐτῶν δὲ μὴ τυγχανόντων, οἱ τοῦ Κῦρ Θεοφάνους. Ἁπάντων δὲ τούτων, οἱ τοῦ κῦρ Ἰωσήφ, τῶν λοιπῶν ἁπάντων προκρίνονται 14. Εἶναι αὐτονόητο ὅτι οἱ ἀκολουθίες, οἱ προερχόμενες ἀπὸ τὴ γραφίδα φημισμένων ὑμνογράφων, ἐτύγχαναν προτιμήσεως ὡς περιεχόμενα τῶν Μηναίων καὶ γιὰ τὸν πρόσθετο λόγο τῆς παροχῆς πλούσιων πληροφοριῶν γιὰ τὰ ἑορταζόμενα ἱερὰ πρόσωπα. 3. Σχόλια περὶ τοῦ περιεχομένου Οἱ διαφορετικοὶ τύποι τῶν Μηναίων διακρίνονται σὲ τέσσερεις κατηγορίες: τὰ «ἀρχαϊκὰ περιφεριακά», τὰ «ἀρχαϊκὰ μητροπολιτικά», τὰ «ἀνανεωμένα» καὶ τὰ «νεο-σαββαϊτικά» 15. Ὡς «περιφέρεια» νοεῖται ἡ σιναϊτικὴ καὶ ἑλληνοϊταλικὴ χειρόγραφη παράδοση τῶν Μηναίων, ἡ ὁποία φθάνει ἕως τὸν 10ο αἰ. Τοὺς 11ο-12ο αἰ. τοποθετεῖται ἡ «μητροπολιτική» παράδοση τῶν Μηναίων, ἐνῶ ὁ «ἀνανεωμένος» τύπος ποὺ ἀκολουθεῖ (ἕως τὸν 14ο αἰ.) προσεγγίζει τὴ σύγχρονη μορφὴ τῶν Μηναίων. Τὰ «νεο-σαββαϊτικά» Μηναῖα ἀποτελοῦν τὶς ἀποδείξεις μιᾶς ἱεροσολυμιτικῆς ἐπιδράσεως ἐπὶ τοῦ βυζαντινοῦ λειτουργικοῦ τύπου, ἡ ὁποία (ἐπίδραση) ἔδωσε στὰ Μηναῖα τὴν τελική τους μορφή. Λόγω τῆς μακρᾶς καὶ βαθμιαίας ἐξελίξεώς τους, τὰ Μηναῖα χαρακτηρίζονται ἀπὸ ποικιλία ὑλικοῦ, ἄλλοτε μὲν ἀρίστης, ἄλλοτε ὅμως μέτριας ποιότητας. Στὰ ὑμνογραφήματα τῆς ἀρίστης ποιότητας θὰ πρέπει νὰ συγκαταλεγοῦν οἱ ἀκολουθίες τῶν μεγάλων Δεσποτικῶν καὶ Θεομητορικῶν ἑορτῶν, καθὼς καὶ οἱ ἀκολουθίες κάποιων ἁγίων, οἱ ὁποῖες ἔχουν γραφεῖ ἀπὸ διάσημους ὑμνογράφους, ὅπως ὁ Ρωμανὸς ὁ Μελωδός, ὁ Ἰωάννης Δαμασκηνὸς καὶ ὁ Κοσμᾶς Μαϊουμᾶ. Στὰ ὑμνογραφήματα μέτριας ποιότητας συγκαταλέγονται τὰ μεταγενέστερα, αὐτὰ τὰ ὁποῖα συντέθηκαν γιὰ τὴ συμπλήρωση τῶν ἀκολουθιῶν τῶν Μηναίων καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν, συνήθως, κακέκτυπα τῶν παλαιοτέρων. Θὰ πρέπει, βεβαίως, νὰ τονιστεῖ ὅτι τὸ κοινὸ διάγραμμα τῶν ἀκολουθιῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ κοινὰ μέτρα καὶ θέματα τῶν ἐπιμέρους ὕμνων ἐξασφαλίζουν στὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων μιὰ σχετικὴ ὁμοιογένεια Τυπικὸν σὺν Θεῷ ἁγίῳ, περιέχον πᾶσαν τὴν διάταξιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀκολουθίας τοῦ χρόνου ὅλου. Νεωστὶ τυπωθέν, καὶ ἐπιμελῶς διορθωθὲν παρὰ Γεωργίου ἱεροδιακόνου Μαϊώτου τοῦ ἐκ Κυδωνίας τῆς Κρήτης, Βενετία 1691, σ βλ. R. KRIVKO, «A Typology of Byzantine Office Menaia of the Ninth Fourteenth Centuries», στὸ Scrinium 7-8 = Ars Christiana: In Memoriam Michail F. Murianov, edited by R. Krivko, B. Louri, A. Orlov, Part two, Piscataway, NJ: Gorgias Press, , pp Ὅπως ἔχει παρατηρηθεῖ, «τὰ ὑμνογραφικὰ κείμενα τῶν Μηναίων ἀποτελοῦν σύνθεση ἁγιογραφικῶν, ἁγιολογικῶν καὶ ποιητικῶν στοιχείων» (N. Patterson Ševčenko, «The Evergetis Synaxarion and the celebration of a saint in twelfth-century art and liturgy», στὸ

6 6 Εἶναι προφανὲς ὅτι τὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων καλεῖται συνεχῶς νὰ ἐμπλουτίζεται, ἐφόσον προστίθενται νέοι ἅγιοι στὸ ἑορτολόγιο ἤ νέες τοπικὲς ἑορτές, γιὰ τὶς ὁποῖες συγγράφονται νέες ἀκολουθίες. Ἀλλὰ καὶ παλαιότερες ἀκολουθίες τῶν Μηναίων, οἱ ὁποῖες ἦσαν ἡμιτελεῖς, συμπληρώνονται ἀπὸ σύγχρονους ὑμνογράφους μὲ ἐπιμέρους ἐκδόσεις (τὶς λεγόμενες φυλλάδες) οἱ ἀκολουθίες αὐτὲς ψάλλονται σήμερα εἴτε παράλληλα μὲ τὶς ἀκολουθίες τῶν Μηναίων, εἴτε αὐτοτελῶς. Τὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων ἔχει μεταφραστεῖ σὲ λειτουργικὲς γλῶσσες ὁμοδόξων λαῶν (σλαβωνικὲς 17 καὶ ρουμανικὲς μεταφράσεις), ἀλλὰ καὶ στὶς σύγχρονες διαδεδομένες εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες. Εἶναι ἀξιοσημείωτο, μάλιστα, ὅτι στὶς γλῶσσες τῶν ὁμοδόξων σλαυοφώνων καὶ ἀραβοφώνων λαῶν, ὁ τίτλος «Μηναῖον» διασώζεται μὲ μικρὲς παραλλαγές Περὶ τῆς ἐκδόσεως τῶν Μηναίων Ἡ ἔκδοση τῶν Μηναίων δὲν ἀπετέλεσε προτεραιότητα γιὰ τοὺς ἐκδότες τῶν λειτουργικῶν βιβλίων τοῦ Βυζαντίου. Καὶ τοῦτο διότι τὰ Μηναῖα εἶχαν, κατὰ βάσιν, ἰδιωτικὸ χαρακτήρα (ὑπὸ τὴν ἔννοια αὐξομοιώσεων τοῦ περιεχομένου τους μέσα ἀπὸ ἰδιωτικὲς πρωτοβουλίες, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴν ὑπάρχουν οὔτε δύο Μηναῖα παντελῶς ὅμοια), ἀλλὰ καὶ πολυάριθμη χειρόγραφη παράδοση, γεγονὸς τὸ ὁποῖο καθιστοῦσε (καὶ καθιστᾶ ἀκόμα) ἀδύνατη τὴν κριτικὴ ἔκδοσή τους 19. Λόγω, ἄλλωστε, τῶν παραλλαγῶν τοῦ περιεχομένου τους, δὲν ὑπάρχουν ἀναλυτικὲς περιγραφὲς τοῦ περιεχομένου τῶν χειρογράφων Μηναίων στοὺς διαφόρους καταλόγους τῶν Βιβλιοθηκῶν. Ἡ πρώτη ἔντυπη ἔκδοση τῶν Μηναίων πραγματοποιήθηκε στὴ Βενετία κατὰ τὰ ἔτη ἀπὸ τοὺς Ἀνδρέα καὶ Ἰάκωβο Σπινέλλη. Τὸ 1548 ἄρχισε δεύτερη ἔκδοση τῶν Μηναίων «παρὰ Βαρθολομαίῳ τῷ Ἰαννίνῳ», ἡ ὁποία ὁλοκληρώθηκε μὲ τὴ χορηγία τοῦ Ἀνδρέα Σπινέλλη τὸ Βασικὸς ἐπιμελητὴς τῆς ἐκδόσεως αὐτῆς ὑπῆρξε ὁ πρωτοπαπᾶς Ναυπλίου Νικόλαος ὁ Μαλαξός, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε κάποιες διορθώσεις καὶ ἀπεκατέστησε τὸ κείμενο τῆς πρώτης ἐκδόσεως, τὸ ὁποῖο εἶχε ὑποστεῖ φθορές. Ὅπως ἔγραφε ὁ Ἀντώνιος ὁ Ἔπαρχος σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη Διονύσιο Β περὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐκδόσεως, ὁ συλλογικὸ ἔργο τῶν M. Mullett & A. Kirby (eds.), Work and Worship at the Theotokos Evergetis , [Belfast Byzantine Texts and Translations 6.2], Belfast, 1997, σσ , ἐπὶ τοῦ θέματος σ. 386). 17 Εἰδικότερα περὶ τῶν σλαυονικῶν μεταφράσεων τῶν Μηναίων, βλ. R. KRIVKO, «A Typology of Byzantine Office Menaia of the Ninth Fourteenth Centuries», στὸ Scrinium 7-8 = Ars Christiana: In Memoriam Michail F. Murianov, edited by R. Krivko, B. Louri, A. Orlov, Part two, Piscataway, NJ: Gorgias Press, , pp Βλ. R. Charon, Le rite byzantin dans les patriarcats melchites, Rome 1908, σ A. Spanos, «Menaion».

7 7 Νικόλαος Μαλαξός «διεφθορότων τῶν πρωτοτύπων ἐπηνωρθώσατο πάντα καὶ εἰς τὸ ὑγιέστατον ἀποκατέστησεν» 20. Οἱ μεταγενέστερες ἐκδόσεις τῶν Μηναίων στηρίχθηκαν, κατὰ βάσιν, στὶς δύο αὐτὲς ἀρχικὲς ἐκδόσεις καὶ ἀποτελοῦν ἐκδόσεις ἰδιωτικῶν πρωτοβουλιῶν, οἱ ὁποῖες διορθώνουν μὲν κάποια τυπογραφικὰ σφάλματα τῶν ἀρχικῶν ἐκδόσεων, προσθέτουν ὅμως καὶ νέα στοιχεῖα στὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ δημιουργοῦνται νέα σφάλματα ποὺ διαιωνίστηκαν ἕως τὶς μεταγενέστερες καὶ σχεδὸν σύγχρονες ἐκδόσεις. Ἡ σημαντικότερη προσπάθεια νὰ ἀποκαθαρθεῖ καὶ νὰ συμπληρωθεῖ τὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων, καθὼς καὶ νὰ διορθωθοῦν τὰ ὑπάρχοντα σφάλματα, πραγματοποιήθηκε τὸν 19ο αἰώνα ἀπὸ τὸν ἱερομόναχο Βαρθολομαῖο Κουτλουμουσιανὸ τὸν Ἴμβριο ( ), ὁ ὁποῖος εἶχε διατελέσει σχολάρχης τῆς Ἀθωνιάδας Σχολῆς, καθηγητὴς τῆς Ἰονίου Ἀκαδημίας καὶ διευθυντὴς τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης 21. Ὁ Βαρθολομαῖος ἀνέλαβε τὸ συγκεκριμένο ἔργο πρὸς ἐπανέκδοση τῶν Μηναίων μὲ τὴν προτροπὴ ἀρχικῶς, μὲν, τοῦ Πατριάρχη Κωνσταντίνου Α τοῦ ἀπὸ Σιναίου, ἀργότερα δὲ τῶν διαδόχων του Γρηγορίου ΣΤ καὶ Ἀνθίμου Ε. Ἡ μέθοδος τοῦ Βαρθολομαίου Κουτλουμουσιανοῦ ἦταν συγκεκριμένη: στηρίχθηκε σὲ προγενέστερές του ἐκδόσεις τῶν Μηναίων, ἐκμεταλευόμενος τὶς διορθώσεις τοῦ Δωροθέου Βουλισμᾶ, ἐπιστρατεύοντας τὶς δικές του γλωσσικές, θεολογικὲς καὶ ὑμνογραφικὲς γνώσεις, ἀλλὰ καὶ στηριζόμενος σὲ παλαιότερα χειρόγραφα Μηναῖα τοῦ 15ου αἰώνα ἀπὸ τὴ Μονὴ Κουτλουμουσίου 22, καθὼς καὶ τοῦ 12ου αἰώνα ἀπὸ τὴ Σωζόπολη καὶ τὴ Μονὴ τῆς Χάλκης. Εἰδικότερα, ὁ Βαρθολομαῖος προσπάθησε νὰ ἐντοπίσει καὶ διορθώσει τὰ διάφορα τυπογραφικὰ καὶ ἄλλα σφάλματα, νὰ ἀποκαταστήσει τὸ μέτρο σὲ τροπάρια καὶ τὴν ἀκροστιχίδα σὲ ὁρισμένους κανόνες, ἀλλὰ καὶ νὰ προσθέσει καὶ ἀφαιρέσει τροπάρια καὶ κανόνες. Τὰ Συναξάρια τῶν Μηναίων διόρθωσε μὲ βάση τὸν «Συναξαριστή» τοῦ διδασκάλου του, τοῦ ἁγ. Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ἐπειδὴ ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Πατριάρχου Γρηγορίου ΣΤ εἶχε συνταχθεῖ τὸ Τυπικὸ τῆς Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, ὁ Βαρθολομαῖος ἐκμεταλλεύτηκε τὴν ἐν λόγῳ ἔκδοση καὶ κατεχώρισε στὴν ἀρχὴ τῆς κάθε ἀκολουθίας τῶν Μηναίων ὅσα στοιχεῖα ἐκ τοῦ Τυπικοῦ αὐτοῦ ἀφοροῦσαν στὴ συγκεκριμένη ἀκολουθία. Στὸν πρῶτο τόμο τῶν Μηναίων (στὸ Μηναῖο τοῦ Σεπτεμβρίου), ὁ ὁποῖος ἐξεδόθη τὸ 1843 στὴν Κωνσταντινούπολη, ὁ Βαρθολομαῖος ἐξηγεῖ 20 Ἐ. Παντελάκη, «Τὰ λειτουργικὰ βιβλία τῆς ἡμετέρας Ἐκκλησίας», Νέα Σιὼν 26 (1931), σ Χ. Κτενᾶ, Ἡ σύγχρονος Αθωνιὰς Σχολὴ καὶ οἱ ἐν αὐτῇ διδάξαντες ἀπὸ τοῦ , ἐν Ἀθήναις 1930, σ. 10ἑξ. 22 Βλ. Μ Γεδεών, Ὁ Ἄθως, ἐν Κωνσταντινουπόλει 1885, σ. 234.

8 8 λεπτομερῶς σὲ ἐκτενῆ Πρόλογο τὰ σχετικὰ μὲ τὴ διορθωτικὴ καὶ ἐκδοτική του προσπάθεια. Τὸ ἔργο, ὅμως, τῆς διορθώσεως τῶν Μηναίων ἦταν τεράστιο και ἡ ἀνάληψή του ἀπὸ ἕνα καὶ μόνο πρόσωπο (ἄν καὶ ἐξαιρετικὰ ἱκανό), στηριζόμενο σὲ μικρὸ ἀριθμὸ χειρογράφων καὶ μὲ τὰ πενιχρὰ μέσα τῆς ἐποχῆς, δὲν ἀπέφερε τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, ἄν καὶ βελτίωσε αἰσθητῶς τὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων. Ἡ μεταγενέστερη ἔρευνα (βλ. κυρίως τὴ σφοδρὴ κριτικὴ τοῦ ἁγιορείτη Προκόπιου του Δενδρινοῦ) ἀποδεικνύει ὅτι κάποιες ἀπὸ τὶς διορθώσεις τοῦ Βαρθολομαίου εἶναι ἀμφιβόλου ὀρθότητας, ἄν καὶ οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ ἔργου (μὲ κυριότερους τὸν Σαμουὴλ τὸν Κύπριο καὶ τὸν ἱερομόναχο Λεόντιο) θεωροῦν ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν ἔχει καθοριστικὴ σημασία γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῶν λαθῶν στὰ Μηναῖα. Τὸ 1932, ἐπὶ Πατριαρχείας Φωτίου Β καὶ ἐπὶ Ἀρχιεπισκόπου Χρυσάνθου τοῦ ἀπὸ Τραπεζοῦντος, συστήθηκε πατριαρχικὴ ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν ἀναθεώρηση τῶν λειτουργικῶν βιβλίων τὸ πρόγραμμα αὐτὸ περιέλαβε καὶ τὴ διόρθωση τῶν Μηναίων. Τὸ ἔργο τῆς ἐπιτροπῆς περιελάμβανε τὴ διόρθωση τῶν τυπογραφικῶν, συντακτικῶν, γραμματικῶν καὶ δογματικῶν σφαλμάτων τῶν λειτουργικῶν βιβλίων, ἔργο τὸ ὁποῖο ἔμελε νὰ πραγματοποιηθεῖ διὰ τῆς συγκρίσεως τῶν ἐντύπων μὲ τὰ χειρόγραφα, ὥστε (ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συγκρίσεως αὐτῆς) νὰ ἀποκατασταθεῖ τὸ ἀρχικὸ κείμενο καὶ νὰ προστεθοῦν νέα ἀπολυτίκια, καθίσματα, στιχηρὰ καὶ ἀπόστιχα πρὸς συμπλήρωση τῶν κενῶν (ὅπου ὑπῆρχαν). Ἀμετάβλητα ἐπρόκειτο νὰ παραμείνουν τὰ Συναξάρια τῶν Μηναίων, ἐνῶ προβλεπόταν ἡ ἔκδοση- σὲ ἰδιαίτερο τόμο- ἀκολουθιῶν νεοτέρων ἁγίων καὶ νεομαρτύρων. Τὸ ἔργο τῆς ἐπιτροπῆς ἐγνώρισε ἐξαιρετικὴ χρονοτριβή, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐπισυμβεῖ ὁ Β Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ τὸ ἐν λόγῳ ἔργο νὰ ἀνασταλεῖ ὁριστικῶς. Ἡ ἔκδοση τοῦ Βαρθολομαίου τοῦ Κουτλουμουσιανοῦ ἐγνώρισε ἀνατυπώσεις τόσο στὴ Βενετία, ὅσο καὶ στὴν Ἀθήνα, μὲ κυριότερες τὶς ἐκδόσεις τοῦ «Φοίνικος» (1885 καὶ ἑξῆς) καὶ τὴν εὔχρηστη ἔκδοση τοῦ Μ. Σαλίβερου, στὴν ὁποία ὅμως παρεισέφρυσαν ἀρκετὰ σφάλματα. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα τοῦ γεγονότος αὐτοῦ εἶναι ἡ β ἔκδοση τοῦ Μηναίου τοῦ Ἀπριλίου (1949), στὴν ὁποία ὁ ἱερεὺς Ν. Παπαδόπουλος προσέθεσε κανόνες καὶ τροπάρια ἀπὸ κώδικες τῶν Ἀθηνῶν, ἀμφιβόλου ὅμως λειτουργικῆς χρησιμότητας. Τὸ , οἱ ἐκδόσεις «Φῶς» προσέφεραν μία καλαίσθητη ἔκδοση τῶν Μηναίων, ἡ ὁποία ὅμως περιελάμβανε (ἀτυχῶς) πολλὰ παλαιότερα καὶ νεότερα σφάλματα. Ἡ ἔκδοση τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (ἄρχισε τὸ 1959) εἶχε ὡς ἀρχὴ τὴν ἀκριβῆ ἀνατύπωση τῆς ἐκδόσεως τοῦ Βαρθολομαίου, χωρὶς τὶς παραμικρὲς προσθῆκες ἤ ἀφαιρέσεις καὶ μὲ στόχο τὴν ἔκδοση ἀκολουθιῶν νεομαρτύρων καὶ νεοφανῶν ἁγίων σὲ ἰδιαίτερο τόμο.

9 9 Ἡ ἔκδοση (τέλος) τῶν Μηναίων στὴ Ρώμη ( ) ἔγινε μὲ δαπάνες τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας σὲ ἕξι τόμους, ἀνὰ δύο μῆνες ἕκαστος, γιὰ νὰ καλυφθοῦν οἱ λειτουργικὲς ἀνάγκες τῶν ἑλληνοϊταλικῶν κοινοτήτων τῆς Νοτίου Ἰταλίας καὶ Σικελίας, καθὼς καὶ τῶν οὐνιτικῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ἀνατολῆς. Τὴν πρωτοβουλία τῆς ἐκδόσεως εἶχε ὁ καρδινάλιος Pitra καὶ ὡς βάση τέθηκε ἡ ἀρχικὴ ἔκδοση τῆς Βενετίας ἀπὸ τὸν Βαρθολομαῖο. Ἡ ὕπαρξη, ὅμως, σημαντικοῦ ἀριθμοῦ χειρογράφων Μηναίων στὶς βιβλιοθῆκες τοῦ Βατικανοῦ καὶ τῆς Κρυπτοφέρρης συνέβαλε στὴ διόρθωση σφαλμάτων τῆς ἀρχικῆς ἐκδόσεως καὶ ἐπέτρεψε τὴν προσθήκη κανόνων, τυπικῶν καὶ κοντακίων, ἐνῶ τὰ ποιητικὰ κείμενα διαιρέθηκαν σὲ στίχους μὲ ἀστερίσκους. ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ Τὶ θὰ ἀνέμενε σήμερα ἡ ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀπὸ μία ἐπανέκδοση τῶν Μηναίων; Ἴσως θὰ ἀνέμενε τὸ πρωταρχικὸ ἐπίτευγμα τῆς συγκεντρώσεως ὅλων τῶν χειρογράφων Μηναίων, τὰ ὁποῖα (κατὰ καιρούς) ἀπετέλεσαν τὴ βάση τῶν διαφόρων ἐκδόσεων. Παρόμοια προσπάθεια θὰ πρέπει νὰ ἐκμεταλευτεῖ τὶς συλλογὲς χειρογράφων Μηναίων, ὅπως αὐτὴ τοῦ Γερασίμου Μαζαράκη, στὸ ἔγκριτο περιοδικὸ τῆς Ἀλεξάνδρειας «Ἐκκλησιαστικὸς Φάρος» τὸ 1931, μὲ τίτλο «Τὰ Μηναῖα ἀπὸ τοῦ ια μέχρι τοῦ ιγ αἰῶνα», στὴν ὁποία (συλλογή) ἐκτίθενται τὰ σημαντικότερα Μηναῖα τῆς Σιναϊτικῆς βιβλιοθήκης, μὲ λεπτομερῆ καταγραφὴ τοῦ περιεχομένου τους. Μία ἐπανέκδοση τῶν Μηναίων θὰ ἔπρεπε (κατὰ πρῶτον) νὰ ἀποσκοπεῖ στὴν ποιητικὴ παρουσίαση τῶν ὕμνων τῶν Μηναίων, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς δὲν ἔχουν ἐκδοθεῖ στὴν ποιητική τους μορφή. Τὸ περιεχόμενο τῶν Μηναίων εἶναι τμῆμα τῆς λειτουργικῆς τέχνης καὶ ὡς παρόμοιο τμῆμα μελετήθηκε ἀπὸ τοὺς κορυφαίους ἐρευνητὲς τῆς βυζαντινῆς λογοτεχνίας, ἐνῶ καὶ ὡς παρόμοιο ἀπορρίφθηκε ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ διαφωτισμό, ὁ ὁποῖος εἶχε σοβαροὺς λόγους νὰ θεωρεῖ τὴν βυζαντινὴ ἐκκλησιαστικὴ ποίηση ὡς ἀνταγωνιστικὴ τῆς ἀντίστοιχης ἀρχαιοελληνικῆς. Μία ἐπανέκδοση, ἑπομένως, τῶν Μηναίων συναρτᾶται μὲ τὴν ἐπανακάλυψη τῆς πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς ρωμαίϊκης ἀνατολῆς καὶ, στὸ βάθος, συναρτᾶται μὲ τὴν πνευματικὴ παρακαταθήκη τοῦ ὀρθόδοξου φρονήματος, τὸ ὁποῖο διαπνέει τὴν ἱστορία καὶ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους καὶ τῆς ὀρθόδοξης ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας.

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο ὑπὸ ημ. Κ. Μπαλαγεώργου Προοίμιο Ἐπιθυμῶ, κατ ἀρχάς, νὰ ἐκφράσω θερμότατες εὐχαριστίες πρὸς τὴν Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως γιὰ τὴν τιμητικὴ πρόσκληση συμμετοχῆς

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν Ψ Α Λ Τ Ι Κ Η Σ 1814-2014 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ, ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν τριῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους Χρυσάνθου τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985.

ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ. Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. 1 ΕΙΚΟΝΕΣ 2 ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Ἀλυγιζάκη, Ἡ ὀκταηχία Ἀλυγιζάκη Ἀντωνίου Ε., Ἡ ὀκταηχία στὴν ἑλληνικὴ λειτουργικὴ ὑμνογραφία, Θεσσαλονίκη 1985. Γιαννόπουλου, Ἡ ψαλτικὴ τέχνη Γιαννόπουλου Ἐμμανουὴλ Στ., Ἡ ψαλτικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΧΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΒΕΡΟΙΑΣ, ΝΑΟΥΣΗΣ & ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ «ΚΟΣΜΑΣ Ο ΜΑΔΥΤΙΝΟΣ» ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ Ἐπιμέλεια Βασίλειος Κ. Μαυράγκανος ΒΕΡΟΙΑ 2013 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ Ἐπιμέλεια Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ασματικό και μοναχικό τυπικό και η στουδιτική μεταρρύθμιση

Ασματικό και μοναχικό τυπικό και η στουδιτική μεταρρύθμιση Ασματικό και μοναχικό τυπικό και η στουδιτική μεταρρύθμιση του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Κωνσταντίνου Καραϊσαρίδη, Επίκουρου Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Εἰσαγωγὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσματικὸ καὶ μοναχικὸ τυπικὸ καὶ ἡ στουδιτικὴ μεταρρύθμιση τοῦ πρωτοπρ. Κωνσταντίνου Καραϊσαρίδη

Ἀσματικὸ καὶ μοναχικὸ τυπικὸ καὶ ἡ στουδιτικὴ μεταρρύθμιση τοῦ πρωτοπρ. Κωνσταντίνου Καραϊσαρίδη Ἀσματικὸ καὶ μοναχικὸ τυπικὸ καὶ ἡ στουδιτικὴ μεταρρύθμιση τοῦ πρωτοπρ. Κωνσταντίνου Καραϊσαρίδη (Eἰσήγηση στό ΙΒ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο στελεχῶν Ἱ. Μητροπόλεων μέ γενικό θέμα: «Πρόσωπα καί σταθμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ ΑΓΑΘΩΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΥΜΝΟΛΟΓΙΑΣ β Κατωτέρα ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ὁρισμός. Ὑμνολογία εἶναι τό μάθημα, τό ὁποῖο ἀσχολεῖται μέ τήν ἐν γένει

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31!)*."$ DA D 0@$)%!"$ >EE 27! "#$%&' ( ) * +,-./&' Ἁγίου Δημητρίου 38 162 31 Βύρωνας Ἀθήνα E-mail: vtrizonis@yahoo.com Abstract Sotiris Zisis (b. 1902, Koulakia,

Διαβάστε περισσότερα

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ESTABLISHMENT OF THE NEW. Συμμετοχή των χορών: ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Διοργάνωση Σχολείον Ψαλτικής Yπό τη αιγίδα της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ International Conference ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ of Musicology 1814-2014: 1814-2014: 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ 200 YEARS FROM THE

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου.

Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Παρασκευὴ 29 Ἰουνίου 2012. Μνήμη τῶν ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων ἀποστόλων καὶ πρωτοκορυφαίων, Πέτρου καὶ Παύλου. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ἰανουάριος 2011 5 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Θεοδόσης Βολκὼφ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 5 - Ἰανουάριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 63 #67 63 5;68 1 7 226: Κάτω Γατζέα 38500Βόλος! "#$ "%&' ( )%+ "(,-./ 5;81?9;23; 5@ A: 0 1 234 B94?C ;9 NTEX93 ;N @TEX93 D 156 E 789 G 1 G9 5;813;1H

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ Κατασκευάστηκε τὸν γ αἰ. π.χ. στὴν Κάτω Ἰταλία. Εἶναι ἀνώτερης τεχνολογίας τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐφάμιλλο τῶν γραναζιῶν τῆς σύγχρονης Μηχανολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η τρίτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Η - ΙΑ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η τρίτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΠΡΩΤ. 6002/2014 ΑΡΙΘΜ. ΑΘΗΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.

Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Κυριακὴ 12 Μαῒου. Κυριακὴ τοῦ Ἀντιπάσχα. Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, Ἐπιφανίου, Ἐπισκόπου Κύπρου, καὶ Γερμανοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Κυριακῇ Δευτέρᾳ ἀπὸ τοῦ Πάσχα, τὰ ἐγκαίνια

Διαβάστε περισσότερα

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη Κώστα Β. Καραστάθη Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας Ἱστορικὴ μελέτη Ἐκδόσεις «Ἄθως», Ἀθήνα 2014, σελ. 433. Τί ὁρίζεται μὲ τὴν τοπωνυμία «Ἄρβανον»; Οἱ ὅροι «Ἄρβανον»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ 109 Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ-ΑΙΜΙΛΙΟΣ Ν. ΤΑχΙΑΟΣ Ἡ ἀκτινοβολία τὴν ὁποία εἶχαν κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ βυζαντινοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι.

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία. Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. ΦΡΕΝΤΕΡΙΚ ΜΠΑΣΤΙΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Οἱ ἀφανεῖς συνέπειες τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν πολιτικὴ οἰκονομία Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς Ι. Τὸ σπασμένο τζάμι. Ἤσασταν μήπως παρόντες τότε

Διαβάστε περισσότερα

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, ΟΜΙΛΙΑ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 14 11 2011 «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς

θέματα μετάφρασης, ὑμνολογίας καὶ μουσικῆς Ο ΛειτΟυρΓικΟΣ ΛΟΓΟΣ τησ ΟρΘΟδΟξΟυ εκκλησιασ Σημερα τῆνος, 9-2 Σεπτεμβρίου 20 ὀργάνωση εἰδικὴ Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως εἰσήγηση Γρ. Θ. ΣταΘη ΟμΟτιμΟυ καθηγητου ΠανεΠιΣτημιΟυ αθηνων θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Κανονική Παράδοση και Λατρεία

Κανονική Παράδοση και Λατρεία Κανονική Παράδοση και Λατρεία του Θεοδώρου Ξ. Γιάγκου Καθηγητῆ Α.Π.Θ. «Τάξις συνέχει πάντα, καὶ τὰ ἐπουράνια ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπίγεια» 1. Μὲ αὐτὴ τὴν ἀποφθεγματικὴ ρήση, ποὺ ἔχει τὶς καταβολές της στὴν ἀρχαιοελληνικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Τὴν Κυριακὴ 9. 50ετία Ἱερωσύνης τοῦ. π. Κωνσταντίνο Βαστάκη,

Τὴν Κυριακὴ 9. 50ετία Ἱερωσύνης τοῦ. π. Κωνσταντίνο Βαστάκη, 50ετία Ἱερωσύνης τοῦ Πρωτ. Κωνσταντίνου Βαστάκη Τὴν Κυριακὴ 9 Μαρτίου τὸ Ἐκκλη σιαστικὸ Συµ- βούλιο καὶ τὸ.σ. τοῦ Ἐνοριακοῦ Φιλο- πτώχου Ταµείου τῆς Ἐνορίας µας, κατόπιν προτάσεως τοῦ Προέδρου τους π.φιλοθέ-

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Σὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖο στὴν ἀποψινή μας σύναξη θὰ ἀσχοληθοῦμε, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα. Θὰ προσπαθήσουμε χωρὶς νὰ εἰσέλθουμε σὲ λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5 ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ὑπ ἀριθ. 5 Συνεδρία τοῦ Μητροπολιτικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἰωαννίνων τῆς 10 ης Νοεμβρίου 2014. Σήμερον, τὴν 10 ην τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου τοῦ ἔτους 2014, ἡμέραν Δευτέραν καὶ ὥραν 1 ην

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ.

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Email TA ΜΗΝΑΙΑ ΟΚΤΩΗΧΟΣ ΤΡΙΩΔΙΟΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ Καινούριο, ἕτοιµες καθηµερινὲ ς ἀκολουθίες γιὰ τοὺ ς Ἱ ερεῖ ς - ΔΩΡΕΑΝ Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι.

Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Χίος, ὡραῖο νησί κι ἄν δέν φόρεσες δαφνόκλαρα, σοῦ φτάνει γιά δόξα σου τό ἀκάνθινο τοῦ μαρτυρίου στεφάνι. Ἡ Χἀρις τῆς Τρισηλίου Θεότητος, τοῦ ἀνάρχου Πατρός, τοῦ συνανάρχου Υἱοῦ καί τοῦ συναϊδίου Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΝ 1 ΤΥΠΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΕΤΟΣ 2015

ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΝ 1 ΤΥΠΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΕΤΟΣ 2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΝ 1 ΤΥΠΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΕΤΟΣ 2015 2 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ ΣυνοδικΗ ΕπιτροπΗ επι τῆς Λατρείας Πρόεδρος Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος Εἰδικοὶ σύμβουλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΩΣ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r)

The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The copyright and the Intellectual Property of the Edition of the Codex Vindobonensis phil. Gr. 65 (ff. 11r-126r) The Byzantine Mathematics, 3 rd edition Volume Ι Arithmetic, Αlgebra Volume ΙΙ Geometry

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μερικ ε σαγωγικ ε Συχνά στή «Διδαχή», στά πνευματικά μας ἀναγνώσματα, συναντᾶμε τήν ἔννοια τῆς ἄσκησης, εἴτε ὡς προτροπή, εἴτε ὡς μέθοδο πνευματικῆς προκοπῆς.

Διαβάστε περισσότερα

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

ευτέρα Ἔκδοσις ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ΙΟΥΝΙΟΣ 2007 ευτέρα Ἔκδοσις Τίπρέπεινὰγνωρίζῃ ΕΝΑΣΕΛΛΗΝΑΣΜΑΚΕΔΟΝΑΣ 1. Ὅτι οἱ Σκοπιανοὶ λένε τεράστια ψέματα καὶ ὅτι ἔστησαν ἕνα φαντασιώδη μύθο γιὰ τὴν καταγωγή τους. Στὴν πλειονότητά τους εἶναι Σλαῦοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ Παναγιώτη Ἰ. Σκαλτσῆ Ἀναπλ. Καθηγητῆ Α.Π.Θ. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ ὀρθόδοξοι λαοὶ τῆς Ἀνατολῆς καὶ δὴ τὸ γένος τῶν Ἑλλήνων κατὰ τὴν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας (1453-1821)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΤΑΡΤΗ ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΤΟΥ EΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟΥ ΕΚΤΟΥ ΤΟΜΟΥ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΤΑΡΤΗ ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΤΟΥ EΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟΥ ΕΚΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΕΤΑΡΤΗ ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΤΟΥ EΒΔΟΜΗΚΟΣΤΟΥ ΕΚΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ Tὸ περιοδικὸ "AΠOΣTOΛOΣ BAPNABAΣ" εἶναι τὸ ἐκφραστικὸ ἔντυπο τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Kύπρου. Οἱ βασικοὶ του

Διαβάστε περισσότερα

Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!...

Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!... Ἡ ἐγκληματικὴ παράδοση 14 χωριῶν τῆς Ἠπείρου Γράφει ὁ συγγραφέας - λαογράφος Γιῶργος Λεκάκης. Πολίτης: «Γιὰ τὰ 14 χωριὰ δὲν ἀξίζει νὰ γίνη πόλεμος»!... Ροῦσσος: «Τὰ 14 χωριὰ δὲν ἦταν ἑλληνικὸ ἔδαφος»!..

Διαβάστε περισσότερα

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς

Ἔχουμε κρίση θεσμῶν γιατί ἔχουμε κρίση προσώπων καὶ ἔχουμε κρίση προσώπων γιατί ἀγαπήσαμε τὴν ἀπατηλὴ ζωὴ τοῦ κόσμου τούτου, μὲ τὶς πολλὲς Ὁμιλία Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας & Χερρονήσου κ. Νεκταρίου στὴν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονία τοῦ ιακόνου Νεκταρίου Κιοστεράκη Χερσόνησος, 30 εκεμβρίου 2010 Χειροτονεῖσαι σήμερα ἱερεὺς καὶ συνάπτεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ

Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ 22-25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΙΘΟΥΣΑ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 18 Νοεμβρίου. Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πλάτωνος καὶ Ῥωμανοῦ. Ἦχος βαρύς. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἰστῶμεν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ 85 ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΣΠυρΟΣ βρυωνησ Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν νὰ ὀργανώσει τρία ξεχωριστὰ συνέδρια σχετικὰ μὲ τὴν (τὶς) ἡμερομηνία (ες) καὶ τὴν (τὶς) προέλευση (εις) τῶν σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β.

Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Κυριακὴ 3 Φεβρουαρίου. Μνήμη τοῦ Ἁγίου καὶ Δικαίου Συμεὼν τοῦ Θεοδόχου καὶ Ἄννης τῆς Προφήτιδος. Ἦχος β. Ἑωθινὸν β. Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Ἐν τῷ μικρῷ ἐσπερινῷ Μετὰ τὸν προοιμιακόν, εἰς

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ

Βιβλιοκρισίες ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ 264 Βιβλιοκρισίες ας σε μία από τις κυριότερες εξουσίες της, τη φιλανθρωπία, και τη σύγκρουση πόλης και Εκκλησίας με όχημα τη φιλανθρωπία, την περίθαλψη κυρίως: η Εκκλησία την έβλεπε ως μέσο μιας ωμής

Διαβάστε περισσότερα

Ἄκου Ἰσραὴλ Ὁ Τριαδικὸς Θεὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη

Ἄκου Ἰσραὴλ Ὁ Τριαδικὸς Θεὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη διαδρομές Ν ο ητ ι κ έ ς δ ι α δ ρ ο μ έ ς σ τ ό ν χ ῶ ρ ο τ ῆ ς π ί σ τ η ς Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 Τεῦχος 12 ο - Μάρτιος 2015 ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr

Διαβάστε περισσότερα

«παλιὸ κρασὶ σὲ νέους ἀσκούς»

«παλιὸ κρασὶ σὲ νέους ἀσκούς» [1] Ἀχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης Ἀναπληρωτὴς Καθηγητὴς Σμήματος Μουσικῶν πουδῶν Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν «παλιὸ κρασὶ σὲ νέους ἀσκούς» Ἀναζητώντας τὸ παραδοσιακὸ ὑπόβαθρο καινοφανῶν ψαλτικῶν μελοποιημάτων Εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου. Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο. Ἅγιον Ὄρος 2 009

Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου. Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο. Ἅγιον Ὄρος 2 009 Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου Ἐνημερωτικὸ Φυλλάδιο Ἅγιον Ὄρος 2 009 Ὁ θόρυβος ποὺ προηγήθηκε τοὺς προηγούμενους μῆνες ἔχει ἀρχίσει νὰ κατασιγάζεται καὶ ἔτσι δίνεται ἡ δυνατότητα νὰ προβάλλει σιγὰ σιγὰ ἡ ἀλήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ

T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ T ÓÈÎfi ŒÓÙ Ô HÏÂÎÙÚÔÎÈÓËÙ ÚˆÓ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στὸν Τεχνικὸ αὐτὸν Ὁδηγὸ τοῦ Ἐργοστασίου Ἠλεκτροκινητήρων «Βαλιάδης Α.Ε.»: Παρουσιάζουμε τὶς προδιαγραφὲς κατασκευῆς τῶν κινητήρων μας καὶ κυρίως ἀναφερόμαστε στοὺς

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Τυπικαὶ διατάξεις τῶν Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν Κυριακὴ 16 Δεκεμβρίου. Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Προπατόρων καὶ μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ἀγγαίου καὶ τοῦ ἁγίου Μοδέστου, Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων. Ἦχος γ. Ἑωθινὸν Ϟ. Σημείωσις: Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Προφήτου

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα

Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ. Ποιήματα Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μάρτιος 2011 7 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ἀνδρεαδέλλη ΣΗΜΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ Ποιήματα Τεῦχος 7 - Μάρτιος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση

Διαβάστε περισσότερα