Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1

2

3

4

5

6

7

8

9 Ο καλός και ο κακός δίγλωσσος μαθητής Ελένη Σκούρτου* Εισαγωγική παρατήρηση Στο κείμενο που ακολουθεί βασίζομαι στα θεωρητικά μοντέλα του Cummins για το θέμα της αλληλεξάρτησης των γλωσσών, της μέγιστης δυνατής έκθεσης σε μια γλώσσα και της σχέσης ανάμεσα σε γλώσσα διδασκαλίας/γνωστική δραστηριότητα/μαθησιακό περιβάλλον. Τα μοντέλα αυτά δεν αναλύονται εδώ διεξοδικά. Τα εκπαιδευτικά ζητήματα που προκύπτουν από την παρουσία δίγλωσσων μαθητών στο ελληνικό σχολείο (Δαμανάκης 1997) φαίνεται να αντιμετωπίζονται με τρόπο παράδοξο: (α) Στο επίπεδο της ερμηνείας, η σχολική επίδοση δίγλωσσων μαθητών συχνά τοποθετείται στα αντίθετα άκρα (και όχι σ όλο το εύρος) ενός άξονα που ορίζεται από τη σχολική επιτυχία / αποτυχία. Δεν θεωρείται δηλαδή αυτονόητο ότι οι δίγλωσσοι μαθητές είναι δυνατόν ν αντιπροσωπεύονται, όπως και οι μονόγλωσσοι συμμαθητές τους, σε όλα τα επίπεδα γλωσσικής και γνωστικής ανάπτυξης που διαπιστώνονται σε μια τάξη (Χατζηδάκη & Γακούδη 2000). Οι δίγλωσσοι μαθητές, όταν τραβούν την προσοχή του εκπαιδευτικού, συχνά είναι είτε άριστοι είτε πολύ αδύναμοι στις επιδόσεις τους. Σε χαρτογραφήσεις που έγιναν σε περιοδικά διαστήματα στην περιοχή της πόλης της Ρόδου, η άποψη του εκπαιδευτικού για τον «κακό» ή «άριστο» δίγλωσσο μαθητή συνοψίζεται στο εξής: ο μαθητής αδυνατεί να μάθει επειδή είναι δίγλωσσος/ο μαθητής είναι άριστος παρ όλο που είναι δίγλωσσος (Φιλιππάρδου 1997, Βρατσάλης και Σκούρτου 2000). Αυτή η άποψη βασίζεται στην πεποίθηση ότι η διγλωσσία αντιπροσωπεύει βασικά ένα πρόβλημα. Γι αυτό δεν ξενίζει το δάσκαλο η σχολική αποτυχία δίγλωσσων μαθητών. Εκεί όπου διαπιστώνεται σχολική επιτυχία δίγλωσσων μαθητών, αυτό εκλαμβάνεται ως εξαίρεση. (β) Στο επίπεδο της εκπαιδευτικής παρέμβασης ο τρόπος αντιμετώπισης μπορεί να είναι ακόμη πιο παράδοξος: Οι δίγλωσσοι μαθητές που φαίνεται να δυσκολεύονται στην παρακολούθηση του μαθήματος απομακρύνονται για μικρό ή μεγαλύτερο διάστημα από την τάξη τους για να προετοιμαστούν γλωσσικά για μια μελλοντική (επαν)ένταξη σ αυτήν. Απομακρύνεται δηλαδή το πρόβλημα, επιχειρείται η λύση του σε άλλο πλαίσιο και ως λύση επανεντάσσεται στην τάξη. Μια τέτοια προοπτική απόσυρσης (όπως παραστατικά χαρακτηρίζει την πρακτική αυτή η Χατζηδάκη στο ίδιο τεύχος) περιορίζει τη δυνατότητα παραμονής στην κανονική τάξη μόνο σε εκείνους τους μαθητές που έχουν επάρκεια στη γλώσσα του σχολείου.

10 Εδώ αναδεικνύονται δύο βασικά ζητήματα: Ένα ζήτημα γλώσσας και ένα ζήτημα μάθησης σε σχέση με το σύνολο των μαθημάτων που διδάσκονται στο σχολείο. Από τη διεθνή εμπειρία και ιδιαίτερα από κείμενα της Skutnabb-Kangas και του Cummins γνωρίζουμε ότι η επαρκής γλωσσομάθεια δεν προσδιορίζεται με τρόπο κοινά αποδεκτό. Συγκεκριμένα ο Cummins (για μια επισκόπηση των θέσεων του βλ. Cummins 2000) τονίζει σε πολλά κείμενά του ότι το κριτήριο για την επάρκεια στη γλώσσα είναι ένα ζήτημα που έχει επανειλειμμένα οδηγήσει τους εκπαιδευτικούς σε λάθος χειρισμούς με μακροχρόνιες συνέπειες για τους δίγλωσσους μαθητές. Πότε τίθεται πιο έντονα το ζήτημα της γλωσσικής επάρκειας ; Κατά τη γνώμη μου, το ζήτημα αυτό τίθεται την ώρα της εισαγωγής ενός δίγλωσσου μαθητή στο ελληνικό σχολείο αλλά και κατά τη διεκπεραίωση γλωσσικών/γνωστικών δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Ο εκπαιδευτικός που έχει στην τάξη του δίγλωσσους μαθητές με διαφορετικές επιδόσεις στη γλώσσα και στα υπόλοιπα μαθήματα είναι φυσικό να αναρωτιέται για τους λόγους που ευθύνονται για την επιτυχία και την αποτυχία αντίστοιχα των μαθητών αυτών. Ειδικά ο εκπαιδευτικός, στην τάξη του οποίου έρχεται δίγλωσσος μαθητής που χειρίζεται με ευχέρεια την Ελληνική, αλλά στη συνέχεια δυσκολεύεται στις σχολικές δραστηριότητες που απαιτούν γλώσσα, ζητά να ερμηνεύσει τη διάσταση ανάμεσα στην αρχική επάρκεια και στη μετέπειτα ανεπάρκεια. Αν συγκεκριμενοποιήσουμε τα πιο πάνω στην περίπτωση της Ελλάδας τίθενται ενδεικτικά μια σειρά ερωτήματα: Τα παιδιά που έρχονται στο σχολείο μιλώντας άλλη γλώσσα από αυτή του σχολείου είναι καταδικασμένα ν αποτύχουν; Τα δίγλωσσα παιδιά που έρχονται στο σχολείο μιλώντας με ευχέρεια την Ελληνική είναι βέβαιο ότι θα επιτύχουν; Πώς εξηγείται, ένα δίγλωσσο παιδί να επικοινωνεί χωρίς πρόβλημα με τους συμμαθητές του στο διάλειμμα στην Ελληνική αλλά να παρουσιάζει πολλά γλωσσικά προβλήματα μέσα στην τάξη; Το γεγονός ότι πολλά δίγλωσσα παιδιά στο σπίτι τους μιλούν μια άλλη γλώσσα από την Ελληνική τα εμποδίζει να μάθουν την Ελληνική γρήγορα και καλά; Αν θέλει ο μη Έλληνας γονιός να βοηθήσει το παιδί του να μάθει καλά την Ελληνική, σε ποια γλώσσα πρέπει να του μιλά; Αν θέλει ο εκπαιδευτικός να βοηθήσει το παιδί να μάθει την Ελληνική γρήγορα και καλά, θα επιτρέψει στο μαθητή ή ακόμα θα τον προτρέψει να χρησιμοποιήσει και την άλλη του γλώσσα μέσα στην τάξη ή κάτι τέτοιο είναι άνευ λόγου έως επιζήμιο;

11 Αν ο εκπαιδευτικός δεν γνωρίζει καθόλου την άλλη γλώσσα του μαθητή (πράγμα που συμβαίνει συχνά) πώς μπορεί να την αξιοποιήσει και να αξιολογήσει κάτι που παράγεται σ αυτή; Αν ο αλλόγλωσσος μαθητής έρθει στο σχολείο στη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς και όχι από την αρχή της Α' δημοτικού, είναι καταδικασμένος ν αποτύχει; Πώς ερμηνεύεται η σχολική επιτυχία δίγλωσσων ή αλλόγλωσσων μαθητών με αρχικά ελάχιστη ή καθόλου γνώση της γλώσσας του σχολείου; (Σκούρτου υπό έκδοση/β) Κατά τη γνώμη μου, τα πιο πάνω αποτελούν μια αφετηρία για τη γνώση που μπορεί να αναπτύξουν οι εκπαιδευτικοί για τη χρησιμότητα της γλώσσας/των γλωσσών των μαθητών τους στην εκμάθηση της Ελληνικής και στη γενικότερη σχολική τους ανάπτυξη. Η γνώση αυτή οδηγεί τον εκπαιδευτικό να ενεργοποιηθεί προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, όταν θέλει να βοηθήσει δίγλωσσους μαθητές που δεν έχουν ακόμη αναπτύξει επαρκώς την Ελληνική. Θα προσπαθήσω εδώ να προσεγγίσω τα πιο πάνω σημεία επικεντρώνοντας στα εξής: 1. στο θέμα της επάρκειας στη γλώσσα διδασκαλίας (όπου γλώσσα διδασκαλίας = πρότυπη γλώσσα του σχολείου), 2. στο θέμα της χρήσης διαφορετικής γλώσσας στο σπίτι απ ό,τι στο σχολείο, 3. στο θέμα της μέγιστης δυνατής έκθεσης στη γλώσσα στόχο, 4. στη σχέση ανάμεσα (α) στη γλώσσα διδασκαλίας, (β) στο βαθμό δυσκολίας των σχολικών ασκήσεων που καλείται να λύσει ο μαθητής ανά τάξη και (γ) στα βοηθήματα που του παρέχει το μαθησιακό περιβάλλον ώστε να τα καταφέρει στο (β). Σημείο (1): Η επάρκεια στη γλώσσα του σχολείου Το ερώτημα πόσο καλά γνωρίζει κάποιος μια γλώσσα συνδέεται με μια σειρά ζητήματα που έχουν επί μακρόν απασχολήσει τους θεωρητικούς της διγλωσσίας. Ένα θεμελιώδες ζήτημα είναι αυτό της σχέσης ανάμεσα στις γλώσσες και ένα επόμενο ζήτημα είναι αυτό της σχέσης ανάμεσα στις μορφές της ίδιας γλώσσας. Συγκεκριμενοποιώντας τις σχέσεις αυτές περαιτέρω, το θέμα της επάρκειας τίθεται ως εξής: Από τη μια έχουμε τη σχέση ανάμεσα σε πρώτη γλώσσα (Γ1) και δεύτερη γλώσσα (Γ2). Από την άλλη πλευρά έχουμε τη σχέση ανάμεσα στις βασικές διαπροσωπικές επικοινωνιακές δεξιότητες σε μια γλώσσα και τη βαθύτερη γνωστική σχολική γλωσσική ικανότητα στην ίδια γλώσσα (Cummins 1999, 2000).

12 Ο εκπαιδευτικός αναρωτιέται με ποιο τρόπο η πρώτη γλώσσα των μαθητών του επηρεάζει τη μάθηση της Ελληνικής και κατ επέκταση τη σχολική τους επίδοση. H έννοια της αλληλεξάρτησης των γλωσσών είναι εδώ κεντρική: Οι γλώσσες δεν μαθαίνονται ως κλειστά αυτόνομα συστήματα αλλά σε αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, πρώτα στο επίπεδο των εννοιών και δευτερευόντως στο επίπεδο των γλωσσικών δομών. Στο βαθμό που αυτό γίνεται κατανοητό, υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για να επέμβει ο εκπαιδευτικός με στόχο τη μεγιστοποίηση του παιδαγωγικού/γλωσσικού οφέλους που προκύπτει από την εμπειρία της διγλωσσίας. Αν προσεγγίσουμε τις σχολικές εμπειρίες (πάνω σ έναν άξονα που τα άκρα του ορίζονται από τις έννοιες σχολική επιτυχία/αποτυχία ) δίγλωσσων μαθητών μέσα από το πρίσμα της γλωσσικής αλληλεξάρτησης, τότε μπορούμε να πούμε ότι καλός μαθητής γίνεται εκείνος ο δίγλωσσος που αναπτύσσει παράλληλα και τις δύο γλώσσες του, ενώ κακός μαθητής γίνεται εκείνος ο δίγλωσσος, στον οποίο απαγορεύτηκε ή δεν δόθηκε η ευκαιρία να κάνει το ίδιο. Αν κοιτάξουμε τα προγράμματα δίγλωσσης εκπαίδευσης που πραγματοποιούνται στον κόσμο, παρατηρούμε ότι επιτυχία παρουσιάζουν εκείνα τα προγράμματα που εν τέλει αποσκοπούν στην ανάπτυξη και των δύο γλωσσών και όχι επιλεκτικά στην ανάπτυξη μίας εκ των δύο γλωσσών του δίγλωσσου μαθητή. Θεωρώντας ότι η αλληλεξάρτηση μεταξύ γλωσσών είναι βασικά εννοιολογική, προκύπτει ότι η απρόσκοπτη ανάπτυξη των γλωσσών που απαρτίζουν το ρεπερτόριο του δίγλωσσου μαθητή δίνει την ευκαιρία στο μαθητή να διευρύνει την κοινή υποκείμενη γλωσσική ικανότητα και να μεταφέρει έννοιες από τη μία γλώσσα στην άλλη. Σημείο (2): Η χρήση διαφορετικής γλώσσας στο σπίτι Οι γονείς δίγλωσσων μαθητών πολλές φορές προτρέπονται από τους δασκάλους των παιδιών τους να προτιμούν την Ελληνική αντί της γλώσσας τους στην καθημερινή επικοινωνία στο σπίτι. Αυτό που φαίνεται αυταπόδεικτο εδώ είναι ότι έτσι υποστηρίζονται τα παιδιά στην εκμάθηση της Ελληνικής. Η χρήση μιας άλλης γλώσσας από την Ελληνική στο σπίτι συχνά εκλαμβάνεται ως αδυναμία ή ηθελημένη μη υποστήριξη της Ελληνικής. Το παράδειγμα που αναφέρουμε αμέσως πιο κάτω το ανέφερε εκπαιδευτικός στο τμήμα «Ακαδημαϊκής και Eπαγγελματικής Aναβάθμισης..» στη Ρόδο. Στο σχολείο του χωριού, όπου ο δάσκαλος μας ήταν πρωτοδιόριστος, στην πρώτη τάξη έρχεται ένα παιδί από Αγγλία. Η μητέρα του είναι Αγγλίδα, ο πατέρας Έλληνας με καταγωγή από το χωριό. Στο σπίτι χρησιμοποιούνται και οι δύο γλώσσες: Ο πατέρας με το παιδί μιλά Ελληνικά, η μητέρα με το παιδί Αγγλικά, οι γονείς μεταξύ τους περισσότερο Αγγλικά και λιγότερο Ελληνικά. Η μητέρα του παιδιού επισκέπτεται το δάσκαλο και τον ρωτάει τι να κάνει για να βοηθήσει το παιδί της να τα πάει καλά στο ελληνικό σχολείο. Ο δάσκαλος τη συμβουλεύει να του μιλά Ελληνικά στο σπίτι. Μετά από λίγες ημέρες η μητέρα

13 ξανάρχεται και λεει στο δάσκαλο ότι σκέφθηκε πολύ και αποφάσισε ότι θα συνεχίσει να μιλά στο παιδί Αγγλικά, γιατί αλλιώς φοβάται ότι θ αποξενωθεί από το παιδί της και το παιδί θ αποξενωθεί από τους Άγγλους συγγενείς του. Μέχρι σήμερα, ο δάσκαλος δεν μπορούσε να κατανοήσει πώς το παιδί τα πήγε καλά στα Ελληνικά και στο σχολείο γενικότερα, αφού η μητέρα δεν ακολούθησε τη συμβουλή του. Η δική μας εξήγηση είναι ότι η μητέρα ακολουθώντας τη διαίσθησή της είχε κάνει το σωστό. Έδωσε στο παιδί της τη δυνατότητα να διευρύνει το γλωσσικό του ρεπερτόριο, αντί να το συρρικνώσει. Ο μαθητής «πρόσθεσε» μια γλώσσα (την Ελληνική) χωρίς ν «αφαιρέσει» την πρώτη του γλώσσα (την Αγγλική). Αυτό του έδωσε τη δυνατότητα να διευρύνει την κοινή υποκείμενη γλωσσική ικανότητα και να την αξιοποιήσει για να κατανοήσει νέες έννοιες. Η Ελληνική αναπτύχθηκε στηριζόμενη σε μια γλώσσα που συνέχισε ν αναπτύσσεται. Ο μαθητής επικοινωνώντας με τη μητέρα στη μητρική της γλώσσα (Αγγλική) και με τον πατέρα το ίδιο (Ελληνική) είχε ως πρότυπα φυσικούς ομιλητές. Αν η μητέρα μιλούσε Ελληνικά στο παιδί, το παιδί δεν θα είχε ως πρότυπο ένα φυσικό ομιλητή. Επιπλέον, ο μαθητής δεν αποξενώθηκε επικοινωνιακά από τη μητέρα του. Αυτό το παράδειγμα μας δείχνει ότι η αλληλεξάρτηση των γλωσσών λειτουργεί στο βαθύτερο επίπεδο των δομών θετικά. Αν συμβαίνει αυτό, τότε ποιο είναι εκείνο το σημείο που φοβίζει τους εκπαιδευτικούς και τους κάνει επιφυλακτικούς απέναντι στις γλώσσες των μαθητών τους; Ο μαθητής που έρχεται αλλόγλωσσος ή δίγλωσσος στο ελληνικό σχολείο και δεν γνωρίζει ακόμα τη γλώσσα του σχολείου, στην πρώτη του γλώσσα θα στηριχθεί για να τη μάθει. Αυτό είναι το σημείο όπου ο εκπαιδευτικός μπορεί να μπερδευτεί. Η μεταφορά εννοιολογικών και γλωσσικών στοιχείων από τη μια γλώσσα στην άλλη, συχνά στα πλαίσια του μαθήματος εκλαμβάνεται ως λάθος, ως γλωσσικό μπέρδεμα και ως ανεπιθύμητη παρεμβολή της μιας γλώσσας στην άλλη. Στα πιο πάνω προστίθεται η πρακτική των δίγλωσσων ατόμων να χρησιμοποιούν εναλλάξ τις γλώσσες τους (Βλ. Τσοκαλίδου στο ίδιο τεύχος). Η πρακτική αυτή, συχνά εκλαμβάνεται επίσης ως δείγμα γλωσσικής αδυναμίας και ως μπέρδεμα γλωσσών. Από τη σκοπιά της πρότυπης σχολικής γλώσσας, ο όποιος δανεισμός και η μεταφορά στοιχείων από μια γλώσσα στην άλλη δημιουργεί πράγματι αποκλίσεις από αυτό που θεωρείται νόρμα. Άρα, ο δάσκαλος που θέλει να βοηθήσει τους δίγλωσσους μαθητές του να επωφεληθούν από τη διγλωσσία τους, φαίνεται να προσκρούει σ ένα οξύμωρο: Πώς θα διδάξει την πρότυπη σχολική γλώσσα χωρίς να απαγορεύσει την παρουσία στοιχείων άλλης γλώσσας στο γλωσσικό μάθημα; Το ενδιαφέρον στο σημείο αυτό είναι ότι ο δίγλωσσος μαθητής που δανείζεται στοιχεία από τη γλώσσα που γνωρίζει περισσότερο για να επικοινωνήσει στη γλώσσα που μαθαίνει, κάνει κάτι τέτοιο για να προσεγγίσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα τη νόρμα στη γλώσσα στόχο. Την κατάκτηση της νόρμας επιδιώκει και όχι την απόκλιση από αυτήν (Σκούρτου υπό έκδοση/β). Έτσι, παρατηρούμε το εξής: Ο δανεισμός και η μεταφορά γλωσσικών στοιχείων ελαττώνεται με την πάροδο του χρόνου και την πρόοδο του δίγλωσσου στην κατάκτηση της γλώσσας στόχου. Αντίθετα, διευρύνεται η μεταφορά εννοιών από τη μία γλώσσα στην άλλη. Μάλιστα, ο δίγλωσσος μαθητής μπορεί να ξεπεράσει πολύ

14 γρήγορα ένα γλωσσικό στοιχείο που δανείστηκε από την πρώτη του γλώσσα, μόλις κατακτήσει το αντίστοιχο γλωσσικό στοιχείο στη γλώσσα στόχο. Το πιο κάτω παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό: Στο νηπιαγωγείο, o μικρός Ανδρέας στην προσπάθεια του ν αφηγηθεί μια ιστορία, λέει: «και φύσηξε ο wind " Η νηπιαγωγός δεν τον διορθώνει, αλλά φροντίζει να πει μερικές φράσεις με τη λέξη άνεμος. Μετά από λίγο, ο Ανδρέας σε μια επανάληψη της αφήγησης λέει: " και φύσηξε ο άνεμος ". Προφανώς, η αγγλική λέξη για τον άνεμο δεν του χρειάζεται πια. Μπορεί τώρα να μιλά όπως πρέπει (Σκούρτου υπό έκδοση/β). Η εναλλαγή του κώδικα, στην οποία αναφερθήκαμε πιο πάνω, εξυπηρετεί άλλους σκοπούς και όχι την γρήγορη προσαρμογή στην πρότυπη σχολική γλώσσα. Οι δίγλωσσοι μαθητές που στα πλαίσια μιας φράσης ή ακόμα και μιας λέξης περνούν από τη μια γλώσσα στην άλλη, δεν δανείζονται γνωστά γλωσσικά στοιχεία για να εξυπηρετήσουν επικοινωνιακούς στόχους στη γλώσσα που μαθαίνουν. Από αυτή την άποψη η εναλλαγή κώδικα δεν έχει τόσο να κάνει με την κατάκτηση της γλώσσας όσο με την κατάκτηση της ταυτότητας του δίγλωσσου μαθητή. Γι αυτό δεν είναι μια πρακτική του δίγλωσσου μαθητή σε μονόγλωσσο περιβάλλον με σκοπό την αυτοκατάργηση, αλλά μια διαδεδομένη πρακτική στην επικοινωνία μεταξύ δίγλωσσων ατόμων. Ο δίγλωσσος μαθητής θα χρησιμοποιήσει στοιχεία από την πρώτη γλώσσα, όταν επικοινωνεί με το μονόγλωσσο δάσκαλο ή τους συμμαθητές του στη δεύτερη γλώσσα την οποία προσπαθεί να κατακτήσει. Ο ίδιος μαθητής θα χρησιμοποιήσει και τις δύο γλώσσες του μέσα στην ίδια επικοινωνιακή πράξη, όταν μιλά με δίγλωσσους συνομηλίκους του. Αν τα γνωρίζει αυτά ο εκπαιδευτικός, τότε δεν θα σταθεί στην επιφάνεια των λαθών των δίγλωσσων μαθητών του, αλλά θα αναρωτηθεί ποιες ανάγκες αυτά εξυπηρετούν, γιατί επαναλαμβάνονται του ίδιου τύπου λάθη, πότε και πώς ο δίγλωσσος μαθητής ξεπερνά αυτά τα λάθη και χρησιμοποιεί τη γλωσσική νόρμα, ποιες βαθύτερες ανάγκες για ταύτιση εξυπηρετεί η εναλλαγή κωδίκων. Παράδειγμα: συχνά οι δίγλωσσοι μαθητές κάνουν λάθη στη σύνταξη ή γραμματικά λάθη στα άρθρα, στα γένη, στον πληθυντικό αριθμό. Ο δάσκαλος που παρατηρεί ότι ένας συγκεκριμένος μαθητής κάνει του ίδιου τύπου λάθη (π.χ. στα άρθρα και στα γένη) πρέπει να αναρωτηθεί πώς είναι τα άρθρα και πόσα είναι τα γένη στην πρώτη γλώσσα του μαθητή αυτού. Πολλές γλώσσες, ευρωπαϊκές και μη, δεν έχουν τρία γένη αλλά δύο. Άλλες γλώσσες έχουν μόνο ένα άρθρο για όλα τα γένη. Σ αυτή την περίπτωση δεν βοηθά η διόρθωση των λαθών με κόκκινο μολύβι, αλλά η σύγκριση ανάμεσα στις γλώσσες (π.χ. ανάμεσα στην πρώτη γλώσσα του μαθητή και την Ελληνική). Αυτό βοηθά όχι μόνο το δίγλωσσο στην κατάκτηση της γλώσσας στόχου, αλλά και το μονόγλωσσο στην κατανόηση της γλώσσας του (Αζέζ 1999). Παράδειγμα: Οι Έλληνες μαθητές νιώθουν μεγάλη έκπληξη όταν πληροφορούνται ότι η εξωτική γι αυτούς Αραβική έχει αλφάβητο, ότι στην οικεία σ αυτούς Αγγλική δεν υπάρχουν γένη και το οριστικό άρθρο είναι ένα και μοναδικό σε ενικό και πληθυντικό αριθμό και ότι στη Γερμανική υπάρχουν τρία γένη και αντίστοιχα τρία άρθρα, όπως στην Ελληνική αλλά και ότι χρησιμοποιούνται η δοτική πτώση και το απαρέμφατο του ρήματος όπως στην Αρχαία Ελληνική.

15 Συμπυκνώνοντας κατά ένα τρόπο τα πιο πάνω θα έλεγα ότι το γλωσσικό μάθημα σε τάξεις με δίγλωσσους μαθητές πρέπει να στηριχθεί καταρχήν σε μια πρακτική ανάπτυξης της γλωσσικής εγρήγορσης (language awareness) ή της μεταγλώσσας (Tulasiewicz & Adams 1998) και ακολούθως στη διδασκαλία της ίδιας της γλωσσικής δομής. Ένας τέτοιος προσανατολισμός επιδρά θετικά στην κατάκτηση της γλώσσας στόχου, έτσι που ο ίδιος εκπαιδευτικός να τοποθετεί τους δίγλωσσους μαθητές του όλο και πιο μακριά από το άκρο της σχολικής αποτυχίας. Ως προς το σημείο (3): Η μέγιστη δυνατή έκθεση στη γλώσσα στόχο Το ζήτημα της μέγιστης δυνατής έκθεσης είναι από τα ζητήματα που φαίνονται αυταπόδεικτα. Όσο πιο πολύ εκτίθεται ο δίγλωσσος μαθητής στη γλώσσα στόχο τόσο πιο πολύ μαθαίνει τη γλώσσα. Η πρώτη γλώσσα φαίνεται σαν να αφαιρεί πολύτιμο χρόνο από τη γλώσσα στόχο. Η αντίληψη αυτή απορρίπτει την έννοια της αλληλεξάρτησης των γλωσσών και προσεγγίζει τις γλώσσες του δίγλωσσου ατόμου σαν αυτόνομα συστήματα. Αν οι γλώσσες είναι τελείως ανεξάρτητες μεταξύ τους, τότε πράγματι η μέγιστη δυνατή έκθεση στη γλώσσα στόχο είναι απολύτως αναγκαία. Οι έννοιες που ο δίγλωσσος μαθητής έχει ήδη δομήσει μέσω τις πρώτης του γλώσσας είναι άχρηστες στην πορεία κατάκτησης/ εκμάθησης της δεύτερης γλώσσας του. Αυτό σημαίνει επίσης ό,τι στα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος, η όποια σύγκριση ανάμεσα στις γλώσσες είναι άχρηστη για τη μάθηση και η παρουσία άλλων γλωσσών επιζήμια. Την πλήρη έκφρασή της βρίσκει αυτή η θέση στα προγράμματα εμβύθισης (submersion), που είναι μια πολύ διαδεδομένη πρακτική σχολικής εκπαίδευσης παιδιών μειονοτήτων και μεταναστών στις χώρες υποδοχής τους. Πρέπει να τονισθεί ότι τα αποτελέσματα τέτοιων προγραμμάτων είναι συχνά απογοητευτικά. Οι επιδόσεις δίγλωσσων μαθητών είναι πολύ χαμηλές. Είναι εδώ όπου βρίσκει την πλήρη δικαίωση η άποψη που διακρίναμε σε εκπαιδευτικούς στη Ρόδο για τον καλό και τον κακό δίγλωσσο μαθητή. Από τη δική μας πλευρά, θεωρούμε ότι τα προγράμματα εμβύθισης, όπου σε τελευταία ανάλυση μπορεί να ενταχθεί ακόμα το ελληνικό σχολείο, κατασκευάζουν τον αδύναμο δίγλωσσο μαθητή. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν αφήνεται χώρος για να λειτουργήσει υποστηρικτικά η γνώση που ο μαθητής έχει δομήσει ήδη στην πρώτη του γλώσσα. Ακόμα και εκείνοι οι εκπαιδευτικοί που δεν απορρίπτουν τη διγλωσσία, συχνά δυσκολεύονται να κατανοήσουν, γιατί, από τη στιγμή που ο μαθητής περνά την πόρτα του ελληνικού σχολείου, χρειάζεται ακόμα την πρώτη του γλώσσα. Ως προς το σημείο (4): Η σχέση γλώσσας διδασκαλίας, γνωστικής δραστηριότητας και βοηθημάτων Οι μαθησιακές δραστηριότητες στο σχολείο οργανώνονται μέσω της γλώσσας διδασκαλίας με αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας και αφαιρετικότητας και

16 ελαχιστοποίηση στην παροχή εξωλεκτικών βοηθημάτων από το μαθησιακό περιβάλλον (για αναλυτική παρουσίαση βλ. Κούρτη Καζούλλη 2000). Συγκεκριμένα έχουμε την εξής ακολουθία: Οι γνωστικές δραστηριότητες είναι καταρχήν απλές, γνωστές και στηρίζονται στη συμμετοχική προφορικότητα και την γενναιόδωρη παροχή γλωσσικών ή μη γλωσσικών βοηθημάτων. Όπου η γλώσσα δεν έχει ακόμα κατακτηθεί στον απαιτούμενο βαθμό, το νόημα γίνεται κατανοητό μέσα από σειρά άλλων δραστηριοτήτων. Με την πάροδο του χρόνου όμως και την προαγωγή σε ανώτερες τάξεις, η παροχή βοηθημάτων (ιδιαίτερα, μη γλωσσικών) τείνει να μηδενισθεί, ο βαθμός δυσκολίας και αφαιρετικότητας των γνωστικών δραστηριοτήτων που καλείται να διεκπεραιώσει ο μαθητής αυξάνεται, ενώ ο εκπαιδευτικός απαιτεί απ αυτόν να χρησιμοποιήσει ως βοήθημα μόνο την ίδια τη γλώσσα της δραστηριότητας/του κειμένου. Σ αυτή την πορεία από το απλό στο σύνθετο (τόσο γνωστικά όσο και γλωσσικά), η έννοια της γλωσσικής ικανότητας, όπως την εννοεί το σχολείο, αναδεικνύεται ξεκάθαρα: Κυρίαρχο χαρακτηριστικό της γλωσσικής ικανότητας είναι ο αποκλεισμός εξωγλωσσικών ή άλλων βοηθημάτων από το μαθησιακό περιβάλλον στη διαδικασία κατανόησης και διατύπωσης σύνθετων εννοιών (Σκούρτου υπό έκδοση/α). Εδώ τίθεται επίσης το θέμα της διάκρισης ανάμεσα σε επικοινωνιακές δεξιότητες και γνωστική γλωσσική ικανότητα (βλ. Χατζηδάκη στο ίδιο τεύχος, Cummins 1999). Τι θα κάνει ο δίγλωσσος μαθητής, ο οποίος λόγω ωριμότητας είναι σε θέση να διεκπεραιώσει μια δραστηριότητα, αλλά δεν έχει αναπτύξει ακόμα εκείνη την ικανότητα στη γλώσσα του σχολείου (γνωστική ακαδημαϊκή γλωσσική ικανότητα) που του επιτρέπει να κατανοήσει το ζητούμενο για την ίδια δραστηριότητα; Τι θα κάνει ο εκπαιδευτικός, αν θέλει να βοηθήσει το δίγλωσσο μαθητή του; Αρχίζοντας από το δεύτερο ερώτημα, θεωρούμε ότι ο εκπαιδευτικός έχει ουσιαστικά τις εξής δυνατότητες: Είτε να μειώσει το βαθμό δυσκολίας της δραστηριότητας είτε να αυξήσει την παροχή γλωσσικών και άλλων βοηθημάτων για την κατανόηση της δραστηριότητας. Από την πλευρά του ο δίγλωσσος μαθητής φέρει μαζί του ως κεφάλαιο, τη γνώση που έχει ήδη δομήσει μέσω της πρώτης του γλώσσας. Σ αυτήν θα βασισθεί για να μάθει τα του ελληνικού σχολείου. Χρησιμοποιώντας τους όρους καλός / κακός μαθητής που υπάρχουν στον τίτλο μας, θα λέγαμε ότι ο δάσκαλος που μειώνει το βαθμό δυσκολίας μιας δραστηριότητας κάτω από τα επίπεδα ωριμότητας των δίγλωσσων μαθητών του, δημιουργεί άθελα του τις συνθήκες για χαμηλές σχολικές επιδόσεις και προοδευτική απόσυρση των μαθητών αυτών από τη διαδικασία μάθησης. Κατασκευάζονται έτσι οι κακοί δίγλωσσοι μαθητές. Αντίθετα, ο εκπαιδευτικός που προσφέρει στους δίγλωσσους μαθητές του τα γλωσσικά και άλλα βοηθήματα που χρειάζονται για να κατανοήσουν αυτό για το οποίο έτσι κι αλλιώς είναι ώριμοι, δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη για υψηλές σχολικές επιδόσεις. Αναδεικνύονται έτσι οι καλοί δίγλωσσοι μαθητές. Οι Χατζηδάκη και Γακούδη (2000), αναφερόμενες στη σύνθεση της οποιασδήποτε σχολικής τάξης, χρησιμοποιούν τον όρο τάξεις μικτής δυναμικότητας. Σ αυτές τις τάξεις έρχονται μαθητές χωρίς γνώση της Ελληνικής ή υπάρχουν μαθητές με περιορισμένη γνώση της Ελληνικής. Δεν είναι όμως απαραίτητο να παραμείνουν οι μαθητές αυτοί αδύναμοι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι συγγραφείς προτείνουν μάλιστα μια σειρά από δραστηριότητες διαβαθμισμένης δυσκολίας με σκοπό να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες όλων των μαθητών, ακόμη και όσων ξεκινούν από δυσχερέστερη θέση. Προτείνονται συγκεκριμένα: Η οργάνωση του γλωσσικού μαθήματος σε μικρές ομάδες μικτής εθνικότητας, τα μέλη των οποίων εναλλάσσονται

17 στη διάρκεια της χρονιάς, η παροχή εξωλεκτικών βοηθημάτων, η χρήση της πρώτης γλώσσας, ο σχολιασμός (προφορικά) και η συγγραφή κειμένων, η συλλογική διόρθωση των κειμένων. Σύμφωνα με τις συγγραφείς, η δημιουργία ενός τέτοιου μαθησιακού περιβάλλοντος βοηθά τους δίγλωσσους μαθητές να ξεπεράσουν το φράγμα της γλώσσας και να αναπτύξουν όλες τις ικανότητές τους. Τα πιο πάνω μας οδηγούν στην έννοια της ενδυνάμωσης των δίγλωσσων μαθητών που είναι κεντρική στα πρόσφατα κείμενα του Cummins (1999, 2000). Οι Κούρτη- Καζούλλη και Σκούρτου (υπό έκδοση) παρουσιάζουν παραδείγματα ενδυνάμωσης της πρώτης γλώσσας δίγλωσσων μαθητών και την επίδραση αυτής της ενδυνάμωσης για τη μάθηση της Ελληνικής και τη γενικότερη σχολική τους επίδοση. Ο προσανατολισμός του εκπαιδευτικού προς ένα μαθησιακό περιβάλλον, που θα ενεργοποιεί τις διαφορετικές δυνατότητες τις οποίες έχουν όλοι οι μαθητές και θα τους παρέχει όλα τα δυνατά βοηθήματα, έχει μεγάλες πιθανότητες ν αντιστρέψει το είδωλο του όποιου κακού μαθητή του και να δημιουργήσει συνθήκες σχολικής επιτυχίας εκεί όπου η αποτυχία φαινόταν προδικασμένη. Tελικά θα έλεγε κανείς, ότι η απόσταση ανάμεσα στα δύο άκρα του άξονα που ορίζεται από τη σχολική επιτυχία / αποτυχία είναι πολύ μικρή.

18 Βιβλιογραφία Αζέζ, K. (1999) Το παιδί ανάμεσα σε δύο γλώσσες (επιμ. Δελβερούδη, Ρ., μτφρ. Αποστολοπούλου, Ν.), Αθήνα: Πόλις Βρατσάλης, Κ. και Σκούρτου, Ε. (2000) Δάσκαλοι και μαθητές σε τάξεις πολιτισμικής ετερότητας: Ζητήματα μάθησης. Εκπαιδευτική Κοινότητα, τεύχος 54, σελ Cummins, J. (2000) Language, Power and Pedagogy: Bilingual Children in the Crossfire. Clevedon: Multilingual Matters Cummins, J. (1999) Ταυτότητες υπό Διαπραγμάτευση Εκπαίδευση με σκοπό την Ενδυνάμωση σε μια Κοινωνία της Ετερότητας (επιμ. Σκούρτου, Ε, μτφρ. Αργύρη, Σ.), Αθήνα, Gutenberg Δαμανάκης, M. (1997) H εκπαίδευση των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών στην Eλάδα - Διαπολιτισμική προσέγγιση. Aθήνα: Gutenberg Κούρτη Καζούλλη, Β. (2000) Το Μοντέλο Γλωσσικής Ικανότητας όπως το βλέπει ο Δάσκαλος - Ταξιδεύοντας στο Πλαίσιο του Jim Cummins. Τετράδια Εργασίας Ρόδου, Τεύχος: Διγλωσσία και μάθηση στο διαδίκτυο. Ρόδος: Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πρόγραμμα ΣΕΠΠΕ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κούρτη Καζούλλη, Β. και Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση) Ενδυνάμωση του δίγλωσσου μαθητή και της γλώσσας/των γλωσσών του. Πρακτικά 12ου Διεθνούς Συνεδρίου «Η συμβολή της διδασκαλίας και εκμάθησης γλωσσών στην προώθηση ενός πολιτισμού ειρήνης». Θεσσαλονίκη: Ελληνική Εταιρία Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση/α) Διγλωσσία και μάθηση κατά τον Jim Cummins. Τοπικά, τεύχος «Γλώσσα και Μάθηση»

19 Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση/β) Διγλωσσία και διδασκαλία δεύτερης γλώσσας. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Skutnabb-Kangas, T. (1982): Bilingualism or Not? The Education of Minorities. Clevedon: Multilingual Matters Skutnabb-Kangas, T. & Cummins, J.(1988) Minority Education: From Shame to Struggle. Clevedon: Multilingual Matters Tulasiewicz, W. & Adams, A. (1998) Teaching the Mother Tongue in a Multilingual Europe. London, New York: Cassell Φιλιππάρδου, Χρ. (1997) Απόψεις εκπαιδευτικών για τη διγλωσσία στα δημοτικά σχολεία της πόλης της Ρόδου, Στο: Σκούρτου, Ε. (επιμ.) Θέματα διγλωσσίας και εκπαίδευσης. Αθήνα: νήσος Χατζηδάκη, Α. & Γακούδη, Α. (2000) Η διδασκαλία της Ελληνικής σε τάξεις μικτής δυναμικότητας. Πρακτικά 2ου Διεθνούς Συνεδρίου «Η Ελληνική ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα: μια διαπολιτισμική προσέγγιση», Πάτρα: Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο

Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο Σκούρτου, Ε. (2002) ίγλωσσοι Μαθητές στο ελληνικό Σχολείο, στο: Επιστήµες Αγωγής, Θεµατικό Τεύχος 2002, (11-20) ίγλωσσοι µαθητές στο ελληνικό σχολείο Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Εισαγωγική σηµείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ "ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου Σκούρτου, Ε. (2003) Μικρές Γλώσσες σ ένα Μεγάλο ίκτυο. Το Παράδειγµα της ιδασκαλίας της Ελληνικής ως εύτερης / Ξένης Γλώσσας µέσω ιαδικτύου. Πρακτικά Συνεδρίου: «Η Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών στη ιδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

1. H εκπαίδευση των αλλόγλωσσων παιδιών στην Eλλάδα σήμερα: μία κριτική

1. H εκπαίδευση των αλλόγλωσσων παιδιών στην Eλλάδα σήμερα: μία κριτική Xατζηδάκη, Α. (2000β) Αλλόγλωσσα παιδιά σε μονόγλωσσες τάξεις: σκέψεις για τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα πλαίσια του «κανονικού» μαθήματος. Στο: Αντωνοπούλου, Ν., Τσαγγαλίδης, Αν.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ Πριν διαβάσετε το δεύτερο κεφάλαιο, σκεφτείτε: Έχετε μαθητές/τριες που μιλούν και άλλες γλώσσες; Συγκεκριμένα, έχετε μαθητές/τριες, που στο σπίτι τους

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα

Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα Σχέση πολιτισμικής ετερότητας και γλωσσικής ικανότητας σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα Εισαγωγικά Σπανός Βασίλειος, δάσκαλος, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Επιστήμες της Αγωγής, Χαϊδογιάννου Χρυσούλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΕΣΙΑ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ m143 Ισίδωρος Παχουνδάκης Καθηγητής Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ Μαρούσι, 18 09-2009 Αρ. πρωτ.:114880/γ1 ΠΡΟΣ: Περ/κές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας δίγλωσσους ή πολύγλωσσους μαθητές σε μονόγλωσσα σχολεία στην Κύπρο. Δύο μελέτες περίπτωσης

Διερευνώντας δίγλωσσους ή πολύγλωσσους μαθητές σε μονόγλωσσα σχολεία στην Κύπρο. Δύο μελέτες περίπτωσης Διερευνώντας δίγλωσσους ή πολύγλωσσους μαθητές σε μονόγλωσσα σχολεία στην Κύπρο. Δύο μελέτες περίπτωσης Ιωάννου Άντρια Πανεπιστήμιο Κύπρου & Ιερωνυμίδη Στάλω Πανεπιστήμιο Κύπρου Εισαγωγή Στη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια Εργασίας Νάξου Διγλωσσία

Τετράδια Εργασίας Νάξου Διγλωσσία Τετράδια Εργασίας Νάξου Διγλωσσία UΕπιμέλεια έκδοσης:ελενη ΣΚΟΥΡΤΟΥU H διδασκαλία της Eλληνικής ως δεύτερης γλώσσας στις "κανονικές" τάξεις Aσπασία Xατζηδάκη* 1. Tα τελευταία δέκα χρόνια οι διεθνείς πολιτικο-οικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα ορολογίας σχετικά με τη διγλωσσία και τη δίγλωσση εκπαίδευση

Ζητήματα ορολογίας σχετικά με τη διγλωσσία και τη δίγλωσση εκπαίδευση Ζητήματα ορολογίας σχετικά με τη διγλωσσία και τη δίγλωσση εκπαίδευση Δαμανάκης Μιχάλης- Σκούρτου Ελένη Πρόλογος Το κείμενο που ακολουθεί είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, εκ των οποίων το πρώτο ανήκει στον

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου

Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου UK/09/LLP-LdV/TOI-163_285 Έκθεση Αποτελεσμάτων του Ερωτηματολογίου I. Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη στις χώρες των διαφόρων συνεργατών και οι οργανωτές χρησιμοποίησαν τις μεθόδους εκείνες που ταίριαζαν καλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ 1. Μερικοί μαθητές στην τάξη σας αποστρέφονται και περιθωριοποιούν έναν αλλοδαπό συμμαθητή. Ποιά από τις παρακάτω ενέργειες επιλέγετε προκειμένου να βοηθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Αγαπητοί γονείς, εδώ και πολλά χρόνια στην επαρχία Olpe προσφέρονται μαθήματα γλώσσας καταγωγής, ωστόσο αυτό δεν είναι ευρέως γνωστό. Με το φυλλάδιο αυτό θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 2252 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 2252 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 2252 ΛΕΥΚΩΣΙΑ Αρ. Φακ.: 7.7.09.7.10 Αρ. Τηλ.: 22 402370 Αρ. Φαξ: 22 402398 e-mail: infotpe@cyearn.pi.ac.cy 7 Απριλίου 2009 Διευθυντές/ντριες

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Σκούρτου, Ε. (2005): Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά της Γλώσσας, στο: Τσοκαλίδου, Ρ. & Παπαρούση, Μ. (επιµέλεια): Γλώσσα και Ταυτότητα στη ιασπορά, Αθήνα: Μεταίχµιο Η Γλώσσα της ιασποράς και η ιασπορά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΤΙΣ Δ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΤΙΣ Δ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ Η ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ Η ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο (Αναπληρωτή Καθηγητή) Σάββατο 15 /6 /2013 Συνεδρία 1 ΨΓ1 Γρηγορίου Φωτεινή Αυτισμός- αναγνώριση και κατανόηση της αμηχανίας σε παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα