Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΆτΙΚΗΣ ΙΑ'fΡΙΚΗΣ 49 Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση του Ασθενούς με Σακχαρώδη Διαβήτη ΘΕΟΔΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ Με τον όρο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) περιγράφεται μια μεταβολική διαταραχή, η οποία αφορά διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, είναι αποτέλεσμα ελαττωμένης έκκρισης ή δράσης της ινσουλίνης και χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία και γλυκοζουρία. Η χρόνια υπεργλυκαιμία οδηγεί μακροπρόθεσμα σε βλάβη, δυσλειτουργία και ανεπάρκεια διαφόρων οργάνων όπως των οφθαλμών, των νεφρών, των νεύρων, των αγγείων της καρδιάς και του εγκεφάλου. Η ονομασία διαβήτης δόθηκε στη νόσο λόγω της εκτεταμένης ούρησης. Ο Αρεταίος ένας γιατρός του 2ου μ.χ. αιώνα, από την Καππαδοκία έγραψε: «Το επίθετο διαβήτης έχει αποδοθεί στη νόσο επειδή μοιάζει σαν να περνά νερό μέσα από σιφώνιο». Το σακχαρώδης προκύπτει από το λατινικό mellitus, Τύποι ΣΔ Χα_ρ_ακτηριστικά Τύπου 1 Ινσουλινοεξαρτώ μεν ο ς α- Αυτοάνοσος Αποτελεί το 0.4% των διαβητικών β- Ιδιοπαθής Απόλυτη ανεπάρκεια ινσουλίνης, συχνά αυτοάνοσης αιτιολογίας Πιθανότητα κέτωσης υψηλή Εξωγενής χορήγηση ινσουλίνης για αποφυγή υπεργλυκαιμίας-κέτωσης ΚλJιρ_ονομική επιβάρυνση μέτρια Τύπου 2 Μη ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης α- με υπεροχή αντίστασης Αποτελεί το 90% των διαβητικών στην ινσουλίνη Σχετική ανεπάρκεια ινσουλίνης-αντίσταση στην με υπεροχή ανεπάρκειας ινσουλίνη έκκρισης ινσουλίνης Αφορά κυρίως παχύσαρκους Δεν είναι συχνή η κέτωση Αρχική αντιμετώπιση με δίαιτα, αντιδιαβητικά δισκία Χορήγηση ινσουλίνης σε επιδείνωση Κληρονομική επιβάρυνση μεγάλη β- Ειδικοί Τύποι Διαβήτης Κυήσεως Ν όσοι παγκρέατος Χορήγηση φαρμάκων ( κορτικοστεροειδή) Ενδοκρινικά νοσήματα( σύνδρομο Cushing's, φαιοχρωμοκύττωμα, μεγαλακρία) Αφορά το 1-4% των κυήσεων Αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών σε μητέρα και νεογνό ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Κατάταξη του ΣΔ κατά Kuzuya & Matsuda και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τύπου.

2 50 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΊΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ που σημαίνει γλυκαθέν με μέλι. Αναφέρεται στην παρουσία του σακχάρου στα ούρα των ασθενών που πάσχουν από τη νόσο. Το σακχαρώδης διακρίνει τη νόσο από τον άποιο διαβήτη. Η διάγνωση βασίζεται στην αυξημένη συγκέντρωση (> 140mg/dl) γλυκόζης νηστείας στο πλάσμα ( φυσιολογική τιμή < 120 mg/dl) ή στην αύξηση της τιμής της γλυκόζης στο αίμα μετά από λήψη τροφής ( > 200mg/dl), όταν η αντίστοιχη φυσιολογική τιμή είναι < 180 mg/dl. Ο ΣΔ ταξινομείται σε ινσουλινοεξαρτώμενο (τύπος 1) και μη ινσουλινοεξαρτώμενο (τύπος 2), μία διάκριση η οποία επικρατούσε από το 1907 μέχρι πρόσφατα, όταν οι Kuzuya & Matsuda το 1997 πρότειναν νέα κατάταξη (Πίνακας 1 ), η οποία εν μέρει βασίζεται στην αιτιολογία του διαβήτηί,2. Στον πίνακα 1 διακρίνονται και τα ιδιαίτερα χαρακτηρισtικά του κάθε τύπου.3 Για τη θεραπεία του ΣΔ χρησιμοποιούνται διάφορες κατηγορίες φαρμάκων, η κάθε μία εκ των οποίων έχει κάποιες ιδιαιτερότητες, που παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στη περιεγχειρητική αντιμετώπιση των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη4. Οι διγουανίδες, με κύριο εκπρόσωπο την μετφορμίνη, βελτιώνουν την ευαισθησία των ιστών στην δράση της ινσουλίνης και μειώνουν έτσι την ινσουλινο-αντίσταση, η οποία αποτελεί βασική διαταραχή στο μη ινσουλινοεξαρτώμενο ΣΔ. Η μετφορμίνη απορροφάται από το λεπτό έντερο σε 1-2,5 ώρες, χρόνος ο οποίος αντιστοιχεί και στη μέγιστη συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα. Αποβάλλεται αμετάβλητη από τα ούρα κατά 90% μετά από 12h. Οι σουλφονυλουρίες (τολβουταμίδη, χλωροπροπαμίδη, τολαζαμίδη, ακετοεξαμίδη, γλιπιζίδη, γλιβενκλαμίδη, γλικλαζίδη, γλιμεπιρίδη) αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στη φαρμακευτική αντιμετώπιση του ΣΔ τύπου 2. Προκαλούν σημαντική μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και εξασφαλίζουν βελτίωση των μεταβολικών συνθηκών του οργανισμού. Η μέγιστη συγκέντρωση τους στον ορό παρατηρείται 2-4 ώρες μετά τη λήψη τους και συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τα λευκώματα του πλάσματος. Η συνολική διάρκεια δράσης τους είναι περίπου 10-24h, με την τολβουταμίδη στις έξι ώρες διάρκεια δράσης και την χλωροπροπαμίδη στις 60 ώρες. Μεταβολίζονται στο ήπαρ και οι μεταβολίτες τους απεκκρίνονται στα ούρα. Οι ευαισθητο:rι:οιητές της ινσουλίνης: θειαζολιδινδιόνες αποτελούν μία νέα κατηγορία aντιδιαβητικών δισκίων που διευκολύνουν εκλεκτικά ή μιμούνται κάποιες από τις δράσεις της ινσουλίνης. Είναι φάρμακα τα οποία βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη και συνιστούν θεμελιώδη θεραπευτική προσέγγιση για το διαβήτη τύπου 2. Η δράση της ινσουλίνης τόσο στο μεταβολισμό των υδατανθράκων όσο και των λιπών και των πρωτε ίνών την καθιστά ίσως την σημαντικότερη ορμόνη του οργανισμού. Σκευάσματα ινσουλίνης μπορεί να χρησιμοποιούνται σε πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2, σε διαβήτη της κύησης, καθώς και για την αντιμετώπιση του διαβητικού κώματος ή σε οξείες καταστάσεις διαβητικών ασθενών, όπως είναι οι λοιμώξεις και οι χειρουργικές επεμβάσεις. Σήμερα χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά η ανθρώπινη ινσουλίνη, που μπορεί να είναι βιοσυνθετική ή ημισυνθετική. Ανάλογα με την ταχύτητα έναρξης και τη διάρκεια της δράσης οι ινσουλίνες διακρίνονται σε: Ταχείας δράσης (κρυσταλλική ινσουλίνη), η οποία έχει έναρξη δράσης σε λεπτά και διάρκεια 5-6 ώρες Ενδιάμεσης δράσης με έναρξη δράσης σε 1-2 ώρες και διάρκεια ώρες. Βραδείας δράσης με έναρξη δράσης σε 3-4 ώρες και διάρκεια ώρες Μίγματα ενδιάμεσης και κρυσταλλικής σε διάφορες συγκεντρώσεις. Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη έχουν 50% πιθανότητα να υποβληθούν σε χειρουργικές επεμβάσεις, οι οποίες είτε σχετίζονται με τη νόσο, είτε είναι άσχετες με αυτή. Οι ιατρικές ειδικότητες οι οποίες εμπλέκονται στις επεμβάσεις αυτές θα πρέπει να γνωρίζουν τις μακροχρόνιες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη και να είναι έτοιμοι να τις αντιμετωπίσουν. Οι χειρουργικές επεμβάσεις στους διαβητικούς ασθενείς είναι αιτία αυξημένης νοσηρότητας και θνητότητας κυρίως λόγω καρδιακών επιπλοκών και λοιμώξεων. Κατά την χειρουργική επέμβαση εξαιτίας του stress και της αυξημένης συμπαθητικής δραστηριότητας

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝfΑΠΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ 51 διεγείρεται αρχικά η παραγωγή της φλοιοτρόπου ορμόνης (ACTH ), της προλακτίνης, της βαζοπρεσσίνης. Η διέγερση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της κορτιζόλης, της αλδοστερόνης, της αγγειοτενσίνης και της γλυκαγόνης, ενώ αύξηση παρατηρείται και στα επίπεδα των κατεχολαμινών στο αίμα. Η παραγωγή της ινσουλίνης μειώνεται με αποτέλεσμα την ελάττωση της χρησιμοποίησης της γλυκόζης, την αύξηση της γλυκονεογένεσης και της υπεργλυκαιμίας. Η γλυκόζη του αίματος αυξάνεται λόγω ηπατικής γλυκογονόλυσης και γλυκονεογένεσης, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται αντίσταση στην ινσουλίνη. Οι ορμονικές μεταβολές οι οποίες συμβαίνουν κατά τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητές για τους διαβητικούς ασθενείςs. ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Στον ασθενή με ΣΔ η περιεγχειρητική νοσηρότητα σχετίζεται με την βλάβη οργάνων στόχων κατά την περίοδο πριν τη χειρουργική επέμβαση. Ο ΣΔ προσβάλλει όλα τα συστήματα, γι αυτό είναι πολύ σημαντικός ο επισταμένος προεγχειρητικός έλεγχος. Σκοπός του προεγχειρητικού ελέγχου είναι η ρύθμιση του σακχάρου πριν την επέμβαση, η εκτίμηση της γενικής κατάστασης του ασθενούς, η ρύθμιση των ηλεκτρολυτών και η ανεύρεση κλινικών σημείων των επιπλοκών της νόσου. Η προεγχειρητική ακτινογραφία θώρακα μπορεί να αναδείξει μεγαλοκαρδία και συμφόρηση των πνευμονικών αγγείων. Η κλινική εξέταση και το ηλεκτροκαρδιογράφημα, τα οποία γίνονται ως ρουτίνα προεγχειριτικά σε όλους τους ασθενείς, ειδικά στους πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες διότι το έμφραγμα του μυοκαρδίου αποτελεί συχνή μετεγχειρητική επιπλοκή σε αυτούς και είναι σημαντική η γνώση προϋπάρχουσας νόσου του μυοκαρδίου. Η ισχαιμία του μυοκαρδίου μπορεί να διαγνωσθεί ηλεκτροκαρδιογραφικά παρά την ύπαρξη αρνητικού ιστορικού, διότι στους ασθενείς αυτούς συνήθως το έμφραγμα είναι «σιωπηρό» χωρίς τυπική σημειολογία. Είναι σημαντική η ανεύρεση κλινικών σημείων της διαβητικής νευροπάθειας του αυτόνομου νευρικού συστήματος( υπέρταση, ορθοστατική υπόταση, ταχυκαρδία σε ηρεμία ανιδρωσία, νευρογενής κύστη, αίσθημα πρώιμου κορεσμού). Η κατάσταση αυτή περιορίζει την ικανότητα του ασθενούς να αντιρροπεί πιθανές μεταβολές του ενδαγγειακού όγκου και επίσης συμβάλλει στην καθυστερημένη κένωση του στομάχου με αποτέλεσμα υψηλό κίνδυνο εισρόφησης κατά την εισαγωγή στην αναισθησία. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη μειωμένη καρδιακή ανταπόκριση στη χορήγηση ατροπίνης και προπρανολόλης στα πλαίσια της διαβητικής αυτόνομης νευροπάθειας. Η εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας γίνεται με προσδιορισμό της ουρίας και της κρεατινίνης του ορού, αν και αρχικά η νεφρική δυσλειτουργία εκδηλώνεται με πρωτεινουρία και αργότερα με αύξηση της κρεατινίνης, για αυτό ίσως να έχει ένδειξη ο προσδιορισμός της πρωτε"lνης σε ούρα 24ώρου. Ο έλεγχος του αεραγωγού πρέπει να γίνεται με προσοχή για πιθανή ανεύρεση περιορισμένης κινητικότητας της κροταφογναθικής άρθρωσης και της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, διότι η χρόνια υπεργλυκαιμία οδηγεί σε γλυκοζυλίωση των πρωτεϊνών των ιστών με συνέπεια την περιορισμένη κινητικότητα των αρθρώσεων6. Σε ποσοστό 30% των διαβητικών ασθενών τύπου 1 παρατηρείται δύσκολη διασωλήνωση. Επίσης ο δύσκολος αεραγωγός μπορεί να σχετίζεται με την υψηλό δείκτη μάζας σώματος (>30), που ανευρίσκεται σε αρκετά υψηλό ποσοστό σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Συχνά οι ασθενείς αυτοί λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή η οποία επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Τα θειαζιδικά διουρητικά, η φουροσεμίδη, τα αδρενεργικά και τα κορτικοστεροειδή αυξάνουν τα επίπεδα της γλυκόζης, ενώ τα γαγγλιοπληγικά και οι β-αποκλειστές τα μειώνουν. Η εκτίμηση της εγκεφαλικής λειτουργίας πριν την επέμβαση ως σημείο αναφοράς μας βοηθά πάρα πολύ στην εκτίμηση του επιπέδου συνείδησης κατά την αφύπνιση και κατά την άμεση μετεγχειρητική περίοδο. Η ανεύρεση σοβαρής υποπρωτε ίναιμίας είναι χαρακτηριστικό εύρημα μη σωστής ρύθμισης του σακχάρου και θα ήταν ίσως σκόπιμη η αναβολή του χει-

4 52 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΊΊ'ΙΚΗΣ ρουργείου, εάν υπάρχουν τα περιθώρια, μέχρι να ρυθμιστεί και να ελεγχθεί καλύτερα ο ασθενής. Επίσης δεν πρέπει να διαφεύγει, ότι η ελάττωση του ποσού των πρωτε"ίνών αυξάνει το συνολικό ποσό του ελεύθερου φαρμάκου που είναι διαθέσιμο να προσληφθεί από τους ιστούς, με αποτέλεσμα κάποιου βαθμού «σχετική» υπερδοσολογία. Διεγχειρητικά μέτρηση/2ώρο και ανάλογη ρύθμιση του ρυθμού έγχυσης ινσουλίνης Εάν γλυκόζη <50mg/dl διακοπή ινσουλίνης και χορήγηση διαλύματος D/W 35% *Το διάλυμα Rίnger's Lactate αποφεύγεται διότι στο ήπαρ το γαλακτικό μετατρέπεται σε γλυκόζη Ο προεγχειρητικός έλεγχος αφορά και τη διατή-l----' ρηση των επιπέδων της γλυκόζης του αίματος χαμηλότερα από mg/dl. Η διατήρηση περιεγχειρητικά κοντά στα φυσιολογικά όρια βοηθάει στη σης ινσουλίνης γρήγορη επούλωση των χειρουργικών τραυμάτων Τα αντιδιαβητικά δισκία τύπου σουλφονυλουριών, και τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης μετεγχειρητικών λοιμώξεων. γλυκαιμία εμποδίζουν την προγύμναση των ιστών όπως η γλιβενκλαμίδη, καθώς επίσης και η υπερ Το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρουργικών επεμβάσεων αφορά ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη θεται το ερώτημα της χρήσης αποκλειστικά ινσου για τυχόν επερχόμενη ισχαιμίαί. Κατόπιν τούτου τί τύπου 2. Τα αντιδιαβητικά δισκία των ασθενών αυτών διακόπτονται 3 μέρες πριν την επέμβαση, όταν επεμβάσεις, όπου συμμετέχει η ισχαιμία. λίνης για έλεγχο του σακχάρου σε χειρουργικές πρόκειται για σουλφονυλουρίες μακράς διάρκειας Κατά καιρούς χρησιμοποιliθηκαν διάφορα σχήματα χορήγησης ινσουλίνης κατά την περιεγχειρητι και αντικαθίστανται από μικρής διάρκειας δράσης. Το πρωί της επέμβασης δεν χορηγείται κανένα κή περίοδο είτε υποδορίως είτε ενδοφλεβίως. Η πιο αντιδιαβητικά δισκίο. Το σχήμα αυτό αφορά ασθενείς, οι οποίοι είναι πολύ καλά ρυθμισμένοι. Η μέ η ενδοφλέβια. Στον πίνακα 2 παρατίθεται ένα σχή προσφιλής μέθοδος στους αναισθησιολόγους είναι τρηση και η ανάλογη ρύθμιση του σακχάρου γίνεται πριν και μετά την επέμβαση. Σε ασθενείς, που ρητικά με ενδοφλέβια χορήγηση ινσουλίνης. Σε άλμα ρύθμισης του σακχάρου του αίματος περιεγχει δεν ρυθμίζονται πλήρως με τα δισκία τους, είναι απαραίτητη η συγχορήγηση ινσουλίνης στην προεγχειρητική περίοδο, ενώ σε αυτούς, που η θεραπεία με δισκία είναι ανεπιτυχής, γίνεται διακοπή αυτών και η αντιμετώπιση γίνεται αποκλειστικά με χορήγηση ινσουλίνης από την προεγχειρητική περίοδο. Περιεγχειρητική χορήγηση ινσουλίνης Συνεχής έγχυση Μέτρηση σακχάρου το προηγούμενο βράδυ της επέμβασης Έγχυση 5% D!W ml!h από το βράδυ 250 ml NaCI + 25 iu κρυσταλλικής ινσουλίνης (0,1u/ml) Το παραπάνω διάλυμα χορηγείται εάν γλυκόζη > 120 mg/dl, με ρυθμό: μονάδες/ώρα=γλυκόζη/150 ή /100 όταν ο ασθενής λαμβάνει κορτικοστεροειδή Μέτρηση γλυκόζης/4ωρο-επιθημητό επίπεδο mg/dl ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Σχήμα συνεχούς ενδοφλέβιας έγχυ λα πρωτόκολλα η έναρξη της ενδοφλέβιας χορήγησης διαλύματος γλυκόζης 5% ξεκινά το πρωί της επέμβασης ενώ χορηγείται υποδόρια ινσουλίνη κρυσταλλική, το 1lz της πρωινής δόσης του ασθενούς. Ακολουθεί έλεγχος σακχάρου/2ώρο και προσαρμόζεται ανάλογα η δόση της ινσουλίνης. Σύμφωνα με αναισθησιολογικά πρωτόκολλαs η ρύθμιση του σακχάρου διεγχειρητικά γίνεται είτε μέσα στα πλαίσια μη αυστηρού ελέγχου είτε ως αγωγή αυστηρού ελέγχου. Η αγωγή μη αυστηρού ελέγχου σκοπό έχει την πρόληψη της υπογλυκαιμίας, της κετοξέωσης και των υπερωσμωτικών καταστάσεων ενώ με την αγωγή αυστηρού ελέγχου (επίπεδα γλυκόζης mg/dl) επιτυγχάνεται καλύτερη επούλωση των χέιρουργικών τραυμάτων, αποφυγή των λοιμώξεων, βελτίωση της νευρολογικής εικόνας μετά από ισχαιμική προσβολή του ΚΝΣ. Πρωτόκολλο μη αυστηρού ελέγχου 1. Την προηγούμενη ημέρα από το χειρουργείο δεν χορηγείται τίποτα από του στόματος ενώ ένα ποτήρι φυσικού χυμού βρίσκεται δίπλα στον ασθε-

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΥΡΙΚΗΣ 53 νή για επείγουσα χρήση. 2. Νωρίς το πρωί την ημέρα της επέμβασης ξεκινά η ενδοφλέβια χορήγηση διαλύματος DW 5% με ρυθμό έγχυσης 125ml/h/70kg. 3. Μετά την έναρξη των ενδοφλεβίως χορηγούμενων υγρών, χορηγείται το Yz της συνήθως χορηγούμενης πρωινής δόσης ινσουλίνης υποδορίως. 4. Η χορήγηση των διαλυμάτων γλυκόζης συνεχίζεται διεγχειρητικά με ρυθμό τουλάχιστον 125ml/h/70kg. 5. Καθ όλη τη διεγχειρητική και μετεγχειρητική περίοδο ελέγχονται τα επίπεδα σακχάρου και αναλόγως ρυθμίζεται η δόση της ινσουλίνης. Πρωτόκολλο αυστηρού ελέγχου 1. Προσδιορισμός του επιπέδου γλυκόζης το προηγούμενο βράδυ πριν το χειρουργείο 2. Αμέσως μετά τον προσδιορισμό της γλυκόζης ξεκινά ενδοφλέβια χορήγηση διαλύματος DW 5% με ρυθμό έγχυσης 50ml!h/70kg. 3. Συγχρόνως με τη χορήγηση δεξτρόζης και από άλλη φλεβική γραμμή ξεκινά η χορήγηση διαλυτής ινσουλίνης (50 μονάδες ινσουλίνης σε 250m! N/S) μέσω αντλίας. Η απορρόφηση της ινσουλίνης από το υλικό της συσκευής της ενδοφλέβιας χορήγησης αποφεύγεται με την έκπλυση αυτού με 60 ml του διαλύματος ινσουλίνης. 4. Ο ρυθμός έγχυσης της ινσουλίνης καθορίζεται από τη εξίσωση : Ινσουλίνη(ΙU) = γλυκόζη πλάσματος/150. Ο παρανομαστής γίνεται 100 εάν ο ασθενής είναι σε αγωγή με κορτικοστεροειδή. 5. Προσδιορισμός των επιπέδων σακχάρου ανά 4ωρο και τροποποίηση του ρυθμού έγχυσης ώστε τα επίπεδα σακχάρου να κυμαίνονται μεταξύ rπg/ dl. 6. Η ενδοφλέβια χορήγηση υγρών την ημέρα του χειρουργείου γίνεται από διαφορετική φλεβική γραμμή. 7. Την ημέρα του χειρουργείου ο προσδιορισμός των επιπέδων σακχάρου γίνεται πρίν την έναρξη αυτού και κατόπιν ανά 2ωρο για το πρώτο 24ωρο. Ο ρυθμός έγχυσης της ινσουλίνης τροποποιείται ανάλογα με τις τιμές οι οποίες λαμβάνονται κατά τις μετρήσεις αυτές. 8. Σε τιμές σακχάρου < 50mg/dl διακόπτεται άμεσα η χορήγηση του διαλύματος ινσουλίνης και χορηγούνται 15 ml DW35%. Το κλειδί όμως στην αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας σύμφωνα με όλα τα πρωτόκολλα είναι η σε τακτά χρονικά διαστήματα μέτρηση του σακχάρου για την ανάλογη χορήγηση ινσουλίνης, αλλά και η εκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων_ του κάθε αρρώστου ξεχωριστά. Κατά τις επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις καλό είναι να γίνεται στα μέτρα του δυνατού, λεπτομερής έλεγχος της γενικής κατάστασης του ασθενούς και των πιθανών επιπλοκών της νόσου, οι περισσότεροι εκ των οποίων εμφανίζουν αρρύθμιστο σάκχαρο ή έχουν μεταβολική οξέωση και είναι πολύ ταλαιπωρημένοι. Πριν τη χειρουργική επέμβαση ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στον προσδιορισμό της γλυκόζης, της ουρίας, των ηλεκτρολυτών και του ph του αίματος, διότι συνήθως οι ασθενείς αυτοί προσέρχονται με εικόνα αφυδάτωση ς, οξέωση ς και ηλεκτρολυτικών διαταραχών. Εφόσον υπάρχουν χρονικά περιθώρια τα παραπάνω πρέπει να διορθώνονται πριν την αναισθησία και τη χειρουργική επέμβαση9. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑhΗτΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης κατά την κύηση είναι νόσος η οποία είτε προϋπήρχε, είτε εμφανίζεται ως μεταβολική διαταραχή κατά τη διάρκεια της (περίπου 90% των περιπτώσεων). Στο σακχαρώδη διαβήτη της κύησης διακρίνουμε 3 τύπους. Ο τύπος 1 είναι ινσουλινοεξαρτώμενος, μπορεί να εμφανίσει επιπλοκές από διάφορα όργανα, ενώ εύκολα καταλήγει σε κετοξέωση (1-3% των διαβητικών γυναικών). Η χορήγηση ινσουλίνης συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο τύπος 2 είναι μη ινσουλινοεξαρτώμενος, δεν αναπτύσσει συνήθως κετοξέωση και αντιμετωπίζεται με χορήγηση ινσουλίνης κατά τη διάρκεια της κύησης. Ο διαβήτης της κύησης εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της. Η αντιμετώπιση του γίνεται με δίαιτα ή χορήγηση ινσουλίνης. Η νόσος έχει επίδραση τόσο στη μητέρα όσο και στο έμβρυο. Σε εγκύους με σακχαρώδη διαβήτη η πιθανότητα εμφάνισης προεκλαμψίας, υδράμνιου

6 54 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑΠΚΗΣ ΙΑrΡΙΚΗΣ και πρόωρου τοκετού είναι σημαντικά αυξημένες. Παρά το ότι η νεογνική θνησιμότητα έχει μειωθεί αρκετά στις μέρες μας, η εμφάνιση σοβαρών συγγενών ανωμαλιών είναι σχετικά συχνή σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό(4 φορές συχνότερα). Τα πρόωρα νεογνά εμφανίζουν αναπνευστική δυσχέρεια στα πλαίσια της υπερινσουλιναιμίας η οποία επιδρά αρνητικά στο σχηματισμό της σουρφακτάνης. Ένα από τα προβλήματα των νεογνών διαβητικών μητέρων είναι και η υπογλυκαιμία και για το λόγο αυτό θα πρέπει να ελέγχονται οι τιμές σακχάρου μετά τη γέννα. Ο στόχος του αναισθησιολόγου κατά τη διεγχειρητική περίοδο είναι η διατήρηση του σακχάρου σε επίπεδα μεταξύ mg/dl, ο οποίος επιτυγχάνεται με τη χορήγηση ινσουλίνης σύμφωνα με τα γνωστά πρωτόκολλα. Η επιλογή του τύπου αναισθησίας εξαρτάται από τα συνυπάρχοντα προβλήματα. Η περιοχική αναισθησία επιλέγεται στις περισσότερες των περιπτώσεων και κυρίως η επισκληρίδια, διότι η βραδεία επέκταση και εγκατάστασή της οδηγεί σε ευκολότερη ρύθμιση της aρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα όταν έχει εκδηλωθεί διαβητική νευροπάθεια. Οι αναισθησιολόγοι θα πρέπει να λαμβάνουν υπ όψιν την πιθανότητα εκτροπής των τιμών του σακχάρου κατά τη χορήγηση υψηλών δόσεων εφεδρίνης, του συνηθέστερα χορηγούμενου αγγειοσυσπαστικού στη μαιευτική αναισθησία, λόγω της β διεγερτικής δράσης του. Εάν επιλεχθεί γενική αναισθησία, λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα δύσκολης διασωλήνωσης, η γαστροπάρεση και η ελαττωμένη απάντηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος επί διαβητικής νευροπάθειας. ΟΞΕΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Διαβητική Κετοξέωση Η διαβητική κετοξέωση είναι μια από τις σοβαρότερες οξείες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη. Συνήθως παρατηρείται σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 χωρίς όμως να αποκλείονται και οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Η μειωμένη δραστικότητα της ινσουλίνης επιτρέ- πει τον καταβολισμό των ελευθέρων λιπαρών οξέων σε κετονικά σώματα. Η μεταβολική αυτή διαταραχή χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία, κέτωση και μεταβολική οξέωση. Οι ασθενείς εμφανίζουν σημεία aφυδάτωσης, με πρόσωπο εξέρυθρο, δέρμα ξηρό, γλώσσα στεγνή και ελαττωμένο τόνο των βολβών των οφθαλμών. Η αρτηριακή πίεση είναι ελαττωμένη ενώ η καρδιακή συχνότητα αυξημένη και ο σφυγμός νηματοειδής. Δηλαδή ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει σημεία κυκλοφορικής καταπληξίας, δύσπνοια στην προσπάθεια αντιρρόπησης της μεταβολικής οξέωσης, aπόπνοια οξόνης, ελαττωμένα αντανακλαστικά και διαταραχές του επιπέδου συνείδησης. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι το οξύ κοιλιακό άλγος, το οποίο είναι αποτέλεσμα της διάτασης του εντέρου. Συχνά είναι δύσκολη η διαφορική διάγνωση οξείας κοιλίας και διαβητικής κετοξέωσης και όχι σπάνια η συχνά παρατηρούμενη λευκοκυττάρωση μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση οξείας σκωληκοειδίτιδας. Η ναυτία και οι έμετοι οφείλονται σε απευθείας δράση των κετονικών σωματίων στο κέντρο του εμετού. Κατά τη διενέργεια επείγοντος χειρουργείου χρειάζεται μεγάλη επαγρύπνηση από τον αναισθησιολόγο, διότι υπάρχει γαστρική στάση και υποτονία ως αποτέλεσμα της υπεργλυκαιμία και των ηλεκτρολυτικών διαταραχών. Απαραίτητος είναι ο συχνός προσδιορισμός της τιμής του καλίου, της γλυκόζης αίματος και των κετονών του ορού, διότι οι ακραίες μεταβολές της τιμής του καλίου αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου στους ασθενείς αυτούς κατά τη θεραπεία τους. Η θεραπευτική προσέγγιση της νόσου στηρίζεται στη διόρθωση της υπεργλυκαιμίας, της αποκατάστασης των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και της αφυδάτωση ς. Υπολογίζεται, ότι στη διαβητική κετοξέωση με διαταραχές του επιπέδου συνείδησης η απώλεια υγρών φτι;iνει το 10% του σωματικού βάρους. Η αναπλήρωση γίνεται κατά το 1/3 το πρώτο εξάωρο, ενώ τα υπόλοιπα 2/3 τις επόμενες 18 ώρες. Αρχικά χρησιμοποιείται φυσιολογικός ορός (NaCl 0.9%) 1 L/h για τις πρώτες 1-3 ώρες, ενώ στη συνέχεια η ροή μειώνεται ml/h. Η χρήση του NaCl 0.9% αυξάνει τη στάθμη του Na στον ορό προλαμβάνοντας έτσι τη γρήγορη ελάτ-

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗΣ 55 τωση της οσμωτικής πίεσης στον εξωκυττάριο χώρο και μειώνοντας ταυτόχρονα την πιθανότητα εμφανίσεως εγκεφαλικού οιδήματος. Η υπεροσμωτικότητα από μόνη της δεν αυξάνει τη θνητότητα. Εάν οι τιμές νατρίου ορού είναι > 155mEq/L τότε χορηγούμε NaCl 0.45%. Όταν η τιμή της γλυκόζης φθάσει στα mg/dl τότε αρχίζει η χορήγηση διαλύματος D/W5% για αποφυγή της υπογλυκαιμίας. Η χορήγηση των υγρών θα πρέπει πάντα να γίνεται με οδηγό την τιμή της κεντρικής φλεβικής πίεσης και άλλων αιμοδυναμικών παραμέτρων. Η αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας γίνεται με ινσουλίνη ταχείας δράσης. Η επιθυμητή μείωση της γλυκόζης στο αίμα είναι mg/dl/ώρα. Αρχικά χορηγούνται 10 μονάδες κρυσταλλικής ινσουλίνης iv bolus και ακολουθεί συνεχής iνχορήγηση με ρυθμό ανάλογα με τα επίπεδα γλυκόζης. Η μετακίνηση της γλυκόζης στον ενδοκυττάριο χώρο ακολουθείται και από μετακίνηση καλίου, γιαυτό είναι απαραίτητη η αποκατάσταση των επιπέδων του καλίου με τη χορήγηση διαλύματος κcι Η χορήγηση διττανθρακικών αποφεύγεται και η χρήση τους περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις με πολύ βαριά οξέωση (ph <7.0) Η υπομαγνησιαιμία πρέπει να διορθώνεται με τη χορήγηση θειικού μαγνησίου meq, όταν η τιμή του Mg στον ορό είναι <0.6mEq/L. Η αναπλήρωση του φωσφόρου κρίνεται απαραίτητη σε τιμές <0.5 meq/l, διότι έτσι προλαμβάνονται μυϊκές αδυναμίες, αναπνευστικές διαταραχές και αιμολυτικά επεισόδια. Κατά την αντιμετώπιση της διαβητικής κετοξέωσης πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην πιθανή εμφάνιση εγκεφαλικού οιδήματος, το οποίο είναι αποτέλεσμα ταχείας αποκαταστάσεως του ενδαγγειακού ελλείμματος. Η υπερχλωραιμική οξέωση είναι αποτέλεσμα της χορήγησης μεγάλων ποσοτήτων NaCI. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην εμφάνιση υποκαλιαιμίας-υπογλυκαιμίας και για αυτό είναι απαραίτητος ο συχνός προσδιορισμός των τιμών Κ και γλυκόζης αίματος. Στους ασθενείς αυτούς είναι απαραίτητη η τοποθέτηση ρινογαστρικού καθετήρα, διότι είναι πολύ πιθανή η εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου, πράγμα που θα περιπλέξει ακόμα περισσότερο την ήδη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ασθενής. Υ περγλυκαιμική μη κετωτική υπερόσμωση Η διαβητική μη κετωτική υπερόσμωση χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία (σάκχαρο>600 mg/dl), αυξημένη οσμωτικότητα πλάσματος ( >350 mosm!l), χωρίς όμως κετοξέωση. Ο πάσχων έχει εικόνα έντονης aφυδάτωσης ως αποτέλεσμα της γλυκοζουρίας, η οποία προκαλεί και την υπεροσμωτικότητα. Η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να οδηγήσει τελικά σε νεφρική ανεπάρκεια και γαλακτική οξέωση. Η υπερόσμωση εμφανίζεται συνήθως σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 μεγάλης ηλικίας, οι οποίοι έχουν ήδη έκπτωση της νεφρικής τους λειτουργίας. Κατά την προεγχειρητική περίοδο στους ασθενείς αυτούς ανευρίσκονται τα κλινικά σημεία της διαβητικής κετοξέωσης χωρίς την aπόπνοια οξόνης και με βαρύτερα σημεία aφυδάτωσης. Η κετοξέωση απουσιάζει διότι υπάρχει αρκετή διαθέσιμη ινσουλίνη, ώστε να αποφεύγεται ο σχηματισμός χετονικών σωμάτων. Ο προσδιορισμός των ηλεκτρολυτών είναι απαραίτητος, διότι και εδώ έχουμε πλασματική υπονατριαιμία λόγω υπεργ λυκαιμίας και διακύμανση της τιμής του καλίου του ορού. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση υγρών, ινσουλίνης και την αποκατάσταση της τιμής του καλίου και των άλλων ηλεκτρολυτών. Το βασικότερο θεραπευτικό βήμα είναι η έγκαιρη ενυδάτωση. Ουσιαστικά η θεραπεία είναι ανάλογη με αυτή της διαβητικής κετοξέωσης, η οποία διαφοροποιείται μόνο ως προς την οξέωση που εδώ δεν υφίσταται. Οι σοβαρότερες επιπλοκές κατά τη θεραπεία της διαβητικής υπερόσμωσης είναι η πρόκληση εγκεφαλικού οιδήματος κατά την αναπλήρωση του ενδαγγειακού όγκου και η υπερνατριαιμία, η οποία μπορεί να προκύψει ιατρογενώς. Νευρολογικά μπορεί να εκδηλωθεί από μία απλή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος μέχρι και κώμα. Σύγχυση και λήθαργος εμφανίζονται συχνότερα, ενώ το κώμα σπανιότερα. Σε 25% των ασθενών εμφανίζονται σπασμοί, οι οποίοι είναι ανθεκτικοί στην aντιεπιληπτική αγω-

8 56 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑτΙΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗΣ γή. Προσοχή χρειάζεται στη χορήγηση φαινυντο"tνης, η οποία επιδεινώνει την υπεργλυκαιμία. Υπογλυκαιμία Η υπογλυκαιμία είναι μία κατάσταση η οποία δεν αφορά μόνο τους διαβητικούς ασθενείς, αλλά σε αυτούς είναι συνήθως ιατρογενής. Συχνότερα συμβαίνει κατά τη θεραπεία με ινσουλίνη, χωρίς όμως να αποκλείονται και ασθενείς οι οποίοι βρίσκονται υπό αγωγή με αντιδιαβητικά δισκία, κυρίως με σουλφονυλουρίες μακράς διάρκειας. Η υπογλυκαιμία αποτελεί σοβαρότερο πρόβλημα στους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, οι οποίοι επιθυμούν αυστηρότερο γλυκαιμικό έλεγχο προς αποφυγή των χρόνιων επιπλοκών. Στον τύπο 2 η εμφάνιση υπογλυκαιμίας είναι σπανιότερη. Ως υπογλυκαιμία χαρακτηρίζεται η τιμή γλυκόζης αίματος<50mg/dl και συνοδεύεται από μία σειρά κλινικών συμπτωμάτων μεγάλης βαρύτητας. Κατά την περιεγχειρητική περίοδο είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνονται μέτρα προς αποφυγή της υπογλυκαιμίας, η οποία ακολουθείται από σοβαρές επιπλοκές. Για τη διάγνωση της υπογλυκαιμίας απαιτείται η γνωστή τριάδα του Whipple (συμπτώματα, χαμηλή τιμή σακχάρου και εξαφάνιση συμπτωμάτων μετά τη χορήγηση γλυκόζης). Κατά τη γενική αναισθησία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι τα περισσότερα συμπτώματα μπορούν να συγκαλυφθούν από αυτ11ν. Τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας οφείλονται είτε στην άμεση δράση της στο ΚΝΣ (ζάλη, σύγχυση, πονοκέφαλος, θόλωση όρασης και κατάπτωση), είτε προέρχονται από κινητοποίηση του αυτόνομου νευρικού συστήματος ( εφίδρωση, τρόμος, ταχυκαρδία, αίσθημα θερμότητας, ναυτία). Το όργανο με τη μεγαλύτερη ευαισθησία στα υπογλυκαιμικά επεισόδια είναι ο εγκέφαλος λόγω της μεγάλης εξάρτησης του από τη γλυκόζη ως πηγή ενέργειας. Οι ενεργειακές ανάγκες του εγκεφάλου σε γλυκόζη υπολογίζονται σε γραμμάρια την ημέρα και η οξείδωση της γλυκόζης καλύπτει το 90%. Η είσοδος της γλυκόζης στον εγκέφαλο δεν εξαρτάται από την παρουσία ινσουλίνης ή από τις μεταβολές της αιματικής ροής, αλλά αποκλειστικά από τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και για το λόγο αυτό πρέπει να διατηρούνται αυτά μέσα σε στενά φυσιολογικά όρια. Αν δεν αντιμετωπισθεί το επεισόδιο υπογλυκαιμίας η αρχική διαταραχή του επιπέδου συνείδησης μπορεί να μετατραπεί σε σπασμούς και κώμα. Τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπογλυκαιμίας μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές της νοητικής λειτουργίας, ισχαιμικά επεισόδια, καρδιακές αρρυθμίες, σπασμούς, κώμα, μέχρι και αιφνίδιο θάνατο. Για το λόγο αυτό ο προσδιορισμός της τιμής του σακχάρου κατά την περιεγχειρητική περίοδο ανά τακτά διαστήματα αποτελεί ουσιαστική ιατρική πράξη. Ο στόχος της θεραπείας είναι η άμεση αναστροφή του υπογλυκαιμικού επεισοδίου και η προφύλαξη για την εμφάνιση νέου. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση διαλύματος γλυκόζης 35%,όπου θεωρείται ότι 0.5gr/kg από το διάλυμα αυτό είναι αρκετό ώστε να αποκατασταθεί η υπογλυκαιμία σχεδόν άμεσα. Στην περίπτωση όμως της ιατρογενούς υπογλυκαιμίας η καλύτερη αντιμετώπιση είναι η πρόληψη. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η ρύθμιση του σακχάρου στη ΜΕΘ αποτελεί πρόβλημα, ιδιαιτέρως στους νοσούντες από σακχαρώδη διαβήτη διότι η μερική ή η απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης επιτείνει ακόμη περισσότερο το υπερμεταβολικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζει τους βαρέως πάσχοντες ασθενείς. Όπως είναι γνωστό η απάντηση του οργανισμού στο stress χαρακτηρίζεται από υπεργλυκαιμία και διάσπαση των πρωτε"ίνών. Ακόμα και καλά ρυθμιζόμενοι ασθενείς μπορούν να αποδιοργανωθούν κατά τη διάρκεια της νοσηλεία τους στη ΜΕΘ. Η απορύθμιση μπορεί να εκδηλωθεί ως διαβητική κετοξέωση ή ως υπεργλυκαιμική μη κετωτική υπερόσμωση. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιο είναι το αποδεκτό όριο της τιμής του σακχάρου στο αίμα. Ο Van den Berghe και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι η διατήρηση του επιπέδου της γλυκόζης μεταξύ mg/dl σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς οδηγεί σε ελάττωση του ποσοστού θνησιμότητας και θνητότητας σε

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑΠΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ 57 σύγκριση με αυτούς στους οποίους τα επίπεδα γλυκόζης διατηρούνται μεταξύ mg/dl.io. Η χορήγηση ινσουλίνης για διατήρηση της τιμής του σακχάρου μεταξύ mg/dl έχει βρεθεί ότι μειώνει τα ποσοστά επεισοδίων σήψης καθώς επίσης και το ποσοστό θανάτου σε ασθενείς με πολυοργανική ανεπάρκεια και σήψη. Η παρατήρηση αυτή έγινε σε ασθενείς οι οποίοι δεν είχαν ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη πριν τη νοσηλεία τους στη ΜΕΘ10. Ο προστατευτικός μηχανισμός της ινσουλίνης στη σήψη είναι άγνωστος. Η φαγοκυτταρική λειτουργία των ουδετερόφιλων είναι ελαττωμένη σε ασθενείς με υπεργλυκαιμία και έτσι διορθώνοντας την, έμμεσα βελτιώνεται η βακτηριακή φαγοκυττάρωση. Επίσης βιβλιογραφικά αναφέρεται ότι η ινσουλίνη είναι ένας από τους παράγοντες που αναστέλλουν την απόπτωση των κυττάρων και με τον τρόπο αυτό λειτουργεί ανασταλτικά στη εξέλιξη της σήψηςιο. Μια μεγάλη πολυκεντρική μελέτη σε χειρουργικούς ασθενείς έδειξε βελτίωση της επιβίωσης τους όταν τα επίπεδα γλυκόζης διατηρήθηκαν μεταξύ mg!dl με συνεχή έγχυση ινσουλίνης. Επίσης η προσπάθεια διατήρησης του επιπέδου γλυκόζης σε τιμές< 150 mg/dl βρέθηκε σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα Guidelines για τη σήψη, ότι επιταχύνει την ανάρρωσηη. Κατά τη διάρκεια παραμονής του ασθενούς στη ΜΕΘ είναι απαραίτητη η θερμιδική του κάλυψη με εντερική ή παρεντερική σίτιση, γεγονός που προϋποθέτει χορήγηση και γλυκόζης. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται ταυτόχρονη έγχυση ινσουλίνης με στενή παρακολούθηση της διακύμανσης της τιμής του σακχάρου. Οποιοδήποτε πρωτόκολλο ρύθμισης σακχάρου και αν χρησιμοποιηθεί η τιμή της γλυκόζη θα πρέπει να ελέγχεται και να καταγράφεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Στην αντιμετώπιση των επιπλοκών της υπεργλυκαιμίας προτεραιότητα δίδεται στην αποκατάσταση του ελλείμματος ύδατος με χορήγηση διαλυμάτων χλωριούχου νατρίου, την αντιμετώπιση των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και τη διόρθωση της οξέωσης, ενώ η ινσουλίνη χορηγείται ενδοφλεβίως σε μικρές σχετικά δόσεις. ΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Μακροαγγειοπάθεια Είναι η αυξημένη και πρώιμη αθηρωμάτωση και ασβεστοποίηση του μέσου χιτώνα των αρτηριών. Οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζουν 2-4 φορές συχνότερα στεφανιαία νόσο και αθηροσκλήρυνση της αορτής και των αγγείων των κάτω άκρων. Επίσης έχουν υψηλό ποσοστό εμφάνισης σιωπηρού εμφράγματος του μυοκαρδίου, αιφνιδίου θανάτου και άνοιας λόγω πολλαπλών εγκεφαλικών εμφράκτων. Μάλιστα αναφέρεται ότι στις διαβητικές γυναίκες δεν είναι σπάνια η εμφάνιση εμφράγματος του μυοκαρδίου πριν την εμμηνόπαυση. Η μακροαγγειοπάθεια είναι η κύρια αιτία θανάτων των διαβητικών ασθενών. Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η υπερλιπιδαιμία, το άγχος και κληρονομικοί παράγοντες επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την βαρειά γενική κατάσταση των ασθενών αυτών. Μελέτες σε διαβητικούς ασθενείς απέδειξαν την ύπαρξη δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου με παρατηρούμενη διαταραχή την αδυναμία ανταπόκρισης στη χορήγηση αγγειοδιασταλτικών ουσιών. Όλα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για λεπτομερή προεγχειρητικό έλεγχο και για τη χρήση υψηλού περιεγχειρητικού monitoring. Διαβητική νεφροπάθεια Ως διαβητική νεφροπάθεια ορίζεται η έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στο σακχαρώδη διαβήτη. Η νόσος εκδηλώνεται αρχικά με πρωτεινουρία σε ασθενείς, οι οποίοι νοσούν αρκετά χρόνια από τη νόσο. Η κυριότερη βλάβη είναι η βλάβη του σπειράματος, η οποία αφορά στην πάχυνση της βασικής μεμβράνης των τριχοειδών και τη διάταση του μεσαγγείου. Η χρόνια υπεργλυκαιμία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εμφάνιση των διαταραχών αυτών. Στη νόσο έχει μεγάλη σημασία η πρώιμη διάγνωση, ώστε να υπάρχει δυνατότητα αναστολής της εκδήλωσης χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Στους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη είναι σημαντική η ανεύρεση μικρολευκωματινουρίας, η οποία θα προσδιορίσει την πρώιμη κλινική εκδή-

10 58 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ λωση μόνιμης νεφρικής βλάβης με φυσιολογικές τις βιοχημικές παραμέτρους της λειτουργικής κατάστασης των νεφρών. Ο έλεγχος για μικρολευκωματινουρία επιβάλλεται σε ασθενείς με διάρκεια νόσου μεγαλύτερη των πέντε ετών. Η πορεία της διαβητικής νεφροπάθειας είναι κοινή και στους δύο τύπους σακχαρώδη διαβήτη, ενώ παράγοντες κινδύνου αποτελούν ο aρρύθμιστος διαβήτης, η υπέρταση και η γενετική προδιάθεση. Εάν διαγνωσθεί πρώιμα η επιπλοκή αυτή, γίνει αυστηρή ρύθμιση της γλυκόζης και χορηγηθούν αντιυπερτασικά δισκία, η εξέλιξη της νεφροπάθειας μπορεί να τροποποιηθεί. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην περιεγχειρητική περίοδο η χορήγηση νεφροτοξικών φαρμάκων Διαβητική νευροπάθεια Η βλάβη του νευρικού συστήματος στο σακχαρώδη διαβήτη αφορά το περιφερικό νευρικό σύστημα και αποτελεί τη συχνότερη αιτία νευροπάθειας. Η βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι έμμεση και αφορά την αθηροσκλήρυνση των εγκεφαλικών αγγείων. Η περιφερική πολυνευροπάθεια και η νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος συνήθως συνυπάρχουν στους ασθενείς και σχετίζονται με τη διάρκεια και τη σωστή ή μη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη. Οι κύρ ί ες αισθητικές διαταραχές αφορούν τα κάτω άκρα και είναι αιμωδία, καύσος, διαταραχή επιπολής και εν τω βάθει αισθητικότητας, διαξιφιστικός πόνος. Το 40% των ασθενών με περιφερική αισθητικοκινητική νευροπάθεια οδηγούνται σε ακρωτηριασμό μέλους. Η κινητική νευροπάθεια εμφανίζεται με παραλύσεις κρανιακών νεύρων και νεύρων των κάτω άκρων. Η νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος και οι συστηματικές της εκδηλώσεις θα απασχολήσουν ιδιαίτερα τον αναισθησιολόγο κατά την περιεγχειρητική περίοδο. Η μείωση της κινητικότητας του στομάχου και η μεγάλη παράταση κένωσής του δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα κατά την εισαγωγή στην αναισθησία κυρίως σε επείγουσες επεμβάσεις. Το σύστημα που προσβάλλεται πρώτο είναι το παρασυμπαθητικό και κατόπιν το συμπαθητικό σύ- στη μα ( ορθοστατική υπόταση, ταχυκαρδία, αρρυθμίες, σιωπηρό έμφραγμα). Διαταραχές εμφανίζονται και από το ουροποιητικό με επίσχεση των ούρων. Η ανιδρωσία είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα της αυτόνομης νευροπάθειας, καθώς επίσης και η μειωμένη αντίληψη της υπογλυκαιμίας. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια Η εμφάνιση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας σχετίζεται με τη χρονική διάρκεια του σακχαρώδη διαβήτη και με τη ρύθμισή του. Ο οφθαλμός προσβάλλεται από τα αρχικά στάδια της νόσου και είναι η συχνότερη αιτία τύφλωσης σε ηλικίες μεταξύ ετών. Η νόσος χαρακτηρίζεται από μικροαγγειοπάθεια, η οποία προσβάλλει τα προτριχοειδή αρτηρίδια, τα τριχοειδή και τα μετατριχοειδή φλεβίδια του αμφιβληστροειδή. Ο οφθαλμολογικός έλεγχος θα πρέπει να είναι ο πρώτος έλεγχος μετά τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη, διότι ο οφθαλμός είναι στενά συνδεδεμένος με τη νόσο από τα πρώιμα στάδιά της. Επανέλεγχος επιβάλλεται κάθε δύο χρόνια μετά από πέντε χρόνια νόσου. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ Η προσέγγιση του ασθενή με σακχαρώδη διαβήτη δεν σταματά με τη ρύθμιση του σακχάρου. Είναι μία νόσος, η οποία έχει επίδραση σχεδόν σε όλα τα συστήματα και για το λόγο αυτό η προεγχειρητική εκτίμηση αυτού του χειρουργικού ασθενούς πρέπει να είναι επισταμένη. Η ρύθμιση του σακχάρου του αίματος δεν αρκεί, για να έχουμε ασφαλή και χωρίς συμβάματα περιεγχειρητική περίοδο, αλλά απαιτείται καλή εκτίμηση και γνώση της κατάστασης λειτουργίας των διαφόρων οργάνων, ώστε να υπάρχει το ανάλογο monitoring και να διενεργούνται οι ανάλογες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑ'ΓΡΙΚΗΣ Σακχαρώδης Διαβήτης - Διαταραχές Λιπιδίων: Εντατική εκπαίδευση στην Ενδοκρινολογία, 3ος κύκλος, Φεβρουάριος Βασιλιάγκου Σ. Σακχαρώδης Διαβήτης. FEEA 2002;3: Coursin DB: "Perioperative management of the Diabetic Patient", ch.l61, ASA 52nd Annual Refresher Course Lectures, Byron Hoogwerf: Postoperative Management of Diabetes Mellitus. Clinical Care and Aging 2003; 11: Benjamin Pace: Perioperative Management of the Diabetic Patient. 6. Morgan Ε, Maged Μ: Κλινική Αναισθησιολογία 2002, Scognamiglio R, Avogaro Α, Vigili Dk, Negut C, Palisi Μ, Bagolin Ε et al. Effects of treatment with sulfonylurea drugs or insulin ο η ischemia-induced ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ myocardial dysfunction in type 2 diabetes. Diabetes 2002; 51: Miller RD: Anaesthesia, 5thed, Churchill Livingston, Jennifer Marks: Perioperative Management of Diabetes. American Family Physician 2003; 67(1) 10. Hotchkiss R, Karl I.The Pathophysiology and Treatment of Sepsis. Ν ENGL J MED 2003; 348;2: Dellinger Ρ, Carlet J et al.surviving Sepsis Campaign guidelines for management of serve sepsis and septic shock.crit Care Med 2004; 32:

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία γνώσεων για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

Δοκιμασία γνώσεων για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Δοκιμασία γνώσεων για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 1. Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, η διάγνωση της διαβητικής νεφροπάθειας μπορεί να τεθεί όταν υπάρχει: α. Μικρολευκωματινουρία β. Μακρολευκωματινουρία γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη

Επίπτωση. Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Σύνολο ατόμων σε αιμοκάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού Άτομα με διαβήτη Σακχαρώδης ιαβήτης και Νεφρική νόσος Επίπτωση Επίπτωση Νεφρικής Ανεπάρκειας Τελικού Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί χρόνιο νόσημα, γνωστό από τον πρώτο μ. Χ. αιώνα, συνίσταται σε χρόνια και γενικευμένη μεταβολική διαταραχή, οφειλόμενη σε σχετική ή απόλυτη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ (ΣΔ) Μείζων παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας Κυριότερη αιτία τύφλωσης σε ενήλικες (20-74 ετών) 1 η αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

32. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΥΠΟΥ Ι και ΙΙ (ΣΔ Ι, ΙΙ) Η διαχείριση αυτών των κυήσεων απαιτεί τη συνεργασία ομάδας ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Η σοβαρότητα του ΣΔ εκτιμάται με βάση την κατάταξη κατά White.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ζωγράφου Ιωάννα Διαβητολογικό Κέντρο B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Το ιατρικό κόστος για το ΣΔ στις ΗΠΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βλασοπούλου Ενδοκρινολόγος Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός»

Β. Βλασοπούλου Ενδοκρινολόγος Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Β. Βλασοπούλου Ενδοκρινολόγος Ενδοκρινολογικό Τμήμα Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ«Ο Ευαγγελισμός» Γυναίκα58 ετώνδιακομίστηκεστατεπμεβυθιότητα& εμπύρετοαπό3ημέρου. Κοιλιακήπαχυσαρκία, τραχύαναπνευστικόψιθύρισμα,αραιοί

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π. Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων Περίπου 20% των φαρμάκων που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.) Είναι μία μεταβολική πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί ορθά την ορμόνη ινσουλίνη με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Πίνακας 7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ ΥΠΕΡΓΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου του αίματος βρίσκεται κάτω από αυστηρό ορμονολογικό έλεγχο. Η έκκριση της ινσουλίνης διεγείρεται από την υπεργλυκαιμία και αποτέλεσμα της δράσης της είναι η ελάττωση της

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη 14 Νοεμβρίου-Παγκόσμια ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Η παγκόσμια ημέρα για τον σακχαρώδη διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με αφορμή τα γενέθλια του Frederick Banting, o οποίος σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM)

15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM) 15. ΥΠΕΡΕΜΕΣΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ (HYPEREMESIS GRAVIDARUM) Η ναυτία και ο έμετος στην κύηση είναι συχνά συμπτώματα που εκδηλώνονται στο 70-85 % των εγκύων. Από επιδημιολογική σκοπιά, η υπερέμεση της κύησης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς

Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Έλεγχος για μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές: Πότε και πώς Ν. Τεντολούρης Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία Πανεπιστημίου Αθηνών & Διαβητολογικό Κέντρο Γ. Ν. Α. Λαϊκό Μικροαγγειοπαθητικές

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣTΗ Glucoplus Gener 1000 mg, επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Υδροχλωρική µετφορµίνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης, προτου αρχίσετε

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Ο ασθενής με ΣΔ, ανεξαρτήτως τύπου, διατρέχει αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών σε διάφορα συστήματα του οργανισμού Ο διαβητικός ασθενής που νοσηλεύεται για άλλο πρόβλημα υγείας απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα;

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΑΝΤΛΙΑ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ Είναι η ιδανική θεραπεία για εμένα; Είναι η συνεχής χορήγηση ινσουλίνης με αντλία για διαβητικούς τύπου 1 καλύτερη σαν θεραπεία από την θεραπεία με ενέσεις ινσουλίνη; Όσον

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Μιχάλης Ζουβάνης FCP(SA) Παθολόγος-Ενδοκρινολόγος

Δρ Μιχάλης Ζουβάνης FCP(SA) Παθολόγος-Ενδοκρινολόγος Δρ Μιχάλης Ζουβάνης FCP(SA) Παθολόγος-Ενδοκρινολόγος ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΕΥΡΩΠΗ, 56,000 000 ασθενείς, επίπτωση 8,5% ΗΠΑ 29,000 000 ασθενείς, επίπτωση 9,3% ΕΕ 25,000 000 ασθενείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα