Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2008, 25(3): Πολύδυμες κυήσεις Παθολογοανατομική προσέγγιση Οι πολύδυμες κυήσεις είναι συχνές, με συχνότητα που αυξάνεται τα τελευταία έτη λόγω της αύξησης της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Προέρχονται από τη γονιμοποίηση διαφορετικών ωαρίων ή από τη διαίρεση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου. Στις δίδυμες, τρίδυμες, τετράδυμες και στις άλλες περισσότερες πολύδυμες κυήσεις παρατηρούνται τα ίδια ευρήματα στους ζυγώτες και την πλακουντοποίηση. Εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές σε σχέση με τη μονήρη κύηση, που αντιστοιχούν σε υψηλή συχνότητα εμβρυϊκής νοσηρότητας και θνησιμότητας, χαμηλό βάρος γέννησης, ανώμαλη ανάπτυξη και διαταραχή στη διάπλαση. Λεπτομερής εξέταση του πλακούντα μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τις αλλοιώσεις που παρατηρούνται στις πολύδυμες κυήσεις και να βοηθήσει τους παθολογοανατόμους στην ακριβή διάγνωση. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2008, 25(3): Χ. Tσομπανίδου... Παθολογοανατομικό Εργαστήριο, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο», Θεσσαλονίκη Pathology of multiple pregnancy Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Παθολογοανατομικά ευρήματα Πολύδυμες κυήσεις Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολύδυμες κυήσεις είναι οι κυήσεις στις οποίες υπάρχουν δύο ή περισσότερα έμβρυα. Είναι συχνές και η συχνότητά τους αυξάνεται τα τελευταία έτη εξαιτίας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Στην Αμερική, το 2000, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αντιστοιχούσε στο 14% όλων των διδύμων γεννήσεων, ενώ το 45% των γεννήσεων με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή είναι δίδυμες. 1 Οι πολύδυμες κυήσεις εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές σε σχέση με τη μονήρη κύηση, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συγκεκριμένων παθήσεων, όπως είναι στις δίδυμες κυήσεις το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο, η ασύμμετρη ανάπτυξη, ο ενδομήτριος θάνατος και οι ανωμαλίες στο διαχωρισμό των εμβρύων. Ανάλογα με τον τρόπο γονιμοποίησης, τα έμβρυα εμφανίζουν ποικίλου βαθμού γενετικές και φαινοτυπικές ομοιότητες μεταξύ τους. Ο τύπος της πλακουντοποίησης μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για τις αλλοιώσεις που παρατηρούνται στις πολλαπλές κυήσεις. Η μορφή του ομφάλιου λώρου και η δομή της αγγείωσης του χορίου μπορούν επίσης να βοηθήσουν τους παθολογοανατόμους στην ακριβή διάγνωση ΔΙΔΥΜΗ ΚΥΗΣΗ 2.1. Γενικά Οι δίδυμοι προέρχονται από τη γονιμοποίηση δύο δια- φορετικών ωαρίων (διζυγωτικοί δίδυμοι) ή από τη διαίρεση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου (μονοζυγωτικοί δίδυμοι). Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι είναι συνήθως γενετικά και φαινοτυπικά πανομοιότυποι, αν και υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις με γενετικές και φαινοτυπικές διαταραχές (μονοωαριακοί δισπερμικοί/μονοζυγωτικοί ετεροκαρυωτικοί δίδυμοι). Οι διζυγωτικοί δίδυμοι εμφανίζουν γενετικές ομοιότητες παρόμοιες με εκείνες που υπάρχουν στις μονήρεις κυήσεις. Στους διζυγωτικούς διδύμους, τα ωάρια γονιμοποιούνται από διαφορετικά σπερματοζωάρια ή από σπερματοζωάρια σε διαφορετικούς χρόνους, με αποτέλεσμα να υπάρχουν έμβρυα με διαφορετική ηλικία. 3 Οι μονοζυγωτικοί ετεροκαρυωτικοί δίδυμοι αποτελούν σπάνιες μορφές μονοζυγωτικών διδύμων, οι οποίοι έχουν διαφορετικό καρυότυπο ή και διαφορετικό φύλο. Οι καταστάσεις αυτές οφείλονται σε χρωμοσωμιακές διαταραχές στα φυλετικά χρωμοσώματα. 4 Η μονοωαριακή δισπερμική γονιμοποίηση είναι το αποτέλεσμα της γονιμοποίησης του ωαρίου και του πολικού σωματίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα έμβρυα γενετικά βρίσκονται μεταξύ του μονοζυγωτικού και διζυγωτικού διδύμου. Η συχνότητα αυτών των μορφών είναι άγνωστη. Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι, με σταθερή συχνότητα εμφάνισης σε όλο τον κόσμο (0,35% των κυήσεων), παρουσιάζουν μεγάλες γεωγραφικές διακυμάνσεις στη συχνότητα όλων των διδύμων. Φαίνεται να αποτελούν ιδιαίτερο πληθυσμό και οικογένειες, που αντανακλούν τις πολλαπλές ωοθυλακιορρηξίες και την αύξηση της FSΗ σε γυναίκες ηλικίας <35

2 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 309 ετών. Oι δίδυμοι παρατηρούνται σε συχνότητα περίπου 1 στις 80 κυήσεις στην Αμερική και το 1/3 από αυτούς είναι μονοζυγωτικοί. Οι πλακούντες στη δίδυμη κύηση μπορεί να είναι μονοχοριονικοί ή διχοριονικοί. Όλοι οι διζυγωτικοί δίδυμοι έχουν διχοριονικούς πλακούντες (διαμνιακοί-διχοριονικοί). Σε διπλή ωοθυλακιορρηξία, κάθε βλαστοκύστη δημιουργεί έναν πλακούντα. Εάν αυτές οι εμφυτεύσεις βρίσκονται σε στενή επαφή μεταξύ τους μπορούν να συμβούν διάφοροι βαθμοί συμφύσεων (συμφυτικοί πλακούντες), ενώ σε άλλες περιπτώσεις είναι τελείως ξεχωριστοί. Οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι εμφανίζουν κάθε τύπο πλακουντοποίησης, ο οποίος εξαρτάται από το χρόνο που γίνεται ο διαχωρισμός. Εάν το απλό γονιμοποιημένο ωάριο διαιρεθεί πολύ νωρίς, πριν από τη διαφοροποίηση του χορίου (δηλαδή πριν από τις 2 3 ημέρες), η κατάσταση που δημιουργείται είναι ανάλογη με εκείνη των διζυγωτικών διδύμων. Εάν ο διαχωρισμός γίνει στο στάδιο της βλαστοκύστης, μετά το σχηματισμό του χορίου και πριν από το σχηματισμό του αμνίου (3η 8η ημέρα μετά από τη γονιμοποίηση), θα υπάρχει ένας πλακούντας με δύο αμνιακούς σάκους (διαμνιακόςμονοχοριονικός). Διαχωρισμός μετά από το σχηματισμό του αμνίου (8η έως και 13η ημέρα μετά από τη γονιμοποίηση) έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πλακούντα και μίας αμνιακής κοιλότητας (μονοαμνιακή-μονοχοριονική), που παρατηρούνται και σε όλους τους μετέπειτα διαχωρισμούς στους συνδεδεμένους διδύμους. 5 Όλοι οι δίδυμοι με μονοχοριονικό πλακούντα είναι μονοζυγωτικοί, ενώ οι δίδυμοι με διχοριονικό πλακούντα μπορεί να είναι ή διζυγωτικοί ή μονοζυγωτικοί. Είναι φανερό ότι διαφορετικού φύλου έμβρυα είναι διζυγωτικοί δίδυμοι. H συχνότητα των διαφόρων τύπων της πλακουντοποίησης είναι: μονοχοριονικοί 31%, διχοριονικοί 69%, μονοχοριονικοί-μονοαμνιακοί 1%, μονοχοριονικοί-διαμνιακοί 30%, μονοζυγωτικοί 13% και διζυγωτικοί 56%. Επιπλέον, σχεδόν 20% των διδύμων με διχοριονικούς πλακούντες είναι μονοζυγωτικοί. 6 Ο καθορισμός της πλακουντοποίησης είναι σημαντικός, επειδή σχετίζεται με την περιγεννητική θνησιμότητα και τη νοσηρότητα. Έχει παρατηρηθεί ότι οι δίδυμοι με μονοχοριονικούς πλακούντες εμφανίζουν μεγαλύτερη περιγεννητική θνησιμότητα σε σχέση με εκείνους που έχουν διχοριονικούς πλακούντες. Η μονοαμνιακή πλακουντοποίηση συχνά συνδυάζεται με υψηλότερη συχνότητα εμβρυϊκής θνησιμότητας (33 70%), η οποία οφείλεται στη συχνότερη εμφάνιση επιπλοκών από διαταραχές του ομφάλιου λώρου. 7 Η παθολογοανατομική εξέταση μπορεί να καθορίσει τον τύπο της πλακουντοποίησης. Δύο τελείως ξεχωριστοί πλακούντες είναι φανερό ότι είναι διχοριονικοί και ο καθένας απαιτεί ξεχωριστή εξέταση. Το κύριο θέμα για τους παθολογοανατόμους είναι η διάκριση ενός διαμνιακούδιαχοριονικού πλακούντα από ένα διαμνιακό-διχοριονικό συμφυτικό πλακούντα, και αυτό μπορεί συνήθως να καθοριστεί από τη μακροσκοπική εξέταση. Το διάφραγμα στους διχοριονικούς συμφυτικούς πλακούντες είναι παχύ και ωχρό, εξαιτίας της παρουσίας του χοριονικού ιστού ανάμεσα στα δύο στρώματα του αμνίου. Αντίθετα, το διάφραγμα στο διαμνιακό-διχοριονικό πλακούντα είναι λεπτό και διαφανές, αποτελούμενο μόνο από δύο διακριτά στρώματα αμνίου. Η ιστολογική εξέταση του μεμβρανικού διαφράγματος ταυτοποιεί τα ευρήματα της μακροσκοπικής εικόνας. Η διάκριση αυτή πραγματοποιείται ευκολότερα σε τομές από τη θολωτή περιοχή της διαφραγματικής μεμβράνης. Σημαντικές πληροφορίες μπορούν να προκύψουν επίσης από τις τομές από την Τ ζώνη, όπου το διάφραγμα συναντάει την επιφάνεια του εμβρύου. Η λήψη αυτή είναι χρήσιμη στις περιπτώσεις όπου οι μεμβράνες του διαφράγματος έχουν διαχωριστεί ή έχουν υποστεί άλλες διαταραχές που δεν τους επιτρέπουν να γίνουν θολωτές. Η λήψη της τομής από την περιοχή Τ είναι τεχνικά δυσκολότερη, κυρίως σε μονοχοριονικούς πλακούντες. Η μορφή των εμβρυϊκών αγγείων στη χοριονική πλάκα είναι επίσης χρήσιμη στο διαχωρισμό του διχοριονικού-διαμνιακού συμφυτικού πλακούντα από το μονοχοριονικό-διαμνιακό πλακούντα. Στους διχοριονικούς πλακούντες, τα εμβρυϊκά χοριονικά αγγεία πλησιάζουν αλλά δεν διαπερνούν την περιοχή της σύμφυσης. Στους διαμνιακούς-μονοχοριονικούς πλακούντες τα δύο αγγειακά δίκτυα διαγράφονται αδρά και η αναλογία τους στον πλακούντα διαμορφώνεται από τα δύο έμβρυα. 8 Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του μονοχοριονικού πλακούντα είναι η επικοινωνία των αγγείων ανάμεσα στην κυκλοφορία των δύο εμβρύων. Είναι γενικά αποδεκτό ότι κάποιοι σχηματισμοί αγγειακής επικοινωνίας παρατηρούνται στην πραγματικότητα σε όλους τους μονοχοριονικούς πλακούντες, αν και ποικίλλει το μέγεθος και η εντόπιση των αναστομωτικών αγγείων. Υπάρχουν λίγες αναστομώσεις στα μεγάλα αγγεία της χοριονικής πλάκας. Στην πλειονότητά τους, οι επιφανειακές αναστομώσεις παρατηρούνται μεταξύ των αρτηριών, ενώ είναι σπάνιες οι φλεβοφλεβικές αναστομώσεις. Οι αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, οι οποίες εντοπίζονται μεταξύ των εν τω βάθει τριχοειδών, είναι μεγαλύτερης παθοφυσιολογικής σημασίας, η οποία εξαρτάται από το μέγεθος των αγγείων, τον αριθμό τους και τη γενική διαταραχή της ροής του αίματος. 9 Απογύμνωση του αμνίου από την εμβρυϊκή επιφάνεια του πλακούντα διευκολύνει τη μελέτη των αγγείων της χοριονικής πλάκας. Αναστομώσεις μεγάλων αγγείων

3 310 Χ. Tσομπανίδου διακρίνονται εύκολα μακροσκοπικά και μπορούν να καθοριστούν με την έγχυση γάλακτος, αέρα και χρωστικών ουσιών. Οι αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις είναι δύσκολο να καθοριστούν, επειδή περιλαμβάνουν τριχοειδή που δεν μπορούν να γίνουν εύκολα ορατά. Μπορούμε να υποπτευθούμε πιθανές θέσεις αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων όταν μονήρης αρτηρία από το ένα έμβρυο διαπερνά τη χοριονική πλάκα σε στενή επαφή με μία μονήρη φλέβα από το δίδυμο. Μια απλή μέθοδος καθορισμού της παρουσίας των αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων είναι η έγχυση χρωστικών ουσιών ή γάλακτος στο αγγείο που αιματώνει την υποτιθέμενη αναστόμωση και ο καθορισμός της επιστροφής της στον άλλο δίδυμο. Αυτή η μέθοδος μπορεί να επαναληφθεί σε πολλές θέσεις, σε μια προσπάθεια καθορισμού του αριθμού των αναστομώσεων. Η έγχυση αέρα θεωρείται περισσότερο αποτελεσματική, εύκολη και γρήγορη, επειδή η αντικατάσταση του αίματος καθιστά τον πλακούντα ωχρό και επιτρέπει τη διαγραφή των αναστομώσεων. Η μελέτη της έγχυσης είναι βέβαια ποσοτική και δεν αντανακλά την παθοφυσιολογική σημασία των αναστομώσεων στην ανάπτυξη των εμβρύων. Ο καθορισμός των αναστομώσεων είναι σημαντικός, γιατί αποτελούν αιτία δυσανάλογης εμβρυϊκής ανάπτυξης Oμφάλιος λώρος, αγγειοβρίθεια του χορίου και μάζα πλακούντα Οι διαταραχές του ομφάλιου λώρου είναι συχνότερες στις πολλαπλές κυήσεις. H ανώμαλη πρόσφυση του ομφάλιου λώρου στους διδύμους είναι εννέα φορές μεγαλύτερη απ ό,τι στη μονήρη κύηση. Η συχνότητα της ανώμαλης πρόσφυσης αυξάνει με την εγγύτητα των διδύμων, ακολουθώντας την πορεία από διαμνιακό-διχοριονικό συμφυτικό σε διαμνιακό-μονοχοριονικό και σε μονοαμνιακό μονοχοριονικό πλακούντα. 11 Η ανώμαλη πρόσφυση του ομφάλιου λώρου στις πολλαπλές κυήσεις έχει την ίδια σημασία με τη μονήρη κύηση. Συχνά συνδυάζεται με επιπλοκές, όπως είναι η δυσμορφία εμβρύου, το χαμηλό βάρος γέννησης, η αύξηση των αποβολών, η ανωριμότητα, το πολυυδράμνιο, η πρόωρη ρήξη μεμβρανών και η αιμορραγία μετά από τη γέννηση. Η μονήρης αρτηρία παρατηρείται συχνότερα στις πολλαπλές (3%) σε σχέση με τις μονήρεις κυήσεις (0,53%), ενώ συνδυάζεται με συγγενή δυσμορφία και διαταραχή στην ανάπτυξη. Ο ομφάλιος λώρος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι κατά 7,5 cm μικρότερος. Η μορφή της αγγείωσης του χορίου είναι η ίδια με εκείνη στις μονήρεις κυήσεις. Το φλεβικό δίκτυο θεωρείται ο καλύτερος δείκτης για την αιμάτωση του πλακούντα. Διαταραχές στην ανάπτυξη των εμβρύων στη δίδυμη κύηση συνήθως συνδυάζονται με ασύμμετρη ανάπτυξη του πλακούντα, ενώ σπανιότερα ασύμμετρη ανάπτυξη του πλακούντα συνοδεύεται από έμβρυα που παρουσιάζουν διαταραχή στην ανάπτυξή τους. Στους διδύμους, ο μικρότερος πλακούντας εμφανίζει μικρότερο αριθμό χοριονικών αγγείων. Οι διχοριονικοί συμφυτικοί πλακούντες πρέπει πάντα να διαχωρίζονται, να μετράται το βάρος του καθένα και στη συνέχεια να γίνεται η παθολογοανατομική εξέτασή τους Μονοχοριονικός μονοαμνιονικός πλακούντας Παρατηρείται σπάνια, σε ποσοστό <2% των διδύμων. Στην κύηση με μονοχοριονικό μονοαμνιακό πλακούντα τα δίδυμα αναπτύσσονται στον ίδιο αμνιακό σάκο. Παθογνωμονικό στοιχείο αυτού του πλακούντα αποτελεί η συνέχεια του αμνίου στην περιοχή του ομφάλιου λώρου. Προσεκτική παρατήρηση, σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να δείξει διαμνιακά διαφράγματα στον πλακούντα, στοιχείο το οποίο θεωρείται ενδεικτικό διαμνιακής προέλευσης ενός μονοαμνιακού πλακούντα. Παρατηρούνται συχνά αρτηριοφλεβικές αναστομώσεις, με μικρότερη κλινική σημασία απ ό,τι στο μονοχοριονικό διαμνιακό πλακούντα. 13 Οι ομφάλιοι λώροι είναι μακρύτεροι, κοντά τοποθετημένοι (6 cm) και σπάνια υπάρχει μερική σύμφυση αυτών. Τα έμβρυα παρουσιάζουν περιτύλιξη του λώρου γύρω από τον αυχένα σε ποσοστό που ανέρχεται στο 53 71% και αυτό συχνά οδηγεί σε θάνατο του εμβρύου πριν από την 24η εβδομάδα της κύησης Διαταραχές των διδύμων κυήσεων 3.1. Σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο Η κύρια αιτία της περιγεννητικής θνησιμότητας στους μονοχοριονικούς διδύμους είναι το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο. Το σύνδρομο αυτό παρατηρείται όταν υπάρχει διαταραχή στη ροή αίματος από τον ένα δίδυμο (δότης) στον άλλο (δέκτης) διαμέσου των αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων βαθιά μέσα στον πλακούντα. 15 Το σύνδρομο μετάγγισης από δίδυμο σε δίδυμο εκδηλώνεται κλινικά το τρίτο τρίμηνο με οξύ υδράμνιο και δυσαναλογία στην ανάπτυξη των διδύμων. Μακροχρόνια παρέκκλιση στη ροή του αίματος έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην ανάπτυξη του δότη συγκριτικά με το δέκτη, που εμφανίζει μεγαλύτερη ανάπτυξη. Ο δότης συνήθως παρουσιάζει ολιγοϋδράμνιο και μείωση των

4 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 311 κινήσεων. Το υδράμνιο που παρατηρείται συνήθως στο δέκτη μπορεί να προκαλέσει δυσφορία και αναπνευστική δυσχέρεια στη μητέρα. Μετά από τη γέννηση υπάρχει δυσαναλογία στο μέγεθος των βρεφών και την εμφάνιση των πλακούντων. Ο δότης δίδυμος είναι μικρότερος, ωχρός και αναιμικός, ενώ ο δέκτης είναι βαρύτερος, οιδηματώδης, πληθωρικός και πολυκυτταραιμικός. Επίσης, υπάρχει δυσαναλογία στο μέγεθος και το βάρος των οργάνων των εμβρύων, όπου τα όργανα του δέκτη είναι μεγαλύτερα και βαρύτερα σε σχέση με εκείνα του δότη. Η καρδιά του δέκτη είναι συγκριτικά μεγάλη και υπάρχει υπερτροφία του μυοκαρδίου. Παρατηρείται επίσης αύξηση του μυϊκού ιστού στις αναπνευστικές αρτηρίες αλλά και στις αρτηρίες της συστηματικής κυκλοφορίας. Η καρδιά του δότη συνήθως είναι μικρή σε μέγεθος και ο μυϊκός ιστός στις αρτηρίες ελαττωμένος. Τα νεφρικά σπειράματα είναι μεγάλα σε μέγεθος (διπλάσια από τα φυσιολογικά) στο δέκτη, ενώ είναι φυσιολογικά ή μικρότερα σε μέγεθος στο δότη. Oι πλακούντες του δότη και του δέκτη μπορεί να είναι επίσης δυσανάλογοι. Ο πλακούντας του δότη συνήθως είναι μεγάλος, θαμπός και ωχρός, αντανακλώντας την αναιμία του εμβρύου. Οι λάχνες είναι μεγάλες και οιδηματώδεις, με υπερπλασία των κυττάρων και μικρά τριχοειδή αγγεία που περιέχουν εμπύρηνα ερυθρά. Σε περίπτωση ολιγοϋδράμνιου παρατηρείται οζώδης αμνιακή επιφάνεια. Ο πλακούντας του δέκτη είναι γενικά μικρός, συμπαγής και ερυθρωπός, με ώριμες λάχνες που έχουν διατεταμένα αγγεία. Τα κλινικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου ποικίλλουν. Η αιματολογική διαφορά στη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης >5 g/dl και η ανατομική διαφορά στο βάρος των εμβρύων >15 20% θεωρούνται σημαντικά κριτήρια για τον καθορισμό του συνδρόμου. Η διάγνωση είναι αρκετά δύσκολη, επειδή οι μονοχοριονικοί δίδυμοι μπορεί να εμφανίζουν ασύμμετρη ανάπτυξη για πολλούς άλλους λόγους εκτός από το σύνδρομο. Οι λόγοι αυτοί αναφέρονται σε διαταραχές του ομφάλιου λώρου ή του πλακούντα. Επιπλέον, η υπερανάπτυξη του ενός διδύμου και η αναιμία του άλλου μπορεί να αντανακλούν οξεία μετακίνηση αίματος μέσω μεγάλων επιφανειακών αναστομώσεων ή εμβρυομητρική αιμορραγία. Η δυσκολία στον καθορισμό του συνδρόμου δικαιολογεί και το μεγάλο εύρος στη συχνότητα εμφάνισής του, που κυμαίνεται από 15 30% στις μονοχοριονικές κυήσεις. Για άγνωστους λόγους, παρατηρείται συχνότερα στα θήλεα έμβρυα. 16 Οι κλινικές εκδηλώσεις εξαρτώνται από το μέγεθος, τον αριθμό και τον τύπο της επικοινωνίας των αγγείων. Η εμφάνιση του συνδρόμου κατά το δεύτερο τρίμηνο συνδυ- άζεται με θάνατο του ενός από τα δύο έμβρυα ή αυξημένη θνησιμότητα εάν τα έμβρυα επιζήσουν. Η θνησιμότητα ανέρχεται στο % και εξαρτάται από την ηλικία της κύησης. Ο δέκτης μπορεί να εμφανίσει καρδιακή ανεπάρκεια, αιμολυτικό ίκτερο και θρόμβωση, που προκαλούνται από αιμοσυγκέντρωση. Εάν ο ένας δίδυμος (συνήθως ο δότης) πεθάνει στη μήτρα και παύσει η μεταφορά του αίματος, η κατάσταση μπορεί να υποστραφεί και ο επιζών δίδυμος (συνήθως ο δέκτης) να αναπτυχθεί φυσιολογικά. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις, οι αναμενόμενες σχέσεις βάρους/χρώματος ανάμεσα στους δύο διδύμους μπορεί παράδοξα να διατηρηθούν. Νεκρωτικές αλλοιώσεις σε πολλά όργανα, ανεγκεφαλία, ατρησία του εντέρου και απλασία του δέρματος μπορεί να παρατηρηθούν στον καθέναν ή και στους δύο διδύμους και να αποδοθούν στις αιμοδυναμικές διαταραχές. Οι δυνατότητες αντιμετώπισης είναι περιορισμένες και συχνά ανεπιτυχείς. Σε σοβαρές περιπτώσεις έχουν εφαρμοστεί διάφορα θεραπευτικά σχήματα, όπως είναι οι πολλαπλές αμνιοπαρακεντήσεις, η θεραπεία της μητέρας με διγοξίνη, η ενδομήτρια απολίνωση του ενός ομφάλιου λώρου και η υποβοηθούμενη ερυθροποίηση. Επιτυχής έκβαση φαίνεται να επιτυγχάνεται και με την εφαρμογή laser. Η χρησιμοποίηση Doppler μπορεί να καθορίσει αφενός τη σοβαρότητα της κατάστασης και αφετέρου το αποτέλεσμα της θεραπείας Ασύμμετρη ανάπτυξη Παρατηρείται σε διχοριονικό και μονοχοριονικό πλακούντα και εκφράζει τη διαταραγμένη ανάπτυξη των εμβρύων σε σχέση με εκείνη της τελειόμηνης μονήρους κύησης. Χαρακτηρίζεται από ελάττωση του βάρους του εμβρύου με την εξέλιξη της κύησης. Όταν υπάρχει δυσαναλογία στα δίδυμα έμβρυα, το ένα αναπτύσσεται φυσιολογικά ενώ το άλλο εμφανίζει σταδιακή μείωση της ανάπτυξής του καθώς προχωράει η κύηση. Η διαταραχή αυτή παρατηρείται στους διχοριονικούς διδύμους γύρω στην 25η εβδομάδα και στους μονοχοριονικούς νωρίτερα, περίπου κατά τη 18η 20ή εβδομάδα της κύησης. Στην ασύμμετρη ανάπτυξη, συχνά παρατηρούνται ινωτικές και ανάγγειες λάχνες κατά την παθολογοανατομική εξέταση του πλακούντα. Κλινικά, η πάθηση σχετίζεται με πρόωρο τοκετό, περιγεννητικό θάνατο και νεογνική θνησιμότητα. 18 Αν και η χοριονική μετάγγιση αποτελεί την κύρια αιτία, άλλοι παράγοντες, όπως είναι διαταραχές του ομφάλιου λώρου, συνεισφέρουν λιγότερο ή περισσότερο στη δημιουργία της πάθησης, η οποία παρατηρείται συχνότερα

5 312 Χ. Tσομπανίδου στο μονοχοριονικό πλακούντα, λιγότερο συχνά στο διχοριονικό συμφυτικό και ακόμη πιο σπάνια στο διχοριονικό πλακούντα. Οι διαταραχές στον ομφάλιο λώρο αποτελούν την κύρια αιτία της διαφορετικής ανάπτυξης του πλακούντα. Παρατηρείται ανάλογη ανάπτυξη μεταξύ εμβρύων και πλακούντα. Έτσι, μικρά νεογνά έχουν μικρούς πλακούντες. Υπάρχουν βέβαια και σπάνιες περιπτώσεις δυσαναλογίας εμβρύων και πλακούντα, η αιτιολογία των οποίων είναι άγνωστη Ενδομήτριος θάνατος Παρατηρείται σχεδόν με την ίδια συχνότητα όπως στη μονήρη κύηση, αν και έχει αναφερθεί μικρή υπεροχή στους μονοχοριονικούς διδύμους. Τα παθολογοανατομικά ευρήματα εξαρτώνται από την ηλικία του θανόντος εμβρύου και από το χρόνο παραμονής του στη μητρική κοιλότητα. Το θανόν έμβρυο αποβάλλεται κατά τη διάρκεια της κύησης ή αναγνωρίζεται κατά τον τοκετό του δεύτερου εμβρύου. Παρατηρείται συχνότερα κατά τις πρώτες εβδομάδες της κύησης. Τα έμβρυα εμφανίζουν διαταραχή στην εμφάνισή τους, αναπτυξιακή δυσοργανογένεση και χρωμοσωμικές ανωμαλίες Μη αναπτυσσόμενος δίδυμος. Είναι η δίδυμη κύηση που μετατρέπεται σε μονήρη λόγω του πρώιμου εμβρυϊκού θανάτου του ενός διδύμου. Σύμφωνα με τον Levi, διαγιγνώσκεται πριν από τη 10η εβδομάδα της κύησης. 21 Οι Robins και Gains παρατήρησαν ότι στο 71% των περιπτώσεων τα έμβρυα αναπτύσσονται και γεννιούνται με τη μορφή του μονήρους εμβρύου. 22 Όταν το έμβρυο πεθάνει το πρώτο τρίμηνο, είναι δύσκολο ή αδύνατο να καθοριστεί υπόλειμμα, υπάρχει όμως σε αυτές τις περιπτώσεις πάχυνση του πλακούντα. Η μικροσκοπική εξέταση μπορεί πιθανόν να καθορίσει την παρουσία του θανόντος εμβρύου από την παρουσία ατροφίας του πλακούντα και συμπίεσης του εμβρυϊκού σάκου ή από τα υπολείμματα του εμβρύου κάτω από το νεκρωμένο άμνιο. Συχνά, κατά την παθολογοανατομική εξέταση παρατηρείται μια σκληρυντική μάζα πλακούντα, που περιβάλλεται από υγιή δίσκο Εγκυστωμένο και μομιοποιημένο έμβρυο. Το μομιοποιημένο και εγκυστωμένο έμβρυο είναι το αποτέλεσμα του εμβρυϊκού θανάτου, συνήθως το δεύτερο τρίμηνο της κύησης. Μπορεί να υπάρξει αποβολή των δύο εμβρύων ή του ενός εμβρύου και συνέχιση της κύησης με το έμβρυο που απέμεινε. Το νεκρό έμβρυο πιέζεται, συρρικνώνεται και, τελικά, μοιάζει με άμορφο νεκρωτικό υλικό. Η παρουσία του μπορεί να γίνει αντιληπτή με ακτινολογικό έλεγχο. Η διαταραχή αυτή παρατηρείται τόσο στη μονοχοριονική όσο και στη διχοριονική πλακουντοποίηση. 23 Κατά την παθολογοανατομική εξέταση, ο πλακούντας αυτού του εμβρύου είναι ωχρός, λεπτός και σκληρυντικός, με ανάγγειες και ινωτικές λάχνες εγκλωβισμένες σε ινική Ανωμαλίες στο διαχωρισμό Ασύμμετρος και ατελής διαχωρισμός έχει ως αποτέλεσμα την ακαρδία, τον παρασιτικό δίδυμο και τους συγκολλημένους διδύμους Ακαρδία. Παρατηρείται σε ποσοστό 1% στις μονοζυγωτικές δίδυμες κυήσεις. Στην ακαρδία υπάρχει έμβρυο με μακροσκοπική δυσμορφία, αναπτυξιακή δυσοργανογένεση και χρωμοσωμικές ανωμαλίες. 24,25 Τα έμβρυα διαφέρουν σε μέγεθος, μακροσκοπική εμφάνιση και βαθμό οργανογένεσης. Τα έμβρυα με ακαρδία είναι συνήθως άμορφες ή λιγότερο σχηματισμένες μάζες, που εμφανίζουν στοιχειώδη ανάπτυξη σώματος και άκρων (συνήθως κάτω άκρων), ενώ σπάνια είναι πλήρως αναπτυγμένα. Τα ακάρδια έμβρυα δεν έχουν θωρακική κοιλότητα και καρδιά και, ως εκ τούτου, καρδιακή λειτουργία, ενώ η κυκλοφορία τους πραγματοποιείται αποκλειστικά από το δίδυμο έμβρυο. Το αίμα από το φυσιολογικό δίδυμο φθάνει στο ακάρδιο έμβρυο μέσω εκτεταμένων αρτηριοαρτηριακών αναστομώσεων και επιστρέφει στο υγιές έμβρυο μέσω εκτεταμένων φλεβοφλεβικών αναστομώσεων. Αυτές οι αγγειακές αναστομώσεις μπορεί να υπάρχουν στον ομφάλιο λώρο και τη χοριονική πλάκα. Το ακάρδιο έμβρυο δεν έχει επικοινωνίες στα αγγεία του πλακούντα και γι αυτό είναι αντίστοιχο με το συμφυόμενο έμβρυο ή το έμβρυο που παρατηρείται στο σύνδρομο μετάγγισης από έμβρυο σε έμβρυο. 26 Κατά την παθολογοανατομική εξέταση του πλακούντα, αυτές οι ειδικές επικοινωνίες των αγγείων μεταξύ του ακάρδιου και του φυσιολογικού εμβρύου θέτουν τη διάγνωση της αλλοίωσης. Το φυσιολογικό έμβρυο μπορεί να εμφανίσει καρδιαγγειακή υπερφόρτωση και τότε αντιμετωπίζεται θεραπευτικά όπως το σύνδρομο της μετάγγισης. Υπάρχουν δύο θεωρίες για την παθογένεια της αλλοίωσης: (α) Η αντίστροφη κυκλοφορία, η οποία είναι υπεύθυνη για την παλινδρόμηση ή την απορρόφηση της προηγούμενης σχηματισθείσας καρδιάς στο ακάρδιο έμβρυο. (β) Η ακαρδία είναι το αποτέλεσμα πρωτοπαθούς αγενεσίας της καρδιάς στο ακάρδιο έμβρυο, το οποίο επιζεί μόνον όταν υπάρχουν αγγειακές αναστομώσεις με το φυσιολογικό δίδυμο. Σύμφωνα με τη μελέτη του καρυοτύπου, παρατηρήθηκε ότι τα έμβρυα είναι του ίδιου φύλου Παρασιτικός δίδυμος. Παρατηρείται με τη μορφή μάζας που εμφανίζει ποικίλο βαθμό ανάπτυξης εμβρύου,

6 ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ 313 η οποία είναι προσκολλημένη εσωτερικά ή εξωτερικά στον άλλο δίδυμο Συγκολλημένοι δίδυμοι. Τα έμβρυα διατηρούν τη συμμετρία τους, αλλά είναι ατελώς διαχωρισμένα ή πιθανόν δευτεροπαθώς συγκολλημένα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΔΥΟ ΠΟΛΥΔΥΜΕΣ ΚΥΗΣΕΙΣ Τα ίδια ευρήματα, τα οποία παρατηρούνται στους ζυγώτες και την πλακουντοποίηση της δίδυμης κύησης, διαπιστώνονται και στην τρίδυμη, στην τετράδυμη και στις άλλες πολύδυμες κυήσεις. Για παράδειγμα, οι τρίδυμες κυήσεις μπορεί να είναι τριζυγωτικές, διζυγωτικές ή μονοζυγωτικές. Οι τριζυγωτικές έχουν τριχοριονική, τριαμνιακή πλακουντοποίηση, που μπορεί να είναι ξεχωριστή ή να εμφανίζει διαφορετικό βαθμό σύμφυσης. Τα διζυγωτικά τρίδυμα μπορεί να είναι διχοριονικά και τριχοριονικά. Οι μονοζυγωτικοί τρίδυμοι μπορεί να είναι μονοχοριονικοί, διχοριονικοί ή τριχοριονικοί. 30,31 ABSTRACT Pathology of multiple pregnancy C. Tsobanidou Department of Pathology, Theagenio Anticancer Institute of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Archives of Hellenic Medicine 2008, 25(3): Multiple gestations are common and becoming more so with the increasing application assisted reproductive techniques. They may arise from the fertilization of separate ova or from the division of a single fertilized ovum. The zygosity and placentation are the same in twin, triplet and higher multiple births. Multiple gestations associated with a disproportionate rate of complications, such as higher rates of morbidity and mortality, low birth weight, anomalous development and malformation compared with singletons. Careful histological examination of the placenta can provide valuable insight into problems peculiar to multiple pregnancies and pathologists must be aware of the special considerations required in the examination of placentas from multiple births. Key words: Multiple pregnancy, Pathology Βιβλιογραφία 1. DiLalla LF. Social development of twins. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Taylor MJ. The management of multiple pregnancy. Early Hum Dev 2006, 3: Thorpe K, Gardner K. Twins and their friendships: Differences between monozygotic, dizygotic same-sex and dizygotic mixed-sex pairs. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Danby S, Thorpe K. Compatibility and conflict: Negotiation of relationships by dizygotic same-sex twin girls. Twin Res Hum Genet 2006, 9: Fox H. Pathology of the placenta. 2nd ed. Saunders, Philadelphia, 1997: Benirshke K, Kaufmann P. Multiple pregnancy. In: Pathology of the human placenta. 4th ed. Springer Verlag, New York, 2000: Cai LY, Izumi S, Koido S, Uchida N, Suzuki T, Matsubayashi H et al. Abnormal placental cord insertion may induce intrauterine growth restriction in IVF-twin pregnancies. Hum Reprod 2006, 21: Baldwin VJ. Pathology of multiple pregnancy. Springer-Verlag, New York, Nicolini U, Pisoni MP, Cela E, Roberts A. Fetal blood sampling immediately before and within 24 hours of death in monochorionic twin pregnancies complicated by single intrauterine death. Am J Obstet Gynecol 1998, 179: Ellis RF, Berger GS, Keith I, Depp R. The North-Western University multihospital twin study II. Mortality of first versus second twin. Acta Genet Med Gemellol 1979, 28: Kodak AJ, Cohen MR. Velamentous insertion of cord with spontaneous rupture of vasa previa in twin pregnancy. Am J Obstet Gynecol 1939, 38: Lacro RV, Jones KI, Benirschke K. The umbilical cord twist: Origin, direction and relevance. Am J Obstet Gynecol 1987, 157: Megory E, Weiner E, Shalev E, Ohel G. Pseudoamniotic twins with cord entanglement following genetic funipuncture. Obstet Gynecol 1991, 78: Benirschke K. The biology of the twinning process: How placentation influences outcome. Semin Perinatol 1995, 19: Redline R, Wilson-Costello D. Chroric peripheral separation of placenta. The significance of diffuse chorionic hemo-

7 314 Χ. Tσομπανίδου siderosis. Am J Clin Pathol 1999, 111: Lopriore E, Sueters M, Middeldorp JM, Klumper F, Oepkes D, Vandenbussehe FP. Twin pregnancies with two separate placental masses can still be monochorionic and have vascular anastomoses. Am J Obstet Gynecol 2006, 194: Denbow M, Cox P, Taylor M. Colour Doppler energy insonation of placental vasculature in monochorionic twins: Absent arterio-arterial anastomoses in feto-fetal transfusion syndrome. Br J Obstet Gynaecol 1998, 105: Hanley ML, Shen-Schwarz S, Ananth CV, Smulian J, Vintzieos A. Birthweight discordancy in twin gestations: Is it related to discordancy of placental mass or histopathologic lesions? Am J Obstet Gynecol 1998, 178:S Dashe JS, McIntire DD, Santos-Ramos R, Leveno KJ. Impact of head-to-abdominal circumference asymmetry on outcome in growth-discordant twins. Am J Obstet Gynecol 2000, 183: Machin G, Still K, Lalani T. Correlations of placental vascular anatomy and clinical outcomes in 69 monochorionic twin pregnancies. Am J Med Genet A 1996, 61: Levi RV. Ultrasonic assessment of the high rate of human multiple pregnancy in the first trimester. J Clin Ultrasound 1976, 4: Robinson HP, Gaines JS. Sonar evidence of early pregnancy failure in patients with twin conceptions. Br J Obstet Gynaecol 1977, 84: Baker VV, Doering MC. Fetus papyranceous: An unreported congenital anomaly of the surviving infant. Am J Obstet Gynecol 1982, 143: Chanthasenanont A, Pongrojpaw D. Acardiac twin. J Med Assoc Thai 2005, 88: Chen CD, Shih JC, Chang TY. Prenatal diagnosis of an acardiac amorphous twin and the analogous co-twin in a monoamniotic twin pregnancy. Prenat Diagn 2005, 25: Αμπλιανίτης I, Χατζηλεοντής K, Νέπκα X. Acardia myelacephalus. Παρουσίαση της διαμαρτίας και ανασκόπηση με αφορμή ένα σπάνιο περιστατικό. Αρχ Παθολ Ανατ 2002, 163: Calame JJ, Van der Harten JJ. Placental teratoma or acardius amorphus with amniotic band syndrome. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1985, 20: Gersell D, Kraus F. Diseases of the placenta. In: Kurman R, Blaustein S (eds) Pathology of the female genital tract. 5th ed. Springer, New York, 2002: Spencer R. Theoretical and analytical embryology of conjoined twins: Part I: Embryogenesis. Clin Anat 2000, 13: Bajoria R, Ward SB, Adegbite AL. Comparative study of perinatal outcome of dichorionic and trichorionic iatrogenic triplets. Am J Obstet Gynecol 2006, 194: Blickstein I, Salihu HM, Keith LG, Alexander GR. The association between small-for-gestational age triplet pregnancies and neonatal mortality: A novel approach to growth assessment in multiple gestations. Pediatr Res 2006, 59: Corresponding author: C. Tsobanidou, Department of Pathology, Theagenio Anticancer Institute, 10 Al. Svolou street, GR Thessaloniki, Greece xxxxxxxxxxxxx

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πολύδυµη Κύηση Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εµβρυοµητρικής 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α. Π.Θ. Increase of multiple gestation n Υπόθεση Helin

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Ο σχηματισμός του πλακούντα Ο ώριμος πλακούντας Μακροσκοπικές αλλοιώσεις σε συνήθεις παθήσεις Αγάθη Κόνδη-Παφίτη,, Παθολογοανατόμος Email: akondi@med.uoa.gr Ο ΠΛΑΚΟΥΝΤΑΣ Είναι όργανο που αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Στάδια Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης (P.G.D) Διέγερση ωοθηκών για την ωρίμανση μεγάλου αριθμού (ει δυνατόν ) ωοθυλακίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΩΝ ΑΜΝΙΩΤΩΝ ΕΞΩΕΜΒΡΥΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΩΝ ΑΜΝΙΩΤΩΝ ΕΞΩΕΜΒΡΥΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΤΟ ΑΥΓΟ ΤΩΝ ΑΜΝΙΩΤΩΝ ΕΞΩΕΜΒΡΥΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 1. Λεκιθικός σάκος 2. Άμνιον 3. Αλλαντοίδα 4. Χόριο 3. Allantois 1. Yolk sac Α. Embryo Β. Shell Γ C. Shell membrane 2. Amnion 4. Chorion Α: Έμβρυο κοτόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΒΙΟΗΘΙΚΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ενότητα 2: Η ανάπτυξη του αγέννητου ανθρώπου Μιλτιάδης Βάντσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 1) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ ΕΥΠΛΟΕΙΔΙΑ: ΚΑΘΕ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ Ν (ΑΠΛΟΕΙΔΕΣ ΓΟΝΙΔΙΩΜΑ) 3Ν ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 4Ν τριπλοειδία Α) Γονιμοποίηση ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΑΥΛΑΚΩΣΗ Αυλάκωση ονομάζεται η διαίρεση του ζυγωτού Η πρώτη μιτωτική διαίρεση σε 2 κύτταρα γίνεται 30 ώρες μετά τη γονιμοποίηση Ακολουθούν πολλές μιτωτικές διαιρέσεις και 5 7 μέρες

Διαβάστε περισσότερα

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση 20(2):158-162, 20(1):158-XX, 2008 Ανασκόπηση Θ. Βρεκούσης Θ. Στέφος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο αριθμός των πολύδυμων κυήσεων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξανόμενης χρήσης μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών

Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών Παθολογία Αναπαραγωγής Βοοειδών 1 Ο οιστρικός κύκλος Πρόοιστρος Οίστρος Μέτοιστρος Δίοιστρος 2 Πρόοιστρος Ημέρα 17 με 20 Εκφύλιση του ωχρού σωματίου του προηγούμενου οιστρικού κύκλου και μείωση της συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής

Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Βιολογία Α' Λυκείου Λύκειο Επισκοπής Κεφάλαιο 12ο Αναπαραγωγή Ανάπτυξη Μαυροματάκης Γιώργος- Βιολόγος σχολική χρονιά 2011-2012 1ο Μάθημα Κεφ. 12 Οι ζωντανοί οργανισμοί, ανεξάρτητα εάν ανήκουν στα Βακτήρια,

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας

Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας Πλακούντας Προσωρινό και δυναµικό όργανο Λειτουργίες πλακούντα Μεταφορά ουσιών και αερίων: από µητέρα προς έµβρυο (θρεπτικές ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες

Χρωμοσωματικές ανωμαλίες Χρωμοσωματικές ανωμαλίες ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ: 50% ΤΩΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 60 ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ~0.7% ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟ 2 % ΤΩΝ ΚΥΗΣΕΩΝ ΜΗΤΕΡΩΝ ΑΝΩ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5

Βλαστοκύτταρο. Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Βλαστοκύτταρο Χοτζάι Αθηνά, Στέργιο Χάιδω Τμήμα Γ5 Τα βλαστοκύτταρα είναι κύτταρα που αναπαράγονται διαρκώς και έχουν την ικανότητα να μετατραπούν (να διαφοροποιηθούν) σε οποιοδήποτε άλλο είδος κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία

Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Κύηση - Γαλουχία Γονιµοποίηση Για να επέλθει κύηση η συνουσία πρέπει να γίνει από 5 µέρες πριν την ωορρηξία µέχρι την ηµέρα της ωορρηξίας Χρόνος ζωής σπερµατοζωαρίων 5 µέρες Χρόνος ζωής ωαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων

Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.1, ΤΕΥΧ.3, ΣΕΛ. 159-170, 2004 Βασίλειος Σοφ. Τσάπανος Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων Αλληλογραφία:

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη.

Γενετικό γλωσσάριο. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες. Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. 12 Γενετικό γλωσσάριο Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιηµένο από το γλωσσάριο που αρχικά δηµιουργήθηκε από το Πάρκο Γενετικής Γνώσης London IDEAS (London

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση.

Βιολογία α λυκείου. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. Στις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις να συμπληρώσετε τα κενά με τη σωστή λέξη ή φράση. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Συγκρίνοντας τα κύτταρα του επιθηλιακού ιστού με τα κύτταρα του νευρικού ιστού, αυτά μεταξύ τους μοιάζουν..

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΔΟΜΙΚΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ 2) ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΩΝ Αποτέλεσμα θραύσης και ανώμαλης ανασύστασης χρωμοσωμάτων Αφορούν ή ένα χρωμόσωμα περισσότερα χρωμοσώματα Είναι ή Ισοζυγισμένες (διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ¹,ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΕΦΡΟΣΥΝΗ²,ΧΡΕΛΙΑ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ²,ΣΙΔΕΡΗ ΝΑΤΑΛΙ¹,ΠΑΣΤΡΩΜΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ¹,ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ¹,ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΘΙΛΔΗ¹

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Έκβαση κυήσεων μετά από αμνιοπαρακέντηση με σκουρόχρωμο αμνιακό υγρό

Έκβαση κυήσεων μετά από αμνιοπαρακέντηση με σκουρόχρωμο αμνιακό υγρό ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.2, ΤΕΥΧ.1, ΣΕΛ. 29-34, 2005 Α. Αθανασιάδης 1,2, Α. Αποστολίδης 1, Κ. Πανταζής 1, Ζ. Φωκά 3, Ε. Γκατζούλη 3, Ι.Ν. Μπόντης 1. 1 Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦ. 6 ο ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Μεταλλάξεις είναι οι αλλαγές στην αλληλουχία των νουκλεοτιδίων που συμβαίνουν στο γενετικό υλικό ενός οργανισμού τόσο σε γονιδιακό επίπεδο (γονιδιακές μεταλλάξεις)

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές πλακούντα - αμνιακού υγρού και σχέση με την κύηση το έμβρυο και το νεογνό

Διαταραχές πλακούντα - αμνιακού υγρού και σχέση με την κύηση το έμβρυο και το νεογνό 152 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαταραχές πλακούντα - αμνιακού υγρού και σχέση με την κύηση το έμβρυο και το νεογνό Σ. Αντωνιάδης 1 Λ. Κουζή 1 Χ. Παστίδου 1 Π. Κλεάνθους 1 Ζ. Χατζησταματίου 2 Γ. Μπαρούτης 2 Ε. Διονυσοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή

εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Πώςεξελίσσεται εξελίσσεταιηανθρώπινηανθρώπινη ζωή Ξεκινάµε ως ζυγωτό, δηλαδή, ως µονοκύτταρος οργανισµός µε διάµετρο περίπου ενός χιλιοστού, και ζυγίζουµε περίπου δεκαπέντε εκατοµµυριοστά του γραµµαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στη Βιολογία

Εργασία στη Βιολογία Εργασία στη Βιολογία Τι είναι το χρωμόσωμα? Το χρωμόσωμα είναι μια οργανωμένη δομή DNA και πρωτεϊνών που βρίσκεται στα κύτταρα. Είναι ένα μοναδικό κομμάτι DNA που περιλαμβάνει πολλά γονίδια και άλλες ακολουθίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Ν. Σαρατζής Αγγειοχειρουργός, Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Α Χειρουργική Κλινική, Δ/ντης Καθηγητής Δ. Κισκίνης Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Ανευρύσματα νεφρικών αρτηριών συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα

Στα πτηνά το φύλο «καθορίζεται από τη μητέρα». Αυτό γιατί, το αρσενικό άτομο φέρει τα χρωμοσώματα ZZ ενώ το θηλυκό τα ZW. Έτσι εναπόκειται στο που θα 1 Όπως όλοι γνωρίζουμε κάθε ζωντανός οργανισμός αποτελείται από κύτταρα. Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων υπάρχουν τα χρωμοσώματα, τα οποία αποτελούν to γενετικό υλικό (DNA). Στα χρωμοσώματα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα