Οικονοµική Ανάπτυξη µε Χρήµα Εξπρές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονοµική Ανάπτυξη µε Χρήµα Εξπρές"

Transcript

1 Οικονοµική Ανάπτυξη µε Χρήµα Εξπρές Ευκαιρία για τα κράτη σε κρίση- Επιτάχυνση ροής και φρένο στη διαρροή αντί για έξοδο από το ευρώ Περίληψη των Κρίστιαν Γκέλλερι και Τόµας Μάγιερ Φεβρουάριος 2012 Η κρίση µπορεί να ξεπεραστεί. Ένας πολύ αποτελεσµατικός δρόµος είναι το χρήµα εξπρές. Με αυτό τον τρόπο θα είναι σε θέση τα ευρωπαϊκά κράτη που βρίσκονται σε κρίση να επιταχύνουν την κυκλοφορία του χρήµατος στη δική τους οικονοµία (βελτιστοποίηση ρευστότητας), γεγονός που θα οδηγήσει σε οικονοµική ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, περισσότερα φορολογικά έσοδα και µικρότερη εξάρτηση από το εξωτερικό. Τα κοινοβούλια τη Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας µπορούν αυτόνοµα να προχωρήσουν στην υιοθέτηση ενός περιφερειακού νοµίσµατος, το οποίο ονοµάζουµε παρακάτω Regio. Tο Regio δεν είναι ένα µοναδικό, αυτόνοµο νόµισµα, αλλά ένα "παράλληλο νόµισµα" του ευρώ, είναι άµεσα συνδεδεµένο µε το ευρώ και χρησιµοποιείται συµπληρωµατικά του ευρώ. Καλύπτεται από τις υπάρχουσες καταθέσεις σε ευρώ και τίθεται σε κυκλοφορία από το κράτος και την κεντρική τράπεζα. Το Regio έχει δύο ιδιαιτερότητες. Μέσω των κινήτρων κυκλοφορίας (φόρος χρήσης χρήµατος) θα επιταχυνθεί η κυκλοφορία χρήµατος, κάτι που θα τονώσει την οικονοµία. Ένας διπλασιασµός της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήµατος µπορεί να οδηγήσει σε διπλασιασµό του ΑΕΠ. Μέσω του φρένου διαρροής (φόρος ανταλλαγής σε ευρώ) το χρήµα παραµένει στη χώρα, ενδυναµώνεται η περιφερειακή οικονοµία και µειώνεται το εµπορικό έλλειµµα. Το κράτος διαθέτει µέσω της διάθεσης του Regio περίπου 10% περισσότερη ρευστότητα και 1

2 εισπράττει µέσω των κινήτρων κυκλοφορίας και του φρένου διαρροής επιπλέον έσοδα ύψους δισεκατοµµυρίων. Από αυτό δεν πλήττονται καθόλου τα χαµηλά εισοδήµατα. Τα δάνεια σε Regio είναι πιο επωφελή από τα δάνεια σε ευρώ, γεγονός που διευκολύνει τις οικονοµικές επενδύσεις. Το Regio θα µπορούσε σύντοµα να καλύψει µεγάλο µέρος των µεταβιβάσεων πληρωµών στο εσωτερικό της χώρας. Παραµένει στην πραγµατική οικονοµία, αφού εκεί δεν υπάρχει γι' αυτό κανένα χρηµατοοικονοµικό προϊόν. Οι χώρες διατηρούν τα πλεονεκτήµατα ενός περιφερειακού νοµίσµατος, µπορούν όµως παράλληλα να παραµείνουν στο ευρώ κι αυτή είναι µακράν η καλύτερη εναλλακτική σε σχέση µε µια καταστροφική έξοδο από το ευρώ. Αυτό το χρήµα εξπρές ωστόσο θα υπάρξει µόνο αν αυτές οι ιδέες φτάσουν στους υπεύθυνους στην πολιτική, την οικονοµία, τα ΜΜΕ και τα συνδικάτα και συζητηθούν δηµοσίως. Μεταφράσεις αυτής της πρότασης είναι διαθέσιµες στα γερµανικά, αγγλικά, ελληνικά, πορτογαλικά στο Προωθήστε το παντού, όπου είναι απαραίτητο, προκειµένου να υιοθετήσουν τα κράτη το εξπρές χρήµα. 2

3 Χρήµα εξπρές αντί για έξοδο από το ευρώ Αυτή τη στιγµή συζητείται ολοένα και πιο έντονα το ότι κάποια στιγµή η Ελλάδα, η Πορτογαλία και αλλά υπερχρεωµένα κράτη θα πρέπει να εγκαταλείψουν το ευρώ, γιατί αυτό είναι πολύ σκληρό και θα στραγγαλίσει αυτές τις χώρες. Το σκληρό ευρώ δεν ταιριάζει στις αδύναµες οικονοµίες των χωρών, στο εσωτερικό τα αγαθά και οι υπηρεσίες ακριβαίνουν και γι' αυτό οι χώρες δεν θα µπορούν να ξεπεράσουν την ύφεση, την ανεργία και τα µειούµενα φορολογικά έσοδα. Μια έξοδος από την ευρωζώνη που θα συνδεόταν µε την υιοθέτηση ενός νέου εθνικού νοµίσµατος, όπως η ραχµή, το Εσκούδο ή την ιρλανδική Λίρα, θα οδηγούσε σε µεγάλη υποτίµηση ως προς το ευρώ και πάνω από όλα το εργατικό κόστος θα βυθιζόταν για να γίνει ανταγωνιστικό. Παράλληλα όµως θα γίνονταν όλες οι εισαγωγές πιο ακριβές και δυσβάστακτες για τα χαµηλά εισοδήµατα. Επειδή τα παλιά χρέη υπολογίζονται σε ευρώ, θα εκτοξεύονταν, όταν θα υπολογίζονταν στο εθνικό νόµισµα και το µόνο που θα απέµενε στα κράτη που θα οδηγούνταν εκτός ευρώ θα ήταν ένα ριζικό κούρεµα. Η εµπιστοσύνη των ξένων δανειστών θα εξαφανιζόταν. Σίγουρα ούτε και σήµερα η εµπιστοσύνη τους είναι πλέον ιδιαίτερα υψηλή και τη διασφαλίζουν µόνο µέσα από τις εγγυήσεις που δίνουν γι' αυτές οι πιο φερέγγυες χώρες. Μια έξοδος από το ευρώ µε παράλληλη χρεοκοπία ενέχει κινδύνους και θα µπορούσε να οδηγήσει τις χώρες οικονοµικά πολλές δεκαετίες πίσω. Υπάρχουν πάµπολλα παραδείγµατα, όπως η Αργεντινή, η οποία κατάφερε σχετικά γρήγορα να συνέλθει µετά το Υπάρχουν όµως πολλά ακόµη παραδείγµατα, όπου ακολούθησε µια ύφεση που κράτησε πολλά χρόνια. Επιπλέον, η έξοδος µιας χώρας θα µπορούσε να αποσταθεροποιήσει πλήρως όλο τον ευρωπαϊκό χώρο και να οδηγήσει και τις υπόλοιπες χώρες σε µεγάλες δυσκολίες. Το πραγµατικό πρόβληµα λοιπόν εδώ είναι ότι τα κράτη δε µαθαίνουν τίποτα από όλα αυτά. Αρχίζουν και πάλι µε νέα χρέη και προσγειώνονται λίγα χρόνια µετά στην ίδια παγίδα χρέους. Η Ελλάδα επαναλαµβάνει διαρκώς αυτή τη διαδικασία. Τα τελευταία διακόσια χρόνια η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει πέντε φορές. Τα µισά από αυτά τα χρόνια, δηλαδή επί 100 χρόνια, η Ελλάδα αντιµετώπιζε οικονοµικές δυσκολίες. Άλλα κράτη δεν τα καταφέρνουν και πολύ καλύτερα. Η Γερµανία χρεοκόπησε τα τελευταία 400 χρόνια οκτώ φορές, δηλαδή κάθε πενήντα χρόνια κατά µέσο όρο. Υπάρχει µια καλύτερη εναλλακτική από το να φύγει ένα κράτος από το ευρώ: η επιτάχυνση της κυκλοφορίας και το φρένο της διαρροής του χρήµατος θα µπορούσαν να τονώσουν τις εθνικές οικονοµίες, λειτουργώντας συµπληρωµατικά - χωρίς νέα εξωτερικά χρέη και εξωτερικές επιχορηγήσεις. H αυτονοµία και η απευθείας ευθύνη των χωρών που βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης αποτελούν προτεραιότητα, αντί για τη διαρκώς µεγαλύτερη εξάρτηση από έξω. Μεγαλύτερη δραστηριοποίηση θα οδηγούσε σε περισσότερη οικονοµική δραστηριότητα, λιγότερο έλλειµµα εµπορικού ισοζυγίου, χαµηλότερες κρατικές δαπάνες και περισσότερα φορολογικά έσοδα. 3

4 Εδώ βρίσκεται η δοµική ιδέα: όταν δεν µπορεί να διοχετευτεί επιπλέον χρήµα στην οικονοµία, επειδή αυτοµάτως φεύγει µέσω των εισαγωγών ή τη διαρροή χρήµατος, πρέπει το ήδη διαθέσιµο χρήµα να χρησιµοποιείται καλύτερα, αυτό σηµαίνει στη γλώσσα της οικονοµίας βελτιστοποίηση της ρευστότητας, ή χρήµα εξπρές στην καθοµιλουµένη. Αύξηση της εσωτερικής ζήτησης µέσω των κινήτρων κυκλοφορίας Η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και άλλες χώρες του ευρώ στροβιλίζονται σε µια αρνητική ύφεση. H κυκλοφορία του χρήµατος έχει µειωθεί εξαιτίας των απαραίτητων κρατικών περικοπών και της µειωµένης καταναλωτικής κίνησης ως αποτέλεσµα της οικονοµικής κρίσης. Αντιστοίχως συρρικνώνεται η κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να απολύεται εργατικό δυναµικό και να µειώνονται περαιτέρω τα έσοδα από τη φορολογία, ένα σπιράλ που από µόνο του κάνει πιο ισχυρή την πτώση. Η ανεργία των νέων φτάνει σε αυτές τις χώρες στο αποθαρρυντικό 40%. Επειδή τα οικονοµικά προγράµµατα που χρηµατοδοτούνται από το χρέος δεν είναι πλέον εφικτά, µόνο οι δοµικές µεταρρυθµίσεις στην οικονοµία, η υπευθυνότητα και η οµαλοποίηση του νοµισµατικού συστήµατος µπορούν να βοηθήσουν. Εδώ έρχεται το εξπρές χρήµα. Η ύφεση σηµαίνει ότι γίνονται λιγότερες επενδύσεις και αγορές και οι πληρωµές γίνονται µε καθυστέρηση. Αυτό το γεγονός δηµιουργεί στασιµότητα στην κυκλοφορία του χρήµατος, όπως ακριβώς συµβαίνει στο µποτιλιάρισµα. Ο έµπορος κάνει λιγότερες πωλήσεις και δεν µπορεί να πληρώσει τον προµηθευτή του, γι' αυτό ο προµηθευτής δεν µπορεί να πληρώσει τους εργαζόµενους του και οι εργαζόµενοι δεν µπορούν να πληρώσουν το νοίκι τους και οι εκµισθωτές δεν µπορούν να πληρώσουν τους φόρους, γι' αυτό και το κράτος δεν µπορεί να πληρώσει τους δικούς του προµηθευτές κοκ. Αν κάποιος καταφέρει να τα κάνει όλα να πηγαίνουν πιο γρήγορα, τότε βγαίνουµε από το µποτιλιάρισµα. Γι' αυτό πρέπει τα κράτη, εργαζόµενα προς ένα σταθερό ευρώ, να εισαγάγουν ένα περιφερειακό νόµισµα, το οποίο θα συνοδεύεται από κίνητρα για την επιτάχυνση της κυκλοφορίας. Κίνητρα για την κυκλοφορία σηµαίνει ότι για τη χρήση του περιφερειακού χρήµατος επιβάλλεται ένας φόρος. Όπως ακριβώς σήµερα πληρώνουµε επιτόκια για τις πολύ µικρές καταθέσεις σε τρεχούµενους λογαριασµούς, έτσι θα πρέπει να πληρώνεται ένας φόρος για τις ρευστές, όχι όµως για τις µακροπρόθεσµες καταθέσεις. 4

5 ιπλασιασµός του ΑΕΠ µε διπλασιασµό της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήµατος Τα κίνητρα για την κυκλοφορία ενθαρρύνουν τα άτοµα, τους επιχειρηµατίες και τους κρατικούς φορείς να ξοδεύουν πιο γρήγορα το ρευστό χρήµα, ώστε να αποφεύγουν την πληρωµή του φόρου. Όπως ακριβώς προσπαθούµε να αποφύγουµε τις ποινές που επιβάλλονται για υπερανάληψη από έναν λογαριασµό, έτσι, µέσω των κινήτρων κυκλοφορίας, όλοι θα θέλουν να αποφεύγουν τις υψηλές καταθέσεις. Με αυτό τον τρόπο αυξάνεται η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήµατος. Αν µέσα σε ένα χρόνο δαπανηθούν και αναληφθούν 10 χιλιάδες ευρώ επί πέντε, αυτό θα ισοδυναµεί σε έσοδα 50 χιλιάδων ευρώ για την οικονοµία της χώρας. Η ταχύτητα κυκλοφορίας διπλασιάζεται και αποφέρει έσοδα ύψους 100 χιλιάδων, ενώ αντιστοίχως αυξάνεται η ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες. Ένας διπλασιασµός της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήµατος, εφόσον βέβαια βρίσκεται στην πραγµατική οικονοµία και υπάρχουν όλες οι παραγωγικές δυνατότητες, συµβάλλει στο διπλασιασµό του ΑΕΠ! Όπως στα χαρτιά, στο παιχνίδι «µουντζούρα», όποιος έχει χρήµατα θα θέλει όσο το δυνατό πιο γρήγορα να τα ξεφορτωθεί. Έτσι θα διακινηθεί το χρήµα προς τις αγορές. Αυτό το σταθεροποιηµένο κύµα χρήµατος φέρνει διαρκή ροή αγαθών και υπηρεσιών και επιτρέπει µια σταθερή ανάπτυξη σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο και αντιστοίχως τη µείωση της ανεργίας. Μέσα από τα κίνητρα κυκλοφορίας θα αυξηθεί η εσωτερική ζήτηση, χάρη στην πιο γρήγορη και αποτελεσµατική χρήση του διαθέσιµου χρήµατος, παρόλα τα µέτρα λιτότητας του κράτους. Μέχρι σήµερα προσπαθούσαν οι κεντρικές τράπεζες µέσα από την αύξηση της ζήτησης χρήµατος να κατευθύνουν την οικονοµια µε µείωση των επιτοκίων, µε τη χωρίς περιορισµό διάθεση δανείων σε όλες τις τράπεζες και την εξαγορά κρατικών οµολόγων. Ένα µεγάλο µέρος του χρήµατος ρέει µε υπερβολική ταχύτητα προς τη χρηµατο-οικονοµία και προκαλεί ακόµη µεγαλύτερη αναστάτωση. Έτσι µετά από λίγο η πραγµατική οικονοµία στερείται και πάλι το χρήµα. Ο στόχος µιας σταθεροποίησης και ενδυνάµωσης της πραγµατικής οικονοµίας θα µπορούσε να επιτευχθεί πολύ καλύτερα µέσα από επιτάχυνση κυκλοφορίας του χρήµατος. Ενδυνάµωση της εσωτερικής παραγωγής µέσα από το φρένο διαρροής Η επιτάχυνση της κυκλοφορίας του χρήµατος θα επιτευχθεί µόνο αν ο χώρος του χρήµατος προστατευτεί από τη χωρίς έλεγχο διαρροή της ρευστότητας. Για να αποφύγουν τα κίνητρα κυκλοφορίας µπορεί κάποιοι να µετατρέψουν τους λογαριασµούς σε ευρώ και να µεταφέρουν τα 5

6 χρήµατά τους στο εξωτερικό. Αυτό το πρόβληµα θα µπορούσε να µεταφερθεί σε τεράστιες διαστάσεις και στις εισαγωγές. Η Ελλάδα είχε το 2011 εµπορικό έλλειµµα περίπου 12,3% του ΑΕΠ και η Πορτογαλία 9,7% του ΑΕΠ. Ο στόχος πρέπει να είναι να εξισορροπηθεί το εµπορικό ισοζύγιο µέσα από ενδυνάµωση της εσωτερικής παραγωγής και της ζήτησης για εγχώρια προϊόντα. Γι αυτό το λόγο το φρένο διαρροής είναι απαραίτητο ως µέτρο προστασίας. Το φρένο διαρροής σηµαίνει ότι για κάθε µετατροπή από Regio σε ευρώ και µεταβίβαση στο εξωτερικό θα πρέπει να πληρώνεται, για παράδειγµα, ένας φόρος 10%. Έτσι όλοι θα σκέφτονται ότι ίσως είναι καλύτερα να κρατήσουν τα χρήµατά τους στην Ελλάδα ή την Πορτογαλία και να τα ξοδέψουν εκεί ή να τα αποταµιεύσουν σε έναν λογαριασµό της χώρας τους. Κατά τις µεταβιβάσεις χρηµάτων από το εξωτερικό στην Ελλάδα ή την Πορτογαλία δεν θα υπάρχει κανένας φόρος, γιατί η εισροή χρήµατος είναι απαραίτητη και ευπρόσδεκτη. Το φρένο διαρροής ενδυναµώνει την περιφερειακή οικονοµία, επειδή αυτός ο φόρος δεν επιβάλλεται σε συναλλαγές µε εγχώρια προϊόντα, επιβάλλεται όµως στα εισαγόµενα. Οι έµποροι θα συνυπολογίζουν λοιπόν το φρένο διαρροής στην τιµή πώλησης και έτσι θα γίνουν τα ξένα προϊόντα πιο ακριβά από τα αντίστοιχα προϊόντα που παράγονται στο εσωτερικό. Αυτό ενθαρρύνει την εγχώρια παραγωγή. Φρένο διαρροής αντί για εµπορικό έλλειµµα Αυτή η προτίµηση για τα ελληνικά και πορτογαλικά προϊόντα είναι απολύτως απαραίτητη, δεδοµένου του υψηλού ελλείµµατος στο εµπορικό ισοζύγιο. Οι χώρες αυτές θα µπορούσαν να βγουν από το χρέος, αν εξισορροπηθεί και πάλι το εµπορικό τους ισοζύγιο. Ένα αρνητικό εµπορικό ισοζύγιο σηµαίνει πάντα ότι µια χώρα πρέπει να είναι χρεωµένη στο εξωτερικό, ώστε να µπορεί να αγοράζει τα ξένα προϊόντα. Εδώ διαφέρουν πολύ τα ευρωπαϊκά κράτη µεταξύ τους. Πλεόνασµα στο εµπορικό τους ισοζύγιο σε ποσοστό του ΑΕΠ είχαν το 2011 η Γερµανία, µε 5,8%, η Ολλανδία, µε 5,1%, η Αυστρία και το Βέλγιο µε 3,2% και η Φινλανδία µε 2,8%. Αντιθέτως ένα σηµαντικό έλλειµµα σηµείωσαν η Ελλάδα µε -12,3%, η Πορτογαλία µε -9,7%, η Ισπανία µε -4,5% και η Ιταλία µε -3,5% (Πηγή ΕΚΤ, Eurostat, Wirtschaftswoche ). Τέτοιες διαφορές στα εµπορικά ισοζύγια, χωρίς δυνατότητα αλλαγής γίνονται ολοένα και πιο τοξικές και οδηγούν σε υπερβολικό χρέος και οικονοµικές πιέσεις. Τα αρνητικά εµπορικά ισοζύγια θα µπορούσαν να εξισορροπηθούν µέσω της αύξησης των εξαγωγών, µέσω της πληρωµής των µεταβιβάσεων από τις χώρες που διαθέτουν πλεόνασµα ή µέσα από τον περιορισµό των εισαγωγών- σε αυτή την τρίτη θέση έρχεται και το φρένο διαρροής. Οι οικονοµίες εξισορροπούν συνήθως το παιχνίδι µέσα από ρύθµιση των ισοτιµιών, τις διαφορές 6

7 στα επιτόκια, τη φορολογία, το επίπεδο του πληθωρισµού και το ύψος των µισθών. Μέσα στον κοινό χώρο του ευρώ αυτοί οι µηχανισµοί εναρµόνισης αποδυναµώθηκαν, χωρίς να εφαρµοστούν νέοι µηχανισµοί εξισορρόπησης. Αυτό αποτελεί και µια αιτία για τη σηµερινή ευρω-κρίση. Το φρένο διαρροής αποτελεί ένα µέσο, για να διορθωθεί αυτό το δοµικό λάθος. Όσοι προτείνουν την έξοδο της Ελλάδας ή της Πορτογαλίας από το ευρώ χρησιµοποιούν το επιχείρηµα, ότι σε αυτή την περίπτωση κάθε νέα δραχµή ή εσκούδο θα έχει µειωµένη αξία, οι εξαγωγές πιο φθηνές και οι εισαγωγές πιο ακριβές. Αγαθά πρώτης ανάγκης όµως, όπως οι πρώτες ύλες και το πετρέλαιο, θα γίνουν µέσα από αυτή τη διαδικασία πολύ ακριβά για την οικονοµία. Σε αυτή την περίπτωση το βάρος θα πέσει στους ώµους των επιχειρηµατιών και των απλών πολιτών. Το φρένο διαρροής θα λειτουργήσει κατά µιας µεγάλης αύξησης του εισαγωγικού κόστους. Η Ελλάδα ή η Πορτογαλία θα µπορούσαν να παραµείνουν στο σύστηµα του ευρώ και παράλληλα να αξιοποιήσουν περαιτέρω τα πλεονεκτήµατα που προσφέρει µια ισχυρή νοµισµατική µονάδα. Φυσικά το φρένο διαρροής θα είναι αρνητικό για τα εξαγωγικά κράτη, γι' αυτό το λόγο θα υπάρξουν αντιδράσεις από συγκεκριµένες οµάδες συµφερόντων, οι οποίες θα δουν εδώ έναν παρεµβατισµό στο ελεύθερο εµπόριο, που θα τον ονοµάσουν προστατευτισµό. Το ελεύθερο εµπόριο όµως εξαρτάται και από τα εξισορροπηµένα εµπορικά ισοζύγια και αν δεν υπάρχει ισορροπία προκύπτει ένα υπερβολικά µεγάλο χρέος, το οποίο µακροπρόθεσµα µπορεί να οδηγήσει στην απαλλοτρίωση των εξαγωγέων. Οι επιδόσεις που έχει πετύχει, για παράδειγµα, εδώ και πάνω από µια δεκαετία η Γερµανία, χάνουν την αξία τους µέσα από τις πληρωµές µεταβιβάσεων, τις εγγυήσεις και το κούρεµα του χρέους. Ο όρος ελεύθερο εµπόριο, που διδάσκεται στην οικονοµική θεωρία και εφαρµόζεται στην πολιτική, πρέπει να επαναπροσδιοριστεί εκ βάθρων και να ενσωµατωθούν σε αυτόν οι µηχανισµοί ελέγχου του εµπορικού ισοζυγίου, οι οποίοι θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε µια διεθνή ισορροπία στις εξαγωγικές και εισαγωγικές συναλλαγές. Ένα σχετικά πιο απλό µέσο για να επιτευχθεί αυτή η ισορροπία είναι ο φόρος στη διαρροή χρήµατος. Το χρήµα παραµένει στη χώρα Μόνο µε το φρένο διαρροής µπορούν να αποδώσουν οι επιχορηγήσεις και η αναπτυξιακή βοήθεια από το εξωτερικό. Γιατί έτσι, το χρήµα που εισρέει παραµένει στη χώρα και ενδυναµώνει την οικονοµία. Χωρίς το φρένο διαρροής το χρήµα διαφεύγει εκ νέου στο εξωτερικό. Αυτό το λάθος έγινε και κατά την ενοποίηση της Γερµανίας: δισεκατοµµύρια από την αναπτυξιακή βοήθεια και την κοινωνική πρόνοια από τη δυτική Γερµανία διοχετεύτηκαν από την ανατολική Γερµανία στην κατανάλωση και πολύ γρήγορα επέστρεψαν και πάλι στη δυτική. Μετά την ενοποίηση η δυτική 7

8 Γερµανία, η οποία δεν ήθελε κανένα προϊόν της ανατολικής στα ράφια της, την υποσκέλισε στο λιανικό εµπόριο. Εταιρίες βετεράνοι στο είδος τους εξαφανίστηκαν και άφησαν µια χαίνουσα τρύπα στην οικονοµία της ανατολικής Γερµανίας µε συνέπεια µακροχρόνια υψηλότερη ανεργία. Αν η αγοραστική δύναµη δεν παραµείνει στην περιοχή, η αναπτυξιακή βοήθεια είναι σαν βαρέλι δίχως πάτο. Μπορεί να δαπανώνται δισεκατοµµύρια επί δισεκατοµµυρίων, παρόλα αυτά η αγοραστική δύναµη εξαφανίζεται πολύ γρήγορα, χωρίς να δηµιουργηθούν αποδοτικές οικονοµικές υποδοµές. Μια περιφερειακή οικονοµία λοιπόν µε πολλές µικρού ή µεσαίου µεγέθους επιχειρήσεις είναι απαραίτητη, προκειµένου να µπορεί µια περιοχή να επιτυγχάνει την ευηµερία µε τις δικές της δυνάµεις, χωρίς να εξαρτάται διαρκώς από την ξένη βοήθεια. Κρατικό περιφερειακό νόµισµα Προτείνουµε την έκδοση ενός περιφερειακού νοµίσµατος µε κίνητρα κυκλοφορίας και φρένο διαρροής, συµπληρωµατικά προς το ισχύον ευρώ. Αυτό µπορούν να το υιοθετήσουν τα κοινοβούλια και οι κυβερνήσεις της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας ή της Ισπανίας άµεσα και αυτόνοµα στη χώρα τους, ώστε να βγουν από την ύφεση. Για τη βασική δοµή του βασιζόµαστε στη δοµή του Chiemgauer, του µεγαλύτερου περιφερειακού νοµίσµατος της Ευρώπης (www.chiemgauer.info). Πίσω από αυτή την πρόταση υπάρχουν ποικίλες εµπειρίες συµπληρωµατικών νοµισµάτων, τα οποία χρησιµοποιούνται παράλληλα µε το νόµισµα που εκδίδουν οι κεντρικές τράπεζες. Το µεγαλύτερο παγκοσµίως συµπληρωµατικό σύστηµα είναι το Οικονοµικός Κύκλος WIR στην Ελβετία, στον οποίο συµµετέχουν περίπου λογαριασµοί (περίπου 15% των εµπορικών επιχειρήσεων) και έχει ετήσια απόδοση 1,63 δισεκατοµµύρια ελβετικά φράγκα (2002). Υπάρχει επίσης το σύστηµα Barter, το σύστηµα CityCard και πολλά περιφερειακά νοµίσµατα (www.regiogeld.de), τα οποία έχουν υιοθετηθεί από ενώσεις ή οικονοµικούς οργανισµούς. Η έκδοση ηλεκτρονικού χρήµατος ρυθµίζεται µέσα από την ευρωπαϊκή νοµοθεσία. Η ιδέα για τα κίνητρα ροής έχει προταθεί επίσης και για το χρήµα των κεντρικών τραπεζών. Στην Ελβετία, συζητείται αυτή τη στιγµή, εξαιτίας της υψηλής ζήτησης για το ασφαλές ελβετικό φράγκο, η υιοθέτηση ενός αρνητικού φόρου για τους λογαριασµούς σε φράγκα από το εξωτερικό, ώστε να πέσει η ισοτιµία σε σχέση µε το σκληρό φράγκο, όπως έχει ήδη συµβεί µια φορά ακόµη στη δεκαετία του '70. 8

9 Υιοθέτηση από το κράτος και νόµιµο µέσο πληρωµής Το περιφερειακό νόµισµα, το οποίο από εδώ και πέρα ονοµάζουµε απλώς Regio, θα καθοριστεί µε νόµο και θα εκδοθεί από τις κεντρικές τράπεζες των κρατών ως συµπληρωµατικό νόµιµο µέσο πληρωµής. Η ελληνική και η πορτογαλική κεντρική τράπεζα οργανώνουν την έκδοση συµπληρωµατικά, τηρώντας τις δεσµεύσεις που προκύπτουν από τη συµµετοχή τους στην ευρωζώνη. Το κράτος ανταλλάσσει στις κεντρικές τράπεζες το ευρώ σε Regio και το φέρνει σε κυκλοφορία, ώστε µε αυτό να πληρώνονται οι µισθοί, οι κοινωνικές δαπάνες και οι υποχρεώσεις σε πιστωτές. Μέσω των κρατικών δαπανών υπάρχει διαρκής ροή νέων Regio στην οικονοµία. Παράλληλα το κράτος δέχεται πληρωµές χρεών και υποχρεώσεων έναντι του δηµοσίου σε Regio. Έτσι κανείς δεν έχει πρόβληµα να ξοδέψει τα Regio που επιστρέφουν στα χέρια του, είναι όµως όλοι ελεύθεροι να επιλέξουν αν θα πληρώνουν σε ευρώ ή Regio. Και οι επιχειρηµατίες θα µπορούν να πληρώνουν τους υπαλλήλους και τους εσωτερικούς προµηθευτές τους µε Regio. Εδώ αναµένεται ότι ο κόσµος θα προτιµά να ξοδεύει πρώτα τα Regio, και έπειτα να πληρώνει µε ευρώ. Ευρωκάλυψη Το Regio έχει την ίδια αξία µε το ευρώ. Οι επιχειρηµατίες δεν χρειάζεται να χρησιµοποιούν ταµπελάκια µε δύο τιµές, γιατί αυτό θα γινόταν πολύ περίπλοκο και ακριβό. Όλοι οι λογαριασµοί θα εξακολουθήσουν να εκδίδονται σε ευρώ, ακόµη κι όταν µπορούν να πληρωθούν σε Regio. Το Regio είναι ένα συµπληρωµατικό παράλληλο νόµισµα του ευρώ, όχι ανεξάρτητο, µε ελευθερία ισοτιµίας. Αυτή η στενή σύνδεσή του µε το ευρώ θα διασφαλιστεί µέσα από µια κάλυψη σε ευρώ. Αυτό σηµαίνει ότι για όσα Regio εκδίδονται, καταθέτει το κράτος τα αντίστοιχα ευρώ σε έναν λογαριασµό στην κεντρική τράπεζα. Έτσι θα γνωρίζει καθένας ότι πίσω από το Regio δεν βρίσκεται ένα υπερχρεωµένο, αφερέγγυο κράτος, αλλά ένα σκληρό και πραγµατικά ανταλλάξιµο ευρώ, το οποίο µπορεί να ανταλλάσσει στην κεντρική Τράπεζα. Έτσι θα δηµιουργηθεί η απαραίτητη εµπιστοσύνη για το Regio. Θεωρητικά θα µπορούσε το κράτος να προχωρήσει στην έκδοση του Regio χωρίς ευρωκάλυψη και να έχει αυτά τα ευρώ προς πραγµατική διάθεση. Αλλά εδώ τίθεται το ζήτηµα εµπιστοσύνης. Κατά την εισαγωγή του στην αγορά η ύπαρξη του ευρώ στο παρασκήνιο διευκολύνει την οικοδόµηση εµπιστοσύνης. Τι θα έλεγαν για παράδειγµα οι δηµόσιοι υπάλληλοι, αν µετά τις µειώσεις στους µισθούς τους, τώρα τους πλήρωναν µε ακάλυπτο χρήµα, για το οποίο δεν γνωρίζουν τίποτα, ούτε πόσο θα αξίζει σε µια εβδοµάδα, αν προκύψει νέα τρύπα στην οικονοµία; Θα µπορούσε επίσης να 9

10 εγείρει αντιδράσεις και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, επειδή η ακάλυπτη έκδοση του Regio θα οδηγούσε σε άνοδο την ποσότητα χρήµατος, το οποίο δεν έχει υπό τον έλεγχό της. Αν για κάθε εκδιδόµενο Regio τοποθετηθούν τα αντίστοιχα ευρώ ως εγγύηση στις κεντρικές τράπεζες, τότε η ζήτηση χρήµατος θα παραµένει η ίδια. Το Regio ως τρεχούµενο και ρευστό χρήµα Κάθε κάτοχος ενός λογαριασµού όψεως σε ευρώ διαθέτει έναν συµπληρωµατικό λογαριασµό σε Regio µε κάρτα, ώστε να µπορεί να πληρώνει µετρητοίς χωρίς προβλήµατα. Προκειµένου να επιταχυνθεί η διάδοσή του στην αγορά, θα πρέπει οι τράπεζες να προσφέρουν αυτοµάτως αυτή την υπηρεσία για κάθε λογαριασµό όψεως ευρώ µε ετήσια κίνηση πάνω από κάποιο επίπεδο. Για τον πελάτη αυτό γίνεται χωρίς χρέωση, καθώς το άνοιγµα και η διατήρηση λογαριασµού χρηµατοδοτούνται από τα γενικότερα έσοδα από τα κίνητρα κυκλοφορίας. Το Regio όµως ως χρήµα σε επιταγές δεν επαρκεί, επειδή ο κόσµος είναι συνηθισµένος στα µετρητά. Στην Ελλάδα πληρώνονται για παράδειγµα περισσότερο από 70% των συναλλαγών λιανικού εµπορίου µε µετρητά (πηγή ΕΚΤ). Οµοίως εκεί, για πληρωµές άνω των 1500 ευρώ, ο νόµος προβλέπει τη δυνατότητα αποπληρωµής χωρίς µετρητά, ώστε να αποφεύγεται η φοροδιαφυγή. Γι' αυτό θα πρέπει να εκδώσει η κεντρική τράπεζα χαρτονοµίσµατα Regio και να τα δώσει στην κυκλοφορία µέσω των τραπεζών. Μακροπρόθεσµα θα µπορεί να λειτουργεί έτσι: Regio να δίνουν µόνο τα ΑΤΜ και ευρώ µόνο τα ταµεία των τραπεζών. Τα κέρµατα Regio δεν είναι απαραίτητα. Τα κέρµατα του ευρώ µπορούν να χρησιµοποιούνται σε συνδυασµό µε τα χαρτονοµίσµατα Regio στις πληρωµές ή στην επιστροφή χρηµάτων. Θεωρητικά θα µπορούν τα Regio να χρησιµοποιούνται και µε τις κάρτες. Αυτό θα µπορούσε να γίνει µε το να προγραµµατιστεί στο τσιπ µιας κάρτας ένα ποσό, µε το οποίο θα γίνονται πληρωµές, χωρίς αυτές να προστίθενται στον τρεχούµενο λογαριασµό. Θα ήταν επίσης δυνατό να δηµιουργηθεί µε τη βοήθεια των σύγχρονων τεχνολογιών, όπως τα smartphones, ένα ηλεκτρονικό πορτοφόλι. Σίγουρα οι κάρτες αυτές δεν έγιναν δεκτές θετικά τα τελευταία χρόνια από τους πελάτες και γι' αυτό δεν θα µπορούσαν να αντικαταστήσουν τα µετρητά. Γι' αυτό θα ήταν λογικό στην αρχή να προωθηθεί η χρήση του Regio ως ρευστό και επιταγές. Κίνητρα κυκλοφορίας για τις επιταγές- κανένα κίνητρο κυκλοφορίας στους λογαριασµούς καταθέσεων Για όλους τους κατόχους τρεχούµενων λογαριασµών σε Regio θα αυξηθεί το κίνητρο κυκλοφορίας µεταξύ 4-12% το χρόνο. Το ακριβές ύψος θα αποφασιστεί από την κεντρική τράπεζα σε συνάρτηση 10

11 µε τη νοµισµατική της πολιτική. Κατά την εισαγωγή τους τα κίνητρα κυκλοφορίας δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα υψηλά, ώστε να µην επικρατήσει πανικός, όπως συµβαίνει πχ στην περίπτωση του υπερπληθωρισµού. Θα πρέπει όµως να είναι από την αρχή επαρκώς υψηλά, ώστε σε οικονοµικά αβέβαιους καιρούς να ευνοούν τις δαπάνες. Γι' αυτό προτείνουµε καταρχήν να οριστεί το κίνητρο ροής στο 8% το χρόνο. Με αυτή την αξία και το Chiemgauer έχει δηµιουργήσει µια πολύ καλή εµπειρία. Όταν σταθεροποιηθεί η οικονοµία, θα µπορεί και πάλι να µειωθεί. Μαζί µε τον τρεχούµενο λογαριασµό οι τράπεζες προσφέρουν και το λογαριασµό καταθέσεων σε Regio. Οι καταθέσεις για διάστηµα ενός χρόνου δεν υπόκεινται σε κανένα κίνητρο κυκλοφορίας. Είναι λοιπόν δυνατή η αποταµίευση και η διατήρηση της αξίας σε Regio και αυτή µάλιστα επιβραβεύεται. Καθένας µπορεί να προστατεύσει τα χρήµατά του από το κίνητρο κυκλοφορίας, όταν πρόκειται για µεσοπρόθεσµες καταθέσεις. Αυτά τα χρήµατα µπορούν να τα προσφέρουν οι τράπεζες µε τη µορφή δανείων µε ευνοϊκούς όρους σε άλλους πελάτες. Το κίνητρο κυκλοφορίας θα υπολογίζεται από τις τράπεζες και θα προστίθεται κάθε µήνα, όπως ακριβώς γινόταν µέχρι σήµερα µε τους τόκους καταθέσεων. Αυτό µπορεί να γίνει µε µια απλή αναπροσαρµογή του λογισµικού των τραπεζών, αντικαθιστώντας το συν για κάθε θετικό τόκο µε έναν πλην για κάθε αρνητικό. Έτσι θα υπολογίζεται το κίνητρο κυκλοφορίας σε καθηµερινή βάση και ο υπολογισµός θα εµφανίζεται αυτοµάτως στους µηνιαίους ισολογισµούς των τραπεζών. Οι τράπεζες θα προωθούν τις αποδείξεις στο κράτος, αφού πρώτα αφαιρέσουν τα δικά τους έξοδα συντήρησης λογαριασµού. Και οι τράπεζες υπόκεινται στα κίνητρα κυκλοφορίας για τους δικούς τους λογαριασµούς, ώστε κι εκεί να υπάρχουν κίνητρα να διατηρείται η ροή του Regio. Κίνητρο κυκλοφορίας για τα χαρτονοµίσµατα Για τα χαρτονοµίσµατα προτείνουµε µια τεχνική µε µάρκες, όπως ισύχει στο Chiemgauer. Κάθε τρίµηνο προστίθεται µια µάρκα ονοµαστικής αξίας 2%, ενώ το χαρτονόµισµα διατηρεί την πλήρη αξία του. Η ανατίµηση γίνεται τέσσερις µέρες το χρόνο: 1η Ιανουαρίου, 1η Απριλίου, 1η Ιουλίου και 1η Οκτωβρίου. Για µια περίοδο κυκλοφορίας δύο χρόνων τα χαρτονοµίσµατα έχουν οκτώ µάρκες αναπροσαρµογής. Η πρώτη είναι ήδη τυπωµένη από την ηµέρα της έκδοσης. Το κίνητρο κυκλοφορίας καθιστά τη συγκέντρωση µετρητών µη ελκυστική και δεν ευνοεί επίσης ούτε τη συγκέντρωση µαύρου χρήµατος. Όλοι οι χρήστες χρήµατος θα προσπαθούν να το προωθήσουν όσο το δυνατό πιο γρήγορα. εν θα υπάρχει πλέον κανένα κίνητρο για τη συγκέντρωση µετρητών, θα µπορούσαν όµως αυτά να χρησιµοποιούνται ως µέσο για αγορές και παροχές. Έτσι διαµορφώνεται µια σταθερά υψηλή ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήµατος. Η ανατίµηση είναι σηµαντική και για τις καταθέσεις ρευστών διαθεσίµων σε Regio των τραπεζών, ώστε να µη παρεµποδίζονται τα κίνητρα 11

12 κυκλοφορίας. Ο καθηγητής Οικονοµίας Gregory Mankiw έχει κάνει µια ενδιαφέρουσα πρόταση στους New York Times. Προτείνει να σβηστούν τα τελευταία ψηφία στον σειριακό αριθµό και όλα τα χαρτονοµίσµατα µε αυτά τα ψηφία να ανταλλαχτούν µε νέα χαρτονοµίσµατα µε ένα συγκεκριµένο φόρο κινήτρων. Και µόνο η προοπτική µιας απώλειας αξίας θα ήταν αρκετή για να µη θέλει κανείς πλέον να έχει διαθέσιµα µετρητά και να ξοδεύει έτσι τα χαρτονοµίσµατα στην πλήρη αξία τους. Αν για παράδειγµα η ονοµαστική αξία των χαρτονοµισµάτων των 500 είτε των 200 ευρώ κινείται πολύ αργά, µπορεί ο υποχρεωτικός µηχανισµός ανταλλαγής να περιοριστεί µόνο σε αυτά. Το µειονέκτηµα εδώ είναι ότι η αντίδραση θα ερχόταν µόνο όταν παρατηρούνταν η µείωση της ταχύτητας κυκλοφορίας. Για τους θεωρητικούς του παιχνιδιού η έκπληξη σε µια λοτταρία είναι πιθανόν πιο συναρπαστική από ό,τι αυτή η τακτική µε τις µάρκες πάνω στα χρήµατα. Στην πράξη όµως µια ξεκάθαρη, υπολογίσιµη ρυθµιστική µέθοδος, την οποία µετά από µια δεδοµένη περίοδο προσαρµογής στο νόµισµα θα καταλαβαίνουν όλοι, θα ήταν προτιµότερη. Οι µάρκες θα εκδίδονται από τις κεντρικές τράπεζες και θα διατίθενται όπως τα γραµµατόσηµα στα ταχυδροµεία και τις τράπεζες. Με το πέρασµα του χρόνου όλοι οι χρήστες των µετρητών θα τύχουν τον µουντζούρη και θα θέλουν να προστατευτούν από την απώλεια της αξίας, διατηρώντας µόνο µικρά ποσά µετρητών. Συνάλλαγµα σε ευρώ και φρένο διαρροής προς το εξωτερικό Το Regio µπορεί επισήµως να ανταλλάσσεται σε ευρώ µε ένα τέλος συναλλάγµατος ύψους 10% (φρένο διαρροής). Για κάθε 100 Regio παίρνει λοιπόν κάποιος 90 ευρώ. Οι επιχειρηµατίες µπορούν έτσι να κάνουν ξεκάθαρους υπολογισµούς. Όσο πιο πολλά Regio διοχετεύει µια επιχείρηση σε άλλη επιχείρηση τόσο λιγότερα τα τέλη συναλλάγµατος. Έτσι θα προτιµώνται οι εγχώριοι παραγωγοί και υπηρεσίες. Αν ένας επιχειρηµατίας έχει πολλά Regio, θα µπορεί να τα αλλάζει στις τράπεζες σε ευρώ µε ένα τέλος 10% και έτσι θα µπορεί, για παράδειγµα, να πληρώνει τα προϊόντα που εισάγει. Οι τράπεζες εφαρµόζουν το φρένο διαρροής φυσικά µόνο όταν γίνονται µεταβιβάσεις από έναν λογαριασµό Regio σε έναν λογαριασµό ευρώ ή όταν από έναν λογαριασµό Regio πραγµατοποιείται µια ανάληψη µετρητών σε ευρώ. Αντιθέτως, δεν επιβάλλουν τέλη συναλλάγµατος σε µια µεταβίβαση από ένα λογαριασµό ευρώ σε έναν λογαριασµό Regio, από έναν λογαριασµό Regio σε λογαριασµό Regio ή µια κατάθεση Regio σε έναν λογαριασµό Regio. Οι τράπεζες µπορούν να ανταλλάσσουν στις κεντρικές τράπεζες πάλι τα Regio σε ευρώ, επίσης µε επιτόκιο 10% σε κάθε ανταλλαγή. Αυτά τα µέτρα αυξάνουν το κέρδος των κεντρικών τραπεζών, το οποίο θα µπορούσε να αποδίδεται στο κράτος ήδη για παράδειγµα από τη στιγµή που γίνεται η 12

13 διάθεση των Regio. Στις κεντρικές τράπεζες συγκεντρώνονται τα διακινούµενα Regio µέσα από την ανταλλαγή σε ευρώ, τα οποία πάλι αποδίδονται στο κράτος, όταν αυτά τα Regio είναι απαραίτητα για την πραγµατοποίηση εγχώριων συναλλαγών. Όταν κρίνουν οι κεντρικές τράπεζες ότι η ζήτηση για χρήµα Regio βρίσκεται σε πτώση, επειδή ανταλλάσσονται σε ευρώ περισσότερα Regio από όσα είναι διαθέσιµα, τότε αυτό θα είναι ένας λόγος για να αυξηθούν τα φρένα διαρροής. Οι κεντρικές τράπεζες προσδιορίζουν το ύψος των φρένων διαρροής, καθώς αυτές είναι υπεύθυνες για τη νοµισµατική πολιτική. Σε συγκεκριµένα συµπληρωµατικά νοµίσµατα υπάρχουν επίσης κλειστά κυκλώµατα που δεν προβλέπουν καµία ανταλλαγή στο κύριο νόµισµα. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν κατάλληλο στην περίπτωση ενός κρατικού Regio, το οποίο χρησιµοποιείται ως νόµιµο µέσο συναλλαγής. Κι αυτό γιατί, χωρίς τη δυνατότητα ανταλλαγής, θα πρέπει οι επιχειρήσεις να κάνουν έναν διπλό έλεγχο ρευστότητας και θα µπορούν τα δέχονται Regio µόνο για ένα µέρος της τιµής που χρεώνουν. Ο ελβετικός Οικονοµικός Κύκλος WIR δεν προβλέπει καµία ανταλλαγή από φράγκα WIR σε ελβετικά φράγκα και αντιστρόφως. Έτσι οι επιχειρήσεις δέχονται κατά µέσο όρο µόνο 40% σε φράγκα WIR, και το υπόλοιπο 60% µιας συναλλαγής πρέπει να πληρωθεί σε ελβετικά φράγκα. Αυτό λειτουργεί, επειδή κατά κύριο λόγο σε WIR πληρώνουν µεταξύ τους οι επιχειρήσεις µε µεγάλες συναλλαγές, στο λιανικό εµπόριο µε πελάτες ή µικρές επιχειρήσεις κάτι τέτοιο θα προκαλούσε ιδιαίτερα προβλήµατα. Γι' αυτό πρέπει να οριστούν οι κανόνες για µια επίσηµη ανταλλαγή σε ευρώ, γιατί διαφορετικά θα µπορούσε έτσι να δηµιουργηθεί γύρω από αυτό µια µαύρη αγορά. Λογαριασµοί καταθέσεων σε Regio και ευνοϊκά επιτόκια για δάνεια σε Regio Τα Regio θα µπορούσαν να αποταµιεύονται όπως και τα ευρώ. Για τους λογαριασµούς καταθέσεων µε µια δεσµευτική προθεσµία λήξης, το λιγότερο ενός χρόνου, δεν προβλέπεται κίνητρο κυκλοφορίας. Αυτό πρέπει να το αναλάβει η τράπεζα, γι' αυτό και θα προσφέρει µικρότερα επιτόκια σε σύγκριση µε αυτά που προσφέρονται για καταθέσεις σε ευρώ. Αν και πόσο πληρώνει η τράπεζα τα επιτόκια για τους λογαριασµούς σε Regio, εξαρτάται από την προσφορά και τη ζήτηση. Οι καταθέτες θα είναι ευχαριστηµένοι αν µπορούν να παρκάρουν τα χρήµατά τους χωρίς επιτόκια. Η ανταµοιβή για την αποταµίευση βρίσκεται στη σταθεροποιητική αξία του Regio και όχι στον τοκισµό. Η τράπεζα µπορεί να προωθήσει γρήγορα στους δανειολήπτες τα αποταµιευµένα και εξασφαλισµένης κυκλοφορίας Regio. Επειδή οι τράπεζες κρατούν τις αποταµιεύσεις χωρίς επιτόκια 13

14 και δεν έχουν κανένα κόστος επαναχρηµατοδότησης θα µπορούσαν να δίνουν δάνεια σε Regio µε αντίστοιχα ευνοϊκά επιτόκια. Πρέπει µόνο να καλύπτουν µε τα έσοδα από τους τόκους το πιστωτικό ρίσκο και τα διαχειριστικά έξοδα. Μια ακριβή επαναχρηµατοδότηση απορρίπτεται. Γι' αυτό το λόγο θα προτιµώνται τα φθηνότερα δάνεια σε Regio από ό,τι τα δάνεια σε ευρώ.υπάρχει µεγάλη διαφορά, αν για παράδειγµα κάποιος πρέπει να πληρώσει δανειακό επιτόκιο 2,5% αντί για 5%. Χάρη σε αυτό πολλές επενδύσεις θα µπορούσαν να καταστούν οικονοµικά βιώσιµες. Τι µπορούν να κάνουν οι τράπεζες, όταν υπάρχει µεγαλύτερη ζήτηση για δάνεια σε Regio από αυτά που µπορούν να εξυπηρετήσουν µέσα από τα διαθέσιµα υπόλοιπα; Η τράπεζα ανταλλάσσει για τους πελάτες της τα διακινούµενα Regio σε ευρώ και θα µπορούσε επίσης να χρησιµοποιήσει αυτά τα ανταλλαχθέντα Regio για δάνεια, πρέπει όµως φυσικά να επαναχρηµατοδοτήσει τα ευρώ που χρησιµοποιήθηκαν γι' αυτό το σκοπό. Είναι επίσης δυνατό, να δανείζονται οι τράπεζες Regio απευθείας από τις κεντρικές τράπεζες. Το αν η κεντρική τράπεζα θα διαθέτει Regio µόνο στο κράτος ή και στις τράπεζες το αποφασίζει αυτόνοµα η κεντρική τράπεζα στο πλαίσιο της φορολογικής πολιτικής της. Το Regio θα καλύψει µεγάλο µέρος της κίνησης συναλλαγών στο εσωτερικό Επειδή το Regio εξαιτίας των κινήτρων ροής και του φρένου διαρροής θα είναι το χειρότερο χρήµα σε σύγκριση µε το ευρώ, θα ξοδεύεται πρώτα το Regio, πριν χρησιµοποιηθεί ο λογαριασµός σε ευρώ. Έτσι το Regio γρήγορα θα αρχίσει να καταλαµβάνει ολοένα και µεγαλύτερο µέρος της κίνησης των εσωτερικών συναλλαγών. Τότε το ευρώ θα χρησιµοποιείται κυρίως ως απόθεµα αξίας και για τις συναλλαγές στο εξωτερικό. Για το Regio δεν υπάρχει κανένα χρηµατοοικονοµικό προϊόν, αυτό σηµαίνει ότι το Regio δεν µπορεί να εισαχθεί στην χρηµατιστηριακή αγορά, αλλά παραµένει στην πραγµατική οικονοµία και την κρατά σε κυκλοφορία. Η δηµόσια επικοινωνία είναι το ίδιο σηµαντική µε την αλλαγή των κανόνων Επειδή ο στόχος των κινήτρων κυκλοφορίας και του φρένου διαρροής είναι αλλαγές που εξαρτώνται από τη συµπεριφορά του χρήστη του χρήµατος, είναι πολύ σηµαντική µια επιθετική επικοινωνία τους προς το κοινό. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό το νόηµα και ο καλός σκοπός του Regio για βοήθεια ως αυτο-βοήθεια. Πάνω από όλα από αυτό θα επωφεληθούν τα µεσαία εισοδήµατα. 14

15 Οι υψηλές καταθέσεις φορολογούνται Επειδή τα κίνητρα κυκλοφορίας θα επιβάλλονται µόνο σε συγκεκριµένες καταθέσεις, θα φορολογηθούν κυρίως οι λογαριασµοί µε υψηλές καταθέσεις. Όσοι δεν έχουν πλέον χρήµατα στους λογαριασµούς τους, δεν πληρώνουν τίποτα. Ένας µέσος εργαζόµενος, που ξοδεύει κανονικά το µηνιαίο εισόδηµά του, θα πληρώνει 5-10 Regio το µήνα για το κίνητρο κυκλοφορίας.από την άλλη, όποιος διατηρεί κατάθεση ενός εκατοµµυρίου Regio για ένα χρόνο, θα πληρώνει 80 χιλιάδες Regio. Περισσότερη ρευστότητα και έσοδα δισεκατοµµυρίων για το κράτος Με τα κίνητρα κυκλοφορίας και τα φρένα διαρροής προκύπτουν επιπλέον έσοδα ύψους δισεκατοµµυρίων για το κράτος και το βοηθούν να αποπληρώσει το χρέος του. Το ωραίο µε αυτά τα τέλη είναι ότι κάθε πολίτης και κάθε επιχειρηµατίας µπορεί να τα αποφύγει µέσα από την αλλαγή της συµπεριφοράς του. Χρειάζεται λοιπόν µόνο να ξοδεύεται γρήγορα το χρήµα στο εσωτερικό ή µακροπρόθεσµα να αποταµιεύεται. Αυτό το κάνει πιο εύκολα αποδεκτό. Είναι ένας φόρος, ο οποίος δεν επιβαρύνει τον κύκλο της οικονοµίας, αντιθέτως, τον ενθαρρύνει. Σε ποια επιπλέον έσοδα για το κράτος µπορεί κάποιος να υπολογίζει; Για µια δεδοµένη ταχύτητα ροής 10 κάθε χρόνο, απαιτείται νοµισµατικός όγκος 20 δισεκατοµµυρίων ευρώ, που θα οδηγήσει σε ένα ΑΕΠ 200 δισεκατοµµυρίων. (Το ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν το 2011 περίπου 217 δισ., της Πορτογαλίας περίπου 170 δισ.). Είκοσι δισ. επί 8% κίνητρο ροής αντιστοιχεί σε 1,6 δισ. το χρόνο. Με φρένο διαρροής ύψους 10% για 20 δισ. Regio που εκδίδονται προκύπτουν δύο δισεκατοµµύρια. Αυτά βρίσκονται άµεσα στη διάθεση του κράτους µε την έκδοση των Regio. Επειδή για 100 Regio, εξαιτίας του φρένου διαρροής παίρνει κάποιος µόνο 90, η κάλυψη επαρκεί, εφόσον τοποθετεί το κράτος στην κεντρική τράπεζα για κάθε 100 Regio 90 ευρώ. Αυτό σηµαίνει ότι µε 18 δισ. ευρώ µπορεί το κράτος να χρηµατοδοτήσει πληρωµές 20 δισ. σε Regio, διαθέτει λοιπόν ήδη 10% περισσότερη ρευστότητα. Αυτό αντιστοιχεί σε µια προκαταβολική διάθεση επί των εσόδων από τα φρένα διαρροής που εφαρµόζονται, όταν τα Regio ανταλλάσσονται πάλι σε ευρώ. Όσο ανταλλάσσονται τα Regio σε ευρώ, για να πληρωθούν για παράδειγµα οι εισαγωγές από το εξωτερικό ή ρευστοποιήσεις πιστώσεων σε ευρώ, τόσο αυξάνονται τα έσοδα από τα φρένα διαρροής. 15

16 Νοµοθετική ρύθµιση Οι µη συνηθισµένες κρίσεις απαιτούν ασυνήθιστες λύσεις. Επειδή µέχρι στιγµής δεν υπάρχει κανένα κρατικό περιφερειακό νόµισµα, δεν υπάρχει κανένας σχετικός νόµος ή κάποιο προηγούµενο διοικητικής δικαιοδοσίας. Γι' αυτό θα πρέπει το εθνικό κοινοβούλιο να ρυθµίσει µε νόµο το Regio και να εξουσιοδοτήσει την εθνική κεντρική τράπεζα να προχωρήσει στην έκδοσή του. Πρέπει βέβαια παράλληλα να τηρηθεί και το ευρωπαϊκό δίκαιο. Οι ισχύουσες ευρωπαϊκές συµφωνίες για το ευρώ παραµένουν ανεπηρέαστες, ακόµη κι αν υπάρξει ένα συµπληρωµατικό παράλληλο νόµισµα. Το παράλληλο νόµισµα προβλέπεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και το ηλεκτρονικό χρήµα ρυθµίζεται µέσω της οδηγίας για το ηλεκτρονικό χρήµα. Οι τράπεζες και από το 2002 και οι οργανισµοί ηλεκτρονικού χρήµατος µπορούν να εκδίδουν ηλεκτρονικό χρήµα, το οποίο µπορεί να ανταλλαχθεί µε ευρώ. Είναι πιθανό φυσικά να προκύψει κατά την κυκλοφορία ενός κρατικού νοµίσµατος Regio κάποια ασυµβατότητα µε το ευρωπαϊκό δίκαιο. Αυτό όµως συµβαίνει πάντα µε τις νέες νοµοθετικές ρυθµίσεις και γι' αυτό τότε πρέπει να αναζητηθεί µια λύση ή κάτι που θα συνάδει µε το ευρωπαϊκό δίκαιο. Για παράδειγµα θα µπορούσε το φρένο διαρροής να θεωρηθεί ως παραβίαση του ελεύθερου ανταγωνισµού. Λόγω της κρισιµότητας της κατάστασης λοιπόν θα πρέπει η ΕΕ είτε να επιδείξει ανοχή ή να αντιµετωπίσει αυτή την ασυµβατότητα µέσα από ένα συγκεκριµένο σχέδιο δράσης. Αν το Regio έχει αποτέλεσµα και η οικονοµία στη χώρα ξυπνήσει, θα µπορούν όλοι οι πολιτικοί της ΕΕ να σκουπίσουν τον ιδρώτα από το µέτωπό τους και να αναπνεύσουν ανακουφισµένοι και ίσως έτσι η ιδέα των νοµικών κυρώσεων για παραβίαση του ανταγωνισµού να εγκαταλειφθεί. Με το φρένο διαρροής θα αποµακρυνθούν τα δοµικά προβλήµατα του ευρω- συστήµατος, για τα οποία δεν έχει προβλεφθεί κανένας επαρκής µηχανισµός, ώστε να εξισορροπούνται οι διαφορές µεταξύ των οικονοµιών. Αντιστοίχως, αν το ευρωπαϊκό δίκαιο µεταρρυθµιστεί, θα µπορούσε το φρένο διαρροής να ισχύσει και στο σύστηµα του ευρώ από ένα συγκεκριµένο ύψος εµπορικού ελλείµµατος και µετά και να εξαλείφει τις ανισορροπίες. Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης: επιτάχυνση κυκλοφορίας και φρένο διαρροής του ευρώ Συνιστούµε στα κράτη της Ευρωζώνης που βρίσκονται σε κρίση να υιοθετήσουν ένα κρατικό περιφερειακό νόµισµα. Αυτό θα µπορούσε να λειτουργεί παράλληλα µε το ευρώ στις εσωτερικές διαδικασίες συναλλαγών ή εν τέλει να το υποκαταστήσει. Βέβαια οι νέες ιδέες δεν γίνονται δυστυχώς συχνά κατανοητές και δεν υιοθετούνται. Τι θα συµβεί αν µια χώρα δεν υιοθετήσει 16

17 κανένα περιφερειακό νόµισµα και η ύφεση, η ανεργία, η φτώχεια, η οικονοµική πίεση και οι διαµαρτυρίες του κόσµου αρχίσουν να γίνονται πιο βίαιες, η χώρα βρεθεί προ των πυλών της χρεοκοπίας και γι' αυτό τα παρατήσει και αποφασίσει να φύγει από το ευρώ; Τι θα συµβεί αν το παιδί βουλιάξει και τότε οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της εθνικής κεντρικής τράπεζας, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), της ΕΕ και του ΝΤ αρχίσουν να συναντιούνται σε κρυφές, νυχτερινές συνόδους για την κρίση, προκειµένου να προετοιµάσουν την έξοδο από το ευρώ; Τότε κάποιος θα έχει, εύχοµαι, αυτή την ιδέα στην τσέπη του και θα την παρουσιάσει στους άλλους ως σχέδιο εκτάκτου ανάγκης: Επειδή η υιοθέτηση του περιφερειακού νοµίσµατος έχει αγνοηθεί, δεν έχουµε πλέον άλλο χρόνο. Πρέπει τώρα, εντός λίγων ηµερών, να αναληφθεί δράση, να αλλάξουν οι κανόνες που ισχύουν για το ευρώ στα κράτη που βρίσκονται σε κρίση και οι αλλαγές να ισχύσουν για ολόκληρη την οικονοµία του κράτους. Αυτό δεν µπορεί να το αποφασίσει µόνο του ένα εθνικό κοινοβούλιο ή µια εθνική κεντρική τράπεζα, αλλά µόνο η ΕΚΤ, η οποία όµως δεν έχει γι' αυτό καµία ξεκάθαρη και νόµιµη δικαιοδοσία. Βέβαια αυτή τη στιγµή οι νόµιµες ενστάσεις δεν παίζουν πλέον κανέναν ρόλο, αφού η έξοδος ενός κράτους από το χώρο του ευρώ επίσης δεν προβλέπεται νοµικά και κάτι τέτοιο θα µπορούσε να αποτελέσει µια ακόµη µεγαλύτερη παραβίαση. Πάνω από όλα η έξοδος από το ευρώ θα προκαλούσε ένα τεράστιο σοκ και θα ακολουθούσαν πολλές χρεοκοπίες, πακέτα διάσωσης και πανικός. Αντιθέτως, στην περίπτωση του σχεδίου έκτακτης ανάγκης όλα θα εφαρµστούν µε σειρά, κανείς δεν θα χρεοκοπήσει εξαιτίας του, οι οικονοµικές πιέσεις θα αποκλιµακωθούν και αν αυτό δεν αποδεχτεί αρκετό, µπορεί στην πράξη να επαναπροσδιοριστεί. Αυτά είναι αποφασιστικά πλεονεκτήµατα. Γι' αυτό η µυστική συνάντηση της επιτροπής αποφασίζει: σε κάθε κατάθεση σε τρεχούµενο λογαριασµό ή σε λογαριασµό άµεσης πρόσβασης σε τράπεζες, οι οποίες έχουν την έδρα τους στη χώρα που βρίσκεται σε κρίση, εφαρµόζεται ένα κίνητρο κυκλοφορίας 10% το χρόνο, 5% εφαρµόζεται στα βιβλιάρια καταθέσεων µε τρίµηνη προθεσµία ανάληψης και 0% για τις αναλήψεις σε περίοδο ενός χρόνου ή περισσότερο. Για κάθε µεταβίβαση σε έναν τρεχούµενο λογαριασµό του εξωτερικού εφαρµόζεται φρένο διαρροής 15%, το οποίο ισχύει επίσης για τη µεταφορά χρεογράφων σε τράπεζες του εξωτερικού θα κυκλοφορήσουν στη χώρα νέα χαρτονοµίσµατα του ευρώ, τα οποία κάθε τρίµηνο θα επανεκτιµώνται µε συµβολικές µάρκες. Οι τράπεζες θα έχουν την υποχρέωση την ηµέρα της έκδοσης να ανταλλάσσουν και τα δικά τους παλιά χαρτονοµίσµατα. Γ'ι αυτά τα νέα χαρτονοµίσµατα ευρώ δεν χρειάζεται κανένα φρένο διαρροής, γιατί στο εξωτερικό δεν θα θέλει να τα αποκτήσει κανείς. Οι τράπεζες προωθούν τα έσοδα από τα κίνητρα κυκλοφορίας και τα φρένα διαρροής προς το κράτος. Έτσι δηµιουργείται ένα ευρώ δεύτερης κατηγορίας, υποτιµάται στη χώρα που βρίσκεται σε κρίση και το χρήµα ρέει γρηγορότερα, κάτι που ενεργοποιεί τη δύναµη ατοµικής οικονοµικής 17

18 εξυγίανσης. Έξοδος από το ισχύον ευρώ θα µπορούσε επίσης να σηµαίνει είσοδο σε ένα ευρώ µε συγκεκριµένους κανόνες. Επειδή όµως αυτό το σχέδιο εκτάκτου ανάγκης εγείρει νοµικά προβλήµατα είναι καλύτερο ένα κρατικό περιφερειακό νόµισµα, γιατί µπορεί να υιοθετηθεί από τις χώρες µεµονωµένα. Συµπληρωµατικά µέτρα Ένα κρατικό περιφερειακό νόµισµα µπορεί προφανώς να ξεδιπλώσει όλα του τα πλεονεκτήµατα µόνο αν συνοδευτεί από πολλά περαιτέρω µέτρα. Στόχος θα πρέπει να είναι πάντα η ενδυνάµωση της περιφερειακής προστιθέµενης αξίας και η διευκόλυνση της δύναµης των κινήτρων και της δηµιουργικότητας του κόσµου. Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινούνται όλες οι κρατικές οικονοµικές πολιτικές. Εδώ παρουσιάζουµε µόνο κάποια σηµεία, πολλά ακόµη όµως θα προκύψουν µέσα από τις δηµόσιες συζητήσεις: τοπική, ανανεώσιµη παροχή ενέργειας από τον ήλιο ή τα βιοκαύσιµα. Κάνει τις χώρες ανεξάρτητες από τις εισαγωγές πετρελαίου και αερίου και απελευθερώνει το εµπορικό ισοζύγιο η κοµποστοποίηση βελτιώνει την ποιότητα των αγροτικών περιοχών χωρίς τη χρήση ακριβών λιπασµάτων και διασφαλίζει την τοπική παραγωγή προϊόντων διατροφής η υιοθέτηση διττής εκπαίδευσης, δηλαδή επαγγελµατική εκπαίδευση όχι µόνο στο σχολείο, αλλά και σε µια επιχείρηση, οδηγεί σε γνώση σε συνδυασµό µε την πράξη και βελτιώνει την επαγγελµατική προσβασιµότητα τα τοπικά δίκτυα ανταλλαγής και τα συστήµατα Barter µεταξύ των επιχειρήσεων δίνουν τη δυνατότητα αύξησης των εσόδων προκειµένου να βγουν τα κράτη από την φάση της κρίσης θα πρέπει σε ευρωπαϊκό επίπεδο να αποφασιστεί µια συνθήκη για τη µείωση του εθνικού χρέους, ώστε τα χρήµατα που θα εξοικονοµούνται µέσω πληρωµών µε µειωµένο φόρο να αποτελούν τη βάση για µια σταδιακή αποπληρωµή του χρέους (λεπτοµερέστερα η ιδέα στο ) Πόσο ισχυρά είναι τα αποτελέσµατα του χρήµατος εξπρές; Η αποτελεσµατικότητα ενός κρατικού περιφερειακού νοµίσµατος µπορεί µόνο µερικώς να εκτιµηθεί και εξαρτάται από µια πλειάδα παραγόντων. Η ετήσια ταχύτητα της κυκλοφορίας του Chiemgauer ήταν το 2011, µε 11,3, σχεδόν τρεις φορές γρήγορη όσο το ευρώ στη Γερµανία µε 4,4. Σε περίπτωση που υιοθετείτο το κρατικό Regio θα µπορούσε, µετά µια φάση προσαρµογής, να 18

19 διπλασιάσει την ταχύτητα κυκλοφορίας κατά ένα τέταρτο και να καλύψει την εσωτερική κίνηση συναλλαγών, οπότε θα µπορούσε να ανεβεί η απόδοση της οικονοµίας µέχρι και κατά 25%. Βλέπουµε λοιπόν ότι το Regio έχει µια µεγάλη δυναµική για µια καλύτερη αξιοποίηση των αναξιοποίητων δυνατοτήτων και µια σηµαντική µείωση των ποσοστών της ανεργίας. Πώς µπορεί να υιοθετηθεί το χρήµα εξπρές; Ένα κρατικό νόµισµα Regio µπορεί να αποφασιστεί από ένα κοινοβούλιο και την κυβέρνηση µιας από τις χώρες που βρίσκονται σε κρίση. Αυτό το κείµενο υπάρχει στο στα γερµανικά, τα αγγλικά, τα πορτογαλικά, τα ελληνικά κλπ. Παρακαλώ προωθήστε αυτή την ιδέα σε όλη την Ευρώπη, θα πρέπει να µπει στα κανάλια των συζητήσεων, ώστε να φτάσει εν τέλει στους ανθρώπους που µπορούν να το εφαρµόσουν. 19

20 Περισσότερες πληροφορίες για τα συµπληρωµατικά νοµίσµατα: Βιβλιογραφία: Behrens, Eckhard: Regiogeld für Griechenland, 2011, Buiter, Willem H.: The Limits to Fiscal Stimulus, Discussion Paper No. 7607, Centre for Economic Policy Research London, December 2009 Fukao, Mitsuhiro: The Effects of Gesell (Currency) Taxes in Promoting Japan s Economic Recovery, Hitotsubashi University Research Unit for Statistical Analysis in Social Sciences, Gelleri, Christian: Regiogeld spieltheoretisch betrachtet, Zeitschrift für Sozialökonomie Nr. 144, Gelleri, Christian: Theorie und Praxis des Regiogeldes, in: Weis / Spitzeck: Der Geldkomplex, St. Galler Beiträge zur Wirtschaftsethik hrsg. von Peter Ulrich, Band 41, S , St. Gallen, Gesell, Silvio: Reformation im Münzwesen, Buones Aires, Goodfriend, Marvin: Overcoming the zero bound on interest rate policy, Federal Reserve Bank of Richmond, Großschmidt, Jörg: Empirische Analyse von Regionalgeld, Diplomarbeit, München, Heine, Jens: Zur asymmetrischen Transmission einer einheitlichen Geldpolitik, Bochum, Herrmann, Muriel: Potenziale von Regionalgeld-Initiativen als Multiplikatoren einer nachhaltigen Entwicklung, Lüneburg, Diplomarbeit, Kennedy, Margrit, Lietaer, Bernard: Regionalwährungen Neue Wege zu nachhaltigem Wachstum, Kennedy, Margrit: Occupy Money Damit wir zukünftig ALLE die Gewinner sind, Bielefeld, Mankiw, Gregory N.: It May Be Time for the Fed to Go Negative, in New York Times, 18. April 2009, Pavlic, David: A negative nominal interest rate: application and implementation, Masterarbeit, Paris, 2009, Rogoff/Reinhart: This Time is Different: Eight Centuries of Financial Folly, 2009 Stodder, James: Reciprocal Exchange and Macro-Economic Stability, 2005 Walker, Karl: Die Technik der Umlaufsicherung des Geldes, Heidelberg, Literature about Liquidity Traps and how to Escape them in Economic Journals Marvin Goodfriend: Overcoming the Zero Bound on Interest Rate Policy, in: Journal of Money, Credit, and Banking Vol. 32(4)/2000, S Willem Buiter und Nikolaos Panigirtzoglou: Overcoming the Zero Bound on Nominal Interest Rates with Negative Interest on Currency - Gesell s Solution, in: Economic Journal, Vol. 113, Issue 490, October 2003, S Mitsuhiro Fukao: The Effects of Gesell (Currency) Taxes in Promoting Japan s Economic Recovery Tokyo: Institute of Economic Research of the Hitotsubashi University, Discussion Paper Series No.94 / June Willem Buiter: Overcoming the Zero Bound: Gesell vs. Eisler - Discussion of Mitsuhiro Fukao s The Effects of Gesell (Currency) Taxes in Promoting Japan s Economic Recovery - Willem Buiter: It is Time for the Monetary Authorities to Jump into the Liquidity Trap 20

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 17 Νοεµβρίου 2010 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Προτάσεις του ΣΕΒ σε σχέση µε την οικονοµική κατάσταση και την ανάγκη να επανέλθει η χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά Α. Η κατάσταση της οικονοµίας σήµερα 1. Η χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι χρήμα; 2. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 3. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 1 Εισαγωγή Στην 2 η ενότητα διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Έστω ότι ένας καταθέτης μπορεί να αποταμιεύσει 100 ευρώ σε μια τράπεζα. Αν το ποσοστό των καταθέσεων που είναι υποχρεωμένες να κρατούν διαθέσιμο οι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη.

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Ιωάννης Τσαμουργκέλης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών, Οικονομική Διάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr Ερώτηση 1 Την 30 η Σεπτεμβρίου 2013, τα επιτόκια ενός έτους του γιεν Ιαπωνίας και της λίρας Αγγλίας είναι αντιστοίχως i = 1% και i = 4%, ενώ η ισοτιμία όψεως είναι 150 ανά λίρα (S 30-9-13 = 150/ ). Οι

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ) Η μελέτη έχει ως στόχο να εκτιμήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ TΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Γραπτή δήλωση του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη συνάντηση της Συμβουλευτικής Οικονομικής Επιτροπής Λευκωσία, 2 Απριλίου 2009 Εξακολουθούμε,

Διαβάστε περισσότερα

Σόφια, 11 Ιανουαρίου 2012 Α.Π.: ΟΕΥ 3070/1/ΑΣ 61

Σόφια, 11 Ιανουαρίου 2012 Α.Π.: ΟΕΥ 3070/1/ΑΣ 61 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..................................................... 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Έννοια, λειτουργίες και εξέλιξη του χρήματος.................. 19 1.1 Ορισμός του χρήματος..........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών Αιτίες και Κόστος Πληθωρισμού Κεφάλαιο 28 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προσδιορισμός τιμών Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία 21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι η εξέταση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε ανοικτή οικονομία με ελεύθερα κυμαινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 9 Πληθωρισμός: αίτια και κόστη Πληθωρισμός! Πληθωρισμός είναι το φαινόμενο μιας συνεχούς αύξησης του γενικού επιπέδου τιμών! Είναι μια συνεχής και όχι μια στιγμιαία

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές 5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος μίας οικονομίας χωρίς διεθνές εμπόριο, δηλαδή χωρίς να λάβουμε υπ όψιν

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία

Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία «Οι πρόσφατες εξελίξεις στην ελληνική οικονοµία ενισχύουν τις προβλέψεις για σταδιακή επάνοδο της οικονοµίας σε αναπτυξιακή

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 7: Πώληση επιχειρηματικών απαιτήσεων (forfeiting) Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σεπτέµβριος 2012

Περιεχόµενα. Σεπτέµβριος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τµήµα Οικονοµικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Πάντειο Πανεπιστήµιο Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Απλό εισοδηµατικό κύκλωµα... 2 3. Υπόδειγµα κλειστής οικονοµίας... 2 4. Υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες'

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Βραχυχρόνια'και'Μακροχρόνια'Ανάλυση' Ο Ρόλος του Χρήµατος Μέσο Πληρωµών Μονάδα Μέτρησης Αξιών Μέσο Διακράτησης Πλούτου µε τη µεγαλύτερη ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο A Εξάμηνο 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα Κεφάλαιο 3 Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα 3.1 Σύνοψη Στο τρίτο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αναλυτικά το ισοζύγιο πληρωμών, καθώς και τα επί μέρους ισοζύγια στα οποία διακρίνεται. Στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ.

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΟΥΡΗΣ Αντικείμενα αναφοράς Ανασκόπηση της κρίσης και εφαρμογή «μνημονιακών»

Διαβάστε περισσότερα