Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΆτΙΚΗΣ ΙΑ'fΡΙΚΗΣ 49 Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη ΘΕΟΔΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ Με τον όρο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) περιγράφεται μια μεταβολική διαταραχή, η οποία αφορά διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, είναι αποτέλεσμα ελαττωμένης έκκρισης ή δράσης της ινσουλίνης και χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία και γλυκοζουρία. Η χρόνια υπεργλυκαιμία οδηγεί μακροπρόθεσμα σε βλάβη, δυσλειτουργία και ανεπάρκεια διαφόρων οργάνων όπως των οφθαλμών, των νεφρών, των νεύρων, των αγγείων της καρδιάς και του εγκεφάλου. Η ονομασία διαβήτης δόθηκε στη νόσο λόγω της εκτεταμένης ούρησης. Ο Αρεταίος ένας γιατρός του 2ου μ.χ. αιώνα, από την Καππαδοκία έγραψε: «Το επίθετο διαβήτης έχει αποδοθεί στη νόσο επειδή μοιάζει σαν να περνά νερό μέσα από σιφώνιο». Το σακχαρώδης προκύπτει από το λατινικό mellitus, Τύποι ΣΔ Χα_ρ_ακτηριστικά Τύπου 1 Ινσουλινοεξαρτώ μεν ο ς α- Αυτοάνοσος Αποτελεί το 0.4% των διαβητικών β- Ιδιοπαθής Απόλυτη ανεπάρκεια ινσουλίνης, συχνά αυτοάνοσης αιτιολογίας Πιθανότητα κέτωσης υψηλή Εξωγενής χορήγηση ινσουλίνης για αποφυγή υπεργλυκαιμίας-κέτωσης ΚλJιρ_ονομική επιβάρυνση μέτρια Τύπου 2 Μη ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης α- με υπεροχή αντίστασης Αποτελεί το 90% των διαβητικών στην ινσουλίνη Σχετική ανεπάρκεια ινσουλίνης-αντίσταση στην με υπεροχή ανεπάρκειας ινσουλίνη έκκρισης ινσουλίνης Αφορά κυρίως παχύσαρκους Δεν είναι συχνή η κέτωση Αρχική αντιμετώπιση με δίαιτα, αντιδιαβητικά δισκία Χορήγηση ινσουλίνης σε επιδείνωση Κληρονομική επιβάρυνση μεγάλη β- Ειδικοί Τύποι Διαβήτης Κυήσεως Ν όσοι παγκρέατος Χορήγηση φαρμάκων ( κορτικοστεροειδή) Ενδοκρινικά νοσήματα( σύνδρομο Cushing's, φαιοχρωμοκύττωμα, μεγαλακρία) Αφορά το 1-4% των κυήσεων Αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών σε μητέρα και νεογνό ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Κατάταξη του ΣΔ κατά Kuzuya & Matsuda και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τύπου.

2 50 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΊΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ που σημαίνει γλυκαθέν με μέλι. Αναφέρεται στην παρουσία του σακχάρου στα ούρα των ασθενών που πάσχουν από τη νόσο. Το σακχαρώδης διακρίνει τη νόσο από τον άποιο διαβήτη. Η διάγνωση βασίζεται στην αυξημένη συγκέντρωση (> 140mg/dl) γλυκόζης νηστείας στο πλάσμα ( φυσιολογική τιμή < 120 mg/dl) ή στην αύξηση της τιμής της γλυκόζης στο αίμα μετά από λήψη τροφής ( > 200mg/dl), όταν η αντίστοιχη φυσιολογική τιμή είναι < 180 mg/dl. Ο ΣΔ ταξινομείται σε ινσουλινοεξαρτώμενο (τύπος 1) και μη ινσουλινοεξαρτώμενο (τύπος 2), μία διάκριση η οποία επικρατούσε από το 1907 μέχρι πρόσφατα, όταν οι Kuzuya & Matsuda το 1997 πρότειναν νέα κατάταξη (Πίνακας 1 ), η οποία εν μέρει βασίζεται στην αιτιολογία του διαβήτηί,2. Στον πίνακα 1 διακρίνονται και τα ιδιαίτερα χαρακτηρισtικά του κάθε τύπου.3 Για τη θεραπεία του ΣΔ χρησιμοποιούνται διάφορες κατηγορίες φαρμάκων, η κάθε μία εκ των οποίων έχει κάποιες ιδιαιτερότητες, που παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στη περιεγχειρητική αντιμετώπιση των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη4. Οι διγουανίδες, με κύριο εκπρόσωπο την μετφορμίνη, βελτιώνουν την ευαισθησία των ιστών στην δράση της ινσουλίνης και μειώνουν έτσι την ινσουλινο-αντίσταση, η οποία αποτελεί βασική διαταραχή στο μη ινσουλινοεξαρτώμενο ΣΔ. Η μετφορμίνη απορροφάται από το λεπτό έντερο σε 1-2,5 ώρες, χρόνος ο οποίος αντιστοιχεί και στη μέγιστη συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα. Αποβάλλεται αμετάβλητη από τα ούρα κατά 90% μετά από 12h. Οι σουλφονυλουρίες (τολβουταμίδη, χλωροπροπαμίδη, τολαζαμίδη, ακετοεξαμίδη, γλιπιζίδη, γλιβενκλαμίδη, γλικλαζίδη, γλιμεπιρίδη) αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στη φαρμακευτική αντιμετώπιση του ΣΔ τύπου 2. Προκαλούν σημαντική μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και εξασφαλίζουν βελτίωση των μεταβολικών συνθηκών του οργανισμού. Η μέγιστη συγκέντρωση τους στον ορό παρατηρείται 2-4 ώρες μετά τη λήψη τους και συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τα λευκώματα του πλάσματος. Η συνολική διάρκεια δράσης τους είναι περίπου 10-24h, με την τολβουταμίδη στις έξι ώρες διάρκεια δράσης και την χλωροπροπαμίδη στις 60 ώρες. Μεταβολίζονται στο ήπαρ και οι μεταβολίτες τους απεκκρίνονται στα ούρα. Οι ευαισθητο:rι:οιητές της ινσουλίνης: θειαζολιδινδιόνες αποτελούν μία νέα κατηγορία aντιδιαβητικών δισκίων που διευκολύνουν εκλεκτικά ή μιμούνται κάποιες από τις δράσεις της ινσουλίνης. Είναι φάρμακα τα οποία βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και συνιστούν θεμελιώδη θεραπευτική προσέγγιση για το διαβήτη τύπου 2. Η δράση της ινσουλίνης τόσο στο μεταβολισμό των υδατανθράκων όσο και των λιπών και των πρωτε ίνών την καθιστά ίσως την σημαντικότερη ορμόνη του οργανισμού. Σκευάσματα ινσουλίνης μπορεί να χρησιμοποιούνται σε πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, σε διαβήτη της κύησης, καθώς και για την αντιμετώπιση του διαβητικού κώματος ή σε οξείες καταστάσεις διαβητικών ασθενών, όπως είναι οι λοιμώξεις και οι χειρουργικές επεμβάσεις. Σήμερα χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά η ανθρώπινη ινσουλίνη, που μπορεί να είναι βιοσυνθετική ή ημισυνθετική. Ανάλογα με την ταχύτητα έναρξης και τη διάρκεια της δράσης οι ινσουλίνες διακρίνονται σε: Ταχείας δράσης (κρυσταλλική ινσουλίνη), η οποία έχει έναρξη δράσης σε λεπτά και διάρκεια 5-6 ώρες Ενδιάμεσης δράσης με έναρξη δράσης σε 1-2 ώρες και διάρκεια ώρες. Βραδείας δράσης με έναρξη δράσης σε 3-4 ώρες και διάρκεια ώρες Μίγματα ενδιάμεσης και κρυσταλλικής σε διάφορες συγκεντρώσεις. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη έχουν 50% πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργικές επεμβάσεις, οι οποίες είτε σχετίζονται με τη νόσο, είτε είναι άσχετες με αυτή. Οι ιατρικές ειδικότητες οι οποίες εμπλέκονται στις επεμβάσεις αυτές θα πρέπει να γνωρίζουν τις μακροχρόνιες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη και να είναι έτοιμοι να τις αντιμετωπίσουν. Οι χειρουργικές επεμβάσεις στους διαβητικούς ασθενείς είναι αιτία αυξημένης νοσηρότητας και θνητότητας κυρίως λόγω καρδιακών επιπλοκών και λοιμώξεων. Κατά την χειρουργική επέμβαση εξαιτίας του stress και της αυξημένης συμπαθητικής δραστηριότητας

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝfΑΠΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ 51 διεγείρεται αρχικά η παραγωγή της φλοιοτρόπου ορμόνης (ACTH ), της προλακτίνης, της βαζοπρεσσίνης. Η διέγερση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της κορτιζόλης, της αλδοστερόνης, της αγγειοτενσίνης και της γλυκαγόνης, ενώ αύξηση παρατηρείται και στα επίπεδα των κατεχολαμινών στο αίμα. Η παραγωγή της ινσουλίνης μειώνεται με αποτέλεσμα την ελάττωση της χρησιμοποίησης της γλυκόζης, την αύξηση της γλυκονεογένεσης και της υπεργλυκαιμίας. Η γλυκόζη του αίματος αυξάνεται λόγω ηπατικής γλυκογονόλυσης και γλυκονεογένεσης, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι ορμονικές μεταβολές οι οποίες συμβαίνουν κατά τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητές για τους διαβητικούς ασθενείςs. ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Στον ασθενή με ΣΔ η περιεγχειρητική νοσηρότητα σχετίζεται με την βλάβη οργάνων στόχων κατά την περίοδο πριν τη χειρουργική επέμβαση. Ο ΣΔ προσβάλλει όλα τα συστήματα, γι αυτό είναι πολύ σημαντικός ο επισταμένος προεγχειρητικός έλεγχος. Σκοπός του προεγχειρητικού ελέγχου είναι η ρύθμιση του σακχάρου πριν την επέμβαση, η εκτίμηση της γενικής κατάστασης του ασθενούς, η ρύθμιση των ηλεκτρολυτών και η ανεύρεση κλινικών σημείων των επιπλοκών της νόσου. Η προεγχειρητική ακτινογραφία θώρακα μπορεί να αναδείξει μεγαλοκαρδία και συμφόρηση των πνευμονικών αγγείων. Η κλινική εξέταση και το ηλεκτροκαρδιογράφημα, τα οποία γίνονται ως ρουτίνα προεγχειριτικά σε όλους τους ασθενείς, ειδικά στους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες διότι το έμφραγμα του μυοκαρδίου αποτελεί συχνή μετεγχειρητική επιπλοκή σε αυτούς και είναι σημαντική η γνώση προϋπάρχουσας νόσου του μυοκαρδίου. Η ισχαιμία του μυοκαρδίου μπορεί να διαγνωσθεί ηλεκτροκαρδιογραφικά παρά την ύπαρξη αρνητικού ιστορικού, διότι στους ασθενείς αυτούς συνήθως το έμφραγμα είναι «σιωπηρό» χωρίς τυπική σημειολογία. Είναι σημαντική η ανεύρεση κλινικών σημείων της διαβητικής νευροπάθειας του αυτόνομου νευρικού συστήματος( υπέρταση, ορθοστατική υπόταση, ταχυκαρδία σε ηρεμία ανιδρωσία, νευρογενής κύστη, αίσθημα πρώιμου κορεσμού). Η κατάσταση αυτή περιορίζει την ικανότητα του ασθενούς να αντιρροπεί πιθανές μεταβολές του ενδαγγειακού όγκου και επίσης συμβάλλει στην καθυστερημένη κένωση του στομάχου με αποτέλεσμα υψηλό κίνδυνο εισρόφησης κατά την εισαγωγή στην αναισθησία. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη μειωμένη καρδιακή ανταπόκριση στη χορήγηση ατροπίνης και προπρανολόλης στα πλαίσια της διαβητικής αυτόνομης νευροπάθειας. Η εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας γίνεται με προσδιορισμό της ουρίας και της κρεατινίνης του ορού, αν και αρχικά η νεφρική δυσλειτουργία εκδηλώνεται με πρωτεινουρία και αργότερα με αύξηση της κρεατινίνης, για αυτό ίσως να έχει ένδειξη ο προσδιορισμός της πρωτε"lνης σε ούρα 24ώρου. Ο έλεγχος του αεραγωγού πρέπει να γίνεται με προσοχή για πιθανή ανεύρεση περιορισμένης κινητικότητας της κροταφογναθικής άρθρωσης και της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, διότι η χρόνια υπεργλυκαιμία οδηγεί σε γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών των ιστών με συνέπεια την περιορισμένη κινητικότητα των αρθρώσεων6. Σε ποσοστό 30% των διαβητικών ασθενών τύπου 1 παρατηρείται δύσκολη διασωλήνωση. Επίσης ο δύσκολος αεραγωγός μπορεί να σχετίζεται με την υψηλό δείκτη μάζας σώματος (>30), που ανευρίσκεται σε αρκετά υψηλό ποσοστό σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Συχνά οι ασθενείς αυτοί λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή η οποία επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Τα θειαζιδικά διουρητικά, η φουροσεμίδη, τα αδρενεργικά και τα κορτικοστεροειδή αυξάνουν τα επίπεδα της γλυκόζης, ενώ τα γαγγλιοπληγικά και οι β-αποκλειστές τα μειώνουν. Η εκτίμηση της εγκεφαλικής λειτουργίας πριν την επέμβαση ως σημείο αναφοράς μας βοηθά πάρα πολύ στην εκτίμηση του επιπέδου συνείδησης κατά την αφύπνιση και κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο. Η ανεύρεση σοβαρής υποπρωτε ίναιμίας είναι χαρακτηριστικό εύρημα μη σωστής ρύθμισης του σακχάρου και θα ήταν ίσως σκόπιμη η αναβολή του χει-

4 52 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΊΊ'ΙΚΗΣ ρουργείου, εάν υπάρχουν τα περιθώρια, μέχρι να ρυθμιστεί και να ελεγχθεί καλύτερα ο ασθενής. Επίσης δεν πρέπει να διαφεύγει, ότι η ελάττωση του ποσού των πρωτε"ίνών αυξάνει το συνολικό ποσό του ελεύθερου φαρμάκου που είναι διαθέσιμο να προσληφθεί από τους ιστούς, με αποτέλεσμα κάποιου βαθμού «σχετική» υπερδοσολογία. Διεγχειρητικά μέτρηση/2ώρο και ανάλογη ρύθμιση του ρυθμού έγχυσης ινσουλίνης Εάν γλυκόζη <50mg/dl διακοπή ινσουλίνης και χορήγηση διαλύματος D/W 35% *Το διάλυμα Rίnger's Lactate αποφεύγεται διότι στο ήπαρ το γαλακτικό μετατρέπεται σε γλυκόζη Ο προεγχειρητικός έλεγχος αφορά και τη διατή-l----' ρηση των επιπέδων της γλυκόζης του αίματος χαμηλότερα από mg/dl. Η διατήρηση περιεγχειρητικά κοντά στα φυσιολογικά όρια βοηθάει στη σης ινσουλίνης γρήγορη επούλωση των χειρουργικών τραυμάτων Τα αντιδιαβητικά δισκία τύπου σουλφονυλουριών, και τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης μετεγχειρητικών λοιμώξεων. γλυκαιμία εμποδίζουν την προγύμναση των ιστών όπως η γλιβενκλαμίδη, καθώς επίσης και η υπερ Το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρουργικών επεμβάσεων αφορά ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη θεται το ερώτημα της χρήσης αποκλειστικά ινσου για τυχόν επερχόμενη ισχαιμίαί. Κατόπιν τούτου τί τύπου 2. Τα αντιδιαβητικά δισκία των ασθενών αυτών διακόπτονται 3 μέρες πριν την επέμβαση, όταν επεμβάσεις, όπου συμμετέχει η ισχαιμία. λίνης για έλεγχο του σακχάρου σε χειρουργικές πρόκειται για σουλφονυλουρίες μακράς διάρκειας Κατά καιρούς χρησιμοποιliθηκαν διάφορα σχήματα χορήγησης ινσουλίνης κατά την περιεγχειρητι και αντικαθίστανται από μικρής διάρκειας δράσης. Το πρωί της επέμβασης δεν χορηγείται κανένα κή περίοδο είτε υποδορίως είτε ενδοφλεβίως. Η πιο αντιδιαβητικά δισκίο. Το σχήμα αυτό αφορά ασθενείς, οι οποίοι είναι πολύ καλά ρυθμισμένοι. Η μέ η ενδοφλέβια. Στον πίνακα 2 παρατίθεται ένα σχή προσφιλής μέθοδος στους αναισθησιολόγους είναι τρηση και η ανάλογη ρύθμιση του σακχάρου γίνεται πριν και μετά την επέμβαση. Σε ασθενείς, που ρητικά με ενδοφλέβια χορήγηση ινσουλίνης. Σε άλμα ρύθμισης του σακχάρου του αίματος περιεγχει δεν ρυθμίζονται πλήρως με τα δισκία τους, είναι απαραίτητη η συγχορήγηση ινσουλίνης στην προεγχειρητική περίοδο, ενώ σε αυτούς, που η θεραπεία με δισκία είναι ανεπιτυχής, γίνεται διακοπή αυτών και η αντιμετώπιση γίνεται αποκλειστικά με χορήγηση ινσουλίνης από την προεγχειρητική περίοδο. Περιεγχειρητική χορήγηση ινσουλίνης Συνεχής έγχυση Μέτρηση σακχάρου το προηγούμενο βράδυ της επέμβασης Έγχυση 5% D!W ml!h από το βράδυ 250 ml NaCI + 25 iu κρυσταλλικής ινσουλίνης (0,1u/ml) Το παραπάνω διάλυμα χορηγείται εάν γλυκόζη > 120 mg/dl, με ρυθμό: μονάδες/ώρα=γλυκόζη/150 ή /100 όταν ο ασθενής λαμβάνει κορτικοστεροειδή Μέτρηση γλυκόζης/4ωρο-επιθημητό επίπεδο mg/dl ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Σχήμα συνεχούς ενδοφλέβιας έγχυ λα πρωτόκολλα η έναρξη της ενδοφλέβιας χορήγησης διαλύματος γλυκόζης 5% ξεκινά το πρωί της επέμβασης ενώ χορηγείται υποδόρια ινσουλίνη κρυσταλλική, το 1lz της πρωινής δόσης του ασθενούς. Ακολουθεί έλεγχος σακχάρου/2ώρο και προσαρμόζεται ανάλογα η δόση της ινσουλίνης. Σύμφωνα με αναισθησιολογικά πρωτόκολλαs η ρύθμιση του σακχάρου διεγχειρητικά γίνεται είτε μέσα στα πλαίσια μη αυστηρού ελέγχου είτε ως αγωγή αυστηρού ελέγχου. Η αγωγή μη αυστηρού ελέγχου σκοπό έχει την πρόληψη της υπογλυκαιμίας, της κετοξέωσης και των υπερωσμωτικών καταστάσεων ενώ με την αγωγή αυστηρού ελέγχου (επίπεδα γλυκόζης mg/dl) επιτυγχάνεται καλύτερη επούλωση των χέιρουργικών τραυμάτων, αποφυγή των λοιμώξεων, βελτίωση της νευρολογικής εικόνας μετά από ισχαιμική προσβολή του ΚΝΣ. Πρωτόκολλο μη αυστηρού ελέγχου 1. Την προηγούμενη ημέρα από το χειρουργείο δεν χορηγείται τίποτα από του στόματος ενώ ένα ποτήρι φυσικού χυμού βρίσκεται δίπλα στον ασθε-

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΥΡΙΚΗΣ 53 νή για επείγουσα χρήση. 2. Νωρίς το πρωί την ημέρα της επέμβασης ξεκινά η ενδοφλέβια χορήγηση διαλύματος DW 5% με ρυθμό έγχυσης 125ml/h/70kg. 3. Μετά την έναρξη των ενδοφλεβίως χορηγούμενων υγρών, χορηγείται το Yz της συνήθως χορηγούμενης πρωινής δόσης ινσουλίνης υποδορίως. 4. Η χορήγηση των διαλυμάτων γλυκόζης συνεχίζεται διεγχειρητικά με ρυθμό τουλάχιστον 125ml/h/70kg. 5. Καθ όλη τη διεγχειρητική και μετεγχειρητική περίοδο ελέγχονται τα επίπεδα σακχάρου και αναλόγως ρυθμίζεται η δόση της ινσουλίνης. Πρωτόκολλο αυστηρού ελέγχου 1. Προσδιορισμός του επιπέδου γλυκόζης το προηγούμενο βράδυ πριν το χειρουργείο 2. Αμέσως μετά τον προσδιορισμό της γλυκόζης ξεκινά ενδοφλέβια χορήγηση διαλύματος DW 5% με ρυθμό έγχυσης 50ml!h/70kg. 3. Συγχρόνως με τη χορήγηση δεξτρόζης και από άλλη φλεβική γραμμή ξεκινά η χορήγηση διαλυτής ινσουλίνης (50 μονάδες ινσουλίνης σε 250m! N/S) μέσω αντλίας. Η απορρόφηση της ινσουλίνης από το υλικό της συσκευής της ενδοφλέβιας χορήγησης αποφεύγεται με την έκπλυση αυτού με 60 ml του διαλύματος ινσουλίνης. 4. Ο ρυθμός έγχυσης της ινσουλίνης καθορίζεται από τη εξίσωση : Ινσουλίνη(ΙU) = γλυκόζη πλάσματος/150. Ο παρανομαστής γίνεται 100 εάν ο ασθενής είναι σε αγωγή με κορτικοστεροειδή. 5. Προσδιορισμός των επιπέδων σακχάρου ανά 4ωρο και τροποποίηση του ρυθμού έγχυσης ώστε τα επίπεδα σακχάρου να κυμαίνονται μεταξύ rπg/ dl. 6. Η ενδοφλέβια χορήγηση υγρών την ημέρα του χειρουργείου γίνεται από διαφορετική φλεβική γραμμή. 7. Την ημέρα του χειρουργείου ο προσδιορισμός των επιπέδων σακχάρου γίνεται πρίν την έναρξη αυτού και κατόπιν ανά 2ωρο για το πρώτο 24ωρο. Ο ρυθμός έγχυσης της ινσουλίνης τροποποιείται ανάλογα με τις τιμές οι οποίες λαμβάνονται κατά τις μετρήσεις αυτές. 8. Σε τιμές σακχάρου < 50mg/dl διακόπτεται άμεσα η χορήγηση του διαλύματος ινσουλίνης και χορηγούνται 15 ml DW35%. Το κλειδί όμως στην αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας σύμφωνα με όλα τα πρωτόκολλα είναι η σε τακτά χρονικά διαστήματα μέτρηση του σακχάρου για την ανάλογη χορήγηση ινσουλίνης, αλλά και η εκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων_ του κάθε αρρώστου ξεχωριστά. Κατά τις επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις καλό είναι να γίνεται στα μέτρα του δυνατού, λεπτομερής έλεγχος της γενικής κατάστασης του ασθενούς και των πιθανών επιπλοκών της νόσου, οι περισσότεροι εκ των οποίων εμφανίζουν αρρύθμιστο σάκχαρο ή έχουν μεταβολική οξέωση και είναι πολύ ταλαιπωρημένοι. Πριν τη χειρουργική επέμβαση ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στον προσδιορισμό της γλυκόζης, της ουρίας, των ηλεκτρολυτών και του ph του αίματος, διότι συνήθως οι ασθενείς αυτοί προσέρχονται με εικόνα αφυδάτωση ς, οξέωση ς και ηλεκτρολυτικών διαταραχών. Εφόσον υπάρχουν χρονικά περιθώρια τα παραπάνω πρέπει να διορθώνονται πριν την αναισθησία και τη χειρουργική επέμβαση9. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑhΗτΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης κατά την κύηση είναι νόσος η οποία είτε προϋπήρχε, είτε εμφανίζεται ως μεταβολική διαταραχή κατά τη διάρκεια της (περίπου 90% των περιπτώσεων). Στο σακχαρώδη διαβήτη της κύησης διακρίνουμε 3 τύπους. Ο τύπος 1 είναι ινσουλινοεξαρτώμενος, μπορεί να εμφανίσει επιπλοκές από διάφορα όργανα, ενώ εύκολα καταλήγει σε κετοξέωση (1-3% των διαβητικών γυναικών). Η χορήγηση ινσουλίνης συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο τύπος 2 είναι μη ινσουλινοεξαρτώμενος, δεν αναπτύσσει συνήθως κετοξέωση και αντιμετωπίζεται με χορήγηση ινσουλίνης κατά τη διάρκεια της κύησης. Ο διαβήτης της κύησης εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της. Η αντιμετώπιση του γίνεται με δίαιτα ή χορήγηση ινσουλίνης. Η νόσος έχει επίδραση τόσο στη μητέρα όσο και στο έμβρυο. Σε εγκύους με σακχαρώδη διαβήτη η πιθανότητα εμφάνισης προεκλαμψίας, υδράμνιου

6 54 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑΠΚΗΣ ΙΑrΡΙΚΗΣ και πρόωρου τοκετού είναι σημαντικά αυξημένες. Παρά το ότι η νεογνική θνησιμότητα έχει μειωθεί αρκετά στις μέρες μας, η εμφάνιση σοβαρών συγγενών ανωμαλιών είναι σχετικά συχνή σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό(4 φορές συχνότερα). Τα πρόωρα νεογνά εμφανίζουν αναπνευστική δυσχέρεια στα πλαίσια της υπερινσουλιναιμίας η οποία επιδρά αρνητικά στο σχηματισμό της σουρφακτάνης. Ένα από τα προβλήματα των νεογνών διαβητικών μητέρων είναι και η υπογλυκαιμία και για το λόγο αυτό θα πρέπει να ελέγχονται οι τιμές σακχάρου μετά τη γέννα. Ο στόχος του αναισθησιολόγου κατά τη διεγχειρητική περίοδο είναι η διατήρηση του σακχάρου σε επίπεδα μεταξύ mg/dl, ο οποίος επιτυγχάνεται με τη χορήγηση ινσουλίνης σύμφωνα με τα γνωστά πρωτόκολλα. Η επιλογή του τύπου αναισθησίας εξαρτάται από τα συνυπάρχοντα προβλήματα. Η περιοχική αναισθησία επιλέγεται στις περισσότερες των περιπτώσεων και κυρίως η επισκληρίδια, διότι η βραδεία επέκταση και εγκατάστασή της οδηγεί σε ευκολότερη ρύθμιση της aρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα όταν έχει εκδηλωθεί διαβητική νευροπάθεια. Οι αναισθησιολόγοι θα πρέπει να λαμβάνουν υπ όψιν την πιθανότητα εκτροπής των τιμών του σακχάρου κατά τη χορήγηση υψηλών δόσεων εφεδρίνης, του συνηθέστερα χορηγούμενου αγγειοσυσπαστικού στη μαιευτική αναισθησία, λόγω της β διεγερτικής δράσης του. Εάν επιλεχθεί γενική αναισθησία, λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα δύσκολης διασωλήνωσης, η γαστροπάρεση και η ελαττωμένη απάντηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος επί διαβητικής νευροπάθειας. ΟΞΕΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Διαβητική Κετοξέωση Η διαβητική κετοξέωση είναι μια από τις σοβαρότερες οξείες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη. Συνήθως παρατηρείται σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 χωρίς όμως να αποκλείονται και οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Η μειωμένη δραστικότητα της ινσουλίνης επιτρέ- πει τον καταβολισμό των ελευθέρων λιπαρών οξέων σε κετονικά σώματα. Η μεταβολική αυτή διαταραχή χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία, κέτωση και μεταβολική οξέωση. Οι ασθενείς εμφανίζουν σημεία aφυδάτωσης, με πρόσωπο εξέρυθρο, δέρμα ξηρό, γλώσσα στεγνή και ελαττωμένο τόνο των βολβών των οφθαλμών. Η αρτηριακή πίεση είναι ελαττωμένη ενώ η καρδιακή συχνότητα αυξημένη και ο σφυγμός νηματοειδής. Δηλαδή ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει σημεία κυκλοφορικής καταπληξίας, δύσπνοια στην προσπάθεια αντιρρόπησης της μεταβολικής οξέωσης, aπόπνοια οξόνης, ελαττωμένα αντανακλαστικά και διαταραχές του επιπέδου συνείδησης. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι το οξύ κοιλιακό άλγος, το οποίο είναι αποτέλεσμα της διάτασης του εντέρου. Συχνά είναι δύσκολη η διαφορική διάγνωση οξείας κοιλίας και διαβητικής κετοξέωσης και όχι σπάνια η συχνά παρατηρούμενη λευκοκυττάρωση μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας. Η ναυτία και οι έμετοι οφείλονται σε απευθείας δράση των κετονικών σωματίων στο κέντρο του εμετού. Κατά τη διενέργεια επείγοντος χειρουργείου χρειάζεται μεγάλη επαγρύπνηση από τον αναισθησιολόγο, διότι υπάρχει γαστρική στάση και υποτονία ως αποτέλεσμα της υπεργλυκαιμία και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών. Απαραίτητος είναι ο συχνός προσδιορισμός της τιμής του καλίου, της γλυκόζης αίματος και των κετονών του ορού, διότι οι ακραίες μεταβολές της τιμής του καλίου αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου στους ασθενείς αυτούς κατά τη θεραπεία τους. Η θεραπευτική προσέγγιση της νόσου στηρίζεται στη διόρθωση της υπεργλυκαιμίας, της αποκατάστασης των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και της αφυδάτωση ς. Υπολογίζεται, ότι στη διαβητική κετοξέωση με διαταραχές του επιπέδου συνείδησης η απώλεια υγρών φτι;iνει το 10% του σωματικού βάρους. Η αναπλήρωση γίνεται κατά το 1/3 το πρώτο εξάωρο, ενώ τα υπόλοιπα 2/3 τις επόμενες 18 ώρες. Αρχικά χρησιμοποιείται φυσιολογικός ορός (NaCl 0.9%) 1 L/h για τις πρώτες 1-3 ώρες, ενώ στη συνέχεια η ροή μειώνεται ml/h. Η χρήση του NaCl 0.9% αυξάνει τη στάθμη του Na στον ορό προλαμβάνοντας έτσι τη γρήγορη ελάτ-

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗΣ 55 τωση της οσμωτικής πίεσης στον εξωκυττάριο χώρο και μειώνοντας ταυτόχρονα την πιθανότητα εμφανίσεως εγκεφαλικού οιδήματος. Η υπεροσμωτικότητα από μόνη της δεν αυξάνει τη θνητότητα. Εάν οι τιμές νατρίου ορού είναι > 155mEq/L τότε χορηγούμε NaCl 0.45%. Όταν η τιμή της γλυκόζης φθάσει στα mg/dl τότε αρχίζει η χορήγηση διαλύματος D/W5% για αποφυγή της υπογλυκαιμίας. Η χορήγηση των υγρών θα πρέπει πάντα να γίνεται με οδηγό την τιμή της κεντρικής φλεβικής πίεσης και άλλων αιμοδυναμικών παραμέτρων. Η αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας γίνεται με ινσουλίνη ταχείας δράσης. Η επιθυμητή μείωση της γλυκόζης στο αίμα είναι mg/dl/ώρα. Αρχικά χορηγούνται 10 μονάδες κρυσταλλικής ινσουλίνης iv bolus και ακολουθεί συνεχής iνχορήγηση με ρυθμό ανάλογα με τα επίπεδα γλυκόζης. Η μετακίνηση της γλυκόζης στον ενδοκυττάριο χώρο ακολουθείται και από μετακίνηση καλίου, γιαυτό είναι απαραίτητη η αποκατάσταση των επιπέδων του καλίου με τη χορήγηση διαλύματος κcι Η χορήγηση διττανθρακικών αποφεύγεται και η χρήση τους περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις με πολύ βαριά οξέωση (ph <7.0) Η υπομαγνησιαιμία πρέπει να διορθώνεται με τη χορήγηση θειικού μαγνησίου meq, όταν η τιμή του Mg στον ορό είναι <0.6mEq/L. Η αναπλήρωση του φωσφόρου κρίνεται απαραίτητη σε τιμές <0.5 meq/l, διότι έτσι προλαμβάνονται μυϊκές αδυναμίες, αναπνευστικές διαταραχές και αιμολυτικά επεισόδια. Κατά την αντιμετώπιση της διαβητικής κετοξέωσης πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην πιθανή εμφάνιση εγκεφαλικού οιδήματος, το οποίο είναι αποτέλεσμα ταχείας αποκαταστάσεως του ενδαγγειακού ελλείμματος. Η υπερχλωραιμική οξέωση είναι αποτέλεσμα της χορήγησης μεγάλων ποσοτήτων NaCI. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην εμφάνιση υποκαλιαιμίας-υπογλυκαιμίας και για αυτό είναι απαραίτητος ο συχνός προσδιορισμός των τιμών Κ και γλυκόζης αίματος. Στους ασθενείς αυτούς είναι απαραίτητη η τοποθέτηση ρινογαστρικού καθετήρα, διότι είναι πολύ πιθανή η εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου, πράγμα που θα περιπλέξει ακόμα περισσότερο την ήδη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ασθενής. Υ περγλυκαιμική μη κετωτική υπερόσμωση Η διαβητική μη κετωτική υπερόσμωση χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία (σάκχαρο>600 mg/dl), αυξημένη οσμωτικότητα πλάσματος ( >350 mosm!l), χωρίς όμως κετοξέωση. Ο πάσχων έχει εικόνα έντονης aφυδάτωσης ως αποτέλεσμα της γλυκοζουρίας, η οποία προκαλεί και την υπεροσμωτικότητα. Η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να οδηγήσει τελικά σε νεφρική ανεπάρκεια και γαλακτική οξέωση. Η υπερόσμωση εμφανίζεται συνήθως σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μεγάλης ηλικίας, οι οποίοι έχουν ήδη έκπτωση της νεφρικής τους λειτουργίας. Κατά την προεγχειρητική περίοδο στους ασθενείς αυτούς ανευρίσκονται τα κλινικά σημεία της διαβητικής κετοξέωσης χωρίς την aπόπνοια οξόνης και με βαρύτερα σημεία aφυδάτωσης. Η κετοξέωση απουσιάζει διότι υπάρχει αρκετή διαθέσιμη ινσουλίνη, ώστε να αποφεύγεται ο σχηματισμός χετονικών σωμάτων. Ο προσδιορισμός των ηλεκτρολυτών είναι απαραίτητος, διότι και εδώ έχουμε πλασματική υπονατριαιμία λόγω υπεργ λυκαιμίας και διακύμανση της τιμής του καλίου του ορού. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση υγρών, ινσουλίνης και την αποκατάσταση της τιμής του καλίου και των άλλων ηλεκτρολυτών. Το βασικότερο θεραπευτικό βήμα είναι η έγκαιρη ενυδάτωση. Ουσιαστικά η θεραπεία είναι ανάλογη με αυτή της διαβητικής κετοξέωσης, η οποία διαφοροποιείται μόνο ως προς την οξέωση που εδώ δεν υφίσταται. Οι σοβαρότερες επιπλοκές κατά τη θεραπεία της διαβητικής υπερόσμωσης είναι η πρόκληση εγκεφαλικού οιδήματος κατά την αναπλήρωση του ενδαγγειακού όγκου και η υπερνατριαιμία, η οποία μπορεί να προκύψει ιατρογενώς. Νευρολογικά μπορεί να εκδηλωθεί από μία απλή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος μέχρι και κώμα. Σύγχυση και λήθαργος εμφανίζονται συχνότερα, ενώ το κώμα σπανιότερα. Σε 25% των ασθενών εμφανίζονται σπασμοί, οι οποίοι είναι ανθεκτικοί στην aντιεπιληπτική αγω-

8 56 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑτΙΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗΣ γή. Προσοχή χρειάζεται στη χορήγηση φαινυντο"tνης, η οποία επιδεινώνει την υπεργλυκαιμία. Υπογλυκαιμία Η υπογλυκαιμία είναι μία κατάσταση η οποία δεν αφορά μόνο τους διαβητικούς ασθενείς, αλλά σε αυτούς είναι συνήθως ιατρογενής. Συχνότερα συμβαίνει κατά τη θεραπεία με ινσουλίνη, χωρίς όμως να αποκλείονται και ασθενείς οι οποίοι βρίσκονται υπό αγωγή με αντιδιαβητικά δισκία, κυρίως με σουλφονυλουρίες μακράς διάρκειας. Η υπογλυκαιμία αποτελεί σοβαρότερο πρόβλημα στους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, οι οποίοι επιθυμούν αυστηρότερο γλυκαιμικό έλεγχο προς αποφυγή των χρόνιων επιπλοκών. Στον τύπο 2 η εμφάνιση υπογλυκαιμίας είναι σπανιότερη. Ως υπογλυκαιμία χαρακτηρίζεται η τιμή γλυκόζης αίματος<50mg/dl και συνοδεύεται από μία σειρά κλινικών συμπτωμάτων μεγάλης βαρύτητας. Κατά την περιεγχειρητική περίοδο είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνονται μέτρα προς αποφυγή της υπογλυκαιμίας, η οποία ακολουθείται από σοβαρές επιπλοκές. Για τη διάγνωση της υπογλυκαιμίας απαιτείται η γνωστή τριάδα του Whipple (συμπτώματα, χαμηλή τιμή σακχάρου και εξαφάνιση συμπτωμάτων μετά τη χορήγηση γλυκόζης). Κατά τη γενική αναισθησία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι τα περισσότερα συμπτώματα μπορούν να συγκαλυφθούν από αυτ11ν. Τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας οφείλονται είτε στην άμεση δράση της στο ΚΝΣ (ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλος, θόλωση όρασης και κατάπτωση), είτε προέρχονται από κινητοποίηση του αυτόνομου νευρικού συστήματος ( εφίδρωση, τρόμος, ταχυκαρδία, αίσθημα θερμότητας, ναυτία). Το όργανο με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στα υπογλυκαιμικά επεισόδια είναι ο εγκέφαλος λόγω της μεγάλης εξάρτησης του από τη γλυκόζη ως πηγή ενέργειας. Οι ενεργειακές ανάγκες του εγκεφάλου σε γλυκόζη υπολογίζονται σε γραμμάρια την ημέρα και η οξείδωση της γλυκόζης καλύπτει το 90%. Η είσοδος της γλυκόζης στον εγκέφαλο δεν εξαρτάται από την παρουσία ινσουλίνης ή από τις μεταβολές της αιματικής ροής, αλλά αποκλειστικά από τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και για το λόγο αυτό πρέπει να διατηρούνται αυτά μέσα σε στενά φυσιολογικά όρια. Αν δεν αντιμετωπισθεί το επεισόδιο υπογλυκαιμίας η αρχική διαταραχή του επιπέδου συνείδησης μπορεί να μετατραπεί σε σπασμούς και κώμα. Τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπογλυκαιμίας μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές της νοητικής λειτουργίας, ισχαιμικά επεισόδια, καρδιακές αρρυθμίες, σπασμούς, κώμα, μέχρι και αιφνίδιο θάνατο. Για το λόγο αυτό ο προσδιορισμός της τιμής του σακχάρου κατά την περιεγχειρητική περίοδο ανά τακτά διαστήματα αποτελεί ουσιαστική ιατρική πράξη. Ο στόχος της θεραπείας είναι η άμεση αναστροφή του υπογλυκαιμικού επεισοδίου και η προφύλαξη για την εμφάνιση νέου. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση διαλύματος γλυκόζης 35%,όπου θεωρείται ότι 0.5gr/kg από το διάλυμα αυτό είναι αρκετό ώστε να αποκατασταθεί η υπογλυκαιμία σχεδόν άμεσα. Στην περίπτωση όμως της ιατρογενούς υπογλυκαιμίας η καλύτερη αντιμετώπιση είναι η πρόληψη. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η ρύθμιση του σακχάρου στη ΜΕΘ αποτελεί πρόβλημα, ιδιαιτέρως στους νοσούντες από σακχαρώδη διαβήτη διότι η μερική ή η απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης επιτείνει ακόμη περισσότερο το υπερμεταβολικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζει τους βαρέως πάσχοντες ασθενείς. Όπως είναι γνωστό η απάντηση του οργανισμού στο stress χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία και διάσπαση των πρωτε"ίνών. Ακόμα και καλά ρυθμιζόμενοι ασθενείς μπορούν να αποδιοργανωθούν κατά τη διάρκεια της νοσηλεία τους στη ΜΕΘ. Η απορύθμιση μπορεί να εκδηλωθεί ως διαβητική κετοξέωση ή ως υπεργλυκαιμική μη κετωτική υπερόσμωση. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιο είναι το αποδεκτό όριο της τιμής του σακχάρου στο αίμα. Ο Van den Berghe και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι η διατήρηση του επιπέδου της γλυκόζης μεταξύ mg/dl σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς οδηγεί σε ελάττωση του ποσοστού θνησιμότητας και θνητότητας σε

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑΠΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ 57 σύγκριση με αυτούς στους οποίους τα επίπεδα γλυκόζης διατηρούνται μεταξύ mg/dl.io. Η χορήγηση ινσουλίνης για διατήρηση της τιμής του σακχάρου μεταξύ mg/dl έχει βρεθεί ότι μειώνει τα ποσοστά επεισοδίων σήψης καθώς επίσης και το ποσοστό θανάτου σε ασθενείς με πολυοργανική ανεπάρκεια και σήψη. Η παρατήρηση αυτή έγινε σε ασθενείς οι οποίοι δεν είχαν ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη πριν τη νοσηλεία τους στη ΜΕΘ10. Ο προστατευτικός μηχανισμός της ινσουλίνης στη σήψη είναι άγνωστος. Η φαγοκυτταρική λειτουργία των ουδετερόφιλων είναι ελαττωμένη σε ασθενείς με υπεργλυκαιμία και έτσι διορθώνοντας την, έμμεσα βελτιώνεται η βακτηριακή φαγοκυττάρωση. Επίσης βιβλιογραφικά αναφέρεται ότι η ινσουλίνη είναι ένας από τους παράγοντες που αναστέλλουν την απόπτωση των κυττάρων και με τον τρόπο αυτό λειτουργεί ανασταλτικά στη εξέλιξη της σήψηςιο. Μια μεγάλη πολυκεντρική μελέτη σε χειρουργικούς ασθενείς έδειξε βελτίωση της επιβίωσης τους όταν τα επίπεδα γλυκόζης διατηρήθηκαν μεταξύ mg!dl με συνεχή έγχυση ινσουλίνης. Επίσης η προσπάθεια διατήρησης του επιπέδου γλυκόζης σε τιμές< 150 mg/dl βρέθηκε σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα Guidelines για τη σήψη, ότι επιταχύνει την ανάρρωσηη. Κατά τη διάρκεια παραμονής του ασθενούς στη ΜΕΘ είναι απαραίτητη η θερμιδική του κάλυψη με εντερική ή παρεντερική σίτιση, γεγονός που προϋποθέτει χορήγηση και γλυκόζης. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται ταυτόχρονη έγχυση ινσουλίνης με στενή παρακολούθηση της διακύμανσης της τιμής του σακχάρου. Οποιοδήποτε πρωτόκολλο ρύθμισης σακχάρου και αν χρησιμοποιηθεί η τιμή της γλυκόζη θα πρέπει να ελέγχεται και να καταγράφεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Στην αντιμετώπιση των επιπλοκών της υπεργλυκαιμίας προτεραιότητα δίδεται στην αποκατάσταση του ελλείμματος ύδατος με χορήγηση διαλυμάτων χλωριούχου νατρίου, την αντιμετώπιση των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και τη διόρθωση της οξέωσης, ενώ η ινσουλίνη χορηγείται ενδοφλεβίως σε μικρές σχετικά δόσεις. ΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Μακροαγγειοπάθεια Είναι η αυξημένη και πρώιμη αθηρωμάτωση και ασβεστοποίηση του μέσου χιτώνα των αρτηριών. Οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν 2-4 φορές συχνότερα στεφανιαία νόσο και αθηροσκλήρυνση της αορτής και των αγγείων των κάτω άκρων. Επίσης έχουν υψηλό ποσοστό εμφάνισης σιωπηρού εμφράγματος του μυοκαρδίου, αιφνιδίου θανάτου και άνοιας λόγω πολλαπλών εγκεφαλικών εμφράκτων. Μάλιστα αναφέρεται ότι στις διαβητικές γυναίκες δεν είναι σπάνια η εμφάνιση εμφράγματος του μυοκαρδίου πριν την εμμηνόπαυση. Η μακροαγγειοπάθεια είναι η κύρια αιτία θανάτων των διαβητικών ασθενών. Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η υπερλιπιδαιμία, το άγχος και κληρονομικοί παράγοντες επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την βαρειά γενική κατάσταση των ασθενών αυτών. Μελέτες σε διαβητικούς ασθενείς απέδειξαν την ύπαρξη δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου με παρατηρούμενη διαταραχή την αδυναμία ανταπόκρισης στη χορήγηση αγγειοδιασταλτικών ουσιών. Όλα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για λεπτομερή προεγχειρητικό έλεγχο και για τη χρήση υψηλού περιεγχειρητικού monitoring. Διαβητική νεφροπάθεια Ως διαβητική νεφροπάθεια ορίζεται η έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στο σακχαρώδη διαβήτη. Η νόσος εκδηλώνεται αρχικά με πρωτεινουρία σε ασθενείς, οι οποίοι νοσούν αρκετά χρόνια από τη νόσο. Η κυριότερη βλάβη είναι η βλάβη του σπειράματος, η οποία αφορά στην πάχυνση της βασικής μεμβράνης των τριχοειδών και τη διάταση του μεσαγγείου. Η χρόνια υπεργλυκαιμία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εμφάνιση των διαταραχών αυτών. Στη νόσο έχει μεγάλη σημασία η πρώιμη διάγνωση, ώστε να υπάρχει δυνατότητα αναστολής της εκδήλωσης χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Στους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη είναι σημαντική η ανεύρεση μικρολευκωματινουρίας, η οποία θα προσδιορίσει την πρώιμη κλινική εκδή-

10 58 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ λωση μόνιμης νεφρικής βλάβης με φυσιολογικές τις βιοχημικές παραμέτρους της λειτουργικής κατάστασης των νεφρών. Ο έλεγχος για μικρολευκωματινουρία επιβάλλεται σε ασθενείς με διάρκεια νόσου μεγαλύτερη των πέντε ετών. Η πορεία της διαβητικής νεφροπάθειας είναι κοινή και στους δύο τύπους σακχαρώδη διαβήτη, ενώ παράγοντες κινδύνου αποτελούν ο aρρύθμιστος διαβήτης, η υπέρταση και η γενετική προδιάθεση. Εάν διαγνωσθεί πρώιμα η επιπλοκή αυτή, γίνει αυστηρή ρύθμιση της γλυκόζης και χορηγηθούν αντιυπερτασικά δισκία, η εξέλιξη της νεφροπάθειας μπορεί να τροποποιηθεί. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περιεγχειρητική περίοδο η χορήγηση νεφροτοξικών φαρμάκων Διαβητική νευροπάθεια Η βλάβη του νευρικού συστήματος στο σακχαρώδη διαβήτη αφορά το περιφερικό νευρικό σύστημα και αποτελεί τη συχνότερη αιτία νευροπάθειας. Η βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι έμμεση και αφορά την αθηροσκλήρυνση των εγκεφαλικών αγγείων. Η περιφερική πολυνευροπάθεια και η νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος συνήθως συνυπάρχουν στους ασθενείς και σχετίζονται με τη διάρκεια και τη σωστή ή μη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη. Οι κύρ ί ες αισθητικές διαταραχές αφορούν τα κάτω άκρα και είναι αιμωδία, καύσος, διαταραχή επιπολής και εν τω βάθει αισθητικότητας, διαξιφιστικός πόνος. Το 40% των ασθενών με περιφερική αισθητικοκινητική νευροπάθεια οδηγούνται σε ακρωτηριασμό μέλους. Η κινητική νευροπάθεια εμφανίζεται με παραλύσεις κρανιακών νεύρων και νεύρων των κάτω άκρων. Η νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος και οι συστηματικές της εκδηλώσεις θα απασχολήσουν ιδιαίτερα τον αναισθησιολόγο κατά την περιεγχειρητική περίοδο. Η μείωση της κινητικότητας του στομάχου και η μεγάλη παράταση κένωσής του δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα κατά την εισαγωγή στην αναισθησία κυρίως σε επείγουσες επεμβάσεις. Το σύστημα που προσβάλλεται πρώτο είναι το παρασυμπαθητικό και κατόπιν το συμπαθητικό σύ- στη μα ( ορθοστατική υπόταση, ταχυκαρδία, αρρυθμίες, σιωπηρό έμφραγμα). Διαταραχές εμφανίζονται και από το ουροποιητικό με επίσχεση των ούρων. Η ανιδρωσία είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα της αυτόνομης νευροπάθειας, καθώς επίσης και η μειωμένη αντίληψη της υπογλυκαιμίας. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Η εμφάνιση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας σχετίζεται με τη χρονική διάρκεια του σακχαρώδη διαβήτη και με τη ρύθμισή του. Ο οφθαλμός προσβάλλεται από τα αρχικά στάδια της νόσου και είναι η συχνότερη αιτία τύφλωσης σε ηλικίες μεταξύ ετών. Η νόσος χαρακτηρίζεται από μικροαγγειοπάθεια, η οποία προσβάλλει τα προτριχοειδή αρτηρίδια, τα τριχοειδή και τα μετατριχοειδή φλεβίδια του αμφιβληστροειδή. Ο οφθαλμολογικός έλεγχος θα πρέπει να είναι ο πρώτος έλεγχος μετά τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη, διότι ο οφθαλμός είναι στενά συνδεδεμένος με τη νόσο από τα πρώιμα στάδιά της. Επανέλεγχος επιβάλλεται κάθε δύο χρόνια μετά από πέντε χρόνια νόσου. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ Η προσέγγιση του ασθενή με σακχαρώδη διαβήτη δεν σταματά με τη ρύθμιση του σακχάρου. Είναι μία νόσος, η οποία έχει επίδραση σχεδόν σε όλα τα συστήματα και για το λόγο αυτό η προεγχειρητική εκτίμηση αυτού του χειρουργικού ασθενούς πρέπει να είναι επισταμένη. Η ρύθμιση του σακχάρου του αίματος δεν αρκεί, για να έχουμε ασφαλή και χωρίς συμβάματα περιεγχειρητική περίοδο, αλλά απαιτείται καλή εκτίμηση και γνώση της κατάστασης λειτουργίας των διαφόρων οργάνων, ώστε να υπάρχει το ανάλογο monitoring και να διενεργούνται οι ανάλογες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ Σακχαρώδης Διαβήτης - Διαταραχές Λιπιδίων: Εντατική εκπαίδευση στην Ενδοκρινολογία, 3ος κύκλος, Φεβρουάριος Βασιλιάγκου Σ. Σακχαρώδης Διαβήτης. FEEA 2002;3: Coursin DB: "Perioperative management of the Diabetic Patient", ch.l61, ASA 52nd Annual Refresher Course Lectures, Byron Hoogwerf: Postoperative Management of Diabetes Mellitus. Clinical Care and Aging 2003; 11: Benjamin Pace: Perioperative Management of the Diabetic Patient. 6. Morgan Ε, Maged Μ: Κλινική Αναισθησιολογία 2002, Scognamiglio R, Avogaro Α, Vigili Dk, Negut C, Palisi Μ, Bagolin Ε et al. Effects of treatment with sulfonylurea drugs or insulin ο η ischemia-induced ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ myocardial dysfunction in type 2 diabetes. Diabetes 2002; 51: Miller RD: Anaesthesia, 5thed, Churchill Livingston, Jennifer Marks: Perioperative Management of Diabetes. American Family Physician 2003; 67(1) 10. Hotchkiss R, Karl I.The Pathophysiology and Treatment of Sepsis. Ν ENGL J MED 2003; 348;2: Dellinger Ρ, Carlet J et al.surviving Sepsis Campaign guidelines for management of serve sepsis and septic shock.crit Care Med 2004; 32:

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί χρόνιο νόσημα, γνωστό από τον πρώτο μ. Χ. αιώνα, συνίσταται σε χρόνια και γενικευμένη μεταβολική διαταραχή, οφειλόμενη σε σχετική ή απόλυτη

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM)

15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM) 15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM) Η ναυτία και ο έμετος στην κύηση είναι συχνά συμπτώματα που εκδηλώνονται στο 70-85 % των εγκύων. Από επιδημιολογική σκοπιά, η υπερέμεση της κύησης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ : ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τα παιδιά παρουσιάζουν υψηλό μεταβολικό ρυθμό (3 4 φορές μεγαλύτερος των ενηλίκων). Έχουν αυξημένες ανάγκες για ανάπτυξη. Έχουν αυξημένες

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Ν. Τεντολούρης Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία Πανεπιστημίου Αθηνών & Διαβητολογικό Κέντρο Γ. Ν. Α. Λαϊκό Μικροαγγειοπαθητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.) Είναι μία μεταβολική πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί ορθά την ορμόνη ινσουλίνη με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης, προτου αρχίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

AMINOPLASMAL HEPA-10%

AMINOPLASMAL HEPA-10% AMINOPLASMAL HEPA-10% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αminoplasmal Hepa 10% 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 1000ml διαλύματος περιέχουν: L-Isoleucin

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ - Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας να κλείνετε ραντεβού εκ των προτέρων. - Να προσέρχεστε στην προκαθορισμένη ώρα του ραντεβού σας. - Να μην έχετε γευματίσει τουλάχιστον μία

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Περιφερική Αγγειοπάθεια Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα