Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων"

Transcript

1 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008, ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑ - ΑΣΘΕΝΗΣ. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ* Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Σ τόχος της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση αναφορικά µε το θέµα των παραγόντων που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση και αφορούν τόσο στον ασθενή όσο και στα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος. Στα πλαίσια αυτά διαπιστώθηκε ότι η συστηµατική κατάσταση του ασθενούς, εφόσον ελέγχεται ικανοποιητικά µία παρούσα νόσος, δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, ο ελεγχόµενος σακχαρώδης διαβήτης µε επίπεδο γλυκοζυλιωµένης αιµοσφαιρίνης κάτω από 7%, η οστεοπόρωση και το AIDS δεν αποτελούν προβληµατικά στοιχεία στα πλαίσια της επιλογής τοποθέτησης εµφυτεύµατος, εφόσον ελέγχονται ικανοποιητικά. Ωστόσο, στην περίπτωση της οστεοπόρωσης προτείνεται η αποφυγή της χορήγησης σκευασµάτων διφωσφονικών πριν την πλήρη επούλωση θέσεων που έχουν δεχθεί χειρουργική επέµβαση. Επιπλέον, το κάπνισµα επηρεάζει δυσµενώς την έκβαση της επέµβασης και συστήνεται η διακοπή του, τόσο προεγχειρητικά όσο και µετά την ολοκλήρωση της επέµβασης. Τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος, όπως η διάµετρος, το µήκος, η αδρότητα και τα οξείδια της επιφάνειας, διερευνώνται σε σχέση µε την αλληλεπίδρασή τους µε το οστικό περιβάλλον και τονίζεται η πιθανή σχέση µεταξύ της τροποποίησης της µίκρο- και νανοµορφολογίας των εµφυτευµάτων και της επίτευξης οστεοενσω- µάτωσης στις διάφορες περιπτώσεις ασθενών. Συµπερασµατικά, γίνεται κατανοητό ότι η ελεγχόµενη συστηµατική κατάσταση του ασθενούς επιτρέπει τον προγραµµατισµό για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος, καθώς και ότι η τοποθέτηση εµφυτευµάτων διαµέτρου µικρότερης από 4mm, µήκους µεγαλύτερου από 10mm, µε αδρή επιφάνεια έχουν συσχετισθεί µε αυξηµένα ποσοστά επιτυχίας της επέµβασης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η οστεοενσωµάτωση αποτελεί µία δυναµική διαδικασία που συντελείται στη διεπιφάνεια οστούεµφυτεύµατος. Παράλληλα µε τη διερεύνηση της φυσιολογίας και βιοχηµείας του φαινοµένου, η έρευνα επικεντρώνεται στη διαπίστωση της δυνατότητας τροποποίησης τοπικών παραγόντων που αφορούν τόσο στο οστούν όσο και στο εµφύτευµα, ώστε να επιτυγχάνονται υψηλά ποσοστά οστεοενσωµάτωσης ανά περίπτωση. Αποτυχία θεωρείται η απώλεια της πρόσφυσης του εµφυτεύ- µατος κατά βάθος τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο του µήκους του και η παρουσία θυλάκου βάθους µεγαλύτερου ή ίσου µε 3mm. * Φοιτήτρια Οδοντιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης. ΟΡΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ: Οστεοενσωµάτωση, Μορφολογία οδοντικού εµφυτεύµατος. Σύµφωνα µε σύγχρονες απόψεις, οι παράγοντες που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση, κατανέ- µονται σε εκείνους που σχετίζονται: (α) µε τον τύπο του εµφυτεύµατος, εννοώντας τα επιφανειακά του χαρακτηριστικά, το µήκος, τη διάµετρο και τη χειρουργική τεχνική τοποθέτησής του, και (β) εκείνους που σχετίζονται µε τον ασθενή και συγκεκριµένα αφορούν στις συστηµατικές του παθήσεις και στη βιολογική κατάσταση του οστού στη θέση εµφύτευσης 1-3. Η συστηµατική κατάσταση του ασθενούς επηρεάζει τη δυνατότητα επούλωσης, µε βάση την οποία προγραµµατίζεται η τοποθέτηση ή µη εµφυτεύµατος. Με βάση τα παραπάνω η έννοια του χρόνου που απαιτείται για την οστεοενσωµάτωση βρίσκεται σε άµεση σχέση, τόσο µε την κατάσταση υγείας του ασθενούς, όσο και µε τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος που αλληλεπιδρούν µε την οστική επιφάνεια. Συµπερασµατικά, µε βάση τα παραπάνω, θα µπορούσαν, θεωρητικά, η διερεύνηση της οστικής κα-

2 90 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 τάστασης και δυνατότητας οστικού ανασχηµατισµού και της συστηµατικής κατάστασης του ασθενούς, να αποτελέσουν οδηγό για την τοποθέτηση ή µη εµφυτεύµατος. ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ Συγκρίνοντας εµφυτεύµατα µε φυσικά δόντια γίνεται εύκολα αντιληπτό πως υφίστανται ση- µαντικές διαφοροποιήσεις, δεδοµένου ότι το εµφύτευµα δεν εµφανίζει γύρω του οστε νη, περιρρίζιο, ενώ η αγγείωση και η παρουσία ινοβλαστών είναι περιορισµένες. Συνεπώς διαφαίνεται ότι δεν υφίσταται η δυνατότητα της αντικατάστασης των ελλειπόντων δοντιών από εµφυτεύµατα, παρά µόνο της υποκατάστασής τους. Οστεοενσωµάτωση (ΟΕ) εµφυτεύµατος χαρακτηρίζεται 4 : (α) η απουσία κινητικότητας, (β) η απουσία εµµένουσας φλεγµονής, πόνου, παραισθησίας, νευροπάθειας ή κάκωσης του γναθιαίου πόρου και (γ) η απουσία περιεµφυτευµατικής διαύγασης. Η επίτευξη ΟΕ επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως το υλικό κατασκευής των εµφυτευ- µάτων, η µορφολογία και η ποιότητα από άποψη χαρακτηριστικών της επιφάνειάς τους, η ποιότητα του οστού σε επαφή µε το εµφύτευµα, η χειρουργική τεχνική τοποθέτησής τους και οι συνθήκες φόρτισης 5. Εκτός από την ακτινογραφική διερεύνηση της ΟΕ στα πλαίσια πειραµατικών µελετών, αυτή µπορεί να εξακριβωθεί σε ιστολογικές τοµές µε τη µέτρηση δύο παραµέτρων. Η πρώτη παράµετρος αφορά στην πυκνότητα του νεοσχηµατισθέντος οστού σε έκταση διαµέτρου 1,5mm από την επιφάνεια του εµφυτεύµατος και ονοµάζεται Bone Area (BA). Η δεύτερη παράµετρος (Bone Contact, BC) που διερευνάται και χαρακτηρίζει την επίτευξη ΟΕ, είναι η παρουσία οστού στο διάκενο που αρχικά υπήρχε µεταξύ εµφυτεύµατος και οστού. Η παράµετρος αυτή ποικίλει ανάλογα µε τη χρησιµοποιούµενη τεχνική προσαρµογής του οστού κατά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, η οστική συµπύκνωση κατά την επέµβαση, αυξάνει την τιµή της BC, δεδοµένου ότι ευνοεί την οστική πύκνωση και τον επακόλουθο οστικό ανασχηµατισµό. Αντιθέτως, η χρήση πλάσµατος πλούσιου σε αιµοπετάλια, επιδρά στην ΟΕ για περιορισµένο χρονικό διάστηµα χωρίς να εµφανίζει τις ιδιότητες της τεχνικής της οστικής συµπύκνωσης 6. Γίνεται αντιληπτό ότι η ΟΕ επιτυγχάνει στενή επαφή µεταξύ του εµφυτεύµατος και των σκληρών και µαλακών ιστών. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ΟΕ (εικ. 1) µπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε εκείνους που οδηγούν σε πρώιµη απώλεια του εµφυτεύµατος και εκείνους που συντελούν σε όψιµη απώλεια. Η διαφορά µεταξύ των δύο κατηγοριών είναι ότι στην περίπτωση της πρώιµης απώλειας, δεν παρατηρείται επίτευξη ΟΕ. Στην κατάσταση αυτή συντελούν: κάποιο χειρουργικό τραύµα, η υπερθέρ- µανση του οστού, η καταστρατήγηση του βιολογικού εύρους πρόσφυσης, η χαµηλή ποιότητα οστού και οι αυξηµένες µασητικές δυνάµεις 7-9. Οι δύο κύριοι παράγοντες για την όψιµη αποτυχία της επέµβασης είναι η περιεµφυτευµατίτιδα και οι αυξηµένες µασητικές δυνάµεις. Οι δυνάµεις που εφαρµόζονται κατά τα παραλειτουργικά φαινόµενα είναι µεγαλύτερες από τις αντίστοιχες κατά τη µάσηση. Στόχος των ερευνητικών προσπαθειών είναι η τροποποίηση της µορφολογίας του εµφυτεύµατος, µε στόχο την πιο ευνο κή κατανοµή των τάσεων στη διεπιφάνεια οστού-εµφυτεύµατος. Ο στόχος συνεπώς είναι η επίτευξη ισορροπίας µεταξύ των δυνάµεων που µεταβιβάζονται κατά τη µάσηση µέσω του εµφυτεύµατος στο οστούν και των αντιρροπιστικών δυνάµεων που ασκούνται από το οστούν λόγω της ιξωδοελαστικής συµπεριφοράς του 5,9. Ωστόσο, η περιγραφείσα ευνο κή κατανοµή των τάσεων, δεν σχετίζεται µόνο µε τη διεπιφάνεια ΜΙΚΡΟ- ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΥΞΗΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΓΓΕΙΩΣΗ Εικ. 1. Παράγοντες που επηρεάζουν την οστεοενσωµάτωση του εµφυτεύµατος.

3 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 91 1,25 mm Εικ. 2. Σχηµατική αναπαράσταση της απόστασης µεταξύ των κορυφαίων ακρολοφιών των εµφυτευµάτων (wound chamber) 12. οστού-εµφυτεύµατος, αλλά και µε τις διεπιφάνειες µεταξύ επιµέρους τµηµάτων του εµφυτεύµατος, όπως η θέση επαφής εµφυτεύµατος-διαβλεννογονίου τµήµατος 10. Κατά τη διαδικασία της τοποθέτησης εµφυτεύ- µατος, ο αρχικός στόχος µε απώτερο επιθυµητό αποτέλεσµα την οστεοενσωµάτωση, είναι η αρχική µηχανική σταθερότητα του εµφυτεύµατος και η µετέπειτα αποφυγή µικροκινητικότητας. Η τελευταία επιτυγχάνεται µε τη συνδροµή των κατάλληλων επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος στη διεπιφάνεια µε το οστούν. Έχει παρατηρηθεί ότι µετά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος υφίσταται µία αρχική απώλεια της σταθερότητας λόγω οστικού ανασχηµατισµού 11. Σε δεύτερη φάση επέρχεται η βιολογική σταθερότητα µέσω του de novo σχηµατισµού οστίτη ιστού 12, ώστε τελικά να επέλθει το επιθυµητό αποτέλεσµα της λειτουργικής αγκύλωσης που περιγράφηκε από τον Bråenemark. Γίνεται αντιληπτό ότι οι δύο σηµαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αρχική µηχανική σταθερότητα είναι: (α) το διάκενο µεταξύ εµφυτεύ- µατος και οστού, και (β) τα επιφανειακά χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος (βιοµιµητική επιφάνεια). Βέβαια στα πλαίσια της οστεοενσωµάτωσης επιπλέον παράγοντες, όπως ο περιορισµός του τραύ- µατος κατά τη χειρουργική επέµβαση και η προστασία από µικροβιακή λοίµωξη, αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα της διαδικασίας 12,13. Σε ότι αφορά στον πρώτο παράγοντα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η άµεση επαφή εµφυτεύµατοςοστού δεν εξασφαλίζει τον απαιτούµενο χώρο για τη µετανάστευση και τον πολλαπλασιασµό των οστεοβλαστών στη θέση του αρχικού πήγµατος 13 και οδηγεί σε χαµηλή ποιότητα οστού και πιθανώς σε οστική απορρόφηση. Ωστόσο, περιεµφυτευ- µατικός χώρος µεγαλύτερος από 500µm συµβάλλει οµοίως σε αποτυχία της οστεοενσωµάτωσης. Συγκεκριµένα, έχει παρατηρηθεί 12,13 ότι στα ση- µεία άµεσης επαφής των κορυφών των σπειρών µε το οστό εµφανίζεται έντονος οστικός ανασχη- µατισµός µε παρουσία οστεοκλαστών και οστεοβλαστών. Ο δεύτερος παράγοντας που αναφέρεται στα επιφανειακά χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος, τονίζει το ρόλο της µορφολογίας του εµφυτεύµατος, που βρίσκεται σε άµεση αλληλεπίδραση µε τη δυναµική επιφάνεια του οστού στη θέση επαφής. Συγκεκριµένα, το εµφύτευµα αποτελείται από σπείρες, οι κορυφαίες ακρολοφίες των οποίων απέχουν µεταξύ τους ώστε να σχηµατίζουν κενό χώρο που προσφέρεται για τις διαδικασίες επούλωσης (wound chamber) 12 (εικ. 2). Σύντοµα, µετά την τοποθέτηση του εµφυτεύ- µατος, µετά την παρέλευση της πρώτης 13 ή κατά άλλους δεύτερης 12 ώρας, παρατηρείται έναρξη της ιστικής αναγέννησης µε σχηµατισµό πήγµατος ινώδους από αιµοπετάλια, ερυθρά αιµοσφαίρια και µακροφάγα στο χώρο που υφίσταται µεταξύ των σπειρών και προσφέρεται για την επουλωτική διαδικασία 12,13. Σύµφωνα µε τους Franchi και συν. 13, η παρουσία θραυσµάτων οστού (35-220µm) που προκλήθηκαν κατά τη χειρουργική επέµβαση, στα διάκενα µεταξύ των σπειρών, συµβάλλει στην οστεοενσωµάτωση, δεδοµένου ότι σε µετέπειτα στάδια εµφανίζονται ενσωµατωµένα στο τόξο του σχηµατιζόµενου δικτυωτού οστού, αποδεικνύοντας την οστεοεπαγωγική ικανότητα του αυτόλογου οστού 13 και προτείνεται η αποφυγή χρήσης πλύσεων µε φυσιολογικό ορό και αναρρόφησης πριν την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος, ώστε η παρουσία των θραυσµάτων να συµβάλλει στην οστεοενσωµάτωση. Συµπερασµατικά, στο διάστηµα από την έκτη εβδοµάδα µέχρι τον τρίτο µήνα µετά την επέµβαση, παρατηρείται οργάνωση και τελειοποίηση του ώριµου οστίτη ιστού, ενώ ήδη από την πρώτη εβδο- µάδα γίνεται εµφανές το δικτυωτό οστούν. Η κατανόηση του µηχανισµού ΟΕ οδήγησε στη διεξαγωγή πειραµατικών µελετών µε στόχο την εξακρίβωση του ρόλου οστεοεπαγωγικών παραγόντων στην ΟΕ. Συγκεκριµένα, η εφαρµογή αυξητικών παραγόντων, όπως των µορφογενετικών

4 92 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 πρωτε νών του οστού, παραγόντων διαφοροποίησης µεµονωµένα ή ως επιφανειακά στρώµατα εµφυτευµάτων, αλλά και φαρµακευτικών παραγόντων, όπως της παραθορµόνης, οδήγησαν στα πειραµατικά µοντέλα σε αυξηµένη οστεοενσω- µάτωση. Ωστόσο, διατυπώνονται αµφιβολίες λόγω του µικρού αριθµού ερευνών και της απουσίας γνώσης για την ενδεδειγµένη δόση και ασφάλειά τους 14. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΟΣ Μήκος εµφυτεύµατος µικρότερο από 10mm, έχει συσχετιστεί µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας, σε σύγκριση µε µεγαλύτερου µήκους, δηλαδή πάνω από 10mm 7,9. Το αυξηµένο µήκος συσχετίστηκε 9 µε αυξηµένη αντίσταση σε δυνάµεις στρέψης και διάτµησης. εν φαίνεται όµως να συντελεί στη µείωση των τάσεων στην κορυφή της ακρολοφίας ή στην επαγωγή ΟΕ. Στην ίδια έρευνα προτάθηκε ο συνδυασµός µικρού και µεγάλου µήκους εµφυτευµάτων, ειδικά σε θέσεις µε περιορισµένη παρουσία οστού. Η πρόταση στηρίζεται στο αποτέλεσµα µελέτης, σύµφωνα µε το οποίο µετά από 6 χρόνια follow up, εµφυτεύµατα 6mm εµφάνισαν ποσοστό επιτυχίας 94%. Ωστόσο, παρ όλες τις φαινοµενικά εφαρµόσιµες αντιµετωπίσεις της νωδότητας, η ΟΕ σχετίζεται µε την τοπική κατάσταση του οστού (ποιότητα, ποσότητα) 6. Εµφύτευµα εύρους µεγαλύτερου από 4mm έχει συσχετισθεί µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας. ιά- µετροι 3,75-4mm και <3,75mm, που είναι οι ονο- µαζόµενες ως normal και µικρή αντίστοιχα διάµετροι, δεν συσχετίστηκαν µε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας 2,7. Επιπλέον, τονίζεται από ερευνητές ότι η απόσταση µεταξύ των κορυφαίων ακρολοφιών των εµφυτευµάτων, που χαρακτηρίζει τη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 15, υπεισέρχεται στη δυνατότητα επίτευξης ΟΕ. Συγκεκριµένα, όταν αυτή ελαττώνεται, αυξάνεται η επιφάνεια που κατανέµει ευνο κότερα τις συνιστώσες των δυνάµεων που ασκούνται στο εµφύτευµα, µετατρέποντας αυτές σε συνιστώσες παράλληλες µε τον κατακόρυφο άξονα του εµφυτεύµατος 5. Το είδος της προσθετικής αποκατάστασης που συνδέεται µε το εµφύτευµα, σχετίζεται επίσης µε την επιβίωση του εµφυτεύµατος. Ο παράγοντας προσθετική αποκατάσταση µελετάται και σε σχέση µε τη χρονική στιγµή της φόρτισης, δεδοµένου ότι υφίστανται διαφοροποιήσεις στην επίδρασή της στην ΟΕ. Συγκεκριµένα, αυξηµένο ABL (annual bone loss) εµφανίστηκε σε ακίνητη προσθετική αποκατάσταση (0,14mm έναντι 0,07mm σε κινητή προσθετική) 7. Βέβαια, µία ετήσια οστική απώλεια της τάξης των 0,2mm ανά έτος σε επιτυχώς οστεοενσωµατωµένα εµφυτεύµατα θεωρείται αποδεκτή 4,7. Επιπλέον, σύµφωνα µε τους Steigenga και συν., η απώλεια οστού ακρολοφίας κατά 1,5mm µέσα σε ένα έτος από την επέµβαση θεωρείται επίσης αποδεκτή 9. Γενικότερα, κατακόρυφη απώλεια οστού έως 1mm ένα έτος µετά τη φόρτιση, αποτελεί διεθνές παραδεκτό όριο 4. Επιπλέον, σύµφωνα µε τους Worthington και συν., κατά την τοποθέτηση του εµφυτεύµατος παρατηρείται νέκρωση στο επιφανειακό 0,5mm του οστού 10. Η παρουσία διαύγασης δεν είναι συνήθως ένδειξη αποτυχίας, αλλά µη επαρκούς ΟΕ και πιθανώς µελλοντικής αποτυχίας 10. Επιπλέον, ο τύπος της επιφάνειας του εµφυτεύµατος επηρεάζει άµεσα την ΟΕ και την πρόγνωσή του. Συγκεκριµένα 10, η σύσταση των οξειδίων και το πάχος τους (χηµεία επιφάνειας) αφορούν στον τύπο επεξεργασίας, είτε αυτός είναι µηχανικός, µε θερµική οξείδωση ή άλλον τρόπο επεξεργασίας, παρέχοντας πληροφορίες για τη νανοµορφολογία του εµφυτεύµατος 15. Ο στόχος της τροποποίησης των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος είναι η βιοενεργοποίηση της επιφάνειας 16. Πρέπει να διαχωρίζεται από τον όρο αδρότητα, καθώς η τελευταία αναφέρεται στη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 15. Επίσης, η επιφανειακή ενέργεια και η επιφανειακή τοπογραφία (µέγεθος, σχήµα, αδρότητα) επηρεάζουν την αλληλεπίδραση µεταξύ οστού - εµφυτεύµατος 5,7,9. Σύµφωνα µε έρευνες, οι αδρές επιφάνειες εµφυτευµάτων προσφέρονται περισσότερο για ΟΕ 5,7,14,15,17, πιθανώς λόγω του ότι συντελούν στη µηχανική σταθερότητα, στη διατήρηση των πηγ- µάτων στα αρχικά στάδια της ΟΕ 18 και στην προσκόλληση και τον πολλαπλασιασµό των ινοβλαστών 14. Ο ιδανικός βαθµός πόρωσης που προτείνεται είναι 80µm 14. Επιπλέον, αδρά εµφυτεύµατα πιθανώς να επιδέχονται νωρίτερα φόρτιση 18. Συγκεκριµένα, έχει παρατηρηθεί ότι ο συνδυασµός φόρτισης και αυξηµένης αδρότητας της επιφάνειας του εµφυτεύµατος ευνοούν τον περιεµφυτευ- µατικό οστικό σχηµατισµό 17. Ειδικότερα προτείνεται ότι ο πιθανός µηχανισµός ΟΕ στηρίζεται στην αλληλεπίδραση της µάκρο-µορφολογίας και αδρό-

5 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 93 τητας (µίκρο-µορφολογίας) του εµφυτεύµατος µε τις ασκούµενες επί αυτού δυνάµεις. Η άποψη υποστηρίζεται από το γεγονός ότι η απουσία φόρτισης σε εµφυτεύµατα µε αδροποιηµένη επιφάνεια, όπως και η παρουσία φόρτισης σε µη αδροποιηµένα εµφυτεύµατα, δεν οδήγησαν σε ΟΕ 17. Η σηµασία των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος διαφαίνεται από το γεγονός ότι η επίτευξη επιτυχούς ΟΕ σε εµφυτεύµατα τιτανίου έγκειται στη δηµιουργία επιφανειακού στρώ- µατος οξειδίων στην επιφάνεια του εµφυτεύµατος πάχους άνω των 200nm 5. Συγκεκριµένα, σε εµφυτεύµατα τιτανίου που εκτίθενται σε οξυγόνο έχει παρατηρηθεί ο σχηµατισµός στρώµατος οξειδίων πάχους 2-5nm. Αυτά παρέχουν αντίσταση στη διάβρωση και µέσω της θερµοδυναµικής σταθερότητας, µειωµένης καθίζησης ιόντων και µειωµένης ηλεκτρικής αγωγιµότητας στα οποία συντελούν, ευνοούν την ΟΕ και ενισχύουν τη βιοσυµβατότητα του τιτανίου 5. Επιπλεόν τονίζεται η δυνατότητα του στρώµατος οξειδίων να αυτοανανεώνεται σε περίπτωση καταστροφής τµήµατός του 14. Ωστόσο, η περαιτέρω επεξεργασία των εµφυτευµάτων τιτανίου µε θερµική οξείδωση και ο επακόλουθος σχηµατισµός στρώµατος οξειδίων µεγαλύτερου πάχους από ότι στην περίπτωση του αυτόµατου σχηµατισµού, ενισχύει την ΟΕ. Έχει προταθεί η κάλυψη εµφυτευµάτων τιτανίου που έχουν επιφανειακό στρώµα οξειδίων (TiOblast) µε ιόντα φθορίου, δεδοµένου ότι έχει παρατηρηθεί αυξηµένo BC, συγκριτικά µε την οµάδα ελέγχου στην οποία τα εµφυτεύµατα δεν φέρουν επιφανειακό στρώµα ιόντων φθορίου. Επιπλεόν παρατηρήθηκε αυξηµένη επαγωγή της οστεοβλαστικής διαφοροποίησης συγκριτικά µε την οµάδα ελέγχου 19, στοιχεία σηµαντικά κατά την ΟΕ σε θέσεις µε παρουσία µεγάλων διακένων µεταξύ οστού και εµφυτεύµατος 16. Η κάλυψη των εµφυτευµάτων µε ιόντα ασβεστίου ενισχύει επίσης την ΟΕ µέσω αύξησης της προσρόφησης πρωτε νών και οστεοβλαστών, καθώς και µέσω του µικρότερου πάχους στρώµατος ιόντων συγκριτικά µε τις καλύψεις από υδροξυαπατίτη. Η χρήση του είναι σηµαντική σε περιπτώσεις χαµηλής ποιότητας οστού, καθώς αυξηµένη οστική σύνθεση έχει παρατηρηθεί µε τη χρήση αυτού του τύπου των εµφυτευµάτων κυρίως σε σπογγώδες και όχι σε συ- µπαγές οστούν 20. Κρίνεται επίσης σηµαντική η κατανόηση της πιθανότητας ενίσχυσης της ΟΕ µε κάλυψη των εµφυτευµάτων µε στοιχεία της εξωκυττάριας θεµέλιας ουσίας του οστίτη ιστού, όπως το κολλαγόνο Ι που ενισχύει την προσκόλληση των οστεοβλαστών, τη γλυκοζαµινογλυκάνη χονδρο τίνη, η οποία εµφανίζει τη δυνατότητα αποθήκευσης αυξητικών παραγόντων και τις µορφογενετικές πρωτε νες του οστού (BMPs) 11,21. Συγκεκριµένα, µέσω της τριπλής αυτής κάλυψης, επιτυγχάνεται άµεση ενσωµάτωση των BMPs µε την εξωκυττάρια θεµέλια ουσία, ενώ το κολλαγόνο και η χονδρο τίνη θέτουν τη βάση για την προσέλκυση οστεογενετικών κυττάρων 21. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των οξειδίων ή γενικότερα του τύπου της κάλυψης αποτελεί κρίσιµο σηµείο για την ΟΕ, δεδοµένου ότι εκτός από τις ιδιότητες που κάθε τύπος στρώµατος ιόντων φέρεται να έχει και έχει σχέση µε την ΟΕ, διαφορετικά ιόντα παρουσιάζουν διαφορετική δυνατότητα σύνδεσης µε τη µικροµορφολογία του εµφυτεύµατος 20. Η σύγκριση εµφυτευµάτων ζιρκονίου µε εµφυτεύµατα τιτανίου, οδήγησε στο συµπέρασµα ότι η χρήση τους στην αισθητική περιοχή κρίνεται ση- µαντική, ωστόσο τα αποτελέσµατα ερευνών δεν αποδίδουν στα εµφυτεύµατα ζιρκονίου µε αδροποιηµένη επιφάνεια µεγαλύτερη δυνατότητα ΟΕ συγκριτικά µε SLA εµφυτεύµατα τιτανίου 22. Συνεπώς, γίνεται κατανοητός ο σηµαντικός ρόλος του υλικού κατασκευής του εµφυτεύµατος, ανεξάρτητα από τη µικροµορφολογία του. Η σχέση του επιφανειακού στρώµατος οξειδίων µε την επαγωγή της δράσης των οστεοβλαστών µελετήθηκε από τους Arcelli και συν. 15. ιαπιστώθηκε η αύξηση της γονιδιακής έκφρασης στους οστεοβλάστες, ωστόσο λόγο της πολυπλοκότητάς της δεν ήταν εφικτή η κατανόηση της σχέσης των παραγόµενων από τα κύτταρα µορίων µε την ΟΕ. Η έρευνα πέτυχε να τονίσει το ρόλο της νανο- µορφολογίας του εµφυτεύµατος, ανεξάρτητα από τη µικροµορφολογία του, δηλαδή ανεξάρτητα από το βαθµό αδρότητάς του, στην ΟΕ. Προσοχή απαιτείται στην εξαγωγή πρώιµων συµπερασµάτων αναφορικά µε την αποτυχία ή επιτυχία του εµφυτεύµατος, κρίνοντας µόνο την υγεία των περιεµφυτευµατικών ιστών. Ενώ στην περιοδοντολογία η συσσώρευση µικροβιακής πλάκας, η αιµορραγία στην εφαρµογή περιοδοντικής µήλης και ο ουλικός δείκτης είναι ενδεικτικά της κατάστασης των ιστών, δεν αποτελούν δείκτες ΟΕ του εµφυτεύµατος. Αυτό το στοιχείο ενισχύεται από το γεγονός ότι εµφυτεύµατα µακριά και λεία εµφάνισαν σε έρευνα των Chung και συν. αυξηµένη φλεγµονή των ούλων. Ωστόσο τα µακριά εµφυ-

6 94 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 τεύµατα στην ίδια έρευνα συσχετίστηκαν µε καλύτερη ΟΕ και ελαττωµένο ABL 7. Την παρατήρηση των Chung και συν. ότι κινητές προσθετικές αποκαταστάσεις σχετίζονται µε ελαττωµένο ABL, έρχεται να αντικρούσει έρευνα των Moheng και Feryn, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος αποτυχίας του εµφυτεύµατος αυξάνει κατά 9,2 φορές σε επιλογή κινητής προσθετικής αποκατάστασης 2. Οµοίως, σε έρευνα των Aykent και συν. µετά από 12 χρόνια follow-up, παρουσιάστηκε µικρότερο ποσοστό επιτυχίας (90,2%) σε κινητές προσθετικές αποκαταστάσεις, σε σύγκριση µε 95,2% επιτυχία σε µόνιµες µερικές 23. Οι παρατηρούµενες διαφορές πιθανώς σχετίζονται µε διαφορές στην οστική πυκνότητα µεταξύ οπισθίων και προσθίων θέσεων, καθώς και µεταξύ δοντιών της άνω και της κάτω γνάθου. Σε έρευνα των Chung και συν. οπίσθιες θέσεις της άνω γνάθου εµφάνισαν αυξηµένο ABL 7. Οµοίως, σε έρευνα των Steigenga και συν. εµφανίστηκε αυξηµένο ποσοστό αποτυχίας για εµφυτεύµατα της άνω γνάθου 9. Τίθεται συνεπώς το ερώτηµα, εάν η χαµηλή οστική ποιότητα που οδηγεί σε αυτά τα αποτελέσµατα µπορεί να αντιρροπισθεί είτε από την τροποποίηση της επιφάνειας του εµφυτεύ- µατος, είτε γενικότερα από την τροποποίηση της µορφολογίας του 9. ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Νεότερες ερευνητικές προσπάθειες επιχειρούν να τροποποιήσουν τις µέχρι τώρα υφιστάµενες απόψεις αναφορικά µε τις συστηµατικές νόσους που αποτελούσαν αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, πλέον θεωρείται ότι καλά ελεγχόµενες ασθένειες δεν επηρεάζουν τον οστικό ανασχηµατισµό και την ΟΕ σε τέτοιο βαθµό, ώστε να αποτελούν αντένδειξη τοποθέτησης εµφυτεύµατος. Σακχαρώδης ιαβήτης Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι παθολογική κατάσταση που οφείλεται είτε στη µειωµένη σύνθεση ινσουλίνης είτε σε προβλήµατα απελευθέρωσης και δράσης της φυσιολογικά παραγόµενης ινσουλίνης. Η παθοφυσιολογία του σακχαρώδους διαβήτη, µεταξύ άλλων, χαρακτηρίζεται από την ενίσχυση της γλυκοζυλίωσης λόγω της υπεργλυκαιµίας, που συντελεί στην ποιοτική και ποσοτική τροποποίηση των εξωκυττάριων συστατικών, όπως του κολλαγόνου, της λαµινίνης, της βιτρονεκτίνης και της οστεοκαλσίνης 24, επηρεάζοντας πιθανώς την ΟΕ. Ακολουθεί πίνακας µε σχετικές έρευνες, στις οποίες ο ελεγχόµενος σακχαρώδης διαβήτης δεν συσχετίστηκε µε αυξηµένη αποτυχία του εµφυτεύµατος. Συγκεκριµένα, όταν το προεγχειρητικό επίπεδο της γλυκοζυλιωµένης Hb A1C είναι κάτω από 7%, η νόσος δεν αποτελεί αντένδειξη τοποθέτησης εµφυτεύµατος 24 (πίν. 1). Οστεοπόρωση Η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται στις γυναίκες από απώλεια σπογγώδους και συµπαγούς οστού, ενώ στους άνδρες από απώλεια συµπαγούς οστού 1. Ο πιθανός µηχανισµός που οδηγεί σε απώλεια του εµφυτεύµατος και έχει σχέση µε απουσία της οστεοενσωµάτωσης, σχετίζεται µε τον περιορισµό του οστικού ανασχηµατισµού. Επιπλέον προτείνεται ότι η βιοχηµική διαδικασία που οδηγεί στην οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται από αύξηση των προφλεγµονωδών κυτοκινών, όπως της TNF-α, και στην ελάττωση των κυτοκινών που επάγουν τον οστικό σχηµατισµό, όπως της IGF Πιθανώς αυτή η δυσλειτουργία να σχετίζεται µε την περιορισµένη δυνατότητα σύνθεσης φυσιολογικής εξωκυττάριας θεµέλιας ουσίας από τους οστεοβλάστες του οστεοπορωτικού ασθενούς, στον περιορισµό του πολλαπλασιασµού οστεογενετικών κυττάρων, όπως των µεσεγχυµατικών κυττάρων και των οστεοβλαστών, καθώς και στην έλλειψη επαρκούς αιµάτωσης των ιστών. Ωστόσο, οι ερευνητές Cho και συν. θέτουν τον προβληµατισµό της πιθανής σταθεροποίησης του οστικού περιβάλλοντος πέριξ του εµφυτεύµατος από το ίδιο το εµφύτευµα σε ασθενείς µε οστεοπόρωση και των πιθανώς αυξηµένων χρόνων επούλωσης µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων που όµως δεν επηρεάζουν την ΟΕ, προτείνοντας ότι η τοποθέτηση εµφυτεύµατος σε αυτούς τους ασθενείς είναι εφικτή 1. Η οστεοπόρωση έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των ερευνητών, δεδοµένου ότι η θεραπεία της µε διφωσφονικά έχει συσχετισθεί µε οστεονέκρωση (osteonecrosis of the jaw, ONJ). Ωστόσο, υφίστανται αντικρουόµενες απόψεις αναφορικά µε το ρόλο τους στην ΟΕ και την πιθανή χρήση της κατηγορίας των µη-αµινοδιφωσφονικών σε οστεοπορωτικούς ασθενείς, τα οποία δεν εµφανίζουν αυτήν την ανεπιθύµητη ενέργεια 25.

7 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 95 Πίνακας 1. Αποτελέσµατα ερευνών που παρουσιάζουν αυξηµένα ποσοστά επιτυχίας των εµφυτευµάτων σε ασθενείς µε σακχαρώδη διαβήτη Συγγραφέας αριθµός αριθµός ποσοστό ασθενών εµφυτευµάτων επιτυχίας παρατηρήσεις Balshi and Wolfinger ,3% κατά την επέµβαση δευτέρου σταδίου Farzad και συν ,1% ένα χρόνο µετά την επέµβαση Olson και συν ,0% διάρκεια 60 µήνες 1. BALSHI TJ, WOLFINGER GJ. Dental implants in the diabetic patient: a retrospective study. Impl Dent 1999,8: FARZAD P, ANDERSSON L, NYBERG J. Dental implant treatment in diabetic patients. Impl Dent 2002,11: OLSON JW, SCHERNOFF AF, TARLOW JL, COLWELL JA, SCHEETZ JP, BINGHAM SF. Dental endosseous implant assessments in a type 2 diabetic population: a prospective study. Int J Oral Maxillofac Impl 2000,15: Τα διφωσφονικά βρίσκουν εφαρµογή σε οστεοπόρωση, κακοήθη οστικά νεοπλάσµατα, στη νόσο Paget, στην υπερασβεστιαιµία 3,26,27. Ωστόσο, βρίσκουν εφαρµογή και στην ατελή οστεογένεση και στην ινώδη δυσπλασία, χωρίς ερευνητική τεκµηρίωση, ενώ χρησιµοποιούµενα σε αρθρίτιδα περιορίζουν τη φλεγµονώδη αντίδραση 27. Εµφανίζουν αναστολή της οστικής απορρόφησης, προώθηση της οστεοβλαστικής δραστηριότητας και της απόπτωσης των οστεοκλαστών 3,25. Επιπλέον, η χρήση τους έχει προταθεί σε συνδυασµό µε την τοποθέτηση εµφυτευµάτων µε στόχο τον οστικό ανασχηµατισµό και την ΟΕ 25. Ωστόσο, η µακροχρόνια χρήση τους συσχετίστηκε µε φτωχά αποτελέσµατα. Συγκεκριµένα, µετά από 10 χρόνια follow-up παρατηρήθηκε οστικός ανασχηµατισµός σε ποσοστό 1,4±1,6% της επιφάνειας του οστού 28. Επιπλέον της περιορισµένης αποτελεσµατικότητάς τους επί µακροχρόνιας χρήσης, συσχετίστηκαν µε την εµφάνιση οστεονέκρωσης µετά από πρόσφατη λοίµωξη ή εξαγωγή δοντιού 3. Συγκεκριµένα, σε έρευνα των Hwang και Wang σε 63 περιπτώσεις ασθενών µε καρκίνο που δέχτηκαν ακτινοθεραπεία, εµφάνιζαν οστεοπόρωση και λάµβαναν pamidronate ή zoledronic acid ή και τα δύο, εµφανίστηκε στο 62% των περιπτώσεων νέκρωση της κάτω γνάθου, ενώ στο 86% αυτών αναφέρθηκε πρόσφατη οδοντοφατνιακή επέµβαση 3. Οστεονέκρωση ωστόσο της άνω γνάθου παρατηρήθηκε µετά την τοποθέτηση εµφυτευµάτων και χωρίς την εφαρµογή προηγούµενης ακτινοθεραπείας λόγω άλλης νόσου, προτείνοντας ότι η επαγωγή ΟΕ αποτελεί προκλητικό παράγοντα οστεονέκρωσης της γνάθου 26. Παρόµοια αποτελέσµατα αναφέρουν και οι Wang και συν. 29, στην έρευνα των οποίων παρατηρήθηκε ONJ µετά την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Ωστόσο, οστεονέκρωση έχει παρατηρηθεί και λόγω τραύµατος από οδοντοστοιχία ή χωρίς εµφανή αιτιολογία σε ασθενείς που δέχονταν θεραπεία µε διφωσφονικά 27. Θεραπευτικά χορηγήθηκε συστηµατικά αντιµικροβιακό αντιβιοτικό, τοπικά αντιµικροβιακό στο- µατοδιάλυµα και ακολούθησε τοποθέτηση οστικού µοσχεύµατος και χορήγηση τετρακυκλίνης 29. Ο χειρουργικός καθαρισµός προτείνεται να γίνεται µετά τη διακοπή των διφωσφονικών για τουλάχιστον τρεις µήνες 27. Ο πιθανός µηχανισµός δράσης τους περιγράφεται στην εικόνα 3 3,27. Σύµφωνα µε τους Hwang και Wang η χορήγηση διφωσφονικών δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτευµάτων ή για οποιαδήποτε χειρουργική επέµβαση, µε την προ πόθεση ότι πριν την έναρξη της θεραπείας µε αυτά τα φάρ-

8 96 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 AΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΣΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΚΛΑΣΤΙΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ α) λόγω αναστολής της δράσης των οστεοκλαστών β) της προσκολλητικής τους ικανότητας γ) της συγκέντρωσης των ωρίµων οστεοκλαστών δ) επαγωγή της απόπτωσής τους ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΝΕΡΓΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ (ΣΤΗΝ ΟΣΤΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΩΡΕΣ) ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ Η + ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΡΟΣΣΩΤΗΣ ΖΩΝΗΣ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΣΗΣ Εικ. 3. Σχηµατική αναπαράσταση δράσης διφωσφονικών. (Τροποποίηση από Hwang και Wang, και ηµητρακόπουλος και συν.). µακα, οι θέσεις που έχουν δεχθεί επέµβαση θα έχουν επουλωθεί 3. Κάπνισµα Το κάπνισµα αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για τις περιοδοντικές νόσους, δεδοµένου ότι οδηγεί στην εµφάνιση τροποποιηµένης ανοσολογικής απόκρισης από τους περιοδοντικούς ιστούς στην παρουσία µικροβιακής πλάκας. Στα πλαίσια αυτά θεωρείται επιβαρυντικός παράγοντας και για την τοποθέτηση εµφυτευµάτων και σύµφωνα µε τους Moheng και Feryn αυξάνει τον κίνδυνο αποτυχίας της επέµβασης κατά 14,4 φορές 2. Επίσης, οι καπνίζοντες εµφάνισαν 3 φορές αυξηµένο ABL, συγκριτικά µε τους µη καπνίζοντες 7. Σε έρευνα των Aykent και συν. 23 εµφανίστηκε επίσης αυξηµένο ποσοστό εµφυτευµάτων µε απώλεια πρόσφυσης, συγκριτικά µε τους µη καπνιστές. Συγκεκριµένα, 75,81% των καπνιζόντων δέχτηκαν επιτυχηµένη τοποθέτηση εµφυτευµάτων χωρίς παρουσία απώλειας πρόσφυσης, σε αντίθεση µε 97,7% των µη καπνιζόντων, στους οποίους δεν παρατηρήθηκε απώλεια πρόσφυσης. Οι αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσµατος συσχετίστηκαν κυρίως µε τη νικοτίνη και τις δράσεις της: ελάττωση του µεγέθους των ερυθρών αιµοσφαιρίων, περιορισµό της µετανάστευσης των ινοβλαστών και µακροφάγων, ενίσχυση της προσκολλητικής ικανότητας των αιµοπεταλίων και προώθηση της αγγειοσύσπασης 4,24,30. Το µονοξείδιο του άνθρακα σχετίζεται µε ελάττωση της οξυγόνωσης των ιστών, ενώ το υδροκυάνιο µε ελαττωµένο οξειδωτικό µεταβολισµό και περιορισµένη κυτταρική µετανάστευση 24. Το κάπνισµα συνεπώς, παρεµποδίζει την επούλωση, επάγει την απώλεια περιεµφυτευµατικού οστού, ελαττώνει τη σύνθεση κολλαγόνου και την περιφερική αιµατική ροή, παρεµποδίζει τη λειτουργία των πολυ- µορφοπυρήνων και των µακροφάγων. Όλα αυτά οδηγούν σε αυξηµένο δείκτη αιµορραγίας, αύξηση του βάθους των θυλάκων και επίταση της φλεγ- µονής 18,30. Ωστόσο, η αποτυχία του εµφυτεύµατος σε ασθενείς που καπνίζουν δεν σχετίζεται µε την απώλεια της οστεοενσωµάτωσης, αλλά είναι αποτέλεσµα της έκθεσης των περιεµφυτευµατικών ιστών στη δράση του καπνού 4,18,30,31. Η παρατήρηση αυτή συνεπάγεται τη διαπίστωση ότι η απώλεια λαµβάνει χώρα κατά το διάστηµα από την τοποθέτηση του healing abutment µέχρι την εφαρ- µογή της προσθετικής αποκατάστασης 4, άρα το κάπνισµα αυξάνει τις επιπλοκές, εκθέτοντας τους περιεµφυτευµατικούς µαλακούς ιστούς στη δράση του καπνού του τσιγάρου 24,32. Τα παραπάνω αποτελέσµατα ενισχύονται από τις ερευνητικές παρατηρήσεις των Haas και συν. 31, ότι οι καπνιστές εµφανίζουν αυξηµένη αποτυχία της επέµβασης στην άνω γνάθο και συγκεκριµέ-

9 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ 97 να στα οπίσθια δόντια αυτής. Αντίθετα, τα πρόσθια δόντια της κάτω γνάθου εµφανίζουν το µικρότερο ποσοστό αποτυχίας, προτείνοντας ότι η γλώσσα δρα ως φραγµός για τον καπνό του τσιγάρου, ώστε αυτός να µη προσεγγίζει τους περιεµφυτευµατικούς ιστούς. Βέβαια, τα διαφορετικά αποτελέσµατα των ερευνών µεταξύ της άνω και της κάτω γνάθου, τα οποία συσχετίζουν αυξηµένη απώλεια των εµφυτευµάτων µόνο µε την άνω γνάθο, ενδεχοµένως να επηρεάζονται και από το είδος της αποκατάστασης που έχει επιλεγεί για την κάθε γνάθο στις ερευνητικές εργασίες. Έτσι, ενώ στην άνω γνάθο προτιµούνται οι γέφυρες, στην κάτω γνάθο προτιµούνται οι επιεµφυτευµατικές προσθετικές αποκαταστάσεις. Οι παραπάνω παρατηρήσεις οδήγησαν στη σύσταση της διακοπής του καπνίσµατος πριν την επέµβαση, καθώς και αποχής από το κάπνισµα για ένα διάστηµα µετά την επέµβαση 4,24. Οι Bain και Moy 33 συνιστούν διακοπή του καπνίσµατος για µία εβδοµάδα πριν την επέµβαση και αποχή από το κάπνισµα για δύο µήνες µετά 4. Επιπλέον, συστήνεται η χορήγηση αντιβιοτικού για χηµειοπροφύλαξη 30. Το µελλοντικό ενδιαφέρον των ερευνητών πιθανώς να στραφεί στην τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών των εµφυτευµάτων, δεδοµένου ότι δεν υφίστανται επαρκείς έρευνες που να συσχετίζουν την επιτυχία ενός εµφυτεύ- µατος σε ασθενείς που καπνίζουν µε τα χαρακτηριστικά του εµφυτεύµατος. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί αυξηµένη αποτελεσµατικότητα σε καπνιστές µε εµφυτεύµατα επενδεδυµένα µε HA, τα οποία εµφάνισαν 95% επιτυχία 24. Επιπλέον διαπιστώθηκε ότι επενδεδυµένα µε οξείδια εµφυτεύµατα είχαν καλύτερη πρόγνωση σε ασθενείς που κάπνιζαν 34. Προτείνεται η τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών των εµφυτευµάτων σε καπνίζοντες ασθενείς, µε στόχο τη διαλεύκανση της επίδρασης της ενέργειας αυτής επί της ΟΕ 7,30. HIV Η αύξηση του προσδόκιµου επιβίωσης σε ασθενείς µε HIV έχει ενισχύσει την προαγωγή της στο- µατικής υγιεινής στους ασθενείς αυτούς. Ωστόσο, δεν είναι γνωστές οι µετεγχειρητικές επιπλοκές εξαγωγών και η πιθανότητα καθυστερηµένης επούλωσης 4,35,36. Συγκεκριµένα, δεν έχει διαλευκανθεί η πιθανότητα σηψαιµίας και περιορισµένης επούλωσης των πρώιµων ή απώτερων επιπλοκών, της δυνατότητας ΟΕ και γενικότερα της επιτυχίας της επέµβασης τοποθέτησης εµφυτεύµατος σε ασθενείς µε HIV. Αποτελέσµατα επιτυχούς ΟΕ παρατηρήθηκαν αρχικά από τους Rajnay και Hochstetter 37, όταν 18 µήνες µετά την τοποθέτηση εµφυτεύ- µατος η επανεξέταση επιβεβαίωσε την επιτυχή ΟΕ σε ασθενή µε HIV. Σε έρευνα των Shetty και Achong 35, τοποθετήθηκαν µε επιτυχία 8 εµφυτεύµατα, 6 στην άνω γνάθο και δύο στην κάτω, σε ασθενείς µε HIV. εν παρατηρήθηκε στατιστικά σηµαντική διαφορά µεταξύ HIV θετικών και HIV αρνητικών ασθενών σε ότι αφορά στις µετεγχειρητικές λοιµώξεις. Οµοίως επιτυχία της επέµβασης και επίτευξη ΟΕ έλαβε χώρα στην έρευνα των Stevenson και συν. 4. Στους ασθενείς συµπεριλαµβάνονταν και ΗΙV θετικοί, καπνιστές και διαβητικοί (τύπου ΙΙ), ωστόσο το σύνολο των ασθενών εµφάνισε ΟΕ. Η έκβαση της επέµβασης οδηγεί στην υπόθεση ότι εκτός από τη συστηµατική κατάσταση των ασθενών, αυξηµένη επίδραση πρέπει να εµφανίζει και η θέση εµφύτευσης, εφόσον η θέση δέκτης των δύο εµφυτευµάτων στην έρευνα σε κάθε ασθενή ήταν η πρόσθια περιοχή της κάτω γνάθου, η οποία εµφανίζει στο σύνολο των ερευνών πολύ καλή πρόγνωση της επέµβασης. Συνεπώς, δεν αποτελεί αντένδειξη η τοποθέτηση εµφυτεύµατος σε ασθενείς µε HIV που δεν εµφανίζουν σοβαρή ανοσοανεπάρκεια 24. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η παρούσα ανασκόπηση οδήγησε στο συµπέρασµα ότι συστηµατική ασθένεια του ασθενούς, εφόσον αποτελεί ελεγχόµενη κατάσταση, δεν αποτελεί αντένδειξη για την τοποθέτηση εµφυτεύµατος. Η επιτυχία της ΟΕ εξαρτάται από την έκβαση της αλληλεπίδρασης µεταξύ οστού και της επιφάνειας του εµφυτεύµατος. Η αδρή επιφάνεια που φέρει οξείδια θεωρείται ιδανική έναντι της µηχανικά επεξεργασµένης. Στα πλαίσια αυτά θεωρητικά προτείνεται η τροποποίηση των επιφανειακών χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος σε διάφορες κατηγορίες ασθενών µε πιθανή προβληµατική ΟΕ, µε στόχο την ενίσχυση της τελευταίας. Συγκεκρι- µένα, σε περιπτώσεις ασθενών που καπνίζουν διαπιστώθηκαν καλύτερα αποτελέσµατα ΟΕ για εµφυτεύµατα µε επένδυση ΗΑ, συγκριτικά µε τα εµφυτεύµατα που είχαν µηχανικά επεξεργασµένη επιφάνεια χωρίς επένδυση. Συνεπώς, µπορεί να µην υφίσταται δυνατότητα πρόβλεψης για την επιτυχία της ΟΕ, ωστόσο η συνεκτίµηση των παραπάνω παραγόντων, δηλα-

10 98 Ε. ΝΤΗΤΡΙΧ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 δή των χαρακτηριστικών του εµφυτεύµατος και της συστηµατικής και τοπικής κατάστασης του ασθενούς, µπορούν να οδηγήσουν στην επιλογή του κατάλληλου εµφυτεύµατος σε συνδυασµό µε την ανάλογη θεραπευτική προσέγγιση. SUMMARY E. DIETRICH IMPLANT - PATIENT. FACTORS AFFECTING OSSEOINTEGRATION. STOMATOLOGIA 2008,65(3): The aim of this paper is to review the up to date information concerning the factors influencing osseointegration according to the patient s general condition and implant characteristics. Previous studies show that it isn t a contraindication for implant placement if patient s systematic condition is well controlled. As far as diabetes melitus is concerned, the levels of glycosylated hemoglobin of less than 7%, osteoporosis and AIDS should not influence the choice of implant placement. In case of osteoporosis the use of bisphosphonates should be avoided until wound healing after surgical treatment commences. Smoking also interferes with osseointegration and it s supported that preand postoperative smoking cessation helps the process of osseointegration. The interaction with the bone surface depends on implant s characteristics like diameter, length and type of surface. This implies that changing implant s microor nanomorphology may enhance osseointegration in particular cases. The studies referring to systemic conditions prove that implant placement should be successful when the disease is well controlled. An implant diameter of less than 4mm, in length and more than 10mm as well as a rough surface are related to high success. KEY WORDS: Osseointegration, Dental implant design. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. CHO P, SCHNEIDER B, KRIZAN K, KELLER JC. Examination of the bone-implant interface in experimentally induced osteoporotic bone. Impl Dent 2004,13: MOHENG P, FERYN JM. Clinical and biologic factors related to oral implant failure: a 2-year follow-up study. Impl Dent 2005,14: HWANG D, WANG HL. Medical contraindications to implant therapy: part I: absolute contraindications. Impl Dent 2006,15: STEVENSON GC, RIANO PC, MORETTI AJ, NICJOLS M, ENGELMEIER RL, FLAITZ CM. Short-term success of osseointegrated dental implants in HIVpositive individuals: a prospective study. J Contemp Dent Pract 2007,8: CHUNG SH, HEO SJ, KOAK JY, KIM SK, LEE JB, HAN JS et al. Effects of implant geometry and surface treatment on osseointegration after functional loading: a dog study. J Oral Rehabil 2008,35: SCHLEGEL KA, THORWARTH M, PLESINAC A, WILTFANG J, RUPPRECHT S. Expression of bone matrix proteins during the osseus healing of topical conditioned implants: an experimental study. Clin Oral Implants Res 2006,17: CHUNG DM, OH TJ, LEE J, MISCH CE, WANG HL. Factors affecting late implant bone loss: a retrospective analysis. Int J Oral Maxillofac Impl 2007,22: BRISMAN DL, BRISMAN AS, MOSES MS. Implant failures associated with asymptomatic endodontically treated teeth. J Am Dent Assoc 2001,132: STEIGENGA JT, Al-SHAMMARI KF, NOCITI FH, MISCH CE, WANG HL. Dental implant design and its relationship to long-term implant success. Impl Dent 2003,12: WORTHINGTON P, LANG BR, LAVELLE WE. Osseointegration in Dentistry: an Introduction. Quintessence Pub Co STADLINGER B, PILLING E, HUHLE M, MAI R, BIERBAUM S, BERNHARDT R et al. Influence of extracellular matrix coatings on implant stability and osseointegration: an animal study. J Biomed Mater Res B Appl Biomater 2007,83: BERGLUNDH T, ABRAHAMSSON I, LANG NP, LINDHE J. De novo alveolar bone formation adjacent to endosseous implants. Clin Oral Impl Res 2003,14: FRANCHI M, FINI M, MARTINI D, ORSINI E, LEONARDI L, RUGGERI A et al. Biological fixation of endosseous implants. Micron 2005,36: DIMITRIOU R, BABIS GC. Biomaterial osseointegration enhancement with biophysical stimulation. J Musculoskelet Neuronal Interact 2007,7: ARCELLI D, PALMIERI A, PEZZETTI F, BRUNELLI G, ZOLLINO I, CARINCI F. Genetic effects of a titanium surface on osteoblasts: a meta-analysis. J Oral Sci 2007,49:

11 ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,65 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ABRAHAMSSON I, ALBOUY JP, BERGLUNDH T. Healing at fluoride-modified implants placed in wide marginal defects: an experimental study in dogs. Clin Oral Impl Res 2008,19: DUYCK J, SLAETS E, SASAGURI K, VANDAMME K, NAERT I. Effect of intermittent loading and surface roughness on peri-implant bone formation in a bone chamber model. J Clin Periodontol 2007,34: SHIBLI JA, GRASSI S, De FIGUEIREDO LC, FERES M, MARCANTONIO E, IEZZI G et al. Influence of implant surface topography on early osseointegration: a histological study in human jaws. J Biomed Mater Res B Appl Biomater 2007,80: BERGLUNDH T, ABRAHAMSSON I, ALBOUY JP, LINDHE J. Bone healing at implants with a fluoridemodified surface: an experimental study in dogs. Clin Oral Impl Res 2007,18: SUH JY, JEUNG OC, CHOI BJ, PARK JW. Effects of a novel calcium titanate coating on the osseointegration of blasted endosseous implants in rabbit tibiae. Clin Oral Impl Res 2007,18: STADLINGER B, PILLING E, HUHLE M, MAI R, BIERBAUM S, SCHARNWEBER D et al. Evaluation of osseointegration of dental implants coated with collagen, chondroitin sulphate and BMP-4: an animal study. Int J Oral Maxillofac Surg 2008,37: GAHLERT M, GUDEHUS T, EICHHORN S, STEINHAUSER E, KNIHA H, ERHARDT W. Biomechanical and histomorphometric comparison between zirconia implants with varying surface textures and a titanium implant in the maxilla of miniature pigs. Clin Oral Impl Res 2007,18: AYKENT F, INAN O, OZYESIL AG, ALPTEKIN NO. A 1- to 12-year clinical evaluation of 106 endosseous implants supporting fixed and removable prostheses. Int J Periodont Restor Dent 2007,27: HWANG D, WANG HL. Medical contraindications to implant therapy: part II: relative contraindications. Impl Dent 2007,16: BERARDI D, CARLESI T, ROSSI F, CALDERINI M, VOLPI R, PERFETTI G. Potential applications of biphosphonates in dental surgical implants (Abst). Int J Immunopathol Pharmacol 2007,20: SAVOLDELLI C, Le PAGE F, SANTINI J, SCORTECCI G, ODIN G. Maxillar osteonecrosis associated with bisphosphonate treatment and dental implants (Abstract). Rev Stomatol Chir Maxillofac 2007,108: ΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ι, ΜΑΓΟΠΟΥΛΟΣ Χ, ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙ ΟΥ Α, ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ Ν, ΚΑΡΑΚΑΣΗΣ. Οστεονέκρωση των γνάθων σε ασθενείς που λαµβάνουν διφωσφονικά. Σύγχρονη θεώρηση ενός νέου κλινικού προβλήµατος. Αρχεία Ελληνικής Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 2004,5: Bisphosphonates, Available at: University of Washington website, edu/bonephys /opbis.html. Accessed 25 December WANG HL, WEBER D, MCCAULEY LK. Effect of longterm oral bisphosphonates on implant wound healing: literature review and a case report. J Periodontol 2007,78: STRIETZEL FP, REICHART PA, KALE A, KULKARNI M, WEGNER B, KUECHLER I. Smoking interferes with the prognosis of dental implant treatment: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol 2007,34: HAAS R, HAIMBOECK W, MAILATH G, WATZEK G. The relationship of smoking on peri-implant tissue: a retrospective study. J Prosthet Dent 1996,76: WEYANT RJ. Characteristics associated with the loss and peri-implant tissue health of endosseous dental implants (Abstr). Int J Oral Maxillofac Impl 1994,9: BAIN CA, MOY PK. The association between the failure of dental implants and cigarette smoking. Int J Oral Maxillofac Impl 1993,8: ROCCI A, MARTIGNONI M, GOTTLOW J. Immediate loading of Brånemark System TiUnite and machined-surface implants in the posterior mandible: a randomized open-ended clinical trial (Abstr). Clin Impl Dent Relat Res 2003,5: SHETTY K, ACHONG R. Dental implants in the HIVpositive patient - case report and review of the literature. Gen Dent 2005,53: BARON M, GRITSCH F, HANSY AM, HAAS R. Implants in an HIV-positive patient: a case report. Int J Oral Maxillofac Impl 2004,19: RAJNAY ZW, HOCHSTETTER RL. Immediate placement of an endosseous root-form implant in an HIV-positive patient: report of a case. J Periodontol 1998,69: ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Ντήτριχ Εύα-Μαρία Περιστερά Θεσσαλονίκης Τ.Θ. 5

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό.

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Μπορείτε να δώσετε στους ασθενείς τον Οδηγό Εμφυτευμάτων για Ασθενείς, που συνοδεύει τον παρόντα οδηγό. Βιβλιογραφία Claffey N, Clarke E, Polyzois I, Renvert S. (2008) Surgical treatment of peri-implantitis.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση

Α. ΦΑΡ Η* επεµβάσεων, η ταχύτερη ολοκλήρωση της εµφυτευµατικής αποκατάστασης και η άριστη αισθητική αποκατάσταση ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011,68(2): 51-62 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΜΕΣΗ ΜΕΤΕΞΑΚΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ. ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΤΝΙΑΚΗΣ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑΣ; Α. ΦΑΡ Η* Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Τ α άµεσα µετεξακτικά εµφυτεύµατα έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της

Οδοντικά Εμφυτεύματα. Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ. Με την υποστήριξη της Οδοντικά Εμφυτεύματα Τι χρειάζεται να γνωρίζετε: Θεραπεία Φροντίδα Συντήρηση Με την υποστήριξη της ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η επιτυχία στη θεραπεία με εμφυτεύματα δεν εξαρτάται μόνο από την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ Ζ.Σ. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ Οδοντίατρος Ιατρός Ειδικευθείς στην Περιοδοντολογία στο Πανεπιστήμιο Pennsylvania ΗΠΑ Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Περιοδοντολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Fellow

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΜΕΤΑΦΟΡΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών 1951 Gavril Abramovich Ilizarov Μέθοδος Ilizarov «συνδυασμός φλοιοτομής και σταδιακής, ελεγχόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης

Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Παρουσίαση Ενδιαφέρουσας Περίπτωσης EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2008,19(4):335-339 Οστεονέκρωση των γνάθων μετά από ταυτόχρονη χορήγηση κορτικοστεροειδών και διφωσφονικών από το στόμα: Αναφορά περίπτωσης Π.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

DENTOMEDICA A.E CS 8100 Ψηφιακό Πανοραµικό CS 8100 από την Carestream. Με έξυπνο σχεδιασµό, µικρό όγκο και τέλεια εικόνα, είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεστε για το ιατρείο σας. Είναι σχεδιασµένο εργονοµικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ A. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Tι είναι ο οστίτης ιστός;... 17 2. Λειτουργία οστεοβλαστών και οστεοκλαστών... 20 3. Το οστικό αυτομόσχευμα, ως κύρια επιλογή στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική...

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ

Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Κάπνισμα, Αγγειοπάθεια, Διαβητικό πόδι. Σχέσεις συνύπαρξης στην καθημερινότητα των ατόμων με ΣΔ Σκούτας Δ, Κατσάνος Ι, Σιώμος Κ, Μελλίδης Χ, Σαπάκας Ι,Τσαβδαρίδης Ι, Ρογκότης Θ, Γεώργα Σ, Μούζα Ε, Μανές

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού

Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Συντηρητική αντιµετώπιση οστεοµυελίτιδας Χρησιµότητα του σπινθηρογραφήµατος µε επισηµασµένα λευκά αιµοσφαίρια Παρουσίαση περιστατικού Σ. Γεώργα 1, Χ. Μανές 2, Β. Nίκος 1, Λ. Δούκας 2, Α.Νικολαίδης 2, Τ.

Διαβάστε περισσότερα

Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων

Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων Εμφυτευματολογία ΣTOMA 2010; 38 : 139-147 Aνασκόπηση Διφωσφονικά και εμφυτεύματα. Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, οδηγίες και παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων Ν. ΣΟΛΔΑΤΟΣ 1, Ι. ΜΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ 2, Σ. ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός

«Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός «Τοπική φροντίδα ελκών» Καθαρισµός!ΜΙΧΑΗΛ!Γ.!ΨΑΛΛΑΣ! ΕΙΔΙΚΟΣ!ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ!2!ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ!! ΔΙΔΑΚΤΩΡ!ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ!ΑΘΗΝΩΝ! ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ!Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ!ΚΛΙΝΙΚΗΣ!!! 424!ΓΣΝΕ! Conflict!of!interest! ΔΕΝ!ΥΠΑΡΧΕΙ!ΚΑΜΙΑ!ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ!

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος.

Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. Στοματική Χειρουργική ΣTOMA 2013; 41: 173-180 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Μονοφασικά και Διφασικά Εμφυτεύματα. Πως επηρεάζεται η οστεοενσωμάτωση και η μακροβιότητα ανάλογα με τον τύπο του εμφυτεύματος. ΕΛ.-ΣΩΤ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V

Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Διαχωρισμός του Η 2 σε εμπορική μεμβράνη Pd-Cu/V Δ. Κουτσονικόλας 1, Σ. Τόπης 3, Σ. Καλδής 2, Γ. Σκόδρας 1,2,3 και Γ.Π. Σακελλαρόπουλος 1,2,3 * 1 Εργαστήριο Γενικής Χημικής Τεχνολογίας, Τμήμα Χημικών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015 Οι εταιρείες & 1ο σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting 19-20 Ιουνίου 2015 ΟΜΙΛΗΤΕΣ Hakan Ozyuvaci Αχιλλέας Κατσούπας Πελοπίδας Ι. Λομβαρδάς Κλεάνθης Μανωλάκης Αλέξανδρος Μανωλάκης Αίθουσα σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Τ α οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα αποτελούν πλέον µέρος της καθηµερινής οδοντιατρικής πράξης στη

Τ α οστεοενσωµατούµενα εµφυτεύµατα αποτελούν πλέον µέρος της καθηµερινής οδοντιατρικής πράξης στη ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66(4): 155-164 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΙΑΜΕΤΡΟΥ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΙΑΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΟΥ ΕΠΙΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΟΣ. (PLATFORM SWITCH). Ν. ΣΟΛ ΑΤΟΣ*, Μ. ΜΗΤΣΙΑΣ**, Γ. ΚΟΝΤΑΚΙΩΤΗΣ***, Π. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ****,

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οστίτης Ιστός Dr. med. Λουκάς Κωνσταντίνου Ορθοπεδικός Χειρουργός Στήριξη Κίνηση Οστά εξειδικευµένος στηρικτικός-συνδετικός ιστός χαρακτηριστικά: σκληρήσύστασηκαι ακαµψία, λόγω παρουσίαςαλάτων ασβεστίουστην

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές

Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Κυτταρική γήρανση των οστών. Μηχανισμοί και προοπτικές Μαρία Π. Γιαβροπούλου Ενδοκρινολόγος Τμήμα κλινικής και Μοριακής Ενδοκρινολογίας ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ O ομιλητής (προσωπικά ή ως μέλος εργασιακής/ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ;

Η λογική της αντιμετώπισης. ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω. 06/09/2013 www.footsurgery.gr. Χρειάζεται χειρουργείο ; Γιατί ; Πώς ; ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ της ΕΕΧΟΤ 06 Σεπτεμβρίου 2013 ΚΑΤΑΓΜΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Πότε κα πώς να το χειρουργήσω Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Χειρουργική Ποδιού Ποδοκνημικής

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης;

Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης; Πηγή: Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών µε καρκίνο µαστού Άλµα Ζωής Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης; Αυτά και άλλα ερωτήµατα απαντώνται από τον ηµήτρη Μαστοράκο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΞΑΚΤΙΚΗΣ Τοπικά αναισθητικά µε όξινη pka είναι: Η άµεση αντιµετώπιση θυρεοειδικής κρίσης στο οδοντιατρείο περιλαµβάνει: Φροντίδα για άµεση µεταφορά του ασθενή σε νοσηλευτική µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η τοποθέτηση οδοντικών οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων, είναι µία επιτυχηµένη διαδικασία, σε

Η τοποθέτηση οδοντικών οστεοενσωµατούµενων εµφυτευµάτων, είναι µία επιτυχηµένη διαδικασία, σε ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2009,66(3): 97-103 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΟΣΤΕΟΕΝΣΩΜΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΡΗΜΝΟΥ Μ. ΜΗΤΣΙΑΣ*, Ν. ΣΟΛ ΑΤΟΣ**, Σ. ΣΙΛΒΕΣΤΡΟΣ*** Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Η τοποθέτηση οδοντικών

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ (Δ/ντής: Καθηγητής Κων/νος Αλεξανδρίδης)

Κλινική Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ (Δ/ντής: Καθηγητής Κων/νος Αλεξανδρίδης) Αρχεία Ελληνικής Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (2014) 2, 87-100 Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (2014) 2, 87-100 87 Επεξεργασία της επιφάνειας των οδοντικών εµφυτευµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

PEELINGS Τα peelings ή απολέπιση µε χηµικά ή µηχανικά ( δερµοαπόξεση peelings µε κρυστάλλους )µέσα σηµαίνει την εφαρµογή στο δέρµα ενός ή περισσότερων αποφολιδωτικών παραγόντων µε αποτέλεσµα την καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Παναγιώτης Τρόντζας ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, ΑΘΗΝΑ DEBATE στην οστεοπόρωση Η οστική ανακατασκευή (bone turnover) H ί π

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα