Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3): Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση Οι πολύδυμες κυήσεις είναι συχνές, με συχνότητα που αυξάνεται τα τελευταία έτη λόγω της αύξησης της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Προέρχονται από τη γονιμοποίηση διαφορετικών ωαρίων ή από τη διαίρεση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου. Στις δίδυμες, τρίδυμες, τετράδυμες και στις άλλες περισσότερες πολύδυμες κυήσεις παρατηρούνται τα ίδια ευρήματα στους ζυγώτες και την πλακουντοποίηση. Εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές σε σχέση με τη μονήρη κύηση, που αντιστοιχούν σε υψηλή συχνότητα εμβρυϊκής νοσηρότητας και θνησιμότητας, χαμηλό βάρος γέννησης, ανώμαλη ανάπτυξη και διαταραχή στη διάπλαση. Λεπτομερής εξέταση του πλακούντα μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τις αλλοιώσεις που παρατηρούνται στις πολύδυμες κυήσεις και να βοηθήσει τους παθολογοανατόμους στην ακριβή διάγνωση. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2008, 25(3): Χ. Tσομπανίδου... Παθολογοανατομικό Εργαστήριο, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο», Θεσσαλονίκη Pathology of multiple pregnancy Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Παθολογοανατομικά ευρήματα Πολύδυμες κυήσεις Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολύδυμες κυήσεις είναι οι κυήσεις στις οποίες υπάρχουν δύο ή περισσότερα έμβρυα. Είναι συχνές και η συχνότητά τους αυξάνεται τα τελευταία έτη εξαιτίας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Στην Αμερική, το 2000, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αντιστοιχούσε στο 14% όλων των διδύμων γεννήσεων, ενώ το 45% των γεννήσεων με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή είναι δίδυμες. 1 Οι πολύδυμες κυήσεις εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές σε σχέση με τη μονήρη κύηση, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συγκεκριμένων παθήσεων, όπως είναι στις δίδυμες κυήσεις το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο, η ασύμμετρη ανάπτυξη, ο ενδομήτριος θάνατος και οι ανωμαλίες στο διαχωρισμό των εμβρύων. Ανάλογα με τον τρόπο γονιμοποίησης, τα έμβρυα εμφανίζουν ποικίλου βαθμού γενετικές και φαινοτυπικές ομοιότητες μεταξύ τους. Ο τύπος της πλακουντοποίησης μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τις αλλοιώσεις που παρατηρούνται στις πολλαπλές κυήσεις. Η μορφή του ομφάλιου λώρου και η δομή της αγγείωσης του χορίου μπορούν επίσης να βοηθήσουν τους παθολογοανατόμους στην ακριβή διάγνωση ΔΙΔΥΜΗ ΚΥΗΣΗ 2.1. Γενικά Οι δίδυμοι προέρχονται από τη γονιμοποίηση δύο δια- φορετικών ωαρίων (διζυγωτικοί δίδυμοι) ή από τη διαίρεση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου (μονοζυγωτικοί δίδυμοι). Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι είναι συνήθως γενετικά και φαινοτυπικά πανομοιότυποι, αν και υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις με γενετικές και φαινοτυπικές διαταραχές (μονοωαριακοί δισπερμικοί/μονοζυγωτικοί ετεροκαρυωτικοί δίδυμοι). Οι διζυγωτικοί δίδυμοι εμφανίζουν γενετικές ομοιότητες παρόμοιες με εκείνες που υπάρχουν στις μονήρεις κυήσεις. Στους διζυγωτικούς διδύμους, τα ωάρια γονιμοποιούνται από διαφορετικά σπερματοζωάρια ή από σπερματοζωάρια σε διαφορετικούς χρόνους, με αποτέλεσμα να υπάρχουν έμβρυα με διαφορετική ηλικία. 3 Οι μονοζυγωτικοί ετεροκαρυωτικοί δίδυμοι αποτελούν σπάνιες μορφές μονοζυγωτικών διδύμων, οι οποίοι έχουν διαφορετικό καρυότυπο ή και διαφορετικό φύλο. Οι καταστάσεις αυτές οφείλονται σε χρωμοσωμιακές διαταραχές στα φυλετικά χρωμοσώματα. 4 Η μονοωαριακή δισπερμική γονιμοποίηση είναι το αποτέλεσμα της γονιμοποίησης του ωαρίου και του πολικού σωματίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα έμβρυα γενετικά βρίσκονται μεταξύ του μονοζυγωτικού και διζυγωτικού διδύμου. Η συχνότητα αυτών των μορφών είναι άγνωστη. Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι, με σταθερή συχνότητα εμφάνισης σε όλο τον κόσμο (0,35% των κυήσεων), παρουσιάζουν μεγάλες γεωγραφικές διακυμάνσεις στη συχνότητα όλων των διδύμων. Φαίνεται να αποτελούν ιδιαίτερο πληθυσμό και οικογένειες, που αντανακλούν τις πολλαπλές ωοθυλακιορρηξίες και την αύξηση της FSΗ σε γυναίκες ηλικίας <35

2 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 309 ετών. Oι δίδυμοι παρατηρούνται σε συχνότητα περίπου 1 στις 80 κυήσεις στην Αμερική και το 1/3 από αυτούς είναι μονοζυγωτικοί. Οι πλακούντες στη δίδυμη κύηση μπορεί να είναι μονοχοριονικοί ή διχοριονικοί. Όλοι οι διζυγωτικοί δίδυμοι έχουν διχοριονικούς πλακούντες (διαμνιακοί-διχοριονικοί). Σε διπλή ωοθυλακιορρηξία, κάθε βλαστοκύστη δημιουργεί έναν πλακούντα. Εάν αυτές οι εμφυτεύσεις βρίσκονται σε στενή επαφή μεταξύ τους μπορούν να συμβούν διάφοροι βαθμοί συμφύσεων (συμφυτικοί πλακούντες), ενώ σε άλλες περιπτώσεις είναι τελείως ξεχωριστοί. Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι εμφανίζουν κάθε τύπο πλακουντοποίησης, ο οποίος εξαρτάται από το χρόνο που γίνεται ο διαχωρισμός. Εάν το απλό γονιμοποιημένο ωάριο διαιρεθεί πολύ νωρίς, πριν από τη διαφοροποίηση του χορίου (δηλαδή πριν από τις 2 3 ημέρες), η κατάσταση που δημιουργείται είναι ανάλογη με εκείνη των διζυγωτικών διδύμων. Εάν ο διαχωρισμός γίνει στο στάδιο της βλαστοκύστης, μετά το σχηματισμό του χορίου και πριν από το σχηματισμό του αμνίου (3η 8η ημέρα μετά από τη γονιμοποίηση), θα υπάρχει ένας πλακούντας με δύο αμνιακούς σάκους (διαμνιακόςμονοχοριονικός). Διαχωρισμός μετά από το σχηματισμό του αμνίου (8η έως και 13η ημέρα μετά από τη γονιμοποίηση) έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πλακούντα και μίας αμνιακής κοιλότητας (μονοαμνιακή-μονοχοριονική), που παρατηρούνται και σε όλους τους μετέπειτα διαχωρισμούς στους συνδεδεμένους διδύμους. 5 Όλοι οι δίδυμοι με μονοχοριονικό πλακούντα είναι μονοζυγωτικοί, ενώ οι δίδυμοι με διχοριονικό πλακούντα μπορεί να είναι ή διζυγωτικοί ή μονοζυγωτικοί. Είναι φανερό ότι διαφορετικού φύλου έμβρυα είναι διζυγωτικοί δίδυμοι. H συχνότητα των διαφόρων τύπων της πλακουντοποίησης είναι: μονοχοριονικοί 31%, διχοριονικοί 69%, μονοχοριονικοί-μονοαμνιακοί 1%, μονοχοριονικοί-διαμνιακοί 30%, μονοζυγωτικοί 13% και διζυγωτικοί 56%. Επιπλέον, σχεδόν 20% των διδύμων με διχοριονικούς πλακούντες είναι μονοζυγωτικοί. 6 Ο καθορισμός της πλακουντοποίησης είναι σημαντικός, επειδή σχετίζεται με την περιγεννητική θνησιμότητα και τη νοσηρότητα. Έχει παρατηρηθεί ότι οι δίδυμοι με μονοχοριονικούς πλακούντες εμφανίζουν μεγαλύτερη περιγεννητική θνησιμότητα σε σχέση με εκείνους που έχουν διχοριονικούς πλακούντες. Η μονοαμνιακή πλακουντοποίηση συχνά συνδυάζεται με υψηλότερη συχνότητα εμβρυϊκής θνησιμότητας (33 70%), η οποία οφείλεται στη συχνότερη εμφάνιση επιπλοκών από διαταραχές του ομφάλιου λώρου. 7 Η παθολογοανατομική εξέταση μπορεί να καθορίσει τον τύπο της πλακουντοποίησης. Δύο τελείως ξεχωριστοί πλακούντες είναι φανερό ότι είναι διχοριονικοί και ο καθένας απαιτεί ξεχωριστή εξέταση. Το κύριο θέμα για τους παθολογοανατόμους είναι η διάκριση ενός διαμνιακούδιαχοριονικού πλακούντα από ένα διαμνιακό-διχοριονικό συμφυτικό πλακούντα, και αυτό μπορεί συνήθως να καθοριστεί από τη μακροσκοπική εξέταση. Το διάφραγμα στους διχοριονικούς συμφυτικούς πλακούντες είναι παχύ και ωχρό, εξαιτίας της παρουσίας του χοριονικού ιστού ανάμεσα στα δύο στρώματα του αμνίου. Αντίθετα, το διάφραγμα στο διαμνιακό-διχοριονικό πλακούντα είναι λεπτό και διαφανές, αποτελούμενο μόνο από δύο διακριτά στρώματα αμνίου. Η ιστολογική εξέταση του μεμβρανικού διαφράγματος ταυτοποιεί τα ευρήματα της μακροσκοπικής εικόνας. Η διάκριση αυτή πραγματοποιείται ευκολότερα σε τομές από τη θολωτή περιοχή της διαφραγματικής μεμβράνης. Σημαντικές πληροφορίες μπορούν να προκύψουν επίσης από τις τομές από την Τ ζώνη, όπου το διάφραγμα συναντάει την επιφάνεια του εμβρύου. Η λήψη αυτή είναι χρήσιμη στις περιπτώσεις όπου οι μεμβράνες του διαφράγματος έχουν διαχωριστεί ή έχουν υποστεί άλλες διαταραχές που δεν τους επιτρέπουν να γίνουν θολωτές. Η λήψη της τομής από την περιοχή Τ είναι τεχνικά δυσκολότερη, κυρίως σε μονοχοριονικούς πλακούντες. Η μορφή των εμβρυϊκών αγγείων στη χοριονική πλάκα είναι επίσης χρήσιμη στο διαχωρισμό του διχοριονικού-διαμνιακού συμφυτικού πλακούντα από το μονοχοριονικό-διαμνιακό πλακούντα. Στους διχοριονικούς πλακούντες, τα εμβρυϊκά χοριονικά αγγεία πλησιάζουν αλλά δεν διαπερνούν την περιοχή της σύμφυσης. Στους διαμνιακούς-μονοχοριονικούς πλακούντες τα δύο αγγειακά δίκτυα διαγράφονται αδρά και η αναλογία τους στον πλακούντα διαμορφώνεται από τα δύο έμβρυα. 8 Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του μονοχοριονικού πλακούντα είναι η επικοινωνία των αγγείων ανάμεσα στην κυκλοφορία των δύο εμβρύων. Είναι γενικά αποδεκτό ότι κάποιοι σχηματισμοί αγγειακής επικοινωνίας παρατηρούνται στην πραγματικότητα σε όλους τους μονοχοριονικούς πλακούντες, αν και ποικίλλει το μέγεθος και η εντόπιση των αναστομωτικών αγγείων. Υπάρχουν λίγες αναστομώσεις στα μεγάλα αγγεία της χοριονικής πλάκας. Στην πλειονότητά τους, οι επιφανειακές αναστομώσεις παρατηρούνται μεταξύ των αρτηριών, ενώ είναι σπάνιες οι φλεβοφλεβικές αναστομώσεις. Οι αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, οι οποίες εντοπίζονται μεταξύ των εν τω βάθει τριχοειδών, είναι μεγαλύτερης παθοφυσιολογικής σημασίας, η οποία εξαρτάται από το μέγεθος των αγγείων, τον αριθμό τους και τη γενική διαταραχή της ροής του αίματος. 9 Απογύμνωση του αμνίου από την εμβρυϊκή επιφάνεια του πλακούντα διευκολύνει τη μελέτη των αγγείων της χοριονικής πλάκας. Αναστομώσεις μεγάλων αγγείων

3 310 Χ. Tσομπανίδου διακρίνονται εύκολα μακροσκοπικά και μπορούν να καθοριστούν με την έγχυση γάλακτος, αέρα και χρωστικών ουσιών. Οι αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις είναι δύσκολο να καθοριστούν, επειδή περιλαμβάνουν τριχοειδή που δεν μπορούν να γίνουν εύκολα ορατά. Μπορούμε να υποπτευθούμε πιθανές θέσεις αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων όταν μονήρης αρτηρία από το ένα έμβρυο διαπερνά τη χοριονική πλάκα σε στενή επαφή με μία μονήρη φλέβα από το δίδυμο. Μια απλή μέθοδος καθορισμού της παρουσίας των αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων είναι η έγχυση χρωστικών ουσιών ή γάλακτος στο αγγείο που αιματώνει την υποτιθέμενη αναστόμωση και ο καθορισμός της επιστροφής της στον άλλο δίδυμο. Αυτή η μέθοδος μπορεί να επαναληφθεί σε πολλές θέσεις, σε μια προσπάθεια καθορισμού του αριθμού των αναστομώσεων. Η έγχυση αέρα θεωρείται περισσότερο αποτελεσματική, εύκολη και γρήγορη, επειδή η αντικατάσταση του αίματος καθιστά τον πλακούντα ωχρό και επιτρέπει τη διαγραφή των αναστομώσεων. Η μελέτη της έγχυσης είναι βέβαια ποσοτική και δεν αντανακλά την παθοφυσιολογική σημασία των αναστομώσεων στην ανάπτυξη των εμβρύων. Ο καθορισμός των αναστομώσεων είναι σημαντικός, γιατί αποτελούν αιτία δυσανάλογης εμβρυϊκής ανάπτυξης Oμφάλιος λώρος, αγγειοβρίθεια του χορίου και μάζα πλακούντα Οι διαταραχές του ομφάλιου λώρου είναι συχνότερες στις πολλαπλές κυήσεις. H ανώμαλη πρόσφυση του ομφάλιου λώρου στους διδύμους είναι εννέα φορές μεγαλύτερη απ ό,τι στη μονήρη κύηση. Η συχνότητα της ανώμαλης πρόσφυσης αυξάνει με την εγγύτητα των διδύμων, ακολουθώντας την πορεία από διαμνιακό-διχοριονικό συμφυτικό σε διαμνιακό-μονοχοριονικό και σε μονοαμνιακό μονοχοριονικό πλακούντα. 11 Η ανώμαλη πρόσφυση του ομφάλιου λώρου στις πολλαπλές κυήσεις έχει την ίδια σημασία με τη μονήρη κύηση. Συχνά συνδυάζεται με επιπλοκές, όπως είναι η δυσμορφία εμβρύου, το χαμηλό βάρος γέννησης, η αύξηση των αποβολών, η ανωριμότητα, το πολυυδράμνιο, η πρόωρη ρήξη μεμβρανών και η αιμορραγία μετά από τη γέννηση. Η μονήρης αρτηρία παρατηρείται συχνότερα στις πολλαπλές (3%) σε σχέση με τις μονήρεις κυήσεις (0,53%), ενώ συνδυάζεται με συγγενή δυσμορφία και διαταραχή στην ανάπτυξη. Ο ομφάλιος λώρος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι κατά 7,5 cm μικρότερος. Η μορφή της αγγείωσης του χορίου είναι η ίδια με εκείνη στις μονήρεις κυήσεις. Το φλεβικό δίκτυο θεωρείται ο καλύτερος δείκτης για την αιμάτωση του πλακούντα. Διαταραχές στην ανάπτυξη των εμβρύων στη δίδυμη κύηση συνήθως συνδυάζονται με ασύμμετρη ανάπτυξη του πλακούντα, ενώ σπανιότερα ασύμμετρη ανάπτυξη του πλακούντα συνοδεύεται από έμβρυα που παρουσιάζουν διαταραχή στην ανάπτυξή τους. Στους διδύμους, ο μικρότερος πλακούντας εμφανίζει μικρότερο αριθμό χοριονικών αγγείων. Οι διχοριονικοί συμφυτικοί πλακούντες πρέπει πάντα να διαχωρίζονται, να μετράται το βάρος του καθένα και στη συνέχεια να γίνεται η παθολογοανατομική εξέτασή τους Μονοχοριονικός μονοαμνιονικός πλακούντας Παρατηρείται σπάνια, σε ποσοστό <2% των διδύμων. Στην κύηση με μονοχοριονικό μονοαμνιακό πλακούντα τα δίδυμα αναπτύσσονται στον ίδιο αμνιακό σάκο. Παθογνωμονικό στοιχείο αυτού του πλακούντα αποτελεί η συνέχεια του αμνίου στην περιοχή του ομφάλιου λώρου. Προσεκτική παρατήρηση, σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να δείξει διαμνιακά διαφράγματα στον πλακούντα, στοιχείο το οποίο θεωρείται ενδεικτικό διαμνιακής προέλευσης ενός μονοαμνιακού πλακούντα. Παρατηρούνται συχνά αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, με μικρότερη κλινική σημασία απ ό,τι στο μονοχοριονικό διαμνιακό πλακούντα. 13 Οι ομφάλιοι λώροι είναι μακρύτεροι, κοντά τοποθετημένοι (6 cm) και σπάνια υπάρχει μερική σύμφυση αυτών. Τα έμβρυα παρουσιάζουν περιτύλιξη του λώρου γύρω από τον αυχένα σε ποσοστό που ανέρχεται στο 53 71% και αυτό συχνά οδηγεί σε θάνατο του εμβρύου πριν από την 24η εβδομάδα της κύησης Διαταραχές των διδύμων κυήσεων 3.1. Σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο Η κύρια αιτία της περιγεννητικής θνησιμότητας στους μονοχοριονικούς διδύμους είναι το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο. Το σύνδρομο αυτό παρατηρείται όταν υπάρχει διαταραχή στη ροή αίματος από τον ένα δίδυμο (δότης) στον άλλο (δέκτης) διαμέσου των αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων βαθιά μέσα στον πλακούντα. 15 Το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο εκδηλώνεται κλινικά το τρίτο τρίμηνο με οξύ υδράμνιο και δυσαναλογία στην ανάπτυξη των διδύμων. Μακροχρόνια παρέκκλιση στη ροή του αίματος έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην ανάπτυξη του δότη συγκριτικά με το δέκτη, που εμφανίζει μεγαλύτερη ανάπτυξη. Ο δότης συνήθως παρουσιάζει ολιγοϋδράμνιο και μείωση των

4 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 311 κινήσεων. Το υδράμνιο που παρατηρείται συνήθως στο δέκτη μπορεί να προκαλέσει δυσφορία και αναπνευστική δυσχέρεια στη μητέρα. Μετά από τη γέννηση υπάρχει δυσαναλογία στο μέγεθος των βρεφών και την εμφάνιση των πλακούντων. Ο δότης δίδυμος είναι μικρότερος, ωχρός και αναιμικός, ενώ ο δέκτης είναι βαρύτερος, οιδηματώδης, πληθωρικός και πολυκυτταραιμικός. Επίσης, υπάρχει δυσαναλογία στο μέγεθος και το βάρος των οργάνων των εμβρύων, όπου τα όργανα του δέκτη είναι μεγαλύτερα και βαρύτερα σε σχέση με εκείνα του δότη. Η καρδιά του δέκτη είναι συγκριτικά μεγάλη και υπάρχει υπερτροφία του μυοκαρδίου. Παρατηρείται επίσης αύξηση του μυϊκού ιστού στις αναπνευστικές αρτηρίες αλλά και στις αρτηρίες της συστηματικής κυκλοφορίας. Η καρδιά του δότη συνήθως είναι μικρή σε μέγεθος και ο μυϊκός ιστός στις αρτηρίες ελαττωμένος. Τα νεφρικά σπειράματα είναι μεγάλα σε μέγεθος (διπλάσια από τα φυσιολογικά) στο δέκτη, ενώ είναι φυσιολογικά ή μικρότερα σε μέγεθος στο δότη. Oι πλακούντες του δότη και του δέκτη μπορεί να είναι επίσης δυσανάλογοι. Ο πλακούντας του δότη συνήθως είναι μεγάλος, θαμπός και ωχρός, αντανακλώντας την αναιμία του εμβρύου. Οι λάχνες είναι μεγάλες και οιδηματώδεις, με υπερπλασία των κυττάρων και μικρά τριχοειδή αγγεία που περιέχουν εμπύρηνα ερυθρά. Σε περίπτωση ολιγοϋδράμνιου παρατηρείται οζώδης αμνιακή επιφάνεια. Ο πλακούντας του δέκτη είναι γενικά μικρός, συμπαγής και ερυθρωπός, με ώριμες λάχνες που έχουν διατεταμένα αγγεία. Τα κλινικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου ποικίλλουν. Η αιματολογική διαφορά στη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης >5 g/dl και η ανατομική διαφορά στο βάρος των εμβρύων >15 20% θεωρούνται σημαντικά κριτήρια για τον καθορισμό του συνδρόμου. Η διάγνωση είναι αρκετά δύσκολη, επειδή οι μονοχοριονικοί δίδυμοι μπορεί να εμφανίζουν ασύμμετρη ανάπτυξη για πολλούς άλλους λόγους εκτός από το σύνδρομο. Οι λόγοι αυτοί αναφέρονται σε διαταραχές του ομφάλιου λώρου ή του πλακούντα. Επιπλέον, η υπερανάπτυξη του ενός διδύμου και η αναιμία του άλλου μπορεί να αντανακλούν οξεία μετακίνηση αίματος μέσω μεγάλων επιφανειακών αναστομώσεων ή εμβρυομητρική αιμορραγία. Η δυσκολία στον καθορισμό του συνδρόμου δικαιολογεί και το μεγάλο εύρος στη συχνότητα εμφάνισής του, που κυμαίνεται από 15 30% στις μονοχοριονικές κυήσεις. Για άγνωστους λόγους, παρατηρείται συχνότερα στα θήλεα έμβρυα. 16 Οι κλινικές εκδηλώσεις εξαρτώνται από το μέγεθος, τον αριθμό και τον τύπο της επικοινωνίας των αγγείων. Η εμφάνιση του συνδρόμου κατά το δεύτερο τρίμηνο συνδυ- άζεται με θάνατο του ενός από τα δύο έμβρυα ή αυξημένη θνησιμότητα εάν τα έμβρυα επιζήσουν. Η θνησιμότητα ανέρχεται στο % και εξαρτάται από την ηλικία της κύησης. Ο δέκτης μπορεί να εμφανίσει καρδιακή ανεπάρκεια, αιμολυτικό ίκτερο και θρόμβωση, που προκαλούνται από αιμοσυγκέντρωση. Εάν ο ένας δίδυμος (συνήθως ο δότης) πεθάνει στη μήτρα και παύσει η μεταφορά του αίματος, η κατάσταση μπορεί να υποστραφεί και ο επιζών δίδυμος (συνήθως ο δέκτης) να αναπτυχθεί φυσιολογικά. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, οι αναμενόμενες σχέσεις βάρους/χρώματος ανάμεσα στους δύο διδύμους μπορεί παράδοξα να διατηρηθούν. Νεκρωτικές αλλοιώσεις σε πολλά όργανα, ανεγκεφαλία, ατρησία του εντέρου και απλασία του δέρματος μπορεί να παρατηρηθούν στον καθέναν ή και στους δύο διδύμους και να αποδοθούν στις αιμοδυναμικές διαταραχές. Οι δυνατότητες αντιμετώπισης είναι περιορισμένες και συχνά ανεπιτυχείς. Σε σοβαρές περιπτώσεις έχουν εφαρμοστεί διάφορα θεραπευτικά σχήματα, όπως είναι οι πολλαπλές αμνιοπαρακεντήσεις, η θεραπεία της μητέρας με διγοξίνη, η ενδομήτρια απολίνωση του ενός ομφάλιου λώρου και η υποβοηθούμενη ερυθροποίηση. Επιτυχής έκβαση φαίνεται να επιτυγχάνεται και με την εφαρμογή laser. Η χρησιμοποίηση Doppler μπορεί να καθορίσει αφενός τη σοβαρότητα της κατάστασης και αφετέρου το αποτέλεσμα της θεραπείας Ασύμμετρη ανάπτυξη Παρατηρείται σε διχοριονικό και μονοχοριονικό πλακούντα και εκφράζει τη διαταραγμένη ανάπτυξη των εμβρύων σε σχέση με εκείνη της τελειόμηνης μονήρους κύησης. Χαρακτηρίζεται από ελάττωση του βάρους του εμβρύου με την εξέλιξη της κύησης. Όταν υπάρχει δυσαναλογία στα δίδυμα έμβρυα, το ένα αναπτύσσεται φυσιολογικά ενώ το άλλο εμφανίζει σταδιακή μείωση της ανάπτυξής του καθώς προχωράει η κύηση. Η διαταραχή αυτή παρατηρείται στους διχοριονικούς διδύμους γύρω στην 25η εβδομάδα και στους μονοχοριονικούς νωρίτερα, περίπου κατά τη 18η 20ή εβδομάδα της κύησης. Στην ασύμμετρη ανάπτυξη, συχνά παρατηρούνται ινωτικές και ανάγγειες λάχνες κατά την παθολογοανατομική εξέταση του πλακούντα. Κλινικά, η πάθηση σχετίζεται με πρόωρο τοκετό, περιγεννητικό θάνατο και νεογνική θνησιμότητα. 18 Αν και η χοριονική μετάγγιση αποτελεί την κύρια αιτία, άλλοι παράγοντες, όπως είναι διαταραχές του ομφάλιου λώρου, συνεισφέρουν λιγότερο ή περισσότερο στη δημιουργία της πάθησης, η οποία παρατηρείται συχνότερα

5 312 Χ. Tσομπανίδου στο μονοχοριονικό πλακούντα, λιγότερο συχνά στο διχοριονικό συμφυτικό και ακόμη πιο σπάνια στο διχοριονικό πλακούντα. Οι διαταραχές στον ομφάλιο λώρο αποτελούν την κύρια αιτία της διαφορετικής ανάπτυξης του πλακούντα. Παρατηρείται ανάλογη ανάπτυξη μεταξύ εμβρύων και πλακούντα. Έτσι, μικρά νεογνά έχουν μικρούς πλακούντες. Υπάρχουν βέβαια και σπάνιες περιπτώσεις δυσαναλογίας εμβρύων και πλακούντα, η αιτιολογία των οποίων είναι άγνωστη Ενδομήτριος θάνατος Παρατηρείται σχεδόν με την ίδια συχνότητα όπως στη μονήρη κύηση, αν και έχει αναφερθεί μικρή υπεροχή στους μονοχοριονικούς διδύμους. Τα παθολογοανατομικά ευρήματα εξαρτώνται από την ηλικία του θανόντος εμβρύου και από το χρόνο παραμονής του στη μητρική κοιλότητα. Το θανόν έμβρυο αποβάλλεται κατά τη διάρκεια της κύησης ή αναγνωρίζεται κατά τον τοκετό του δεύτερου εμβρύου. Παρατηρείται συχνότερα κατά τις πρώτες εβδομάδες της κύησης. Τα έμβρυα εμφανίζουν διαταραχή στην εμφάνισή τους, αναπτυξιακή δυσοργανογένεση και χρωμοσωμικές ανωμαλίες Μη αναπτυσσόμενος δίδυμος. Είναι η δίδυμη κύηση που μετατρέπεται σε μονήρη λόγω του πρώιμου εμβρυϊκού θανάτου του ενός διδύμου. Σύμφωνα με τον Levi, διαγιγνώσκεται πριν από τη 10η εβδομάδα της κύησης. 21 Οι Robins και Gains παρατήρησαν ότι στο 71% των περιπτώσεων τα έμβρυα αναπτύσσονται και γεννιούνται με τη μορφή του μονήρους εμβρύου. 22 Όταν το έμβρυο πεθάνει το πρώτο τρίμηνο, είναι δύσκολο ή αδύνατο να καθοριστεί υπόλειμμα, υπάρχει όμως σε αυτές τις περιπτώσεις πάχυνση του πλακούντα. Η μικροσκοπική εξέταση μπορεί πιθανόν να καθορίσει την παρουσία του θανόντος εμβρύου από την παρουσία ατροφίας του πλακούντα και συμπίεσης του εμβρυϊκού σάκου ή από τα υπολείμματα του εμβρύου κάτω από το νεκρωμένο άμνιο. Συχνά, κατά την παθολογοανατομική εξέταση παρατηρείται μια σκληρυντική μάζα πλακούντα, που περιβάλλεται από υγιή δίσκο Εγκυστωμένο και μομιοποιημένο έμβρυο. Το μομιοποιημένο και εγκυστωμένο έμβρυο είναι το αποτέλεσμα του εμβρυϊκού θανάτου, συνήθως το δεύτερο τρίμηνο της κύησης. Μπορεί να υπάρξει αποβολή των δύο εμβρύων ή του ενός εμβρύου και συνέχιση της κύησης με το έμβρυο που απέμεινε. Το νεκρό έμβρυο πιέζεται, συρρικνώνεται και, τελικά, μοιάζει με άμορφο νεκρωτικό υλικό. Η παρουσία του μπορεί να γίνει αντιληπτή με ακτινολογικό έλεγχο. Η διαταραχή αυτή παρατηρείται τόσο στη μονοχοριονική όσο και στη διχοριονική πλακουντοποίηση. 23 Κατά την παθολογοανατομική εξέταση, ο πλακούντας αυτού του εμβρύου είναι ωχρός, λεπτός και σκληρυντικός, με ανάγγειες και ινωτικές λάχνες εγκλωβισμένες σε ινική Ανωμαλίες στο διαχωρισμό Ασύμμετρος και ατελής διαχωρισμός έχει ως αποτέλεσμα την ακαρδία, τον παρασιτικό δίδυμο και τους συγκολλημένους διδύμους Ακαρδία. Παρατηρείται σε ποσοστό 1% στις μονοζυγωτικές δίδυμες κυήσεις. Στην ακαρδία υπάρχει έμβρυο με μακροσκοπική δυσμορφία, αναπτυξιακή δυσοργανογένεση και χρωμοσωμικές ανωμαλίες. 24,25 Τα έμβρυα διαφέρουν σε μέγεθος, μακροσκοπική εμφάνιση και βαθμό οργανογένεσης. Τα έμβρυα με ακαρδία είναι συνήθως άμορφες ή λιγότερο σχηματισμένες μάζες, που εμφανίζουν στοιχειώδη ανάπτυξη σώματος και άκρων (συνήθως κάτω άκρων), ενώ σπάνια είναι πλήρως αναπτυγμένα. Τα ακάρδια έμβρυα δεν έχουν θωρακική κοιλότητα και καρδιά και, ως εκ τούτου, καρδιακή λειτουργία, ενώ η κυκλοφορία τους πραγματοποιείται αποκλειστικά από το δίδυμο έμβρυο. Το αίμα από το φυσιολογικό δίδυμο φθάνει στο ακάρδιο έμβρυο μέσω εκτεταμένων αρτηριοαρτηριακών αναστομώσεων και επιστρέφει στο υγιές έμβρυο μέσω εκτεταμένων φλεβοφλεβικών αναστομώσεων. Αυτές οι αγγειακές αναστομώσεις μπορεί να υπάρχουν στον ομφάλιο λώρο και τη χοριονική πλάκα. Το ακάρδιο έμβρυο δεν έχει επικοινωνίες στα αγγεία του πλακούντα και γι αυτό είναι αντίστοιχο με το συμφυόμενο έμβρυο ή το έμβρυο που παρατηρείται στο σύνδρομο μετάγγισης από έμβρυο σε έμβρυο. 26 Κατά την παθολογοανατομική εξέταση του πλακούντα, αυτές οι ειδικές επικοινωνίες των αγγείων μεταξύ του ακάρδιου και του φυσιολογικού εμβρύου θέτουν τη διάγνωση της αλλοίωσης. Το φυσιολογικό έμβρυο μπορεί να εμφανίσει καρδιαγγειακή υπερφόρτωση και τότε αντιμετωπίζεται θεραπευτικά όπως το σύνδρομο της μετάγγισης. Υπάρχουν δύο θεωρίες για την παθογένεια της αλλοίωσης: (α) Η αντίστροφη κυκλοφορία, η οποία είναι υπεύθυνη για την παλινδρόμηση ή την απορρόφηση της προηγούμενης σχηματισθείσας καρδιάς στο ακάρδιο έμβρυο. (β) Η ακαρδία είναι το αποτέλεσμα πρωτοπαθούς αγενεσίας της καρδιάς στο ακάρδιο έμβρυο, το οποίο επιζεί μόνον όταν υπάρχουν αγγειακές αναστομώσεις με το φυσιολογικό δίδυμο. Σύμφωνα με τη μελέτη του καρυοτύπου, παρατηρήθηκε ότι τα έμβρυα είναι του ίδιου φύλου Παρασιτικός δίδυμος. Παρατηρείται με τη μορφή μάζας που εμφανίζει ποικίλο βαθμό ανάπτυξης εμβρύου,

6 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 313 η οποία είναι προσκολλημένη εσωτερικά ή εξωτερικά στον άλλο δίδυμο Συγκολλημένοι δίδυμοι. Τα έμβρυα διατηρούν τη συμμετρία τους, αλλά είναι ατελώς διαχωρισμένα ή πιθανόν δευτεροπαθώς συγκολλημένα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΔΥΟ ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ Τα ίδια ευρήματα, τα οποία παρατηρούνται στους ζυγώτες και την πλακουντοποίηση της δίδυμης κύησης, διαπιστώνονται και στην τρίδυμη, στην τετράδυμη και στις άλλες πολύδυμες κυήσεις. Για παράδειγμα, οι τρίδυμες κυήσεις μπορεί να είναι τριζυγωτικές, διζυγωτικές ή μονοζυγωτικές. Οι τριζυγωτικές έχουν τριχοριονική, τριαμνιακή πλακουντοποίηση, που μπορεί να είναι ξεχωριστή ή να εμφανίζει διαφορετικό βαθμό σύμφυσης. Τα διζυγωτικά τρίδυμα μπορεί να είναι διχοριονικά και τριχοριονικά. Οι μονοζυγωτικοί τρίδυμοι μπορεί να είναι μονοχοριονικοί, διχοριονικοί ή τριχοριονικοί. 30,31 ABSTRACT Pathology of multiple pregnancy C. Tsobanidou Department of Pathology, Theagenio Anticancer Institute of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Archives of Hellenic Medicine 2008, 25(3): Multiple gestations are common and becoming more so with the increasing application assisted reproductive techniques. They may arise from the fertilization of separate ova or from the division of a single fertilized ovum. The zygosity and placentation are the same in twin, triplet and higher multiple births. Multiple gestations associated with a disproportionate rate of complications, such as higher rates of morbidity and mortality, low birth weight, anomalous development and malformation compared with singletons. Careful histological examination of the placenta can provide valuable insight into problems peculiar to multiple pregnancies and pathologists must be aware of the special considerations required in the examination of placentas from multiple births. Key words: Multiple pregnancy, Pathology Βιβλιογραφία 1. DiLalla LF. Social development of twins. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Taylor MJ. The management of multiple pregnancy. Early Hum Dev 2006, 3: Thorpe K, Gardner K. Twins and their friendships: Differences between monozygotic, dizygotic same-sex and dizygotic mixed-sex pairs. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Danby S, Thorpe K. Compatibility and conflict: Negotiation of relationships by dizygotic same-sex twin girls. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Fox H. Pathology of the placenta. 2nd ed. Saunders, Philadelphia, 1997: Benirshke K, Kaufmann P. Multiple pregnancy. In: Pathology of the human placenta. 4th ed. Springer Verlag, New York, 2000: Cai LY, Izumi S, Koido S, Uchida N, Suzuki T, Matsubayashi H et al. Abnormal placental cord insertion may induce intrauterine growth restriction in IVF-twin pregnancies. Hum Reprod 2006, 21: Baldwin VJ. Pathology of multiple pregnancy. Springer-Verlag, New York, Nicolini U, Pisoni MP, Cela E, Roberts A. Fetal blood sampling immediately before and within 24 hours of death in monochorionic twin pregnancies complicated by single intrauterine death. Am J Obstet Gynecol 1998, 179: Ellis RF, Berger GS, Keith I, Depp R. The North-Western University multihospital twin study II. Mortality of first versus second twin. Acta Genet Med Gemellol 1979, 28: Kodak AJ, Cohen MR. Velamentous insertion of cord with spontaneous rupture of vasa previa in twin pregnancy. Am J Obstet Gynecol 1939, 38: Lacro RV, Jones KI, Benirschke K. The umbilical cord twist: Origin, direction and relevance. Am J Obstet Gynecol 1987, 157: Megory E, Weiner E, Shalev E, Ohel G. Pseudoamniotic twins with cord entanglement following genetic funipuncture. Obstet Gynecol 1991, 78: Benirschke K. The biology of the twinning process: How placentation influences outcome. Semin Perinatol 1995, 19: Redline R, Wilson-Costello D. Chroric peripheral separation of placenta. The significance of diffuse chorionic hemo-

7 314 Χ. Tσομπανίδου siderosis. Am J Clin Pathol 1999, 111: Lopriore E, Sueters M, Middeldorp JM, Klumper F, Oepkes D, Vandenbussehe FP. Twin pregnancies with two separate placental masses can still be monochorionic and have vascular anastomoses. Am J Obstet Gynecol 2006, 194: Denbow M, Cox P, Taylor M. Colour Doppler energy insonation of placental vasculature in monochorionic twins: Absent arterio-arterial anastomoses in feto-fetal transfusion syndrome. Br J Obstet Gynaecol 1998, 105: Hanley ML, Shen-Schwarz S, Ananth CV, Smulian J, Vintzieos A. Birthweight discordancy in twin gestations: Is it related to discordancy of placental mass or histopathologic lesions? Am J Obstet Gynecol 1998, 178:S Dashe JS, McIntire DD, Santos-Ramos R, Leveno KJ. Impact of head-to-abdominal circumference asymmetry on outcome in growth-discordant twins. Am J Obstet Gynecol 2000, 183: Machin G, Still K, Lalani T. Correlations of placental vascular anatomy and clinical outcomes in 69 monochorionic twin pregnancies. Am J Med Genet A 1996, 61: Levi RV. Ultrasonic assessment of the high rate of human multiple pregnancy in the first trimester. J Clin Ultrasound 1976, 4: Robinson HP, Gaines JS. Sonar evidence of early pregnancy failure in patients with twin conceptions. Br J Obstet Gynaecol 1977, 84: Baker VV, Doering MC. Fetus papyranceous: An unreported congenital anomaly of the surviving infant. Am J Obstet Gynecol 1982, 143: Chanthasenanont A, Pongrojpaw D. Acardiac twin. J Med Assoc Thai 2005, 88: Chen CD, Shih JC, Chang TY. Prenatal diagnosis of an acardiac amorphous twin and the analogous co-twin in a monoamniotic twin pregnancy. Prenat Diagn 2005, 25: Αμπλιανίτης I, Χατζηλεοντής K, Νέπκα X. Acardia myelacephalus. Παρουσίαση της διαμαρτίας και ανασκόπηση με αφορμή ένα σπάνιο περιστατικό. Αρχ Παθολ Ανατ 2002, 163: Calame JJ, Van der Harten JJ. Placental teratoma or acardius amorphus with amniotic band syndrome. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1985, 20: Gersell D, Kraus F. Diseases of the placenta. In: Kurman R, Blaustein S (eds) Pathology of the female genital tract. 5th ed. Springer, New York, 2002: Spencer R. Theoretical and analytical embryology of conjoined twins: Part I: Embryogenesis. Clin Anat 2000, 13: Bajoria R, Ward SB, Adegbite AL. Comparative study of perinatal outcome of dichorionic and trichorionic iatrogenic triplets. Am J Obstet Gynecol 2006, 194: Blickstein I, Salihu HM, Keith LG, Alexander GR. The association between small-for-gestational age triplet pregnancies and neonatal mortality: A novel approach to growth assessment in multiple gestations. Pediatr Res 2006, 59: Corresponding author: C. Tsobanidou, Department of Pathology, Theagenio Anticancer Institute, 10 Al. Svolou street, GR Thessaloniki, Greece xxxxxxxxxxxxx

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πολύδυµη Κύηση Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εµβρυοµητρικής 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α. Π.Θ. Increase of multiple gestation n Υπόθεση Helin

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση 20(2):158-162, 20(1):158-XX, 2008 Ανασκόπηση Θ. Βρεκούσης Θ. Στέφος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο αριθμός των πολύδυμων κυήσεων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξανόμενης χρήσης μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε.

Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε. Πλησιάζει η στιγμή, που τόσον καιρό περιμένατε. Μόλις αντικρύσετε πρώτη φορά το πλασματάκι που φροντίζατε όλους αυτούς τους μήνες, θα καταλάβετε γιατί άξιζε να κάνετε υπομονή και να μην το βάζετε κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Μεταλλάξεις είναι οι αλλαγές στην αλληλουχία των νουκλεοτιδίων που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό ενός οργανισμού τόσο σε γονιδιακό επίπεδο (γονιδιακές μεταλλάξεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ. Τμήμα : Α 3. Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη Ιωάννα Κοπαλά Ιωάννα

ΚΥΗΣΗ. Τμήμα : Α 3. Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη Ιωάννα Κοπαλά Ιωάννα ΚΥΗΣΗ Στυλ υποδείγματος κειμένου Δεύτερου επιπέδου Τρίτου επιπέδου Τέταρτου επιπέδου Πέμπτου επιπέδου Τμήμα : Α 3 Η ομάδα που επιμελήθηκε την παρουσίαση: Οικονόμου Κωνσταντίνα Λεούση Δέσποινα Λαντζούνη

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος

Μάθημα Ουρολογίας. Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μάθημα Ουρολογίας Ανωμαλίες σεξουαλικής Διαφοροποίησης Καλοήθεις Παθήσεις Γεννητικού Συστήματος Μανώλης Μαυρομανωλάκης Διευθυντής ΕΣΥ Ουρολογική Κλινική Πα.Γ.Ν.Η Ηράκλειο 2011 Ανωμαλίες Σεξουαλικής Διαφοροποίησης

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΙΣΧΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ Συγγενής διαταραχή του ισχίου που προκαλείται από την ανώµαλη ανάπτυξη ενός ή όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικό σκληρόδερμα

Συστηματικό σκληρόδερμα Συστηματικό σκληρόδερμα Π.Γ. Βλαχογιαννόπουλος En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο συστηματικό σκληρόδερμα είναι μία χρόνια νόσος η οποία λειτουργεί με αυτοάνοσο μηχανισμό. Τα ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά.

Κεφάλαιο 12. Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. Κεφάλαιο 12 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΕΝΟΥ Συμπληρώστε σε κάθε κενό τη λέξη που ταιριάζει σωστά. 1. Τα επιθηλιακά κύτταρα του τοιχώματος του ωοθυλακίου παράγουν 2. Ο ενδομήτριος κύκλος ελέγχεται ορμονικά από 3.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: / / 2009 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή /

Διαβάστε περισσότερα

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ

30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΩΡΟ ΤΟΚΕΤΟ 30. ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ OΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΩΡΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Πριν από τις 37 εβδομάδες της κύησης Επώδυνες ψηλαφητές συστολές της μήτρας (διάρκειας > 30 sec έκαστη, τουλάχιστον 4 συστολές κάθε 20 min) Αλλαγές του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου;

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ. 239-244, 2004 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; Ευάγγελος Δρίζης, Νικόλαος Πράπας, Αλέξιος Παπανικολάου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους Παρουσιάζεται από: Ραφαηλίδη Δ, Καζιάνη Θ, Αποστόλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου

Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου Σύγχρονη θεώρηση των κυήσεων υψηλού κινδύνου Ε. Ε. Σαλαμαλέκης Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Ιανουάριος, 2011 Εισαγωγή Κυήσεις υψηλού κινδύνου Ορισμός Κύηση στην οποία η πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Σ.Αγγελίδου, Επιµελήτρια Β Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Γενικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο»

ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Σ.Αγγελίδου, Επιµελήτρια Β Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Γενικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ Σ.Αγγελίδου, Επιµελήτρια Β Παθολογοανατοµικού Εργαστηρίου, Γενικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ (Ληψη) Βιοψια Χοριακων Λαχνων (Εξεταση ιστου πλακουντα) Αμνιοπαρακεντηση (Εξεταση αμνιακου υγρου) Απαντησεις στις ερωτησεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη

Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ανίχνευση ασθενειών στα νεογέννητα βρέφη Ενημέρωση των γονέων για την έγκαιρη διάγνωση των εγγενών διαταραχών στα βρέφη Αγαπητοί γονείς, το παιδί σας πρόκειται σύντομα να γεννηθεί ή μόλις έχει γεννηθεί.

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι. ΓΕΝΙΚΑ 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια τουλάχιστον,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία

Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία 2 O Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία * Soc onal iety of i t a y log ISUOG ics and Gyneco etr nd rasou in Obst t l U ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 20-21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα