Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων"

Transcript

1 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008, ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑ - ΑΣΘΕΝΗΣ. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ* Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση και αφορούν τόσο στον ασθενή όσο και στα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος. Στα πλαίσια αυτά διαπιστώθηκε ότι η συστηµατική κατάσταση του ασθενούς, εφόσον ελέγχεται ικανοποιητικά µία παρούσα νόσος, δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, ο ελεγχόµενος σακχαρώδης διαβήτης µε επίπεδο γλυκοζυλιωµένης αιµοσφαιρίνης κάτω από 7%, η οστεοπόρωση και το AIDS δεν αποτελούν προβληµατικά στοιχεία στα πλαίσια της επιλογής τοποθέτησης εµφυτεύµατος, εφόσον ελέγχονται ικανοποιητικά. Ωστόσο, στην περίπτωση της οστεοπόρωσης προτείνεται η αποφυγή της χορήγησης σκευασµάτων διφωσφονικών πριν την πλήρη επούλωση θέσεων που έχουν δεχθεί χειρουργική επέµβαση. Επιπλέον, το κάπνισµα επηρεάζει δυσµενώς την έκβαση της επέµβασης και συστήνεται η διακοπή του, τόσο προεγχειρητικά όσο και µετά την ολοκλήρωση της επέµβασης. Τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος, όπως η διάµετρος, το µήκος, η αδρότητα και τα οξείδια της επιφάνειας, διερευνώνται σε σχέση µε την αλληλεπίδρασή τους µε το οστικό περιβάλλον και τονίζεται η πιθανή σχέση µεταξύ της τροποποίησης της µίκρο- και νανοµορφολογίας των εµφυτευµάτων και της επίτευξης οστεοενσω- µάτωσης στις διάφορες περιπτώσεις ασθενών. Συµπερασµατικά, γίνεται κατανοητό ότι η ελεγχόµενη συστηµατική κατάσταση του ασθενούς επιτρέπει τον προγραµµατισµό για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος, καθώς και ότι η τοποθέτηση εµφυτευµάτων διαµέτρου µικρότερης από 4mm, µήκους µεγαλύτερου από 10mm, µε αδρή επιφάνεια έχουν συσχετισθεί µε αυξηµένα ποσοστά επιτυχίας της επέµβασης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η οστεοενσωµάτωση αποτελεί µία δυναµική διαδικασία που συντελείται στη διεπιφάνεια οστούεµφυτεύµατος. Παράλληλα µε τη διερεύνηση της φυσιολογίας και βιοχηµείας του φαινοµένου, η έρευνα επικεντρώνεται στη διαπίστωση της δυνατότητας τροποποίησης τοπικών παραγόντων που αφορούν τόσο στο οστούν όσο και στο εµφύτευµα, ώστε να επιτυγχάνονται υψηλά ποσοστά οστεοενσωµάτωσης ανά περίπτωση. Αποτυχία θεωρείται η απώλεια της πρόσφυσης του εµφυτεύ- µατος κατά βάθος τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο του µήκους του και η παρουσία θυλάκου βάθους µεγαλύτερου ή ίσου µε 3mm. * Φοιτήτρια Οδοντιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. ΟΡΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ: Οστεοενσωµάτωση, Μορφολογία οδοντικού εµφυτεύµατος. Σύµφωνα µε σύγχρονες απόψεις, οι παράγοντες που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση, κατανέ- µονται σε εκείνους που σχετίζονται: (α) µε τον τύπο του εµφυτεύµατος, εννοώντας τα επιφανειακά του χαρακτηριστικά, το µήκος, τη διάµετρο και τη χειρουργική τεχνική τοποθέτησής του, και (β) εκείνους που σχετίζονται µε τον ασθενή και συγκεκριµένα αφορούν στις συστηµατικές του παθήσεις και στη βιολογική κατάσταση του οστού στη θέση εµφύτευσης 1-3. Η συστηµατική κατάσταση του ασθενούς επηρεάζει τη δυνατότητα επούλωσης, µε βάση την οποία προγραµµατίζεται η τοποθέτηση ή µη εµφυτεύµατος. Με βάση τα παραπάνω η έννοια του χρόνου που απαιτείται για την οστεοενσωµάτωση βρίσκεται σε άµεση σχέση, τόσο µε την κατάσταση υγείας του ασθενούς, όσο και µε τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος που αλληλεπιδρούν µε την οστική επιφάνεια. Συµπερασµατικά, µε βάση τα παραπάνω, θα µπορούσαν, θεωρητικά, η διερεύνηση της οστικής κα-

2 90 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 τάστασης και δυνατότητας οστικού ανασχηµατισµού και της συστηµατικής κατάστασης του ασθενούς, να αποτελέσουν οδηγό για την τοποθέτηση ή µη εµφυτεύµατος. ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ Συγκρίνοντας εµφυτεύµατα µε φυσικά δόντια γίνεται εύκολα αντιληπτό πως υφίστανται ση- µαντικές διαφοροποιήσεις, δεδοµένου ότι το εµφύτευµα δεν εµφανίζει γύρω του οστε νη, περιρρίζιο, ενώ η αγγείωση και η παρουσία ινοβλαστών είναι περιορισµένες. Συνεπώς διαφαίνεται ότι δεν υφίσταται η δυνατότητα της αντικατάστασης των ελλειπόντων δοντιών από εµφυτεύµατα, παρά µόνο της υποκατάστασής τους. Οστεοενσωµάτωση (ΟΕ) εµφυτεύµατος χαρακτηρίζεται 4 : (α) η απουσία κινητικότητας, (β) η απουσία εµµένουσας φλεγµονής, πόνου, παραισθησίας, νευροπάθειας ή κάκωσης του γναθιαίου πόρου και (γ) η απουσία περιεµφυτευµατικής διαύγασης. Η επίτευξη ΟΕ επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως το υλικό κατασκευής των εµφυτευ- µάτων, η µορφολογία και η ποιότητα από άποψη χαρακτηριστικών της επιφάνειάς τους, η ποιότητα του οστού σε επαφή µε το εµφύτευµα, η χειρουργική τεχνική τοποθέτησής τους και οι συνθήκες φόρτισης 5. Εκτός από την ακτινογραφική διερεύνηση της ΟΕ στα πλαίσια πειραµατικών µελετών, αυτή µπορεί να εξακριβωθεί σε ιστολογικές τοµές µε τη µέτρηση δύο παραµέτρων. Η πρώτη παράµετρος αφορά στην πυκνότητα του νεοσχηµατισθέντος οστού σε έκταση διαµέτρου 1,5mm από την επιφάνεια του εµφυτεύµατος και ονοµάζεται Bone Area (BA). Η δεύτερη παράµετρος (Bone Contact, BC) που διερευνάται και χαρακτηρίζει την επίτευξη ΟΕ, είναι η παρουσία οστού στο διάκενο που αρχικά υπήρχε µεταξύ εµφυτεύµατος και οστού. Η παράµετρος αυτή ποικίλει ανάλογα µε τη χρησιµοποιούµενη τεχνική προσαρµογής του οστού κατά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, η οστική συµπύκνωση κατά την επέµβαση, αυξάνει την τιµή της BC, δεδοµένου ότι ευνοεί την οστική πύκνωση και τον επακόλουθο οστικό ανασχηµατισµό. Αντιθέτως, η χρήση πλάσµατος πλούσιου σε αιµοπετάλια, επιδρά στην ΟΕ για περιορισµένο χρονικό διάστηµα χωρίς να εµφανίζει τις ιδιότητες της τεχνικής της οστικής συµπύκνωσης 6. Γίνεται αντιληπτό ότι η ΟΕ επιτυγχάνει στενή επαφή µεταξύ του εµφυτεύµατος και των σκληρών και µαλακών ιστών. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ΟΕ (εικ. 1) µπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε εκείνους που οδηγούν σε πρώιµη απώλεια του εµφυτεύµατος και εκείνους που συντελούν σε όψιµη απώλεια. Η διαφορά µεταξύ των δύο κατηγοριών είναι ότι στην περίπτωση της πρώιµης απώλειας, δεν παρατηρείται επίτευξη ΟΕ. Στην κατάσταση αυτή συντελούν: κάποιο χειρουργικό τραύµα, η υπερθέρ- µανση του οστού, η καταστρατήγηση του βιολογικού εύρους πρόσφυσης, η χαµηλή ποιότητα οστού και οι αυξηµένες µασητικές δυνάµεις 7-9. Οι δύο κύριοι παράγοντες για την όψιµη αποτυχία της επέµβασης είναι η περιεµφυτευµατίτιδα και οι αυξηµένες µασητικές δυνάµεις. Οι δυνάµεις που εφαρµόζονται κατά τα παραλειτουργικά φαινόµενα είναι µεγαλύτερες από τις αντίστοιχες κατά τη µάσηση. Στόχος των ερευνητικών προσπαθειών είναι η τροποποίηση της µορφολογίας του εµφυτεύµατος, µε στόχο την πιο ευνο κή κατανοµή των τάσεων στη διεπιφάνεια οστού-εµφυτεύµατος. Ο στόχος συνεπώς είναι η επίτευξη ισορροπίας µεταξύ των δυνάµεων που µεταβιβάζονται κατά τη µάσηση µέσω του εµφυτεύµατος στο οστούν και των αντιρροπιστικών δυνάµεων που ασκούνται από το οστούν λόγω της ιξωδοελαστικής συµπεριφοράς του 5,9. Ωστόσο, η περιγραφείσα ευνο κή κατανοµή των τάσεων, δεν σχετίζεται µόνο µε τη διεπιφάνεια ΜΙΚΡΟ- ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΥΞΗΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΓΓΕΙΩΣΗ Εικ. 1. Παράγοντες που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση του εµφυτεύµατος.

3 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 91 1,25 mm Εικ. 2. Σχηµατική αναπαράσταση της απόστασης µεταξύ των κορυφαίων ακρολοφιών των εµφυτευµάτων (wound chamber) 12. οστού-εµφυτεύµατος, αλλά και µε τις διεπιφάνειες µεταξύ επιµέρους τµηµάτων του εµφυτεύµατος, όπως η θέση επαφής εµφυτεύµατος-διαβλεννογονίου τµήµατος 10. Κατά τη διαδικασία της τοποθέτησης εµφυτεύ- µατος, ο αρχικός στόχος µε απώτερο επιθυµητό αποτέλεσµα την οστεοενσωµάτωση, είναι η αρχική µηχανική σταθερότητα του εµφυτεύµατος και η µετέπειτα αποφυγή µικροκινητικότητας. Η τελευταία επιτυγχάνεται µε τη συνδροµή των κατάλληλων επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος στη διεπιφάνεια µε το οστούν. Έχει παρατηρηθεί ότι µετά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος υφίσταται µία αρχική απώλεια της σταθερότητας λόγω οστικού ανασχηµατισµού 11. Σε δεύτερη φάση επέρχεται η βιολογική σταθερότητα µέσω του de novo σχηµατισµού οστίτη ιστού 12, ώστε τελικά να επέλθει το επιθυµητό αποτέλεσµα της λειτουργικής αγκύλωσης που περιγράφηκε από τον Bråenemark. Γίνεται αντιληπτό ότι οι δύο σηµαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αρχική µηχανική σταθερότητα είναι: (α) το διάκενο µεταξύ εµφυτεύ- µατος και οστού, και (β) τα επιφανειακά χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος (βιοµιµητική επιφάνεια). Βέβαια στα πλαίσια της οστεοενσωµάτωσης επιπλέον παράγοντες, όπως ο περιορισµός του τραύ- µατος κατά τη χειρουργική επέµβαση και η προστασία από µικροβιακή λοίµωξη, αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα της διαδικασίας 12,13. Σε ότι αφορά στον πρώτο παράγοντα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η άµεση επαφή εµφυτεύµατοςοστού δεν εξασφαλίζει τον απαιτούµενο χώρο για τη µετανάστευση και τον πολλαπλασιασµό των οστεοβλαστών στη θέση του αρχικού πήγµατος 13 και οδηγεί σε χαµηλή ποιότητα οστού και πιθανώς σε οστική απορρόφηση. Ωστόσο, περιεµφυτευ- µατικός χώρος µεγαλύτερος από 500µm συµβάλλει οµοίως σε αποτυχία της οστεοενσωµάτωσης. Συγκεκριµένα, έχει παρατηρηθεί 12,13 ότι στα ση- µεία άµεσης επαφής των κορυφών των σπειρών µε το οστό εµφανίζεται έντονος οστικός ανασχη- µατισµός µε παρουσία οστεοκλαστών και οστεοβλαστών. Ο δεύτερος παράγοντας που αναφέρεται στα επιφανειακά χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος, τονίζει το ρόλο της µορφολογίας του εµφυτεύµατος, που βρίσκεται σε άµεση αλληλεπίδραση µε τη δυναµική επιφάνεια του οστού στη θέση επαφής. Συγκεκριµένα, το εµφύτευµα αποτελείται από σπείρες, οι κορυφαίες ακρολοφίες των οποίων απέχουν µεταξύ τους ώστε να σχηµατίζουν κενό χώρο που προσφέρεται για τις διαδικασίες επούλωσης (wound chamber) 12 (εικ. 2). Σύντοµα, µετά την τοποθέτηση του εµφυτεύ- µατος, µετά την παρέλευση της πρώτης 13 ή κατά άλλους δεύτερης 12 ώρας, παρατηρείται έναρξη της ιστικής αναγέννησης µε σχηµατισµό πήγµατος ινώδους από αιµοπετάλια, ερυθρά αιµοσφαίρια και µακροφάγα στο χώρο που υφίσταται µεταξύ των σπειρών και προσφέρεται για την επουλωτική διαδικασία 12,13. Σύµφωνα µε τους Franchi και συν. 13, η παρουσία θραυσµάτων οστού (35-220µm) που προκλήθηκαν κατά τη χειρουργική επέµβαση, στα διάκενα µεταξύ των σπειρών, συµβάλλει στην οστεοενσωµάτωση, δεδοµένου ότι σε µετέπειτα στάδια εµφανίζονται ενσωµατωµένα στο τόξο του σχηµατιζόµενου δικτυωτού οστού, αποδεικνύοντας την οστεοεπαγωγική ικανότητα του αυτόλογου οστού 13 και προτείνεται η αποφυγή χρήσης πλύσεων µε φυσιολογικό ορό και αναρρόφησης πριν την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος, ώστε η παρουσία των θραυσµάτων να συµβάλλει στην οστεοενσωµάτωση. Συµπερασµατικά, στο διάστηµα από την έκτη εβδοµάδα µέχρι τον τρίτο µήνα µετά την επέµβαση, παρατηρείται οργάνωση και τελειοποίηση του ώριµου οστίτη ιστού, ενώ ήδη από την πρώτη εβδο- µάδα γίνεται εµφανές το δικτυωτό οστούν. Η κατανόηση του µηχανισµού ΟΕ οδήγησε στη διεξαγωγή πειραµατικών µελετών µε στόχο την εξακρίβωση του ρόλου οστεοεπαγωγικών παραγόντων στην ΟΕ. Συγκεκριµένα, η εφαρµογή αυξητικών παραγόντων, όπως των µορφογενετικών

4 92 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 πρωτε νών του οστού, παραγόντων διαφοροποίησης µεµονωµένα ή ως επιφανειακά στρώµατα εµφυτευµάτων, αλλά και φαρµακευτικών παραγόντων, όπως της παραθορµόνης, οδήγησαν στα πειραµατικά µοντέλα σε αυξηµένη οστεοενσω- µάτωση. Ωστόσο, διατυπώνονται αµφιβολίες λόγω του µικρού αριθµού ερευνών και της απουσίας γνώσης για την ενδεδειγµένη δόση και ασφάλειά τους 14. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΟΣ Μήκος εµφυτεύµατος µικρότερο από 10mm, έχει συσχετιστεί µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας, σε σύγκριση µε µεγαλύτερου µήκους, δηλαδή πάνω από 10mm 7,9. Το αυξηµένο µήκος συσχετίστηκε 9 µε αυξηµένη αντίσταση σε δυνάµεις στρέψης και διάτµησης. εν φαίνεται όµως να συντελεί στη µείωση των τάσεων στην κορυφή της ακρολοφίας ή στην επαγωγή ΟΕ. Στην ίδια έρευνα προτάθηκε ο συνδυασµός µικρού και µεγάλου µήκους εµφυτευµάτων, ειδικά σε θέσεις µε περιορισµένη παρουσία οστού. Η πρόταση στηρίζεται στο αποτέλεσµα µελέτης, σύµφωνα µε το οποίο µετά από 6 χρόνια follow up, εµφυτεύµατα 6mm εµφάνισαν ποσοστό επιτυχίας 94%. Ωστόσο, παρ όλες τις φαινοµενικά εφαρµόσιµες αντιµετωπίσεις της νωδότητας, η ΟΕ σχετίζεται µε την τοπική κατάσταση του οστού (ποιότητα, ποσότητα) 6. Εµφύτευµα εύρους µεγαλύτερου από 4mm έχει συσχετισθεί µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας. ιά- µετροι 3,75-4mm και <3,75mm, που είναι οι ονο- µαζόµενες ως normal και µικρή αντίστοιχα διάµετροι, δεν συσχετίστηκαν µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας 2,7. Επιπλέον, τονίζεται από ερευνητές ότι η απόσταση µεταξύ των κορυφαίων ακρολοφιών των εµφυτευµάτων, που χαρακτηρίζει τη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 15, υπεισέρχεται στη δυνατότητα επίτευξης ΟΕ. Συγκεκριµένα, όταν αυτή ελαττώνεται, αυξάνεται η επιφάνεια που κατανέµει ευνο κότερα τις συνιστώσες των δυνάµεων που ασκούνται στο εµφύτευµα, µετατρέποντας αυτές σε συνιστώσες παράλληλες µε τον κατακόρυφο άξονα του εµφυτεύµατος 5. Το είδος της προσθετικής αποκατάστασης που συνδέεται µε το εµφύτευµα, σχετίζεται επίσης µε την επιβίωση του εµφυτεύµατος. Ο παράγοντας προσθετική αποκατάσταση µελετάται και σε σχέση µε τη χρονική στιγµή της φόρτισης, δεδοµένου ότι υφίστανται διαφοροποιήσεις στην επίδρασή της στην ΟΕ. Συγκεκριµένα, αυξηµένο ABL (annual bone loss) εµφανίστηκε σε ακίνητη προσθετική αποκατάσταση (0,14mm έναντι 0,07mm σε κινητή προσθετική) 7. Βέβαια, µία ετήσια οστική απώλεια της τάξης των 0,2mm ανά έτος σε επιτυχώς οστεοενσωµατωµένα εµφυτεύµατα θεωρείται αποδεκτή 4,7. Επιπλέον, σύµφωνα µε τους Steigenga και συν., η απώλεια οστού ακρολοφίας κατά 1,5mm µέσα σε ένα έτος από την επέµβαση θεωρείται επίσης αποδεκτή 9. Γενικότερα, κατακόρυφη απώλεια οστού έως 1mm ένα έτος µετά τη φόρτιση, αποτελεί διεθνές παραδεκτό όριο 4. Επιπλέον, σύµφωνα µε τους Worthington και συν., κατά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος παρατηρείται νέκρωση στο επιφανειακό 0,5mm του οστού 10. Η παρουσία διαύγασης δεν είναι συνήθως ένδειξη αποτυχίας, αλλά µη επαρκούς ΟΕ και πιθανώς µελλοντικής αποτυχίας 10. Επιπλέον, ο τύπος της επιφάνειας του εµφυτεύµατος επηρεάζει άµεσα την ΟΕ και την πρόγνωσή του. Συγκεκριµένα 10, η σύσταση των οξειδίων και το πάχος τους (χηµεία επιφάνειας) αφορούν στον τύπο επεξεργασίας, είτε αυτός είναι µηχανικός, µε θερµική οξείδωση ή άλλον τρόπο επεξεργασίας, παρέχοντας πληροφορίες για τη νανοµορφολογία του εµφυτεύµατος 15. Ο στόχος της τροποποίησης των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος είναι η βιοενεργοποίηση της επιφάνειας 16. Πρέπει να διαχωρίζεται από τον όρο αδρότητα, καθώς η τελευταία αναφέρεται στη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 15. Επίσης, η επιφανειακή ενέργεια και η επιφανειακή τοπογραφία (µέγεθος, σχήµα, αδρότητα) επηρεάζουν την αλληλεπίδραση µεταξύ οστού - εµφυτεύµατος 5,7,9. Σύµφωνα µε έρευνες, οι αδρές επιφάνειες εµφυτευµάτων προσφέρονται περισσότερο για ΟΕ 5,7,14,15,17, πιθανώς λόγω του ότι συντελούν στη µηχανική σταθερότητα, στη διατήρηση των πηγ- µάτων στα αρχικά στάδια της ΟΕ 18 και στην προσκόλληση και τον πολλαπλασιασµό των ινοβλαστών 14. Ο ιδανικός βαθµός πόρωσης που προτείνεται είναι 80µm 14. Επιπλέον, αδρά εµφυτεύµατα πιθανώς να επιδέχονται νωρίτερα φόρτιση 18. Συγκεκριµένα, έχει παρατηρηθεί ότι ο συνδυασµός φόρτισης και αυξηµένης αδρότητας της επιφάνειας του εµφυτεύµατος ευνοούν τον περιεµφυτευ- µατικό οστικό σχηµατισµό 17. Ειδικότερα προτείνεται ότι ο πιθανός µηχανισµός ΟΕ στηρίζεται στην αλληλεπίδραση της µάκρο-µορφολογίας και αδρό-

5 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 93 τητας (µίκρο-µορφολογίας) του εµφυτεύµατος µε τις ασκούµενες επί αυτού δυνάµεις. Η άποψη υποστηρίζεται από το γεγονός ότι η απουσία φόρτισης σε εµφυτεύµατα µε αδροποιηµένη επιφάνεια, όπως και η παρουσία φόρτισης σε µη αδροποιηµένα εµφυτεύµατα, δεν οδήγησαν σε ΟΕ 17. Η σηµασία των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος διαφαίνεται από το γεγονός ότι η επίτευξη επιτυχούς ΟΕ σε εµφυτεύµατα τιτανίου έγκειται στη δηµιουργία επιφανειακού στρώ- µατος οξειδίων στην επιφάνεια του εµφυτεύµατος πάχους άνω των 200nm 5. Συγκεκριµένα, σε εµφυτεύµατα τιτανίου που εκτίθενται σε οξυγόνο έχει παρατηρηθεί ο σχηµατισµός στρώµατος οξειδίων πάχους 2-5nm. Αυτά παρέχουν αντίσταση στη διάβρωση και µέσω της θερµοδυναµικής σταθερότητας, µειωµένης καθίζησης ιόντων και µειωµένης ηλεκτρικής αγωγιµότητας στα οποία συντελούν, ευνοούν την ΟΕ και ενισχύουν τη βιοσυµβατότητα του τιτανίου 5. Επιπλεόν τονίζεται η δυνατότητα του στρώµατος οξειδίων να αυτοανανεώνεται σε περίπτωση καταστροφής τµήµατός του 14. Ωστόσο, η περαιτέρω επεξεργασία των εµφυτευµάτων τιτανίου µε θερµική οξείδωση και ο επακόλουθος σχηµατισµός στρώµατος οξειδίων µεγαλύτερου πάχους από ότι στην περίπτωση του αυτόµατου σχηµατισµού, ενισχύει την ΟΕ. Έχει προταθεί η κάλυψη εµφυτευµάτων τιτανίου που έχουν επιφανειακό στρώµα οξειδίων (TiOblast) µε ιόντα φθορίου, δεδοµένου ότι έχει παρατηρηθεί αυξηµένo BC, συγκριτικά µε την οµάδα ελέγχου στην οποία τα εµφυτεύµατα δεν φέρουν επιφανειακό στρώµα ιόντων φθορίου. Επιπλεόν παρατηρήθηκε αυξηµένη επαγωγή της οστεοβλαστικής διαφοροποίησης συγκριτικά µε την οµάδα ελέγχου 19, στοιχεία σηµαντικά κατά την ΟΕ σε θέσεις µε παρουσία µεγάλων διακένων µεταξύ οστού και εµφυτεύµατος 16. Η κάλυψη των εµφυτευµάτων µε ιόντα ασβεστίου ενισχύει επίσης την ΟΕ µέσω αύξησης της προσρόφησης πρωτε νών και οστεοβλαστών, καθώς και µέσω του µικρότερου πάχους στρώµατος ιόντων συγκριτικά µε τις καλύψεις από υδροξυαπατίτη. Η χρήση του είναι σηµαντική σε περιπτώσεις χαµηλής ποιότητας οστού, καθώς αυξηµένη οστική σύνθεση έχει παρατηρηθεί µε τη χρήση αυτού του τύπου των εµφυτευµάτων κυρίως σε σπογγώδες και όχι σε συ- µπαγές οστούν 20. Κρίνεται επίσης σηµαντική η κατανόηση της πιθανότητας ενίσχυσης της ΟΕ µε κάλυψη των εµφυτευµάτων µε στοιχεία της εξωκυττάριας θεµέλιας ουσίας του οστίτη ιστού, όπως το κολλαγόνο Ι που ενισχύει την προσκόλληση των οστεοβλαστών, τη γλυκοζαµινογλυκάνη χονδρο τίνη, η οποία εµφανίζει τη δυνατότητα αποθήκευσης αυξητικών παραγόντων και τις µορφογενετικές πρωτε νες του οστού (BMPs) 11,21. Συγκεκριµένα, µέσω της τριπλής αυτής κάλυψης, επιτυγχάνεται άµεση ενσωµάτωση των BMPs µε την εξωκυττάρια θεµέλια ουσία, ενώ το κολλαγόνο και η χονδρο τίνη θέτουν τη βάση για την προσέλκυση οστεογενετικών κυττάρων 21. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των οξειδίων ή γενικότερα του τύπου της κάλυψης αποτελεί κρίσιµο σηµείο για την ΟΕ, δεδοµένου ότι εκτός από τις ιδιότητες που κάθε τύπος στρώµατος ιόντων φέρεται να έχει και έχει σχέση µε την ΟΕ, διαφορετικά ιόντα παρουσιάζουν διαφορετική δυνατότητα σύνδεσης µε τη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 20. Η σύγκριση εµφυτευµάτων ζιρκονίου µε εµφυτεύµατα τιτανίου, οδήγησε στο συµπέρασµα ότι η χρήση τους στην αισθητική περιοχή κρίνεται ση- µαντική, ωστόσο τα αποτελέσµατα ερευνών δεν αποδίδουν στα εµφυτεύµατα ζιρκονίου µε αδροποιηµένη επιφάνεια µεγαλύτερη δυνατότητα ΟΕ συγκριτικά µε SLA εµφυτεύµατα τιτανίου 22. Συνεπώς, γίνεται κατανοητός ο σηµαντικός ρόλος του υλικού κατασκευής του εµφυτεύµατος, ανεξάρτητα από τη µικροµορφολογία του. Η σχέση του επιφανειακού στρώµατος οξειδίων µε την επαγωγή της δράσης των οστεοβλαστών µελετήθηκε από τους Arcelli και συν. 15. ιαπιστώθηκε η αύξηση της γονιδιακής έκφρασης στους οστεοβλάστες, ωστόσο λόγο της πολυπλοκότητάς της δεν ήταν εφικτή η κατανόηση της σχέσης των παραγόµενων από τα κύτταρα µορίων µε την ΟΕ. Η έρευνα πέτυχε να τονίσει το ρόλο της νανο- µορφολογίας του εµφυτεύµατος, ανεξάρτητα από τη µικροµορφολογία του, δηλαδή ανεξάρτητα από το βαθµό αδρότητάς του, στην ΟΕ. Προσοχή απαιτείται στην εξαγωγή πρώιµων συµπερασµάτων αναφορικά µε την αποτυχία ή επιτυχία του εµφυτεύµατος, κρίνοντας µόνο την υγεία των περιεµφυτευµατικών ιστών. Ενώ στην περιοδοντολογία η συσσώρευση µικροβιακής πλάκας, η αιµορραγία στην εφαρµογή περιοδοντικής µήλης και ο ουλικός δείκτης είναι ενδεικτικά της κατάστασης των ιστών, δεν αποτελούν δείκτες ΟΕ του εµφυτεύµατος. Αυτό το στοιχείο ενισχύεται από το γεγονός ότι εµφυτεύµατα µακριά και λεία εµφάνισαν σε έρευνα των Chung και συν. αυξηµένη φλεγµονή των ούλων. Ωστόσο τα µακριά εµφυ-

6 94 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 τεύµατα στην ίδια έρευνα συσχετίστηκαν µε καλύτερη ΟΕ και ελαττωµένο ABL 7. Την παρατήρηση των Chung και συν. ότι κινητές προσθετικές αποκαταστάσεις σχετίζονται µε ελαττωµένο ABL, έρχεται να αντικρούσει έρευνα των Moheng και Feryn, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος αποτυχίας του εµφυτεύµατος αυξάνει κατά 9,2 φορές σε επιλογή κινητής προσθετικής αποκατάστασης 2. Οµοίως, σε έρευνα των Aykent και συν. µετά από 12 χρόνια follow-up, παρουσιάστηκε µικρότερο ποσοστό επιτυχίας (90,2%) σε κινητές προσθετικές αποκαταστάσεις, σε σύγκριση µε 95,2% επιτυχία σε µόνιµες µερικές 23. Οι παρατηρούµενες διαφορές πιθανώς σχετίζονται µε διαφορές στην οστική πυκνότητα µεταξύ οπισθίων και προσθίων θέσεων, καθώς και µεταξύ δοντιών της άνω και της κάτω γνάθου. Σε έρευνα των Chung και συν. οπίσθιες θέσεις της άνω γνάθου εµφάνισαν αυξηµένο ABL 7. Οµοίως, σε έρευνα των Steigenga και συν. εµφανίστηκε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας για εµφυτεύµατα της άνω γνάθου 9. Τίθεται συνεπώς το ερώτηµα, εάν η χαµηλή οστική ποιότητα που οδηγεί σε αυτά τα αποτελέσµατα µπορεί να αντιρροπισθεί είτε από την τροποποίηση της επιφάνειας του εµφυτεύ- µατος, είτε γενικότερα από την τροποποίηση της µορφολογίας του 9. ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Νεότερες ερευνητικές προσπάθειες επιχειρούν να τροποποιήσουν τις µέχρι τώρα υφιστάµενες απόψεις αναφορικά µε τις συστηµατικές νόσους που αποτελούσαν αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, πλέον θεωρείται ότι καλά ελεγχόµενες ασθένειες δεν επηρεάζουν τον οστικό ανασχηµατισµό και την ΟΕ σε τέτοιο βαθµό, ώστε να αποτελούν αντένδειξη τοποθέτησης εµφυτεύµατος. Σακχαρώδης ιαβήτης Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι παθολογική κατάσταση που οφείλεται είτε στη µειωµένη σύνθεση ινσουλίνης είτε σε προβλήµατα απελευθέρωσης και δράσης της φυσιολογικά παραγόµενης ινσουλίνης. Η παθοφυσιολογία του σακχαρώδους διαβήτη, µεταξύ άλλων, χαρακτηρίζεται από την ενίσχυση της γλυκοζυλίωσης λόγω της υπεργλυκαιµίας, που συντελεί στην ποιοτική και ποσοτική τροποποίηση των εξωκυττάριων συστατικών, όπως του κολλαγόνου, της λαµινίνης, της βιτρονεκτίνης και της οστεοκαλσίνης 24, επηρεάζοντας πιθανώς την ΟΕ. Ακολουθεί πίνακας µε σχετικές έρευνες, στις οποίες ο ελεγχόµενος σακχαρώδης διαβήτης δεν συσχετίστηκε µε αυξηµένη αποτυχία του εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, όταν το προεγχειρητικό επίπεδο της γλυκοζυλιωµένης Hb A1C είναι κάτω από 7%, η νόσος δεν αποτελεί αντένδειξη τοποθέτησης εµφυτεύµατος 24 (πίν. 1). Οστεοπόρωση Η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται στις γυναίκες από απώλεια σπογγώδους και συµπαγούς οστού, ενώ στους άνδρες από απώλεια συµπαγούς οστού 1. Ο πιθανός µηχανισµός που οδηγεί σε απώλεια του εµφυτεύµατος και έχει σχέση µε απουσία της οστεοενσωµάτωσης, σχετίζεται µε τον περιορισµό του οστικού ανασχηµατισµού. Επιπλέον προτείνεται ότι η βιοχηµική διαδικασία που οδηγεί στην οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται από αύξηση των προφλεγµονωδών κυτοκινών, όπως της TNF-α, και στην ελάττωση των κυτοκινών που επάγουν τον οστικό σχηµατισµό, όπως της IGF Πιθανώς αυτή η δυσλειτουργία να σχετίζεται µε την περιορισµένη δυνατότητα σύνθεσης φυσιολογικής εξωκυττάριας θεµέλιας ουσίας από τους οστεοβλάστες του οστεοπορωτικού ασθενούς, στον περιορισµό του πολλαπλασιασµού οστεογενετικών κυττάρων, όπως των µεσεγχυµατικών κυττάρων και των οστεοβλαστών, καθώς και στην έλλειψη επαρκούς αιµάτωσης των ιστών. Ωστόσο, οι ερευνητές Cho και συν. θέτουν τον προβληµατισµό της πιθανής σταθεροποίησης του οστικού περιβάλλοντος πέριξ του εµφυτεύµατος από το ίδιο το εµφύτευµα σε ασθενείς µε οστεοπόρωση και των πιθανώς αυξηµένων χρόνων επούλωσης µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων που όµως δεν επηρεάζουν την ΟΕ, προτείνοντας ότι η τοποθέτηση εµφυτεύµατος σε αυτούς τους ασθενείς είναι εφικτή 1. Η οστεοπόρωση έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των ερευνητών, δεδοµένου ότι η θεραπεία της µε διφωσφονικά έχει συσχετισθεί µε οστεονέκρωση (osteonecrosis of the jaw, ONJ). Ωστόσο, υφίστανται αντικρουόµενες απόψεις αναφορικά µε το ρόλο τους στην ΟΕ και την πιθανή χρήση της κατηγορίας των µη-αµινοδιφωσφονικών σε οστεοπορωτικούς ασθενείς, τα οποία δεν εµφανίζουν αυτήν την ανεπιθύµητη ενέργεια 25.

7 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 95 Πίνακας 1. Αποτελέσµατα ερευνών που παρουσιάζουν αυξηµένα ποσοστά επιτυχίας των εµφυτευµάτων σε ασθενείς µε σακχαρώδη διαβήτη Συγγραφέας αριθµός αριθµός ποσοστό ασθενών εµφυτευµάτων επιτυχίας παρατηρήσεις Balshi and Wolfinger ,3% κατά την επέµβαση δευτέρου σταδίου Farzad και συν ,1% ένα χρόνο µετά την επέµβαση Olson και συν ,0% διάρκεια 60 µήνες 1. BALSHI TJ, WOLFINGER GJ. Dental implants in the diabetic patient: a retrospective study. Impl Dent 1999,8: FARZAD P, ANDERSSON L, NYBERG J. Dental implant treatment in diabetic patients. Impl Dent 2002,11: OLSON JW, SCHERNOFF AF, TARLOW JL, COLWELL JA, SCHEETZ JP, BINGHAM SF. Dental endosseous implant assessments in a type 2 diabetic population: a prospective study. Int J Oral Maxillofac Impl 2000,15: Τα διφωσφονικά βρίσκουν εφαρµογή σε οστεοπόρωση, κακοήθη οστικά νεοπλάσµατα, στη νόσο Paget, στην υπερασβεστιαιµία 3,26,27. Ωστόσο, βρίσκουν εφαρµογή και στην ατελή οστεογένεση και στην ινώδη δυσπλασία, χωρίς ερευνητική τεκµηρίωση, ενώ χρησιµοποιούµενα σε αρθρίτιδα περιορίζουν τη φλεγµονώδη αντίδραση 27. Εµφανίζουν αναστολή της οστικής απορρόφησης, προώθηση της οστεοβλαστικής δραστηριότητας και της απόπτωσης των οστεοκλαστών 3,25. Επιπλέον, η χρήση τους έχει προταθεί σε συνδυασµό µε την τοποθέτηση εµφυτευµάτων µε στόχο τον οστικό ανασχηµατισµό και την ΟΕ 25. Ωστόσο, η µακροχρόνια χρήση τους συσχετίστηκε µε φτωχά αποτελέσµατα. Συγκεκριµένα, µετά από 10 χρόνια follow-up παρατηρήθηκε οστικός ανασχηµατισµός σε ποσοστό 1,4±1,6% της επιφάνειας του οστού 28. Επιπλέον της περιορισµένης αποτελεσµατικότητάς τους επί µακροχρόνιας χρήσης, συσχετίστηκαν µε την εµφάνιση οστεονέκρωσης µετά από πρόσφατη λοίµωξη ή εξαγωγή δοντιού 3. Συγκεκριµένα, σε έρευνα των Hwang και Wang σε 63 περιπτώσεις ασθενών µε καρκίνο που δέχτηκαν ακτινοθεραπεία, εµφάνιζαν οστεοπόρωση και λάµβαναν pamidronate ή zoledronic acid ή και τα δύο, εµφανίστηκε στο 62% των περιπτώσεων νέκρωση της κάτω γνάθου, ενώ στο 86% αυτών αναφέρθηκε πρόσφατη οδοντοφατνιακή επέµβαση 3. Οστεονέκρωση ωστόσο της άνω γνάθου παρατηρήθηκε µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων και χωρίς την εφαρµογή προηγούµενης ακτινοθεραπείας λόγω άλλης νόσου, προτείνοντας ότι η επαγωγή ΟΕ αποτελεί προκλητικό παράγοντα οστεονέκρωσης της γνάθου 26. Παρόµοια αποτελέσµατα αναφέρουν και οι Wang και συν. 29, στην έρευνα των οποίων παρατηρήθηκε ONJ µετά την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Ωστόσο, οστεονέκρωση έχει παρατηρηθεί και λόγω τραύµατος από οδοντοστοιχία ή χωρίς εµφανή αιτιολογία σε ασθενείς που δέχονταν θεραπεία µε διφωσφονικά 27. Θεραπευτικά χορηγήθηκε συστηµατικά αντιµικροβιακό αντιβιοτικό, τοπικά αντιµικροβιακό στο- µατοδιάλυµα και ακολούθησε τοποθέτηση οστικού µοσχεύµατος και χορήγηση τετρακυκλίνης 29. Ο χειρουργικός καθαρισµός προτείνεται να γίνεται µετά τη διακοπή των διφωσφονικών για τουλάχιστον τρεις µήνες 27. Ο πιθανός µηχανισµός δράσης τους περιγράφεται στην εικόνα 3 3,27. Σύµφωνα µε τους Hwang και Wang η χορήγηση διφωσφονικών δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτευµάτων ή για οποιαδήποτε χειρουργική επέµβαση, µε την προ πόθεση ότι πριν την έναρξη της θεραπείας µε αυτά τα φάρ-

8 96 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 AΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΚΛΑΣΤΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ α) λόγω αναστολής της δράσης των οστεοκλαστών β) της προσκολλητικής τους ικανότητας γ) της συγκέντρωσης των ωρίµων οστεοκλαστών δ) επαγωγή της απόπτωσής τους ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΝΕΡΓΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ΣΤΗΝ ΟΣΤΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΩΡΕΣ) ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ Η + ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΡΟΣΣΩΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗΣ Εικ. 3. Σχηµατική αναπαράσταση δράσης διφωσφονικών. (Τροποποίηση από Hwang και Wang, και ηµητρακόπουλος και συν.). µακα, οι θέσεις που έχουν δεχθεί επέµβαση θα έχουν επουλωθεί 3. Κάπνισµα Το κάπνισµα αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τις περιοδοντικές νόσους, δεδοµένου ότι οδηγεί στην εµφάνιση τροποποιηµένης ανοσολογικής απόκρισης από τους περιοδοντικούς ιστούς στην παρουσία µικροβιακής πλάκας. Στα πλαίσια αυτά θεωρείται επιβαρυντικός παράγοντας και για την τοποθέτηση εµφυτευµάτων και σύµφωνα µε τους Moheng και Feryn αυξάνει τον κίνδυνο αποτυχίας της επέµβασης κατά 14,4 φορές 2. Επίσης, οι καπνίζοντες εµφάνισαν 3 φορές αυξηµένο ABL, συγκριτικά µε τους µη καπνίζοντες 7. Σε έρευνα των Aykent και συν. 23 εµφανίστηκε επίσης αυξηµένο ποσοστό εµφυτευµάτων µε απώλεια πρόσφυσης, συγκριτικά µε τους µη καπνιστές. Συγκεκριµένα, 75,81% των καπνιζόντων δέχτηκαν επιτυχηµένη τοποθέτηση εµφυτευµάτων χωρίς παρουσία απώλειας πρόσφυσης, σε αντίθεση µε 97,7% των µη καπνιζόντων, στους οποίους δεν παρατηρήθηκε απώλεια πρόσφυσης. Οι αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσµατος συσχετίστηκαν κυρίως µε τη νικοτίνη και τις δράσεις της: ελάττωση του µεγέθους των ερυθρών αιµοσφαιρίων, περιορισµό της µετανάστευσης των ινοβλαστών και µακροφάγων, ενίσχυση της προσκολλητικής ικανότητας των αιµοπεταλίων και προώθηση της αγγειοσύσπασης 4,24,30. Το µονοξείδιο του άνθρακα σχετίζεται µε ελάττωση της οξυγόνωσης των ιστών, ενώ το υδροκυάνιο µε ελαττωµένο οξειδωτικό µεταβολισµό και περιορισµένη κυτταρική µετανάστευση 24. Το κάπνισµα συνεπώς, παρεµποδίζει την επούλωση, επάγει την απώλεια περιεµφυτευµατικού οστού, ελαττώνει τη σύνθεση κολλαγόνου και την περιφερική αιµατική ροή, παρεµποδίζει τη λειτουργία των πολυ- µορφοπυρήνων και των µακροφάγων. Όλα αυτά οδηγούν σε αυξηµένο δείκτη αιµορραγίας, αύξηση του βάθους των θυλάκων και επίταση της φλεγ- µονής 18,30. Ωστόσο, η αποτυχία του εµφυτεύµατος σε ασθενείς που καπνίζουν δεν σχετίζεται µε την απώλεια της οστεοενσωµάτωσης, αλλά είναι αποτέλεσµα της έκθεσης των περιεµφυτευµατικών ιστών στη δράση του καπνού 4,18,30,31. Η παρατήρηση αυτή συνεπάγεται τη διαπίστωση ότι η απώλεια λαµβάνει χώρα κατά το διάστηµα από την τοποθέτηση του healing abutment µέχρι την εφαρ- µογή της προσθετικής αποκατάστασης 4, άρα το κάπνισµα αυξάνει τις επιπλοκές, εκθέτοντας τους περιεµφυτευµατικούς µαλακούς ιστούς στη δράση του καπνού του τσιγάρου 24,32. Τα παραπάνω αποτελέσµατα ενισχύονται από τις ερευνητικές παρατηρήσεις των Haas και συν. 31, ότι οι καπνιστές εµφανίζουν αυξηµένη αποτυχία της επέµβασης στην άνω γνάθο και συγκεκριµέ-

9 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 97 να στα οπίσθια δόντια αυτής. Αντίθετα, τα πρόσθια δόντια της κάτω γνάθου εµφανίζουν το µικρότερο ποσοστό αποτυχίας, προτείνοντας ότι η γλώσσα δρα ως φραγµός για τον καπνό του τσιγάρου, ώστε αυτός να µη προσεγγίζει τους περιεµφυτευµατικούς ιστούς. Βέβαια, τα διαφορετικά αποτελέσµατα των ερευνών µεταξύ της άνω και της κάτω γνάθου, τα οποία συσχετίζουν αυξηµένη απώλεια των εµφυτευµάτων µόνο µε την άνω γνάθο, ενδεχοµένως να επηρεάζονται και από το είδος της αποκατάστασης που έχει επιλεγεί για την κάθε γνάθο στις ερευνητικές εργασίες. Έτσι, ενώ στην άνω γνάθο προτιµούνται οι γέφυρες, στην κάτω γνάθο προτιµούνται οι επιεµφυτευµατικές προσθετικές αποκαταστάσεις. Οι παραπάνω παρατηρήσεις οδήγησαν στη σύσταση της διακοπής του καπνίσµατος πριν την επέµβαση, καθώς και αποχής από το κάπνισµα για ένα διάστηµα µετά την επέµβαση 4,24. Οι Bain και Moy 33 συνιστούν διακοπή του καπνίσµατος για µία εβδοµάδα πριν την επέµβαση και αποχή από το κάπνισµα για δύο µήνες µετά 4. Επιπλέον, συστήνεται η χορήγηση αντιβιοτικού για χηµειοπροφύλαξη 30. Το µελλοντικό ενδιαφέρον των ερευνητών πιθανώς να στραφεί στην τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών των εµφυτευµάτων, δεδοµένου ότι δεν υφίστανται επαρκείς έρευνες που να συσχετίζουν την επιτυχία ενός εµφυτεύ- µατος σε ασθενείς που καπνίζουν µε τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί αυξηµένη αποτελεσµατικότητα σε καπνιστές µε εµφυτεύµατα επενδεδυµένα µε HA, τα οποία εµφάνισαν 95% επιτυχία 24. Επιπλέον διαπιστώθηκε ότι επενδεδυµένα µε οξείδια εµφυτεύµατα είχαν καλύτερη πρόγνωση σε ασθενείς που κάπνιζαν 34. Προτείνεται η τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών των εµφυτευµάτων σε καπνίζοντες ασθενείς, µε στόχο τη διαλεύκανση της επίδρασης της ενέργειας αυτής επί της ΟΕ 7,30. HIV Η αύξηση του προσδόκιµου επιβίωσης σε ασθενείς µε HIV έχει ενισχύσει την προαγωγή της στο- µατικής υγιεινής στους ασθενείς αυτούς. Ωστόσο, δεν είναι γνωστές οι µετεγχειρητικές επιπλοκές εξαγωγών και η πιθανότητα καθυστερηµένης επούλωσης 4,35,36. Συγκεκριµένα, δεν έχει διαλευκανθεί η πιθανότητα σηψαιµίας και περιορισµένης επούλωσης των πρώιµων ή απώτερων επιπλοκών, της δυνατότητας ΟΕ και γενικότερα της επιτυχίας της επέµβασης τοποθέτησης εµφυτεύµατος σε ασθενείς µε HIV. Αποτελέσµατα επιτυχούς ΟΕ παρατηρήθηκαν αρχικά από τους Rajnay και Hochstetter 37, όταν 18 µήνες µετά την τοποθέτηση εµφυτεύ- µατος η επανεξέταση επιβεβαίωσε την επιτυχή ΟΕ σε ασθενή µε HIV. Σε έρευνα των Shetty και Achong 35, τοποθετήθηκαν µε επιτυχία 8 εµφυτεύµατα, 6 στην άνω γνάθο και δύο στην κάτω, σε ασθενείς µε HIV. εν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά µεταξύ HIV θετικών και HIV αρνητικών ασθενών σε ότι αφορά στις µετεγχειρητικές λοιµώξεις. Οµοίως επιτυχία της επέµβασης και επίτευξη ΟΕ έλαβε χώρα στην έρευνα των Stevenson και συν. 4. Στους ασθενείς συµπεριλαµβάνονταν και ΗΙV θετικοί, καπνιστές και διαβητικοί (τύπου ΙΙ), ωστόσο το σύνολο των ασθενών εµφάνισε ΟΕ. Η έκβαση της επέµβασης οδηγεί στην υπόθεση ότι εκτός από τη συστηµατική κατάσταση των ασθενών, αυξηµένη επίδραση πρέπει να εµφανίζει και η θέση εµφύτευσης, εφόσον η θέση δέκτης των δύο εµφυτευµάτων στην έρευνα σε κάθε ασθενή ήταν η πρόσθια περιοχή της κάτω γνάθου, η οποία εµφανίζει στο σύνολο των ερευνών πολύ καλή πρόγνωση της επέµβασης. Συνεπώς, δεν αποτελεί αντένδειξη η τοποθέτηση εµφυτεύµατος σε ασθενείς µε HIV που δεν εµφανίζουν σοβαρή ανοσοανεπάρκεια 24. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η παρούσα ανασκόπηση οδήγησε στο συµπέρασµα ότι συστηµατική ασθένεια του ασθενούς, εφόσον αποτελεί ελεγχόµενη κατάσταση, δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Η επιτυχία της ΟΕ εξαρτάται από την έκβαση της αλληλεπίδρασης µεταξύ οστού και της επιφάνειας του εµφυτεύµατος. Η αδρή επιφάνεια που φέρει οξείδια θεωρείται ιδανική έναντι της µηχανικά επεξεργασµένης. Στα πλαίσια αυτά θεωρητικά προτείνεται η τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος σε διάφορες κατηγορίες ασθενών µε πιθανή προβληµατική ΟΕ, µε στόχο την ενίσχυση της τελευταίας. Συγκεκρι- µένα, σε περιπτώσεις ασθενών που καπνίζουν διαπιστώθηκαν καλύτερα αποτελέσµατα ΟΕ για εµφυτεύµατα µε επένδυση ΗΑ, συγκριτικά µε τα εµφυτεύµατα που είχαν µηχανικά επεξεργασµένη επιφάνεια χωρίς επένδυση. Συνεπώς, µπορεί να µην υφίσταται δυνατότητα πρόβλεψης για την επιτυχία της ΟΕ, ωστόσο η συνεκτίµηση των παραπάνω παραγόντων, δηλα-

10 98 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 δή των χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος και της συστηµατικής και τοπικής κατάστασης του ασθενούς, µπορούν να οδηγήσουν στην επιλογή του κατάλληλου εµφυτεύµατος σε συνδυασµό µε την ανάλογη θεραπευτική προσέγγιση. SUMMARY E. DIETRICH IMPLANT - PATIENT. FACTORS AFFECTING OSSEOINTEGRATION. STOMATOLOGIA 2008,65(3): The aim of this paper is to review the up to date information concerning the factors influencing osseointegration according to the patient s general condition and implant characteristics. Previous studies show that it isn t a contraindication for implant placement if patient s systematic condition is well controlled. As far as diabetes melitus is concerned, the levels of glycosylated hemoglobin of less than 7%, osteoporosis and AIDS should not influence the choice of implant placement. In case of osteoporosis the use of bisphosphonates should be avoided until wound healing after surgical treatment commences. Smoking also interferes with osseointegration and it s supported that preand postoperative smoking cessation helps the process of osseointegration. The interaction with the bone surface depends on implant s characteristics like diameter, length and type of surface. This implies that changing implant s microor nanomorphology may enhance osseointegration in particular cases. The studies referring to systemic conditions prove that implant placement should be successful when the disease is well controlled. An implant diameter of less than 4mm, in length and more than 10mm as well as a rough surface are related to high success. KEY WORDS: Osseointegration, Dental implant design. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. CHO P, SCHNEIDER B, KRIZAN K, KELLER JC. Examination of the bone-implant interface in experimentally induced osteoporotic bone. Impl Dent 2004,13: MOHENG P, FERYN JM. Clinical and biologic factors related to oral implant failure: a 2-year follow-up study. Impl Dent 2005,14: HWANG D, WANG HL. Medical contraindications to implant therapy: part I: absolute contraindications. Impl Dent 2006,15: STEVENSON GC, RIANO PC, MORETTI AJ, NICJOLS M, ENGELMEIER RL, FLAITZ CM. Short-term success of osseointegrated dental implants in HIVpositive individuals: a prospective study. J Contemp Dent Pract 2007,8: CHUNG SH, HEO SJ, KOAK JY, KIM SK, LEE JB, HAN JS et al. Effects of implant geometry and surface treatment on osseointegration after functional loading: a dog study. J Oral Rehabil 2008,35: SCHLEGEL KA, THORWARTH M, PLESINAC A, WILTFANG J, RUPPRECHT S. Expression of bone matrix proteins during the osseus healing of topical conditioned implants: an experimental study. Clin Oral Implants Res 2006,17: CHUNG DM, OH TJ, LEE J, MISCH CE, WANG HL. Factors affecting late implant bone loss: a retrospective analysis. Int J Oral Maxillofac Impl 2007,22: BRISMAN DL, BRISMAN AS, MOSES MS. Implant failures associated with asymptomatic endodontically treated teeth. J Am Dent Assoc 2001,132: STEIGENGA JT, Al-SHAMMARI KF, NOCITI FH, MISCH CE, WANG HL. Dental implant design and its relationship to long-term implant success. Impl Dent 2003,12: WORTHINGTON P, LANG BR, LAVELLE WE. Osseointegration in Dentistry: an Introduction. Quintessence Pub Co STADLINGER B, PILLING E, HUHLE M, MAI R, BIERBAUM S, BERNHARDT R et al. Influence of extracellular matrix coatings on implant stability and osseointegration: an animal study. J Biomed Mater Res B Appl Biomater 2007,83: BERGLUNDH T, ABRAHAMSSON I, LANG NP, LINDHE J. De novo alveolar bone formation adjacent to endosseous implants. Clin Oral Impl Res 2003,14: FRANCHI M, FINI M, MARTINI D, ORSINI E, LEONARDI L, RUGGERI A et al. Biological fixation of endosseous implants. Micron 2005,36: DIMITRIOU R, BABIS GC. Biomaterial osseointegration enhancement with biophysical stimulation. J Musculoskelet Neuronal Interact 2007,7: ARCELLI D, PALMIERI A, PEZZETTI F, BRUNELLI G, ZOLLINO I, CARINCI F. Genetic effects of a titanium surface on osteoblasts: a meta-analysis. J Oral Sci 2007,49:

11 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ABRAHAMSSON I, ALBOUY JP, BERGLUNDH T. Healing at fluoride-modified implants placed in wide marginal defects: an experimental study in dogs. Clin Oral Impl Res 2008,19: DUYCK J, SLAETS E, SASAGURI K, VANDAMME K, NAERT I. Effect of intermittent loading and surface roughness on peri-implant bone formation in a bone chamber model. J Clin Periodontol 2007,34: SHIBLI JA, GRASSI S, De FIGUEIREDO LC, FERES M, MARCANTONIO E, IEZZI G et al. Influence of implant surface topography on early osseointegration: a histological study in human jaws. J Biomed Mater Res B Appl Biomater 2007,80: BERGLUNDH T, ABRAHAMSSON I, ALBOUY JP, LINDHE J. Bone healing at implants with a fluoridemodified surface: an experimental study in dogs. Clin Oral Impl Res 2007,18: SUH JY, JEUNG OC, CHOI BJ, PARK JW. Effects of a novel calcium titanate coating on the osseointegration of blasted endosseous implants in rabbit tibiae. Clin Oral Impl Res 2007,18: STADLINGER B, PILLING E, HUHLE M, MAI R, BIERBAUM S, SCHARNWEBER D et al. Evaluation of osseointegration of dental implants coated with collagen, chondroitin sulphate and BMP-4: an animal study. Int J Oral Maxillofac Surg 2008,37: GAHLERT M, GUDEHUS T, EICHHORN S, STEINHAUSER E, KNIHA H, ERHARDT W. Biomechanical and histomorphometric comparison between zirconia implants with varying surface textures and a titanium implant in the maxilla of miniature pigs. Clin Oral Impl Res 2007,18: AYKENT F, INAN O, OZYESIL AG, ALPTEKIN NO. A 1- to 12-year clinical evaluation of 106 endosseous implants supporting fixed and removable prostheses. Int J Periodont Restor Dent 2007,27: HWANG D, WANG HL. Medical contraindications to implant therapy: part II: relative contraindications. Impl Dent 2007,16: BERARDI D, CARLESI T, ROSSI F, CALDERINI M, VOLPI R, PERFETTI G. Potential applications of biphosphonates in dental surgical implants (Abst). Int J Immunopathol Pharmacol 2007,20: SAVOLDELLI C, Le PAGE F, SANTINI J, SCORTECCI G, ODIN G. Maxillar osteonecrosis associated with bisphosphonate treatment and dental implants (Abstract). Rev Stomatol Chir Maxillofac 2007,108: ΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ι, ΜΑΓΟΠΟΥΛΟΣ Χ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙ ΟΥ Α, ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ Ν, ΚΑΡΑΚΑΣΗΣ. Οστεονέκρωση των γνάθων σε ασθενείς που λαµβάνουν διφωσφονικά. Σύγχρονη θεώρηση ενός νέου κλινικού προβλήµατος. Αρχεία Ελληνικής Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 2004,5: Bisphosphonates, Available at: University of Washington website, edu/bonephys /opbis.html. Accessed 25 December WANG HL, WEBER D, MCCAULEY LK. Effect of longterm oral bisphosphonates on implant wound healing: literature review and a case report. J Periodontol 2007,78: STRIETZEL FP, REICHART PA, KALE A, KULKARNI M, WEGNER B, KUECHLER I. Smoking interferes with the prognosis of dental implant treatment: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol 2007,34: HAAS R, HAIMBOECK W, MAILATH G, WATZEK G. The relationship of smoking on peri-implant tissue: a retrospective study. J Prosthet Dent 1996,76: WEYANT RJ. Characteristics associated with the loss and peri-implant tissue health of endosseous dental implants (Abstr). Int J Oral Maxillofac Impl 1994,9: BAIN CA, MOY PK. The association between the failure of dental implants and cigarette smoking. Int J Oral Maxillofac Impl 1993,8: ROCCI A, MARTIGNONI M, GOTTLOW J. Immediate loading of Brånemark System TiUnite and machined-surface implants in the posterior mandible: a randomized open-ended clinical trial (Abstr). Clin Impl Dent Relat Res 2003,5: SHETTY K, ACHONG R. Dental implants in the HIVpositive patient - case report and review of the literature. Gen Dent 2005,53: BARON M, GRITSCH F, HANSY AM, HAAS R. Implants in an HIV-positive patient: a case report. Int J Oral Maxillofac Impl 2004,19: RAJNAY ZW, HOCHSTETTER RL. Immediate placement of an endosseous root-form implant in an HIV-positive patient: report of a case. J Periodontol 1998,69: ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Ντήτριχ Εύα-Μαρία Περιστερά Θεσσαλονίκης Τ.Θ. 5

Βιολογία Εμφυτευμάτων

Βιολογία Εμφυτευμάτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Οστική Επούλωση Γεώργιος Μακρής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Σπανός Χειρουργός Οδοντίατρος Συνεργάτης Τμήματος Οδοντικών Εμφυτευμάτων Θεραπευτηρίου «ΥΓΕΙΑ» 1 Προσωπικά Δεδομένα. 1.1 Βιογραφικά Στοιχεία

Αθανάσιος Σπανός Χειρουργός Οδοντίατρος Συνεργάτης Τμήματος Οδοντικών Εμφυτευμάτων Θεραπευτηρίου «ΥΓΕΙΑ» 1 Προσωπικά Δεδομένα. 1.1 Βιογραφικά Στοιχεία Αθανάσιος Σπανός Χειρουργός Οδοντίατρος Συνεργάτης Τμήματος Οδοντικών Εμφυτευμάτων Θεραπευτηρίου «ΥΓΕΙΑ» 1 Προσωπικά Δεδομένα 1.1 Βιογραφικά Στοιχεία Επώνυμο: Σπανός Όνομα: Αθανάσιος Όνομα πατρός: Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΣ ΣΤΟ 53 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 49: ΕΑ ΠΕΡΙΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΙΤΙΔΑ - Η ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η διαδικασία τοποθέτησης των εμφυτευμάτων και της προσθετικής αποκατάστασης ;

Ποια είναι η διαδικασία τοποθέτησης των εμφυτευμάτων και της προσθετικής αποκατάστασης ; Τι είναι τα εμφυτεύματα; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις τοποθέτησης των εμφυτευμάτων; Υπάρχει κάποιος κίνδυνος για την υγεία; Ποια είναι η διαδικασία τοποθέτησης των εμφυτευμάτων και της προσθετικής αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα

Οδοντικά Εμφυτεύματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οδοντικά Εμφυτεύματα Ενότητα 4: Mικροδιεργασίες Επούλωσης Γεώργιος Μακρής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Τι είναι η περιοδοντίτιδα; Πρόκειται για μια φλεγμονή των ιστών που περιβάλλουν και στηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Βαρβαρούσης Δ, Πλούμης Α, Μπερής Α Μονάδα Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης «Σ. Νιάρχος», Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό.

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Βιβλιογραφία Claffey N, Clarke E, Polyzois I, Renvert S. (2008) Surgical treatment of peri-implantitis.

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι ενδείξεις ουλίτιδας περιλαµβάνουν :

Οι ενδείξεις ουλίτιδας περιλαµβάνουν : ΟΥΛΙΤΙ Α Τα ούλα αποτελούν τµήµα των µαλακών ιστών του στόµατος. Περιβάλλουν τα δόντια και τα καλύπτουν προστατευτικά. Τα ούλα ενός φυσιολογικού υγιούς δοντιού φτάνουν στην αδαµαντίνη του δοντιού προστατεύοντας

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011,68(2): 51-62 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΜΕΣΗ ΜΕΤΕΞΑΚΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ. ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΤΝΙΑΚΗΣ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑΣ; Α. ΦΑΡ Η* Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Τ α άµεσα µετεξακτικά εµφυτεύµατα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο Κολωνίας

Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο Κολωνίας berlin_6th-group 2012:Layout 1 11/23/12 3:16 PM Page 1 7o Group Oral Implantology Σειρά µετεκπαιδευτικών σεµιναρίων µε πιστοποιητικό από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Εµφυτευµατολόγων (BDIZ-EDI) και το πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β.-ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΙ ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟ ΥΣΤΡΟΦΙΑΣ κατακράτηση φωσφόρου δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισµός

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd

Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Σπύρος O. Μπακατσέλος MD Phd Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο U.K. Prospective Diabetes Study investigators noted that: patients often did not achieve normoglycemia.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών 1951 Gavril Abramovich Ilizarov Μέθοδος Ilizarov «συνδυασμός φλοιοτομής και σταδιακής, ελεγχόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Παθοφυσιολογία της επούλωσης των ελκών στο διαβήτη και αιτίες αποτυχίας

Παθοφυσιολογία της επούλωσης των ελκών στο διαβήτη και αιτίες αποτυχίας Παθοφυσιολογία της επούλωσης των ελκών στο διαβήτη και αιτίες αποτυχίας Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικού Κέντρου ΓΝΑ Λαϊκό Σακχαρώδης διαβήτης και έλκη κάτω άκρων 25% των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,19(4):335-339 Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Π.

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ Α

Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ Α Περιεχόμενα ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ Πρόλογος καθηγητού κ. Ζαχαρία Σπ. Μαντζαβίνου... xviii Πρόλογος καθηγητού κ. Niklaus P. Lang... xix Πρόλογος... xxi Συμμετοχές-Συνεργασίες... xxiii ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22 Δημήτρης Ι. Χατζηδάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας - Ενδοκρινολογίας, Υπεύθυνος Ενδοκρινολογικής Mονάδας Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού

Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού 10 Τάσεις και Εφαρµογές - Εµφυτεύµατα Άµεση τοποθέτηση εµφυτευµάτων και άµεση φόρτιση µετά από µια περίπλοκη εξαγωγή δοντιού X.Vela Καθώς η Εµφυτευµατολογία συνεχίζει να εξελίσσεται για την ικανοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Σκούτας Δ, Κατσάνος Ι, Σιώμος Κ, Μελλίδης Χ, Σαπάκας Ι,Τσαβδαρίδης Ι, Ρογκότης Θ, Γεώργα Σ, Μούζα Ε, Μανές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Tι είναι ο οστίτης ιστός;... 17 2. Λειτουργία οστεοβλαστών και οστεοκλαστών... 20 3. Το οστικό αυτομόσχευμα, ως κύρια επιλογή στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ.

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ. Γιατί μας απασχολεί Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και 2 συνοδεύονται από μικρο και μακροαγγειακές επιπλοκές Σημαντικότερη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας του διαβητικού πληθυσμού Ο κίνδυνος για καρδιαγγειακή

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

DENTOMEDICA A.E CS 8100 Ψηφιακό Πανοραµικό CS 8100 από την Carestream. Με έξυπνο σχεδιασµό, µικρό όγκο και τέλεια εικόνα, είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεστε για το ιατρείο σας. Είναι σχεδιασµένο εργονοµικά,

Διαβάστε περισσότερα

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Οστεόλυση Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Αύξηση αριθμού οστεοκλαστών Αύξηση Μείωση διάρκειας του δράσης χρόνου για τους ασβεστοποίηση του οστού Αύξηση ενεργοποιημένων μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Εμφυτευμάτων

Βιολογία Εμφυτευμάτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Εμβιομηχανική Γεώργιος Μακρής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Γηροδοντοπροσθετική Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι

Γηροδοντοπροσθετική Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Ολική νωδότητα και ηλικιωμένοι Βασιλική Αναστασιάδου Καθηγήτρια http://www.dent.auth.gr/index.php?lang=el&rm=0&mn=247&stid

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Clever Dental 65+ και Clever Dental 65+ Basic ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ

Clever Dental 65+ και Clever Dental 65+ Basic ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ Clever Dental 65+ και Clever Dental 65+ Basic ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΜΙΚΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΡΑ ( ) CLEVER Ασφαλιζόμενοι DENTAL 65+ CLEVER DENTAL 65+ Basic Κυρίως Ασφαλιζόμενος 192,00 118,00 2ος Ασφαλιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» ΒΙΟΔΕΙΚΤΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Σ. Γεώργα 1, Χ. Μανές 2, Β. Nίκος 1, Λ. Δούκας 2, Α.Νικολαίδης 2, Τ.

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός «Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός!ΜΙΧΑΗΛ!Γ.!ΨΑΛΛΑΣ! ΕΙΔΙΚΟΣ!ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ!2!ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ!! ΔΙΔΑΚΤΩΡ!ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ!ΑΘΗΝΩΝ! ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ!Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ!ΚΛΙΝΙΚΗΣ!!! 424!ΓΣΝΕ! Conflict!of!interest! ΔΕΝ!ΥΠΑΡΧΕΙ!ΚΑΜΙΑ!ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ!

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΕΔΕΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΣΙ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΕΔΕΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΣΙ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΣΙ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το οστό αποτελεί ένα ιδανικό περιβάλλον για μετάσταση, καθώς η συνεχής και δυναμική ανάπλασή τον παρέχει μια γόνιμη βάση για την παλιννόστηση και τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ 1 Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, 2 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Νοσ. ΑΧΕΠΑ, 3 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική υπόθεση. Εισαγωγή ΜΑΘΗΜΑ 11Ο 1. ΜΑΘΗΜΑ Θεραπεία Μέρος 2 ο. Κλινικές µελέτες. Σύνδεση µε το προηγούµενο µάθηµα

Ερευνητική υπόθεση. Εισαγωγή ΜΑΘΗΜΑ 11Ο 1. ΜΑΘΗΜΑ Θεραπεία Μέρος 2 ο. Κλινικές µελέτες. Σύνδεση µε το προηγούµενο µάθηµα ΜΑΘΗΜΑ Θεραπεία Μέρος 2 ο Κλινικές Μελέτες 1 Εισαγωγή Σύνδεση µε το προηγούµενο µάθηµα Ανάγκη ελέγχου και επιβεβαίωσης των προτεινόµενων θεραπειών Είδη µελετών των θεραπευτικών µεθόδων Κλινικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΩΣΗ Η ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΣΟΒΑΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

ΔΙΑΣΩΣΗ Η ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΣΟΒΑΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΔΙΑΣΩΣΗ Η ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΣΟΒΑΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Χατζώκος Γ. Ιπποκράτης Οι ακρωτηριασμοί στην Ορθοπαιδική αποτελούν την έσχατη λύση για την αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων ενός άκρου το οποίο είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστικοί βιοδείκτες στην παιδική λευχαιμία

Προγνωστικοί βιοδείκτες στην παιδική λευχαιμία 27o Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρίας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Προγνωστικοί βιοδείκτες στην παιδική λευχαιμία Παπαμικρούλης Γ.Α., Θωμόπουλος Θ., Πετρίδου Ε. Εργαστήριο Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΒΡΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΒΡΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΒΡΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ 1, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΜΠΑΛΗΣ 2 Β' Χειρουργική Κλινική, Νοσοκομείο ΓΝΘ Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Χειρουργική Κλινική Νοσοκομείου Κομοτηνής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΜΑΡΓΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ 1,2, ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΠΡΟΚΛΟΥ 1,2, ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 2, ΙΣΜΗΝΙ ΛΑΣΗΘΙΩΤΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Υποψήφιος διδάκτορας: Καββαδάς Παναγιώτης. Έτος ολοκλήρωσης διδακτορικής διατριβής: 2010

Υποψήφιος διδάκτορας: Καββαδάς Παναγιώτης. Έτος ολοκλήρωσης διδακτορικής διατριβής: 2010 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Υποψήφιος διδάκτορας: Καββαδάς Παναγιώτης Έτος ολοκλήρωσης διδακτορικής διατριβής: 2010 Μελέτη τοπ ρόλοπ της ιντεγκρινοσπνδεόμενης κινάσης στην πνεπμονική ίνσση, Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Σ τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακή νόσος Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν τετραπλάσια αύξηση της συχνότητας καρδιαγγειακής νόσου απ ότι οι µη διαβητικοί ασθενείς Το 50% των νεοδιαγνωσµένων διαβητικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία

Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία Δρ. Σωτηρία Γκιζάνη Επικ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παιδοδοντιατρικής Από τις πιο συχνές

Διαβάστε περισσότερα

Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων

Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων Εμφυτευματολογία ΣTOMA 2010; 38 : 139-147 Aνασκόπηση Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων Ν. ΣΟΛΔΑΤΟΣ 1, Ι. ΜΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ 2, Σ. ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος.

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. Στοματική Χειρουργική ΣTOMA 2013; 41: 173-180 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. ΕΛ.-ΣΩΤ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΓΝΑΘΩΝ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΓΝΑΘΩΝ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΓΝΑΘΩΝ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN Σοφία Κουβαριτάκη 1, Μάρθα Βαρδάκη 1, Σοφία Παντελιού 2, Χρίστος Κοντογιάννης 1,3 και Μαλβίνα Όρκουλα 1 1 Τµήµα Φαρµακευτικής, Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Μαρία Π. Γιαβροπούλου Ενδοκρινολόγος Τμήμα κλινικής και Μοριακής Ενδοκρινολογίας ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ O ομιλητής (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Η ραχίτιδα και η οστεομαλακία αποτελούν παρόμοιες μεταβολικές παθήσεις των οστών και χαρακτηρίζονται από την ανεπαρκή αποτιτάνωση (εναπόθεση ασβεστίου),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015 Οι εταιρείες & 1ο σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting 19-20 Ιουνίου 2015 ΟΜΙΛΗΤΕΣ Hakan Ozyuvaci Αχιλλέας Κατσούπας Πελοπίδας Ι. Λομβαρδάς Κλεάνθης Μανωλάκης Αλέξανδρος Μανωλάκης Αίθουσα σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Απόδοση λιπαρών οξέων μετά από υδρόλυση των τριγλυκεριδίων, σε περίοδο νηστείας, με σκοπό: Την παραγωγή ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΙΕΡΙΑΣ. 25 ης ΜΑΡΤΊΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΗΛ.: FAX: 23510/

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΙΕΡΙΑΣ. 25 ης ΜΑΡΤΊΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΗΛ.: FAX: 23510/ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΙΕΡΙΑΣ 25 ης ΜΑΡΤΊΟΥ 12 601 00 ΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΗΛ.: 23510 35685 FAX: 23510/75332 email:odspierias@gmail.com ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί που Εμπλέκονται στη Διαταραγμένη Επούλωση του Διαβητικού Έλκους: Aποτελέσματα Προοπτικής Μελέτης

Μηχανισμοί που Εμπλέκονται στη Διαταραγμένη Επούλωση του Διαβητικού Έλκους: Aποτελέσματα Προοπτικής Μελέτης Μηχανισμοί που Εμπλέκονται στη Διαταραγμένη Επούλωση του Διαβητικού Έλκους: Aποτελέσματα Προοπτικής Μελέτης ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΛΤΖΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ Microcirculation Lab Rongxiang Xu Center of Regenerative

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα