Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση"

Transcript

1 Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση Φαρφαράς Αθανάσιος 1, Ζωγράφος Γεώργιος 2, Λιτός Μιχάλης 1, Αντωνίου Στέφανος 1 1 Γυναικολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» 2 Γ Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» Αλληλογραφία: Φαρφαράς Αθανάσιος-Κων/νος Γυναικολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» Αγίας Βαρβάρας 32, Παλαιό Φάληρο Περίληψη Η ακράτεια ούρων αποτελεί ένα συχνό πρόβλημα που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των γυναικών. Η επίπτωση και η σοβαρότητά του μέχρι σήμερα έχει υποεκτιμηθεί, και η αντιμετώπισή του ήταν μοιρολατρική και αποσπασματική. Η επιστημονική εξέλιξη και εξειδίκευση είναι σε θέση πλέον να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα. Η ακράτεια από έπειξη αποδίδεται σε ευερεθιστότητα της κύστης και αντιμετωπίζεται κυρίως με αντιχολινεργικούς παράγοντες και συμπεριφοριολογικές παρεμβάσεις. Η ακράτεια από προσπάθεια αποδίδεται σε ανεπάρκεια του σφιγκτηριακού μηχανισμού της ουρήθρας. Μπορεί να βελτιωθεί με φυσιοθεραπεία και ενδυνάμωση των πυελικών μυών ή να θεραπευθεί χειρουργικά, καθώς οι χειρουργικές τεχνικές της τελευταίας δεκαετίας έχουν να επιδείξουν εξαιρετική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια. Συμπερασματικά, η εξέλιξη της ουρογυναικολογίας προσφέρει αποτελεσματικές και ασφαλείς λύσεις και βελτιώνει θεαματικά την ποιότητα ζωής των γυναικών με ακράτεια. Λέξεις κλειδιά: ακράτεια ούρων, ουρογυναικολογία, ποιότητα ζωής Εισαγωγή Η ακράτεια ούρων αποτελεί ένα συχνό πρόβλημα που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των γυναικών. Σύμφωνα με την Διεθνή Επιτροπή Εγκράτειας (International Continence Society, ICS) η ακράτεια ορίζεται ως ακούσια απώλεια ούρων 1,2. Η βαρύτητα των συμπτωμάτων ποικίλλει και προκαλεί αντίστοιχου βαθμού περιορισμό των φυσικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων. Η ιατρική παρέμβαση προσφέρει θεαματικά αποτελέσματα, αλλά οι ασθενείς συνήθως δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια, αφενός διότι δυσκολεύονται να συζητήσουν το ευαίσθητο αυτό πρόβλημα και αφετέρου διότι δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να το λύσουν. Η επίπτωση της ακράτειας διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και εκτιμάται σε 19% στις γυναίκες μέχρι 44 ετών, φτάνει το 25% στις ηλικίες 45 έως 64, ενώ ξεπερνάει το 30% σε ηλικιωμένες γυναίκες 3, 4. Η συχνότητα του προβλήματος συνήθως υποεκτιμάται διότι πολλές ασθενείς ντρέπονται να το αναφέρουν. Από τις πάσχουσες, σχεδόν οι μισές αναφέρουν ακράτεια από προσπάθεια (Stress Urinary Incontinence, SUI), και μόλις το 10% αμιγή ακράτεια 133

2 Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση Φαρφαράς και συν. από έπειξη (Urge Urinary Incontinence, UUI). Το υπόλοιπο 40% αφορά μικτού τύπου ακράτεια (Mixed Urinary Incontinence, MUI) 5. Το προσωπικό και το οικονομικό κόστος της ακράτειας είναι τεράστιο. Το 60% των πασχουσών αναφέρουν πως αποφεύγουν να βγουν από το σπίτι τους, το 45% αποφεύγει τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, ενώ το 50% αποφεύγει τις σεξουαλικές επαφές 6,7. Το ετήσιο κόστος για τη συμπτωματική αντιμετώπιση του προβλήματος στις Η.Π.Α. ανέρχεται στα 12,4 δις. $, με τη μερίδα του λέοντος να αφορά στην παροχή νοσηλευτικής φροντίδας στις ηλικιωμένες ασθενείς. Το κόστος αυτό αγγίζει το 2% των δαπανών δημόσιας υγείας και είναι εφάμιλλο του αντίστοιχου για την αντιμετώπιση των γυναικολογικών καρκίνων και της πνευμονίας 8,9. Παθοφυσιολογία Η λειτουργία του κατώτερου ουροποιητικού συστήματος βασίζεται στην ικανότητά του να αποθηκεύει τα ούρα (φάση πλήρωσης ουροδόχου κύστης) και να τα αποβάλει διαμέσου της ουρήθρας, παρουσία κατάλληλου ερεθίσματος (φάση κένωσης). Το σώμα της ουροδόχου κύστης (εξωστήρας μυς) δέχεται παρασυμπαθητική (χοληνεργική) νεύρωση, ενώ ο αυχένας της (σφιγκτήρας της ουρήθρας) νευρώνεται από το συμπαθητικό σύστημα. Κατά τη φάση πλήρωσης η ουροδόχος κύστη διαστέλλεται με τον εξωστήρα μυ να παραμένει χαλαρός και την ενδοκυστική πίεση να διατηρείται χαμηλή. Ο σφιγκτήρας της ουρήθρας βρίσκεται σε συστολή και η ουρήθρα παραμένει κλειστή. Οι ανελκτήρες μύες του πρωκτού και η ενδοπυελική περιτονία υποστηρίζουν την ουρήθρα και συμβάλλουν στο να διατηρείται κλειστή όταν η ενδοκοιλιακή πίεση αυξάνεται 10. Η διάταση της κύστης γίνεται αντιληπτή αλλά η ούρηση αποτρέπεται αντανακλαστικά μέχρις ότου εκουσίως ενεργοποιηθεί το αντανακλαστικό της ούρησης. Κατά τη φάση κένωσης, το παρασυμπαθητικό σύστημα, διαμέσου των πυελικών νεύρων, προκαλεί σύσπαση του εξωστήρα μυ της κύστης και ταυτόχρονη χαλάρωση του σφιγκτήρα της ουρήθρας. Η αυξημένη ενδοκυστική πίεση, υπερνικά την αντίσταση του χαλαρωμένου πλέον ουρηθρικού στομίου και επιτυγχάνεται η ούρηση 10,11. Στην ακράτεια από προσπάθεια, υπάρχει ανεπάρκεια του σφιγκτηριακού μηχανισμού. Όταν η ενδοκοιλιακή πίεση αυξάνεται, όπως για παράδειγμα με τον βήχα ή το γέλιο, η ουροδόχος κύστη πιέζεται εξωτερικά, η ενδοκυστική πίεση αυξάνεται, υπερβαίνει την πίεση του σφιγητήρα της ουρήθρας και υπάρχει διαφυγή ούρων. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην ανεπάρκεια του πυελικού εδάφους, στην ανεπαρκή ικανότητα σύγκλεισης του σφικτήρα ή, συνηθέστερα, και τα δύο. Ως παράγοντες κινδύνου έχουν αναγνωριστεί οι κυήσεις, οι τοκετοί, η ηλικία, η εμμηνόπαυση, οι πυελικοί τραυματισμοί και επεμβάσεις, και διερευνάται ο ρόλος της ποιότητας του κολλαγόνου. Στην ακράτεια από έπειξη υπάρχει ακούσια ενεργοποίηση του αντανακλαστικού της ούρησης και παρατηρούνται συσπάσεις του εξωστήρα της κύστης κατά τη φάση πλήρωσης. Η πυροδότηση αυτού του μηχανισμού μπορεί να γίνεται σε διαφορετικά σημεία της αγκύλης του αντανακλαστικού και υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την ερμηνεία της. Πιθανώς εμπλέκεται ο αυξημένος ερεθισμός ή η ευερεθιστότητα του επιθηλίου. Σύμφωνα με τη μυογεννετική θεωρία οι αλλαγές που επέρχονται με την πάροδο της ηλικίας στις λείες μυϊκές ίνες, οδηγούν σε υπέρμετρα αυξημένη ανταπόκρισή τους στα ερεθίσματα. Η νευρογενετική θεωρία προτείνει ως υπεύθυνη την ατροφία και απομυελίνωση των νευρώνων του νωτιαίου μυελού και του φλοιού που επέρχεται με την ηλικία και οδηγεί σε απώλεια του φυσιολογικού ελέγχου της ουροδόχου κύστης και αυξημένη ευαισθητοποίηση στα ερεθίσματα. Ανάλογο αποτέλεσμα προκύπτει σε περιπτώσεις αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και σε νόσο Parkinson 11. Διαφορική διάγνωση Μια σειρά από παθολογικές καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν ακράτεια ούρων και η διαφοροδιάγνωσή τους είναι απαραίτητη κατά τη διαδικασία αξιολόγησης του προβλήματος. Λοιμώξεις του ουρογεννητικού συστήματος, συχνά υποτροπιάζουσες, και σακχαρώδης διαβήτης αποτελούν τις συχνότερες παθολογικές καταστάσεις που πρέπει να αποκλειστούν. Νευρολογικές παθήσεις όπως σκλήρυνση κατά πλάκας, τραυματισμοί του νωτιαίου μυελού και βλάβες στον εγκεφαλικό φλοιό, χρόνιες παθήσεις όπως χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αγγειακή ανεπάρκεια και καρδιακή ανεπάρκεια, ψυχιατρικές παθήσεις και, κυρίως, η πιθανότητα κακοήθειας από το ουροποιητικό πρέπει επίσης να διερευνηθούν. Σε νεαρές ηλικίες πρέπει να αποκλειστεί η ύπαρξη συγγενών βλαβών και σε μεγαλύτερες η ύπαρξη συριγγίων, εκκολπωμάτων της ουρήθρας και άλλες ανατομικές ανωμαλίες 12. Διάφοροι φαρμακευτικοί παράγοντες μπορεί να συσχετίζονται με τα συμπτώματα. Οι α-blockers, οι 134

3 νευροληπτικές ουσίες και οι βενζοδιαζεπίνες μπορούν να οδηγήσουν σε ακράτεια μέσω μείωσης της ουρηθρικής πίεσης. Η Βητανεχόλη αυξάνει την ενδοκυστική πίεση, ενώ ανάλογο αποτέλεσμα έχουν και τα διουρητικά, τα οποία επιπλέον αυξάνουν και τον όγκο των ούρων. Σε διαταραχές της εξώθησης των ούρων μπορούν να οδηγήσουν τα αντιχολινεργικά, οι β-blockers και οι αντιπαρκινσονικοί παράγοντες. Επίσης οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου μπορεί να οδηγήσουν σε ελάττωση της συσταλτικότητας των λείων μυών. Σπανιότερα, με έμμεσους μηχανισμούς δράσης, ακράτεια μπορεί προκαλέσουν οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης και οι ψυχότροπες ουσίες 13. Αφού διερευνηθούν οι ανωτέρω παθολογικές οντότητες και επιβαρυντικοί παράγοντες, πρέπει να εξεταστεί αν η ακράτεια οφείλεται σε ανεπάρκεια του σφιγκτηριακού μηχανισμού (ακράτεια από προσπάθεια, SUI), σε ευερεθιστότητα της κύστης και υπερδραστηριότητα του εξωστήρα μυ (ακράτεια από έπειξη, UUI), ή σε συνδιασμό των δύο (μεικτή ακράτεια). Διαγνωστική προσπέλαση Η λεπτομερής λήψη του ιστορικού είναι απαραίτητη στη διερεύνηση του προβλήματος. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να καταδείξει τον τύπο του προβλήματος, στο σύνολο δε των περιπτώσεων μπορεί να κατευθύνει αποφασιστικά προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Ωστόσο, δεν πρέπει να λησμονείται ότι η κύστη είναι αναξιόπιστος μάρτυρας, και ότι τα 2/3 των ασθενών τείνουν να αρνούνται ή να υποβαθμίζουν τη συμπτωματολογία τους. Σημαντικές πληροφορίες παρέχει το ημερολόγιο της ουροδόχου κύστης. Η ασθενής καταγράφει χρονικά την ποσότητα και την ποιότητα των προσλαμβανομένων υγρών, τον όγκο των αποβαλλομένων ούρων, τα επεισόδια ακράτειας και τα συνοδά γεγονότα. Έτσι, αποτυπώνεται το μέγεθος του προβλήματος και η επίπτωσή του στην ποιότητα ζωής 14, 15. Κατά τη λήψη του ιστορικού πρέπει να αναζητούνται και άλλες παθολογικές καταστάσεις που εκδηλώνονται με συμπτώματα από την κύστη. Ουρολοιμώξεις, ουρολογικές παθολογικές οντότητες, καρδιακή ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης, λήψη διουρητικών και νευρολογικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα όπως συχνοουρία και ακράτεια. Χρόνιος βήχας, δυσκοιλιότητα και άρση βάρους προκαλούν αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση και επιτείνουν την ακράτεια ούρων από προσπάθεια. Κατά την κλινική εξέταση αξιολογείται η στήριξη της ουρήθρας, η ύπαρξη ουρηθροκήλης, κυστεοκήλης ή/και πρόπτωσης μήτρας, ο τόνος των πυελικών μυών, το μέγεθος της μήτρας και η παρουσία πυελικών όγκων 16, 17. Επίσης, μπορεί να επιχειρηθεί η αναπαράσταση καταστάσεων αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης για να επιβεβαιωθεί και να αξιολογηθεί το μέγεθος του προβλήματος. Η γενική εξέταση ούρων είναι απαραίτητη σε κάθε περίπτωση αξιολόγησης ασθενούς με ακράτεια για τον αποκλεισμό λοιμώξεων, μεταβολικών ανωμαλιών και νεφροπάθειας. Περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος απαιτείται επί αιματουρίας για αποκλεισμό κακοήθειας 18, 19. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος επιτρέπει τον αποκλεισμό παθολογίας από τα έσω γεννητικά όργανα και την ουροδόχο κύστη και τη διερεύνηση της παρουσίας υπολειπόμενου όγκου ούρων εντός της ουροδόχου κύστεως μετά την ούρηση 20, 21. Επειδή η συμπτωματολογία της ακράτειας από προσπάθεια και από έπειξη αλληλοεπικαλύπτονται και οι δύο οντότητες συχνά συνυπάρχουν, η διαφορική διάγνωση γίνεται με ουροδυναμικό έλεγχο, για τον οποίο απαιτείται ειδικός εξοπλισμός και εκπαίδευση. Αρχικά η ασθενής καλείται να ουρήσει και ελέγχεται η ροή, η ποσότητα και ο υπολειπόμενος όγκων ούρων. Στη συνέχεια τοποθετείται ειδικός ουροκαθετήρας μέσω του οποίου γίνεται σταδιακή πλήρωση της κύστης και εισάγονται ηλεκτρόδια εντός της κύστης για μέτρηση της ενδοκυστικής πίεσης και εντός του ορθού για μέτρηση της ενδοκοιλιακής πίεσης. Από τη διαφορά των δύο υπολογίζεται έμμεσα η πίεση που ασκεί ο εξωστήρας της κύστης. Οι πιέσεις αυτές, ο όγκος πλήρωσης της κύστης και γεγονότα όπως απρόκλητη και προκλητή έπειξη για ούρηση, ακράτεια από προσπάθεια και συσπάσεις του εξωστήρα καταγράφονται σε σχέση με τον χρόνο. Τέλος, η γυναίκα καλείται να ουρήσει και καταγράφονται οι πιέσεις κατά τη διάρκεια της ούρησης και ο υπολειπόμενος όγκος. Ο ουροδυναμικός έλεγχος προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το βιοφυσικό προφίλ της κύστης, είναι η εξέταση αναφοράς για τη διαφορική διάγνωση της ακράτειας και αποτελεί ανεκτίμητο εργαλείο για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την επιστημονική έρευνα. Ωστόσο, λόγω πρακτικών δυσκολιών, συχνά δεν πραγματοποιείται ως εξέταση ρουτίνας αλλά επιφυλάσσεται για περιπτώσεις όπου η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει, σε διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα, προεγχειρητικά για επιβεβαίωση της διάγνωσης SUI και αποκλεισμό UUI, και σε περιπτώσεις υποτροπών ή επιπλοκών μετά από προηγούμενη χειρουργική επέμβαση 22,

4 Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση Φαρφαράς και συν. Θεραπευτική προσέγγιση Η θεραπευτική στρατηγική σχεδιάζεται με βάση τον τύπο της ακράτειας (από προσπάθεια ή από έπειξη), όπως αυτός προσδιορίζεται από το ιστορικό και τον ουροδυναμικό έλεγχο. Η ακράτεια από έπειξη αντιμετωπίζεται συντηρητικά και φαρμακευτικά. Οι χειρουργικές επεμβάσεις όχι μόνο δεν θεραπεύουν αλλά μπορεί και να επιδεινώσουν τη συμπτωματολογία. Η ακράτεια από προσπάθεια μπορεί να βελτιωθεί συντηρητικά και φαρμακευτικά, αλλά κυρίως αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Η μεικτή ακράτεια αντιμετωπίζεται με συντηρητικά και φαρμακευτικά μέσα και, εφόσον η ευερεθιστότητα της κύστης ελεγχθεί ικανοποιητικά, μπορεί να γίνει χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της ακράτειας από προσπάθεια. Συντηρητικές θεραπείες Οι επεμβάσεις στον τρόπο ζωής και στις συνήθειες των ασθενών, αν και δεν εξαλείφουν την αιτία, μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής. Συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση SUI, όπως η λήψη τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος και χοληστερόλη και η κατανάλωση ανθρακούχων ποτών, όμως ο περιορισμός τους δεν έχει αποδεδειγμένο όφελος 24,25. Παλαιότερη συσχέτιση της ακράτειας από έπειξη με την κατανάλωση αλκοόλ δεν επιβεβαιώθηκε από νεότερα δεδομένα 26. Αντίθετα, πληθαίνουν τα βιβλιογραφικά δεδομένα που την συσχετίζουν με το κάπνισμα 27. Ο περιορισμός της καφεΐνης προκαλεί στατιστικά σημαντική ελάττωση της συχνότητας των επεισοδίων UUI 28,29. Η τακτική του περιορισμού της λήψεως υγρών δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική 30,31. Σε περίπτωση υπέρβαρου, η ελάττωση του σωματικού βάρους και η βελτιστοποίηση του δείκτη μάζας σώματος (BMI) προκαλεί στατιστικά σημαντική βελτίωση της συμπτωματολογίας 32,33. Η άσκηση των μυών του πυελικού εδάφους ενδυναμώνει τον σφιγκτηριακό μηχανισμό της ουρήθρας και αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την ακράτεια από προσπάθεια. Η θεραπευτική αποτελεσματικότητα αγγίζει το 56% και η συμπτωματική βελτίωση το 85%. Η μακροχρόνια παρακολούθηση κατέδειξε πως τα αποτελέσματα αυτά διατηρούνται στην 5ετία στο 69% των ασθενών Η αποτελεσματικότητα των ασκήσεων εξαρτάται άμεσα από τη συστηματική εκτέλεσή τους και την εποπτεία από εξειδικευμένο προσωπικό 37. Εναλλακτικά έχουν χρησιμοποιηθεί ενδοκολπικοί κώνοι με αποτελεσματικότητα συγκρίσιμη με αυτή των πυελικών ασκήσεων ενδυνάμωσης αλλά αυξημένη δυσανεξία και ποσοστά διακοπής της θεραπείας που φτάνουν το 47% 38, 39. Η χρήση ηλεκτροδίων για την ηλεκτρική διέγερση των επιθυμητών μυών έχει συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα αλλά επίσης αυξημένη δυσανεξία 40,41. Η τεχνική TENS που στηρίζεται στην τοποθέτηση ηλεκτρόδιων στα δερματοτόμια Ο2 με Ο4 για την πρόκληση διέγερσης έχει σχετιστεί με βελτίωση που αγγίζει το 70% 42. Συμπεριφεριολογικές τεχνικές έχουν προταθεί και χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της ακράτειας. Βασίζονται σε αλλαγές και περιορισμούς στη ζωή της ασθενούς, έτσι ώστε αφενός να βελτιωθεί ο έλεγχος του αντανακλαστικού της ούρησης και αφετέρου να περιοριστούν οι καταστάσεις που προκαλούν ακράτεια. Εκτός από τον περιορισμό της εργασίας, των ασκήσεων, και άλλων καταστάσεων που προκαλούν επεισόδια ακράτειας, μια άλλη στρατηγική είναι η κένωση της ουροδόχου κύστεως ανά προκαθορισμένα διαστήματα. Με τις προαναφερθείσες τεχνικές έχουν επιτευχθεί ποσοστά επιτυχίας μέχρι 84%, αλλά η μακροχρόνια συμμόρφωση είναι μικρή φτάνοντας μόλις στο 21% Φαρμακευτική προσέγγιση Οι αντιχολινεργικοί παράγοντες μειώνουν την ακράτεια από έπειξη και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η δράση τους επιτυγχάνεται μέσω της δέσμευσης των χολινεργικών υποδοχέων του εξωστήρα μυ της κύστης και τη μείωση των ακούσιων συσπάσεών του. Στην κατηγορία αυτήν ανήκει η οξυβουτίνη, η τολτεροδίνη, η σολιφενακίνη και άλλες. Έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα αλλά και παρενέργειες, κυρίως ξηροστομία, ξηροφθαλμία και συμπτώματα από το γαστρεντερικό. Τα αντιχολινεργικά επιτυγχάνουν μείωση της συχνότητας των επισοδείων ακράτειας από 46% έως 77%. Τα ποσοστά επιτυχίας σε περιπτώσεις ακράτειας από προσπάθεια είναι σημαντικά μικρότερα 46, 47. Για την αντιμετώπιση του συμπτώματος της νυχτουρίας που αποδεικνύεται βασανιστικό για πολλές ασθενείς έχει χορηγηθεί η Δεσμοπρεσίνη, που είναι ανάλογο της αντιδιουρητικής ορμόνης. Προκαλεί αναστολή της διούρησης, χωρίς να διαθέτει τις ανεπιθύμητες ενέργειες της Βασοπρεσσίνης και επιτυγχάνει αποτελεσματική αντιμετώπιση τις νυκτουρίας, χωρίς ωστόσο να βελτιώνει τα υπόλοιπα συμπτώματα της ασθενούς 48, 49. Η χρήση τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών έχει προταθεί για την αντιμετώπιση και των δύο τύπων 136

5 ακράτειας. Παρά την ύπαρξη σποραδικών αναφορών που υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά τους, συστηματικές μελέτες απέτυχαν να καταδείξουν την υπεροχή τους σε σχέση με τα συντηρητικά μέτρα ή με τις άλλες φαρμακευτικές ουσίες 50. Για την αντιμετώπιση της ακράτειας από προσπάθεια είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν συμπαθητικομιμητικά φάρμακα με στόχο τους α1 αδρενεργικούς υποδοχείς που νευρώνουν τον σφιγκτήρα της ουρήθρας. Η αποτελεσματικότητά τους ήταν περιορισμένη και οι παρενέργειες σημαντικές. Σήμερα χρησιμοποιείται η υδροχλωρική ντουλοξετίνη που είναι αναστολέας της επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης. Συστηματικές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί, έχουν καταδείξει ελάττωση των συμπτωμάτων που μπορεί να φτάσει και το 64%. Σημαντικό μειονέκτημα αποτελεί το γεγονός πως η χρήση του φαρμάκου σχετίζεται με υψηλά ποσοστά ανεπιθύμητων ενεργειών, κυρίως ναυτία, που αγγίζουν το 10% και μικρή μακροχρόνια συμμόρφωση των πασχουσών. Αυτό, σε συνδυασμό με το υψηλό ποσοστό αποτυχίας, καθιστά το φάρμακο όπλο δεύτερης γραμμής 51, 52. Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στη χρήση οιστρογόνων. Ενδείκνυται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που υπάρχει ατροφία του κόλπου και του κατώτερου τμήματος της ουρήθρας. Τα οιστρογόνα αναστρέφουν την εικόνα αυτή, βελτιώνοντας την κατάσταση του βλεννογόνου της ουρήθρας. Με την χρήση τοπικής θεραπείας έχει παρατηρηθεί βελτίωση που κυμαίνεται από 41% έως 68% Η συστηματική θεραπεία υποκατάστασης, πέρα από τις δυνητικές παρενέργειες, δεν έχει αποδειχθεί επωφελέστερη. 56, 57 Χειρουργική προσέγγιση Οι χειρουργικές επεμβάσεις αποτελούν συχνά θεραπεία επιλογής για την ακράτεια από προσπάθεια, ειδικά όταν έχουν αποτύχει συντηρητικότερα μέτρα. Έχουν περιγραφεί πολυάριθμες επεμβάσεις που στόχο έχουν την υποστήριξη του μηχανισμού σύγκλεισης της ουρήθρας. Η πρόσθια κολπική αποκατάσταση αποτελεί την πιο παλαιά χειρουργική επέμβαση για αντιμετώπιση της ακράτειας. Καθιστά την ενδοπυελική περιτονία που υποστηρίζει την ουρήθρα και την κύστη λιγότερο ευένδοτη, ώστε η ουρήθρα να κλείνει επιτυχώς σε περιπτώσεις αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης. Αν και είναι χρήσιμη σε περιπτώσεις που απαιτείται ταυτόχρονη αποκατάσταση κυστεοκήλης, η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της σε ό,τι αφορά την ακράτεια είναι χαμηλή, με ποσοστά υποτροπής που κυμαίνονται από 35% έως 65%. Οι τεχνικές οπισθοηβικής ουρηθροπηξίας ξεκίνησαν με την περιγραφή από τους Marshall, Marchetti και Krantz το 1949 της τεχνικής ανάρτησης της ουρήθρας και κυριάρχησαν στη χειρουργική ουρογυναικολογία του προηγούμενου αιώνα σε διάφορες παραλλαγές. Με διακοιλιακή προσπέλαση επιχειρείται ανάρτηση του αυχένα της ουροδόχου κύστεως και επανακαθήλωση της ενδοπυελικής περιτονίας στο τενόντιο τόξο της περιτονίας της πυέλου, στην ηβική σύμφυση (κατά Marshall, Marchetti και Krantz) στο λαγονοκτενιαίο σύνδεσμο (Burch) ή στην περιτονία του έσω θυρεοειδούς μυός (Turner-Warmick). Η αποτελεσματικότητα των τεχνικών αυτών αγγίζει το 80% έως 90%. Ωστόσο, πρόκειται για μεγάλα ανοικτά χειρουργεία με σημαντική νοσηρότητα και επιπλοκές Η λαπαροσκοπική χειρουργική περιόρισε τη νοσηρότητα και τον χρόνο νοσηλείας με συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα, αλλά είναι τεχνικά και οικονομικά πιο απαιτητική 62, 63. Για την αποφυγή της διακοιλιακής προσπέλασης αναπτύχθηκαν τεχνικές διακολπικής ανάρτησης με βελόνη. Χρησιμοποιείται μια ειδική, μεγάλου μήκους βελόνη για την τοποθέτηση μόνιμων ραμμάτων και την καθήλωση της πυελικής περιτονίας στο επίπεδο του αυχένα της ουροδόχου κύστεως. Οι παραλλαγές της τεχνικής αυτής είχαν ποσοστά επιτυχίας 70% με 90%, αλλά λιγότερο από 50% στην πενταετία. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 καθιερώθηκε σταδιακά η χρήση συνθετικών ταινιών ελεύθερης τάσης για την ανάρτηση της ουρήθρας. Χάρη στην αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους, οι νέες τεχνικές σύντομα αντικατέστησαν τις παλαιότερες, και έφεραν επαναστατική αύξηση των ουρογυναικολογικών επεμβάσεων. Οι τεχνικές αυτές στηρίζονται στην τοποθέτηση ταινίας από πολυπροπυλένιο ή άλλο συνθετικό υλικό, μακροπορώδους κατασκευής, κάτωθεν της μεσότητας της ουρήθρας με σκοπό τη σταθεροποίησή της και την αύξηση της γωνίωσής της κατά μήκος της πορείας της. Όταν η ενδοκοιλιακή πίεση αυξάνεται, η ουρήθρα συμπιέζεται πάνω στην ταινία και κλείνει. Υπό κανονικές συνθήκες, η ταινία δεν ασκεί τάση στην ουρήθρα και δεν επηρεάζει τη διαδικασία της ούρησης. Η οπισθοηβική διακολπική τοποθέτηση της ταινίας (TVT) που αναπτύχθηκε πρώτα εμφανίζει αποτελεσματικότητα που αγγίζει το 91% και 5ετή διατήρηση των αποτελεσμάτων σε εξαιρετικά επίπεδα. Ο χρόνος παραμονής στο νοσοκομείο ελαχιστοποιήθηκε όπως και ο μετεγχειρητικός πόνος και η νο- 137

6 Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση Φαρφαράς και συν. σηρότητα. Ο κίνδυνος τραυματισμού της ουροδόχου κύστεως είναι σημαντικός, αλλά σοβαρότεροι τραυματισμοί (αγγεία, έντερο) είναι σπάνιοι Μια νεότερη τεχνική ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο κάκωσης της ουροδόχου κύστεως και του εντέρου, ενώ διατηρεί σημαντικά υψηλή αποτελεσματικότητα ακόμα και σε σοβαρού βαθμού ακράτεια τύπου στρες. Πρόκειται για την τοποθέτηση της ταινίας ελεύθερης τάσης διαμέσου των θυροειδών τρημάτων (TVT-O, TOT), με αποτελεσματικότητα που αγγίζει το 95% και στην πενταετία το 89% - 92%. Η εμφάνιση άμεσων και μακροπρόθεσμων επιπλοκών είναι < 3%, με συχνότερες τη δημιουργία τοπικού αιματώματος και την παρακράτηση ούρων Μια άλλη τεχνική, ελάχιστα επεμβατική, έχει προταθεί τα τελευταία χρόνια και στηρίζεται στην έγχυση διογκωτικών ουσιών κάτω από τον βλεννογόνο του αυχένα της ουροδόχου κύστης ή στους περιουρηθρικούς ιστούς. Με τις ουσίες αυτές επιτυγχάνεται αύξηση της αντίστασης στη ροή των ούρων και προστασία από την ακράτεια στην προσπάθεια. Ο μέσος όρος επιτυχίας της τεχνικής είναι 48% αν και σε επιλεγμένες σειρές μπορεί να φτάσει το 74%. Σε κάθε περίπτωση πάντως υπολείπεται σε σχέση με τις άλλες χειρουργικές θεραπείες. Οι διάφορες ουσίες που έχουν χρησιμοποιηθεί όπως κολλαγόνο, υαλουρονικό οξύ, συνθετικά πολυμερή άνθρακα έχουν συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα. Η βελτίωση της ποιότητας ζωής που προσφέρει η τεχνική αυτή, προσφέρει μια εναλλακτική λύση σε ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου Για τον περιορισμό των συσπάσεων της ουροδόχου κύστεως έχει προταθεί ο ηλεκτρικός ερεθισμός του ιερού νεύρου (SNS). Η τοποθέτηση μόνιμου εμφυτεύματος μέσω της συνεχούς διέγερσης θεωρείται πως οδηγεί σε αναστολή της αντανακλαστικής υπερδιέγερσης της ουροδόχου κύστεων. Εξάλειψη του προβλήματος έχει επιτευχτεί στο 52% των πασχουσών σύμφωνα με τυχαιοποιημένες έρευνες και βελτίωση στην ποιότητα ζωής αναφέρει το 68% των γυναικών. Όμως η τεχνική αυτή σχετίζεται με 21% αποτυχία και εμφάνιση επιπλοκών στο 7% έως το 66% που οδηγεί σε αφαίρεση του εμφυτεύματος στο 4% έως 11% Για την αντιμετώπιση ακράτειας τύπου UUI έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί η κυστεοπλαστική με σκοπό την αύξηση του όγκου της κύστεως, η εκτροπή της παροχέτευσης των ούρων από διαφορετικό σημείο και όχι από την ουρήθρα (urinary diversion) και η εκλεκτική μυοτομή με διατήρηση ακεραίου του βλεννογόνου της ουροδόχου κύστεως. Οι τεχνικές αυτές είναι αρκετά επιβαρυντικές για τις ασθενείς, σχετίζονται με υψηλά ποσοστά παρενεργειών και επιπλοκών, απαιτούν μακροχρόνια παρακολούθηση και η μακροχρόνια θεραπευτική τους αποτελεσματικότητα είναι περιορισμένη. Συνεπώς επιφυλάσσονται για περιορισμένο αριθμό αυστηρά επιλεγμένων ασθενών Μια άλλη τεχνική που έχει χρησιμοποιηθεί είναι η ένεση της τοξίνης του Clostridium botulinum, το γνωστό Botox, στον εξωστήρα μυ της κύστης, η οποία προκαλεί παράλυση των μυϊκών ινών και περιορισμό των ακούσιων συσπάσεων. Ωστόσο, παρά την αποτελεσματικότητα που κυμαίνεται μεταξύ 60% με 70%, η ανάγκη για επανάληψη της διαδικασίας κάθε 6 μήνες για τη διατήρηση του αποτελέσματος και τα υψηλά ποσοστά κατακράτησης που εμφανίζονται δεν επιτρέπουν προς το παρόν την ευρεία χρήση της μεθόδου αυτής Συμπεράσματα Η γυναικεία ακράτεια ούρων αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα, η επίπτωση και η σοβαρότητα του οποίου μέχρι σήμερα έχει υποεκτιμηθεί. Οι συντηρητικές και φαρμακευτικές παρεμβάσεις αποτελούν σε κάθε περίπτωση την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης, με σημαντική αποτελεσματικότητα και μεγάλη ασφάλεια. Για το πρόβλημα της ακράτεια από προσπάθεια, η χειρουργική μπορεί να προσφέρει ριζική λύση. Σε αντίθεση με τις παλαιότερες, οι χειρουργικές τεχνικές που καθιερώθηκαν την τελευταία δεκαετία καθιστούν την χειρουργική αντιμετώπιση της ακράτειας εξαιρετικά αποτελεσματική και ασφαλή. Συμπερασματικά, η εξέλιξη της ουρογυναικολογίας προσφέρει λύση στο πρόβλημα της γυναικείας ακράτειας και επιβάλλει τη μεταστροφή από τη μοιρολατρική αποδοχή του προβλήματος στην ουσιαστική αντιμετώπισή του. Female urinary incontinence. A modern approach Farfaras A. 1, Zografos G. 2, Litos M. 1, Antoniou S. 1 1 Gynecological Department, Athens General Hospital G. Gennimatas 23rd Department of Surgery, Athens General Hospital G. Gennimatas Correspodence : Farfaras Athanasios Gynecological Department, Athens General 138

7 Hospital G. Gennimatas Agias Barbaras 32, Palaio Faliro E mail: Summary Female urinary incontinence is a common problem with important consequences. Its prevalence and severity have been underestimated, and its management has been inconsistent. The scientific and technical advances of the recent years have provided effective treatment options and have established urogynaecology as a subspecialty. Urge incontinence results from bladder overactivity and can be treated with anticholinergic agents and behavioral interventions. Stress incontinence results from urethral sphincter insufficiency and can be treated with pelvic floor physiotherapy and surgically. The newest surgical techniques that have been established over the last decade are minimally invasive, safe and highly effective. Women with urinary incontinence should be aware that urogynaecology can provide effective treatments and significantly improve the quality of their life. Key words: urinary incontinence, urogynaecology, quality of life Βιβλιογραφία 1.Abrams P, Cardozo L, Fall M, Griffiths D, et al. The standardisation of terminology of lower urinary tract function: report from the Standardisation Sub-committee of the International Continence Society. Neurourol Urodynam. 2002;21(2): Hannestad YS, Rortveit G, Sandvik H, Hunskaar S. A community-based epidemiological survey of female urinary incontinence: the Norwegian EPINCONT study. Epidemiology of Incontinence in the County of Nord-Trondelag. J Clin Epidemiol 2000;53 (11): Hvidman L, Foldspang A, Mommsen S. Menstrual cycle, female hormone use and urinary incontinence in premenopausal women. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2003;14(1): Milsom I. The prevalence of urinary incontinence. Acta Obstet Gynecol Scand 2000;79(12): Minassian VA, Drutz HP, Al-Badr A. Urinary incontinence as a worldwide problem. International journal of gynaecology and obstetrics: the official organ of the Int Fed Gynaecol Obstet 2003;82(3): Macaulay AJ, Stern RS, Holmes DM, Stanton SL. Micturition and the mind: psychological factors in the aetiology and treatment of urinary symptoms in women. Br Med J (Clin Res Ed). 1987;294(6571): Norton PA, MacDonald LD, Sedgwick PM, Stanton SL. Distress and delay associated with urinary incontinence, frequency, and urgency in women. BMJ 1988;297 (6657): Turner DA, Shaw C, McGrother CW, et al. The cost of clinically significant urinary storage symptoms for community dwelling adults in the UK. BJU international. 2004;93(9): Wilson L, Brown JS, Shin GP, et al. Annual direct cost of urinary incontinence. Obstetr Gynecol 2001;98(3): Morrison A, Levy R. Fraction of nursing home admissions attributable to urinary incontinence. Value in health : the journal of the International Society for Pharmacoecon Outcomes Res 2006;9(4): Santiagu SK, Arianayagam M, Wang A, Rashid P. Urinary incontinence-pathophysiology and management outline. Austral Family Physic 2008;37(3): Smith PP, McCrery RJ, Appell RA. Current trends in the evaluation and management of female urinary incontinence. CMAJ : Canad Med Ass J 2006; 175(10): Steele AC, Kohli N, Mallipeddi P, Karram M. Pharmacologic causes of female incontinence. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 1999;10(2): Groutz A, Blaivas JG, Chaikin DC, et al. Noninvasive outcome measures of urinary incontinence and lower urinary tract symptoms: a multicenter study of micturition diary and pad tests. J Urol 2000;164(3 Pt 1): Nygaard I, Holcomb R. Reproducibility of the seven-day voiding diary in women with stress urinary incontinence. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2000;11(1): Bradley CS, Nygaard IE. Vaginal wall descensus and pelvic floor symptoms in older women. Obstet Gynecol 2005;106(4): Smith PP, Appell RA. Pelvic organ prolapse and the lower urinary tract: the relationship of vaginal prolapse to stress urinary incontinence. Curr Urol Rep 2005;6 (5): Buchsbaum GM, Albushies DT, Guzick DS. Utility of urine reagent strip in screening women with incontinence for urinary tract infection. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2004;15(6): Ouslander JG, Schapira M, Schnelle JF, et al. Does eradicating bacteriuria affect the severity of chronic urinary incontinence in nursing home residents? Ann Internal Med 1995;122(10): Ding YY, Sahadevan S, Pang WS, Choo PW. Clinical utility of a portable ultrasound scanner in the measurement of residual urine volume. Singapore Med J 1996;37(4): Goode PS, Locher JL, Bryant RL, et al. Measurement of postvoid residual urine with portable transabdominal bladder ultrasound scanner and urethral catheterization. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2000;11(5): Digesu GA, Khullar V, Cardozo L, et al. Preoperative pressure-flow studies: useful variables to predict the outcome of continence surgery. BJU international. 2004;94(9): Fonda D, Brimage PJ, D'Astoli M. Simple screening for urinary incontinence in the elderly: comparison of simple and multichannel cystometry. Urology 1993;42 (5): Dallosso H, Matthews R, McGrother C, Donaldson M. Diet as a risk factor for the development of stress urinary incontinence: a longitudinal study in women. Eur J Clin Nutr 2004;58(6):

8 Γυναικεία ακράτεια ούρων. Μια σύγχρονη προσέγγιση Φαρφαράς και συν. 25.Dallosso HM, McGrother CW, Matthews RJ, et al. The association of diet and other lifestyle factors with overactive bladder and stress incontinence: a longitudinal study in women. BJU international. 2003;92(1): Nuotio M, Jylha M, Koivisto AM, Tammela TL. Association of smoking with urgency in older people. Eur Urol 2001;40(2): Hannestad YS, Rortveit G, Daltveit AK, Hunskaar S. Are smoking and other lifestyle factors associated with female urinary incontinence? The Norwegian EPINCONT Study. BJOG 003;110(3): Arya LA, Myers DL, Jackson ND. Dietary caffeine intake and the risk for detrusor instability: a case-control study. Obstet Gynecol 2000;96(1): Bryant CM, Dowell CJ, Fairbrother G. Caffeine reduction education to improve urinary symptoms. Br J Nurs 2002;11(8): Dowd TT, Campbell JM, Jones JA. Fluid intake and urinary incontinence in older community-dwelling women. J Comm Health Nurs. 1996;13(3): Swithinbank L, Hashim H, Abrams P. The effect of fluid intake on urinary symptoms in women. J Urology 2005;174(1): Subak LL, Johnson C, Whitcomb E, et al. Does weight loss improve incontinence in moderately obese women? Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2002;13(1): Subak LL, Whitcomb E, Shen H, et al. Weight loss: a novel and effective treatment for urinary incontinence. J Urology 2005;174(1): Bo K, Talseth T, Vinsnes A. Randomized controlled trial on the effect of pelvic floor muscle training on quality of life and sexual problems in genuine stress incontinent women. Acta Obstet Gynecol Scand. 2000;79(7): Dumoulin C, Hay-Smith J. Pelvic floor muscle training versus no treatment for urinary incontinence in women. A Cochrane systematic review. Eur J Phys Rehabil Medi. 2008;44(1): Ghoniem GM, Van Leeuwen JS, Elser DM, et al. A randomized controlled trial of duloxetine alone, pelvic floor muscle training alone, combined treatment and no active treatment in women with stress urinary incontinence. J Urology 2005;173(5): Burns PA, Pranikoff K, Nochajski TH, et al. A comparison of effectiveness of biofeedback and pelvic muscle exercise treatment of stress incontinence in older communitydwelling women. J Geront. 1993;48(4):M Arvonen T, Fianu-Jonasson A, Tyni-Lenne R. Effectiveness of two conservative modes of physical therapy in women with urinary stress incontinence. Neurourol Urodynam 2001;20(5): Cammu H, Van Nylen M. Pelvic floor exercises versus vaginal weight cones in genuine stress incontinence. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1998;77(1): Spruijt J, Vierhout M, Verstraeten R, et al. Vaginal electrical stimulation of the pelvic floor: a randomized feasibility study in urinary incontinent elderly women. Acta Obstet Gynecol Scand. 2003;82(11): Yamanishi T, Yasuda K, Sakakibara R, et al. Randomized, double-blind study of electrical stimulation for urinary incontinence due to detrusor overactivity. Urology 2000;55(3): Soomro NA, Khadra MH, Robson W, Neal DE. A crossover randomized trial of transcutaneous electrical nerve stimulation and oxybutynin in patients with detrusor instability. J Urology 2001;166(1): Subak LL, Quesenberry CP, Posner SF, et al. The effect of behavioral therapy on urinary incontinence: a randomized controlled trial. Obstet Gynecol 2002;100(1): Ostaszkiewicz J, Roe B, Johnston L. Effects of timed voiding for the management of urinary incontinence in adults: systematic review. J Adv Nurs 2005;52(4): Wyman JF, Fantl JA, McClish DK, Bump RC. Comparative efficacy of behavioral interventions in the management of female urinary incontinence. Continence Program for Women Research Group. Am J Obstet Gynecol 1998;179(4): Dmochowski RR, Sand PK, Zinner NR, et al. Comparative efficacy and safety of transdermal oxybutynin and oral tolterodine versus placebo in previously treated patients with urge and mixed urinary incontinence. Urology 2003;62(2): Homma Y, Paick JS, Lee JG, Kawabe K. Clinical efficacy and tolerability of extended-release tolterodine and immediate-release oxybutynin in Japanese and Korean patients with an overactive bladder: a randomized, placebo-controlled trial. BJU international. 2003;92(7): Asplund R, Sundberg B, Bengtsson P. Oral desmopressin for nocturnal polyuria in elderly subjects: a double-blind, placebo-controlled randomized exploratory study. BJU international. 1999;83(6): Lose G, Mattiasson A, Walter S, et al. Clinical experiences with desmopressin for long-term treatment of nocturia. J Urology 2004;172(3): Grady D, Brown JS, Vittinghoff E, et al. Postmenopausal hormones and incontinence: the Heart and Estrogen/Progestin Replacement Study. Obstet Gynecol 2001;97(1): Millard RJ, Moore K, Rencken R, et al. Duloxetine vs placebo in the treatment of stress urinary incontinence: a four-continent randomized clinical trial. BJU international. 2004;93(3): van Kerrebroeck P, Abrams P, Lange R, et al. Duloxetine versus placebo in the treatment of European and Canadian women with stress urinary incontinence. BJOG. 2004;111(3): Dessole S, Rubattu G, Ambrosini G, et al. Efficacy of lowdose intravaginal estriol on urogenital aging in postmenopausal women. Menopause 2004;11(1): Lose G, Englev E. Oestradiol-releasing vaginal ring versus oestriol vaginal pessaries in the treatment of bothersome lower urinary tract symptoms. BJOG. 2000;107(8): Simunic V, Banovic I, Ciglar S, et al. Local estrogen treatment in patients with urogenital symptoms. Inter J Gynaecol Obstet. 2003;82(2): Hendrix SL, Cochrane BB, Nygaard IE, et al. Effects of estrogen with and without progestin on urinary incontinence. JAMA 2005;293(8): Steinauer JE, Waetjen LE, Vittinghoff E, et al. Postmenopausal hormone therapy: does it cause incontinence? Obstet Gynecol 2005;106(5 Pt 1): Ankardal M, Milsom I, Stjerndahl JH, Engh ME. A threearmed randomized trial comparing open Burch colposuspension using sutures with laparoscopic colposuspension using sutures and laparoscopic colposuspension using mesh and staples in women with stress urinary inconti- 140

9 nence. Acta Obstet Gynecol Scand. 2005;84(8): Colombo M, Scalambrino S, Maggioni A, Milani R. Burch colposuspension versus modified Marshall-Marchetti- Krantz urethropexy for primary genuine stress urinary incontinence: a prospective, randomized clinical trial. Am J Obste Gynecol. 1994;171(6): Kitchener HC, Dunn G, Lawton V, et al. Laparoscopic versus open colposuspension--results of a prospective randomised controlled trial. BJOG. 2006;113(9): Ustun Y, Engin-Ustun Y, Gungor M, Tezcan S. Randomized comparison of Burch urethropexy procedures concomitant with gynecologic operations. Gyn Οbstet Ιnvest. 2005;59(1): Hong JH, Choo MS, Lee KS. Long-term results of laparoscopic Burch colposuspension for stress urinary incontinence in women. J Korean Med Scie. 2009;24(6): Zullo F, Palomba S, Piccione F, et al. Laparoscopic Burch colposuspension: a randomized controlled trial comparing two transperitoneal surgical techniques. Obstet Gynecol 2001;98(5 Pt 1): Moran PA, Ward KL, Johnson D, et al. Tension-free vaginal tape for primary genuine stress incontinence: a twocentre follow-up study. BJU international. 2000;86(1): Huang KH, Kung FT, Liang HM, et al. Concomitant surgery with tension-free vaginal tape. Acta Obstet Gynecol Scan. 2003;82(10): Wang W, Zhu L, Lang J. Transobturator tape procedure versus tension-free vaginal tape for treatment of stress urinary incontinence. Inter J Gynaecol Obstet 2009;104(2): Barber MD, Kleeman S, Karram MM, et al. Transobturator tape compared with tension-free vaginal tape for the treatment of stress urinary incontinence: a randomized controlled trial. Obstet Gynecol 2008;111(3): Barry C, Lim YN, Muller R, et al. A multi-centre, randomised clinical control trial comparing the retropubic (RP) approach versus the transobturator approach (TO) for tension-free, suburethral sling treatment of urodynamic stress incontinence: the TORP study. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2008;19(2): Jeon MJ, Jung HJ, Chung SM, et al. Comparison of the treatment outcome of pubovaginal sling, tension-free vaginal tape, and transobturator tape for stress urinary incontinence with intrinsic sphincter deficiency. Am J Obstet Gynecol 2008;199(1):76 e Latthe PM, Foon R, Toozs-Hobson P. Transobturator and retropubic tape procedures in stress urinary incontinence: a systematic review and meta-analysis of effectiveness and complications. BJOG 2007;114(5): Waltregny D, Gaspar Y, Reul O, Hamida W, Bonnet P, de Leval J. TVT-O for the treatment of female stress urinary incontinence: results of a prospective study after a 3-year minimum follow-up. Eur Urology 2008;53(2): Bano F, Barrington JW, Dyer R. Comparison between porcine dermal implant (Permacol) and silicone injection (Macroplastique) for urodynamic stress incontinence. Int Urogynecol J Pelvic Floor Dysfunction 2005;16(2): Corcos J, Collet JP, Shapiro S, et al. Multicenter randomized clinical trial comparing surgery and collagen injections for treatment of female stress urinary incontinence. Urology 2005;65(5): Wein AJ. Bulking agents for stress urinary incontinence: short-term results and complications in a randomized comparison of periurethral and transurethral injections. J Urology 2005;173(3): Hassouna MM, Siegel SW, Nyeholt AA, et al. Sacral neuromodulation in the treatment of urgency-frequency symptoms: a multicenter study on efficacy and safety. J Urology 2000;163(6): Jonas U, Fowler CJ, Chancellor MB, et al. Efficacy of sacral nerve stimulation for urinary retention: results 18 months after implantation. J Urology 2001;165(1): Siegel SW, Catanzaro F, Dijkema HE, et al. Long-term results of a multicenter study on sacral nerve stimulation for treatment of urinary urge incontinence, urgency-frequency, and retention. Urology 2000;56(6 Suppl 1): Awad SA, Al-Zahrani HM, Gajewski JB, Bourque-Kehoe AA. Long-term results and complications of augmentation ileocystoplasty for idiopathic urge incontinence in women. Br J Urology 1998;81(4): Hamid R, Greenwell TJ, Nethercliffe JM, et al. Routine surveillance cystoscopy for patients with augmentation and substitution cystoplasty for benign urological conditions: is it necessary? BJU international. 2009;104 (3): Kumar SP, Abrams PH. Detrusor myectomy: long-term results with a minimum follow-up of 2 years. BJU international. 2005;96(3): Ghei M, Maraj BH, Miller R, et al. Effects of botulinum toxin B on refractory detrusor overactivity: a randomized, double-blind, placebo controlled, crossover trial. J Urology 2005;174(5): Rajkumar GN, Small DR, Mustafa AW, Conn G. A prospective study to evaluate the safety, tolerability, efficacy and durability of response of intravesical injection of botulinum toxin type A into detrusor muscle in patients with refractory idiopathic detrusor overactivity. BJU international. 2005;96(6): Werner M, Schmid DM, Schussler B. Efficacy of botulinum-a toxin in the treatment of detrusor overactivity incontinence: a prospective nonrandomized study. Am J Obstet Gynecol 2005;192(5): ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 04/04/2011 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 29/11/

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

15. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ

15. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ακράτεια ούρων επηρεάζει το 10-70% του γυναικείου πληθυσμού και φτάνει στο 50% των ηλικιωμένων γυναικών. Η επίπτωση της ακράτειας φαίνεται να αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας.

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ - ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Τι είναι η ακράτεια ούρων; Η ακράτεια ούρων είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει καταστάσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Ακράτειας μετά από Προστατεκτομή Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια M.Sc Specialist Phys Continence U.E.L Επιστημονικός συν. ΙΜΟΠ Εργαστηριακός συν. ΤΕΙΘ Φυσικοθεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Σύγκρουση συμφερόντων Astellas Pfizer GSK Amgen Eli-Lilly

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη µελέτη ροής-πίεσης. Αναστάσιος Αθανασόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών

Σύγχρονη µελέτη ροής-πίεσης. Αναστάσιος Αθανασόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών + Ακράτεια Υπερπλασία προστάτη Υπερδραστήρια κύστη Νευρογενής κύστη Σύγχρονη µελέτη ροής-πίεσης Αναστάσιος Αθανασόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών + Ο Αναστάσιος Αθανασόπουλος υπήρξε ή

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση και Ονοματολογία της Aκράτειας Oύρων Classification and Terminology of Urinary Incontinence

Ταξινόμηση και Ονοματολογία της Aκράτειας Oύρων Classification and Terminology of Urinary Incontinence 150 ΑΧΑΪΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Τόμος 31ος, τεύχος 2, Oκτώβριος 2012 Aνασκόπηση Review Ταξινόμηση και Ονοματολογία της Aκράτειας Oύρων Classification and Terminology of Urinary Incontinence ABSTRACT Classification

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση. Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης

Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση. Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Ιατρείο Νευροουρολογίας & ακράτειας Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Κατάταξη ακράτειας Σφικτηριακή ανεπάρκεια Ιατρογενής Ιδιοπαθής Σφικτήρας Μέσο τριτηµόριο ουρήθρας Λείες (επιµήκεις και κυκλοτερείς) Γραµµωτές µυικές ίνες (ουρηθρικά και περιουρηθρικά) 2 ειδών

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Εδάφους Α.Π.Θ. Φάρμακα εκλογής στην ΟΑΒ 4 th International

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερολόγιο ούρησης: προβληµατισµοί για τον τρόπο καταγραφής και µια πρόταση

Ηµερολόγιο ούρησης: προβληµατισµοί για τον τρόπο καταγραφής και µια πρόταση Υπερπλασία προστάτη Ηµερολόγιο ούρησης: προβληµατισµοί για τον τρόπο καταγραφής και µια πρόταση Νευρογενής κύστη Γιώργος ηµητριάδης Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ. Σύγκρουση συµφερόντων (conflict of interest)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ Ζωή Σ. Πολυζοπούλου Αναπλ.καθηγήτρια, DipECVCP Διαγνωστικό Εργαστήριο Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ (ΚΝΣ-ΑΝΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Εκπαίδευσης των μυών του Πυελικού Εδάφους. στην θεραπεία της Ακράτειας κατά την προσπάθεια

Ο ρόλος της Εκπαίδευσης των μυών του Πυελικού Εδάφους. στην θεραπεία της Ακράτειας κατά την προσπάθεια 1 Περιοδικό: Φυσικοθεραπεία, Τόμος 8, Τεύχος 4, 2005, 213-220. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ο ρόλος της Εκπαίδευσης των μυών του Πυελικού Εδάφους στην θεραπεία της Ακράτειας κατά την προσπάθεια 1) Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτωματολογία από το κατώτερο ουροποιητικό Ιατρικό ιστορικό

Συμπτωματολογία από το κατώτερο ουροποιητικό Ιατρικό ιστορικό Ακράτεια Συμπτωματολογία από το κατώτερο ουροποιητικό Ιατρικό ιστορικό Ηρακλής Χ. Μητσογιάννης Σύγκρουση συμφερόντων (conflict of interest) Σύμφωνα με την α.π. 47558/4-7-2012 Εγκύκλιο του ΕΟΦ Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή

Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή Uro-Swords I Η υπερλειτουργική κύστη θεραπεύεται (?) μετά τη διουρηθρική προστατεκτομή Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία)

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών)

Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών) Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών) Απόστολος Αποστολίδης, Επίκ. Καθ. Ουρολογίας-Νευροουρολογίας ΑΠΘ Σύγκρουση συμφερόντων Pfizer, Astellas,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική αποκατάσταση της γυναικείας ακράτειας

Λειτουργική αποκατάσταση της γυναικείας ακράτειας Λειτουργική αποκατάσταση της γυναικείας ακράτειας PFM PFM Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια M.Sc Specialized in Pelvic Floor U.E.L Επιστημονικός συν. ΙΜΟΠ, Α.Π.Θ Το Πυελικό Έδαφος ως Μυοσκελετική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α. ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ Β. Συντονιστές: Χ-Α.Ραπίδη, Ν.Σταμούλης Σάββατο 10 Μαϊου 2014 Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014 Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΥΡΟΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΡΕΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΥΡΟΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΡΕΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΥΡΟΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Θεραπευτική Αντιμετώπιση στήριας Κύστης με Αλλαντική Τοξίνη -

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Benign Prostatic Hyperplasia OverActive Bladder

Benign Prostatic Hyperplasia OverActive Bladder Benign Prostatic Hyperplasia OverActive Bladder ΚΥΠ-Υπερλειτουργική κύστη Τάκος Α. Δημήτριος MD,FEBU Χειρουργός Ουρολόγος ΟΥΕΒΕ 2/4/2011 BPH ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Benign Prostatic Hyperplasia-BPH)

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια μετά προστατεκτομή: υπάρχει λύση?

Ακράτεια μετά προστατεκτομή: υπάρχει λύση? Ακράτεια μετά προστατεκτομή: υπάρχει λύση? Φαρμακευτική και χειρουργική ργ αντιμετώπιση Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ. Κέντρο Μελέτης Εγκράτειας και Παθήσεων του Πυελικού Εδάφους A.Π.Θ. Α ρ χ

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια. Τύποι ακράτειας

Ακράτεια. Τύποι ακράτειας Ακράτεια στις γυναίκες Υπερδραστήρια κύστη Κυστεοκολπικό συρίγγιο Κυστεομητρικό συρίγγιο Ουρητηροκολπικό συρίγγιο Ουρηθροκολπικό συρίγγιο Πρόπτωσης πυελικών οργάνων: Κυστεοκήλη Ορθοκήλη Εντεροκήλη Κολποκήλη

Διαβάστε περισσότερα

Ουροροοµετρία - υπολειπόµενο ούρησης. Κώστας Γιαννίτσας Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών

Ουροροοµετρία - υπολειπόµενο ούρησης. Κώστας Γιαννίτσας Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών + Ακράτεια Υπερπλασία προστάτη Υπερδραστήρια κύστη Νευρογενής κύστη Ουροροοµετρία - υπολειπόµενο ούρησης Κώστας Γιαννίτσας Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών Σύγκρουση συµφερόντων (conflict of interest)

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη 25-26 Σεπτεμβρίου 2015 Macedonia Palace

Θεσσαλονίκη 25-26 Σεπτεμβρίου 2015 Macedonia Palace 6 η Πανελλήνια Επιστημονική Συνάντηση Τμήματος Ουροδυναμικής, Νευροουρολογίας & Γυναικολογικής Ουρολογίας της ΕΟΕ, με διεθνή συμμετοχή Θεσσαλονίκη 25-26 Σεπτεμβρίου 2015 Macedonia Palace ΟΡΓΑΝΩΣΗ A. Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ.

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ. Η δομή και λειτουργία της κύστεως και του πυελικού εδάφους είναι στενά συνδεδεμένες. Μαζί είναι υπεύθυνες για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΛΟΓΩ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΛΟΓΩ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΛΟΓΩ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ Συντάκτης: Σοφία Ζυγά Περιεχόμενα 1 ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΛΟΓΩ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ... 2 Συντάκτης:

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ο κύκλος αυτός αποτελείται από επτά (7) ηµερίδες σε δύο µέρη που θα πραγµατοποιηθούν µέσα σε διάστηµα 14 µηνών. 2014 πρώτο µέρος 2015 δεύτερο µέρος Η συµµετοχή στο δεύτερο µέρος προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης Βασικές Ανατομικές Δομές Πυέλου πυελικό έδαφος κυρίως από διάφραγμα πυέλου χωνοειδές σχήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ (Ενημέρωση κειμένου Μάρτιος 2009) M. Stöhrer (chairman), B. Blok, D. Castro-Diaz, E. Chartier- Kastler, P. Denys, G. Kramer,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η χειρουργική υπό αίρεση: LUTS/Ακράτεια ά ούρων. Α. Αποστολίδης συντηρητική ήθεραπεία Α. Αθανασόπουλος χειρουργική θεραπεία

Η χειρουργική υπό αίρεση: LUTS/Ακράτεια ά ούρων. Α. Αποστολίδης συντηρητική ήθεραπεία Α. Αθανασόπουλος χειρουργική θεραπεία Η χειρουργική υπό αίρεση: LUTS/Ακράτεια ά ούρων Α. Αποστολίδης συντηρητική ήθεραπεία Α. Αθανασόπουλος χειρουργική θεραπεία Η Άντα (Αναστασία) 54 ετών Τρίτη επίσκεψη σε Ουρολόγο Ακράτεια ούρων 3 4 σερβιέτες

Διαβάστε περισσότερα

TEXNIKEΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

TEXNIKEΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ TEXNIKEΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Α) ΤΑΙΝΙΕΣ 1. ΚΟΛΠΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ οπισθοηβική τεχνική Κολπική ταινία ελεύθερης τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Απόστολος Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Έντυπο δήλωσης συμφερόντων Πολυκεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ΠΡΟΠΤΩΣΗ; Όταν μια πρόπτωση έχει πέσει πολύ κάτω, μπορεί να παρατηρήσετε πράγματα όπως:

ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ΠΡΟΠΤΩΣΗ; Όταν μια πρόπτωση έχει πέσει πολύ κάτω, μπορεί να παρατηρήσετε πράγματα όπως: ΤΙ ΕΙΝΑΙ H ΚΟΛΠΙΚH (Ή ΤΩΝ ΠΥΕΛΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ) ; Τα πυελικά σας όργανά περιλαμβάνουν την κύστη, τη μήτρα (κόλπο) και ορθό έντερό σας (πρωκτό το πίσω άνοιγμα). Τα όργανα αυτά συγκρατούνται στο μέρος τους από

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

UROCOURSE 2014. ELENI GAGARI DMD, DMSc. ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ, Α ΠΑΝΕΠ. ΚΛΙΝΙΚΙΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ

UROCOURSE 2014. ELENI GAGARI DMD, DMSc. ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ, Α ΠΑΝΕΠ. ΚΛΙΝΙΚΙΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ UROCOURSE 2014 ELENI GAGARI DMD, DMSc. ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ, Α ΠΑΝΕΠ. ΚΛΙΝΙΚΙΗ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ: ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝ Σίελος (Σάλιο) και Στοματική Κοιλότητα Σάλιο: Σύνθεση Αρχικά ισότονο και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Aκράτεια ούρων στην εμμηνόπαυση

Aκράτεια ούρων στην εμμηνόπαυση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ 19(2):191-200, 2007 Aνασκόπηση Aκράτεια ούρων στην εμμηνόπαυση Θ. Μίκος Τ. Τσαλίκης Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ, Γενικό Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου», Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Μπορούμε να ελέγξουμε τη νυκτουρία; Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ

Μπορούμε να ελέγξουμε τη νυκτουρία; Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Μπορούμε να ελέγξουμε τη νυκτουρία; Α. Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Αιτιοπαθογενετικοί άξονες αντιμετώπισης Έλεγχος νυκτουρίας Μείωση νυκτερινής πολυουρίας Αντιμετώπιση ΟΑΒ Αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Διάβρωση πλέγματος/ταινίας στον κόλπο μετά από επεμβάσεις για πρόπτωση/ακράτεια

Διάβρωση πλέγματος/ταινίας στον κόλπο μετά από επεμβάσεις για πρόπτωση/ακράτεια 21(1):289-293, 2009 Κλινική μελέτη Διάβρωση πλέγματος/ς στον κόλπο μετά από επεμβάσεις για πρόπτωση/ακράτεια Θ. Μίκος Τ. Τσαλίκης Α. Παπαδόπουλος Χ. Σταματόπουλος Β. Ταρλατζής Α Μαιευτική & Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Κλινικού περιστατικού

Παρουσίαση Κλινικού περιστατικού Παρουσίαση Κλινικού περιστατικού Ηλικίας 65ετών Συχνουρία νυκτουρία - δυσκολία στην έναρξη µειωµένη ακτίνα Ενοχλείται κυρίως από τη νυκτουρία (2-3 φορές)... Από 4ετίας αλλά τον τελευταίο χρόνο... Sex;

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανολογούμενη και γνήσια. υπερλειτουργικής κύστης (ΟΑΒ). Υπάρχουν διαφορές μεταξύ αντρών και γυναικών;

Πιθανολογούμενη και γνήσια. υπερλειτουργικής κύστης (ΟΑΒ). Υπάρχουν διαφορές μεταξύ αντρών και γυναικών; Πιθανολογούμενη και γνήσια υπερλειτουργική κύστη (ΟΑΒ). Υπάρχουν διαφορές μεταξύ αντρών και γυναικών; ΣΚΟΠOΣ Μυτιλέκας ΚΒ, Αποστολίδης Α. Β Πανεπιστημιακή Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΙΙΙ

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΙΙΙ ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΙΙΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΙΙΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Conflict of interest: Κ. ΓΥΦΤΟΠΟΥΛΟΣ: KAMMIA Ι. ΑΔΑΜΑΚΗΣ: AMS & Coloplast instructor

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Κολπικοί Πεσσοί(pessar-Therapie)

Κολπικοί Πεσσοί(pessar-Therapie) Κολπικοί Πεσσοί(pessar-Therapie) Οι Κολπικοί Πεσσοί εισήχθησαν πριν από πολλά χρόνια στην αγορά για να χρησιμοποιηθούν σε ασθενείς με ήπια πρόπτωση ή ήπια ακράτεια ούρων. Πρόσφατα, οι Κολπικοί Πεσσοί εφαρμόζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες στις γυναίκες, καθώς η γυναικεία ουρήθρα είναι μικρή σε μήκος και ο κόλπος αποικίζεται από βακτήρια. Οι ουρολοιμώξεις στις γυναίκες εκτός από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital Τι είναι οι αιμορροΐδες; Όλοι οι άνθρωποι έχουν αιμορροΐδες στην περιοχή του πρωκτού. Δηλαδή, αυτές αποτελούν φυσιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΟΥΡΩΝ (ΟΞΕΙΑ/ΧΡΟΝΙΑ) Συντάκτης: Σοφία Ζυγά

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΟΥΡΩΝ (ΟΞΕΙΑ/ΧΡΟΝΙΑ) Συντάκτης: Σοφία Ζυγά ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΟΥΡΩΝ (ΟΞΕΙΑ/ΧΡΟΝΙΑ) Συντάκτης: Σοφία Ζυγά 1 Περιεχόμενα ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ ΟΥΡΩΝ (ΟΞΕΙΑ/ΧΡΟΝΙΑ)... 3 Συντάκτης: Σοφία Ζυγά...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Ορισμός. Συμπτώματα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Ορισμός. Συμπτώματα Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Τρόπος ζωής και λήψη μέτρων Εναλλακτική ιατρική Αντιμετώπιση και υποστήριξη Πρόληψη Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ

Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΤΥΙΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΡΙΖΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ Μάριος Βασιλείου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o

Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o Τεύχος 1 ο - Άρθρο 16 o ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΟΛΙΚΗ ΠΡΟΠΤΩΣΗ ΜΗΤΡΑΣ. Συγγραφέας: Τούλιος Γεώργιος* Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. * Associate editor, reviewer. ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

PELVIC FLOOR ACT} Ανατομία, Λειτουργία και Δυσλειτουργία του Πυελικού Εδάφους Κατά τη Διάρκεια της Εγκυμοσύνης & της Λοχείας

PELVIC FLOOR ACT} Ανατομία, Λειτουργία και Δυσλειτουργία του Πυελικού Εδάφους Κατά τη Διάρκεια της Εγκυμοσύνης & της Λοχείας Ανατομία, Λειτουργία και Δυσλειτουργία του Πυελικού Εδάφους Κατά τη Διάρκεια της Εγκυμοσύνης & της Λοχείας Το πρόγραμμα Φυσικοθεραπείας «Pelvic Floor Act» ιδρύθηκε το 2014 βασισμένο στα σύγχρονα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Στέλιος Βούλγαρης Χειρουργός Ουρολόγος Υπεύθυνος Κέντρου Βραχυθεραπείας Προστάτη Euromedica Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκη LDR Βραχυθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα