ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ"

Transcript

1 ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ Παραλαβή & Εφαρµογές Αιθερίων Ελαίων ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Αθανάσιος Κυµπάρης Επίκουρος Καθηγητής Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Ορισµός: Τι είναι αιθέριο έλαιο Αιθέριο έλαιο, είναι ένα πτητικό µίγµα οργανικών ενώσεων (συνήθως µη υδατοδιαλυτό) που παραλαµβάνεται µε φυσικούς τρόπους από ένα φυτικό υλικό (κυρίως) που µυρίζει. Ειδικότερα ένα αιθέριο έλαιο προέρχεται από µια βοτανική πηγή (συνήθως Αρωµατικό Φαρµακευτικό Φυτό) µετηνοποίασυµφωνείκαικατάόνοµακαικατάτηνοσµή. Χηµικά, τα συστατικά των αιθερίων ελαίων ανήκουν στην κατηγορία των τερπενοειδών (µονο, σεσκι και σπανιότερα διτερπενίων) όπως και βενζενοειδών, φαινυλοπροπανοειδών κλπ. Παράγονται και χρησιµοποιούνται από τα φυτά είτε ως φορείς πληροφορίας (χηµειοεπικοινωνία ), αµυντικά όπλα εναντίων εχθρών είτε για την προσέλκυση άλλων εντόµων-εχθρών αυτών που τους επιτίθενται κλπ.

2 Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Τα τερπένια συντίθενται συνήθως κατά το βιοσυνθετικό µονοπάτι του µεβαλονικού οξέος ενώ οι αρωµατικές ενώσεις όπως του φαινυλοπροπενίου παράγονται συνήθως στο βιοσυνθετικό µονοπάτι του σικιµικού οξέος. Τα µέρη του φυτού στα οποία συγκεντρώνονται κατά κύριο λόγο τα αιθέρια έλαια είναι ειδικά κύτταρα, που λειτουργούν ως φυσικοί αποθηκευτικοί χώροι για το φυτόκαιονοµάζονταιελαιογόνοιαδένες. Εξαίρεση αποτελεί το άρωµα του ρόδου (Rosa spp.) ή και του γιασεµιού (Jasminumsambac), όπου τα λουλούδια τους παράγουν και άµεσα απελευθερώνουν τα πτητικά συστατικά από τα πέταλα τους. Στην περίπτωση αυτή απαιτούνται ιδιαίτερες τεχνικές για την παραλαβή των πτητικών συστατικών. Οι οικογένειες των φυτών που κυρίως περιέχουν αιθέρια έλαια είναι Apiaceae (Umbelliferae), Asteraceae (Compositae), Lαmiaceae (Labiateae), Lauraceae, Myrtaceae, Pinaceae και Rutaceae. Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων

3 Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωµαίοι: χρήση αρωµατικών φυτών σαν αρτύµατα και για τον αρωµατισµό του κρασιού. Η εµπορία των αιθερίων ελαίων ξεκίνησε από την Ασία, πριν από χρόνια, από τους Κινέζους και συνεχίστηκε από τους Άραβες οι οποίοιτοµετέφερανστηνευρώπη. Η µέθοδος της απόσταξης για την παραγωγή και αποµόνωση των αιθερίων ελαίων, εφαρµόστηκε για πρώτη φορά από ανατολικούς λαούς και ιδίως από τους Ινδούς, Πέρσες και Αιγυπτίους. Το πρώτο αιθέριο έλαιο, που αποστάχθηκε µε πρωτόγονο τρόπο, ήταν το τερεβινθέλιο που βγαίνει από το ρετσίνι των κωνοφόρων δένδρων. Για να εξάγουν τα αιθέρια έλαια από τα άνθη, τα φύλλα και τις ρίζες, τοποθετούσαν τα φυτικά αυτά τµήµατα µέσα σε δοχεία, που περιείχαν λίπος εκλεκτής ποιότητας και τα άφηναν στον ήλιο για κάποιο χρονικό διάστηµα. Με την αφαίρεση του λίπους, το προϊόν που παρέµενε ήταν µια αρωµατική αλοιφή.

4 Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Η πρώτη λεπτοµερής περιγραφή απόσταξης αιθερίων ελαίων, ανήκει στον Καταλανό γιατρό Arnald de Villanova ( ). Η απόσταξη σαν µέθοδος παραλαβής του αιθερίου ελαίου από τα φυτά, µε τη βοήθεια της θερµότητας, πραγµατοποιήθηκε από τον Ελβετό Bombastus Paracalsus von Honhehheim ( ). Μέχρι τον 18ο αιώνα αρκετοί ερευνητές, κυρίως φαρµακοποιοί, ασχολήθηκαν και περιέγραψαν τις µεθόδους παραλαβής και την φύσητωναιθερίωνελαίων. Ο 18ος αιώνας µπορεί να χαρακτηριστεί ως ο αιώνας των Άγγλων βοτανολόγων.

5 Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Τα αιθέρια έλαια χρησιµοποιούνταν κυρίως στην αρωµατοποιία αλλά και στην ιατρική. Ήταν ήδη διαδεδοµένη η χρήση τους για την αντιµετώπιση µιας µεγάλης ποικιλίας σωµατικών και ψυχικών δυσαρµονιών, τόσο από τους βοτανολόγους όσο και από τους γιατρούς, πουδιατηρήθηκεµέχριτατέλητου 19ουαιώνα. Ιστορία & Πηγές Αιθερίων Ελαίων Συνήθως χρησιµοποιούνταν αρωµατικά φυτά για θεραπευτικούς σκοπούς και τα πιο διαδεδοµένα ήταν το χαµοµήλι, η κανέλλα, το θυµάρι, το δενδρολίβανο, η δάφνη, ο µάραθος κ.α. Μέχρι το 1940 ο κύριος ρόλος των αιθερίων ελαίων ήταν στο να αρωµατίζουν τα σύνθετα (χηµικά φάρµακα), τα οποία είχαν αντικαταστήσει τα παραδοσιακά βότανα.

6 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων - Φυσικές Ιδιότητες Τα αιθέρια έλαια βρίσκονται σε υγρή µορφή, σε θερµοκρασία περιβάλλοντος, αλλά γίνονται πτητικά σε θερµοκρασίες βρασµού (µεταξύ ο C). Λόγω της πτητικότητας τους έχουν χαρακτηριστικό άρωµα. Η πλειονότητα των αιθερίων ελαίων είναι σχεδόν άχρωµα και έχουν υψηλό δείκτη διάθλασης, µε εξαίρεση το αιθέριοέλαιοτηςαρτεµισίας. Είναι διαλυτά στους περισσότερους οργανικούς διαλύτες αλλά έχουν πολύ µικρή διαλυτότητα στο νερό. Επίσης έχουν χαµηλότερη πυκνότητα από το νερό γεγονός που επιτρέπει το διαχωρισµό τους κατά την υδροαπόσταξη, µε εξαίρεση τα αιθέρια έλαια της κανέλας, του γαρύφαλλου κ.α. Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Η σύσταση των αιθερίων ελαίων αρωµατικών φυτών (χηµειότυπος) σχετίζεται µε το περιβάλλον στο οποίο φύονται τα φυτά και συνδέεται συνήθως µε κάποιο µορφολογικό χαρακτηριστικό. Είναι δυνατό η ποιοτική και ποσοτική σύσταση του αιθέριου ελαίου ενός φυτικού είδους να είναι τόσο χαρακτηριστική που να χρησιµοποιηθεί γιαταξινόµησητόσοωςπροςτοείδοςόσοκαιπροςτουποείδος. Χαρακτηριστικό παράδειγµα διάκρισης υποείδους µέσω του αιθερίου ελαίου είναι η περίπτωση της ρίγανης (Origanum vulgare) που χωρίζεται σε τρία υποείδη ssp. hirtum, ssp.vulgare, ssp.viridulum. Εκ των οποίων το πρώτο (Origanum vulgare ssp. hirtum) είναι γνωστό ως ελληνική ρίγανη και έχει µεγάλη εµπορική αξία λόγω της περιεκτικότητας σε καρβακρόλη (σε ορισµένες περιπτώσεις φτάνει µέχρι το 80%, µεγαλύτερη τιµή που έχει αναφερθεί σε αιθέρια έλαια) που δίνει το χαρακτηριστικό άρωµα.

7 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Τα αιθέρια έλαια χαρακτηρίζονται από ευρεία χηµική ποικιλότητα. Συγκεκριµένα, περιέχουν πτητικά συστατικά κατά 85-99%, τα οποία είναι ένα µίγµα από τερπενικές, τερπενοειδείς και άλλες αρωµατικές και αλειφατικές ενώσεις. Τα τερπένια έχουν ως βάση µία αλυσίδα πενταµελούς άνθρακα (C5), το ισοπρένιο και χωρίζονται σε µονοτερπένια (ΜΤ) (C10) καισεσκιτερπένια (C15) καιδιτερπένια (C20). Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση

8 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Τα ΜΤ είναι τα πιο συνηθισµένα συστατικά των αιθέριων ελαίων και ορισµένες φορές συνεισφέρουν έως και 90% στη συνολική σύσταση τους. Τα ΜΤ µπορούν να χωριστούν στις υποκατηγορίες ΜΤ υδρογονάνθρακες, MT αλκοόλες, MT κετόνες κ.α. Γνωστά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην κατηγορία των ΜΤ υδρογονανθράκων είναι το πινένιο και το λιµονένιο που βρίσκονται σε µεγάλες συγκεντρώσεις στην οικογένεια των κωνοφόρων και στην οικογένεια των εσπεριδοειδών, στις MT αλκοόλες ανήκουν η γερανιόλη, η λιναλόλη και η βορνεόλη, ενώ χαρακτηριστικά παραδείγµαταμτκετονώνείναιηκαµφοράκαιηθουγιόνη. Τα σεσκιτερπένια απαντώνται κυρίως στις οικογένιες Zingiberaceae και Asteraceae. Παράδειγµα σεσκιτερπενίου είναι το β - εποξείδιο του καρυοφυλλενίου που βρίσκεται στο αιθέριο έλαιο του γαρύφαλλουκαιτουφασκόµηλου. Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Υπάρχουν πάνω από µονοτερπένια και πιθανόν σεσκιτερπένια που έχουν προσδιοριστεί µέχρι στιγµής. Τέλος, σε µικρότερο ποσοστό στα αιθέρια έλαια συµµετέχουν οι αρωµατικές ενώσειςτηςοµάδαςτουφαινυλοπροπανίου. Τυπικά µέλη αυτής της οµάδας είναι οι κουµαρίνες στις οποίες ανήκουν οι ενώσεις ανηθόλη ή εστραγκόλ που βρίσκονται στην οικογένεια Apiaceae και Rutaceae. Άλλες τυπικές αρωµατικές είναι η ευγενόλη και η βανιλίνη.

9 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση

10 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Η χηµική ταυτότητα των αρωµατικών φυτών αυτοφυών ή καλλιεργούµενων προσδιορίζεται από : την ποσότητα του αιθερίου ελαίου που παράγουν (απόδοση σε αιθέριο έλαιο : ml/100gr ξηρού ή νωπού βάρους φυτού) από την ποιοτική και ποσοτική σύσταση αιθερίων ελαίων (δηλαδή το είδος των ενώσεων που συνιστούν το αιθέριο έλαιο και την εκατοστιαία συµµετοχή τους). Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων -Ταξινόµηση Και οι δύο παράµετροι ποικίλουν τόσο στα αυτοφυή όσο και στα καλλιεργούµενα αρωµατικά φυτά ως προς : τα διαφορετικά τµήµατα των φυτών που παράγουν αιθέριο έλαιο. Συνήθως τα άνθη και τα φύλλα παράγουν τις µεγαλύτερες ποσότητες ενώ οι βλαστοί τη µικρότερη. την εποχή συλλογής (εποχική ποικιλότητα). Όσο αφορά στην ποσότητα, κυρίως συνδέεται µε τη φάση ανάπτυξης του φυτού, πχ το φασκόµηλο παράγει διπλάσια ποσότητα αιθέριου ελαίου κατά το καλοκαίρι από την άνοιξη που είναι η εποχή ανθοφορίας του. Αλλά και η σύστασή τους διαφοροποιείται κατά τη διάρκεια του έτους. τη γεωγραφική κλιµατική ποικιλότητα. Μεγάλος βαθµός ποικιλότητας έχει καταγραφεί στους αυτοφυείς πληθυσµούς των αρωµατικών φυτώνανάλογαµετηνπεριοχήεξάπλωσήςτους.

11 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Μέθοδοι Παραλαβής Τα αιθέρια έλαια παραλαµβάνονται µε απόσταξη και εκχύλιση Απόσταξη (Distillation) Απλή, οικονοµική και ευρέως χρησιµοποιούµενη µέθοδος παραλαβής των αιθερίων ελαίων. Με την απόσταξη παραλαµβάνεται το αιθέριο έλαιο και η υδατική φάση που είναι εµπλουτισµένη µε το φυτικό άρωµα. Εκχύλιση (Extraction) Προτιµάται όταν η απόσταξη προκαλεί αλλοιώσεις σε ορισµένα συστατικά ή τη διάσπαση ορισµένων χηµικών οµάδων των συστατικών, µε αποτέλεσµα το αιθέριο έλαιο να παραλαµβάνεται µε υποδεέστερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά. Η απόσταξη ανάλογα µε τον τρόπο που γίνεται διακρίνεται σε: Υδροαπόσταξη (water distillation) Απόσταξη µε νερό και υδρατµούς (water & steam distillation) Απόσταξη µε υδρατµούς (steam distillation)

12 Υδροαπόσταξη (water distillation) Το φυτικό υλικό φορτώνεται στον άµβυκα όπου υπάρχει νερό και θερµαίνεται. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: το φυτικό υλικό βρίσκεται σε άµεση επαφή µετονερόπουβράζει. Το υλικό ανάλογα µε το ειδικό του βάρος ή επιπλέει ή βρίσκεται βυθισµένο στο νερό. Έτσι η µέθοδος αυτή εφαρµόζεται σε υλικά όπως τρίµµατα αµυγδάλων, ροδοπέταλα, άνθη πορτοκαλιάς. Άλλα υλικά που σχηµατίζουν συµπαγείς µάζες δεν µπορούν να αποσταχθούν διότι δεν µπορεί να διεισδύσει ο ατµός. Υδροαπόσταξη

13 Υδροαπόσταξη Σηµεία που πρέπει να δοθεί προσοχή: Η σωστή πλήρωση του άµβυκα Η ταχύτητα της απόσταξης Να αποφεύγεται υπερθέρµανση του φυτικού υλικού Ο άµβυκας που χρησιµοποιείται προτιµάται να είναι µικρού ύψους και µεγάλης διαµέτρου ώστε να παρέχει µεγάλη επιφάνεια εξατµίσεως Πλεονέκτηµα της µεθόδου: Απλή, οικονοµική, χρησιµοποιείται εύκολα. Μειονέκτηµα της µεθόδου: Μεγαλύτερος χρόνος απόσταξης Απόσταξη µε νερό και υδρατµούς (water & steam distillation) Τονερόδενέρχεταισεάµεσηεπαφήµετοφυτικόυλικό. Το φυτικό υλικό τοποθετείται σε πλέγµα που βρίσκεται λίγο πιο ψηλά από την επιφάνεια του νερού. Η απόσταξη πραγµατοποιείται µε τους ατµούς του νερού, γεγονός που αποτελεί και το πλεονέκτηµα της µεθόδου. Οατµόςπουδιέρχεταιαπότοφυτικόυλικόείναικορεσµένος (σευγρασία) και χαµηλής πίεσης. Έτσι, δεν είναι ποτέ υπερθερµασµένος και το φυτικό υλικόδενέρχεταιποτέσεεπαφήµετονερόπουβράζει. Μειονέκτηµα: σχετικά µεγάλη διάρκεια απόσταξης και µικρότερη απόδοση σεαιθέριοέλαιοσεσχέσηµετηµέθοδοµευδρατµούς.

14 Απόσταξη µε νερό και υδρατµούς Απόσταξη µε υδρατµούς (steam distillation) Ο κατεξοχήν εφαρµοζόµενος τρόπος παραγωγής αιθερίων ελαίων στη βιοµηχανία. Χρησιµοποιούνται άµβυκες 2-3 τόνων (φυτικού υλικού). εν εισάγεται καθόλου νερό στον άµβυκα. Εισάγεται ατµός, που παράγεται από ατµογεννήτρια. ιοχετεύεται υπό πίεση µεγαλύτερης της ατµοσφαιρικής. Η διοχέτευση γίνεται µέσω σωλήνωσης, από τον πυθµένα του άµβυκα, που φέρει πολλές οπές για να κατανέµεται οµοιόµορφα στο φυτικό υλικό, το οποίο συγκρατείται από µεταλλικό πλέγµα λίγο πιο πάνω από τον πυθµένα Η πίεση του ατµού, ρυθµίζεται κατάλληλα σε κάθε απόσταξη, ανάλογα µε το φυτικό υλικό.

15 Απόσταξη µε υδρατµούς Απόσταξη µε υδρατµούς

16 Απόσταξη µε υδρατµούς Πλεονέκτηµα της µεθόδου: Σε σχέση µε τις δύο άλλες µεθόδους, το λαµβανόµενο αιθέριο έλαιο είναι καλύτερης ποιότητας και µε µεγαλύτερη σχετικά απόδοση. Μειονέκτηµατηςµεθόδου: Μεγαλύτερη δυσκολία εγκατάστασης και µετακίνησής του.

17 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των παραπάνω µεθόδων Απόσταξη µε νερό ή νερό και υδρατµούς Για µικρής κλίµακας αποστάξεις ή για κινητά αποστακτικά συγκροτήµατα. Απλούστερη κατασκευή του εξοπλισµού Αποτέλεσµα: καλή απόδοση και καλής ποιότητας αιθέριο έλαιο Μπορούνναεφαρµοστούνκατευθείανστοναγρό. Η απόσταξη µε νερό είναι πιο κατάλληλη για άνθη και γενικά για λεπτοκονιοποιηµένο υλικό ενώ αντενδείκνυται για υλικά µε υψηλού σηµείου ζέσεως ή υδατοδιαλυτά συστατικά. Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των παραπάνω µεθόδων Απόσταξη µε νερό ή νερό και υδρατµούς Στην απόσταξη µε νερό το φυτικό υλικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από το νερό. Στην απόσταξη µε νερό και υδρατµούς πρέπει να στοιβαχτεί έτσι ώστε να µην δηµιουργούνται «κανάλια ατµού» µέσα από το φυτικό υλικό, ελαττώνοντας την απόδοση σε αιθέριο έλαιο. Σε αυτές τις δύο µεθόδους η πίεση µέσα στον αποστακτήρα είναι η ατµοσφαιρική µε αποτέλεσµα και η θερµοκρασία µέσα στον άµβυκα είναιπερίπου 100 o C.

18 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των παραπάνω µεθόδων Απόσταξη µε υδρατµούς Για µεγάλης κλίµακας αποστάξεις και για µόνιµα αποστακτικά συγκροτήµατα. Υπό τις κατάλληλες συνθήκες, που µπορούν κάθε στιγµή να ελέγχονται, η ποιότητα, η απόδοση και ο ρυθµός παραλαβής του αιθερίου ελαίου είναι ανώτερα σε σχέση µε τις προηγούµενες µεθόδους. Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των παραπάνω µεθόδων Απόσταξη µε υδρατµούς

19 Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των παραπάνω µεθόδων Απόσταξη µε υδρατµούς Η θερµοκρασία ελέγχεται, οπότε µπορούν να αποστάζονται εύκολα στην ίδια µονάδα φυτικά υλικά µε αιθέρια έλαια υψηλού ή χαµηλού σηµείου ζέσεως. Ενδείκνυται για υλικά µε υψηλού σηµείου ζέσεως ή υδατοδιαλυτά συστατικά και ειδικότερα για καρπούς ρίζες και ξυλώδη υλικά. Προσοχή και εδώ: καλή στοίβαξη του υλικού στον άµβυκα για να µη δηµιουργούνται «κανάλια ατµού» µε αποτέλεσµα τη µειωµένη απόδοση σε αιθέριο έλαιο. Στην απόσταξη µε υδρατµούς η θερµοκρασία και η πίεση µπορεί να µεταβάλλεται ανάλογα µε το είδος του φυτικού υλικού που αποστάζει. Εκχύλιση Η µέθοδος έγκειται στη διαβροχή του φυτικού υλικού, µε τα κατάλληλα εκχυλιστικά µέσα (διαλύτες και άλλα). Από το εκχυλισµένο υλικό, το αιθέριο έλαιο επανακτάται µε διάφορους τρόπους συµβατούς µε τη φύση και τη σταθερότητα των εµπεριεχόµενων συστατικών και αποτελεί την «κονκρέτα» Γιατηνεκχύλισηχρησιµοποιούνται: α) οργανικός διαλύτης αρκετά πτητικός (πετρελαϊκός αιθέρας) ο οποίος στη συνέχεια αποµακρύνεται β) έλαιο ή λίπος, όπου η επανάκτηση γίνεται µε εκπλύσεις του εκχυλίσµατος µε αιθανόλη.

20 Εκχύλιση µε διαλύτες Ο διαλύτης εισέρχεται στους ιστούς του φυτικού υλικού και παραλαµβάνει τα πτητικά συστατικά του φυσικού αρώµατός του. Επίσης παραλαµβάνονται κηροί και χρωστικές ουσίες. Το εκχύλισµα διοχετεύεται σε εξατµιστήρα και συµπυκνώνεται σε χαµηλή θερµοκρασία υπό κενό. Το προϊόν που παραλαµβάνεται και περιέχει κατά κύριο λόγο το αιθέριο έλαιο, ονοµάζεται κονκρέτα. Τα εκχυλισµένα αιθέρια έλαια αντιπροσωπεύουν το πραγµατικό άρωµα του φυτικού υλικού από το οποίο προέρχονται. Εκχύλιση µε διαλύτες Σταθερό εκχυλιστικό συγκρότηµα Κυλινδρικά ψηλά δοχεία τοποθετούµενα κάθετα στο έδαφος. Στο εσωτερικό εισάγονται, κάθετα προς τον άξονα, διάτρητοι δίσκοι που φέρουν το φυτικό υλικό. Στη συνέχεια εισάγεται ο διαλύτης. Οι εγκαταστάσεις αποτελούνται από συστοιχίες τριών εκχυλιστήρων ώστε ο διαλύτης να εκχυλίζει και να εµπλουτίζεται από περισσότερο υλικό διερχόµενος από τον ένα στον άλλο εκχυλιστήρα.

21 Εκχύλιση µε διαλύτες Κινητό εκχυλιστικό συγκρότηµα Μεγάλα κυλινδρικά τύµπανα που περιστρέφονται γύρω από οριζόντιο άξονα στα οποία εισάγεται το φυτικό υλικό και ο διαλύτης. Κατά την περιστροφή εκχυλίζεται το υλικό. Οι σύγχρονοι εκχυλιστήρες είναι εφοδιασµένοι µε εσωτερικό διάτρητο οµόκεντρο κυλινδρικό τύµπανο στο οποίο τοποθετείται το φυτικό υλικό. Περιστρέφεται µόνο το εσωτερικό τύµπανο που περιέχει το φυτικό υλικό. Με την περιστροφή εµβαπτίζεται συνεχώς το υλικό στο διαλύτη που βρίσκεται στο κάτω µέρος του εκχυλιστήρα. Εκχύλιση µε κρύο λίπος (enfleurage) Πολύ παλιά µέθοδος αποµόνωσης πτητικών από φυτικά υλικά που είναι πολύ αρωµατικά και ευαίσθητα π.χ. γιασεµί. Ορισµένα άνθη (π.χ. γιασεµί) συνεχίζουν τις φυσιολογικές δραστηριότητες, παράγοντας και εκπέµποντας άρωµα, ακόµη και µετά τη συλλογή τους. Το λίπος διαθέτει µεγάλη ικανότητα να απορροφά και να συγκρατεί τα πτητικά συστατικά ενός φυτικού υλικού.

22 Εκχύλιση µε κρύο λίπος (enfleurage) Τα φρέσκα συγκοµισθέντα άνθη, στρώνονται καθηµερινά σε επιφάνειες ενός λεπτού στρώµατος λίπους που βρίσκεται πάνω σε πλάκες γυαλιού. Αφήνονται για 24 h και στη συνέχεια αφαιρούνται µε µεγάλη προσοχή, για να µην αποµακρύνεται µε τα άνθη και λίπος. Προστίθενται νέα άνθη που µόλις έχουν συλλεχθεί. Στο τέλος της διαδικασίας, το λίπος που δεν έχει ανανεωθεί, είναι κορεσµένο από τα πτητικά συστατικά. Τα πτητικά παραλαµβάνονται εκχυλίζοντας το λίπος µε αλκοόλη. Εκχύλιση µε κρύο λίπος (enfleurage)

23 Εκχύλιση µε κρύο λίπος (enfleurage) Εκχύλιση µε ζεστό λίπος (maceratio) Χρησιµοποιείται για φυτικά υλικά που σταµατούν την παραγωγή αρώµατος µετάτησυλλογήτους (π.χ. τριαντάφυλλα, άνθηπορτοκαλιάς, ακακίας, µιµόζας, βιολέτας κλπ). Τα άνθη βυθίζονται σε ζεστό λίπος σε κυλινδρικούς ανοξείδωτους εκχυλιστήρες. Στον εκχυλιστήρα εισάγεται ζεστό λίπος (80 o C) και στη συνέχεια 20 Kg άνθη πουθερµαίνονταιγιαµισήώραστους 80 o C. Η εµβροχή υπό συνεχή ανάδευση, συνεχίζεται και κατά την ψύξη. Με συνεχείς προσθήκες φυτικού υλικού (8-10 φορές) το λίπος κορένεται από τα πτητικά. Το περιεχόµενο διηθείται και το διήθηµα (pomade) επεξεργάζεται µε αλκοόλη για την παραλαβή των πτητικών.

24 Εκχύλισηµευπερκρίσιµαυγρά (CO 2 ) Ο εκχυλιστής µπορεί να υπάρχει ως στερεό, υγρό ή αέριο. Κάτωαπόειδικέςσυνθήκεςµπορείνασχηµατιστείυγρό CO 2 Τουγρό CO 2 έχειπαρόµοιαπολικότηταµετοεξάνιοκαιτοπεντάνιο. Τα πλεονεκτήµατά του έναντι των άλλων διαλυτών είναι: µπορεί εύκολα να διαχωριστεί από οποιοδήποτε συστατικό έχει εκχυλίσει (πολύ πτητικό), είναι απολύτως µη τοξικό, δεν επιβαρύνει το περιβάλλον, δεν είναι εύφλεκτο και είναι πολύ φθηνό. Το µειονέκτηµα είναι ότι η εγκατάσταση εκχυλιστήρα µε υπερκρίσιµα υγρά είναι πολύ ακριβή. Εκχύλισηµευπερκρίσιµαυγρά (CO 2 )

25 Παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν την αγορά αποστακτικού συγκροτήµατος Τεχνικοί παράγοντες Ο αριθµός των αµβύκων και η χωρητικότητα του καθενός θα εξαρτηθεί από τις ποσότητες προς απόσταξη. Ο τύπος του αποστακτήρα που θα εγκατασταθεί εξαρτάται από τα διαφορετικά είδη φυτών και των φυτικών υλικών (άνθη, ολόκληρα φυτά, σπόροι) που θα αποστάζονται. Ποια είναι η πυκνότητα του κάθε φυτικού υλικού χύµα ώστε να επιτυγχάνεται η κατάλληλη στοίβαξη. Το ποσοστό της υγρασίας του φυτικού υλικού. Ποια κατά προσέγγιση η απόδοση σε αιθέριο έλαιο % κατά βάρος του φυτικού υλικού που πρόκειται να αποσταχθεί. Παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν την αγορά αποστακτικού συγκροτήµατος Οικονοµικοί παράγοντες Καύσιµα για τη λειτουργία του αποστακτήρα. Κόστος ηλεκτρικής ενέργειας (περίπτωση χρήσης ατµολέβητα) Το κόστος του ειδικευµένου και ανειδίκευτου προσωπικού Το κόστος της µεταφοράς της χορτοµάζας που έχει συγκοµισθεί σε µακρινότερη απόσταση από το αποστακτήριο. Το κόστος από την εφαρµογή των ισχυόντων περιβαλλοντικών κανονισµών (περιβαλλοντική επιβάρυνση, αποσταγµένη βιοµάζα, κατανάλωση νερού).

26 Μηχανική παραλαβή Τα αιθέρια έλαια παραλαµβάνονται µε µηχανικά µέσα (πιεστήρια). Χρησιµοποιούνται στους ξηρούς καρπούς και στους φλοιούς των εσπεριδοειδών. Τα µηχανήµατα για τους ξηρούς καρπούς είναι πιεστήρια, που µοιάζουνµεαυτάπουχρησιµοποιούνταισταελαιοτριβεία. Τα µηχανήµατα για τους φλοιούς των εσπεριδοειδών, είτε ξύνουν είτε τρυπούν τους φλοιούς µε αποτέλεσµα την απελευθέρωση των αιθερίων ελαίων, που στη συνέχεια διαχωρίζονται από το στερεό υπόλειµµα. Μηχανική παραλαβή

27 Εκχύλιση µε υπερήχους (Ultrasound Assisted Extraction, USA) Στην εκχύλιση µε υπέρηχους, το δείγµα τοποθετείται µε κατάλληλο οργανικό διαλύτη σε λουτρό υπερήχων. Η διάδοση των υπερήχων χαρακτηρίζεται από ελάχιστη συχνότητα 16kHz και προκαλεί κίνηση του υγρού λόγω συµπίεσης και αραίωσης. Με την αύξηση της πίεσης επιτυγχάνονται φαινόµενα διείσδυσης και µεταφοράς, ενώ µε την αύξηση της θερµοκρασίας επιταχύνονται φαινόµενα διάχυσης και διαλυτοποίησης. Με την χρήση των υπερήχων µειώνεται ο χρόνος εκχύλισης, χρησιµοποιούνται µικρότεροι όγκοι διαλυτών και εκχυλίζονται ταυτόχρονα πολλά δείγµατα. Η εκχύλιση µε υπέρηχους εφαρµόζεται στον προσδιορισµό και παραλαβή ενώσεων που είναι θερµικά ασταθείς. Εκχύλιση µε υπερήχους (Ultrasound Assisted Extraction, USA)

28 Εκχύλιση µε µικροκύµµατα (Microwave Assisted Extraction, MAE) Με τα µικροκύµατα υπάρχει σηµαντική µείωση στο χρόνο εκχύλισης, σε σχέση µε τις κλασσικές µεθόδους (Soxhlet). Με τις συµβατικές µεθόδους η θερµότητα µεταδίδεται από την θερµαντική πλάκα στο δοχείο θέρµανσης και από εκεί στο διάλυµα. Αντίθετα µε τα µικροκύµατα η θέρµανση ξεκινάει από το δείγµα, µιας και το δοχείο δεν απορροφά τηνακτινοβολίατωνµικροκυµάτων. Η θερµότητα, που παράγεται από τα MW, είναι εξάρτηση του διαλύµατος. Αυτό συµβαίνει µιας και υπάρχουν διαλύτες που απορροφούν τα MW (π.χ µεθανόλη) και άλλοι που δεν την απορροφούν και εποµένως δεν θερµαίνονται (π.χ εξάνιο).με την ΜΑΕ υπάρχει επίσης και σηµαντική µείωση στον όγκο δείγµατος και διαλύτη, σε σχέση µε την Soxhlet, λόγω της αποδοτικότερης εκχύλισης. Εκχύλιση µε µικροκύµµατα (Microwave Assisted Extraction, MAE)

29 Εκχύλιση µε µικροκύµµατα (Microwave Assisted Extraction, MAE) Εκχύλιση µε µικροκύµµατα απουσία διαλύτη (Solvent Free Microwave Extraction, SFME) H SFME είναι µια τεχνική που συνδυάζει την ακτινοβολία των µικροκυµάτων και την ξηρήαπόσταξη. Με την τεχνική αυτή το φυτικό µέρος τοποθετείται σε δοχείο, µέσα σε φούρνο µικροκυµάτων, χωρίς την προσθήκη νερού ή κάποιου οργανικού διαλύτη. Τα µικροκύµατα αλληλεπιδρούν µε το εγκλωβισµένο (εσωτερικό) νερό, που υπάρχει στο φυτό, προκαλώνταςτηνθέρµανσήτου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα τη διαστολή των κυττάρων του φυτού, τη ρήξη των αδένων των ελαιοφόρων υποδοχέων και τελικά την απελευθέρωση του αιθέριου ελαίου. Το αιθέριο έλαιο, στη συνέχεια εξατµίζεται µαζί µε το εσωτερικό νερό και παραλαµβάνεται µε την βοήθεια ψυκτήρα.

30 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Κύριες θεραπευτικές ιδιότητες των αιθερίων ελαίων Αντισηπτικές, αντιβακτηριακές, αντιικές, αντιµυκητικές Επουλωτικές Αναλγητικές, αντιφλεγµονώδεις, αντιτοξικές, υπεραιµικές Χαλαρωτικές, κατασταλτικές, αντικαταθλητπικές Σπασµολυτικές, χωνευτικές, διουρητικές Ανοσοδιεγερτικές, ορµονικές Εντοµοκτόνες, απωθητικές Αποχρεµπτικές Αποσµητικές

31 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Αλληλοπάθεια Σηµαντική είναι η βιολογική δράση των αιθέριων ελαίων ως αλληλοπαθητικών δραστικών ουσιών, απωθητικών ή ως προσελκυστικών στην φυτοπαθογόνο/φυτοφάγο αλληλεπίδραση. Παρατηρήθηκε ότι γύρω από αρωµατικά φυτά, όπως ένα είδος φασκόµηλου (Ελελίφασκος ο λευκόφυλλος - Salvialeucophylla Greene) και η Αρτεµισία (Αρτεµισία η καλιφορνική - Artemisia californica Less.) δε φύτρωναν ετήσια φυτά σε διάµετρο 90cm, ενώ σε απόσταση 2-6m η παρουσία τους ήταν περιορισµένη. Αναστολείς της φύτρωσης στο εγγύς περιβάλλον των φυτών (επιφάνεια εδάφους κατά τη διάρκεια θερµών περιόδων) Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Αλληλοπάθεια

32 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Μία ακόµη δράση που έχει παρατηρηθεί αφορά στην άµυνα και στην επούλωση πληγών σε είδη κωνοφόρων δέντρων. Σε συνδυασµό µε τις ρητίνες που εκκρίνουν τα κωνοφόρα σε περίπτωση τραυµατισµού, συντελούν στην επούλωση της πληγής και εποµένως στην πρόληψη της εισόδου σε παθογόνους παράγοντες. Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Επιπλέον πτητικά µονοτερπένια που εκκρίνονται κατά τη διάρκεια φυτοφάγου δραστηριότητας ή δραστηριότητας εντόµων λειτουργούν ως αποτρεπτικά ή αντιβιοτικά για τα φυτά, αλλά επίσης µπορούν να δράσουν και ως οδηγός για θηρευτές (π.χ. παρασιτικές σφήκες ή και πασχαλίτσες).

33 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Φυτά σε ακραία περιβάλλοντα συχνά πρέπει να αντεπεξέλθουν σε ακραίες θερµοκρασίες. Η σύνδεση µεταξύ συγκέντρωσης ισοπρενίου (τερπένιο) και θερµοαντοχής οδήγησε στην εικασία ότι αυτά τα συστατικά αυξάνουν την αντοχή στη θερµότητα αλληλεπιδρώντας µε τις µεµβράνες των φυτών. Μία παρόµοια δράση εικάζεται και για τις φυσιολογικές και φαρµακολογικές λειτουργίες στον άνθρωπο. Στη γεωπονική επιστήµη έχουν ήδη πρακτική εφαρµογή ως προαγωγοί της άνθησης, νηµατωδοκτόνα κ.α. Παρεµπόδιση της οκταπαµίνης Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Παρεµπόδιση της ακετυλοχοληνεστεράσης

34 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Αντιµικροβιακή δράση Εφαρµογές στα τρόφιµα Κύµινο Σκόρδο Πάπρικα Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Αντιµικροβιακή δράση Τρόπος δράσης (mode of action)

35 Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Αντιοξειδωτική δράση Τρόπος δράσης (mode of action) Παραγωγή & Χηµεία Αιθέριων Ελαίων Βιολογική ράση Συνεργισµός

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ & ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΜΥΡΩΝΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Μ.Sc. 2 ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...3 1. Τι είναι αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά...3 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοση της καλλιέργειας...3

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Απόσταξης. Distillation Techniques

Τεχνικές Απόσταξης. Distillation Techniques Ενόργανη Ανάλυση - Εργαστήριο Τεχνικές Απόσταξης Distillation Techniques Πέτρος Α. Ταραντίλης Χρήστος Παππάς Εργαστήριο Χημείας 1 Μέθοδοι Απόσταξης - Παραλαβή Πτητικών Συστατικών Η παραλαβή πτητικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Εκχύλισης και Απόσταξης. Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής

Τεχνικές Εκχύλισης και Απόσταξης. Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής Τεχνικές Εκχύλισης και Απόσταξης Extraction and Distillation Techniques Πέτρος Ταραντίλης- Αναπληρωτής καθηγητής Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής Τεχνικές Εκχύλισης και Απόσταξης Φυτικό Υλικό Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΘΕΡΙΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Δρ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΚΕΡΤΣΗΣ

«ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΘΕΡΙΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Δρ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΚΕΡΤΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ-ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ του σπουδαστή ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ ΗΛΙΑ «ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Παραλαβή αιθέριων ελαίων από στερεά απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΞΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΙΙ. Μ. Κροκίδα

ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΞΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΙΙ. Μ. Κροκίδα ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΙΙ Μ. Κροκίδα ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΞΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓ. ΣΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Διαφορική (batch) Rectifying column Stripping column

Διαβάστε περισσότερα

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού

1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού NP 1023 Αποµόνωση της εσπεριδίνης από φλοιούς πορτοκαλιού Φλοιός πορτοκαλιού H H CH 3 H H H H H C 28 H 34 15 (610.5) H CH 3 Ταξινόµιση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αποµόνωση φυσικού προϊόντος Φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκχύλιση Υποβοηθούμενη από Μικροκύματα. Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής

Εκχύλιση Υποβοηθούμενη από Μικροκύματα. Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής Micro-Wave Assisted Extraction, MWAE Πέτρος Ταραντίλης- Αναπληρωτής καθηγητής Χρήστος Παππάς - Επίκουρος καθηγητής Συμβατικές τεχνικές εκχύλισης μειονεκτήματα: 1. Απαιτούν μεγάλο όγκο οργανικού διαλύτη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

χημείας απόσταγμα ερευνητική εργασία του Α τετραμήνου τάξη: Α Λυκείου Σχολείο : 9 ο ΓΕΛ Ιωαννίνων σχ. έτος 2012-13

χημείας απόσταγμα ερευνητική εργασία του Α τετραμήνου τάξη: Α Λυκείου Σχολείο : 9 ο ΓΕΛ Ιωαννίνων σχ. έτος 2012-13 χημείας απόσταγμα ερευνητική εργασία του Α τετραμήνου τάξη: Α Λυκείου Σχολείο : 9 ο ΓΕΛ Ιωαννίνων σχ. έτος 2012-13 Μαθητές ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥΔΗ ΚΑΠΟΥΤΣΙΔΗΣ ΚΑΣΙΟΥΜΗ ΚΑΣΙΟΥΜΗ ΡΕΣΣΟΥ ΜΠΑΚΑΛΗΣ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΤΕΚΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η υγρή εκχύλιση βρίσκει εφαρμογή όταν. Η σχετική πτητικότητα των συστατικών του αρχικού διαλύματος είναι κοντά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΙΠΩΝ & ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD Εργαστήριο Μικροβιολογίας Τροφίµων, Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής, Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Λίπη & έλαια (Λιπίδια)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH

4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη OH 4029 Σύνθεση του δωδεκυλο φαινυλο αιθέρα από βρωµοδωδεκάνιο και φαινόλη H C 12 H 25 Br (249.2) Br + + NaH (40.0) + Adogen 464 C 25 H 54 ClN (404.2) C 6 H 6 (94.1) C 18 H 30 (262.4) + NaBr (102.9) Ταξινόµηση

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα MEΡΟΣ Ι Γενική περιγραφή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών

Περιεχόμενα MEΡΟΣ Ι Γενική περιγραφή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών Περιεχόμενα Πρόλογος... 13 MEΡΟΣ Ι Γενική περιγραφή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. 17 Εισαγωγή... 17 Οικονομική σημασία των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών... 19 Μεταποίηση και συσκευασία των

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά).

Σχήμα. Ευγενόλη (Ι), καρβακρόλη (ΙΙ), θυμόλη (ΙΙΙ). Σχήμα. Εστραγκόλη (αριστερά), ανηθόλη (κέντρο), μυριστισίνη (δεξιά). ΑΡΤΥΜΑΤΑ Κάποια φυτά/τμήμα φυτών με έντονες και χαρακτηριστικές γεύσεις και αρώματα χρησιμοποιούνται αποξηραμένα είτε νωπά ως καρυκεύματα ή μπαχαρικά. Σε αυτά περιλαμβάνονται καρποί, σπόροι, φλοιοί δένδρων.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών)

4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών) 4014 ιαχωρισµός των εναντιοµερών (R)- και (S)- 2,2 διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίων ((R)- και (S)-1,1-δι-2- ναφθολών) NBCC CH 3 CN + C 20 H 14 O 2 C 26 H 29 ClN 2 O R-εναντιοµερές S-εναντιοµερές (286.3) (421.0)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους καθηγητές μου που με βοήθησαν να φτάσω στην Ιθάκη του σπουδαστικού μου ταξιδιού.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους καθηγητές μου που με βοήθησαν να φτάσω στην Ιθάκη του σπουδαστικού μου ταξιδιού. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2013 και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2013, υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας κας Γιαννακουδάκη Άννας. Η παρούσα πτυχιακή εργασία επικεντρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα

5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα 5004 Ακεταλοποίηση της 3-νιτροβενζαλδεΰδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο διοξολάνιο καταλυόµενη από οξέα H O O O + HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ + H 2 O NO 2 HO NO 2 C 7 H 5 NO 3 C 2 H 6 O 2 C 7 H 8

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Δρ. Ελένης Βογιατζη-Καμβούκου Γεωπόνου, Διδάκτορος Πανεπίστημίου Justus-Liebig-Γκίσσεν Γερμανίας Αναπληρώτριας Καθηγήτριας ΤΕΙ/ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

4022 Σύνθεση του (S) -3-υδροξυβουτυρικού αιθυλεστέρα

4022 Σύνθεση του (S) -3-υδροξυβουτυρικού αιθυλεστέρα NP 4022 Σύνθεση του (S) -3-υδροξυβουτυρικού αιθυλεστέρα Ζύµη σακχαρόζη H C 6 H 10 3 C 12 H 22 11 C 6 H 12 3 (130.1) (342.3) (132.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Στερεοεκλεκτική αναγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη NP 0 Απόσπαση νερού από την -υδροξυ--µεθυλο--πεντανόνη C H I CH CH H C CH - H H + H C CH H C CH C H I C H 0 (.) (.8) (98.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Απόσπαση Αλκοόλη, αλκένιο, κετόνη,

Διαβάστε περισσότερα

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές

Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές 1 Αρωµατικά Φυτά: Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου µας -Τάσεις και προοπτικές Χρήστος όρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείµενο της οµιλίας Σηµασία των

Διαβάστε περισσότερα

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ 6 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ CH -(CH ) OH (CH ) -COOH KMnO 4 /KOH HOOC-(CH ) -COOH C H 4 O (.) KMnO 4 KOH (.) (6.) C H 6 O 4 (.) Ταξινόµιση Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα. Οργανικής Χηµείας

Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα. Οργανικής Χηµείας ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πρακτικά και Θεωρητικά Θέµατα Γενικής Χηµείας Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολέττα Κωνσταντίνου Καθηγήτρια Οργανικής Χηµείας Ηλίας Κουλαδούρος

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οργανικής Χημείας. Εργαστήριο Χημείας Laboratory of Chemistry

Εργαστήριο Οργανικής Χημείας. Εργαστήριο Χημείας Laboratory of Chemistry Εργαστήριο Οργανικής Χημείας Laboratory of Chemistry ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνοι Εργαστηρίου: Πέτρος Α. Ταραντίλης, Αναπλ. Καθηγητής Χρήστος Παππάς, Επίκ. Καθηγητής Υπεύθυνοι Ομάδων: Αν. Καθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ιωάννης Πούλιος ΔΥΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟΥ ΖΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συμπύκνωση Τι είναι η συμπύκνωση Είναι η διαδικασία με την οποία απομακρύνουμε μέρος της υγρασίας του τροφίμου, αφήνοντας όμως αρκετή ώστε αυτό να παραμένει ρευστό (> 20-30%). Εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα

4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα NP 4006 Σύνθεση του 2-(3-οξοβουτυλο)κυκλοπεντανονο-2- καρβοξυλικού αιθυλεστέρα CEt + FeCl 3 x 6 H 2 CEt C 8 H 12 3 C 4 H 6 C 12 H 18 4 (156.2) (70.2) (270.3) (226.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη

4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη 4028 Σύνθεση του 1-βρωµοδωδεκάνιου από 1- βρωµοδωδεκανόλη C 12 H 26 O (186.3) OH H 2 SO 4 konz. (98.1) + HBr (80.9) C 12 H 25 Br (249.2) Br + H 2 O (18.0) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα

4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα NP 4005 Σύνθεση του 9-(5-οξοτετραυδροφουραν-2-υλ) εννεανοϊκού µεθυλεστέρα H 3 C (CH 2 ) 8 + I CH 2 CH 3 H 3 C (CH 2 ) 8 + CH 3 CH 2 I C 12 H 22 2 C 4 H 7 I 2 C 14 H 24 4 C 2 H 5 I (198.3) (214.0) (63.6)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Δρ. Πέτρος Α. Ταραντίλης, Λέκτορας Δρ. Χρήστος Παππάς, Λέκτορας (βάσει Ν. 407/80) Δρ. Σοφία Κουλοχέρη, Επιστημονικός συνεργάτης Δρ. Αναστασία Μίχου, Επιστημονικός συνεργάτης Βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο 2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο H + SCl 2 Cl + HCl + S 2 C 9 H 8 2 (148.2) (119.0) C 9 H 7 Cl (166.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

4019 Σύνθεση του ακεταµιδοστεατικού µεθυλεστέρα από ελαϊκό µεθυλεστέρα

4019 Σύνθεση του ακεταµιδοστεατικού µεθυλεστέρα από ελαϊκό µεθυλεστέρα NP 4019 Σύνθεση του ακεταµιδοστεατικού µεθυλεστέρα από ελαϊκό µεθυλεστέρα C 19 H 36 2 (296.5) 10 9 SnCl 4 H 2 Me (260.5) + H 3 C C N C 2 H 3 N (41.1) NH + 10 10 9 9 Me Me C 21 H 41 N 3 (355.6) NH Ταξινόµηση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σχολείο: Ονοματεπώνυμα μαθητών: 1) 2). 3) 1 Προετοιμασία νωπού παρασκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

4016 Σύνθεση της (±) 2,2 -διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίου (1,1 -δι- 2-ναφθόλης)

4016 Σύνθεση της (±) 2,2 -διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίου (1,1 -δι- 2-ναφθόλης) 4016 Σύνθεση της (±) 2,2 -διυδροξυ-1,1 -διναφθαλινίου (1,1 -δι- 2-ναφθόλης) FeCl 3. 6 H 2 O C 10 H 7 C 20 H 14 O 2 (144.2) (270.3) (286.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Οξειδωτική σύζευξη

Διαβάστε περισσότερα

1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο

1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο 1004 Νίτρωση του πυριδινο-ν-οξειδίου σε 4-νιτροπυριδινο-Νοξείδιο O N HNO 3 /H 2 SO 4 O N NO 2 C 5 H 5 NO (95.1) (63.0) (98.1) C 5 H 4 N 2 O 3 (140.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Ηλεκτρονιόφιλη

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της επίδρασης των παραγόντων εκχύλισης στην ανάκτηση των καροτινοειδών από βιοµηχανικά απόβλητα τοµάτας. Χηµεία των καροτινοειδών

Μελέτη της επίδρασης των παραγόντων εκχύλισης στην ανάκτηση των καροτινοειδών από βιοµηχανικά απόβλητα τοµάτας. Χηµεία των καροτινοειδών Μελέτη της επίδρασης των παραγόντων εκχύλισης στην ανάκτηση των καροτινοειδών από βιοµηχανικά απόβλητα τοµάτας Ειρήνη Στρατή & Βασιλική Ωραιοπούλου Εργαστήριο Χηµείας & Τεχνολογίας Τροφίµων Σχολή Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

2017 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο

2017 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο 217 Αντίδραση του κινναµοϋλο χλωριδίου µε αµµωνία προς κινναµουλο αµίδιο O O Cl NH 3 NH 2 C 9 H 7 ClO (166.6) (17.) C 9 H 9 NO (147.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεως και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ι & ΙΙ Εργαστηριακή Άσκηση 4: ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΞΗ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ι & ΙΙ Εργαστηριακή Άσκηση 4: ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΞΗ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙ: Σχεδιασμού, Ανάλυσης & Ανάπτυξης Διεργασιών και Συστημάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Διευθυντής: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΣΤΗΛΗ : Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Σκεφθείτε και δικαιολογήσετε τη σωστή απάντηση κάθε φορά)

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΣΤΗΛΗ : Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Σκεφθείτε και δικαιολογήσετε τη σωστή απάντηση κάθε φορά) ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΣΤΗΛΗ : Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (Σηµείωση: Σκεφθείτε και δικαιολογήσετε τη σωστή απάντηση κάθε φορά) Η απόσταξη στηρίζεται στη διαφορά που υπάρχει στη σύσταση ισορροπίας των

Διαβάστε περισσότερα

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759.

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759. Σελίδα 1 από 5 Πολυουρεθανική Λάκα Λευκή δύο (2)Συστατικών βάσης ρητινών ( πολυολών ) σε συνδυασµό µε κατάλληλα πιγκµέντα ( ιοξείδιο του τιτανίου ) απλωτικά µέσα,οργανσικούς διαλύτες ( αρωµατικοί υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά

Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά Εµπλουτισµός επιτραπέζιας ελιάς µε φαινολικά συστατικά ρ. Ιωάννης Τσάκνης Κοσµήτορας Σχολής Τεχνολογίας Τροφίµων & ιατροφής 1 ΣΚΟΠΟΣΜΕΛΕΤΗΣ Μελετήθηκε η δυνατότητα προσθήκης συγκεκριμένων πολυφαινολών(ελευρωπαΐνη

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Οργανικές ενώσεις Οργανική Χημεία είναι ο κλάδος της Χημείας που ασχολείται με τις ενώσεις του άνθρακα (C). Οργανικές ενώσεις ονομάζονται οι χημικές ενώσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Αριθµ. Πρωτ.: 3156/123194. ΠΡΟΣ: όπως Π.. ΚΟΙΝ: όπως Π.. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΩΝ ΤΜΗΜΑ Α1

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικές σημειώσεις για το μάθημα των ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

Συμπληρωματικές σημειώσεις για το μάθημα των ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμπληρωματικές σημειώσεις για το μάθημα των ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΕΣ ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΗΣ Ή ΚΑΤΕΡΧΟΜΕΝΗΣ ΣΤΙΒΑ ΑΣ

ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΕΣ ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΗΣ Ή ΚΑΤΕΡΧΟΜΕΝΗΣ ΣΤΙΒΑ ΑΣ Στην προκειµένη περίπτωση, µια φυγοκεντρική αντλία ωθεί το υγρό να περάσει µέσα από τους σωλήνες µε ταχύτητες από 2 µέχρι 6 m/s. Στους σωλήνες υπάρχει επαρκές υδροστατικό ύψος, ώστε να µην συµβεί βρασµός

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

3023 Υδρογόνωση του κινναµωµικού αιθυλεστέρα σε 3- φαινυλοπροπιονικό αιθυλεστέρα

3023 Υδρογόνωση του κινναµωµικού αιθυλεστέρα σε 3- φαινυλοπροπιονικό αιθυλεστέρα Υδρογόνωση του κινναµωµικού αιθυλεστέρα σε - φαινυλοπροπιονικό αιθυλεστέρα NaBH /NiCl C H (.) NaBH NiCl H (.) (.). C H (.) Βιβλιογραφία S.-K. Chung, J. rg. Chem. 99,, Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμέλεια: Δημολένη Παναγιώτα Καραλής Παύλος Μπακάλης Ιωάννης ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ II

Eπιμέλεια: Δημολένη Παναγιώτα Καραλής Παύλος Μπακάλης Ιωάννης ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ II Eπιμέλεια: Δημολένη Παναγιώτα Καραλής Παύλος Μπακάλης Ιωάννης ΙΕΚ Άρτας Σχ.Έτος:2015-16 ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ II ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ Αρωματικά Συστατικά Χρωστικές Φυτικά Εκχυλίσματα Φυσικές αρωματικές ύλες

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΝ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΛΟΙΩΝ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

ΑΕΝ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΛΟΙΩΝ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. ΑΕΝ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΨΥΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΛΟΙΩΝ ΣΤ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 1. Παροχη αερα 600kg/h περναει από ένα ψυχρο εναλλακτη. Η αρχικη θερμοκρασια

Διαβάστε περισσότερα

http://www.oc-praktikum.de

http://www.oc-praktikum.de NP 05 Σύνθεση της π-µεθοξυακετοφαινόνης από ανισόλη CH + CH CH Sc(Tf) + CH CH CH CH C 7 H 8 (08.) C 4 H 6 (02.) (CF S ) Sc (492.2) C 9 H 0 2 (50.2) C 2 H 4 2 (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικόλας Φωκιαλάκης. Επίκουρος Καθηγητής. Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων

Δρ. Νικόλας Φωκιαλάκης. Επίκουρος Καθηγητής. Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας Ι Δρ. Νικόλας Φωκιαλάκης Επίκουρος Καθηγητής Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων Πρωτογενής Μεταβολίτες πρωτεΐνες λιπίδια πολυσακχαρίτες νουκλεϊκά οξέα Δευτερογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ & ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ

Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ & ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ & ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ & ΑΡΩΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΑΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ Προπτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιακή Θέρμανση Ζεστό Νερό Χρήσης Ζ.Ν.Χ

Ηλιακή Θέρμανση Ζεστό Νερό Χρήσης Ζ.Ν.Χ Ηλιακή Θέρμανση Ζεστό Νερό Χρήσης Ζ.Ν.Χ Τα θερμικά ηλιακά συστήματα υποβοήθησης θέρμανσης χώρων και παραγωγής ζεστού νερού χρήσης (Ηλιοθερμικά Συστήματα) είναι ιδιαίτερα γνωστά σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες.

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Προσδιορισµός ισοζυγίων µάζας

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Προσδιορισµός ισοζυγίων µάζας ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΑ ΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προσδιορισµός ισοζυγίων µάζας Κατά τον προσδιορισµό των ισοζυγίων µάζας γίνεται εφαρµογή του νόµου διατήρησης της µάζας στην επίλυση προβληµάτων που αναφέρονται:

Διαβάστε περισσότερα

4013 Σύνθεση της βενζαλακετοφαινόνης από βενζαλδεϋδη και ακετοφαινόνη KSF/ + + H 2 C 8 H 8 C 7 H 6 C 15 H 12 (120.2) (106.1) (208.3) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Αντίδραση του καρβονυλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

DESMOS FLOOR COAT 1F

DESMOS FLOOR COAT 1F Σελίδα 1 από 5 Μίγµα πολυολών σε συνδυασµό µε οργανικούς διαλύτες ( εστέρες, αρωµατικοί) κατάλληλο βερνίκωµα ξύλινων πατωµάτων [απλά και λευκασµένα] για Τοµείς εφαρµογής Χρησιµοποιείται σε ανάµιξη µε το

Διαβάστε περισσότερα

4008 Σύνθεση της υδροχλωρικής 2-διµεθυλαµινοµεθυλοκυκλοεξανόνης

4008 Σύνθεση της υδροχλωρικής 2-διµεθυλαµινοµεθυλοκυκλοεξανόνης 4008 Σύνθεση της υδροχλωρικής 2-διµεθυλαµινοµεθυλοκυκλοεξανόνης + + H 2 N(CH 3 H H EtH, H NH(CH 3 C 6 H 10 CH 2 C 2 H 8 N C 9 H 18 N (98.2) (30.0) (81.6) (191.7) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη

3021 Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Οξείδωση του ανθρακενίου σε ανθρακινόνη Ce(IV)(NH ) (N ) 6 C H CeH 8 N 8 8 C H 8 (78.) (58.) (8.) Βιβλιογραφία Tse-Lok Ho et al., Synthesis 97, 6. Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Οξείδωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Εισαγωγή ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο Ρώσος βοτανολόγος M.S. Tswett χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τη χρωματογραφία για τον διαχωρισμό διαφόρων φυτικών χρωστικών με τη βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2 Η εταιρεία ZEME ECO FUELS & ALLOYS LTD πρόκειται να προβεί στην κατασκευή και λειτουργία μονάδας που θα περιλαμβάνει την παραγωγή υψηλής αξίας κραμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Βότανα και Αρχαιότητα

Βότανα και Αρχαιότητα Θεραπευτικά Βότανα Γενικά για τα Βότανα «Βότανα είναι όλα τα χρήσιμα φυτά και αφορά τα φυτά των οποίων, οι ρίζες, τα άνθη χρησιμεύουν ως τροφή ή θεραπεία, χάρη στο άρωμά τους ή με κάποιον άλλο τρόπο» Τους

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων. Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης

Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων. Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης Μακροσκοπική ταξινόμηση της ύλης ΥΛΗ Καθορισµένη (καθαρή) ουσία όχι

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση Δασική Εδαφολογία Εδαφογένεση Σχηματισμός της στερεάς φάσης του εδάφους Η στερεά φάση του εδάφους σχηματίζεται από τα προϊόντα της αποσύνθεσης των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων μαζί με τα προϊόντα της

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. 1 ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΜΠΟΪΛΕΡ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Μέρος 1 ο. Οι ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου για ζεστό νερό χρήσης, ήταν η αρχική αιτία της επινόησης των εναλλακτών θερμότητας. Στους εναλλάκτες ένα θερμαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Στην εικόνα α φαίνεται ένας «αποστακτήρας» που χρησιμοποιείται σε βιοτεχνίες για το διαχωρισμό του αλκοόλ ή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και κατάρτιση φακέλου, Μέρος III

Βασικές έννοιες και κατάρτιση φακέλου, Μέρος III Βασικές έννοιες και κατάρτιση φακέλου, Μέρος III Ουσίες UVCB Gabriele CHRIST http://echa.europa.eu 1 Ουσίες UVCB Άγνωστης (U) ή Ασταθούς σύνθεσης (V) Προϊόντα πολύπλοκων αντιδράσεων (C) ή Βιολογικά υλικά

Διαβάστε περισσότερα